Integrated Industry. Industrie 4.0 fabricage in een big data-omgeving. Industrie 4.0 van slogan naar realiteit. Orchestrering van diensten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Integrated Industry. Industrie 4.0 fabricage in een big data-omgeving. Industrie 4.0 van slogan naar realiteit. Orchestrering van diensten"

Transcriptie

1 HARTING's Technologie Magazine Gastbijdrage: Prof. dr. Jay Lee Industrie 4.0 fabricage in een big data-omgeving Hoofdartikel: Claus Hilger Orchestrering van diensten Gastbijdrage: Prof. dr. dr. h.c. Detlef Zühlke Industrie 4.0 van slogan naar realiteit Integrated Industry Orchestrering van diensten

2 HARTING kwaliteit krijgt nieuwe ruimte: ons Kwaliteits- en Technologiecentrum. Opening van het HQT Center op 27 juni 2014 Het nieuwe HARTING Kwaliteits- en Technologiecentrum (HQT Center) staat daar waar de oprichter van ons bedrijf Wilhelm Harting eens de eerste hal in Espelkamp heeft gebouwd. Vanaf april van dit jaar zullen onze producten op vierkante meter in een uiterst modern laboratorium onderworpen worden aan de zwaarste tests - zodat ze toegevoegde waarde voor onze klanten kunnen creëren. Zo ontstaat voortbouwend op onze traditie de basis voor een succesvolle toekomst. 2

3 Smart Solutions for Integrated Industry. Integrated Industry komt op snelheid, zet de juiste stappen die moeten worden gezet zoals het ook uitdrukking geeft aan het hoofdthema op de Hannover Messe. Dat Integrated Industry of Industrie 4.0 op ieders lip ligt maakt deze visie voor de gebruiker echter nog niet tastbaar. Er moeten oplossingen komen zodat het concrete voordeel aantoonbaar wordt.» Philip Harting, Senior Vice President Connectivity & Networks Beste klanten en zakenrelaties, Praten alleen helpt niet, visionaire ideeën moeten ook geïmplementeerd en getest worden. Wie mee wil doen met Integrated Industry moet oplossingen ontwikkelen en deze ook daadkrachtig inzetten. Daarom hebben we oplossingen ontwikkeld en in reële applicaties uitgetest. De meervoudsvorm is bewust gekozen want hoe veelsoortig de gebruikte technologieën zijn, zo verschillend zijn ook de ideeën over de juiste oplossingen. Om het kort te zeggen is Integrated Industry de transformatie van de fabrieken van vandaag naar Smart Factories. De orkestrering van diensten is daarbij de beslissende oplossing voor de volledig gemodulariseerde automatisering. Deze tec.news is een heel orkest bestaande uit onze Smart Solutions. Daarbij ben ik erin geïnteresseerd welke Smart Solutions en welke combinatie de grootste voordelen voor u opbrengt. Laten we om die reden samen over concrete oplossingen praten. Neem daarom direct contact met mij op of bezoek ons op een van de volgende beurzen om bij de bron uw voordelen van Integrated Industry te evalueren. Ik wens u veel plezier bij het lezen! 3

4 Orchestrering van diensten Auto-ID-integratie: verbindt werelden met elkaar Inhoud Strategie Oplossingen 03 Editorial Smart Solutions for Integrated Industry. 06 Orchestrering van diensten In Smart Factories worden modulaire productie-eenheden met uitvoerbare processen verbonden. 08 Gastbijdrage Prof. dr. Jay Lee Industrie 4.0 fabricage in een big data-omgeving 18 Module-neutraal infrastructuurconcept voor de Smart Factory HARTING biedt een voor de toepassingsgerichte configuratie van de infrastructuur. 30 High Speed 100 Gigabit Technologie HARTING geeft aan dit ontwikkelingsproces tot en met Gigabit Ethernet een hoge prioriteit 12 Hoe mens en machine van elkaar leren Interactieve leermethoden voor mens en machine ondersteunen de ontwikkeling van de noodzakelijke proceskennis. 16 Ha-VIS mcon 3000 PROFINET Switch Betrouwbaar, aanpasbaar en flexibel 20 De connector-basis van de Integrated Industry Door het brede scala aan modules voldoet Han-Modular aan alle eisen voor installatiemodules. 10 Gastbijdrage Prof. dr. dr. h.c. Detlef Zühlke Industrie 4.0 van slogan naar realiteit 22 Van sensor in de cloud en weer terug HARTING heeft met SAP een Predictive Maintenance demonstrator ontwikkeld. 4

5 Han HMC Kabelconfecties? M12 Press and Go! Applicaties 24 Competente app-oplossing De HARTING oplossing heet: Ha-VIS Application-Suite 26 Spoorweg-toepassingen HARTING connectoren voldoen aan de nieuwe brandveiligheidsnorm. 28 Han HMC HARTING's nieuwe connectorfamilie die is ontworpen voor meer dan steekcycli. 32 Kabelconfecties? M12 Press and Go! Flexibiliteit en een veilig gebruik in ruwe omgevingen met M12-kabelassemblages 34 Selectief uitgeruste har-flex connectoren voor nog meer flexibiliteit in het apparatendesign Uitbreiding van de har-flex productfamilie 36 Robuustheid + ruwe omgeving = M12 De M12-connector heeft zich nu ook in het veld bewezen. 38 Eén switch, één kabel voor stroomvoorziening en data De nieuw ontwikkelde econ switches van de HARTING Technology Group bieden onder andere ook een krachtige Power over Ethernet. 14 Auto-ID-integratie: verbindt werelden met elkaar HARTING biedt competente Auto-ID integratie uit één hand 37 HanOnBoard HARTING biedt nu een alternatief voor de manuele bedrading van de Han connector in de box. 40 Bliksemsnelle RFID wedloop RFID High Speed Test met racewagens van de universiteit Osnabrück Kort gezegd 42 Lezersenquête 43 Beurspresentaties 43 Colofon 5

6 tec.news 26: Strategie Orchestrering van diensten Een aan de klant aangepaste productie vereist een hoge mate van flexibiliteit. In Smart Factories worden modulaire productie-eenheden met uitvoerbare processen verbonden. De orchestrering van de diensten, de gestandaardiseerde beschrijving en de servicegerichte software-architectuur spelen daarbij een centrale rol.» Claus Hilger, Director of HARTING IT System Integration GmbH & Co. KG, HARTING Technology Group, 6

7 tec.news 26: Strategie Omdat klassieke installaties niet kunnen voldoen aan de flexibele eisen van de klant moeten productieprocessen gemodulariseerd en situationeel tot individuele processen worden samengesteld. Daartoe moeten technologieën uit de automatiseringstechniek, sensoren, RFID en tenslotte de informatietechnologie tot een Smart Factory geïntegreerd worden. Smart Factory In de Smart Factory wordt de productie grotendeels decentraal en autonoom gestuurd door componenten en producten. De objecten nemen via sensoren de toestand van de omgeving op, kunnen eenduidig worden geïdentificeerd, bezitten een geheugen van het betreffende object en wisselen informatie uit zoals bijvoorbeeld over de bewerkingsstatus met andere objecten. Ze worden als gevolg van de uitbreiding met embedded systemen tot cyberfysieke systemen (Cyber Physical Systems, CPS). Het resultaat is een hoge mate aan flexibiliteit en de capaciteit om zelfs de kleinste seriegroottes nog rendabel te kunnen produceren. In de Smart Factory wordt de productie door machines, robots, transportsystemen, verpakkingsmateriaal en producten grotendeels decentraal en autonoom gestuurd. De coördinatie van de individuele CPS in de Smart Factory vindt plaats in servicegerichte architecturen (SoA), die al geruime tijd met succes worden gebruikt in de informatietechnologie. Het basisidee is om afzonderlijke componenten in te kapselen tot services. CPS kunnen daarbij dienstverlener (service provider) of -afnemer (gebruiker van een dienst) zijn. Orchestrering In de orchestrering van diensten worden afzonderlijke, modulair opgebouwde productie-eenheden tot uitvoerbare productieprocessen samengesteld. Voor het modelleren bestaan verschillende programmeerkeuzes, zoals BPML (Business Process Modeling Language) of BPEL (Business Process Execution Language). De wens naar de individualisering van producten tot en met de geheel individuele productie neemt voortdurend toe. Behalve de orchestrering van de services is een van de grootste uitdagingen de formele beschrijving van de diensten en de standaardisatie ervan. Voor de systeemintegratie is een referentiearchitectuur nodig waardoor aanbieders en gebruikers de mogelijkheid hebben om individuele componenten via plug & play met elkaar te verbinden. Dat moet verstandig worden ontworpen omdat een rechtstreekse overdracht van benaderingen uit de informatietechnologie op de automatisering niet mogelijk zal zijn. Kort gezegd Flexibilisering van de productie Kleine series voor klantindividuele eisen 7

