De bekoring van de Bosporus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De bekoring van de Bosporus"

Transcriptie

1 rk het land het interview economie wetenschap techniek aan de hand het einde Terug naar Istanbul De bekoring van de Bosporus 2e Generatie 1e Generatie Terug naar Turkije Totaal Een groeiende groep Nederlandse Turken keert terug naar het land van herkomst. Vooral onder goed geïntegreerde, hoogopgeleide leden van de tweede generatie leeft het idee sterk. Istanbul trekt, '96 '97 '98 Nederland duwt. Bijna elke Turk ervaart het zo, dat Nederland minder tolerant is dan het altijd leek. DOOR CATHALIJNE BOLAND FOTOGRAFIE JOOST VAN DEN BROEK '99 '00 '01 '02 '03 ' BRON: CBS 1 Raki, zang en zakendoen En dan gaan we nu soep eten. Soep eten? Het restaurant is verlaten. Het uitgebreide diner is afgesloten met een spontaan concert van Pinar, een vriendin van de gastheren. Ze zong met volle overgave volkswijsjes van het genre Ik heb heimwee naar jouw mooie ogen, een lied met smartelijke trillers uit Azerbeidjzan, en de inhaker Istanbul. De mannen neurieden mee, haakten in bij het refrein, om dan weer een poosje tevreden in hun glas raki te staren. Het is één uur s nachts, maar de avond is nog lang niet voorbij. De lokroep van Istanbul is voor de Turkse Nederlanders aan tafel meer dan hard werken, handel drijven, en je kansen pakken in een snel groeiende economie. Het is ook eten met vrienden tot diep in de nacht, en de warme onderdompeling in de cultuur van hun vaderland. In Amsterdam gaan ze lang niet elke avond uit. In Istanbul wel. Innig gearmd banen Atilla Aytekin (36), Umut Akpinar (34) en Sezer Arslan (32) zich een weg door de zwaar besneeuwde Istiklal Caddesi, de Kalverstraat van Istanbul. Ze zijn zakenpartners; directeuren van it-bedrijf Solutions Gallery BV, met vestigingen in Amsterdam en Istanbul. Ze zijn bovenal ook vrienden. Alledrie hebben ze hun jeugd deels in Turkije, deels in Nederland doorgebracht. Aytekin en Akpinar wonen en werken in Amsterdam, maar zijn elke maand een paar dagen in Istanbul. Arslan heeft zich anderhalve maand geleden in Istanbul gevestigd om er de zaken rond Solutions Gallery extra vaart te geven. Hij is in Nederland geboren, waar zijn ouders als gastarbeiders naartoe kwamen, maar woonde van zijn achtste tot zijn negentiende bij familie in w 16 9 MAART 2006 INTERMEDIAIR 10

2 de week coververhaal werk het land het interview economie w Umet Akpinar (links) en Atilla Aytekin aan de oever van de Bosporus 17

