Gezamenlijk deze vorm van misbruik te lijf

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gezamenlijk deze vorm van misbruik te lijf"

Transcriptie

1 Gezamenlijk deze vorm van misbruik te lijf Guus Wesselink, directeur van Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit thema: LEKSTROMEN IN RECYCLING milieuschade en oneerlijke concurrentie Hoe voorkomen we dat auto s uit de keten verdwijnen? nummer 3 - Zomer 2011

2 in beeld fotografie Dreamstime fotografie Jack Tillmanns Ook een strakke verbinding kan wel eens een lek vertonen; de recyclingketen van voertuigen bestaat uit solide schakels die in de praktijk nagenoeg perfect aansluiten. Toch zijn er auto s die verdwijnen uit de keten van milieuverantwoorde verwerking. Dit fenomeen noemen we lekstromen in autorecyling. ARN wil deze in kaart brengen en een halt toeroepen. p02-95 zomer 2011

3 95 p4 RDW, LIV en AVc over de gezamenlijke aanpak bij lekstromen in autorecycling p10 Wat zijn de verschillen tussen shredderen en knippen? p12 Agentschap NL monitort p17 Dossier Lekstromen p27 Column chemisch technoloog Gijsbert Korevaar p28 Tussenhandelaren over lekstromen en het Activiteitenbesluit p32 Wecycle en verantwoorde recycling p36 Nieuws, media, gadgets p38 95 kort p40 Van slopen tot recyclen Krachtige aanpak Lekstromen in autorecycling zijn ARN een doorn in het oog. Het grootste probleem is de fakeexport, waarbij auto s verdwijnen zonder dat ze echt geëxporteerd worden. Zo ontstaat concurrentievervalsing die de bon a fide autodemontage- en shredder bedrijven schade berokkent. Bovendien is het ook nog eens slecht voor het milieu. De fake-exportauto s worden ergens gesloopt zonder enige controle op de gevaarlijke stoffen, en daarna mogelijk geknipt. Knippen van autowrakken is goedkoper dan shredderen, misschien wel verboden. In geknipt schroot worden, in tegenstelling tot in geshredderd schroot, de niet-metalen niet afgescheiden. Het wordt simpelweg verbrand in de ijzersmelter waarbij de nodige milieuvervuiling ontstaat. Reden genoeg om in deze uitgave dit onderwerp van alle kanten te bekijken. Wij moeten het probleem krachtig aanpakken, met alle betrokken partijen. Ook als dat betekent dat de administratieve lasten daardoor iets zouden toenemen. Dat mag niet de dooddoener zijn om het probleem te laten liggen. Want intussen hebben diegenen die zich wel aan de regels houden te maken met oneerlijke concurrentie. Dus zijn de auto demontagebedrijven, maar ook de shredders, gebaat bij een betere registratie. Het is minder omvangrijk, maar intussen ontstaat ook een belangrijke lekstroom door sloop in eigen beheer. Dat is relatief gezien eenvoudiger op te lossen en daarom hebben we in overleg met het RDW al suggesties gedaan om sluitende maatregelen te nemen. Met kleine aanpassingen kunnen we daar aanzienlijke verbeteringen bereiken. Natuurlijk is het de overheid die deze verbetering moet afdwingen, maar het blijft wel een gezamenlijke opdracht. Alle partijen die hier een rol spelen moeten de handen ineen slaan om oneerlijke concurrentie en ongewenste belasting van het milieu tegen te gaan. Wij zijn als ARN graag bereid en in staat om de betrokken partijen samen te brengen en verder te helpen. Laten we niet uit het oog verliezen dat het uiteindelijk gaat om het milieu, om onze leefomgeving. Wij zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het vuil dat we produceren. Ik vind dat we die verantwoordelijkheid moeten oppakken door betere regelgeving en scherpere controle. ir. Arie de Jong, CEO ARN nummer 3 - zomer zomer p03

4 RDW, LIV en AVc alleen samen kunnen we het lek dichten Afgedankte auto s verdienen een tweede leven. Ze worden bij de RDW afgemeld en komen via allerlei schakels uiteindelijk bij een shredder terecht. Althans, in het ideale geval. tekst Jacco Hogeweg fotografie Maarten Corbijn, Hollandse Hoogte p04-95 zomer 2011

5 RDW, LIV en AVc 95 zomer p05

6 RDW, LIV en AVc Jaarlijks lekken vele autowrakken weg uit de keten van milieuverantwoorde verwerking. Gelukkig staat ARN er niet alleen voor om de gaten te dichten. De RDW, Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit (AVc) en het Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit (LIV) denken en werken mee. H oe dicht je een lek? Je inspecteert de situatie ter plekke en je haalt de juiste instrumenten tevoorschijn om de lekkage te stoppen. Voor ARN is dat gemakkelijker gezegd dan gedaan. Neem de regeling sloop in eigen beheer. Op zich is het een zegen voor autoliefhebbers om zelf van twee oude afgedankte auto s een prachtige nieuwe oldtimer te mogen maken. Maar wat als sloop in eigen beheer aan de lopende band gebeurt? Ben je dan niet gewoon een sloopbedrijf dat zich net als andere demontagebedrijven aan de (milieu-) regels zou moeten houden? ARN mist de mogelijkheid om misbruik van deze regelgeving te controleren en heeft evenmin de bevoegdheid om er iets aan te doen. Kortom, het lek ter plekke inspecteren en repareren lukt niet. Ook niet als er bijvoorbeeld een lek ontstaat bij zogeheten papieren export : auto s worden voor export afgemeld bij de RDW, maar blijven gewoon in Nederland waar ze illegaal worden gesloopt. Jaarlijks verdwijnen zo autowrakken uit het zicht. Hoeveel dat er zijn, is gissen, maar geluiden uit de markt geven voldoende aanleiding om dit als een probleem te zien dat integraal moet worden aangepakt. Vandaar dat voor misbruik bij sloop in eigen beheer en export de samenwerking wordt gezocht met andere controlerende instanties in de autobranche. Immers, 2 zien meer dan 1. Sloop in eigen beheer De recycling van een afgedankte auto begint bij de RDW. Afmeldingen komen terecht in ORAD (online registratie autodemontage). Vorig jaar registreerden we zo n 270 duizend voertuigen voor sloop, vertelt Marjan de Wilde, manager van de unit Voertuigregistratie & Documenten van de RDW in Veendam. Daarvan is maar een klein percentage gesloopt in eigen beheer. Hoe klein de aantallen ook, ARN constateert daar een lekstroom en voert gesprekken met ons om die te dichten. Moet er niet een verscherpte regeling komen om bijvoorbeeld de leeftijd van personenauto s voor sloop in eigen beheer te verhogen? Of een maximum van 2 voertuigen per jaar binnen deze regeling in plaats van 5? Deze en andere voorstellen van ARN vinden niet zomaar gehoor bij De Wilde. Wijziging van de voorwaarden houdt een lastenverzwaring in voor de categorie die nu via sloop in eigen beheer kan afmelden. In het verleden is hier bewust voor gekozen en dit zou dan herzien moeten worden. Papieren export Om papieren export aan te pakken, stuit ARN op een misschien wel hardnekkiger probleem: de lekstroom hier is praktisch niet te stoppen. De grenzen binnen de EU zijn open, zegt De Wilde. We kunnen moeilijk controleren of een voertuig daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Ook de notificatieplicht van RDW s in andere EUlanden maakt het systeem niet waterdicht. Allereerst omdat sommige landen zich niet aan die plicht houden en ten tweede omdat bij een exportmelding niet gevraagd wordt naar het land van bestemming. Dat laatste is ook niet te doen omdat de autohandel daarvoor te snel verloopt. De ene dag is een voertuig in Duitsland, de volgende dag in Frankrijk of buiten de EU, waar registratie helemaal kan ontbreken. Autocriminaliteit Waar rook is, is vuur. Zou er bij illegale sloop dan ook niet meer illegaals te verwachten zijn? Verderop in het pand van de RDW te Veendam wacht het antwoord. Daar huist het Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit (LIV), een samenwerkingsverband tussen politie, RDW en schadeverzekeraars. We ondersteunen opsporingsinstanties bij de bestrijding van voertuigcriminaliteit, licht manager Hendrik Steller toe. Dit doen we vraaggestuurd, bijvoorbeeld als de politie meer informatie wil over een voertuig dat betrokken is geweest bij een criminele activiteit. Of om na te gaan wat de identiteit van een voertuig is. Die identiteit speelt bij illegale praktijken zoals het omkatten van auto s. Steller schetst hoe dit werkt. Stel, er is een auto gestolen en een andere is bijvoorbeeld u p06-95 zomer 2011

7 RDW, LIV en AVc 95 zomer p07

8 RDW, LIV en AVc ARN deed in 2009 en 2010 onderzoek naar bedrijven die zonder een milieuvergunning auto s demonteerden. Er bleken er 157 te zijn waarvan 51 bedrijven 5 of meer demontagemeldingen hadden gedaan. p08-95 zomer 2011

9 RDW, LIV en AVc uitgebrand. Dan neem je de identiteit van de afgebrande auto over en je rijdt daarmee veilig verder in het gestolen exemplaar. Consequentie voor ARN is wel dat er een autowrak verdwenen is. Onderscheid De directeur van Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit (AVc), Guus Wesselink, kent het probleem van het omkatten. Onze organisatie brengt politie, verzekeraars en RDW op strategisch niveau samen en krijgt informatie over voertuigcriminaliteit van het LIV. Tegen sommige ontwikkelingen, zoals misbruik van de regeling voor sloop in eigen beheer, ageert AVc net zo als ARN. Je geeft criminelen met de huidige regelgeving een extra kans om een gestolen auto om te bouwen. We zouden in de regeling graag een onderscheid zien tussen bedrijven en particulieren. Waarom zou je een particulier de mogelijkheid moeten geven om 5 afgedankte auto s op zijn erf te hebben? Dat bijvoorbeeld een transportbedrijf graag wat auto s ombouwt, kan nog bedrijfseconomisch nut hebben. Handhaving Regels aanscherpen om lekstromen in te dammen is vers één. Wesselink wijst erop dat ook handhaving nog wat voeten in de aarde heeft. De politie krijg je lang niet altijd zo ver om eens een kijkje te nemen bij een verdacht bedrijf. Ook als je een koppeling legt tussen sloop in eigen beheer en milieu zit je met het probleem dat er per provincie maar een paar milieuhandhavers zijn. Wesselink ziet een nauwere samenwerking van toezichthouders en controleurs in de keten met bijvoorbeeld ARN, de provincies en de belastingdienst als een goed alternatief om lekstromen en criminaliteit aan te pakken. ARN heeft daarin het voortouw genomen en daardoor verloopt de samenwerking heel goed, met name in Oost-Nederland. En daarmee hopelijk ook de handhaving. Als wij met het LIV letten op de criminaliteit, de belastingdienst op fraude, de provincies toezicht houden op milieuregels, de RDW de registratie monitort en ARN blijft wijzen op mogelijke lekstromen, dan maken we misbruik moeilijker. t Marjan de Wilde is manager unit Voertuigregistratie & Documenten bij de RDW Centrum voor Voertuigtechniek & Informatie Hendrik Steller is manager bij het Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit (LIV) Guus Wesselink is directeur van Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit 95 zomer p09

10 productinformatie Het tot schroot verkleinen van een autowrak mag in Nederland alleen in een shredder gebeuren, maar een paar kilometer over de grens is het ook toegestaan om een autowrak te knippen. Het verschil tussen beide verwerkingsmethodes is aanzienlijk. tekst Ric van Kempen infographic Thijs Unger V oor de duidelijkheid: het is in Nederland niet verboden om een knipper op het terrein te hebben staan. Voor allerlei ander schroot dan een autowrak mag deze techniek gewoon worden gebruikt. Echter, volgens het Besluit beheer autowrakken dat op 24 mei 2002 werd ingesteld, is het niet toegestaan een autowrak op een zodanige wijze te pletten, te knippen of anderszins mechanisch te verkleinen dat de identiteit en de inhoud daarvan niet meer herkenbaar zijn. Shedderen Shredderen bestaat uit het stukslaan of verpulveren van het autowrak in een shredder. Dit is een rotor, die wel manshoog kan zijn, waaraan zware hamers zijn bevestigd, die aan hun uiteinde vrij kunnen scharnieren. In de afgesloten shredderinstallatie komt deze zware rotor langzaam op gang; het vraagt duizenden paardenkrachten om hem aan te drijven. Eenmaal op toeren (circa 500 tpm) slingeren de hamers door de middelpuntvliegende kracht naar buiten. Het autowrak wordt met kracht tegen deze vernietigende rotor gedrukt, waar de hamers het materiaal verpulveren. Omdat ze vrij scharnieren, geven de hamers iets mee, om vervolgens met extra kracht terug te zwaaien. Het resultaat is schroot en afval van veel kleiner formaat, dat bovendien grotendeels is losgeslagen. Tijdens deze eerste behandeling wordt het fijne stof afgezogen. Het materiaal wordt dan op een transportband geleid, waarna de lichte vervuilingen zoals bijvoorbeeld textiel en plastic worden gescheiden. Dan wordt het ijzer langs elektromagnetische weg gescheiden van de p10-95 zomer 2011

11 productinformatie vs.knip pen non-ferrometalen en ander vuil. Zo resteren na afloop van het proces diverse hoopjes metaalschroot en shredderafval; herkenbaar gescheiden en direct als materiaal te hergebruiken. Het afval wordt afgevoerd ten behoeve van nuttige toepassing en kunnen ook bouwstenen voor een volgende auto zijn. Het is geen eenvoudige methode en bovendien kostbaar, maar garandeert wel de beste scheiding van diverse materialen en maakt verregaande (en verplichte) recycling van autowrakken mogelijk. wrak vertoont geen enkele overeenkomst meer met een auto. Vanuit de persruimte wordt deze prop langzaam uit een opening geschoven, waar een keihard mes als een guillotine plakjes afhakt. Dat is het product dat direct naar de staalfabriek gaat, inclusief de vervuilde delen en de verschillende metaalsoorten er nog in. Vervuilend, niet langer goed te verwerken en daarom in Nederland verboden. Het voertuig verdwijnt hierbij uit de recycling keten; een lekstroom is een feit. t Knippen Knippen begint met het samenpersen van het autowrak tot een hanteerbare vorm. De auto die honderden keren met liefde is gewassen en gepoetst, wordt in dit proces geperst tot een langwerpige prop van staal. Dit geperste 95 zomer p11

12 Agentschap NL Coördinator monitoring p12-95 zomer 2011 tekst Ric van Kempen illustratie Myrthe Dornbos

13 Agentschap NL 95 zomer p13

14 agentschap nl Waar doelstellingen worden geformuleerd zoals 95% recycling kan toezicht niet worden gemist. ARN speelt als uitvoerende en controleren de instantie belangrijke rollen, maar de coördinatie van de monitoring berust bij Agentschap NL. Ook daar komen de lekstromen duidelijk in beeld. V anuit haar rol en verantwoordelijkheid publiceert ARN jaarlijks een Duurzaamheidverslag over de mobiliteitsbranche, waar zij al 15 jaar lang de regie voert over recyclingketens. Daarnaast rapporteert ARN jaarlijks aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) in het kader van het Besluit beheer autowrakken. Het verslag aan het ministerie van IenM wordt door Agentschap NL beoordeeld en waar nodig van commentaar voorzien. Als adviseur/expert afvalbeheer is ir. Guus van den Berghe de aangewezen gesprekspartner om het fenomeen lekstromen nader toe te lichten. Maar eerst geeft hij aan waar de activiteiten van Agentschap NL onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie in dit geval op neer komen. Onze rol bestaat onder meer uit het coördineren van de monitoring van afvalstoffen. Deze rol vervullen wij in opdracht van het ministerie van IenM. Nederland moet onder andere aan de Europese Commissie rapporteren. In het verleden was het wel eens zo dat er uit diverse bronnen verschillende cijfers naar voren kwamen; dat is nu anders ingericht. Wij doen niet alles zelf, maar iedereen rapporteert aan ons, waardoor er vervolgens met één mond gesproken wordt. Een van de taken van Agentschap NL is het analyseren van productbesluiten. Vervolgens wordt de analyse, voorzien van een advies, overgebracht aan het ministerie van IenM. Van den Berghe: Wij kijken alleen of het verslag aannemelijk is, gegeven de verschillende andere bronnen die ons ter beschikking staan. We zullen niet de administratie van ARN lichten, maar rapporteren wel aan het ministerie en de VROM-Inspectie of het aannemelijk is. Vervolgens zijn zij aan zet om wel of niet verdere acties te ondernemen richting bijvoorbeeld ARN. Missende wrakken Van de 100% autowrakken die wordt afgemeld, wordt 90% via bij ARN aangesloten bedrijven gedemonteerd. Maar, zegt Agentschap NL, van die 90% zien we ook niet alles terug. De shredderbedrijven melden van die 90% niet hetzelfde gewicht terug als geshredderd. Elk jaar mist ARN tot wrakken. Die zijn wel gedemonteerd, maar niet als een gedemonteerd wrak bij een shredder aankomen. Tussen de demontagebedrijven en de finale bestemming van de metalen kunnen meerdere schakels zitten. Het merendeel van de gedemonteerde wrakken wordt conform de regels vervolgens geshredderd. Echter een deel wordt verknipt en internationaal verhandeld als schroot. En deels wordt het als gemengde metalen alsnog geshredderd. Het wrak is dan alleen niet meer als wrak herkenbaar en wordt dan ook niet als zodanig afgemeld. Zo ontstaan de lekstromen. Dit komt mede doordat metaalhandelaren niet meldingsplichtige bedrijven zijn. Post Shredder Technologie Het demontagebedrijf haalt een aantal materiaalstromen uit het wrak voordat het naar de shredder gaat. Dat zijn met name de milieugevaarlijke materialen, zoals remvloeistof, accu s, maar ook banden, glas en oliefilters. De shredder vermaalt het gedemonteerde wrak en scheidt een aantal materialen af zoals ferro, non-ferro en er blijft shredderafval over. Dit shredderafval gaat naar de PST (Post Shredder Technologie)-installatie zoals de PSTfabriek in Tiel waarover in de vorige uitgave van 95 uitgebreid is gesproken. De PST scheidt het shredderafval weer verder om zo veel als mogelijk te recyclen materialen te produceren. Er blijft altijd een deel over dat moet worden verbrand. Op basis van de gegevens van de betrokken partijen probeert men de balans tussen uitgaande en ontvangen materialen kloppend te krijgen. Doordat niet alle gedemonteerde wrakken gevolgd kunnen worden, is dit een lastige klus. Het feit dat een shredder ook welvaartschroot verwerkt, maakt het er niet eenvoudiger op. Groene lijst Agentschap NL houdt ook toezicht op internationale transporten. Van den Berghe: Voor alles waar een beschikking voor nodig is, moet de transporteur toestemming vragen. Probleem is dat je voor het vervoer van een gedemonteerd wrak geen toestemming nodig hebt. Het is een groene-lijststof geworden, want het zijn eigenlijk alleen nog maar metalen. Groen wil zeggen dat er geen milieuaspecten zijn die het vervoer over de grens belemmeren. Het kan best zo zijn dat die gedemonteerde wrakken als handelswaar via de haven naar het buitenland verdwijnen. Agentschap NL registreert en heeft de plicht om aan Europa te rapporteren. Maar het lek waar zij geen zicht op hebben, zit ze natuurlijk niet lekker. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu legt de verantwoordelijkheid p14-95 zomer 2011

15 agentschap nl bij ARN, die rapporteert namens RAI Vereniging. En de boodschap is duidelijk: er zal over alle gedemonteerde wrakken gerapporteerd moeten worden. Van den Berghe onderkent dat het lastig is om een sluitende balans te krijgen bij ook de niet-arn-bedrijven. Een (klein) deel van deze bedrijven houdt er een andere standaard op na als het gaat om de geldende wet- en regel geving. Er zijn zeker niet-aangesloten bedrijven die net zo netjes werken als een ARN-bedrijf. Maar er zijn er ook die het beduidend minder goed doen. Op basis van de maandelijkse afvalmeldingen aan het LMA zijn ARN-bedrijven vergeleken met niet-arn-bedrijven. Niet-aangesloten bedrijven geven veelal nog niet de helft van het aantal verschillende deelstromen af dat bij ARN-bedrijven ontstaat. Met name voor materialen waar zij geen afzetkanaal voor hebben, die zien wij niet meer, die verdwijnen bij verwerkers of bedrijven die er iets anders mee doen. Bezien wordt of daar niet opgetreden kan worden. Maar Agentschap NL kan niet meer doen dan signaleren. Het is aan het ministerie om er vervolgens iets mee te doen. Hoogste opbrengst Het kan gebeuren dat een autodemontagebedrijf een andere code aan zijn afval meegeeft, omdat de shredder dat materiaal anders niet mag aannemen. Misschien dat die shredder zegt: geef er nou die code aan, dan kan ik het wel aannemen Als de ADB er daarin meegaat, krijgt hij mogelijk een hogere opbrengst. De shredder bepaalt vervolgens welke codes hij aan zijn verkregen deelstromen geeft. Zou daar wel een passende code op zitten, wordt het als autowrak inzichtelijk, wordt het netjes geregistreerd en wordt de lekstroom alweer een stukje kleiner. Dat boeit ons nog het meest, waarom een bedrijf het nodig vindt om daar geen juiste code aan mee te geven. Als we daar de vinger achter krijgen hebben we mogelijk een deel van de lekstroom in beeld. Bij Agentschap NL heerst ook begrip voor de rol die ARN speelt. Door premies en wat druk op de spelers in de markt moet ARN proberen informatie binnen te halen, maar de organisatie blijft een kritische waarnemer aan de zijlijn. Vanuit deze rol weet ARN heel goed hoe de vork in de steel zit. t Agentschap NL Sinds begin 2010 zijn de EVD, Octrooicentrum Nederland en SenterNovem samengevoegd in het nieuwe Agentschap NL. Dit nieuw gevormde Agentschap NL is onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, maar werkt ook in opdracht van bijvoorbeeld de ministeries van Infrastructuur en Milieu en Buitenlandse Zaken. De bundeling van activiteiten heeft tot doel een betere dienstverlening door een gezamenlijke focus. Dat blijkt onder meer uit een gemeenschappelijke klantendesk en kortere procedures. Agentschap NL kent 5 thematische divisies; NL Energie en Klimaat, NL EVD Internationaal, NL Innovatie, NL Milieu en Leefomgeving, NL Octrooicentrum. Ook houdt Agentschap NL zich bezig met monitoring en effectmeting van beleidsuitvoering. In die rol volgt zij de rapportage van ARN, die namens RAI Vereniging verantwoordelijk is voor de levensloop van de automobielen in Nederland. Guus van den Berghe is adviseur/ expert afvalbeheer bij Agentschap NL 95 zomer p15

16 in beeld fotografie Dreamstime Invloeden van buitenaf kunnen een veilige verbinding verstoren. Deze elektriciteitsmast laat niets te wensen over, maar ook hier is het de uitzondering die aandacht opeist. p16-95 zomer 2011

17 dossier Dossier: tekst Ric van Kempen fotografie Jack Tillmans infographic Thijs Unger Lekstromen Honderd procent recycling mag een utopie zijn, het streven van de branche is om zoveel mogelijk autowrakken te recyclen en daarbij het maximale rendement te bereiken. Gedurende het proces van verkoop, demontage, transport, verkoop, shredderen en gescheiden aanbieden van materiaalstromen treden hier en daar verliezen op. Sommige daarvan zijn niet te vermijden, andere zouden beperkt kunnen worden. We richten ons in dit dossier op vermijdbare en dus ongewenste lekstromen. 95 zomer p17

18 dossier Lekstromen leiden tot milieuschade en oneerlijke concurrentie voor de bedrijven die het wel goed doen. Zonder overdrijving mag worden gesteld dat de kringloop van voertuigen van wrak tot bruikbaar materiaal in Nederland effectiever is dan waar ook in Europa. Dat wij als beste jongetje van de klas een voorbeeldfunctie vervullen, verdient zeker vermelding. Temeer daar een enorme inspanning van alle betrokken partijen nodig is geweest en nog dagelijks wordt gevraagd. Maar het resultaat heeft niet alleen statistische waarde. Het is ook direct en positief van invloed op het milieu om ons heen en zodoende goed voor iedereen. Lekstromen, ofwel het verdwijnen van voertuigen of wrakken uit de keten is dus vanuit meerdere oogpunten ongewenst; in de eerste plaats vanwege de milieubeheersing veelal worden deze wrakken met extra milieubelasting verwerkt maar ook omdat soms belasting wordt ontdoken en uiteindelijk de controle niet sluitend te krijgen is. Dit alles leidt tot milieuschade en oneerlijke concurrentie voor de bedrijven die het wel goed doen. Waar lekt het? De keten bestaat uit talloze stappen en op verschillende plaatsen kan een lekstroom ontstaan. Om inzichtelijk te maken welke lekkage in de verschillende fases optreden is het gehele proces in een schema (zie pagina 20-21) weergeven. Daarbij valt op dat verreweg het grootste gedeelte van de voertuigen voornamelijk personenauto s en lichte bestelwagens langs de bekende weg aan zijn einde komt. Jaarlijks worden zo n voertuigen gederegistreerd bij de RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer) om gerecycled of om geëxporteerd te worden. Export kan financieel aantrekkelijk zijn omdat een auto die in ons land geen koper meer vindt, in Centraal-Europa, Afrika of elders nog een gewild object is. Daar liggen de kosten voor onderhoud of reparatie zo gunstig dat de technische levensduur het wint van de economische. Export betekent voor ongeveer de helft van de gederegistreerde automobielen (circa eenheden per jaar) het begin van een tweede leven, maar dan wel buiten ons gezichtsveld. Dat valt uiteraard buiten de scope van de verantwoordelijkheid die ARN draagt. Overigens worden de importregels in landen die tot nu toe Nederlandse auto s importeerden, steeds strenger. Aan de hand van leeftijd of Euro-milieuklasse worden importbeperkende maatregelen opgesteld, die het steeds minder gemakkelijk maken om oudere auto s elders kwijt te raken. Rond het fenomeen export treden echter ook ongewenste lekstromen op. Het eerste lek betreft voertuigen die voor export worden aangemerkt, maar niet daadwerkelijk worden uitgevoerd. De auto blijft in ons land omdat de handel er een ander doel mee voor ogen heeft. Dat kan (illegale) sloop zijn, want legale sloop kent zijn eigen deregistratiesysteem. Maar het is ook mogelijk dat delen van die auto als basis dienen voor een voertuig met een andere registratie. Hoe dan ook, de wel voor export aangemelde voertuigen die ons land niet verlaten, vormen de eerste, aanzienlijke lekstroom. Deze praktijken zijn lastig boven water te krijgen zijn, omdat de voertuigen officieel niet meer in Nederland zijn en daardoor buiten het zicht van controlerende instanties vallen. p18-95 zomer 2011

19 Geen uniforme Europese regels dossier Overzicht op en inzicht in lekstromen vraagt om aandacht voor alle stappen in het proces. Frank Heukeshoven is als ondernemer direct belanghebbende bij het creëren van gelijke kansen voor alle betrokkenen. Tegelijkertijd is hij als voorzitter van de Metaal Recycling Federatie (MRF) terughoudend in zijn stellingname: Ik ben pas een paar maanden voorzitter en sinds enkele jaren vicevoorzitter, onder andere daarom spreek ik vooralsnog vanuit onze bedrijfsvisie. Hij constateert een zekere mate van gelijkgestemdheid tussen de individuele shredders en ARN als overkoepelende organisatie: Ons belang ligt eigenlijk parallel, zeker als het gaat om lekstromen. En uiteindelijk gaat het om handhaving van de wet. Maar met een overheid die steeds minder regels wil, zal er van betere handhaving niet zoveel komen, ben ik bang. Het komt neer op twee problemen; knippen en over de grens exporteren én knippen in plaats van naar de shredder gaan. In het eerste geval verdwijnt het wrak over de grens alwaar geknipte wrakken wel door shredders worden geaccepteerd, althans voor zover ik weet. In feite doet het buitenlandse bedrijf dat het verknipte wrak accepteert niets verkeerds. Want knippen van wrakken is in Nederland weliswaar verboden, maar in België bijvoorbeeld niet. En de handelaar die daar een betere prijs krijgt Het is duidelijk dat het ontbreken van gelijke Europese regelgeving hier scheefgroei doet ontstaan. Als ondernemer hebben wij natuurlijk graag een level playing field, oftewel gelijke kansen, ook over de grens. Maar zolang die regels er niet zijn, kan degene die daar een geknipt wrak ontvangt een betere prijs geven voor het wrak. Het tweede probleem speelt zich binnen onze landsgrenzen af en begint ook met knippen. Hoewel het wettelijk verboden is, zijn er nog steeds bedrijven die autowrakken knippen en het schroot daarvan waarschijnlijk (in)direct leveren aan een staalfabriek. Het geknipte wrak is van veel mindere kwaliteit, bevat vuil, en gaat toch zo de smeltoven in. Met alle gevolgen voor het milieu uitstoot, afval die daarbij komen kijken. Het is duidelijk dat deze overtreding van de wet de shredderbedrijven een doorn in het oog is. Controle is niet eenvoudig want er zijn tientallen ondernemingen in Nederland die over de mogelijkheden beschikken om te knippen. En het is volledig legitiem om schroot te knippen, dit geldt alleen niet voor autowrakken. Een shredder is ontworpen om producten, zoals autowrakken te verkleinen én te separeren. Een schaar verkleint slechts. Het proces overziend trekt Frank Heukeshoven een voorzichtige conclusie: Er zouden eigenlijk maar 2 mogelijkheden moeten zijn om autowrakken te verhandelen. De eerste is dat een shredderbedrijf rechtstreeks zaken doet met het autodemontagebedrijf. De tweede is de tussenhandel, die de wrakken ophaalt bij de autodemontagebedrijven en deze rechtstreeks naar de shredder transporteert. De tussenhandelaren die zich hebben gespecialiseerd in het transporteren van autowrakken hebben een belangrijke positie in de markt verworven; zij zoeken hun afzet regionaal omdat het transport kostbaar is. Dit heeft een positief effect op de aantal transportkilometers. Maar om de lekstroom op deze plaats echt uit te bannen, moet het transport van het ADB naar de shredder worden gecertificeerd of moet er met erkende tussenhandelaren worden gewerkt. Geluiden uit de markt geven wel aan dat het een probleem is, dat nader onderzoek behoeft. Andere regels Waar het autodemontagebedrijf voor moet zorgen, is dat het gestripte autowrak terecht komt bij een shredder, die het metaal scheidt van de afvalstoffen. Zo heeft de wetgever het bedoeld. De praktijk leert dat er toch autowrakken bij knipbedrijven terecht komen, of via de tussenhandel, ofwel direct vanuit autodemontagebedrijven. De reden mag duidelijk zijn; een autowrak levert meer op bij een knipbedrijf dan bij een shredder. Knippen is een goedkoper proces en dus kan het knipbedrijf een hogere prijs voor het wrak bieden dan de shredder, die zijn veel hogere investering moet zien terug te verdienen. Daarnaast worden de afvalstoffen verbrand in een metaalsmeltoven wat een forse milieubelasting betekent. Nederlandse autowrakken mogen volgens de Nederlandse regelgeving nergens worden geknipt. De Nederlandse wetgever stelt dat autowrakken tot het moment van vernietiging in een shredder identificeerbaar en controleerbaar moeten blijven. In het buitenland gelden voor buitenlandse wrakken andere regels; zo mogen bijvoorbeeld in België autowrakken wél worden geknipt. Het knippen van autowrakken is in Nederland verboden omdat dit proces een minder effectieve scheiding van materiaalstromen oplevert. Het leidt tot meer vervuiling van het schroot wat negatieve milieueffecten tot gevolg heeft. In het buitenland valt het knippen wel binnen de regels van de wet; het ontbreekt hier aan uniformiteit op Europees niveau. Voertuigen die in ORAD (online registratie autodemontage) zijn afgemeld, mogen mits ontdaan van de verplichte materialen (zoals de vloeistoffen, accu s en banden) naar het buitenland worden geëxporteerd voor verwerking van het metaal. Dan spreken wij niet van een lekstroom, omdat het voertuig volgens de regels wordt geëxporteerd en aldaar verwerkt. Eigen beheer Behalve sloop door een erkend autodemontagebedrijf bestaat ook de mogelijkheid voor sloop in eigen beheer. Deze regeling zou een uitzondering moeten zijn, bijvoorbeeld om uit onderdelen van 2 (bijvoorbeeld klassieke) auto s weer 1 goede te maken. Uit onderzoek van ARN blijkt dat de aantallen sloop in eigen beheer onevenredig oplopen, en het is een stroom voertuigen die buiten u Frank Heukeshoven Van Dalen Metals Recycling & Trading 95 zomer p19

20 dossier Lekstromen Lekstromen autodemontage autodemontage Fo Fo regutrievgutiev Ad A istr e m isdm n e bij inisbtij tria a i s inv raitnv ttireat tie o i o i In Nederland In Nederland nemen nemen zo n half zo nmiljoen half miljoen auto sauto s per jaar perafscheid jaar afscheid van hun vanlaatste hun laatste eigenaar. eigenaar. Daarvan Daarvan wordtwordt het merendeel het merendeel op deop juiste de juiste manier manier gerecycled gerecycled via ORAD. via ORAD. Een kleiner Een kleiner deel volgt deel volgt die route die route niet. niet. Wat zijn Watdeze zijn deze lekstromen? lekstromen?! Ge La co nt at Geo ro s cond lee La te e nter rd a ig on rotloe e re tst en de eezic cy e e a r t rdeht cli ig ar oe r A ng e N n e zi ecryn ch c. R aa de t A lin e r N rl RN g Mo cyc e an. en Rge lin de d k l g r Manecyijke bu lan en ogs o clinle ite d ka elipj v gkbst n A ns keerv uro RN op lekui itemne. ve stlring An rv om. RN ui e. lin n g. er i eveer i eve n sy fonu sy fou ste t ste t em em Exp Exp ort ort EN DN EL E M LD AFME AF aut ne raeutornae re ORA ode gisoded gis D mo tratmo trat nta ie nta ie ge) ge) Sch Sch Vl eiden Vl eiden o o Gl eisto Gval neisto van ff a Ai s Aeians ffen G rbags G rbags o o Twrdels Twrdels p p e Ba ede Baaneneede anne h h r n n O den Oanddsens ands rs liefi liefi on o lter lterder nder s en s endele dele n acc a n u. ccu. p20-95 zomer 2011 EN EREN NT R ONTE EM D MO E D Afm Afm bij ebij e R l RD ld ew e (on DW (iod li nnli n in n Aan AaAn A ges D g D loteebsloteb nb nb ij A ij A RN RN

Besluit beheer autowrakken. Toezicht op recyclenorm

Besluit beheer autowrakken. Toezicht op recyclenorm Besluit beheer autowrakken Toezicht op recyclenorm Besluit beheer autowrakken Toezicht op recyclenorm Datum 09 juli 2014 Colofon Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/ Risicovolle Stoffen en Produkten

Nadere informatie

Onderzoek naar de naleving van de Tijdelijke sloopregeling personen- en bestelauto's. Datum 29 januari 2010 Status Definitief

Onderzoek naar de naleving van de Tijdelijke sloopregeling personen- en bestelauto's. Datum 29 januari 2010 Status Definitief Onderzoek naar de naleving van de Tijdelijke sloopregeling personen- en bestelauto's Datum 29 januari Status Definitief Colofon Contactpersoon L.C. Blanker VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma

Nadere informatie

Convenant. STIBA/ Belastingdienst/Oost

Convenant. STIBA/ Belastingdienst/Oost Convenant STIBA/ Belastingdienst/Oost Convenant Autodemontage Partijen de brancheorganisatie STIBA, gevestigd te Sassenheim, in deze vertegenwoordigd door de heer drs M.C.L. Traas, bestuurslid (penningmeester)

Nadere informatie

Tellerstanden 2014 1

Tellerstanden 2014 1 Tellerstanden 2014 1 2 RDW NAP - Tellerstanden Inhoud Nieuwe wetgeving Welke oordelen geeft de RDW aan tellerstanden? Wat zijn de verplichte registratiemomenten? Waar voer ik een tellerstand in? Welke

Nadere informatie

Afval en Activiteitenbesluit

Afval en Activiteitenbesluit Afval en Activiteitenbesluit Wijzigingen door de 4e tranche Willem Willemsen Theo Roelofs Chris Alblas 1 Water, Verkeer en Leefomgeving Veranderingen 4 e tranche Omgevingsvergunning milieu vervalt voor

Nadere informatie

Welkom in de wereld van VSM Sloopwerken B.V.

Welkom in de wereld van VSM Sloopwerken B.V. Welkom in de wereld van VSM Sloopwerken B.V. VSM Sloopwerken B.V. is nationaal én internationaal actief in het aannemen en uitvoeren van sloopwerken & asbestverwijdering in de volgende disciplines: Utiliteit-

Nadere informatie

Op weg met de basisregistratie voertuigen

Op weg met de basisregistratie voertuigen Op weg met de basisregistratie voertuigen 2 Inhoud 1 Waarom deze brochure? 4 2 Het stelsel van basisregistraties 5 3 De RDW en voertuigregistratie 6 4 Aanpassingen aan de kentekenregistratie 7 5 Consequenties

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het besluit. betreffende de Wet milieubeheer. voor de inrichting. G. Hindriks, Oosterwijk WZ 24 H te Nieuw-Dordrecht

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het besluit. betreffende de Wet milieubeheer. voor de inrichting. G. Hindriks, Oosterwijk WZ 24 H te Nieuw-Dordrecht VOORSCHRIFTEN behorende bij het besluit betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting G. Hindriks, Oosterwijk WZ 24 H te Nieuw-Dordrecht 2 INHOUDSOPGAVE VOORSCHRIFTEN BESLUIT BEHEER AUTOWRAKKEN 3

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Sectorplan 11 Auto-afval

Sectorplan 11 Auto-afval Sectorplan 11 Auto-afval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Autowrakken en autobanden 2. Belangrijkste bronnen Huishoudens en bedrijven 3. Aanbod in 2000 (in Nederland) 410 kton 4. % nuttige

Nadere informatie

Sectorplan 19 Kunststofafval

Sectorplan 19 Kunststofafval Sectorplan 19 Kunststofafval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Kunststofverpakkingen, land- en tuinbouwfolies, industrieel productieafval, (kunststof) autoafval, PVC 2. Belangrijkste

Nadere informatie

Schadeafwikkeling op basis van totaalverlies

Schadeafwikkeling op basis van totaalverlies Werkloosheidswet (WW): Schadeafwikkeling op basis van totaalverlies Bedrijfsregeling no. 16 Werkloosheidswet (WW) Werkloosheidswet (WW): wat gaat er veranderen? Juli 2014 Werkloosheidswet (WW) De Algemene

Nadere informatie

drukhouders Sectorplan 70: CFK s, HCFK s, HFK s en halonen Beleidskader

drukhouders Sectorplan 70: CFK s, HCFK s, HFK s en halonen Beleidskader TEKST SECTORPLAN 45 (onderdeel LAP) Sectorplan 45 Brandblussers I Afbakening Dit sectorplan heeft betrekking op de verwerking van brandblussers. Onderstaand - niet limitatief bedoeld - overzicht bevat

Nadere informatie

Missies. Achtergrond. M01 - Gerecycled materiaal gebruiken

Missies. Achtergrond. M01 - Gerecycled materiaal gebruiken Missies Achtergrond De TRASH TREK SM Challenge gaat over wat er gebeurt met spullen wanneer we denken dat we er klaar mee zijn of wanneer we denken dat ze niet meer bruikbaar zijn. Met een beetje fantasie

Nadere informatie

ABC-transacties binnen de interne markt: geen koud kunstje

ABC-transacties binnen de interne markt: geen koud kunstje ABC-transacties binnen de interne markt: geen koud kunstje mr. I.M. Duinker; mr. P. de Kock 1 Met ingang van 1 januari 2012 zijn in de Wet op de omzetbelasting 1968 wijzigingen aangebracht in het kader

Nadere informatie

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen sectorplan Metaalafvalstoffen 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Ferro en non-ferro metaalafvalstoffen 2. Belangrijkste bronnen Metaalindustrie, huishoudens en bedrijven 3. Aanbod in 2000

Nadere informatie

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen sectorplan Metaalafvalstoffen 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Ferro en non-ferro metaalafvalstoffen 2. Belangrijkste bronnen Metaalindustrie, huishoudens en bedrijven 3. Aanbod in 2000

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Bedrijfsregeling no. 16. Regeling bij schadeafwikkeling op basis van totaal verlies

Bedrijfsregeling no. 16. Regeling bij schadeafwikkeling op basis van totaal verlies (25 juni 2003) Bedrijfsregeling no. 16 Afdeling Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars Regeling bij schadeafwikkeling op basis van totaal verlies De Algemene Ledenvergadering van het Verbond van

Nadere informatie

Ketenanalyse Ketenanalyse Asbestverwijdering

Ketenanalyse Ketenanalyse Asbestverwijdering Ketenanalyse Ketenanalyse Asbestverwijdering Datum: 7-9-2015 Status: definitief Door: QSN, Gea Helms Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 1.1 Scope... 3 1.2 Metaalrecycling... 4 1.3 Asbest... 4 2. Keten asbestverwijdering...

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Ketenanalyse project Kluyverweg Oranje BV Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Autorisatiedatum: 3-12-2015 Naam

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling Ymere 28 maart 2008

Klokkenluidersregeling Ymere 28 maart 2008 Klokkenluidersregeling Ymere 28 maart 2008 Inleiding Ymere vindt openheid, fatsoen en integer handelen erg belangrijk. Ymere wil dat medewerkers bij hun handelen hoge normen hanteren op dit gebied. Dit

Nadere informatie

Grond-op-hopen. Samenvoegen grond zonder erkenning. Datum 8 augustus 2011 Status Definitief

Grond-op-hopen. Samenvoegen grond zonder erkenning. Datum 8 augustus 2011 Status Definitief Grond-op-hopen Samenvoegen grond zonder erkenning Datum 8 augustus 2011 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Bodem en Afval nationaal Nieuwe Uitleg 1 Postbus 16191 2500 BD Den Haag

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder Thema Massaproductie De Reciprozaag Maurice Mulder Thema Massaproduct Technisch Product Dossier Maurice Mulder Den Haag september 2010 De Haagse Hogeschool Inhoudsopgave Verklarende woordenlijst...4 1.

Nadere informatie

(Voorlopige) verwijdering Uitvoer voor storten is op grond van nationale zelfverzorging in beginsel niet toegestaan.

(Voorlopige) verwijdering Uitvoer voor storten is op grond van nationale zelfverzorging in beginsel niet toegestaan. TEKST SECTORPLAN 17 (onderdeel LAP) Sectorplan 17 Reststoffen van drinkwaterbereiding I Afbakening Reststoffen van drinkwaterbereiding komen vrij bij de bereiding van drinkwater. Deze reststoffen zijn

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Kopie aan Ministerie van Financiële Zaken

Kopie aan Ministerie van Financiële Zaken Aan Ministerie van Infrastructuur en Milieu Kopie aan Ministerie van Financiële Zaken Van Dr. N.E. Ligterink 1/6 Onderwerp Recente veranderingen in het Nederlandse oldtimerwagenpark De recente wijzigingen

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

CO2 impact kringloopbedrijven

CO2 impact kringloopbedrijven CO2 impact kringloopbedrijven CO2 besparing gerealiseerd in 2014 door Stichting Aktief Dhr. G. Berndsen Gildenstraat 43 7005 bl Doetinchem Tel. 0314330980 g.berndsen@aktief-groep.nl Samenvatting Met 1

Nadere informatie

ME ALP KERSTEDITIE 2011

ME ALP KERSTEDITIE 2011 ME ALP KERSTEDITIE 2011 ST teksten: Louter Teksten opmaak en productie: Statler & Waldorff fotografie: Andrew Walkinshaw Marco Peters Voor u ligt het kerstnummer 2011 van de huisuitgave van Prometaal en

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Factsheet kentekencard ten behoeve van handhaving d.d. september 2013

Factsheet kentekencard ten behoeve van handhaving d.d. september 2013 Factsheet kentekencard ten behoeve van handhaving d.d. september 2013 De kentekencard Vanaf 1 januari 2014 krijgt het kentekenbewijs de vorm van een creditcard, met een andere layout, andere gegevens en

Nadere informatie

D66-notitie. Veiliger omgaan met Chemie

D66-notitie. Veiliger omgaan met Chemie D66-notitie Veiliger omgaan met Chemie Stientje van Veldhoven, Tweede Kamerlid Paul Breitbarth, Statenlid Zuid-Holland 20 juni 2013 Kansen, maar ook risico s Nederland kent een grote chemische industrie

Nadere informatie

PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN. Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg

PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN. Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg PLATFORM HERGEBRUIK PRODUCTEN Een initiatief van Avans Hogeschool, Syntens en de Universiteit van Tilburg MKB-bedrijven worden geconfronteerd met nieuw beleid met betrekking tot producentenverantwoordelijkheid,

Nadere informatie

Centrum Fietsdiefstal ALGEMENE FIETS AFHANDEL CENTRALE (AFAC) AFAC light. www.centrumfietsdiefstal.nl

Centrum Fietsdiefstal ALGEMENE FIETS AFHANDEL CENTRALE (AFAC) AFAC light. www.centrumfietsdiefstal.nl Centrum ALGEMENE FIETS AFHANDEL CENTRALE (AFAC) AFAC light www.centrumfietsdiefstal.nl www.centrumfietsdiefstal.nl Voorwoord Het Centrum presenteerde in 2009 de AFAC-methode. AFAC staat voor Algemene Fiets

Nadere informatie

Bijtelling auto van de zaak 2016...11 Uitstootgrenzen bijtelling auto van de zaak 2016...11

Bijtelling auto van de zaak 2016...11 Uitstootgrenzen bijtelling auto van de zaak 2016...11 (Bestel)Auto van de zaak Inhoud In het kort... 1 Auto van de zaak vastleggen... 1 Volgorde van werken... 2 'Koppelen' van een auto van de zaak aan de werknemer(s)... 3 Percentage 100%... 4 Percentage

Nadere informatie

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag Vianen, 17-06-2011 Betreft: Onzorgvuldige plannen inzake de bijtelling. Geachte heer mevrouw, Graag informeren wij u over de omissie in de autobrief inzake de

Nadere informatie

Tellerstanden 2014 1

Tellerstanden 2014 1 Tellerstanden 2014 1 2 RDW NAP - Tellerstanden Inhoud Nieuwe wetgeving Wat zijn de verplichte registratiemomenten? Waar voer ik een tellerstand in? Wat moet ik doen als ik nog geen toegang heb? Welke producten

Nadere informatie

Datum 24 januari 2013 Onderwerp Antwoorden vragen van de leden Mei Li Vos en Hilkens over multi level marketing

Datum 24 januari 2013 Onderwerp Antwoorden vragen van de leden Mei Li Vos en Hilkens over multi level marketing 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2018 2500 EH DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

Vraagstelling fundamentele vragen

Vraagstelling fundamentele vragen Vraagstelling De roerige tijden van bezuinigingen op lokaal en Rijksniveau zorgen ervoor dat geldstromen kritisch onder de loep worden genomen. Zowel door de uitvoerende organisaties, als door de subsidieverstrekkers,

Nadere informatie

GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee

GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee Inzicht stand van zaken asbestinventarisaties scholen Auteur(s) GGD Amsterdam Fred Woudenberg GGD Amsterdam Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Eerste deel project 3

Nadere informatie

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen?

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen? Wat houdt REACH in? Het Registreren, Evalueren en Autoriseren van Chemische stoffen (REACH) is een Europese Verordening, oftewel een wet waarop wordt gehandhaafd. In eerste instantie is het doel van REACH

Nadere informatie

niet in strijd met de artikelen 7 of 8.3 van de Reclame Code, noch met de artikelen 2 of 3

niet in strijd met de artikelen 7 of 8.3 van de Reclame Code, noch met de artikelen 2 of 3 Geachte leden van de Reclame Code Commissie, Atoomstroom.nl claimt dat de opwekking van elektriciteit met kerncentrales I. schoon, II. CO 2 -vrij en III. vrij van subsidies is. Ik zal u aangeven waarom

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO

GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO Om te zorgen voor een veilig en verantwoord spelaanbod in het winkelkanaal heeft de Lotto de Gedragscode verkooppunten van kansspelen van De Lotto

Nadere informatie

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Onderzoek Criminaliteit onder het Limburgse bedrijfsleven Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Inleiding Veilig ondernemen is een belangrijk thema bij de Kamer van Koophandel. Jaarlijks wordt

Nadere informatie

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan De Automotivescan 2014 is 464 x ingevuld: 4 van de respondenten heeft een merk-garagebedrijf en 5 is universeel. 71% heeft een

Nadere informatie

MISSIES. M01 Gerecycled materiaal gebruiken

MISSIES. M01 Gerecycled materiaal gebruiken MISSIES M01 Gerecycled materiaal gebruiken Bouwmaterialen zijn vaak afkomstig uit de natuur, maar veel van deze materialen zijn schaars of het duurt vele jaren of zelfs eeuwen om de bouwmaterialen aan

Nadere informatie

Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit

Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit 64 SECONDANT #3/4 Toename van geweld en verwevenheid met andere criminaliteit CONFRONTATIE MET DE GEORGANISEERDE AUTODIEFSTAL door Joyce van der Mark De auteur is als onderzoeker werkzaam bij de Dienst

Nadere informatie

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval protocol administratieve controle ketenpartners 2 V1.0 19/5/15 Inhoud 1. Inleiding 4 1.1

Nadere informatie

Sorteren en vermarkten van kunststof verpakkingsafval

Sorteren en vermarkten van kunststof verpakkingsafval Sorteren en vermarkten van kunststof verpakkingsafval Ede, 30 oktober 2013 Joris van der Meulen Algemeen directeur Organisatie van producentenverantwoordelijkheid 2 Hoofdpunten Raamovereenkomst II Meerjarige

Nadere informatie

Meer ruilmogelijkheden, meer tevreden klanten.

Meer ruilmogelijkheden, meer tevreden klanten. Achtergrond Meer ruilmogelijkheden, meer tevreden klanten. Hoe ouder een voertuig, hoe meer slijtage en dus hoe hoger de reparatiekosten. Speciaal voor prijsgevoelige klanten met oudere voertuigen vormen

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Sectorplan 8 Afval van verlichting

Sectorplan 8 Afval van verlichting Sectorplan 8 Afval van verlichting 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Hoge- en lagedruk kwiklampen, hoge- en lagedruk natriumlampen en fluorescentiepoeder 2. Belangrijkste bronnen Dienstverlening,

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl TIPS Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) Handel en BTW In dit memo worden aspecten van BTW behandeld, die van toepassing kunnen zijn bij internationale handel. Het is geen volledig overzicht, maar

Nadere informatie

1.B.1, 2.B.1, 3.B.1, 3.B.2 Energie actieplan

1.B.1, 2.B.1, 3.B.1, 3.B.2 Energie actieplan 1.B.1, 2.B.1, 3.B.1, 3.B.2 Energie actieplan Struijk Groep Autorisatie Nummer/versie Datum Opsteller Goedgekeurd directie 01 25 maart 2015 Naam: E. Struijk, F. van Doorn Datum: 25 maart 2015 Plaats: Krimpen

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2016/SP/PERF/5300 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum 3 februari 2016

Nadere informatie

Export van tweedehands elektronica

Export van tweedehands elektronica Export van tweedehands elektronica De Europese Unie stelt strenge eisen aan de export van afval. De Europese regels verbieden het zonder vergunning exporteren van elektronica-afval naar landen in Afrika.

Nadere informatie

Stichting Normering Arbeid

Stichting Normering Arbeid 2014 Stichting Normering Arbeid Dé norm voor betrouwbaarheid! Een stevig keurmerk Het jaar 2014 heeft vooral in het teken gestaan van het pakket van verbetermaatregelen dat door SNA met sociale partners

Nadere informatie

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1 Bestemd voor: Klant t.a.v. de heer GoedOpWeg 27 3331 LA Rommeldam Digitale offerte Nummer: Datum: Betreft: CO 2 -Footprint & CO 2 -Reductie Geldigheid: Baarn, 24-08-2014 Geachte heer Klant, Met veel plezier

Nadere informatie

Personenauto s. Motorrijtuigenbelasting. Belastingdienst

Personenauto s. Motorrijtuigenbelasting. Belastingdienst Belastingdienst Personenauto s Motorrijtuigenbelasting Zodra een personenauto op uw naam staat, moet u motorrijtuigenbelasting betalen. Ook als u de personenauto niet gebruikt. In deze brochure leest u

Nadere informatie

PRAKTISCH VERPLICHTE IDENTIFICATIE EN REGISTRATIE VOOR HONDEN PER 1 APRIL 2013. www.licg.nl over houden van huisdieren

PRAKTISCH VERPLICHTE IDENTIFICATIE EN REGISTRATIE VOOR HONDEN PER 1 APRIL 2013. www.licg.nl over houden van huisdieren PRAKTISCH VERPLICHTE IDENTIFICATIE EN REGISTRATIE VOOR HONDEN PER 1 APRIL 2013 l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Per 1 april

Nadere informatie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie Bron: Agentschap NL Spanje: Toelevering automobielindustrie De Spaanse automobielfabrieken De automotive sector in Spanje is van groot belang voor de Spaanse economie. Het biedt werk aan een groot aantal

Nadere informatie

Mestbeleid. Verplichte mestverwerking

Mestbeleid. Verplichte mestverwerking Mestbeleid Verplichte mestverwerking Eind december 2013 zijn de details van de verplichte mestverwerking bekend geworden. Dit betekent onder andere dat de verwerkingspercentages en de definitie van verwerken

Nadere informatie

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen via milieustraten Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Huidige EPS stofstromen Export 1.748 ton Productie EPS verpakkingen in NL 8.265 ton EPS

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Het plan dient ingediend te worden in het Frans of in het Nederlands. De gegevens worden opgenomen in het

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY OMGAAN IS HET MET OVERHEIDS- MEER- TOEZICHT SCHALIG- IN HEID ORDE? De overheid is niet in staat haar toezicht consistent en werkbaar te organiseren, schrijft consultant en governance expert Hans Hoek tekst

Nadere informatie

Centraal Meldpunt Identiteitsfraude

Centraal Meldpunt Identiteitsfraude DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 6.2.6.38 Centraal Meldpunt Identiteitsfraude bronnen www.bprbzk.nl, maart 2009 Het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude is een initiatief van de Nederlandse overheid.

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

CAO voorlichting en handhaving in de uitzendbranche

CAO voorlichting en handhaving in de uitzendbranche CAO-vragen? Neem contact op met de SNCU! SNCU Postbus 9438 3007 AK Rotterdam Telefoon algemeen: 0180-642-530 Fax: 0180-642-539 E-mail: info@sncu.nl Helpdesk: 0800-7008 (gratis) www.sncu.nl www.meldenhelpt.nl

Nadere informatie

Waar loop je tegen aan als recycler? (en als adviseur)

Waar loop je tegen aan als recycler? (en als adviseur) Waar loop je tegen aan als recycler? (en als adviseur) WMB Consultancy 2 WMB Consultancy 3 Dossier wet- en regelgeving Overzicht activiteiten en vergunningen WMB Consultancy 4 Bij twee cliënten: systeem

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting:

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting: ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER Samenvatting: De nieuwe Europese biocidenwetgeving is geen eenvoudige materie. Recent zijn in de branche uitingen gecommuniceerd die nogal voor verwarring hebben

Nadere informatie

07 MEI2013. Inspectie Leefomgeving en Transport Ministerie van Infrastructuur en Milieu

07 MEI2013. Inspectie Leefomgeving en Transport Ministerie van Infrastructuur en Milieu Inspectie Leefomgeving en Transport Ministerie van Infrastructuur en Milieu > Retouradres Postbus 16191 2500 BD Den Haag De directies van schroot verwerkende bedrijven en anderen ciie betrokken zijn bij

Nadere informatie

Personenvennootschappen

Personenvennootschappen Personenvennootschappen mei 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden gesteld voor schade

Nadere informatie

Organiseren van samenwerking in het jeugddomein

Organiseren van samenwerking in het jeugddomein Organiseren van samenwerking in het jeugddomein De overkoepelende resultaten van vier afstudeeronderzoeken Publiek Management In opdracht van Integraal Toezicht Jeugdzaken (ITJ) hebben vier studenten Bestuurs-

Nadere informatie

Gedrag om trots op te zijn

Gedrag om trots op te zijn Gedrag om trots op te zijn Oversluizen Thermal Engineering B.V. geeft aandacht aan de belangen van haar klanten, medewerkers, zakenpartners en onze omgeving. Door dit uitgangspunt altijd voor ogen te houden

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Ketenanalyse stalen buispalen 2013

Ketenanalyse stalen buispalen 2013 Ketenanalyse stalen buispalen Genemuiden Versie 1.0 definitief \1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Leeswijzer 3 De -prestatieladder 4.1 Scopes 4. Niveaus en invalshoeken 5 3 Beschrijving van de waardeketen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Privacy aspecten van apps

Privacy aspecten van apps Privacy aspecten van apps mr. Peter van der Veen Senior juridisch adviseur e: vanderveen@considerati.com t : @pvdveee Over Considerati Considerati is een juridisch adviesbureau gespecialiseerd in ICT-recht

Nadere informatie

Controleer of het Nederlandse verzamelcentrum een procedure heeft voor de beoordeling van kalveren op genoemde aandoeningen en ook toepast.

Controleer of het Nederlandse verzamelcentrum een procedure heeft voor de beoordeling van kalveren op genoemde aandoeningen en ook toepast. Het bestuur van De Stichting Brancheorganisatie Kalversector heeft, gelet op artikel 13 van de Algemene Voorwaarden IKB Vleeskalveren 2008 Blanke Vleeskalveren en de Algemene Voorwaarden IKB Vleeskalveren

Nadere informatie

Afval inzameling in Houten

Afval inzameling in Houten Afval inzameling in Houten Historie Rol gemeente Wat is het beleid / doelstellingen? Hoe doen wij het? Kringloopwinkel Tussendoortje: Afvalrace! Historie Foto van vuilophaal 100 jaar geleden Historie Overslag

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

Actuele aanpassingen in de autobelastingen

Actuele aanpassingen in de autobelastingen Actuele aanpassingen in de autobelastingen Inhoudsopgave: 1. Wijzigingen fiscale bijtelling auto van de zaak 2. Extra aanscherping d.m.v. invoering 60-maanden termijn 3. Overgangsregeling voor huidige

Nadere informatie

SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT

SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT Concept Spelregels voor het Winning Team Bewoners van de Suikerbuurt en Steelande Wonen slaan de handen ineen. In projectteam Suikerbuurt werken ze samen aan de kwaliteit van

Nadere informatie

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Exergie eenvoudig uitgelegd In opdracht van AgentschapNL Divisie NL Energie en Klimaat CCS B.V. Welle 36 7411 CC Deventer The Netherlands

Nadere informatie

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer Auditstatuut Systeemtoezicht Wegvervoer Datum: 17 januari 2013 Status: vastgesteld versie 1.0 Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Voorwoord 3 2 Audits 4 2.1 Systeemcriteria 4 3 Traject audit 5 3.1 Self-assessment

Nadere informatie

BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN).

BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN). Batterijoplader BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN). LEES AANDACHTIG DE VOLGENDE INSTRUCTIES DOOR OM HET RISICO VAN BRAND OF ELEKTRISCHE SCHOKKEN TE VERMINDEREN. Handleiding Art. -Nr:201604

Nadere informatie

De Hooge Waerder Corporate Finance

De Hooge Waerder Corporate Finance De Hooge Waerder Corporate Finance Aankoop van een bedrijf Of u nu een bedrijf wilt overnemen, omdat het een minder risicovolle manier is om een bedrijf te starten of omdat u uitbreidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Tijdplein. Focus op Tijd en Arbeid

Tijdplein. Focus op Tijd en Arbeid Tijdplein Focus op Tijd en Arbeid Agenda Focus kerncijfers Het markt onderzoek (opzet, uitvoering) Enige afspraken: waar hebben we het over! Een definitie van Plannen (en van TR en UV) Belangrijke uitkomsten

Nadere informatie