8 tec.news 26: Strategie Industrie 4.0 fabricage in een big data-omgeving 8

9 tec.news 26: Strategie Onze gastbijdrage: Prof. dr. Jay Lee, Ohio eminent wetenschapper, L.W. Scott, Alter Chair Professor en Directeur van NSF I/ UCRC Center for Intelligent Maintenance Systems (IMS) (= Centrum voor Intelligente Onderhoudsystemen) Ann Kao, PhD onderzoeker, NSF I/ UCRC Center for Intelligent Maintenance Systems (IMS), Universiteit van Cincinnati Sinds de Hannover Messe 2013 is de term Industrie 4.0 in de productieindustrie steeds meer tot sleutelwoord geworden. Rondom dit nieuwe concept ontstaan intelligente analytische- en cyber-fysische samenwerkingsverbanden om tot een nieuwe manier van denken in het productie-management van het transformatieproces van de productie te komen. Tot nu toe worden de meeste productiesystemen centraal gestuurd en worden de machines als onafhankelijk van elkaar beschouwd. Om een soepel productieproces te garanderen worden hierbij gegevens uit deze machines verzameld en gebruikt. Wanneer de kwaliteit van het product niet voldoet aan de eisen dienen deze verzamelde gegevens als aanknopingspunt voor het zoeken naar oorzaken. Om tot een grotere transparantie te komen móét een klassieke productie zich wel ontwikkelen tot een prognotiseerbare of predictieve productie. In een moderne Industrie 4.0 -fabriek zijn alle machines in een samenwerkende gemeenschap met elkaar verbonden. Deze ontwikkeling maakt het gebruik van voorspellende technologieën noodzakelijk om losse gegevens systematisch tot informatie te kunnen verwerken die onzekerheden verklaren en daarom tot weloverwogen beslissingen leiden. Het conceptueel kader van een voorspellend productiesysteem begint bij de registratie van gegevens in de gemonitorde productiefaciliteiten. Met behulp van een adequate sensortechniek kunnen verschillende signalen zoals trillingen of druk worden geregistreerd. Daarnaast worden voor datamining ook de historisch op gebouwde gegevens gebruikt. Het registreren van de besturingssignalen kan worden ondersteund door communicatieprotocollen zoals MTConnect of OPC. Het resultaat van deze intelligente gegevensverzameling en het samenvoegen ervan wordt aangeduid als big data. Het instrument voor de transformatie daarvan bestaat uit verschillende onderdelen: een netwerkplatform evenals voorspellende analyse- en visualisatietools. De algoritmes van de Watchdog Agent bestaan uit vier onderdelen: signaalverwerking en identificatie van kenmerken, beoordeling van de staat waarin het zich bevindt, voorspelling van de performance en foutdiagnose. Met behulp van visualiseringstools kan de informatie over de staat waarin de machine zich bevindt (bijvoorbeeld huidige toestand, resterende levensduur, mogelijke storingen, etc.) in de vorm van radardiagrammen, storingskaarten, risico-stroomschema's en grafieken van slijtage/veroudering effectief worden weergegeven en voor verdere verwerking worden gebruikt. Met deze transparantie van de het productieproces heeft de directie van het bedrijf daarmee de juiste informatie beschikbaar om de overall equipment effectiveness (OEE) in de productie te kunne bepalen. De prognosemogelijkheden creëren de belangrijkste voorwaarden voor een rendabel machinebeheer met just-in-time-onderhoud. Tenslotte kan de informatie over de staat van de machine in historisch perspectief worden doorgeleid worden naar de constructeur zodat de cirkel lifecycle/redesign kan worden gesloten. DE FABRIEK VAN VANDAAG Industry 4.0 fabriek Gegevensbron Belangrijkste eigenschappen Belangrijkste technologieën Belangrijkste eigenschappen Belangrijkste technologieën Component Sensor Precisie Smart sensors en foutdetectie Zelfbewust Zelfvoorspellend Monitoring van degradatie en voorspellen van de resterende bruikbare levensduur Machine Productiesysteem Controller Op netwerken gebaseerd fabricagesysteem Produceerbaarheid en performance (kwaliteit en doorloopsnelheid) Productiviteit en OEE Op toestand gebaseerde monitoring en diagnostiek Gestroomlijnde productie: Reductie van werk en overschotten Zelfbewust Zelfvoorspellend Zelfvergelijkend Zelfconfigurerend Zelf in stand houdend Zelforganiserend Uptime met voorspellende monitoring van de 'gesteldheid' Probleemloze en zorgenvrije productiviteit Vergelijking van de fabriek van vandaag en Industry 4.0 fabriek 9

10 tec.news 26: Strategie Industrie van slogan naar realiteit 10

11 tec.news 26: Strategie Onze gastbijdrage: Detlef Zühlke, Prof. dr. dr. h.c. Wetenschappelijk directeur innovatieve fabriekssystemen Duits onderzoekscentrum voor kunstmatige intelligentie DFKI Kaiserslautern, Duitsland. Taken Maar zo eenvoudig als deze vergelijking doet vermoeden zal het in de realiteit niet gaan. De compatibele Ethernetgebaseerde Industrie 4.0-aanpak zal onze bestaande besturingsarchitecturen fundamenteel veranderen. Op de lange termijn zal iedere sensor en actuator op veldniveau net zo goed een netwerk node zijn als een ERP-systeem of een NC-besturing. Daarmee wordt alle informatie in het hele netwerk beschikbaar. Maar voordat dit realiteit is moeten er nog veel open vragen worden beantwoord. Zo hebben we bijvoorbeeld standaards op verschillende niveaus nodig zodat de elementen van onze fabrieken kunnen worden samengevoegd als legostenen. Maar ook op het gebied van gegevensbeveiliging moeten er nog veel smartfactory Onder leiding van smartfactory KL in Kaiserslautern (Duitsland) hebben om te beginnen negen partners zich verenigd om een prototype van een Industrie 4.0 productie-installatie op te bouwen. Deze partnerbedrijven - met inbegrip van de HARTING Technology Group - zullen een installatiemodule bouwen of een sectoroverschrijdende technologie beschikbaar stellen. smartfactory KL biedt de noodzakelijke standaards in mechanica, elektrotechniek en communicatie en zal de individuele modules voor een gemeenschappelijke demonstrator op de Hannover Messe 2014 integreren. Daarmee wordt een eerste stap gezet om de visie Industrie 4.0 werkelijkheid te laten worden. Sinds ongeveer twee jaar trekt een nieuwe slogan veel belangstelling: Industrie 4.0. Hierachter schuilt de visie van een op handen zijnde vierde industriële revolutie die in essentie wordt gedreven door de vooruitgang in de informatie- en communicatietechnologie. Net als onze alledaagse voorwerpen, zoals mobiele telefoons, camera's, auto's etc. slim worden en tot het wereldwijde net zijn gaan behoren, zo zullen we ook een soortgelijke ontwikkeling in onze fabrieken meemaken. Het paradigma van het internet-of-things volgend, worden alle componenten van onze productiesystemen slimme netwerk nodes die eenvoudig en grotendeels autonoom kunnen worden geïntegreerd in IP-gebaseerde netwerken. Net zoals we tegenwoordig printers en andere apparaten via plug n play kunnen installeren en bedienen, zo zullen ook de toekomstige productie-installaties worden opgebouwd, in gebruik worden genomen en geëxploiteerd worden. De slogan Industrie 4.0 ligt op ieders lip en heeft veel belangstelling in de media gekregen. Nu is het tijd om Industrie 4.0 naar de realiteit van de fabrieken te brengen. problemen worden opgelost voordat Industrie 4.0 zijn ingang kan vinden. En het vooral in industriële besturingen belangrijke real-time gedrag zal met Ethernet-gebaseerde oplossingen in de lagere besturingsniveaus voorlopig de komende jaren nog niet volledig bereikbaar zijn. Met Industrie 4.0 werd een visie beschreven. Om deze visie werkelijkheid te laten worden zijn er net als bij elke technologische kwantumsprong flinke inspanningen van de industrie en wetenschap nodig. Het doel is dat deze visie ertoe leidt dat er producten uit kunnen voortvloeien. En omdat in een wereld van netwerken het individuele product geen succes kan hebben, is een samenwerking van innovatieve bedrijven noodzakelijk om vaart te zetten achter de realisering ervan. Engagement von HARTING HARTING is bij de totstandkoming van de nieuwe smartfactory KL productie-installatie betrokken. Het engagement strekt zich uit over twee gebieden: De opbouw van een Industrie 4.0 productiemodule met gebruikmaking van de nieuwste automatiseringstechnologieën. Zo is door middel van Ethernet al een extern onderhoudsconcept geïntegreerd dat toegang heeft tot iedere modulecomponent. Het testen van onze infrastructuur-concepten met integratie van een power-management. De modules zijn door Han-Modular op uniforme wijze steekbaar gemaakt. smartfactory KL geeft ons een omgeving om ons in innovatieve automatiseringssystemen te integreren en de voordelen ervan aan onze klanten te demonstreren. 11