3 aal werk het land het interview economie wetenschap techniek aan de hand het einde Werknemer van Merit Telecom Europese deel van Istanbul vanaf De Gouden Hoorn Gezicht op de oude stad van Istanbul w Turkije, omdat hij er na een lange zomervakantie wilde blijven. Voor zijn studie kwam hij wel weer in Nederland terecht en hij bleef er daarna een aantal jaar werken. Het is een balans, zegt hij, met op de ene schaal Nederland en op de andere schaal Turkije. Je overweegt veel dingen tegelijkertijd, maar voor mij weegt de schaal van Turkije nu zwaarder. De dynamiek van het bestaan in Turkije is zo n zwaarwegende factor voor Arslan. Turkije is niet overgeorganiseerd, zoals Nederland. Ik ben hier in de afgelopen anderhalve maand sociaal actiever geweest dan het hele afgelopen jaar in Nederland. Dat brengt een enorme dynamiek met zich mee, en die neem je dan ook mee in het zakenleven. Dat geeft me het gevoel dat ik geniet van mijn leven. Hier zie ik werk meer als een leuke bezigheid. Steeds meer Nederlandse Turken kiezen voor een bestaan in het land van hun ouders, zo blijkt uit cijfers van het CBS. In 2004 emigreerden 808 Nederlandse Turken van de tweede generatie naar Turkije. In 2001 waren het er nog 470, sindsdien is het cijfer elk jaar gestegen. Aytekin krijgt als bestuurslid van het Turks Academisch Netwerk TANNET wekelijks vijf, zes mails van mensen die de overstap naar Istanbul overwegen. Het leeft heel sterk, het is echt een hype, zegt hij. Arslan beaamt dat, maar relativeert de remigratiegolf ook. Hoe meer succesverhalen er bekend worden, hoe meer mensen deze keuze zullen maken. Maar ik zie het ook zo weer omdraaien. Er hoeft hier maar een crisis plaats te vinden, of iedereen gaat weer terug. Ik zit zelf ook in de luxe positie dat ik terug kan gaan naar Nederland als de dingen hier niet naar wens gaan. Het leven kan hier zwaar zijn. Maar vooralsnog trektistanbul en duwt Nederland. 2 Dicht bij The American Dream In Nederland valt niet meer te leven. Sinds dat gedoe met Pim Fortuyn en Theo van Gogh worden we allemaal op één hoop gegooid. Terwijl Turken altijd zijn komen opbouwen, niet afbreken. Emrah Kadak (32), marktkoopman uit Rotterdam, woont en werkt sinds november in Istanbul, bij de jongste vestiging van het Nederlandse callcenter HCN. Met zijn twintig collega s, allemaal Nederlandse Turken, benadert hij vanaf vijfduizend kilometer afstand de Nederlandse markt als telemarketeer. Hij kon zijn Turkse vrouw niet naar Nederland laten overkomen, omdat hij niet aan de inkomenseis van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) voldeed. Na tweeënhalf jaar van vergeefse pogingen ( Waarom mag ze niet komen? Wíj hebben niemand doodgeschoten ) greep hij met beide handen de kans aan om bij HCN Istanbul te komen werken. Ik verdien hier nu ietsje minder, maar ik heb wel rust. Robert-Jan Gerrits, manager van HCN Istanbul, wordt bestookt met mails van sollicitanten uit Nederland die graag naar Istanbul willen komen, maar alleen als ze zeker zijn van een baan Turkije heeft immers geen sociaal vangnet, en de werkloosheid is er, met bijna tien procent van de beroepsbevolking, torenhoog. Zondag had ik nog iemand aan de lijn die al een jaar op zoek was. Dat treft voor Gerrits, want zijn vestiging gaat na een succesvolle proeffase uitbreiden naar honderdvijftig werknemers. We hebben nu bewezen dat het kan: dezelfde kwaliteit tegen een lager kostenplaatje. De werknemers in Istanbul verdienen namelijk vijfhonderd euro per maand, terwijl hun collega s in Nederland voor exact hetzelfde werk veertienhonderd euro betaald krijgen. Ook wat de huisvesting betreft moet de Nederlandse arbo-knop even omgezet worden naar Turkse begrippen. HCN Istanbul is gevestigd in het Aziatische gedeelte van de stad, in Maltepe, een troosteloze wijk met oostblok-achtige flats en auto s. Ook in het pand van HCN oogt alles oud, kaal en sjofel. Toch stralen de medewerkers plezier uit in hun werk. Het zijn duidelijk trotse pioniers. Callcenterwerk staat in Nederland qua imago onder aan de ladder, zegt Gerrits. Hier is het een goed betaalde baan. Vijfhonderd euro is niet misselijk voor Turkse begrippen; het minimumloon is 480 lira, zo n driehonderd euro per maand. En ze zien het heel duidelijk als een eerste stap in hun verdere plannen, om bijvoorbeeld een eigen hotel te beginnen, of een cosmeticagroothandel. Want de HCN ers mogen dan vooraf een baangarantie willen, sommigen zijn wel degelijk op avontuur. Gerrits: Voor hen is dit de dichtbij-versie van The American Dream. Bepaalde zekerheden die Nederland biedt, moet je achter je laten, maar daar staat een grote vrijheid in het zakendoen tegenover. En wat zeker meespeelt in de animo voor zijn bedrijf, is de klimaatverandering die zich de afgelopen twee, drie jaar in Nederland heeft voltrokken, stelt hij vast. Onderling spreken we gemêleerd Turks en Nederlands, en zo is het met de gevoelens ook 18 9 MAART 2006 INTERMEDIAIR 10

