90 jaar. Van en voor de stad. Rabobank Utrecht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "90 jaar. Van en voor de stad. Rabobank Utrecht"

Transcriptie

1 jaar Van en voor de stad Rabobank Utrecht

2

3 Van en voor de stad

4 Van en voor de stad Rabobank Utrecht 90 jaar

5 Inhoud Inleiding 9 Voor boeren en tuinders 15 De bank naar de mensen brengen 23 Strijd om het bestaan 59 De nieuwe markt 106 De kracht van de Utrechtse relatie 139 Zichtbaar blijven 178 Archieven en Literatuur 190 Lijst van geïnterviewde personen

6 Voorwoord Van 11 tot 16 november 2002 hebben we als Rabobank Utrecht ons 90-jarig bestaan gevierd. Dit jubileum was de aanleiding om de geschiedenis van onze bank vast te leggen. Het coöperatieve banksysteem was komen overwaaien uit Duitsland, waar Friedrich Wilhelm Raiffeisen ( ) het systeem van de onderlinge kredietverlening voor boeren had bedacht. In Utrecht hebben we twee voorlopers: de Coöperatieve Boerenleenbank voor Utrecht & Achttienhoven uit 1901 en de Coöperatieve Boerenleenbank Utrecht uit In 1962 fuseerden beide Utrechtse banken tot de Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht. Na de naamswijziging van onze centrale organisatie in 1972 veranderde onze naam in Rabobank Utrecht. Onze eigen bankgeschiedenis kent twee belangrijke periodes. De eerste periode duurde van 1962 tot 1980 met J.A. Pot als algemeen directeur. Hij kreeg in 1962 van de toenmalige Centrale Bank de opdracht mee om van Raiffeisenbank Utrecht een echte stadsbank te maken; een bank die zich niet meer zozeer op boeren en tuinders richtte, maar veel meer op particuliere klanten en middenstanders. De tweede periode duurde van 1980 tot en met 2002 met B.W.M. Driessen als algemeen directeur. Onder zijn leiding maakte Rabobank Utrecht zowel in de particuliere alsook in de zakelijke markt een enorme groei door en werd de persoonlijke bank van en voor de stad Utrecht. Dankzij de inzet van beide algemeen directeuren en van alle huidige én oud-medewerkers heeft Rabobank Utrecht zich ontwikkeld tot een bank waar we als medewerkers trots op zijn. In dit boek onsluiten we onze geschiedenis. Want pas als je in het heden je verleden kent, weet je dat er toekomst is. Ik wens u veel leesplezier. Utrecht, 1 januari 2003 Ko van der Maas Algemeen directeur 6 7

7 Hoofdstuk 1 Inleiding Pas als je in het heden je verleden kent, weet je dat er toekomst is. Zo begint het jaarverslag over 1998 van Rabobank Utrecht. Wat weten de medewerkers van Rabobank Utrecht eigenlijk van de geschiedenis van hun bank? Dat de bank in november 2002 haar 90-jarige bestaan vierde zal niemand zijn ontgaan. Evenmin zal iemand zich hebben afgevraagd of de bank inderdaad wel 90 jaar bestond. In de hal van het hoofdkantoor aan de Utrechtse Beneluxlaan hangt immers een glas-in-lood-kunstwerk met daarop de jaartallen Deze plaat werd ter gelegenheid van het 75-jarige bestaan door het personeel aan de directie aangeboden. Dat 75-jarige jubileum is in 1987 uitgebreid gevierd en een aantal jaarverslagen vermeldt november 1912 als oprichtingsdatum van Rabobank Utrecht. Evengoed echter had de bank in 2002 haar 100-jarige bestaan kunnen vieren. In januari 1902 kwam namelijk het bestuur van de Coöperatieve Boerenleenbank voor Utrecht en Achttienhoven voor het eerst bij elkaar. In augustus 1901 waren de statuten bij de notaris ondertekend. Deze bank voor Utrecht en Achttienhoven fuseerde op 1 januari 1962 met de Coöperatieve Boerenleenbank Utrecht die officieel in januari 1913 werd opgericht. Het jaartal 1912 lijkt misschien uit te lucht zijn komen te vallen. Misschien is het het jaar geweest waarin plannen werden gemaakt voor de Raffeisenbank Utrecht. Misschien is het jaartal van generatie op generatie doorverteld en zo waarheid geworden. Vanaf 1962 gingen de twee boerenleenbanken samen verder onder de naam Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht. Na de totstandkoming van Rabobank Nederland in 1972 veranderde deze 8 9

8 naam in Rabobank Utrecht had ook als oprichtingsdatum gekozen kunnen worden voor Rabobank Utrecht, vanaf dat moment was er pas sprake van één bank. Met dit jaartal als uitgangspunt was in 2002 het 40-jarige jubileum gevierd. Zelfs zoiets ogenschijnlijk eenvoudigs als het kiezen van een datum waarop een jubileum gevierd moet worden, is niet eenduidig, maar afhankelijk van het gekozen uitgangspunt. Dat geldt ook voor het verhaal dat u hierna gaat lezen. Het is ten dele gebaseerd op schriftelijke bronnen uit de archieven van Rabobank Utrecht en Rabobank Nederland. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met (oud)-medewerkers en (oud)-bestuursleden en een lid van de Raad van Toezicht. Zij vertellen hoe het was, maar praten vooral over hoe zij hun jaren bij de bank hebben ervaren. Ervaringen zijn individueel en dikwijls niet voor iedereen geldend. Bovendien moesten zij voor hun herinneringen soms meer dan 30 jaar terug in hun geheugen. Het is vrijwel onmogelijk om gebeurtenissen die zo lang geleden hebben plaatsgevonden exact te reconstrueren. Dit neemt echter niet weg dat Rabobank Utrecht een geschiedenis heeft die de moeite van het vertellen waard is. En er is zeker een rode draad te ontdekken in die geschiedenis. Het is de bedoeling van de auteur geweest deze rode draad zichtbaar te maken. Als u na lezing van dit boek meer zicht heeft op waarom de bank is zoals ze is, dan is de opzet van dit boek geslaagd. Van en voor de stad Het opvallendst is dat Rabobank Utrecht altijd zichtbaar aanwezig heeft willen zijn. De bank heeft zich gedurende haar hele geschiede- 10

9 nis op verschillende manieren gepresenteerd als de bank van en voor de stad. De coöperatieve structuur eiste dit ook. In deze structuur zijn de banken zelfstandige ondernemers die zich in het bijzonder richten op kredietverlening aan leden. Die leden zijn afkomstig uit de lokale gemeenschap en kunnen in principe invloed uitoefenen op het beleid van de bank. Willen die leden invloed kunnen uitoefenen, dan moet de bank niet te ver van hen af staan. De geschiedenis van Rabobank Utrecht laat zich grofweg in twee periodes verdelen: en De eerste periode wordt begrensd door de komst en het vertrek van directeur J.A.Pot. Pot werd in 1980 opgevolgd door Boudewijn Driessen die eind 2002 de bank verliet. Beide directeuren en hun medewerkers gaven ieder op hun eigen manier, dikwijls beïnvloed door de maatschappelijke context, invulling aan het concept de bank van en voor de stad/die altijd aanwezig is. Pot kreeg in 1962 de opdracht om van de Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht een stadsbank te maken, een bank die zich niet meer zozeer op boeren en tuinders richtte, maar veel meer op de particuliere klant en de middenstander. Om deze klant te kunnen bereiken, moest het aantal kantoren drastisch toenemen en gemakkelijk toegankelijk zijn. Pot wilde de bank naar de mensen brengen. Binnen tien jaar telde de bank meer dan twintig kantoren. Een ander belangrijk initiatief in deze eerste periode was de stimulans van het girale geldverkeer en de introductie van de postcheque- en girokaart, waarmee Rabobank Utrecht een aanzienlijk deel van de markt veroverde. In het begin van de jaren zeventig was al duidelijk geworden dat het kantorennetwerk zich niet kon blijven uitbreiden. Het was tijd 12 13