12 tec.news 26: Oplossingen Adaptieve procesmodellen voor flexibele productietechnologie: Hoe mens en machine van elkaar leren Een geïndividualiseerde productie vraagt om flexibele en verticaal geïntegreerde productieplatforms. Modularisering en universele procesmodellering maken in de toekomst eenvoudig configureerbare productiesystemen mogelijk. Interactieve leermethoden voor mens en machine ondersteunen daarbij de ontwikkeling van de noodzakelijke proceskennis.» Dr. Volker Franke, Director of Applied Technologies, HARTING Technology Group, Dr.-Ing. Sebastian Wrede, Group Leader Cognitive Systems Engineering, CoR-Lab & CITEC, Bielefeld University 12

13 tec.news 26: Oplossingen De individualisering van de productie als gevolg van specifieke eisen die de klant stelt vraagt om flexibele productiesystemen. De klanten van HARTING kunnen nu al connectoren via internet configureren en bestellen. Toekomstige intelligente productiesystemen of Smart Factories leiden daaruit productieorders af en plannen deze zelfstandig in. De productie geschiedt volledig in netwerken en is gebaseerd op digitale productie(gegevens) met flexibele productiemodules. Er worden modulaire productieplatforms gevraagd die evenzo efficiënt als de huidige smartphones geconfigureerd kunnen worden maar die wel de procesveiligheid en effectiviteit van moderne productielijnen bezitten. van productieprocessen tot en met machineniveau. Vanwege de verbreding van BPMN in de ondernemings-it houdt dit de belofte in van een probleemloos beeld van de productie-logica op ERP-niveau. Een centrale vraag is echter welke uitbreidingen en modeltransformaties nodig zijn om de in BPMN beschreven processen op machineniveau uitvoerbaar te maken. Het basisidee is dat een in BPMN beschreven productieproces door de Incrementele optimalisatie door in interactie te leren Om het risico op fouten die hun oorsprong hebben in de grotere technische complexiteit beheersbaar te maken, worden de medewerkers in de configuratie- en productiemodus door hulpfuncties ondersteund. Tegelijkertijd kunnen defecten in de bedrijfsvoering worden benoemd en met productiegegevens en actieve processtappen geassocieerd worden. Deze gegevens maken de toepassing van machinale leerprocessen voor parameter- en procesoptimalisatie of voor automatische foutdetectie en -lokalisatie mogelijk. Op basis hiervan kunnen op hun beurt procesmodellen automatisch worden verbeterd en de operators in de interactie met de machine worden ondersteund. Medewerkers kunnen op deze wijze vroegtijdig worden betrokken bij de 'geflexibiliseerde' vormen van productie en deze bovendien actief helpen vorm te geven. Een hoofddoel is de ontwikkeling van flexibele fabricagecellen met plug-and-productie -capaciteiten die met minimale omsteltijden kunnen worden geconfigureerd. Procesmodellering als basis voor een flexibele productie Binnen de top-cluster it s OWL onderzoekt HARTING in nauwe samenwerking met de Universiteit van Bielefeld in het kader van het project FlexiMon een realisatie van deze visie. Een hoofddoel is de ontwikkeling van flexibele fabricagecellen met plug-and-produce -capaciteiten die met minimale omsteltijden kunnen worden geconfigureerd en via open standaarden verticaal in de ondernemings-it geïntegreerd kunnen worden. Een essentieel onderdeel hiervan is een procesmodel dat op alle niveaus en in alle procesfasen consistent blijft en een volledige beschrijving van het productieproces mogelijk maakt. Als onderdeel van FlexiMon wordt hiervoor de gestandaardiseerde Business Process Modeling Notation (BPMN 2) uitgebreid en gebruikt als modellering individuele eisen van de klant al op ERP-niveau is opgezet en geleidelijk aan voltooid wordt. Indien bijvoorbeeld informatie ontbreekt voor de uitvoering op machineniveau kan een expert in het productieproces via een gebruikersvriendelijke interface direct het procesmodel aan de machine toevoegen. Kort gezegd Gemeenschappelijk onderzoeksproject tussen HARTING en het CoR-Lab (Cognition and Robotics) van de universiteit Bielefeld Het vindt plaats in het kader van de topcluster Intelligente Technische Systemen OstWestfalenLippe Subsidiering uit middelen van het Duitse Bondsministerie van Onderzoek en Technologie (BMBF) Afbeelding links: Prototype van een configureerbare productie-module met flexibele handling systeem en mobiele HMI. 13

14 tec.news 26: Applicaties Auto-ID-integratie: verbindt werelden met elkaar IIntegratie betekent verschillende werelden met elkaar verbinden. Aangezien HARTING een specialist is in het vervaardigen van betrouwbare verbindingen voelen we ons thuis in deze wereld. Maar welke Auto-ID technologie is op dit moment te gebruiken en hoe ziet deze integratie eruit? Afhankelijk van de toepassing kan de integratie van eenvoudig tot complex variëren zoals van een relais naar SAP.» Claus Hilger, Director of HARTING IT System Integration GmbH & Co. KG, HARTING Technology Group, Dr. Jan Regtmeier, Product Manager RFID Reader, HARTING Technology Group, Bij mediatransfers, bijvoorbeeld van papier naar IT-systemen gaan een groot aantal gegevens en informatie verloren. Mogelijkheden voor efficiencyverbetering- en kostenreductie kunnen daarom niet worden gerealiseerd. Voor productieprocessen waarvan veel verwacht wordt en waarbij sprake is van hoge kostendruk is dit echter onaanvaardbaar. Auto-ID technologieën kunnen dit verlies van gegevens minimaliseren maar daarvoor moeten ze wel in beide werelden die ze verbinden voldoende geïntegreerd zijn. Momenteel worden drie Auto-ID-technologieën gebruikt: barcode (incl. QR), beeldherkenning en RFID. Elk systeem heeft Auto-ID technologieën hebben het potentieel om gegevensverlies - van mediawisselingen naar de IT-wereld - te minimaliseren en daarmee processen te optimaliseren. duidelijke sterke kanten: barcode is zeer goedkoop en makkelijk te implementeren. beeldherkenning heeft geen extra informatie nodig. RFID is echter momenteel de enige technologie waarmee een unieke identificatie tegelijkertijd het object een geheugen geeft en ook zorgt voor een bidirectionele communicatie tussen het object en IT-wereld (zie tabel). De door middel van de Auto-ID verkregen informatie moet nu voor verder gebruik geschikt worden gemaakt zodat het doel-it-systeem deze informatie kan bewerken. Afhankelijk van de toepassing zijn hiervoor verschillende software-onderdelen vereist: een PLC functie blok, middleware, de Application Suite of de SAP module Auto-ID-infrastructuur (AII). Hier enkele integratievoorbeelden, van eenvoudig tot complex waarin steeds een andere component wordt gebruikt om te integreren: Industrie-overstijgende identificatie Eenduidige ID-code Zonder opschrift Veranderbaar Geheugen Bidirectionele communicatie Sensoren 14