4 de week coververhaal werk het land het interview economie wetenschap techniek aan de Serverstation van Solutions Gallery BV Callcenter HCN Er is een breuk ontstaan tussen alles met hoofddoekjes en zwart haar en de rest van Nederland. Turken in Nederland worden met alle buitenlanders op één hoop gegooid. Ik hoor vaak: het is anders dan het was. Terwijl Turken juist een sterk vaderlandsgevoel meekrijgen. Voor hen is dat extra kwetsend. Gökçe Yarar (32), die voor HCN de personeelswerving doet, zegt het met de nodige bitterheid. Bijna elke Turk ervaart het zo, dat Nederland minder tolerant is dan het altijd leek. Maar het is beter zo, dan weet je tenminste waar je aan toe bent. Yarar heeft zich nooit ergens op haar plek gevoeld. Niemand zegt het hardop, maar je bent geen echte Turk, en ook geen echte Nederlander. In Istanbul is er voor het eerst een soort thuisgevoel. Het is oosters, het is westers, het is een wereld op zich. Het is een stad die je opneemt. Ook haar collega Dolunay Özkaya (25), geboren en getogen in Voorburg, afgestudeerd als pedagoge, nu administratief medewerker bij HCN, viel voor wat zij het beruchte mysterie van Istanbul noemt. Ik heb twee nationaliteiten, maar ik draag ze beide niet volwaardig, zegt ze. Het is fijn dat ik nu in een Nederlands bedrijf zit, want nu kan ik de heimwee die ik heb met anderen delen. Je kunt gewoon zeggen dat je zin hebt in een patatje oorlog. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje en dat geeft een sterk saamhorigheidsgevoel. Onderling spreken we gemêleerd Turks en Nederlands, en zo is het met de gevoelens ook, denk ik dan maar. 3 Entrepreneurs, that s what Turkey needs Aytekin en Akpinar hebben zaken te bespreken met Aytekins neef, Zafer Karatas. Hij is de directeur van Merit Telecom in de Aziatische wijk Ümraniye. Ook hier oostblokflats en vuile sneeuw, een moskee ligt er als een buitenaards object tussenin geklemd. Er ligt hier een goudmijn, en niemand komt graven, zegt Karatas. Turkije heeft absoluut zelfverzekerde, goed opgeleide en hoog gekwalificeerde mensen nodig. Ik begon hier in 1998 met een omzet van vijfhonderd euro. Nu is het tien miljoen. Dat zegt hij niet om zijn succes te etaleren. Het is juist weinig, vindt hij. Het had veel meer kunnen zijn, maar je moet de goede mensen kunnen vinden, zoals Atilla. Entrepreneurs, that s what Turkey needs. Karatas werkte zelf negen jaar in Nederland, verdiende er goudgeld in de it- en telecombusiness, hield er een Nederlands paspoort aan over, maar keerde in 1998 toch terug naar Turkije. Omdat zijn vrouw heimwee had naar de Turkse wij-cultuur. Maar vooral omdat hij nóg meer met zijn talenten wilde doen. Karatas: Turkije is een grote jungle. Er is geen zekerheid voor wie dan ook. Als je succes hebt, kun je vijf keer zo groot worden als in Nederland, als je niet succesvol bent, eindig je als een hond in de goot. Maar is dat iets om voor terug te schrikken? Karatas denkt van niet. Droogjes constateert hij: Zeventig miljoen mensen leven in die onzekerheid. De Turkse jungle moet zich de komende tien jaar gaan conformeren aan allerlei EU-richtlijnen om in aanmerking te komen voor het lidmaatschap. Karatas juicht dat toe. Het zal Turkije dwingen zich versneld te moderniseren. De economie zit toch al sterk in de lift sinds de verkiezingen van Turkije wordt geregeerd door één partij, de partij voor rechtvaardigheid en ontwikkeling AKP, die een aantal structurele hervormingen heeft doorgevoerd waardoor de Turkse economie veel stabieler is geworden. In 2004 steeg het BNP met maar liefst acht procent, en voor het eerst sinds mensenheugenis bleven de rente en de inflatie onder controle. Ook voor de komende