10 Hoofdstuk 1 Voor boeren en tuinders voor een andere koers die echter pas daadwerkelijk werd ingeslagen met de komst van Driessen in Aangezien de directeursfunctie te omvangrijk was geworden om door één persoon te worden vervuld, stelde Driessen nog twee directeuren en een onderdirecteur aan. Dit team bleef gedurende twintig jaar vrijwel ongewijzigd. Dit viertal bewerkstelligde niet alleen een cultuuromslag, maar boorde ook op grote schaal de bedrijvenmarkt aan. Om die grote klanten optimaal van dienst te kunnen zijn werd het accountmanagement belangrijk. Door de manier waarop Rabobank Utrecht een persoonlijke relatie met de klant wist aan te gaan en in stand te houden, onderscheidde zij zich van andere banken. Haar betrokkenheid bij de Utrechtse samenleving ten slotte, via onder andere deelname aan Utrechtse netwerken en het ondersteunen van initiatieven die een positieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de Utrechtse bedrijvigheid, maakte de bank steeds zichtbaarder. Meer en meer kon zij zich profileren als de bank van en voor de stad. Over wat de toekomst zou brengen werd in 2002 druk nagedacht gold als voorlopige horizon. Niet alleen omdat er in dat jaar een belangrijke directiewisseling in Utrecht zou plaatsvinden, maar vooral omdat de gehele Rabobank dan marktleider wilde zijn. Wat dit voor Rabobank Utrecht betekende was in 2002 nog niet helemaal duidelijk. Zou de bank een coöperatie blijven met twee of drie kantoren in de stad of zou het aantal vestigingen toenemen om de band met de klant niet te verliezen? Of zou de bank in 2005 een internationale bank zijn met een sterk centraal geleide organisatie. Het waren verhalen die de ronde deden. Alleen de tijd zou het leren. Het begon in augustus Advocaat De Wijkerslooth de Weerdesteyn stapte met de Utrechtse veehouders Oostveen en Vermeulen en de Achttienhovense landbouwer Van Batum naar de notaris. Zij vertegenwoordigden daar enkele veehouders, landbouwers en hoveniers woonachtig te Utrecht en het nabijgelegen Achttienhoven. Zij legden de notaris de notulen voor van de pas opgerichte Coöperatieve Boerenleenbank voor Utrecht en Achttienhoven. De bank had als doel het verbeteren van het landbouwbedrijf en wilde dit bereiken door belegd geld voor te schieten aan leden. Voor vijftig cent kon men lid worden. Vrijwillig uittreden was onwenselijk en kostte tien keer zo veel als het lid worden. Bij leden die buiten het werkgebied gingen wonen, failliet werden verklaard of gedwongen moesten worden om hun lening af te lossen, werd het lidmaatschap door het bestuur van de bank beëindigd. Bijna twaalf jaar later, in januari 1913, vond een soortgelijke gebeurtenis plaats. Twee bloemisten, drie groenten- en vruchtenkwekers, een landbouwer en een particulier verschenen voor de notaris om statuten vast te stellen van de Coöperatieve Boerenleenbank met Utrecht als standplaats. Deze bank wilde niet zozeer het landbouwwezen verbeteren, maar legde zich toe op het tuinbouwbedrijf. De manier waarop de bank haar doel wilde verwezenlijken was echter niet anders dan de werkwijze van de eerdergenoemde bank voor Utrecht en Achttienhoven. Een verschil was wel dat leden van deze boerenleenbank ook lid moesten zijn van de Bloemistenpatroonsvereniging in Utrecht of van de Vereeniging Groenten- en vruchtenveiling, gevestigd aan het Paardenveld in Utrecht. Sinds 1905 werd het groente en fruit van de 14 15

11 leden dagelijks op deze veiling te koop aangeboden. Het bestaan van de veiling zorgde ervoor dat er steeds meer kwekers in de omgeving van Utrecht kwamen wonen, hetgeen ongetwijfeld ook tot uitdrukking kwam in het aantal leden van de Boerenleenbank. De hoveniers daarentegen lieten nog wat op zich wachten; zij wilden in de eerste jaren niets van de veiling weten. Het ledenbestand van de bank bestond dan ook vooral uit kwekers en landbouwers. De coöperatie De gelijkenissen met het werk van de Duitse burgemeester van een plattelandsgemeente Friedrich Wilhelm Raiffeisen ( ) zijn evident. Om boeren bedrijfskredieten te kunnen verstrekken bedacht hij in de tweede helft van de negentiende eeuw het systeem van de onderlinge kredietverlening. Spaargelden van inwoners van het platteland werden verzameld om daaruit in de behoefte van krediet te voorzien. Directeur Pot ontvangt bij de opening van een kantoor een portret van F.W. Raiffeisen Hieruit ontstond in 1864 in Duitsland de eerste boerenleenbank. Idealisme lag aan dit initiatief ten grondslag.veel geld werd er in eerste instantie dan ook niet mee verdiend. Als er winst was, dan werd er een speciaal fonds opgericht waarin het geld werd ondergebracht. Het was niet de bedoeling dat de leden dit geld in handen kregen, het was bestemd voor de boeren die krediet nodig hadden. In Nederland sloeg deze manier van geld verstrekken snel aan. Door de grote veranderingen in de landbouw aan het einde van de negentiende eeuw moesten boeren meer geld in hun bedrijf steken. Van boeren werd allereerst verwacht dat ze minder autarkisch en meer marktgericht zouden gaan werken. Hiervoor was vooral een hogere productiviteit vereist. Bovendien verkeerde de agrarische sector in de jaren tachtig en negentig van de negentiende eeuw in een deplorabele toestand door de invoer van goedkoop Amerikaans graan. Om uit deze crisis te komen moesten boeren hun bedrijf moderniseren. Dit proces bracht de nodige bedrijfskosten met zich mee. In deze tijd konden boeren doorgaans alleen grote bedragen lenen van handelaren met bijvoorbeeld hun oogst als onderpand. Stedelijke geldverstrekkers waren niet happig op boeren die geld wilden lenen. Te weinig vertrouwd met het ondernemerschap van een agrariër, vonden zij de kredietverstrekking aan boeren een groot risico. De banken van Raiffeisen maakten een einde aan deze vaak dubieuze praktijken. Boeren waren niet meer afhankelijk van particuliere geldschieters. De Nederlandse landbouw floreerde tot aan de Eerste Wereldoorlog. De uitvoer van landbouwproducten nam toe en de productiviteit 16 17

12 werd vergroot door technologische en organisatorische verbeteringen. Voor boeren betekende dit meer inkomsten en dus ook meer mogelijkheden om geld opzij te leggen. Dit stimuleerde de oprichting van boerenleenbanken. In Nederland ontstond de eerste coöperatieve boerenleenbank die geheel volgens de principes van Raiffeisen werkte in In 1899 waren er 46 boerenleenbanken en in 1917 al meer dan duizend die zich aansloten bij de Coöperatieve Centrale Raiffeisenbank te Utrecht óf bij de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank te Eindhoven. Deze twee Centrale organisaties waren in 1898 opgericht. Met name door verschil van mening over de juridische structuur van de op te richten Centrale bank was het toen onmogelijk tot één Centrale te komen. Hierdoor ontstonden de twee Centrales in Eindhoven en Utrecht. Vermoedelijk speelde ook de in die tijd onverenigbaarheid van interconfessionele organisaties een rol. Het naast elkaar bestaan van katholieke en protestantse organisaties met eenzelfde doelstelling was tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw eerder regel dan uitzondering. Niet alle lokale banken zochten onmiddellijk aansluiting bij de Centrale Banken. De beide Utrechtse Boerenleenbanken deden dit wel en sloten zich in 1911 en 1913 aan bij de Centrale Raiffeisenbank in Utrecht. Rabofielen in de dop Het coöperatieve systeem betekende dat de aangesloten banken zelfstandig opereerden. Ze kozen een eigen Bestuur en kassier. Ze hadden eigen financiële verantwoordelijkheden. In 1901 besliste het Bestuur van de zelfstandige bank over kredieten tot 100 gulden (ongeveer 46 euro), voor grotere leningen werd toestemming gevraagd aan de Centrale Bank. Van frequent en uitgebreid vergaderen was in het begin nog geen sprake. Dat hoefde ook niet volgens de statuten. Er moest worden vergaderd als het nodig was. Zo kwam de driekoppige Raad van Toezicht van de bank voor Utrecht en Achttienhoven voor het eerst op 1 januari 1902 bij elkaar. De controlerende taak van de raad nam destijds nog weinig tijd in beslag. Op de agenda stond alleen het controleren van de boeken van de kassier, een soort van penningmeester. Twee van de drie leden werden daartoe aangewezen (wezen zichzelf aan) en keurden de berekeningen van de kassier goed. Meer had de Raad van Toezicht niet te doen. Het verslag van de vergadering bedroeg niet meer dan tien regels. De eerstvolgende vergadering vond drie maanden later plaats. Ook tijdens die vergadering, en alle andere in de daaropvolgende jaren, werd alleen het kasboek gecontroleerd en als het nodig was, bekeek men de kredietaanvragen vanuit het bestuur. De werkwijze van de bestuursvergaderingen was vergelijkbaar met die van de Raad van Toezicht. Beide colleges vergaderden overigens regelmatig samen. Het bestuur besprak de aanvraag van kredieten. Soms waren dit er maar twee per vergadering. Zo besprak het Bestuur van de Utrechtse boerenleenbank in augustus 1913 een aanvraag voor een lening van vijfhonderd gulden en een van driehonderd gulden. De eerste werd niet gehonoreerd omdat de aanvrager geen kweker, bloemist of landbouwer was. De andere aanvraag was van een bloemist op de Abstederdijk die als onderpand drie kassen, 58 broeiramen en beplanting gaf. Twee maanden later kon de bank 18 19

13 deze bloemist positief berichten. Een enkele keer werd een hypotheek voor woonhuizen verstrekt, al was men daar wat voorzichtig mee. Spraakmakender waren de eerste Algemene Ledenvergaderingen (ALV) van de bank voor Utrecht en Achttienhoven. Dertien van de veertien leden waren samen gekomen in het huis van de voorzitter, De Wijkerslooth. Mannelijke leden waren verplicht om deze vergaderingen bij te wonen. Vrouwen, die bij wet pas in 1957 handelingsbekwaam werden, moesten een afgevaardigde sturen. Op afwezigheid stond een boete van vijftig cent. Leden die meer dan een kwartier te laten kwamen, moesten vijfentwintig cent betalen. Op deze eerste ALV kwam de situatie van de bank acht maanden na oprichting ter sprake. Er was genoeg reden om tevreden te zijn: er was voor tienduizend gulden aan leningen verstrekt, waarvan er na acht maanden nog bijna achtduizend gulden open stond. En er was een winst geboekt van een kleine dertig gulden. Men mocht echter niet op zijn lauweren gaan rusten, hield de voorzitter zijn gehoor voor. Allereerst moesten de leden in hun omgeving zoveel mogelijk naamsbekendheid aan de bank geven en vrienden en bekenden overtuigen van het nut van de boerenleenbanken. Voorts spoorde de voorzitter aan tot financiële bijdragen om de uitgaven te kunnen dekken. Inspecteur niet tevreden Als ieder lid vierhonderd gulden gaf, was het doel bereikt. Hij zelf gaf het goede voorbeeld door duizend gulden te doneren en hoopte dat de rest zou volgen. Tijdens de tweede ALV, een half jaar later, kwam het inspectierapport van de Centrale Raiffeisenbank ter sprake. De lokale banken die zich aansloten bij de Centrale bank werden enerzijds financieel ondersteund door de Centrale Bank. Anderzijds betekende dit dat zij regelmatig de inspecteur van de Centrale Bank op bezoek kregen die de kas kwam controleren. Maar al te vaak constateerde de inspecteur dat er iets niet klopte. Zo ook in Utrecht. Waren Bestuur en leden van de bank voor Utrecht en Achttienhoven tevreden over het reilen en zeilen in het eerste bankjaar, de inspecteur had nogal wat commentaar. Zo vond hij allereerst dat de bank opgericht had moeten worden door een landbouwer en niet zoals nu het geval was door advocaat De Wijkerslooth. Eigenlijk was dit een vreemde opmerking. Niet alleen bij deze Utrechtse bank was er een notabele in het spel. Het was eerder gebruikelijk dat het initiatief werd genomen door een groep landbouwers en notabelen. In het zuiden van het land speelde de geestelijkheid een grote rol bij de oprichting van de boerenleenbanken. De ALV deelde de mening van de inspecteur echter niet. Zij was van mening dat de bank er nooit was gekomen als het aan landbouwers was overgelaten. Vervolgens was de inspecteur niet te spreken over het werk van de kassier, terwijl de Raad van Toezicht nooit een enkel probleem daarmee gehad leek te hebben. De kassier had volgens de inspecteur het grootboek beter moeten bijhouden, enkele posten, zoals de entreegelden ontbraken. Bovendien waren er notulen van enkele vergaderingen afwezig en bleken de wel aanwezige notulen niet allemaal ondertekend. De ALV moest de inspecteur op deze punten gelijk geven, maar voegde er onmiddellijk aan toe dat een aantal zaken opzettelijk minder nauwkeurig waren uitgevoerd, zonder dat 20 21

14 Hoofdstuk 2 De bank naar de mensen brengen de bank daar overigens onder had geleden. Dit was alleen maar in het belang van de bank geweest, lichtte het bestuur toe. Zou men teveel verlangen van de bestuursleden en kassier, dan zou er niemand voor die functies zijn te vinden. Probeer maar eens een kassier te vinden die al dit werk voor vijftig gulden doet, hield de ALV de inspecteur voor. Het lukte deze keer overigens nog wel om iemand te vinden die naast zijn reguliere werk tijd wilde investeren in de financiële administratie van de beginnende bank. Tijdens de ALV werd namelijk de journalist A. van Rooyen voor vier jaar als nieuwe kassier benoemd. Het is goed mogelijk dat de kassier kantoor aan huis hield. Hij was immers maar enkele uren per week bezig met de financiële administratie van de bank. Het loonde de moeite niet, en was bovendien te duur, om daarvoor een aparte ruimte te huren. Nadeel hiervan was dat met de wisseling van de kassier, meestal om de vier jaar, het kantoor verhuisde. Op 1 januari 1962 fuseerden de Coöperatieve Boerenleenbank voor Utrecht en Achttienhoven en de Coöperatieve Boerenleenbank Utrecht. Samen gingen ze verder onder de naam Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht. De keuze voor Raiffeisenbank en niet Boerenleenbank, wat eigenlijk logischer zou zijn geweest, vond waarschijnlijk plaats op aandringen van de Utrechtse Centrale Bank, waarbij beide banken waren aangesloten. Die drong daar in de jaren zestig op aan om zich te kunnen onderscheiden van de Centrale bank in Eindhoven. De Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht moest uitgroeien tot een stadsbank. De man die deze taak vanaf 1963 op zich nam was J.A. Pot. Tot die tijd was hij directiesecretaris geweest bij de Cultuurbank in Amsterdam, die actief was in Indonesië,. Na het uitroepen van de onafhankelijkheid van Indonesië keerden steeds meer Nederlanders terug en zag de Cultuurbank haar werk afnemen. Voor Pot was dit een reden om uit te kijken naar een nieuwe functie. Hij had geen bijzondere voorkeur voor de Raiffeisenbank. Hij kende het coöperatieve bankwezen niet, al had hij door gesprekken in zijn ouderlijk huis de principes van een coöperatief systeem leren kennen. Zijn vader was directeur geweest van een coöperatieve veevoederfabriek in Friesland die op een vergelijkbare manier te werk ging en zijn oudere broers deden daar hun eerste werkervaring op. Hij solliciteerde bij de Centrale Bank en werd na enige maanden uitgenodigd voor een gesprek. Aanvankelijk was het niet bekend in welke plaats Pot zijn nieuwe functie zou aanvaarden. Zo behoorde Katwijk ook tot de mogelijkheden, maar Utrecht had Pots voorkeur. Hij voerde sollicitatiegesprekken met de directieleden van de 22 23

15 Centrale Bank en de waarnemend directeur van de Coöperatieve Raiffeisenbank Utrecht H.J. Kerkmeester, die de fusie had voorbereid. Ook maakte hij een taxatie van een pand aan de Maliebaan. Dankzij een opleiding makelaar onroerend goed en assurantieagent zat zijn taxatie nog geen twee procent naast die van de taxateur van de bank. Per 1 februari 1963 trad hij in dienst voor een startsalaris van gulden (5.682 euro) per jaar. Verbreding van dienstverlening De nieuwe bank omvormen tot een stadsbank was geen geringe opgave. Voorbeelden waren er nog nauwelijks. Utrecht zou dan ook de eerste grote stadsbank moeten worden waar de klant voor verschillende diensten terecht kon. Maar het idee kwam niet uit de lucht vallen. Het uitbreiden van de dienstverlening was al langer een punt van aandacht in de gehele Raiffeisen-organisatie. De twee Centrale Banken in Utrecht en Eindhoven waren regelmatig met elkaar in discussie over aan wie er krediet mocht worden verleend. Eindhoven gaf lange tijd nog sterk de voorkeur aan agrarische kredietverlening, maar zag in dat het strikt naleven van deze regel problemen zou opleveren. Daarom bepaalde de bank dat boerenzonen die buiten de landbouw werkzaam waren ook in aanmerking konden komen voor een lening. De Utrechtse Centrale Bank was iets milder, al had kredietverstrekking aan boeren nog enige tijd de prioriteit. Zo berekende zij soms een hogere rente op leningen buiten de agrarische sector. En de directeur van de Utrechtse Centrale Bank liet zich in 1950 nog ironisch uit over de toenemende kredietverlening buiten de land- bouw: Tot mijn grote verbazing heb ik nog geen aanvraag gezien om het Internationale Pretcentrum van de Partij van de Blijheid, onder Ollie B. Bommel te financieren. 1 De landbouwkredieten namen in de jaren vijftig en zestig toch nog toe, ondanks de afname van het aantal agrarische bedrijven. Voor de vele kleine bedrijven kwamen echter grote bedrijven terug. Kredietverlening aan agrariërs zou deel blijven uitmaken van de doelstelling, maar steeds meer zou de aandacht uitgaan naar andere groepen leners. Ontwikkeling stadsbank Het werd langzaam duidelijk dat de landbouw in Nederland door de industrialisatie minder belangrijk zou worden. Het verbreden van de doelgroep was dus noodzakelijk. Zouden de boerenleenbanken zich blijven concentreren op de agrarische sector, dan zouden zij onherroepelijk positie verliezen op het terrein van de traditionele spaarbanken. Daarbij vervaagden de grenzen tussen stad en platteland door de economische eenwording. Hierdoor konden de banken het onderscheid tussen agrarische en niet-agrarische kredietverlening minder goed blijven hanteren. Eind jaren vijftig bleek ook dat steeds minder spaargeld afkomstig was uit de agrarische sector. Daar stond tegenover dat er meer werd gespaard bij de stedelijke en semi-stedelijke banken en dat de spaargelden bij de plattelandsbanken vaker afkomstig waren van niet-agrarische ondernemers. Eind jaren zestig maakte de niet-agrarische kredietverlening, aan vooral particulieren en het midden- en kleinbedrijf al meer dan de helft uit van de totale kredietverlening. De Utrechtse Centrale Bank 1 Joh. de Vries, De Nederlandse economie tijdens de twintigste eeuw (Bussum 1978)

16 ging er in 1968 zelfs toe over om de prioriteit van de agrarische sector in de statuten te vervangen door een nevenschikking. De noodzaak van uitbreiding van dienstverlening is een verklaring voor het ontwikkelen van een stadsbank. Bovendien was er, eveneens op centraal niveau, halverwege de jaren vijftig twijfel ontstaan over de betekenis van de landbouwkredietbanken voor de financiering van de agrarische sector. Bankiers vermoedden dat boeren en tuinders bij het lenen van geld nogal terughoudend waren. Een belangrijke reden hiervoor was dat de agrariërs vreesden dat discretie niet gewaarborgd kon worden omdat de bestuurders van de bank mensen waren uit de plaatselijke gemeenschap en maar al te vaak bekenden van de geldleners. Gek genoeg werd hier in feite het fundament van de coöperatieve structuur, geworteld zijn in de lokale samenleving, ter discussie gesteld. Als gevolg van deze terughoudendheid in het geld lenen waren de leenbanken spaarbanken geworden en schoten daarmee hun doel voorbij. Deze constatering leidde tot een bezinning op de taken van de bank. Dit resulteerde in een zakelijkere en professionelere dienstverlening. Of de kredietaanvrager betrouwbaar was omdat hij de zoon van die en die was mocht geen rol meer spelen. De financiële positie en het toekomstperspectief van zijn bedrijf werden doorslaggevend. Aan de andere kant hoefde ook de kassier geen bekende meer te zijn van het bestuur. Door deze formelere benadering van bankieren kon ook de onbekende J.A. Pot uit Amsterdam als directeur worden aangesteld. Ook W.J. Bosboom, leraar boekhouden aan het Bonifatiuscollege te Utrecht was om die reden al rond 1945 bij de Raad van Toezicht binnengehaald, waarvan hij bij de fusie in 1962 voorzitter was. Vrij snel na de fusie stelde hij voor dat de Raad van Toezicht en het Bestuur voortaan apart zouden vergaderen. Dit betekende overigens niet dat de taken van beide colleges vanaf dat moment volledig gescheiden waren. Anton Bartels, bestuurslid van 1967 tot 2001 herinnert zich van zijn begintijd dat de Raad van Toezicht zich zowel met de kredietverlening als met de controle daarop bemoeide. Tot aan de jaren zestig waren de bestuurders de bankiers. Zij bepaalden aan wie er hoeveel geld werd uitgekeerd. Zij hadden ook de taak om aan het einde van het jaar de kas van de stadskantoren te controleren. Het vaststellen van de voorraad was een formele opdracht waaraan zij zich niet konden onttrekken. Voor de toenmalige kantoorbeheerders was dit een vreemde ervaring. Je lachte je rot, weten Thea Borghuis-van Santen en John Borghuis nog. Vreemde valuta kenden ze wel, maar de biljetten hadden ze nog nooit in handen gehad. Ook Jan-Willem Kwint, kantoorbeheerder van de Oranje Nassaulaan , herinnert zich dat je ze van alles wijs kon maken. Maar ze moesten dat geld tellen, zegt Borghuis-van Santen, hoe traag dat ook ging met die dikke vingers. Het was een eis, dus het gebeurde op die manier. Na de fusie werden de bestuurders meer en meer adviseurs van de directeur, al bleef de functie volgens de statuten hetzelfde. De kassiers werden vervangen door directeur Pot. Dit was niet alleen een naamsverandering, inhoudelijk kreeg de functie meer gewicht. De directeur werd de bankier

17 Geduld is een schone zaak Het was aan Pot om die ons-kent-ons-cultuur te doorbreken waarbij het gebakje bij de koffie, de dikke sigaar en de borrel minstens zo belangrijk waren als de resultaten van de vergadering. Hij zag zich voor een zware taak gesteld, want meer dan vijftig jaar hadden boeren en tuinders de bank bestuurd. Hen direct vragen om op te stappen zou niet de handigste manier zijn om een verandering teweeg te brengen, meende Pot. Hij heeft bij enkele bestuurders tussen de boerenkool en de spruitjes gestaan, zegt hij zelf, om hen heel voorzichtig te vragen of ze wilden aftreden. Hij moest ze zover zien te krijgen dat ze zelf inzagen dat de tijd rijp was om weg te gaan. Niemand had daar echter moeite mee. Betrokkenen zeiden echter niet tegen elkaar dat het beter was om plaats te maken voor een nieuwe generatie. Van een natuurlijk verloop was nog niet echt sprake. Een leeftijdsgrens was er op dat moment nog niet gesteld aan bestuurders van de bij de Utrechtse Centrale Bank aangesloten plaatselijke banken. Bestuurders van banken aangesloten bij de Eindhovense Centrale Bank mochten niet ouder zijn dan zeventig jaar op het moment dat zij gekozen of herkozen werden. Die leeftijd werd in 1963 met vijf jaar verlaagd. Voor de bij Utrecht aangesloten banken golden minder strenge regels. De leeftijdsgrens stond wel ter discussie, maar de officiële regels waren er niet. Pas vanaf 1969 mochten bestuurders niet ouder zijn dan vijfenzestig. Werden zij op die leeftijd echter herkozen dan mochten ze aanblijven tot de eerste algemene vergadering na hun zeventigste verjaardag. Pot kan zich echter niet herinneren dat die regels in de praktijk werden nageleefd. Volgens hem waren sommige bestuursleden ouder dan officieel de bedoeling was. In 1998, bij de statutenwijziging, werd vijfenzestig de uiterste leeftijdsgrens. Bovendien mocht een bestuurder vanaf die tijd niet langer dan twaalf jaar dienst doen. Pot kon bij zijn aantreden zijn hoop dus niet vestigen op een snelle verjongingskuur, maar moest met geduld, tact en wijsheid opereren totdat de oude generatie geheel vervangen zou zijn door een nieuwe. De eerdergenoemde Bosboom behoorde eigenlijk al tot die nieuwe generatie. Niet zijn achtergrond, maar zijn expertise maakte hem een modern bestuurslid. Daarmee was een trend gezet, zij het dat die zeer langzaam werd voortgezet. Pas twintig jaar later deed Bartels, leraar scheikunde op dezelfde school als Bosboom zijn intrede. Bartels was begin dertig toen hij aantrad. De boerenleenbank was geen onbekend fenomeen voor hem omdat zijn vader jarenlang deel had uitgemaakt van een boerenleenbankbestuur. Hij was geïnteresseerd in besturen en niet in bankieren. Wat hem te wachten stond wist hij echter niet en de eerste jaren keek hij vooral de kat uit de boom. Al te veel kritiek werd hem niet in dank afgenomen. Stelde hij een vraag over het waarom dan kreeg hij steevast te horen dat er goed over was nagedacht, dat hij zich er met andere woorden niet mee moest bemoeien. Geduld was voor hem de eerste vijf jaar een schone zaak. Hij had daar niet al te veel moeite mee, omdat hij merkte dat er veranderingen op komst waren. Zo wist hij zijn achterbuurman Piet Jurg te interesseren om in 1971 tot het bestuur toe te treden. Jurg hield zich beroepsmatig bezig met administratieve automatisering. Zijn eventuele agrarische achtergrond was in het geheel niet meer van belang. Die had hij ook niet, hij was 28 29

18 Receptie opening Hoograven met G. Lodder, RvT, D. van Woudenberg, kassier en G. van der Lee, Bestuur. Kantoorinrichting Rijnlaan, 2x Overvecht Bij de reeds bestaande kantoren Willem van Noort en Sweder van Zuylenweg was toegankelijkheid ook al het achterliggende idee geweest. Woonkamers deden dienst als kantoor. Pot voerde zijn eerste gesprekken met kredietaanvragers in de keuken van Willem van Noort, een ruimte die niet groter was dan twee vierkante meter. De bank ging ook al langer naar de mensen toe. De kassier van Sweder van Zuylenweg hield wekelijks zitting op de Groente- en Fruitveiling en de Bloemenveilig in Utrecht. De bankzaken werden gedaan aan een cafétafel in het restaurant van de veiling. zelfs niet in het bezit van een volkstuin. Voor de oudere bestuursleden deed het er ook niet meer toe dat Jurgs achtergrond verschilde met die van hen. Hadden zij zich bij de komst van Bartels nog afgevraagd wat ze met een doctorandus moesten, Jurg kon vanaf zijn aantreden al rekenen op respect. Zichtbaar aanwezig Pot wilde de stadsbank vormgeven door letterlijk laagdrempelige kantoren in woonwijken te vestigen waar mensen gemakkelijk, niet via een stoep, naar binnen liepen. Hij hoopte hiermee de bank naar de mensen toe te brengen. In de praktijk betekende dit dat soms woonhuizen werden verbouwd tot kantoren. In afwachting op het gereedkomen van zo n pand, konden klanten terecht in een caravan, een ruimte in een stomerij of in een Groene Kruisgebouw. Hij volgde hiermee het concept dat Raiffeisen altijd al voor ogen had gehad. Pots voorganger had al een begin gemaakt met het uitbreiden van het kantorennetwerk. Kort voordat Pot met zijn werkzaamheden zou beginnen was het kantoor Oog in Al voor het publiek geopend. Door middel van drie verschillende folders werd het publiek op de hoogte gesteld van de vestiging van een nieuw kantoor. Kort voor de fusie op 1 januari 1962 was in overleg met de Centrale Bank een plan gemaakt voor het openen van een bank in de nieuwe stadswijk, Hoograven-Tolsteeg. Onder het gebouw van de Centrale Bank in het centrum, in een voormalig winkelpand in de Jacobsstraat, kwam een loket van de nieuwe bank waar spaarders vanuit de binnenstad en van buiten terecht konden. Het was Pot die vond dat het aantal kantoren flink moest worden uitgebreid. Voordat hij zijn plannen kon verwezenlijken moest hij eerst fatsoenlijke werkruimte hebben voor zichzelf en zijn staf. Het 30 31

19 duurde enige tijd voordat dit was geregeld. Allereerst nam Pot plaats in de ringzaal van de Centrale Bank. Ideaal was dit niet. De ringzaal werd regelmatig gebruikt als vergaderzaal. Als er een vergadering stond gepland, pakte Pot zijn spullen en verhuisde tijdelijk naar een andere kamer. Verbetering in deze situatie kwam toen hij en Balk twee spreekkamers in de Centrale Bank kregen toegewezen. In deze ruimtes, waar de tocht gemakkelijk vat kreeg op de papieren, ontvingen Pot en Balk hun aspirant-klanten die een hypotheek wilden afsluiten. Steeds vaker waren dit particulieren die een woonhuis of ondernemers die een winkelpand wilden financieren. In toenemende mate klopten ambtenaren, vertegenwoordigers, en kleine middenstanders bij de bank aan. Vishandelaar Vos, nog steeds gevestigd in de Damstraat 32, wilde bijvoorbeeld in gulden (8636 euro) lenen. Particulieren wisten de weg naar de bank echter ook steeds beter te vinden. Zo kocht de weduwe G.J. Dekker-Cremer in 1963 voor gulden ( euro) een woonhuis in de F.C. Donderstraat. Zij kreeg van de bank een lening van gulden (8.182 euro). Gunstig voor de hypotheekverstrekking aan particulieren was dat de overheid aan het einde van de jaren zestig besloot om particuliere woningbouw te helpen financieren door middel van gemeentegaranties. Met het sparen daarentegen ging het de eerste jaren langzamer dan de bank misschien wel had gehoopt. De forse loonsverhogingen halverwege de jaren zestig hadden landelijk gezien geen verhoogde spaaroverschotten tot resultaat gehad. Een toenemend aantal werknemers spaarde via pensioenfondsen. De mogelijkheid om te sparen uit het beschikbare netto inkomen bleef Voorgevel Jacobsstraat A 38 hierdoor beperkt. Gunstig voor de bank was wel dat er in deze periode sprake was van een grote investeringsdrang. Niet alleen de woningbouw, maar ook de autoverkoop haalde een record. In de twee spreekkamers van de Centrale Bank was er echter nauwelijks mogelijkheid om meer personeel aan te nemen. Pot ging daarom op zoek naar een grotere ruimte. Vanuit de ringzaal waar hij was begonnen, had hij uitgekeken op een leegstaand pand waar voorheen de Volkskredietbank was gevestigd. Op korte termijn was dit een ideaal kantoor voor zijn bank, vond Pot. Hij verhuisde er in 1963 naar toe en kon beginnen met het uitbreiden van zijn staf. Er kwamen een secretaresse en een typiste bij, die ook de telefoon bedienden. Was er telefoon voor Balk dan tikten zij twee keer op de muur, Pots code was een lange en een korte tik. Lang verbleef Pot er echter niet. Al na een aantal maanden verhuisden ze een paar deuren verder, een winkelruimte van de Centrale Bank. De administratie en de boekhouding zaten in het souterrain, treurig genoeg een ruimte zonder daglicht. Het overige personeel zat een verdieping hoger. De administratie bleef nog zo n twee jaar in de 32 33

20 Eerste paal in de grond, nieuwe hoofdkantoor Tiberdreef, augustus 1968 kelder gehuisvest. De huisvesting van het hoofdkantoor bleef echter zorgen baren. Pot was ondertussen alweer op zoek naar een groter hoofdkantoor. Wederom werd een voorlopig onderkomen gevonden. Ditmaal betrof het enkele kamers in een hotel aan de Biltstraat. In 1967 werd er een enigszins bevredigende oplossing gevonden met het huren van drie kantoorunits aan de Othellodreef in Overvecht. De units lagen echter zo n honderd meter uit elkaar, hetgeen het onderlinge contact bemoeilijkte. Pot wilde zich in Overvecht vestigen omdat hij toen al met het idee rondliep om daar een geheel nieuw pand te laten bouwen dat als hoofdkantoor dienst zou doen. Dit was voor het eerst dat een hoofdkantoor van een lokale bank zich buiten het centrum zou vestigen. Voor Pot zat er niets anders op. Een geschikt pand in het centrum was op dat moment onbetaalbaar. Daarbij was een hoofdkantoor in het centrum van de stad niet strikt noodzakelijk voor een bank die zich met de kantoren in woonwijken vooral richtte op de particuliere klant en de middenstander. Het nieuwe hoofdkantoor aan de Tiberdreef/Aïdadreef, dat vijf bouwlagen telde en vlak bij het eveneens nieuw te bouwen winkelcentrum lag, werd in december 1969 in gebruik genomen. Het aantal personeelsleden was in 1965 toegenomen tot ongeveer dertig van wie een kleine twintig een plaats in het hoofdkantoor nodig hadden. De overige werknemers waren werkzaam op de stadskantoren. Alleen een kantoorbeheerder had een vaste werkplek. Het overige personeel rouleerde en sprong in als de kantoorbeheerder assistentie nodig had. In 1967 werd het tiende kantoor geopend. Daarmee kon volgens het jaarverslag over dat jaar ongeveer vijfenzeventig procent van de stadsbevolking door de bank worden bereikt. 35

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat politieambtenaar S. van de Politieacademie voorafgaand aan het sollicitatiegesprek met verzoeker op 14 februari 2008, informatie heeft ingewonnen over een

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.5489 (144.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager, tegen: hierna te noemen de tussenpersoon. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Conflicthantering en mediation

Conflicthantering en mediation Conflicthantering en mediation Casus 3 Personeel en Organisatie/ Humanresourcesmanagement bussum 2010 De setting: verzekeringsmaatschappij ZBA De verzekeringsmaatschappij ZBA (Zekerheid Boven Alles) sluit

Nadere informatie

Rapport. Datum: 12 juli 2007 Rapportnummer: 2007/149

Rapport. Datum: 12 juli 2007 Rapportnummer: 2007/149 Rapport Datum: 12 juli 2007 Rapportnummer: 2007/149 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (het CBR) hem onheus heeft bejegend toen hij begin mei 2006

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 Rapport Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) is

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek

Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek Het crowdfunding platform voor professionals Hypotheek Index De lening balie is geopend 03 Meer mogelijkheden met een lening via Purple24 04 Kom ik in aanmerking voor een lening 05 Hoe kan ik mijn pand

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

1. Procedure. 2. Feiten

1. Procedure. 2. Feiten Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 146 d.d. 4 november 2009 (de heer mr. R.J. Paris, voorzitter, de heren E.J.M. Mackay en mr. C.E. du Perron) 1. Procedure De Commissie beslist

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

- 1 - STICHTING CONTINUÏTEIT ING

- 1 - STICHTING CONTINUÏTEIT ING - 1 - STATUTEN VAN STICHTING CONTINUÏTEIT ING PHK/6008125/10252500.dlt met zetel te Amsterdam, zoals deze luiden na een akte van statutenwijziging verleden op 26 januari 2011 voor een waarnemer van mr.

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994)

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) 337 Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) Samengesteld door Paul E. Werkman Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands

Nadere informatie

de coöperatie Coöperatieve Rabobank Groesbeek Millingen aan de Rijn U.A., gevestigd te Groesbeek, hierna te noemen Aangeslotene.

de coöperatie Coöperatieve Rabobank Groesbeek Millingen aan de Rijn U.A., gevestigd te Groesbeek, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-32 d.d. 17 januari 2014 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mr. W.F.C. Baars en mr. J.S.W. Holtrop, leden, terwijl mr. M. van Pelt als secretaris)

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Groningen. Datum: 8 juni 2011. Rapportnummer: 2011/0169

Rapport. Rapport over een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Groningen. Datum: 8 juni 2011. Rapportnummer: 2011/0169 Rapport Rapport over een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Groningen. Datum: 8 juni 2011 Rapportnummer: 2011/0169 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat politieambtenaren van het regionale

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-233 d.d. 17 juli 2013 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mr. A.P. Luitingh, en mr. J.Th. de Wit, leden, en mevrouw mr. M. Nijland, secretaris)

Nadere informatie

De civiele kamer van de Commissie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven

De civiele kamer van de Commissie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven Uitspraak De civiele kamer van de Commissie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven Zaaknummer: ****** Datum uitspraak: 17 juli 2015 De civiele kamer van de Commissie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

Inhoud: Dierbare zoon... 7. Leren en werken... 9. De Achterhoek... 23. Roeping?... 32. Van Alles Wat... 39. Niet alles gaat vlekkeloos...

Inhoud: Dierbare zoon... 7. Leren en werken... 9. De Achterhoek... 23. Roeping?... 32. Van Alles Wat... 39. Niet alles gaat vlekkeloos... Inhoud: Dierbare zoon... 7 Leren en werken... 9 De Achterhoek... 23 Roeping?... 32 Van Alles Wat... 39 Niet alles gaat vlekkeloos... 51 Van odeur naar geur... 65 Kaas enzovoort... 77 Kaasboer... 89 Het

Nadere informatie

Stichting Fonds 1819 Met het oog op lokale en regionale belangen. Beleidsplan 2014-2016

Stichting Fonds 1819 Met het oog op lokale en regionale belangen. Beleidsplan 2014-2016 Stichting Fonds 1819 Met het oog op lokale en regionale belangen Beleidsplan 2014-2016 1 Lochem, december 2013 1. Fonds 1819 Fonds 1819 is ontstaan uit de voormalige zelfstandige spaarbanken in Borculo

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

Werkplan Stichting Ondernemersfonds Uithoorn

Werkplan Stichting Ondernemersfonds Uithoorn Werkplan Stichting Ondernemersfonds Uithoorn Het Bestuur Het bestuur van het Ondernemersfonds bestaat uit negen leden. Het eerste bestuur wordt benoemd bij akte. De bestuurders hebben geen last of ruggespraak.

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007 Rapport Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen Datum: 22 januari 2013 Rapportnummer: 2013/007 2 De klacht en de achtergronden De Nationale ombudsman ontving in het voorjaar van 2012

Nadere informatie

Beleidsplan TOV 2016. Auteur: Wendy Verkerk Klein

Beleidsplan TOV 2016. Auteur: Wendy Verkerk Klein Beleidsplan TOV 2016 Auteur: Wendy Verkerk Klein Voorwoord Voor u ligt het beleidsplan van stichting jij bent TOV! TOV eten en TOV boeken zijn onlosmakelijk verbonden met de stichting. Dit plan beschrijft

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

Inventaris van het archief van Rabobank. Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve. Rabobank Schalkwijk en voorgangers,

Inventaris van het archief van Rabobank. Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve. Rabobank Schalkwijk en voorgangers, T00352 Inventaris van het archief van Rabobank Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve Rabobank Schalkwijk en voorgangers, 1900-2004 Schalkwijk en voorgangers Eddy Hinders Mei, 2011 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING

HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING 17AUG 2015 MICHIEL WERKMAN GASTAUTEUR FOLLOW THE MONEY Snelle groei, achterblijvende reserve, beperkte houdbaarheid van het coöperatieve model:

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

e klok had twaalf geslagen in de metropool

e klok had twaalf geslagen in de metropool D e klok had twaalf geslagen in de metropool Ratstad. De zon scheen stralend op de duizenden wolkenkrabbers, spitsen en torens van het financiële hart van de stad. Aan de voet van deze grote gevaartes

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7 De plaats van het delict 9 Verdachte nummer één: Cultuur 15 Verdachte nummer twee: Commitment 21

Inhoud. Voorwoord 7 De plaats van het delict 9 Verdachte nummer één: Cultuur 15 Verdachte nummer twee: Commitment 21 Inhoud Voorwoord 7 De plaats van het delict 9 Verdachte nummer één: Cultuur 15 Verdachte nummer twee: Commitment 21 Bespiegelingen over Cultuur en Commitment 25 Verdachte nummer drie: Initiatief 28 Verdachte

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 21 d.d. 2 april 2009 (mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil - Stork en mr. B. Sluijters) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Waardebepaling tegen de zin van een van de twee opdrachtgevers gemeld.

Waardebepaling tegen de zin van een van de twee opdrachtgevers gemeld. Waardebepaling tegen de zin van een van de twee opdrachtgevers gemeld. Klaagster en haar partner gaan uit elkaar. In dat kader moet de gezamenlijke woning worden verkocht. Als na geruime tijd geen verkoop

Nadere informatie

2. Ouder/verzorger klaagt er verder over dat organisatie niet heeft gereageerd op haar brief d.d. 22 december 2008.

2. Ouder/verzorger klaagt er verder over dat organisatie niet heeft gereageerd op haar brief d.d. 22 december 2008. 09-40 Communicatie, financiën 2009 Opvangvorm organisatie met meer kinderopvangvormen Betreft financiën Inleiding De klacht 1. Ouder/verzorger klaagt er over dat organisatie haar al enige tijd lastig valt

Nadere informatie

Belangenbehartiging opdrachtgever. Financiële gegoedheid wederpartij, onderzoek naar.

Belangenbehartiging opdrachtgever. Financiële gegoedheid wederpartij, onderzoek naar. 12-72 RvT Eindhoven/Maastricht Datum: 22 november 2012 DE RAAD VAN TOEZICHT EINDHOVEN/MAASTRICHT VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VAN MAKELAARS O.G. EN VASTGOED DESKUNDIGEN N.V.M. --------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8 Stichting Pandora, februari 2003 1/8 GEDWONGEN OPNAME Stichting Pandora Stichting Pandora, februari 2003 2/8 Gedwongen opname Niemand wil tegen z'n zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

Coöperatieve Rabobank Westelijke Mijnstreek U.A., gevestigd te Sittard, hierna te noemen Aangeslotene.

Coöperatieve Rabobank Westelijke Mijnstreek U.A., gevestigd te Sittard, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-05 d.d. 7 januari 2014 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mr. W.F.C. Baars en mr. J.S.W. Holtrop, leden en mr. S.N.W. Karreman, secretaris)

Nadere informatie

Borower Dutch brochure editable v3_1.pdf CMY. Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek

Borower Dutch brochure editable v3_1.pdf CMY. Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek 1 Het crowdfunding platform voor professionals Hypotheek 2 Index De lening balie is geopend 03 Verbreedt uw horizon met Purple24 leningen 04 om ik in aanmerking voor een lening 05 Hoe kan ik mijn pand

Nadere informatie

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER.

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Rapport Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Servicecentrum MER gegrond. Datum: 9

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF PATIËNTENKRING GRONINGEN

NIEUWSBRIEF PATIËNTENKRING GRONINGEN NIEUWSBRIEF PATIËNTENKRING GRONINGEN Nr.18, september 2013 BERICHT VAN DE ADMINISTRATIE PATIËNTENKRING Het bankrekeningnummer voor het overmaken van uw ledenbijdrage is: 38 32 533 ten name van Patiëntenkring

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen te Rotterdam.

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen te Rotterdam. Rapport Rapport betreffende een klacht over het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen te Rotterdam. Datum: 8 oktober 2015 Rapportnummer: 2015/151 2 Samenvatting De vader en moeder van Y. zijn gescheiden.

Nadere informatie

Single op de woningmarkt

Single op de woningmarkt Krap aanbod, nieuwe eisen, één inkomen Single op de woningmarkt Alleenstaanden moesten al meer moeite doen om een huis te kunnen kopen. Dat wordt er de komende jaren niet eenvoudiger op. TEKST SANDER VAN

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Belangenbehartiging opdrachtgever. Onvoldoende belangenbehartiging. Tegenstrijdige opdrachten.

Belangenbehartiging opdrachtgever. Onvoldoende belangenbehartiging. Tegenstrijdige opdrachten. Belangenbehartiging opdrachtgever. Onvoldoende belangenbehartiging. Tegenstrijdige opdrachten. Klager heeft een woning gekocht. Beklaagde trad daarbij op als makelaar voor verkoper B. Verkoper B weigerde

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

10-02 DE RAAD VAN TOEZICHT GRONINGEN VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VAN MAKELAARS IN ONROERENDE GOEDEREN NVM

10-02 DE RAAD VAN TOEZICHT GRONINGEN VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VAN MAKELAARS IN ONROERENDE GOEDEREN NVM 10-02 DE RAAD VAN TOEZICHT GRONINGEN VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VAN MAKELAARS IN ONROERENDE GOEDEREN NVM Risicodragende projectontwikkeling via echtgenote. Verantwoordelijkheid als leidinggevende. De

Nadere informatie

Voorwoord Met oprechte blijdschap schrijf ik het voorwoord voor dit boek. Ik ken Henk Rothuizen al vele jaren en heb hem zien opgroeien tot een man van God, met een bediening die verder reikt dan zijn

Nadere informatie

Daarmee was de schriftelijke behandeling van de klacht gereed.

Daarmee was de schriftelijke behandeling van de klacht gereed. 13-16 RvT Amsterdam Informatie aan niet-opdrachtgever. Oppervlakte woning. Klager heeft in 2006 een woning gekocht. Klager verwijt de makelaar van de verkoper dat hij in de verkoopbrochure heeft vermeld

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de gemeente Hilversum. Datum: 28 augustus 2012. Rapportnummer: 2012/134

Rapport. Rapport over een klacht over de gemeente Hilversum. Datum: 28 augustus 2012. Rapportnummer: 2012/134 Rapport Rapport over een klacht over de gemeente Hilversum. Datum: 28 augustus 2012 Rapportnummer: 2012/134 2 Klacht 1. Verzoeker klaagt erover dat de gemeente Hilversum geen inzage heeft gegeven in het

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014 Rapportnummer: 2014/055 2 Feiten Verzoeker is in 2005 gescheiden van zijn toenmalige partner. Na de scheiding

Nadere informatie

Reglement van de kringen

Reglement van de kringen Reglement van de kringen Reglement van de kringen, overeenkomstig artikel 66 van de statuten van Rabobank Nederland. Artikel 1 1. Leden van de kring kunnen uitsluitend zijn coöperatieve banken die lid

Nadere informatie

De drie zakenmanagers

De drie zakenmanagers LES De drie zakenmanagers Heeft iemand jou ooit iets heel waardevols toevertrouwd? Wat heb je ermee gedaan? Was de persoon die het jou had gegeven blij met wat je ermee gedaan had? (zie Matteüs 25:4-28;

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Groningen. Datum: 24 maart 2014. Rapportnummer: 2014/023

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Groningen. Datum: 24 maart 2014. Rapportnummer: 2014/023 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Groningen. Datum: 24 maart 2014 Rapportnummer: 2014/023 2 Klacht Verzoeker, bedrijfsarts, klaagt erover dat de verzekeringsarts van het UWV: 1. hem heeft

Nadere informatie

Rapport. Datum: 16 juli 2010. Rapportnummer: 2010/207

Rapport. Datum: 16 juli 2010. Rapportnummer: 2010/207 Rapport Rapport over een klacht van mevrouw Z. uit Rotterdam over het regionale politiekorps Utrecht. De klacht is ingediend door de heer mr. E.T. Hummels en mevrouw mr. M.H.P.G. Wiertz, Advocaten en Procureurs

Nadere informatie

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT 4.1.1. WELKE AFSPRAKEN MAKEN MET UW ACCOUNTANT? U gaat in zee met een accountant, boekhouder of andere adviseur. Welke afspraken kunt u maken zodat u niets vergeet? Welke vragen komen op u af? AFSPRAKEN

Nadere informatie

VOORBEELD STATUTEN VERENIGING VAN HUURDERS Heden, [datum], verschenen voor mij, [notaris],

VOORBEELD STATUTEN VERENIGING VAN HUURDERS Heden, [datum], verschenen voor mij, [notaris], VOORBEELD STATUTEN VERENIGING VAN HUURDERS Heden, [datum], verschenen voor mij, [notaris], 1. [naam], [functie], wonende te [adres], [postcode en plaats], geboren te [geboorteplaats] op geboorte[datum];

Nadere informatie

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten?

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? 4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? Deze zomer was ik op familiebezoek in Honduras. Geheel onverwacht liep ik er twee oude bekenden tegen het lijf. Ze stonden pardoes voor mijn neus. Ik

Nadere informatie

Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen.

Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen. Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen. Een makelaar is door de rechtbank als deskundige benoemd om te komen tot de verkoop

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem kopen+verkopen 52 eigen huis magazine september 2014 Scheiden wordt (te) duur voor huisbezitter Bij elkaar blijven voor de hypotheek Sinds de crisis op de woningmarkt, is scheiden toch al naar en duur

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

STATUTEN OUDERRAAD VAN BASISSCHOOL ST. ANTONIUS ASTEN HEUSDEN.

STATUTEN OUDERRAAD VAN BASISSCHOOL ST. ANTONIUS ASTEN HEUSDEN. STATUTEN OUDERRAAD VAN BASISSCHOOL ST. ANTONIUS ASTEN HEUSDEN. NAAM EN ZETEL Artikel 1. De Ouderraad draagt de naam Ouderraad van basisschool St. Antonius. De Ouderraad is gevestigd op Pastoor Arnoldstraat

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

Rabobank Graafschap-Midden

Rabobank Graafschap-Midden Rabobank Graafschap-Midden Geen gouden kranen. Wel gekleurde banken. Rabobank Graafschap-Midden kiest voor Gispen. Als één woord typerend voor de Achterhoek is, is dat waarschijnlijk nuchterheid. Tijdens

Nadere informatie

2007: 1,5 miljoen euro, 2008: 1,3 miljoen euro

2007: 1,5 miljoen euro, 2008: 1,3 miljoen euro FAILLISSEMENTSVERSLAG nummer 1 datum: 14 september 2009 Naam: Qua Rendum Epe B.V., Qua Rendum Zwolle B.V., Faillissementsnummer: 09/246 F - 09/272 F Datum uitspraak: 4 juni 2009 Curator: mr. L.J. Steenbergen

Nadere informatie

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1 Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 2 ander werk van toon tellegen Theo Thijssenprijs 1997 Hendrik de Vriesprijs 2006

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Belastingdienst/Toeslagen pas in juni 2008 middels een definitieve berekening te kennen heeft gegeven dat verzoeker alsnog recht heeft op de huurtoeslag

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-D Gebruik het bronnenboekje. Dit examen

Nadere informatie

Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A.

Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. Huishoudelijk Reglement ( vast te stellen op 14 oktober 2015 ) Artikel 1: ALGEMEEN 1.1 De Coöperatieve Vereniging Pingjum U.A. [hierna: de Coöperatie] is gevestigd

Nadere informatie

Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep):

Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep): Rapport 2 h2>klacht Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep): 1. haar in 2007 per e-mailbericht onjuiste informatie heeft verstrekt over haar rechten met betrekking tot de OV-Studentenkaart;

Nadere informatie

Verslagperiode 20-1-2009 t/m 9-2-2009 Bestede uren in verslagperiode 2.659 min. : 60 min = 44 uren en 19 min.

Verslagperiode 20-1-2009 t/m 9-2-2009 Bestede uren in verslagperiode 2.659 min. : 60 min = 44 uren en 19 min. FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 1 Datum: 9-2-2009 Naam Failliet + Gegevens onderneming De besloten vennootschap F & B Hospitality B.V., gevestigd te Amsterdam- IJburg aan de IJburglaan 500. (F & B staat

Nadere informatie

Verslagperiode : 16 september 2011 t/m 5 december 2011 Bestede uren in verslagperiode : zie specificatie Bestede uren Totaal : zie specificatie

Verslagperiode : 16 september 2011 t/m 5 december 2011 Bestede uren in verslagperiode : zie specificatie Bestede uren Totaal : zie specificatie FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 2 Datum: 6 december 2011 In dit verslag worden de werkzaamheden en de stand van de boedel beschreven over de afgelopen periode. De curator baseert zich op aangetroffen gegevens

Nadere informatie

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid De Verzekeringsspecialist B.V., gevestigd te Nijmegen, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid De Verzekeringsspecialist B.V., gevestigd te Nijmegen, hierna te noemen Aangeslotene. Niet-bindende uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-234 d.d. 17 juli 2013 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mr. A.P. Luitingh, en mr. J.Th. de Wit, leden, en mevrouw mr. M. Nijland,

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Activiteiten vereniging DWK Zutphen

Huishoudelijk Reglement Activiteiten vereniging DWK Zutphen - 0 - Huishoudelijk Reglement Activiteiten vereniging DWK Zutphen Inhoud Blz. 1 Algemeen 1 2 Lidmaatschap 1 3 Geldmiddelen 1 4 Bestuur 2,3 5 Ledenvergadering 3 6 Onderafdelingen 4 7 Beheerders schap 5

Nadere informatie