15 tec.news 26: Applicaties Afbeelding 4: RFID in de goederenontvangst Voorbeeld 1: Forensentreinen worden steeds langer, de perrons niet. Daarom mogen alleen deuren worden geopend die op een perron uitkomen. Middels RFID wordt dit geregistreerd. De RFID-reader schakelt een relais waardoor de hoofdconducteur ziet welke deuren hij mag openen. Voorbeeld 2: Moderne machines bestaan uit talrijke modules. Wanneer een PLC programma wordt uitgevoerd dat niet past bij de huidige moduleconfiguratie kan dit leiden tot ernstige schade aan de machine. De RFID-reader herkent de modules en communiceert met behulp van een functie blok met de PLC zodat alleen het toegestane programma wordt uitgevoerd. Voorbeeld 3: Service-oproepen zijn duur. Des te belangrijker is een probleemloos gebruik. Zo wordt met behulp van een handheld een machineonderdeel geïdentificeerd dat onderhoud nodig heeft. De onderhoudstechnicus wordt middels een app (gerealiseerd met de HA-VIS Application Suite) stap voor stap door het proces geleid. Iedere stap wordt op hetzelfde moment gedocumenteerd en in een databank gearchiveerd. Voorbeeld 4: Goederenontvangsten moeten heden ten dage automatisch worden geboekt. Met behulp van RFID kunnen honderden objecten tegelijkertijd worden geregistreerd en via de HA-VIS middleware rechtstreeks naar de SAP AII module worden gezonden. HARTING biedt hiervoor wereldwijd de passende producten, van transponders tot aan het softwarepakket en in de Duitstalige landen extra advies- en integratiediensten - dat is competente Auto-ID integratie uit één hand. Afbeelding 1: RFID in het spoorwegverkeer Afbeelding 2: RFID in moderne machines Afbeelding 3: De Ha-VIS Application-Suite vergemakkelijkt het onderhoud 15

16 tec.news 26: Oplossingen Ha-VIS mcon 3000 PROFINET Switch betrouwbaar, modulair en flexibel Een stabiele, veilige en betrouwbare data-overdracht is een van de belangrijkste factoren in de automatiseringstechniek. De eisen groeien met de flexibiliteit van moderne faciliteiten en de noodzaak om componenten in een modulaire systeem lay-out opnieuw te kunnen gebruiken. Standaard Ethernet en PROFINET zijn internationaal geldende standaards die de opbouw van een fabrikant-overkoepelend communicatieplatform ondersteunen.» Oliver Opl, Product Manager, HARTING Technology Group, 16

17 tec.news 26: Oplossingen Fabrikant-specifieke communicatie-oplossingen zijn speciaal op bepaalde toepassingen en applicaties toegesneden om specifieke voordelen en effecten te genereren. Om daadwerkelijk gebruik te kunnen maken van deze voordelen moeten bij de selectie van componenten vaak zeer hoge kosten worden gemaakt. Ook is dikwijls een nauwkeurige planning nodig hetgeen niet altijd mogelijk is. Propriëtaire oplossingen brengen extra beperkingen met zich mee wanneer ze onverenigbaar zijn met bestaande componenten of machines. Het alternatief is dat rekening gehouden moet worden met hogere kosten voor speciaal aangepaste onderdelen. Een hoge beschikbaarheid van de datacommunicatie voor een betrouwbare industriële infrastructuur kan worden gerealiseerd met mcon 3000 switches van HARTING. Gestandaardiseerde onderdelen zoals managed Ethernetswitches van de nieuwe mcon Ha-VIS 3000 familie hebben daarom belangrijke design-, performance- en kostenvoordelen. Ze komen overeen met de Ethernet-standaard IEEE en voldoen verder aan alle eisen van de PROFINET Conformance Class B (CCB). Compatibiliteit met alle onderdelen die ook aan deze internationale standaards voldoen is daarmee wereldwijd gegarandeerd. PROFINET verenigt alle voordelen van de klassieke veldbussystemen (snelle cyclustijden) en Ethernet (vrije keuze van de topologie). Een gegarandeerde kwaliteit bij de datatransmissie wordt gewaarborgd door methodes zoals Quality of Service (QoS). Zo is het mogelijk kritische en besturingsrelevante datapakketten met hoge prioriteit door te sturen en applicaties met zeer korte cyclustijden uit te voeren. Zelfs bij een toename van het dataverkeer zorgt deze standaard voor een snelle en tijdige data-overdracht. Kortere cycli en snellere processen in de industrie vereisen vaak een synchronisatie in tijd van alle deelnemers binnen het systeem. Het Precision Time Protocol (PTP versie 2, IEEE 1588) wordt met de nieuwe Ha-VIS mcon 3000 switches ondersteund en maakt een synchronisatie in microseconden mogelijk. Speciaal voor een specifieke toepassing in real-time ontworpen propriëtaire oplossingen zijn zo in veel gevallen niet noodzakelijk. De uitgebreide software-functies maken het mogelijk om de switch voor elke toepassing perfect in te stellen. Voor het opbouwen van redundante netwerk-topologieën is met de nieuwe switches naast het Rapid Spanning Tree Protocol (RSTP) ook het Medium Redundancy Protocol (MRP) beschikbaar. Netwerkredundantie is het vermogen om bij het uitvallen van een enkele verbinding te kunnen blijven communiceren. Een hoge beschikbaarheid van de datacommunicatie voor een betrouwbare industriële infrastructuur kan worden gerealiseerd met de mcon 3000 switches van HARTING. Kort gezegd PROFINET CCB Ethernet Switch Uitgebreide software-functies 17

18 tec.news 26: Strategie Module-neutraal infrastructuurconcept voor de Smart Factory De revolutionaire veranderingen door Integrated Industry hebben een grote impact op de concrete opbouw van industriële productiesystemen. Installaties worden steeds meer modulair opgebouwd. Modulaire installatiestructuren vereisen een module-neutrale dus generieke infrastructuur. Bovendien is de toekomstige infrastructuur van Smart Factories schaalbaar, heeft een hoge beschikbaarheid en biedt alle noodzakelijke topologieën.» Andreas Huhmann, Strategy Consultant Connectivity + Networks, HARTING Technology Group, Waarom eisen Smart Factories een module-neutrale infrastructuur? De reden openbaart zich vanuit de technologische veranderingen die Integrated Industry met zich meebrengt. Industriële automatisering is begonnen met de veldbus zonder moduleneutrale infrastructuur. De veldbus had oorspronkelijk alleen tot taak om de I/O-gegevens decentraal te verzamelen. Daarbij maken de afzonderlijke I/O-modules nog geen uitgebreide services binnen het productieproces beschikbaar. Het ging namelijk alleen maar om de besparing van de bekabeling naar de sensoren en actuatoren. De service in het Integrated Industry-productieproces gaat volledig uit van de visie van het te produceren product - dat kan de mechanische bewerking, het bedrukken of de verpakking van het product omvatten. Deze taken worden in een Smart Factory uitgevoerd door productie-modules die op hun beurt weer gebruik maken van de interne structuur van een communicatiesysteem, de veldbus. De generieke infrastructuur van een modulaire installatie ligt dus buiten de eigenlijke productie-module terwijl de veldbus daarentegen primair binnen de module te vinden is. In tijden van een niet-modulaire structuur waren deze grenzen niet-bestaand. De veldbus werd daarom universeel gebruikt. In tijden van Integrated Industry staan de afzonderlijke modules met hun services op de voorgrond. Deze modules kunnen van verschillende fabrikanten afkomstig zijn. Ze worden flexibel en variabel, dat wil zeggen op verschillende plaatsen en in verschillende productieprocessen voor verschillende producten ingezet. De verbinding met de bijgeleverde levensaderen kan het meest vergaand worden gestandaardiseerd. Een moduleonafhankelijke infrastructuur is nodig zodat een flexibele integratie kan plaatsvinden. Dit uitgangspunt verschilt dus sterk van de decentralisatieaanpak van de veldbussen. Synergieën bestaan weliswaar, want het gebruik van convergente netwerken heeft voor de compatibiliteit van IT tot op veldniveau grote voordelen omdat zo een eenvoudige en snelle uitwisseling van gegevens tussen IT en automatisering mogelijk is - dat wil zeggen Integrated Industry! 18

19 tec.news 26: Strategie Modulaire installatiestucturen: Module-neutrale infrastructuur: Module Supply Units Levensaderen Wat doet een module-neutrale infrastructuur? De infrastructuur biedt voor elke module de verbinding voor de communicatie met alle andere modules en met alle toepassingen, alsmede de levering van de nodige media zoals power, lucht en veiligheid. componenten, van het Han-Modular -systeem tot aan de switches. Met HARTING smart Power Networks Unit is een 10-poorts switch verkrijgbaar met SFP-slots die ook over de juiste interfaces beschikt en de energie-informatieregistratie met een centrale data-opslag en-analyse mogelijk maakt. In tijden van Integrated Industry staan de afzonderlijke modules met hun services op de voorgrond. De infrastructuur is daarbij schaalbaar, heeft een hoge beschikbaarheid en biedt daarnaast de nodige typologieën. De infrastructuur moet in haar functie module-onafhankelijk zijn en over gestandaardiseerde interfaces beschikken. Decentrale lijntopologie en module-onafhankelijkheid van de infrastructuur leiden tot actieve Modul Supply Units, waaruit 1-2 modules kunnen worden gevoed en/of in aanvullende lijnen kan worden vertakt. HARTING biedt voor de steeds toepassingsgerichte configuratie van de infrastructuur, Module Supply Units de passende 19

20 tec.news 26: Oplossingen De connector - basis van de Integrated Industry De installatiemodules van de Smart Factory hebben maar een eenvoudige aansluiting op de infrastructuur nodig. Met Han-Modular worden deze verbindingen gelijkvormig maar toch ook op maat gemaakt.» John Witt, Sales & Business Development Manager, HARTING Technology Group, Integrated Industry wordt vaak alleen gezien vanuit het perspectief van IT-technologieën en daarmee als een puur softwareprobleem, maar is echter niet minder sterk afhankelijk van geschikte hardwarecomponenten. Daartoe tellen in het bijzonder de elektro-mechanische interfaces die de verbinding met de infrastructuur d.w.z de connector tot stand brengen. Modulaire connectoren Voor SmartFactory is het gebruik van een gestandaardiseerde modulaire connector noodzakelijk. Deze moet voor alle in een installatiemodule voorkomende en extern te leveren media geschikt zijn. De connector omvat dus een stroomaansluiting, een communicatiepoort (Gigabit Ethernet), signaalaansluitingen Datatransmissienormen Elektromechanische basisstandaards Perslucht Nood-uit 20

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

Totally Integrated Automation. Realizing visions every day in every industry

Totally Integrated Automation. Realizing visions every day in every industry Totally Integrated Automation Realizing visions every day in every industry Industriële trends Hardware complexer en krachtiger Kortere innovatiecycli en snellere modelwijzigingen om in te spelen op veeleisende

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

IO-Link is Smart Industry

IO-Link is Smart Industry De toenemende vraag naar informatie en intelligente interactie op alle communicatieniveau 's IO-Link presentatie 02.06.2015 Avans Hogeschool Den Bosch Inhoud Filmpje"What is IO-Link" Smart Industry: Doel

Nadere informatie

Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik

Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik Door Harm Geurink, Productmanager Control & Industry Solutions bij Phoenix Contact, Nederland hgeurink@phoenixcontact.nl

Nadere informatie

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 How to create a sustainable future for production companies in Belgium, given the context of high costs & global competition? Industry 4.0: visie op een industriële

Nadere informatie

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Industry 4.0 Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Internet of Things: de evolutie Vandaag, 2016, groeit

Nadere informatie

Innovatie voor systeemintegratie

Innovatie voor systeemintegratie Innovatie voor systeemintegratie PERFORMANCE MADE SMARTER PR-backplane Een gebruiksvriendelijke en betrouwbare montageoplossing tussen het DCS/PLC/SIS-systeem en isolatoren/i.s. interfaces TEMPERATUUR

Nadere informatie

Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend.

Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Priva blue id & Top control 8 Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Priva Blue ID & Top Control 8 Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Nooit eerder waren gebruiksgemak, snelheid en betrouwbaarheid

Nadere informatie

Koning & Hartman maakt het verschil

Koning & Hartman maakt het verschil Koning & Hartman maakt het verschil KH Smart Manufacturing KH Smart Manufacturing Smart Made Simple Smart Made Simple Nieuwe technologieën volgen elkaar steeds sneller op en leiden tot nieuwe concepten,

Nadere informatie

ProduPlus. Wat is ProduPlus

ProduPlus. Wat is ProduPlus ProduPlus Wat is ProduPlus ProduPlus is een machine monitoring systeem welke ook functies heeft voor order registratie, product data beheer en preventief onderhoud. ProduPlus is ontwikkeld voor gebruik

Nadere informatie

5000 Serie Modulaire brandmeldcentrale Net zo flexibel als uw ideeën

5000 Serie Modulaire brandmeldcentrale Net zo flexibel als uw ideeën 5000 Serie Modulaire brandmeldcentrale Net zo flexibel als uw ideeën 2 U hoeft zich geen zorgen meer te maken met de 5000 Serie Modulaire brandmeldcentrale Het systeem wordt gedefinieerd door uw wensen

Nadere informatie

100% flexibiliteit in communicatie

100% flexibiliteit in communicatie 100% flexibiliteit in communicatie Ongelimiteerde expertise en capaciteit in één projectorganisatie met vier gerenommeerde partners Group of companies Group of companies 100% flexibiliteit in communicatie

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november De PROFIBUS, PROFINET & Ede, 18 november 2011 IO-Link dag 2011 The basics of PROFINET Harm Geurink Product Manager AUTOMATION Phoenix Contact bv hgeurink@phoenixcontact.nl PROFINET Trends in de markt:

Nadere informatie

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015 Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld Frank Berets Country Manager NL April 2015 Solar Power verandert Stand alone Geintegreerd 2 2 Solar Power verandert Stand alone Geïsoleerde systemen

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

HMI s ontsluiten machines naar het WEB

HMI s ontsluiten machines naar het WEB HMI s ontsluiten machines naar het WEB Grip op uw machine onafhankelijk van zijn locatie Door: Bert-Jan Ruesink Email: b.ruesink@duranmatic.nl Machinebouw event 2015 Pag. 1 Duranmatic B.V. Technische handelsonderneming,

Nadere informatie

Remote maintenance 4.0

Remote maintenance 4.0 Locatie A Locatie B Remote maintenance 4.0 Onderwerpen 1 2 3 Uitleg Remote maintenance 4.0 Verschillende manieren van Remote maintenance Remote maintenance als een service 4 Twee voorbeelden van mogelijke

Nadere informatie

Innovaties door nieuwe ontwikkelingen

Innovaties door nieuwe ontwikkelingen IO Link dag - 2 juni 2015 IO-Link Festo: Benno Brinkers & Jeroen Mars Mogelijkheden van IO- Link Type producten Communicatie & installatie Integratie van signalen Machineveiligheid Demo Wie is Festo? Opgericht

Nadere informatie

Act-in RTI Software Suite

Act-in RTI Software Suite Act-in RTI Software Suite Die Act-in RTI Software Suite Wij helpen U op Food weg Industrie naar betere 4.0 resultaten! 29-9-2015 Aandachtspunten Industrie 4.0 in perspectief Realtime Improvement Suite

Nadere informatie

Mechatronica 4.0 maakt zorgbedden slim

Mechatronica 4.0 maakt zorgbedden slim Mechatronica 4.0 maakt zorgbedden slim Abstract: Flanders Make en Sirris stellen tijdens de Open Bedrijvendag een demo-opstelling voor van een slim bed. De ontwikkeling van dit bed verloopt in samenwerking

Nadere informatie

o Center SAUTER Vision Center altijd het overzicht bewaren.

o Center SAUTER Vision Center altijd het overzicht bewaren. AUT AU UTE E ER Visio Vision sio io o Center Vision Center altijd het overzicht bewaren. Moderne gebouwautomatisering wordt steeds complexer: met Vision Center is de bewaking van uw installatie echter

Nadere informatie

Uw partner voor de industriële data-aansluiting

Uw partner voor de industriële data-aansluiting Connectoren Data Uw partner voor de industriële data-aansluiting Geautomatiseerde processen zijn niet meer weg te denken uit de industrie. Basis voor de automatisering is daarbij de koppeling tussen de

Nadere informatie

Deelnemers aan de beurs tijdens de Nationale PROFIBUS & PROFINET dag 2008 op 20 november in het CineMec in Ede Presenterenop de stand:

Deelnemers aan de beurs tijdens de Nationale PROFIBUS & PROFINET dag 2008 op 20 november in het CineMec in Ede Presenterenop de stand: Deelnemers aan de beurs tijdens de Nationale PROFIBUS & PROFINET dag 2008 op 20 november in het CineMec in Ede Presenterenop de stand: Festo Alles in één Elektrische I/O Ventielen Motion controller Naar

Nadere informatie

De TRUMPF 3D laser systemen. Van applicatie ontwikkeling tot en met productie

De TRUMPF 3D laser systemen. Van applicatie ontwikkeling tot en met productie De TRUMPF 3D laser systemen STAP IN DE 3D WERELD VAN TRUMPF: Van applicatie ontwikkeling tot en met productie Met de TRUMPF TruLaser Robot en de TRUMPF TruLaser Cell bieden wij u op het gebied van lasersnijden

Nadere informatie

THEME Competence Matrix - Mechatronics

THEME Competence Matrix - Mechatronics COMPETENTIEGEGIED COMPETENTIE ONTWIKKELINGSSTAPPEN 1. Onderhouden van systemen en borgen van de betrouwbaarheid Hij/zij kan het elementaire onderhoud van machines en systemen, volgens planning uitvoeren.

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte

Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte Een betrouwbare provider. Wie is Black Box? Black Box Network Services is een wereldwijde provider van datacommunicatie en netwerkinfrastructuur oplossingen.

Nadere informatie

ifm electronic Edwin Slot Marketing director ifm electronic b.v. Deventerweg 1e 3843 GA Herderwijk

ifm electronic Edwin Slot Marketing director ifm electronic b.v. Deventerweg 1e 3843 GA Herderwijk ifm electronic Edwin Slot Marketing director ifm electronic b.v. Deventerweg 1e 3843 GA Herderwijk Telefoo +31 341-438 438 Mobiel +31 6 20705122 E-mail edwin.slot@ifm.com Internet www.ifm.com/nl Inhoud

Nadere informatie

Waarom overstappen van pneumatische cilinders naar elektrisch aangedreven actuatoren?

Waarom overstappen van pneumatische cilinders naar elektrisch aangedreven actuatoren? Waarom overstappen van pneumatische cilinders naar elektrisch aangedreven actuatoren? Waar Vision & Robotics Veldhoven Wanneer Donderdag 12 juni 2014 15:40 16:00 uur Spreker Martin van den Berg Eltrex

Nadere informatie

Total Life Cycle Management. Risicobeheersend en strategisch asset management

Total Life Cycle Management. Risicobeheersend en strategisch asset management Total Life Cycle Management Risicobeheersend en strategisch asset management Imtech Automation Solutions Alex Elandt (Business Consultant) Pag 1/15 Total Life Cycle Management v 1.2 03 maart 2010 Inleiding

Nadere informatie

PR362009 24. november 2009 Software, op PC gebaseerde besturing Pagina 1 van 5

PR362009 24. november 2009 Software, op PC gebaseerde besturing Pagina 1 van 5 Software, op PC gebaseerde besturing Pagina 1 van 5 Gebruik van de IT-standaarden: TwinCAT-programmeeromgeving geïntegreerd in Microsoft Visual Studio TwinCAT 3 extended Automation Met TwinCAT 3 presenteert

Nadere informatie

Supply Chain Solutions

Supply Chain Solutions Supply Chain Solutions Actemium Supply Chain Solutions verbetert uw efficiency op de werkvloer door real-time identificatie en registratie van de goederenstroom. Een naadloze aansluiting tussen uw backofficesysteem

Nadere informatie

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Als een ideale werking en een goed design elkaar innovatief aanvullen, hebben wij alles goed gedaan. Esthetische eisen vertalen in een goed design is één ding

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Eigen logo. Welkom. Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik

Eigen logo. Welkom. Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik Welkom Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik Binnen het beheer van datacenters speelt bekabeling en de passieve infrastructuur een steeds belangrijkere rol. De vraag

Nadere informatie

BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR

BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR Real-Time inzicht in beweging, verandering, zetting en herstel van infrastructurele objecten www.infrasensorsolutions.com WELKOM, De dynamiek van het aantal transportbewegingen

Nadere informatie

Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering

Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering Inleiding Ontwikkeling KPI-dashboard Voorbeelden Samenvatting Even voorstellen Paul Janssen: Senior Technical Consultant

Nadere informatie

Classic. Smart SKYLITE. Draadloos lichtregelsysteem

Classic. Smart SKYLITE. Draadloos lichtregelsysteem Classic + Smart SKYLITE Draadloos lichtregelsysteem Het al omschrijvende woord is gemak en daarbij de interactiviteit van Tvilight. De nieuwe functionaliteiten van Tvilight zijn erg vooruitstrevend en

Nadere informatie

inhoud beveiliging - gemak - energiebesparend wat is net10? 4 net10 server 6 net10 controller 8 net10 desktoplezer 10 net10 lezers 12

inhoud beveiliging - gemak - energiebesparend wat is net10? 4 net10 server 6 net10 controller 8 net10 desktoplezer 10 net10 lezers 12 productcatalogus inhoud wat is net10? 4 net10 server 6 net10 controller 8 net10 desktoplezer 10 beveiliging - gemak - energiebesparend net10 lezers 12 net10 smartpoint 14 net10 connectors 16 beveiliging

Nadere informatie

Introductie. Machineveiligheid Normen Safety Integrated oplossingen Ondersteuning & tools. Safety Integrated Introductie 1

Introductie. Machineveiligheid Normen Safety Integrated oplossingen Ondersteuning & tools. Safety Integrated Introductie 1 Introductie Machineveiligheid ili h id Normen Safety Integrated oplossingen Ondersteuning & tools Safety Integrated Introductie 1 Het nut van veiligheidstechnologie Veiligheid vraagt om bescherming tegen

Nadere informatie

Schaalbaarheid is de beste oplossing Het nieuwe Managementsysteem voor Sociale Alarmering 7 Professional

Schaalbaarheid is de beste oplossing Het nieuwe Managementsysteem voor Sociale Alarmering 7 Professional Schaalbaarheid is de beste oplossing Het nieuwe Professional 2 Efficiency door aanpassing Ideale oplossingen voor uw succes Om onmiddellijke reacties op noodoproepen, snelle service en naadloze communicatie

Nadere informatie

Meten is weten! Nauwkeurig inzicht stroomverbruik en efficiënt energiemanagement

Meten is weten! Nauwkeurig inzicht stroomverbruik en efficiënt energiemanagement Meten is weten! Nauwkeurig inzicht stroomverbruik en efficiënt energiemanagement Who s talking? Alfred Rombeek Saia-Burgess Benelux B.V. www.saia-pcd.com/nl Controls specialisten Integratie toonaangevende

Nadere informatie

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Whitepaper Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Hoe voorkomt u downtime? Hoe vermindert u de impact als het toch optreedt? Hoe bent u zo snel mogelijk weer online? INHOUD» Technische mogelijkheden»

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag 2010. Share our Vision for Automation. Wireless Sensor Netwerken. WirelessHART. Toepassingen. PROFIBUS integratie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag 2010. Share our Vision for Automation. Wireless Sensor Netwerken. WirelessHART. Toepassingen. PROFIBUS integratie Share our Vision for Automation De, PROFINET & IO-Link dag 2010 instrumentatie in een landschap De mogelijkheden, toepassingen en voordelen. Daan Roks, Intation De, PROFINET & IO-Link dag 2010 Agenda 3

Nadere informatie

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT DATACENTER FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT Het datacenter vormt de spil van uw ICT-omgeving en organisatie. Niet alleen waarborgt uw MER, SER of datacenter de opslag van grote hoeveelheden bedrijfskritische

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Industrial Ethernet 2014. Verbeter de transparantie en beschikbaarheid van uw proces

Industrial Ethernet 2014. Verbeter de transparantie en beschikbaarheid van uw proces Industrial Ethernet 2014 Verbeter de transparantie en beschikbaarheid van uw proces - Verbeter de transparantie en beschikbaarheid van uw proces Met de mogelijkheden van de nieuwste generatie PAC - (Programmable

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Share our Vision for Automation

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Share our Vision for Automation De PROFIBUS, PROFINET & Share our Vision for Automation IO-Link dag 2010 Veiligheidstechniek Machine veiligheid in PROFIBUS en PROFINET 2 Harm Geurink Product Manager AUTOMATION systems Phoenix Contact

Nadere informatie

Praktijkinstructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270)

Praktijkinstructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270) instructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270) pi.ict09.3.v1 ECABO, 1 april 2002 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of

Nadere informatie

Architectuur SynGuard Comfort

Architectuur SynGuard Comfort Architectuur SynGuard Comfort Met SynGuard voor toegangscontrole wil Syntegro een moderne en krachtige oplossing brengen geschikt voor alle bedrijven van welke grootte of complexiteit ook. SynGuard heeft,

Nadere informatie

Automatiseringsoplossing voor verpakkingsmachines. Verlaag uw kosten en time-to-market

Automatiseringsoplossing voor verpakkingsmachines. Verlaag uw kosten en time-to-market Automatiseringsoplossing voor verpakkingsmachines Verlaag uw kosten en time-to-market Eén partner voor een gezamenlijk doel Schneider Electric is een wereldwijde leider op het gebied van automatiseringsoplossingen

Nadere informatie

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center

Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Verwerken van binnenkomende bedrijfsdocumenten met OpenText Business Center Inleiding Een belangrijk component van SAP Invoice Management (SIM) is de herkenning en extractie van relevante velden van een

Nadere informatie

"Wij zijn creatieve denkers met kennis van industriële automatisering" JB Systems Westlandseweg 190 3131 HX Vlaardingen Postbus 108 3130 AC Vlaardingen T +31 10 460 80 60 F +31 10 460 80 00 info@jbsystems.nl

Nadere informatie

Uw producten altijd efficiënt geëtiketteerd? GEÏNTEGREERDE ETIKETTEEROPLOSSINGEN PRINT & APPLY / LABELLING / TOEBEHOREN / SERVICE ALWAYS A GOOD ID

Uw producten altijd efficiënt geëtiketteerd? GEÏNTEGREERDE ETIKETTEEROPLOSSINGEN PRINT & APPLY / LABELLING / TOEBEHOREN / SERVICE ALWAYS A GOOD ID Uw producten altijd efficiënt geëtiketteerd? GEÏNTEGREERDE ETIKETTEEROPLOSSINGEN PRINT & APPLY / LABELLING / TOEBEHOREN / SERVICE ALWAYS A GOOD ID Doeltreffend BETROUWBARE INTEGRATIE MET ERP/WMS/MES ROBUUSTE

Nadere informatie

Nedap Varkens Prestatie Test

Nedap Varkens Prestatie Test Complete oplossingen voor varkenshouderij Nedap biedt middels elektronische individuele dieridentificatie efficiënte en slimme oplossingen voor dierverzorging in de gehele varkenshouderij. Nedap Varkens

Nadere informatie

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE Eigenschappen Converged Hardware 1 van 8 Document Informatie Versie Datum Omschrijving Auteur(s) 0.1 29-09-2015 Draft Remco Nijkamp 0.2 29-09-2015 Volgende Versie opgesteld

Nadere informatie

Handleiding voor de SYSTIMAX GigaSPEED X10D FTP-oplossingen

Handleiding voor de SYSTIMAX GigaSPEED X10D FTP-oplossingen Handleiding voor de SYSTIMAX GigaSPEED X10D FTP-oplossingen SYSTIMAX GigaSPEED X10D FTP-oplossing www.systimax.com Inhoudsopgave Inleiding 1 SYSTIMAX GigaSPEED X10D FTP-channelprestaties 2 SYSTIMAX GigaSPEED

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V.

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V. Smart Power Networks Energie Management Bas de Koningh - HARTING B.V. Motivatie Politieke doelen Reductie CO2-Uitstoot nucleare energie fase out Meer renewable energie duurzame energieefficiëntie in de

Nadere informatie

Smart and simple cabling solutions*

Smart and simple cabling solutions* Smart and simple cabling solutions* 19 Een exclusief design voor meer functies * Simpele en innovatieve bekabeling-oplossingen BAIES KASTEN ET EN ACCESSOIRES INNOVATIE EN KWALITEIT Multimedia Connect,

Nadere informatie

BI appliance op maat. Ruud Geerlings

BI appliance op maat. Ruud Geerlings BI appliance op maat Ruud Geerlings Programma Factoren binnen BI BI Appliances BIbox Toepassing BIbox Samenvatting Faalfactoren BI-projecten Business Betrokkenheid Veranderingen Technieken Faalfactoren

Nadere informatie

QuickStart automatisering van uw codeeroplossing

QuickStart automatisering van uw codeeroplossing QuickStart automatisering van uw codeeroplossing Voor nauwgezetheid en productiviteit START Scan de code en ontdek meer over Domino QuickStart Domino codeerautomatisering Dankzij QuickStart, Domino s automatiseringsoplossing,

Nadere informatie

Scale your intralogistics. Vertical Buffer Module. Energie-efficiëntie Eenvoudig te integreren. Hoog pickvermogen

Scale your intralogistics. Vertical Buffer Module. Energie-efficiëntie Eenvoudig te integreren. Hoog pickvermogen Scale your intralogistics. Vertical Buffer Module. Energie-efficiëntie Eenvoudig te integreren Hoog pickvermogen De trends van de intralogistiek van de toekomst Waarop u voorbereid moet zijn: Sterk groeiend

Nadere informatie

OPERATIONELE CLUSTERING Globale clients kunnen informatie van meerdere systemen weergeven

OPERATIONELE CLUSTERING Globale clients kunnen informatie van meerdere systemen weergeven OPERATIONELE CLUSTERING Globale clients kunnen informatie van meerdere systemen weergeven Beheert u een gedistribueerd systeem met meerdere controlepunten? Wilt u al uw controle op één plaats kunnen centraliseren?

Nadere informatie

CENTUM CS 3000 Revisie 3.04

CENTUM CS 3000 Revisie 3.04 CENTUM CS 3000 Revisie 3.04 In de loop van september 2003 werd de nieuwe revisie 3.04 van Centum CS 3000 gelanceerd. Hieronder vindt u een introductie van de nieuwe functies : Centum CS 3000 R3 : geperfectioneerd,

Nadere informatie

De PROFIBUS & PROFINET dag 2009. Edegem, 10 juni 2009

De PROFIBUS & PROFINET dag 2009. Edegem, 10 juni 2009 De PROFIBUS & PROFINET dag 2009 Edegem, 10 juni 2009 Wat is PROFIBUS? Ronald Poosen PI Competence Center ACRO 2 Waarom PROFIBUS - Centrale PLC - Sensoren/Actuatoren - Gebaseerd op 4-20mA of 0-10V technologie

Nadere informatie

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Intro IoT IoT en business! I-real B.V.: H2g0 Real-time

Nadere informatie

Net2 Entry. Het simpelste IP deurintercom systeem beschikbaar

Net2 Entry. Het simpelste IP deurintercom systeem beschikbaar Net2 Entry Het simpelste IP deurintercom systeem beschikbaar Net2 Entry Nieuwe generatie intercom met verbeterde functionaliteiten voor veelzijdige beveiliging en gebouwbeheer Net2 Entry is het meest gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Experience matters. Introductie ixor. Introductie ixor

Experience matters. Introductie ixor. Introductie ixor Introductie ixor Introductie ixor! ixor is in 2002 door drie partners opgericht;! Gevestigd in Mechelen, België! Bestaat uit 50 ervaren en gedreven IT professionals! Wij bedienen diverse klanten in België,

Nadere informatie

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Image courtesy of Parker Hannifin Corporation, USA Image courtesy of Engineering Center LTD, Russia Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Peter De Strijker Technical Sales Executive

Nadere informatie

Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf

Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf 2 Access Professional Edition: het ideale toegangscontrolesysteem voor het midden- en kleinbedrijf Een flexibele

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

24/7. VLT Drives Service Meer dan verwacht. DrivePro. www.danfoss.be/drives/nl. Stand-by u MAKING MODERN LIVING POSSIBLE

24/7. VLT Drives Service Meer dan verwacht. DrivePro. www.danfoss.be/drives/nl. Stand-by u MAKING MODERN LIVING POSSIBLE MAKING MODERN LIVING POSSIBLE VLT Drives Service Meer dan verwacht 24/7 Stand-by u Buiten de kantooruren, 24u per dag, 7 dagen per week, staan wij telefonisch ter beschikking om op uw vragen te antwoorden

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Standaardisatie of Maatwerk

Standaardisatie of Maatwerk Standaardisatie of Maatwerk Eindhoen 7-2-2007 Automation & Dries Business Units 8Harro Bosch Automation & Dries Product Launch July 2004 Omron Automation & Dries Product Launch July 2004 8Omron Color Sensing

Nadere informatie

Implementatie van een MES systeem

Implementatie van een MES systeem Implementatie van een MES systeem En dus een foutloze fabriek? Nedzink Roel Frissen Industrial Engineer Doel en agenda presentatie Nedzink Waarom MES? Hoe geïmplementeerd? Voorwaarden voor succesvolle

Nadere informatie

Duurzame automatiseringsoplossingen

Duurzame automatiseringsoplossingen A u t o m a t i o n S o l u t i o n s B u s i n e s s o p t i m a l i s a t i e d o o r P r o c e s I n t e g r a t i e Duurzame automatiseringsoplossingen Door mondiale ontwikkelingen en steeds sneller

Nadere informatie

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De digitale revolutie vindt nu ook zijn weg in huis Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De laatste paar jaar volgen de technologische ontwikkelingen zich in een snel tempo op. Wat

Nadere informatie

Selectie van de UPS-configuratie

Selectie van de UPS-configuratie Selectie van de UPS-configuratie Inhoudsopgave Typen mogelijke configuraties... 2 Selectietabel en overeenkomende bereiken... 5 Diagram nr. 1... 6 Enkele UPS Diagram nr. 2... 7 Actieve redundantie met

Nadere informatie

Gecontroleerde mobiliteit.

Gecontroleerde mobiliteit. Gecontroleerde mobiliteit. Gemeentelijke voertuigen Focus Bouwmachines Land- en bosbouw Transport en logistiek Overtuigend. Besturingstechniek die geschikt is voor mobiel gebruik functioneert door het

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Persinfo. 5 februari 2013. HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie

Persinfo. 5 februari 2013. HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie Persinfo HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): 5 februari 2013 Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie Hannover. In 2013 vindt de HANNOVER MESSE plaats met als thema Integrated Industry

Nadere informatie

Productie Automatisering. Efficiënt en betrouwbaar automatiseren! www.newton.nl

Productie Automatisering. Efficiënt en betrouwbaar automatiseren! www.newton.nl Productie Automatisering Efficiënt en betrouwbaar automatiseren! www.newton.nl Automatisch kwaliteit Productieautomatisering is voor veel bedrijven een belangrijke factor om kwaliteit te optimaliseren,

Nadere informatie

Laser codeersystemen. Veilig, flexibel, duurzaam

Laser codeersystemen. Veilig, flexibel, duurzaam Laser codeersystemen Veilig, flexibel, duurzaam lasersystem INDUSTRIËLE GOEDEREN cosmetica CHEMICALIËN kleur verwijderen hygiëne producten PHARMACEUTISCHE PRODUCTEN CONSUMENTEN GOEDEREN MEDISCHE INSTRUMENTEN

Nadere informatie

Sneller je datanetwerk realiseren met meer rendement én hoge beschikbaarheid als resultaat

Sneller je datanetwerk realiseren met meer rendement én hoge beschikbaarheid als resultaat Sneller je datanetwerk realiseren met meer rendement én hoge beschikbaarheid als resultaat Maarten Verbunt, manager sales Simac Electronics linkedin.com/in/maartenverbunt @maarten_verbunt Wie is Simac

Nadere informatie

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein.

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. Fibaro is een complete en krachtige oplossing voor het monitoren, beheren en intelligent automatiseren

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

High Availability & Disaster Recovery

High Availability & Disaster Recovery Disaster Recovery Problematiek en denkpistes voor oplossingen Cevi Usernamiddag 8 december 2009 9 december 2009 Cevi bedrijfspresentatie High Availability & Disaster Recovery Een theoretische benadering

Nadere informatie

MC3-FRUIT. Gecontroleerde koeling en opslag van hard en zacht fruit. World leaders in process control.

MC3-FRUIT. Gecontroleerde koeling en opslag van hard en zacht fruit. World leaders in process control. MC3-FRUIT. Gecontroleerde koeling en opslag van hard en zacht fruit World leaders in process control. Nog betere controle met de nieuwe MC3-FRUIT Fruithandelaren willen hun producten geleverd hebben op

Nadere informatie

De nieuwe generatie Toegangsbeheer.

De nieuwe generatie Toegangsbeheer. De nieuwe generatie Toegangsbeheer. Toekomstgericht Toegangsbeheer. Software eigenschappen. Simpel en visueel. Simpel betekent niet basis, het betekent dat het product correct werd ontworpen. Het systeem

Nadere informatie

Architectuur SynGuard Elegant

Architectuur SynGuard Elegant Architectuur SynGuard Elegant Met SynGuard voor toegangscontrole wil Syntegro een moderne en krachtige oplossing brengen geschikt voor alle bedrijven van welke grootte of complexiteit ook. SynGuard heeft,

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Automatisering die ons verbindt. Inspired by flexibility

Automatisering die ons verbindt. Inspired by flexibility Automatisering die ons verbindt Inspired by flexibility 2 AUTOMATISERING OPENHEID 3 Wat onze klanten waarderen: onze openheid en flexibiliteit Dat maakt de samenwerking met ons zo gemakkelijk Er zijn vele

Nadere informatie