jaren wordt een enorme economische groei verwacht, van gemiddeld zes procent per jaar. Dit land rent, zegt Karatas. We hebben alleen een grote afstand in te halen. Dat dat gaat lukken, staat voor hem buiten kijf. Binnen tien jaar staat de EU hier smekend aan de poort, of Turkije alsjeblieft lid wil worden. Zo sterk zullen we worden. En dan zullen er meerdere, kleinere Istanbuls ontstaan in het hele land. Dat is te hopen, want de aantrekkingskracht van Istanbul heeft zijn keerzijde. Officieel wonen er twaalf miljoen mensen, maar naar schatting zijn het er meer dan vijftien miljoen. De stad groeit in de nacht; illegaal worden er nieuwe huizen gebouwd. Het autobezit neemt er jaarlijks toe met vijftien procent in Nederland met twee procent. Het verkeer loopt elke dag vast op de twee bruggen over de Bosporus, die het Europese en het Aziatische gedeelte van de stad met elkaar verbinden. Turkije is een grote jungle. Er is geen zekerheid voor wie dan ook 4 De keuze om niet te kiezen Solutions Gallery BV Istanbul ligt vlakbij Merit Telecom. Zoals zoveel bedrijven in Istanbul is het gevestigd in een appartement. In de keuken staat de hele dag een ketel thee te stomen, en in wat oorspronkelijk de woonkamer was, zijn zes bureaus opgesteld van de twaalf Turkse software-engineers die het bedrijf in dienst heeft. Als het laat wordt, kunnen ze blijven slapen: er staat een bed klaar in de slaapkamer. Dat wordt ook regelmatig gebruikt. Hard werken is de norm. Tegenover deze soberheid van het appartement in Istanbul staat de glittertoren in Amsterdam, zoals algemeen directeur Atilla Aytekin zegt. Vanuit kantoorgebouw Rome, met uitzicht op de Arena, wordt de software in Europa verkocht. Dat gaat zo goed, dat de vestiging in Turkije op punt van uitbreiden staat. Solutions Gallery start een zogenaamd offshore-project, waarbij de Turkse software-engineers vanuit Istanbul opdrachten gaan uitvoeren voor Nederlandse bedrijven. Binnen nu en een jaar denkt Aytekin twintig man personeel aan te nemen. Een deel van het nieuwe meubilair is al gearriveerd. Aytekin begon zijn carrière bij het softwarebedrijf Baan. Toen er een nieuwe distributeur voor Turkije werd gezocht, in 1995, greep hij zijn kans: hij vroeg of hij het zelf mocht doen. Ik ben van de tweede generatie, opgevoed met een ideaalbeeld van Turkije. Het was als de doos van Pandora; als je er niet in kunt kijken, wordt het heel interessant. Aytekin had zich heel wat van zijn terugkeer voorgesteld. Gechargeerd gezegd, je verwacht bijna dat ze je van het vliegveld komen afhalen, met slingers en bloemen. Ik dacht dat ik een streepje voor had, omdat ik van Turkse komaf was. Maar ik was drie toen ik naar Nederland kwam. En dan moet je moeite doen om erin te komen, zoals overal ter wereld waar je als vreemdeling komt. Uiteindelijk vond hij zijn draai in Istanbul, en voelde hij zich er heel erg thuis. Zakelijk ging het meteen al crescendo. Al na een jaar werd Aytekins bedrijf opgekocht door Baan. Hij bleef er toen als manager nog drie jaar werken. Daarna wilde hij weer voor zichzelf beginnen en ging terug naar Nederland. Sinds 2003 pendelt hij tussen beide landen. Hij kent veel mensen die op die manier leven en zaken doen. Het is een bewuste keuze om niet te kiezen, zegt hij. Wij hebben een dubbele nationaliteit, en dat is geen papieren kwestie, maar zo voelen wij dat ook echt. Een verblijf in Turkije moet dan ook niet als permanent worden gezien. Permanent, dat is een ouderwets woord, zegt Aytekins zakenpartner Umut Akpinar. Alsof je naar Amerika emigreert en alles achterlaat. Dat hoeft niet meer, nu je voor 150 euro heen en weer kunt vliegen. Akpinar: Het pendelen past ook meer w 19

5 de week coververhaal werk het land het interview economie wetenschap tec w bij de gastarbeiderscultuur om twee huizen, twee landen, twee levens te hebben. Best of both worlds, dus. Omdat ik in twee culturen ben opgevoed, ben ik eraan gewend om snel te switchen. En kan ik overal het beste uit mee pikken. Aytekin heeft al enorme ups en downs meegemaakt in zijn zakelijke carrière. Solutions Gallery is zijn derde bedrijf. Hij opereert nu wat voorzichtiger, maar is er nog steeds enorm op gebeten om iets neer te zetten. Een geldingsdrang die voortkomt uit een verleden van achterstelling. Als het enige Turkse kind op het vwo in Zutphen werd hij weggepest, waarna hij zijn heil zocht op de plaatselijke mavo. Akpinar heeft soortgelijke ervaringen. Hij kreeg een mavo-advies bij een vwo-verstand. Dat geldt voor heel veel mensen van onze generatie, zegt Aytekin. Mijn vrouw is afgestudeerd als Nederlands juriste, maar ze kreeg destijds een advies voor de huishoudschool. Dat bepaalt ook zijn engagement met het Turks Academisch Netwerk TANNET, dat een tegengeluid wil geven in het huidige integratiedebat. Eerst waren we Turken, toen allochtonen, nu zijn we opeens moslims geworden met zijn allen. We worden verschrikkelijk in een bepaald hoekje geduwd, we zijn constant bezig met het pareren van aanvallen. Zo hoeft dat niet meer door te gaan. Als mijn kind daar structureel mee te maken krijgt, dan weet ik het antwoord wel. Mijn ouders hadden geen keus om terug te gaan. Wij wel. Sibel Müftüoglu: Ik kan me in beide werelden terugvinden en dat is zakelijk heel positief natuurlijk 5 Sibels heimwee Dat je je niet thuis zou voelen in Nederland, daar begrijp ik helemaal niets van. Sibel Müftüoglu (43) kwam op 18-jarige leeftijd terug naar Istanbul, na een gelukkige jeugd in Nederland. Haar vader had heimwee. Het was een ongebruikelijke stap in die tijd; pas ten tijde van de oprotpremie, de in 1985 ingestelde Remigratieregeling, werd er op grotere schaal teruggekeerd. De eerste twee jaar had ik het hier heel moeilijk, vertelt ze. Ik ben heel Nederlands opgevoed, het was gewoon mijn land. Het verschil met hier was bijna niet te overbruggen. Ik had er vooral last van dat je niet weet waar je aan toe bent. Afspraak is afspraak, maar niet in Turkije. Ze vonden mij ook erg direct. Inmiddels leidt ze samen met haar broer het bedrijf US Buying Agency, een intermediair tussen kledingwinkels in Nederland en productiebedrijven in Turkije, en maakt ze van de nood een deugd. Aan de ene kant staat namelijk de Nederlandse klant van wie de bestelde maten nog niet een centimeter mogen afwijken, aan de andere kant het Turkse bedrijf dat redeneert dat er in Nederland toch ook mensen met wat langere armen zijn. Müftüoglu: Ik kan me in beide werelden terugvinden en dat is zakelijk heel positief natuurlijk. Vier jaar geleden richtte ze een remigrantengroep op voor Nederlandse Turken. Uit menslievendheid, terugdenkend aan haar eigen moeizame start. Dan vallen ze misschien niet zo in een gat zoals bij mij is gebeurd. Iedereen heeft toch een soort heimwee. Het is fijn om je eigen taal te kunnen spreken, en je kunt natuurlijk ook een beetje netwerken. Het valt haar op dat vooral goed geïntegreerde, hoogopgeleide mensen het in Istanbul komen proberen, en dan min of meer op de bonnefooi. Ik hoor hen zeggen: ik voel me niet meer lekker daar, dus ga ik het hier maar proberen. Tja, niet iedereen is als persoon sterk genoeg om zich constant te verdedigen. Maar dat ligt dan toch vooral aan jezelf. Dan zit je gewoon niet goed in je vel. Ze verdwijnen weer even snel van het toneel, constateert ze. Voor een baan in loondienst is de concurrentie enorm, bovendien is de hiërarchie in het Turkse bedrijfsleven voor Nederlandse begrippen moeilijk verteerbaar. Turkije biedt dus vooral kansen aan de echt ondernemende types. En daar zijn er niet heel veel van, zegt Müftüoglu. Turkije biedt vooral kansen aan de echt ondernemende types 6 Best of both worlds, of nergens thuis Dat juist de meest getalenteerde mensen weggaan, is op den lange duur een verlies voor Nederland. Het is niet goed voor jullie economie, om deze mensen kwijt te raken. Tacan Ildem, ambassadeur van Turkije, kwam in mei 2003 op zijn post in Den Haag. Enerzijds, vindt hij, moeten we de remigratiegolf niet dramatiseren. Een cruciaal gegeven is de toetreding van Turkije tot de EU. Ook toen Spanje, Portugal en Griekenland toetraden, zag je een golf van remigranten, omdat ze opeens veel kansen zagen in hun land van herkomst. Dus deels is het een natuurlijke ontwikkeling, die sowieso zou hebben plaatsgevonden. Maar anderzijds herkent hij het beeld van Nederlandse Turken die zich sinds 9/11, Pim Fortuyn en Theo van Gogh weggezet voelen als potentieel verdacht, om het enkele feit dat ze met moslims geassocieerd worden. Dat is onacceptabel. Ze voelen zich niet langer omarmd door de samenleving. En mensen handelen naar hun overtuigingen, of die nu waar zijn, of enigszins overdreven. Het zal uiteindelijk wel weer goed komen, is zijn eigen overtuiging. In feite wordt er pas sinds het midden van de jaren tachtig een integratiebeleid gevoerd. Twintig jaar is niet lang, als je het in het licht ziet van de geschiedenis van een land. Op den duur zullen pragmatische oplossingen en gezond verstand de boventoon voeren. De remigranten hebben besloten de uitkomst van dat proces niet af te wachten. Wie in de slachtofferrol blijft hangen, en puur uit rancune vertrekt, zal zich in Turkije opnieuw een buitenstaander voelen en wellicht met hangende pootjes terugkomen naar Nederland. Maar wie met een flinke portie geldingsdrang vertrekt, zonder de intentie om Nederland definitief de rug toe te keren, kan zijn kansen grijpen in de Turkse jungle. Ik kan het beste kiezen uit beide werelden, zegt Atilla Aytekin, en prijs me daardoor heel gelukkig. 21

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland André Corpeleijn* Inleiding Arbeidsmigratie is de laatste tien jaar weer in de belangstelling gekomen. De uitbreiding van de Europese Unie en de komst van Oost-Europese werknemers naar Nederland hebben

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Het is een zonnige dag. Zo n dag dat je naar de zee

Het is een zonnige dag. Zo n dag dat je naar de zee You ve got the words to change a nation. Emeli Sandé (Read all about it) Het is een zonnige dag. Zo n dag dat je naar de zee wilt, om daar maximaal te genieten van de zon. En dus gaan Tirza en ik naar

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Winnaar categorie Isk/Okan. Het Universum

Winnaar categorie Isk/Okan. Het Universum Winnaar categorie Isk/Okan Het Universum De oceaan, de stilte en het universum. In haar ogen zag ik ze meteen. Je ziet het; haar ogen vol met tranen Of met de sterren. Toen ik haar voor het eerst zag,

Nadere informatie

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar)

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) BELLA (II) 02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) In 2007 kwam je voor het eerst lessen op onze hondenschool. Je had als pup eerder getraind op een andere school maar moest daar stoppen vanwege ED operaties aan

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Maart 2013. Geerte, Annewil en Corrie zijn druk bezig geweest met de grote schoonmaak buiten. Na de schoonmaak was het even tijd voor andere energie.

Maart 2013. Geerte, Annewil en Corrie zijn druk bezig geweest met de grote schoonmaak buiten. Na de schoonmaak was het even tijd voor andere energie. Maart 2013 Bijna iedereen in het Thomashuis loopt te hoesten en te proesten. Griep is de vaste gast geworden. Met drankjes en honing in de thee wordt de griep weggejaagd. Geerte, Annewil en Corrie zijn

Nadere informatie

Wie hebben emigratieplannen?

Wie hebben emigratieplannen? Wie hebben emigratieplannen? -welk land? -terug? Arie de Graaf Inhoud presentatie -Achtergrond van de databron -Welke vragen zijn gesteld aan de respondenten -Emigratieplannen van autochtonen -Emigratieplannen

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Waarover gaat M/Powerbook #1?

Waarover gaat M/Powerbook #1? Waarover gaat M/Powerbook #1? Jongeren Crisis Arbeidsmarkt Vervolg op conclusie uit De Grenzeloze Generatie: Bijna onafhankelijk van de economische ontwikkelingen neemt de krapte op de arbeidsmarkt de

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen Jeannette Schoorl Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) Den Haag NIDI/NVD/CBS Seminar arbeidsmigratie 30 maart 2011 Onderwerpen Historische

Nadere informatie

B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015. Onderwerp

B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015. Onderwerp B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015 Onderwerp Beantwoording van schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van het raadslid A. Van den Boogaard (PvdA) inzake Arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met Storm op komst Vandaag liep ik met mijn hond voorbij een schoolplein waar de pauze in volle gang was. Overal spelende en blije kinderen, maar bij het hek stonden een beteuterde kleuter en zijn juffrouw.

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Door Shantella de Visser,.nl Vooraf: Je kunt dit verhaal aan je kind voorlezen wanneer je zelf in staat bent om met de emoties

Nadere informatie

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen 5. Overtuigingen Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen Een overtuiging is een gedachte die je hebt aangenomen als waarheid doordat ie herhaaldelijk is bevestigd. Het is niet meer

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer Randstad Nederland September 2014 INHOUDSOPGAVE Impact economische ontwikkelingen op de werkvloer 3

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Een spannende ontsnapping

Een spannende ontsnapping Botel Bibalo Vivian den Hollander Een spannende ontsnapping Met illustraties van Juliette de Wit Van Holkema & Warendorf ISBN 978 90 00 33762 0 NUR 282 2014 Van Holkema & Warendorf Uitgeverij Unieboek

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Kerstwerkboekje. Naam: www.jufsharona.bekijknu.nl

Kerstwerkboekje. Naam: www.jufsharona.bekijknu.nl Kerstwerkboekje Naam: De Kerstman heeft een gedichtje voor je. Lees het maar eens! Kun jij de rijmwoorden vinden? Geef de woorden die rijmen allemaal dezelfde kleur! Kun jij het gedichtje netjes overschrijven

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan.

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan. Over dit boek Er bestaan veel verschillende boeken over Tijl Uilenspiegel. Het bekendste boek is uit 1867, van Charles de Coster. De Vlaamse Tijl Uilenspiegel strijdt in dit boek voor de vrijheid tijdens

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 Fact sheet juni 2015 De werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is voor het eerst sinds enkele jaren weer gedaald. Van de bijna 140.000 Amsterdamse jongeren

Nadere informatie

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort.

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort. Een erfenis Dag dames, kan ik iets voor u doen? Amber kijkt Liz even aan en zegt dan: Ik heb hier een afspraak met de notaris. Mijn naam is Amber Overgauw. De vrouw kijkt op haar beeldscherm. Ik zie het,

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 04 May 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Als het snel moet gaan, is bouwen met houtskelet ideaal. www.sibomat.be

Als het snel moet gaan, is bouwen met houtskelet ideaal. www.sibomat.be Als het snel moet gaan, is bouwen met houtskelet ideaal. www.sibomat.be Wie zegt baksteen in de maag, denkt aan Luc D. (46). Bouwen zit in zijn bloed. Nadat hij zijn eerste woning had gerenoveerd, wilde

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Mijn huis, mijn thuis

Mijn huis, mijn thuis Les 5: Mijn huis, mijn thuis (A-klas) Mijn huis, mijn thuis 1. Mijn huis Mijn naam is Ik ben jaar oud. Ik woon in Ik woon samen met... mensen. Heb je een broer? JA / NEE Heb je een zus? JA / NEE Mijn huis

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun s Karin Hagoort en Maaike Hersevoort In 24 verdienden samenwonende of gehuwde vrouwen van 25 tot 55 jaar ongeveer de helft van wat hun s verdienden. Naarmate het

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

20 15-16 6. Nieuwegein. Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder: M.C. Stekelenburg

20 15-16 6. Nieuwegein. Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder: M.C. Stekelenburg Nieuwegein 20 15-16 6 Aan De gemeenteraad Onderwerp: Brief ex art. 42 RvO van de fractie PvdA dd 29-03-15 inzake discriminatie op de arbeidsmarkt. Afdeling: Griffie Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw.

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw. Naam: Vakantie _ Een groot aantal Nederlanders gaat ieder jaar één keer op vakantie. Vaak gaat de reis naar het buitenland, bijvoorbeeld naar Duitsland, Frankrijk, Spanje, of nog verder. Maar Nederlanders

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Jino Tandplak stelt voor Henrie de bacterie en de glijbaan. Voor meer info kijk op kleinejino.wordpress.com

Jino Tandplak stelt voor Henrie de bacterie en de glijbaan. Voor meer info kijk op kleinejino.wordpress.com Jino Tandplak stelt voor Henrie de bacterie en de glijbaan Prent 1 Op een avond stond mama klaar in de badkamer om haar tanden te poetsen. Mama houdt ervan om haar tanden te doen glimmen als een diamant.

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014

Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014 Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014 Zaterdag, 31 mei Na een aangename vlucht kwamen wij in Istanbul St. Gokcan aan en werden na een lange wachttijd bij de pascontrole van

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz.

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz. Almelo, 8 juli 2015 Onderwerp: Moeilijk verhuizen! Beste heer/mevrouw Ik ben (...) Ik ben 14 jaar oud. Ik woon met mijn ouders en mijn 2 kleine broertjes in azc Almelo. In deze vakantie moeten er ongeveer

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong Vanavond gaan we allereerst plezier hebben. Want dat is belangrijk. Ook beroepsmatig. Want als je geen lol hebt in je bedrijf, dan doe je iets fout. Aan het woord is Brad Sugars, de oprichter en voorzitter

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Gemeente van Christus, mensen van God,

Gemeente van Christus, mensen van God, Gemeente van Christus, mensen van God, Het lijkt vanmorgen over kloven te gaan, kloven tussen mensen. Mensen die niet meer bij elkaar kunnen komen, die elkaar niet meer kunnen bereiken. Geen weg meer terug,

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie