KLPD - Dienst IPOL. Nationaal dreigingsbeeld Georganiseerde criminaliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KLPD - Dienst IPOL. Nationaal dreigingsbeeld 2008. Georganiseerde criminaliteit"

Transcriptie

1 KLPD - Dienst IPOL Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

2 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit KLPD - Dienst IPOL

3 Uitgave Korps landelijke politiediensten (KLPD) Dienst IPOL Postbus KX Zoetermeer Zoetermeer, oktober 2008 Copyright KLPD dienst IPOL Zoetermeer IPOL nummer Colofon Tekst Frank Boerman, Martin Grapendaal en Anne Mooij Vormgeving Het Lab - grafisch ontwerpers BNO, Arnhem Foto omslag Goos van der Veen, Hollandse Hoogte Druk Thieme MediaCenter, Rotterdam Copyright Behoudens de door de wet gestelde uitzonderingen, alsmede behoudens voorzover in deze uitgave nadrukkelijk anders is aangegeven, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het KLPD. Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden de auteur(s), redactie en het KLPD geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen. 2 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

4 Inhoud Voorwoord 10 Dankwoord 12 1 Verantwoording Opdracht Theoretisch model Doelstelling en onderzoeksvragen Domeinafbakening Voorbereiding Lijst met criminele verschijnselen Voorstudie Regionale criminaliteitsbeeldanalyses Uitvoering deelonderzoeken Maatschappelijke trends en criminaliteitsrelevante factoren Bouwstenen Synthese Inventarisatie criminele verschijnselen Kwalificatie criminele verschijnselen Eindrapport Merites Leeswijzer 27 2 Illegale markten Inleiding Handel in en smokkel van cocaïne Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Handel in en smokkel van heroïne Inleiding en domeinafbakening Algemene context en omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving 40 INHOUD 3

5 2.3.5 Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Productie van, handel in en smokkel van synthetische drugs Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Productie van, handel in en smokkel van cannabis Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Mensenhandel Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Mensensmokkel Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Illegale handel in en smokkel van vuurwapens en explosieven Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen 86 4 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

6 2.8.7 Conclusie Productie en verspreiding van kinderpornografie Inleiding en domeinafbakening Algemene context Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Conclusie Productie en distributie van vals geld Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie 96 3 Fraude en witwassen Inleiding De Staatsruif: BTW, accijns en douanefraude Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Fata Morgana: voorschot en beleggingsfraude Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Criminaliteit bij bodemsanering Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen 121 INHOUD 5

7 3.4.7 Conclusie Criminaliteit bij internationale afvalstromen Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Witwassen Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Bovenregionale vermogenscriminaliteit Inleiding Woning en bedrijfsinbraak Inleiding en domeinafbakening Algemene context Criminele samenwerking Omvang Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Winkeldiefstal Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Ladingdiefstal Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

8 4.4.5 Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Autodiefstal Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Overvallen en ramkraken Inleiding en domeinafbakening Algemene context De omvang van overvallen en ramkraken Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Skimming Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Heling Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Conclusie Criminele werkwijzen Inleiding Corruptie Inleiding Ambtelijke corruptie Corruptie in het bedrijfsleven 192 INHOUD 7

9 5.3 Geweldgebruik door criminele samenwerkingsverbanden Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Ict piraterij Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Phishing Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Misbruik van ondernemingen Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Contrastrategieën Inleiding en domeinafbakening Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Valse en vervalste identiteitsdocumenten Inleiding en domeinafbakening Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

10 5.8.2 Algemene context Omvang Criminele samenwerking Gevolgen voor de Nederlandse samenleving Criminaliteitsrelevante factoren en verwachtingen Conclusie Signaleringen Inleiding Criminele woonwagenbewoners West Afrikaanse criminele netwerken Criminele liaisons Cocaïnewasserijen Crimineel gebruik van internet Smokkel via regionale en kleine luchthavens Nabeschouwing Inleiding Verweving onder en bovenwereld Technologische ontwikkelingen Globalisering en internationalisering Nederland en het buitenland 250 Bijlage Projectstructuur 253 Deelprojecten 255 Bijlage Overzicht van kwalificaties per crimineel verschijnsel 260 INHOUD 9

11 Voorwoord In 2004 verscheen het eerste Nationaal dreigingsbeeld georganiseerde criminaliteit (NDB). Het NDB2004 had nog de toevoeging een eerste proeve. Hier sprak een zekere reserve uit. Niet alleen de doelstelling uitspraken te doen over de toekomstige ontwikkelingen in de georganiseerde criminaliteit zorgde voor die reserve, ook werd ermee aangegeven dat het NDB verder ontwikkeld moest worden. Ondanks de reserve mogen we gerust zeggen dat het NDB beleidsmatig in een grote behoefte voorzag. Voor het eerst sinds het verslag van de parlementaire enquêtecommissie uit 1996 werd de stand van zaken rond de georganiseerde criminaliteit uitgebreid beschreven. Met behulp van dit omvangrijke onderzoek kon meer rationaliteit worden toegevoegd aan de strategische keuzes die gemaakt moesten worden op het gebied van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit De beide politieministers besloten dat er ten behoeve van de beleidsvoorbereiding elke vier jaar een Nationaal dreigingsbeeld op het gebied van de georganiseerde criminaliteit moest komen. Het volgende NDB in de serie is er nu, en wel zonder de toevoeging proeve. Het NDB is volwassen geworden. De methode en werkwijze zijn verder ontwikkeld, de blik is breder en het NDB is een product van de gehele politie geworden, en past daarmee in het onlangs vastgestelde Nationaal Intelligence Model (NIM). Hiermee is ook de bruikbaarheid toegenomen. In het eerste NDB ontbraken nog onderwerpen; dit NDB2008 bestrijkt vrijwel alle manifestaties van georganiseerde criminaliteit. Daarmee kan het richting geven aan een verantwoorde verdeling van schaarse middelen in de opsporing en vervolging van georganiseerde criminaliteit. Bovendien vormt het een handzaam naslagwerk voor iedereen die snel wil weten hoe het gesteld is met bepaalde vormen van georganiseerde criminaliteit. Zoals al eerder opgemerkt is dit NDB2008 een product van politie Nederland. Politiemensen uit het gehele land en uit vrijwel alle politiekorpsen hebben bijgedragen aan de totstandkoming ervan. Met onderlinge afstemming hebben 22 regio s volgens eenzelfde systematiek criminaliteitsbeeldanalyses gemaakt, heeft de dienst Nationale Recherche van het KLPD er zes op haar aandachtsgebieden geschreven, en heeft de dienst IPOL van het KLPD een zevental rapporten opgeleverd. Deze 35 rapporten zijn onder coördinatie van de Dienst IPOL van het KLPD grondig geanalyseerd en dat heeft geleid tot het NDB Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

12 Dankzij dit Nationaal dreigingsbeeld, de monitor georganiseerde criminaliteit van het WODC en de Nederlandse bijdrage aan het Europese Organised Crime Threat Assessment heeft Nederland uitgebreide kennis van de georganiseerde criminaliteit. Deze gecombineerde kennis draagt bij aan de beleidsformulering en past daarmee in het kader van het NIM. In dit opzicht kan ik met trots zeggen dat Nederland in Europa op kop ligt! P.J. Aalbersberg Portefeuillehouder Intelligence binnen de Raad van Hoofdcommissarissen Voorwoord 11

13 Dankwoord Dit Nationaal dreigingsbeeld (NDB) is het product van inspanningen van veel mensen. Zonder hen zou het NDB niet zijn wat het is geworden. Daarom zijn wij een woord van dank verschuldigd aan iedereen die, vaak onder tijdsdruk, een bijdrage heeft geleverd. In de voorbereidingsfase is door het lectoraat recherchekunde van de Politieacademie een fraaie studie uitgevoerd naar criminaliteitsrelevante factoren. Vervolgens is door vele mensen gewerkt aan analyses die als bouwstenen voor dit NDB zijn gebruikt. Wij danken alle analisten in de politiekorpsen die in de periode van april tot en met november 2007 een criminaliteitsbeeldanalyse voor georganiseerde criminaliteit (regionale CBA-ZGC) hebben gemaakt. Maar liefst 22 regiokorpsen zijn in staat geweest een CBA op te leveren, vaak ondanks beperkte middelen. De onderzoekers en analisten van de Dienst Nationale Recherche (DNR) danken wij voor hun medewerking bij de totstandkoming van CBA s gemaakt op de aandachtgebieden van de DNR. Ook alle medewerkers die een bijdrage hebben geleverd aan de deelrapporten van de Dienst IPOL zijn wij dank verschuldigd. Niet alleen de auteurs van de deelrapporten, maar ook de redacteurs en vormgevers die betrokken waren bij het proces van corrigeren en drukklaar maken van manuscripten. Alle interne en externe deskundigen die geïnterviewd zijn voor de deelrapporten danken wij voor hun medewerking, evenals de instanties die onderzoekers hebben uitgeleend aan IPOL: het Functioneel parket en de Politieacademie. Wij danken de leden van de begeleidingscommissie die het hele proces op de voet hebben gevolgd en de auteurs van gedegen commentaar hebben voorzien. Ten slotte noemen wij enkele personen bij naam vanwege hun bijzondere verdiensten in de eindfase: Peter Klerks, Sally Mesu, Fred Nieuwenhuis en Ine van Praet. Zij hebben elk op hun eigen wijze bijgedragen aan het welslagen van het project NDB2008. september 2008 Frank Boerman Martin Grapendaal Anne Mooij 12 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

14 1 Verantwoording 1.1 Opdracht In de Regeling nationale en bovenregionale recherche 1 is een vierjaarlijkse 2 cyclus vastgesteld voor het verschijnen van een nationaal dreigingsbeeld. Het gaat om een toekomstgerichte analyse van de georganiseerde criminaliteit, waarin dreigingen voor de Nederlandse samenleving zijn geëxpliciteerd. De regeling schrijft voor dat het College van procureurs generaal, in opdracht van de minister van Justitie, elke vier jaar een beleidsprogramma opstelt voor de bestrijding van georganiseerde criminaliteit. De ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie stellen, onder andere op basis van dat beleidsprogramma, elke vier jaar de hoofdlijnen van het beleid ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit vast. Het College van procureurs generaal heeft de Dienst IPOL van het Korps landelijke politiediensten opdracht gegeven voor het opleveren van een nationaal dreigingsbeeld in In 2004 verscheen bij deze dienst (destijds Dienst Nationale Recherche Informatie) het Nationaal dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit, een eerste proeve 3 en in 2006 de Vervolgstudie NDB Theoretisch model Vanwege het toekomstgerichte karakter van de opdracht wordt, net als in het eerder verschenen NDB2004 en in de vervolgstudie, niet alleen de huidige stand van zaken van criminele verschijnselen onderzocht, maar gaat de aandacht ook uit naar maatschappelijke factoren die van invloed zijn (of kunnen zijn) op criminele verschijnselen. Deze worden aangeduid als criminaliteitsrelevante factoren. De invloed van deze factoren op aard en omvang van de criminaliteit kan zowel bevorderend als remmend zijn. Een voorbeeld van een bevorderende 1 Staatscourant, 29 januari 2004, nr In de Wijziging Regeling nationale en bovenregionale recherche is de cyclus gewijzigd van een tweejaarlijkse naar een vierjaarlijkse: Staatscourant, 30 september 2005, nr DNRI (2004). Nationaal dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit, een eerste proeve. Korps landelijke politiediensten, Dienst Nationale Recherche Informatie, Zoetermeer. 4 DNRI (2006). Vervolgstudie Nationaal dreigingsbeeld. Nadere beschouwing van potentiële dreigingen en witte vlekken uit het Nationaal dreigingsbeeld Korps landelijke politiediensten, Dienst Nationale Recherche Informatie, Zoetermeer. Hoofdstuk 1 verantwoording 13

15 factor is de toenemende handelsstroom van China naar de Europese Unie waardoor de mogelijkheden voor het verbergen van smokkelwaar toenemen. Bij remmende factoren kan bijvoorbeeld worden gedacht aan inspanningen op het vlak van de criminaliteitsbeheersing zoals de intensivering van controles bij de export van goederen naar het buitenland. De criminele verschijnselen die centraal staan in dit rapport, zijn te ordenen vanuit drie invalshoeken: criminele hoofdactiviteiten, criminele werkwijzen en criminele samenwerkingsverbanden. Onder criminele hoofdactiviteiten vallen delicten die op zichzelf verdiensten genereren zoals drugssmokkel en autodiefstal. Criminele werkwijzen zijn min of meer specifieke werkwijzen of modus operandi zoals het gebruik van geweld en corruptie. Bij criminele samenwerkingsverbanden gaat het niet alleen om de samenstelling van criminele groepen, maar bijvoorbeeld ook om de aard van de samenwerking binnen en tussen groepen. Ten slotte zijn de maatschappelijke gevolgen van een crimineel verschijnsel belangrijk. Hiermee worden de schadelijke gevolgen van een crimineel verschijnsel voor de Nederlandse samenleving bedoeld, in hun totaliteit. De (veronderstelde) causale verbanden tussen criminaliteitsrelevante factoren, criminele verschijnselen en maatschappelijke gevolgen zijn schematisch weergegeven in onderstaande figuur. Figuur 1 De (veronderstelde) causale verbanden tussen criminaliteitsrelevante factoren, criminele verschijnselen en maatschappelijke gevolgen Criminaliteits relevante factoren Crimineel verschijnsel Maatschap pelijke gevolgen 1.3 Doelstelling en onderzoeksvragen De doelstelling van het Nationaal dreigingsbeeld 2008 (NDB2008), in aansluiting op de doelstelling van het NDB2004 en de vervolgstudie, is het verkrijgen van inzicht in: aard en omvang van (de geselecteerde) criminele verschijnselen in het domein van de georganiseerde criminaliteit, (de relatie met) relevante achtergrondfactoren van deze criminele verschijnselen (criminaliteitsrelevante factoren), maatschappelijke gevolgen van deze criminele verschijnselen en toekomstige ontwikkelingen van de aard, omvang en gevolgen van georganiseerde criminaliteit. 14 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

16 Dit om een onderbouwing op te leveren voor het vaststellen van de beleidsprioriteiten in de aanpak van de georganiseerde criminaliteit door politie en justitie op nationaal en (boven)regionaal besturingsniveau (prioriteren) en voor het benoemen van criminele verschijnselen als witte vlekken (signaleren) voor de komende vier jaar. In aansluiting op de doelstelling gelden voor het onderzoek naar specifieke criminele verschijnselen de volgende algemene onderzoeksvragen. 1 Hoe heeft de aard van het criminele verschijnsel zich ontwikkeld voor wat betreft de wijze waarop die vorm van criminaliteit wordt gepleegd? 2 Hoe heeft de omvang van het criminele verschijnsel zich ontwikkeld in termen van hoeveelheid van activiteit (frequentie, incidentie, prevalentie, schaalgrootte)? 3 Hoe heeft de aard van het criminele verschijnsel zich ontwikkeld voor wat betreft de kenmerken van personen en criminele samenwerkingsverbanden die van (betrokkenheid bij) het plegen daarvan worden verdacht? 4 Wat zijn de gevolgen van het criminele verschijnsel voor de Nederlandse samenleving? 5 Welke criminaliteitsrelevante factoren zijn in welke mate en op welke wijze van invloed op het criminele verschijnsel? 6 Wat zijn de verwachtingen over omvang, werkwijze, betrokken criminele samenwerkingsverbanden en maatschappelijke gevolgen van het criminele verschijnsel voor de komende jaren? 1.4 Domeinafbakening Het onderzoeksdomein van het NDB2008 wordt aangeduid als georganiseerde criminaliteit. Dit domein bevat criminaliteitsverschijnselen die tot stand komen in (1) de structurele samenwerking tussen personen, die worden gepleegd met het oog op (2) het gezamenlijk behalen van financieel of materieel gewin. Het kenmerk structurele samenwerking tussen personen betekent niet alleen dat sprake is van (de intentie tot) herhaald plegen van een delict of misdrijf, maar ook van enige consistentie in de samenstelling van het samenwerkingsverband. Het domein van het NDB2008 is daarmee ruimer afgebakend dan bij gangbare omschrijvingen van georganiseerde criminaliteit. Het domein omvat namelijk niet alleen de traditionele vormen van georganiseerde criminaliteit maar ook vormen die worden aangeduid als zware criminaliteit, middencriminaliteit en organisatiecriminaliteit. Aangezien de criminele activiteiten in dit NDB gericht zijn op financieel of materieel gewin, valt ideologisch gemotiveerde criminaliteit buiten het onderzoeksdomein. Hoofdstuk 1 verantwoording 15

17 Voor het bepalen van beleidsprioriteiten zijn niet alleen Nederlandse trends en ontwikkelingen van belang, maar ook buitenlandse. Het onderzoek beperkt zich dan ook niet tot de nationale context. De uitspraken over gevolgen voor de samenleving worden wel uitsluitend voor de Nederlandse situatie gedaan. De verwachtingen die worden geformuleerd voor de nabije toekomst strekken zich uit over vier jaar: de periode tot het verschijnen van een volgend Nationaal dreigingsbeeld. 1.5 Voorbereiding Lijst met criminele verschijnselen In september 2006 zijn de voorbereidingen gestart voor het NDB2008. Er is een werkgroep geformeerd met vertegenwoordigers van het Landelijk Parket, het Parket Generaal, het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie van Justitie en de Dienst IPOL van het KLPD. In deze werkgroep zijn besluiten genomen over doelstelling, onderzoeksvragen en potentiële onderwerpen van onderzoek. Als vertrekpunt bij het bepalen van de te onderzoeken criminele verschijnselen is, gelet op de domeinafbakening, een zo compleet mogelijk overzicht gemaakt van criminele hoofdactiviteiten en criminele werkwijzen die regelmatig in verband worden gebracht met georganiseerde criminaliteit. Dit resulteerde in de volgende lijst met criminele verschijnselen. 1 Mensenhandel (uitbuiting) 2 Mensensmokkel (illegale migratie) 3 Illegale handel in en smokkel van wapens en explosieven 4 Handel in en smokkel van cocaïne 5 Handel in en smokkel van heroïne 6 Productie, handel en smokkel van synthetische drugs 7 Productie, handel en smokkel van cannabis 8 Productie en distributie van kinderpornografie 9 Productie en distributie van vals geld 10 Milieucriminaliteit 11 Fraude (zonder witwassen) 12 Vermogensmisdrijven 13 Witwassen 14 Corruptie 15 Gebruik van geweld 16 Gebruik van ict 16 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

18 Vervolgens is besloten om een voorstudie uit te voeren om de wenselijkheid en haalbaarheid van nader onderzoek te bepalen voor (onderdelen van) onderwerpen op de lijst. Uitgezonderd van deze voorstudie waren de eerste zes onderwerpen van de lijst. Deze onderwerpen behoren tot de aandachtsgebieden van de dienst Nationale Recherche (DNR). De DNR had de opdracht van het Landelijk Parket om in 2007 per aandachtsgebied een criminaliteitsbeeldanalyse (CBA) te vervaardigen. Voor deze onderwerpen zou dus in ieder geval onderzoek worden verricht. Na afstemming over inhoud en tijdsplanning is besloten de CBA s op de aandachtsgebieden te gebruiken als bouwstenen voor het NDB Voorstudie In januari en februari van 2007 is de voorstudie uitgevoerd. Voor de resterende tien onderwerpen van de lijst is de wenselijkheid en haalbaarheid van nader onderzoek bepaald. Die wenselijkheid is vastgesteld aan de hand van de antwoorden op een aantal vragen. De belangrijkste vragen waren: wat is het domein van het betreffende criminele verschijnsel, wat zijn de huidige en in de nabije toekomst te verwachten gevolgen van het criminele verschijnsel voor de Nederlandse samenleving en wat is de onderzoekbaarheid ervan. De werkwijze van de voorstudie was als gevolg van de beschikbare tijd grofmazig. Er is recente literatuur doorgenomen, er zijn interviews met sleutelfiguren gehouden en open bronnen zoals internet zijn geraadpleegd. Dit alles met de gedachte dat de resultaten van de voorstudie bruikbaar moesten zijn om een beargumenteerde keuze te kunnen maken uit de verschillende onderwerpen. Onderzoek naar een onderwerp is beoordeeld als wenselijk als de voorstudie uitwees dat de criminele activiteiten een georganiseerd karakter hebben en ernstige gevolgen voor de nabije toekomst niet kunnen worden uitgesloten. Onderzoek naar de haalbaarheid moest uitwijzen of investering in zelfstandig onderzoek naar een onderwerp gepast is, gelet op de onderzoeks mogelijk heden binnen de beschikbare onderzoekstijd, de mogelijkheden om samen te werken met andere partijen (voorkomen van dubbel werk) of het gebruik van recent onderzoek van andere partijen. Begin 2007 is voor het project Nationaal dreigingsbeeld 2008 een begeleidingscommissie samengesteld. 5 De resultaten van de voorstudie zijn in maart 2007 op de eerste vergadering van deze begeleidingscommissie besproken. Besloten is om de volgende zelfstandige deelprojecten te starten: 5 Zie bijlage 1 voor de samenstelling van de begeleidingscommissie. Hoofdstuk 1 verantwoording 17

19 1 productie, handel en smokkel van cannabis; 2 criminaliteit bij bodemsaneringen en bij internationale afvalstromen; 3 fraudeconstructies; 4 georganiseerde vermogenscriminaliteit; 5 witwassen van wederrechtelijk verkregen vermogen; 6 actualisering van dreigingen uit het NDB2004. Cannabis Het onderwerp cannabis is in het NDB2004 niet aan de orde gesteld. In dit NDB is in een deelproject de productie van, handel in en smokkel van cannabis onderzocht. Milieucriminaliteit Voor het onderwerp milieucriminaliteit leverde de voorstudie veel deelonderwerpen op: 16 vormen van grijze milieucriminaliteit, zes vormen van groene milieucriminaliteit en illegaal vuurwerk. De resultaten van de voorstudie hebben niet geleid tot een eenduidige keuze voor milieuonderwerpen die in het NDB2008 aandacht zouden moeten krijgen. Belangrijke criteria daarvoor (georganiseerd karakter, inschatting van de gevolgen voor de samenleving) zijn moeilijk te meten. Het verschijnsel milieucriminaliteit is te omvangrijk, complex en ondoorzichtig om in een korte voorstudie te doorgronden. Niettemin kwamen twee onderwerpen in aanmerking voor een deelproject, te weten bodemsanering en afvalverwerking. De keuze voor het eerste deelonderwerp is vooral ingegeven door het geschatte aantal van locaties in Nederland, waarbij sprake is van vervuilde grond. Naar verwachting zal voor ongeveer 10 procent van deze locaties bodemsanering nodig zijn. Het tweede deelonderwerp is gekozen vanwege de kwetsbaarheid van de afvalverwerkingsketen voor fraude en bijmenging. Enkele grote ondernemingen zouden de markt domineren en daardoor in staat zijn de markt te sturen en eventueel te monopoliseren. Op advies van de begeleidingscommissie is voor beide onderwerpen de keten inzichtelijk gemaakt en de gelegenheden voor criminaliteit daarbinnen. Fraude In het deelproject fraude is de nadruk gelegd op fraudeconstructies, onder meer omdat deze voor meerdere fraudevormen kunnen worden toegepast en flexibeler zijn dan fraudevormen. Onder een constructie wordt in dit verband verstaan een organisatorische of administratieve structuur die is opgezet met als doel criminele voornemens ten uitvoer te brengen en daarvan de ware aard te verhullen. Vermogenscriminaliteit In het deelproject georganiseerde vermogenscriminaliteit staan criminele samenwerkingsverbanden (csv s) centraal die vermogensmisdrijven plegen en 18 Nationaal dreigingsbeeld 2008 Georganiseerde criminaliteit

20 daarbij bovenregionaal actief zijn. Hier is dus gekozen voor een afwijkende invalshoek: uitgangspunt vormen criminele samenwerkingsverbanden met bepaalde kenmerken in plaats van bepaalde typen vermogensmisdrijven. Witwassen Uit de literatuurstudie en de interviews met sleutelfiguren, die in de voorstudie naar witwassen zijn verricht, kwamen twee onderwerpen als belangrijkste naar voren, namelijk criminele investeringen in onroerend goed en gebruik van financiële dienstverleners bij het witwassen van crimineel geld. Het deelproject witwassen gaat over deze twee criminele verschijnselen. Actualisering Voor een deelproject actualisering is gekozen vanwege de continuïteit. In dit deelproject worden de criminele verschijnselen aan de orde gesteld die in het NDB2004 als dreiging zijn benoemd en die buiten beschouwing blijven in de andere deelprojecten. De volgende onderwerpen zijn geactualiseerd: corruptie, geweldgebruik door criminele samenwerkingsverbanden, ict piraterij, phishing, misbruik van ondernemingen, contrastrategieën, valse en vervalste identiteitsdocumenten. Er is besloten geen nader onderzoek te doen naar de productie en distributie van kinderpornografie en de productie en distributie van vals geld. In het eerste geval is het georganiseerde karakter (voor de Nederlandse situatie) in twijfel getrokken. In het tweede geval zijn de gevolgen voor de Nederlandse samenleving als minder ernstig ingeschat. De beschrijvingen van deze twee onderwerpen in dit rapport zijn uitsluitend gebaseerd op de bevindingen uit de voorstudie. Er is afgezien van een zelfstandig deelproject waarin het gebruik van ict nader is onderzocht. Voor enkele onderwerpen kon worden volstaan met het actualiseren van de kennis uit het NDB2004 of de Vervolgstudie NDB2006. Daarnaast is besloten om in alle deelprojecten afzonderlijk aandacht te besteden aan de wijze waarop ict bij het uitvoeren van het misdrijf wordt gebruikt Regionale criminaliteitsbeeldanalyses In 2007 hebben de politieregio s een criminaliteitsbeeldanalyse voor georganiseerde criminaliteit (CBA ZGC) uitgevoerd 6. Dit is gebeurd aan de hand 6 Brief van de minister van Justitie aan de Tweede Kamer, vergaderjaar , 29911, nr. 4. Hoofdstuk 1 verantwoording 19

Nationaal dreigingsbeeld 2012 Georganiseerde criminaliteit

Nationaal dreigingsbeeld 2012 Georganiseerde criminaliteit Nationaal dreigingsbeeld 2012 Georganiseerde criminaliteit Nationaal dreigingsbeeld 2012 Georganiseerde criminaliteit Frank Boerman Martin Grapendaal Fred Nieuwenhuis Ewout Stoffers waakzaam en dienstbaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 628 Politie 28 824 Landelijk Kader Nederlandse Politie Nr. 68 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES EN VAN JUSTITIE

Nadere informatie

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL. Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl

2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL. Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl COLOFON 2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon

Nadere informatie

Corporate brochure RIEC-LIEC

Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC 1 De bestrijding van georganiseerde criminaliteit vraagt om een gezamenlijke, integrale overheidsaanpak. Daarbij gaan de bestuursrechtelijke, strafrechtelijke

Nadere informatie

Actualisering van dreigingen uit 2004

Actualisering van dreigingen uit 2004 Actualisering van dreigingen uit 2004 Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008 KLPD - Dienst IPOL Actualisering van dreigingen uit 2004 Verslag van een onderzoek voor het Nationaal

Nadere informatie

5 Samenvatting en conclusies

5 Samenvatting en conclusies 5 Samenvatting en conclusies In 2008 werden in Nederland bijna 5,2 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit (cbs 2008). De meeste van deze slachtoffers kregen te maken met diefstal of vernieling,

Nadere informatie

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill.

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. secondant #2 april 2009 7 Geweldsdelicten tussen - Daling van geweld komt niet uit de verf Crimi-trends

Nadere informatie

Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit

Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit 64 SECONDANT #3/4 Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit CONFRONTATIE MET DE GEORGANISEERDE AUTODIEFSTAL door Joyce van der Mark De auteur is als onderzoeker werkzaam bij de Dienst

Nadere informatie

Witwassen. Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008. KLPD - Dienst IPOL

Witwassen. Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008. KLPD - Dienst IPOL Witwassen Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008 KLPD - Dienst IPOL Witwassen Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld criminaliteit met een georganiseerd karakter

Nadere informatie

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Informatie over het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) -1- Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit 3 Bestuurlijke aanpak

Nadere informatie

8 secondant #3/4 juli/augustus 2008. Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007. Crimi-trends

8 secondant #3/4 juli/augustus 2008. Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007. Crimi-trends 8 secondant #3/4 juli/augustus 2008 Bedrijfsleven en criminaliteit 2002-2007 Diefstallen in winkels en horeca nemen toe Crimi-trends De criminaliteit tegen het bedrijfsleven moet in 2010 met een kwart

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 158 Vragen van het lid

Nadere informatie

GEORGANISEERDE MISDAAD EN STRAFRECHTELIJKE SAMENWERKING IN DE NEDERLANDSE GRENSGEBIEDEN

GEORGANISEERDE MISDAAD EN STRAFRECHTELIJKE SAMENWERKING IN DE NEDERLANDSE GRENSGEBIEDEN GEORGANISEERDE MISDAAD EN STRAFRECHTELIJKE SAMENWERKING IN DE NEDERLANDSE GRENSGEBIEDEN TOINE SPAPENS intersentia Antwerpen - Oxford INHOUD VOORWOORD LIJST VAN AFKORTINGEN xv xvii HOOFDSTUK 1 ALGEMENE

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie BESTRIJDING VAN DE GEORGANI SEERDE EN ZWARE INTERNATIO NALE CRIMINALITEIT DOOR MIDDEL VAN DE EU-BELEIDSCYCLUS

Raad van de Europese Unie BESTRIJDING VAN DE GEORGANI SEERDE EN ZWARE INTERNATIO NALE CRIMINALITEIT DOOR MIDDEL VAN DE EU-BELEIDSCYCLUS Raad van de Europese Unie BESTRIJDING VAN DE GEORGANI SEERDE EN ZWARE INTERNATIO NALE CRIMINALITEIT DOOR MIDDEL VAN DE EU-BELEIDSCYCLUS BESTRIJDING VAN DE GEORGANISEERDE EN ZWARE INTER NATIONALE CRIMINALITEIT

Nadere informatie

Georganiseerde bovenregionale vermogenscriminaliteit

Georganiseerde bovenregionale vermogenscriminaliteit Georganiseerde bovenregionale vermogenscriminaliteit Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008 KLPD - Dienst IPOL Georganiseerde, bovenregionale vermogenscriminaliteit Verslag van

Nadere informatie

Tien nieuwe politieregio s Een beeld op basis van bestaande indicatoren stand per 1 januari 2010

Tien nieuwe politieregio s Een beeld op basis van bestaande indicatoren stand per 1 januari 2010 Tien nieuwe politieregio s Een beeld op basis van bestaande indicatoren stand per 1 januari 2010 drs. P.F. Rozenberg MPA ing. R. Rozenberg Tien nieuwe politieregio s Een beeld op basis van bestaande indicatoren

Nadere informatie

Rapportage. Politie in aanraking met veteranen. Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen

Rapportage. Politie in aanraking met veteranen. Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen Rapportage Politie in aanraking met veteranen Stuurgroep Politie in aanraking met veteranen Doorn 9 juni 2011 1 Aanleiding en opzet van het onderzoek In de uitvoering van haar taak komt de politie ook

Nadere informatie

De Staatsruif en de Fata Morgana

De Staatsruif en de Fata Morgana De Staatsruif en de Fata Morgana Verslag van een onderzoek naar fraudeconstructies voor het Nationaal dreigingsbeeld 2008 KLPD - Dienst IPOL De Staatsruif en de Fata Morgana Een onderzoek naar fraudeconstructies

Nadere informatie

Bijlagen Uw kenmerk Ons kenmerk Datum 1 E96/U2457 8 oktober 1996. Departementsonderdeel

Bijlagen Uw kenmerk Ons kenmerk Datum 1 E96/U2457 8 oktober 1996. Departementsonderdeel Aan De korpsbeheerders van de regionale politiekorpsen De korpsbeheerder van het KLPD i.c. DGPC Justitie i.a.a. de korpschefs van de regionale politiekorpsen de korpschef van het KLPD de (fgd.) hoofdofficieren

Nadere informatie

Nieuwe dadergroep vraagt aandacht

Nieuwe dadergroep vraagt aandacht Er is een nieuwe groep van jonge, zeer actieve veelplegers die steeds vaker met de politie in aanraking komt / foto: Pallieter de Boer. Nieuwe dadergroep vraagt aandacht Jongere veelplegers roeren zich

Nadere informatie

mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel

mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel (Alleen het gesproken woord geldt) Dames en heren, Toenemende globalisering, digitalisering en de groeiende mobiliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 29 628 Politie Nr. 256 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 2 mei

Nadere informatie

FIOD. Aansprekend opsporen

FIOD. Aansprekend opsporen FIOD Aansprekend opsporen 23 Inhoud Preventie en opsporing De organisatie Samenwerken tegen fraude Bijzondere Opsporingsdiensten 4 6 7 7 Van fraudemelding tot onderzoek en vervolging Stap 1: Meldingen

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012 Bewustwording Identiteitsfraude (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant 10 oktober 2012 Brigade Limburg Zuid Team Identiteitsfraude Bart van der Pluijm/Joep Stuart Wie zijn wij? Elnt Bart

Nadere informatie

Landelijk Loket Bestuurlijke Dossiers

Landelijk Loket Bestuurlijke Dossiers Landelijk Loket Bestuurlijke Dossiers Landelijk Informatie en Expertise Centrum (LIEC) -1- Onmisbaar voorstel aan rijksoverheid De politie constateerde landelijk een stijgende trend in diefstallen en vermissingen

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK PROJECT VINKENSLAG, versie 4 september 2008

PLAN VAN AANPAK PROJECT VINKENSLAG, versie 4 september 2008 PLAN VAN AANPAK PROJECT VINKENSLAG, versie 4 september 2008 1. Achtergrond en aanleiding De Rekenkamer Maastricht doet onderzoek naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het gevoerde

Nadere informatie

Training samenwerking van veiligheidspartners

Training samenwerking van veiligheidspartners Training samenwerking van veiligheidspartners Effectieve samenwerking tussen veiligheidspartners gaat verder dan samen optreden bij incidenten. Veiligheidspartners vormen samen een sleepnet tegen criminaliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 009 00 9 754 Terrorismebestrijding Nr. 89 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Minister van Justitie. Naar aanleiding van uw verzoek bericht ik u als volgt.

Minister van Justitie. Naar aanleiding van uw verzoek bericht ik u als volgt. R e g i s t r a t i e k a m e r Minister van Justitie..'s-Gravenhage, 30 april 1999.. Onderwerp Wijziging van het Wetboek van Strafvordering Bij brief met bijlage van 9 maart 1999 (uw kenmerk: 750136/99/6)

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 18 november 2014 Agendanummer : 8 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : drs. J.F.N. Cornelisse : Veiligheid, Vergunningen en Handhaving : Eveline Plomp Voorstel

Nadere informatie

PUBLIC 14277/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA

PUBLIC 14277/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) PUBLIC 14277/10 LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep algemene aangelegenheden,

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

Waar blijft het geld?

Waar blijft het geld? Waar blijft het geld? Uitkomsten v/d vierde Monitor Georganiseerde Criminaliteit Edwin Kruisbergen 13 maart 2013 Structuur De Monitor Georganiseerde Criminaliteit Criminele inkomsten: Verdienen Verdelen

Nadere informatie

Procesbeschrijving Virtuele Flexibele Netwerk Teams

Procesbeschrijving Virtuele Flexibele Netwerk Teams POLITIE. Konnemerbnd Procesbeschrijving Virtuele Flexibele Netwerk Teams versie 1.0 Pilot Virtuele Flexibele Netioerk Teams 10-t-E 26juni 2012 Dit rapport bevat 8 pagina's inclusief voorzijde. POLITIE.

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep drugshandel Ontwerp-aanbeveling van de Raad over de noodzakelijke

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad,

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad, Raadsvoorstel Griffiersnummer: Onderwerp: Vaststelling herindelingsontwerp Datum B&W-vergadering: 17 juli 2012 Datum raadsvergadering: 30 juli 2012 Datum politieke avond: 11 juli 2012 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Samenvatting Aanleiding tot het onderzoek

Samenvatting Aanleiding tot het onderzoek Samenvatting Aanleiding tot het onderzoek Bij degenen die zich in Nederland politiek en beleidsmatig met de problematiek van vuurwapencriminaliteit bezig houden alsook bij de politie, bestaat het vermoeden

Nadere informatie

Introductie tot de FIU-Nederland. Hennie Verbeek-Kusters FIU - Nederland juni 2012

Introductie tot de FIU-Nederland. Hennie Verbeek-Kusters FIU - Nederland juni 2012 Introductie tot de FIU-Nederland Hennie Verbeek-Kusters FIU - Nederland juni 2012 Inhoud presentatie Omschrijving witwassen Organisatie FIU-(Caribisch) Nederland Van ongebruikelijk naar verdacht Wat is

Nadere informatie

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Weert, 6 september 2011. Rekenkamer Weert Inhoudsopgave 1. Achtergrond en aanleiding 2. Centrale vraagstelling 3. De wijze van onderzoek 4. Deelvragen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 081 Implementatie van de richtlijn 2014/62/EU van het Europees parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de strafrechtelijke bescherming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 28 684 Naar een veiliger samenleving Nr. 229 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKS- RELATIES

Nadere informatie

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rapportage Alphen-Chaam 02 juni 2009 R A P P O R T A G E E F F

Nadere informatie

Conversietabel. Informatief. Geen. Niet van toepassing. Heden. niet van toepassing. Datum 1 februari 2007. Kenmerk 2007-0000036231.

Conversietabel. Informatief. Geen. Niet van toepassing. Heden. niet van toepassing. Datum 1 februari 2007. Kenmerk 2007-0000036231. Onderdeel DGV/POL Inlichtingen Harry Koster T 070-4266517 F 070-4267440 1 van 6 Aan de korpsbeheerders van de regionale politiekorpsen, de korpsbeheerder van het Klpd, de voorzitter van het college van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 27 834 Criminaliteitsbeheersing Nr. 22 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 3

Nadere informatie

Global Economic Crime Survey

Global Economic Crime Survey www.pwc.nl Global Economic Crime Survey Update Financial Sector Juni 2012 In samenwerking met de VU Amsterdam en de Martin Luther Universiteit Halle Bij PwC in Nederland werken ruim 4.600 mensen met elkaar

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Samenvatting Inleiding Het aantal Nederlandse gedetineerden in buitenlandse detentie is hoog in vergelijking met andere landen. Dit aantal is de afgelopen jaren verder toegenomen. In opdracht van het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Tekst: Judice Ledeboer

Tekst: Judice Ledeboer Het aanpakken van witwassen is een van de speerpunten in de bestrijding van georganiseerde criminaliteit. Witwassen is onlosmakelijk verbonden met zeer ernstige vormen van criminaliteit, zoals drugshandel,

Nadere informatie

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden

Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. GGD/ Ambulances. in de Regio Haaglanden Plan van aanpak en Protocol pilot camera s op GGD/ Ambulances in de Regio Haaglanden 1 Inhoudsopgave pag 1. Aanleiding 3 2. Doel en reikwijdte 3 3. Organisatie 4 4. Aanpak en planning 4 5. Financiering

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 juni 2012. Rapportnummer: 2012/102

Rapport. Datum: 13 juni 2012. Rapportnummer: 2012/102 Rapport Rapport in het onderzoek naar klachten en signalen over het Meldpunt Internetoplichting, ondergebracht bij het regionale politiekorps Kennemerland. Datum: 13 juni 2012 Rapportnummer: 2012/102 2

Nadere informatie

Eerst de beren dan de honing

Eerst de beren dan de honing 58 secondant #3/4 juli-augustus 2011 Resultaten van Veiligheidshuizen Eerst de beren dan de honing Illustratie: Hans Sprangers De Veiligheidshuizen vormden de afgelopen jaren een bron van onderzoek. Zo

Nadere informatie

Inleiding. Beleving van veiligheid. Veiligheid als begrip

Inleiding. Beleving van veiligheid. Veiligheid als begrip Inleiding In het kader van veiligheid zijn politie en gemeenten eerstverantwoordelijk voor openbare orde, handhaving van wettelijke regels en bestrijding van criminaliteit. Burgers ervaren veiligheid als

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

De toekomst van handelsmissies

De toekomst van handelsmissies De toekomst van handelsmissies 1 Deze rapportage is een uitgave van het lectoraat International Business. Lectoraat International Business School of Business, Media en Recht Windesheim Campus 2-6 Postbus

Nadere informatie

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018 Projectmatige aanpak prioriteiten Kadernota Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018, versie 1-7-2015 Inleiding projectmatige aanpak

Nadere informatie

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Voor burgers speelt het persoonlijke gevoel van veiligheid een belangrijke rol. Dit gevoel wordt

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Verantwoordingsrichtlijn

Verantwoordingsrichtlijn Verantwoordingsrichtlijn Verantwoordingsrichtlijn t.b.v. de edp-audit voor de beveiliging van Suwinet. Door Jan Breeman BKWI Verantwoordingsrichtlijn Verantwoording over de beveiliging van Suwinet De Regeling

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

De dienst IPOL is een onderdeel van het Korps landelijke politiediensten

De dienst IPOL is een onderdeel van het Korps landelijke politiediensten Uitgave Dienst IPOL Postbus 3016 2700 KX Zoetermeer De dienst IPOL is een onderdeel van het Korps landelijke politiediensten Auteurs Fred Nieuwenhuis en Marieke Pannekoek Met medewerking van Alexandra

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

CONCEPT. De Minister van Veiligheid en Justitie, Gelet op artikel 6, negende lid, van het Besluit bezoldiging politie: Besluit:

CONCEPT. De Minister van Veiligheid en Justitie, Gelet op artikel 6, negende lid, van het Besluit bezoldiging politie: Besluit: directoraat-generaal Veiligheid Personeel & Materieel CONCEPT Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van DGV Politie/Personeel en Materieel, houdende invoering van de Tijdelijke regeling functieonderhoud

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Voorwoord In december 2012 constateerde ik in het besluit van de burgemeester over preventief fouilleren

Nadere informatie

*** ONTWERPAANBEVELING

*** ONTWERPAANBEVELING EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 2010/0011(E) 16.3.2011 *** ONTWERPAANBEVELING over het ontwerp van besluit van de Raad over de sluiting van

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, drs. M.J. van Rijn

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, drs. M.J. van Rijn Besluit houdende wijziging van lijst I, behorende bij de Opiumwet, in verband met plaatsing op deze lijst van hasjiesj en hennep met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC) van 15 procent of meer. Daartoe

Nadere informatie

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid Veiligheid kernthema: De criminaliteitscijfers en de slachtoffercijfers laten over het algemeen een positief beeld zien voor Utrecht in. Ook de aangiftebereidheid van Utrechters is relatief hoog (29%).

Nadere informatie

Sociale psychologie en praktijkproblemen

Sociale psychologie en praktijkproblemen Sociale psychologie en praktijkproblemen Sociale psychologie en praktijkproblemen van probleem naar oplossing prof. dr. A.P. Buunk dr. P. Veen tweede, herziene druk Bohn Stafleu Van Loghum Houten/Diegem

Nadere informatie

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Verpleegkundig redeneren en CanMEDS-rollen in de eerste lijn Henk Rosendal Reed Business Education, Amsterdam Reed Business, Amsterdam 2015 Omslagontwerp

Nadere informatie

Hein Roethofprijs 2007. veiligheid door samenwerking

Hein Roethofprijs 2007. veiligheid door samenwerking Hein Roethofprijs 2007 veiligheid door samenwerking omslag: Stadsmarinierschap uit Rotterdam wint Hein Roethofprijs 2006 Het project Stadsmarinierschap is een van de maatregelen die Rotterdam neemt om

Nadere informatie

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting Een brede kijk op onderwijskwaliteit E e n o n d e r z o e k n a a r p e r c e p t i e s o p o n d e r w i j s k w a l i t e i t b i n n e n S t i c h t i n g U N 1 E K Samenvatting Hester Hill-Veen, Erasmus

Nadere informatie

combinatie van de achtergrondinformatie en cijfermatige gegevens vormt de basis het rapport.

combinatie van de achtergrondinformatie en cijfermatige gegevens vormt de basis het rapport. Samenvatting Naarmate de hervormingen in de Russische Federatie vorderen, worth het probleem van de georganiseerde misdaad groter. Ondanks de vele publikaties hierover is de informatie over dit onderwerp

Nadere informatie

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag,

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag, P5_TA(2002)0591 Verblijfstitel met een korte geldigheidsduur * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verblijfstitel met een korte

Nadere informatie

0 SAMENVATTING. Ape 1

0 SAMENVATTING. Ape 1 0 SAMENVATTING Aanleiding Vraagbaak voor preventie van fraude en doorverwijzen van slachtoffers Op 26 februari 2011 is de Fraudehelpdesk (FHD) opengegaan voor (aanvankelijk) een proefperiode van één jaar.

Nadere informatie

Datum 18 mei 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over misdaadgeld en de werkelijkheid van voordeelsontneming

Datum 18 mei 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over misdaadgeld en de werkelijkheid van voordeelsontneming 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Milieucriminaliteit in Nederland Een inventarisatie voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012. Deel 1 Eindrapport

Milieucriminaliteit in Nederland Een inventarisatie voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012. Deel 1 Eindrapport Milieucriminaliteit in Nederland Een inventarisatie voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 Deel 1 Eindrapport Milieucriminaliteit in Nederland Een inventarisatie voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012

Nadere informatie

Alice Bosma, Linda van Krimpen en Laura Menenti 1

Alice Bosma, Linda van Krimpen en Laura Menenti 1 Reactie op artikel Beschuldigingen in zedenzaken: onschuldpresumptie en slachtofferpresumptie van Nicole Nierop en Paul van den Eshof in Delikt en Delinkwent 2015/59 Alice Bosma, Linda van Krimpen en Laura

Nadere informatie

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Marlijn Abbink-Cornelissen Marcel Haverkamp Janneke Wilschut 5 April 2016 1 Samenvatting Samenvatting Dit is het vijfde rapport van de monitor HH(T). Deze monitor inventariseert

Nadere informatie

vals geld Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012

vals geld Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 vals geld Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 Vals geld Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 Martin Grapendaal waakzaam en dienstbaar Uitgave Dienst

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Kwetsbare minderheidsgroep

Kwetsbare minderheidsgroep IND-werkinstructie nr. 2013/14 (AUA) Openbaar/ Extern Aan Directeur klantdirectie Asiel c.c. DDMB Van Hoofddirecteur IND Datum 26 juni 2013 Geldig vanaf 26 juni 2013 Geldig tot Onderwerp Vindplaats Bijlage(n)

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-030 23 april 2010 9.30 uur Aantal slachtoffers criminaliteit stabiel, meer vandalisme Aantal ondervonden delicten stijgt door meer vandalisme Aantal

Nadere informatie

Introductie tot de FIU-Nederland

Introductie tot de FIU-Nederland Introductie tot de FIU-Nederland H.M. Verbeek-Kusters EMPM Hoofd FIU - Nederland l 05-06-2012 Inhoud presentatie Witwassen Organisatie FIU-Nederland Van ongebruikelijk naar verdacht Wat is een ongebruikelijke

Nadere informatie

Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015

Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015 Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015 Politie Landelijke Eenheid Auteur: Dienst Informatieorganisatie / Dienst Infra Status: Definitief Versie 1.1 26 oktober 2015 Voorwoord Voor u ligt de

Nadere informatie

De inspecties vragen na een verplichte melding aan de melders om zelf onderzoek te doen en hierover te rapporteren.

De inspecties vragen na een verplichte melding aan de melders om zelf onderzoek te doen en hierover te rapporteren. Handvatten voor onderzoek naar aanleiding van seksueel geweld tussen cliënten onderling of tussen cliënten en derden (niet zijnde medewerkers) met toelichting en verwachtingen van de inspecties De inspecties

Nadere informatie

Onderzoek van de Inspectie OOV naar de uitwisseling van politie-informatie

Onderzoek van de Inspectie OOV naar de uitwisseling van politie-informatie Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Inlichtingen E.M. Sucec T 070-4267027 F 070-4268260 Uw kenmerk Onderwerp Onderzoek van de Inspectie OOV naar de

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Ministerie van Justitie j1 Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

1. Afbakening van en aanvulling op GRECO rapport

1. Afbakening van en aanvulling op GRECO rapport Minister van Justitie D.t.v. Mw. Mr. E.E. Weeda Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 2 februari 2004 contactpersoon R.C. Hartendorp doorkiesnummer 070-361 9788 e-mail R.Hartendorp@rvdr.drp.minjus.nl ons

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal Vergaderjaar 1988-1989 20 214 Hoger onderwijs en onderzoek plan Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage Examen HAVO 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen Bij dit examen hoort een bijlage Het examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.

Nadere informatie

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011 Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 28-211 Deze notitie brengt op basis van de Amsterdamse Veiligheidsmonitor de leefbaarheid en veiligheid in de regio Amsterdam-Amstelland tussen 28 en 211

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport "Follow the Money"

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport Follow the Money 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie