Noord NL 19. Periodiek magazine SNN Maart 2013 jaargang 6

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Noord NL 19. Periodiek magazine SNN Maart 2013 jaargang 6"

Transcriptie

1 Noord NL 19 Periodiek magazine SNN Maart 2013 jaargang 6 Europese wintergasten in the top of Holland In zomer nieuwe subsidieregeling van start Noord-Nederland en Leningrad Oblast evalueren eerste jaar G2G-project Centrum Duurzaam brengt onderwijs dichter bij bedrijfsleven De Marne trekker van internationaal project North Sea Fish Tweede editie Prins Claus Mastergala

2 2 Inhoud Agenda in t kort Europese Commissie bezoekt S3 Thematic Workshop 4 De leden bezochten Noord-Nederland om ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk plannen te maken. ROC Friese Poort werkt aan een Centrum Duurzaam 12 Op één locatie worden techniekopleidingen gekoppeld aan duurzame technieken Gemeente de Marne trekker in internationaal project 14 Project North Sea Fish koppelt visserij en toerisme in Lauwersoog aan elkaar Samenwerking Target leidt tot kruisbestuiving en spin offs 18 Noorden loopt voorop op het gebied van big data En verder Nieuwe NIOF-regeling in Bilateraal jaar Nederland-Rusland 8 G2G-project Agro Valley, hoe staan we er nu voor 10 Russische ambassadeur in Nederland aan het woord 11 Ambassadeurs bezoeken Noord-Nederland 16 Impressie van het Prins Claus Mastergala en 27 maart SNN staat op de Trade Experience Leeuwarden, WTC 10 april Afscheidsreceptie Rob Engelsman Drents museum, Assen 10, 11 en 12 mei Europa Kijkdagen Nederland Medio juni Een tweede Russische delegatie komt naar Nederland voor een studietour 26 augustus - 1 september Afsluiting van het Agro-Valleyproject, met onder meer deelname aan de AgroRus beurs, een demonstratiedag en een afsluitend seminar oktober Golden Autumn beurs in Moskou met presentatie van de resultaten van het project.

3 Noord NL maart Voorwoord Onderweg Op woensdag 10 april neemt Rob Engelsman afscheid. Dit wordt voorafgegaan aan een symposium De kracht van samenwerking. Verschillende sprekers waaronder bijvoorbeeld oud-hockeyer/coach en verslaggever van Radio Langs de Lijn, Tom van t Hek, zullen dit thema op hun eigen manier belichten. Datum: woensdag 10 april Locatie: Drents Museum, Brink 3 in Assen Tijdstip: Symposium: van uur Afscheidsreceptie: tot uur Noteert u de datum alvast in uw agenda? Een persoonlijke uitnodiging volgt binnenkort. Deze editie van de Noord NL is voor mij een bijzondere editie. Bijzonder vanwege de mooie mijlpalen die erin genoemd worden. Vooral op het gebied van samenwerking zijn er grote stappen gezet, zowel binnen Noord- Nederland als over de grens. We zijn met z n allen nu al enige tijd onderweg en ik zie deze mijlpalen als stations die we tijdens onze gezamenlijke reis passeren, op deze manier blijft de noordelijke samenwerking zich ontwikkelen. Het huidige subsidieprogramma loopt op zijn einde en projecten zijn volop in de uitvoeringsfase beland. Concrete resultaten zijn in kaart gebracht en wat is er nu mooier dan het resultaat te zien van je werk! In deze editie leest u bijvoorbeeld hoe een relatief kleine gemeente in Noord-Nederland de trekker is in een groot internationaal project. Ook volop aandacht voor het bilaterale jaar Nederland-Rusland waarin wij als Noord-Nederland de eer hebben om de eerste Russische delegatie uit de Leningrad Oblast, provincie rondom St. Petersburg, te verwelkomen en onze regio in al zijn facetten te laten zien. Ook binnen onze regionale grenzen worden volop resultaten geboekt. We werken aan een nieuwe NIOF-subsidie voor het MKB. Want het levert veel op! Gebruikers van de NIOF-subsidie vertellen hier zelf meer over. Op grote schaal werken kennisinstellingen, bedrijfsleven en overheid gezamenlijk aan succesvolle projecten die allemaal bijdragen aan een sterkere economie in Noord-Nederland. Noord-Nederland als voorloper op het gebied van big data, kortom een kansrijke regio! Het is een tijd van uitvoering en resultaat, maar ook van voorbereiding voor het nieuwe programma. Want het eindstation is nog niet in zicht. Noord-Nederland werkt aan een strategie die aan dit nieuwe programma ten grondslag ligt. Een Europese delegatie van kennisinstellingen, bedrijven en beleidsmakers op allerlei niveaus regionaal, provinciaal, nationaal, Europees, de OECD - bezocht eind januari onze regio om persoonlijke ervaringen uit te wisselen en plannen te maken. Voor mij persoonlijk is dit een speciaal nummer van de Noord NL. Dit is mijn laatste voorwoord dat ik mag verzorgen. In april aanstaande neem ik afscheid van het SNN en draag ik met veel vertrouwen het stokje over aan de nieuwe directeur, Eise van der Sluis. In mijn 13 jaren als directeur van het SNN heb ik Noord-Nederland zien opbloeien en vanuit een achterstandspositie zien groeien naar een kansrijke regio. Een regio waar initiatieven tot stand komen en partijen elkaar weten te vinden en, nog belangrijker, elkaar weten te versterken! Nu is het zaak deze stijgende lijn door te zetten. Een goed vertrekpunt voor de nieuwe directeur en een mooi eindstation voor mij om uit te stappen. Ik wens u allen een goede reis! Rob Engelsman Directeur SNN

4 4 Professor Philip McCann was een van de hoofdrolspelers tijdens deze conferentie. Witte straten, pleinen en plantsoenen. Schaatsen op natuurijs. Op donderdag en vrijdag 24 en 25 januari 2013 lag Noord-Nederland er schilderachtig en extra noordelijk bij. Een onverwachte bonus voor een bijzondere delegatie. Meer dan 120 afgevaardigden uit alle hoeken en windstreken van Europa waren te gast in Friesland, Groningen en Drenthe. Zij kwamen er hun licht opsteken: Hoe pakt Noord-Nederland regionale innovatie aan? De conferentie van het Smart Specialisation Platform van de Europese Commissie stond in het teken van de voorbereidingen van de Europese regio s op de Europese 2020-strategie. Dag 1 begon bij Philips Consumer Lifestyle in Drachten en werd afgesloten bij het Groninger museum, met aandacht voor Noordelijke kunst. Op dag twee kwamen de genodigden bijeen in het Groninger Provinciehuis. Er was een belangrijke plek ingeruimd voor de S3 Thematic Workshop, een initiatief van de Europese Commissie, de RUG en het SNN. Volgens het nieuwe Europese beleidsplan voor moet iedere regio die aanspraak maakt op Europese fondsen een S3 hebben ontwikkeld. Dat heeft de Europese Commissie als voorwaarde gesteld om subsidies effectiever te maken. S3 staat voor Smart Specialisation Strategy. De kern is: Doe niet iets totaal nieuws, maar ga uit van bestaande krachten en breng die verder tot ontwikkeling. De pijlen zijn gericht op kennis en innovatie, efficiënt omgaan met natuurlijke hulpbronnen, bevordering van de werkgelegenheid en de gemeenschapszin in de regio s. Regio s die dat goed aanpakken, zien hun concurrentiekracht toenemen. En er ontstaat ruimte voor slimme groei, duurzame groei en inclusieve groei. S3 spitst zich toe op grote maatschappelijke vraagstukken, zoals hoe kunnen we gezonder leven? en hoe zorgen we voor meer banen zonder het klimaat aan te tasten?. Verder ligt de aandacht bij het tijdig meten en beoordelen van de resultaten van Europese, landelijke, regionale en private investeringen in de periode tot Het gezelschap bestond uit de leden van de Europese Commissie, beleidsmakers en vertegenwoordigers en wetenschappers van allerlei Europese regio s. Onschatbare waarde Gespreksleider, autoriteit op het gebied van S3 en een van de hoofdrolspelers tijdens de conferentie was Professor

5 Noord NL maart Philip McCann, hoogleraar Economische Geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen en speciaal adviseur van EU-commissaris van Regionaal Beleid Johannes Hahn. Professor McCann: Tijdens deze twee dagen kunnen kennisinstellingen, bedrijven en beleidsmakers op allerlei niveaus regionaal, provinciaal, nationaal, Europees, de OECD persoonlijke ervaringen uitwisselen en plannen maken. Dat is van onschatbare waarde. S3 concretiseren, monitoren en evalueren McCann: De Europese Commissie heeft alle informatie verzameld om normen te kunnen vaststellen voor het monitoren en evalueren van de smart specialisation strategies van alle Europese lidstaten en regio s. Ook is gesproken over wat we onder innovatie verstaan. En over het belang van valorisatie: werkelijke, toegevoegde maatschappelijke waarde creëren met innovaties. Verder is aan bod gekomen hoe om te gaan met de verschillen in ontwikkelingspotentie tussen opkomende ontwikkelingen, bijvoorbeeld nieuwe hoogwaardige voedingsmiddelen en bewezen stabiele markten, zoals energievoorziening en toerisme. Willem Reek, coördinator van de conferentie: Laat het niet bij laboratoriumonderzoek en mooie rapporten, maar pas bevindingen direct toe in de maatschappij. Dan plukt iedereen er de vruchten van. Wat is nieuw aan S3? Het woord innovatie wordt te pas en te onpas gebruikt. Kan professor McCann uitleggen wat zo nieuw is aan de S3 benadering? We beginnen beter te begrijpen dat we innovatie als een samenhangend systeem moeten beschouwen. Alle schakels in de keten moeten zo goed mogelijk met elkaar worden verbonden en hoe verschilt per regio. Naar het hele systeem kijken, betekent dus ook kijken naar de feedback en de interactieve procedures die bij innovatie in het bedrijfsleven al lang gemeengoed zijn. Slim specialiseren en effect meten Willem Reek is coördinator van de conferentie namens het SNN en lid van het Europese S3 Platform. Ook hij is een kenner van de S3 strategie en benadrukt het vernieuwende ervan: In voorafgaande beleidsperiodes kregen regionale overheden en kenniscentra geld van Europa. Zij bepaalden zelf hoe ze dit geld aanwendden om de innovatie en de economie in de regio te stimuleren. Maar de effecten bleven vaak onderbelicht. In deze nieuwe periode ( ) wordt vooraf gekeken of een investering door Brussel daadwerkelijk effectief is. Dus vooraf bepalen welke maatschappelijke vraagstukken je wilt oplossen en dat onderbouwen door te laten zien welke aanpak je kiest en hoe je het effect meetbaar maakt. Reek vervolgt: Het meten is niet zozeer bedoeld om de uitgaven te verantwoorden, maar om sneller te weten of en hoe je aanpak werkt. Want er is minder geld en dus is het zaak dat het effectief besteed wordt. Laat het niet bij laboratoriumonderzoek en mooie rapporten, maar pas bevindingen direct toe in de maatschappij. Dan plukt iedereen er de vruchten van. Hoe legt S3 de focus op de eigen kracht in de drie noordelijke provincies? Voor Noord-Nederland zijn gezondheid, energie, water en voeding en de technologie van sensoren om de dwarsverbindingen tussen deze terreinen mogelijk te maken belangrijke troeven. Het Noorden loopt ook voorop in het concreet toepassen van innovatie. Deze thema s vormen de basis van de S3 strategie zoals die in Noord-Nederland gestalte krijgt. De aanpak is tot stand gekomen in samenwerking met bedrijfsleven, universiteiten en HBO s. Daarnaast hebben mensen met verstand van gezondheidszorg, onderwijs en welzijn meegedacht evenals gemeenten, Rijk, Europese partnerregio s en provincies. Kanalen en polders Tot slot een persoonlijke vraag. Wat laat Philip McCann als eerste aan zijn familie en vrienden uit Engeland zien in het Noorden? De kanalen en de polders. Dat prachtige landschap van zowel stad als platteland. Gewoon zomaar wat rondlopen is al een schitterende ervaring overal water en sluizen, en bruggen. En al die fietsende mensen. Misschien doodgewoon voor jullie Noorderlingen, maar ik vind het adembenemend... Het Noorden loopt voorop in het concreet toepassen van innovatie

6 6 In zomer nieuwe subsidieregeling van start Effectmeting: succesvolle NIOF zorgt voor meer innovatie én meer omzet De Noordelijke Innovatie Ondersteuningsfaciliteit (NIOF), een subsidieregeling van het SNN, is de afgelopen jaren een doorslaand succes geweest. Die conclusie mag worden getrokken nu uit een effectmeting blijkt dat de NIOF bij ontvangers van deze subsidie heeft geleid tot meer innovatie én groei van de omzet. Dankzij NIOF meer en sneller kunnen ontwikkelen Met de NIOF worden ondernemers in het MKB ondersteund bij innovatie. Sinds 2005 is maar liefst 92 miljoen euro aan subsidie verleend. Vorig jaar zou een recordaantal van 1200 aanvragen zijn bereikt, als het budget in augustus niet was uitgeput. Dat komt neer op vier aanvragen per dag. Het merendeel van de projecten betrof ontwikkelingstrajecten en strategische marketingplannen. Eerste onderzoek Er wordt wel eens getwijfeld aan de effectiviteit van subsidies, maar echt goed is dat nooit onderzocht, zegt Henk Emmens van het SNN. Wij hebben dat nu wel gedaan. En dan blijkt dat de NIOF heel succesvol is. We hebben besloten om de effectmeting een vast onderdeel te maken van het subsidie-afhandelingsproces. Bij de effectmeting is gekeken naar de bedrijfseconomische prestaties van bedrijven die NIOF-subsidie hebben ontvangen en bedrijven die geen aanvraag hebben gedaan. De effecten zijn gemeten over de periode 2009 t/m Als belangrijkste resultaten zijn naar voren gekomen dat de subsidieontvangers meer omzet hebben geboekt, meer investeringen in R&D hebben gedaan en een groter concurrerend vermogen hebben gerealiseerd. Zonder subsidie zouden veel projecten niet zijn uitgevoerd. Nieuwe NIOF Mede op basis van deze resultaten heeft het SNN besloten dat er een nieuwe NIOF komt. Hiervoor wordt acht miljoen euro beschikbaar gesteld. Waarschijnlijk gaat de regeling op 1 juni 2013 van start. GPSim in Annen De NIOF is voor ons een heel aantrekkelijk subsidie-instrument. Als relatief klein bedrijf hebben we onze ontwikkelkosten dankzij deze subsidie behoorlijk kunnen reduceren. Tien tot twintig procent van de kosten is erdoor gedekt. Zo omschrijft Vincent van Mulligen van GPSim in Annen de waarde van de NIOF-subsidie waarop dit bedrijf al enkele keren een beroep heeft gedaan. GPSim ontwikkelt en fabriceert simulatoren: entertainmentsimulatoren voor een cruisemaatschappij en simulatoren voor rijvaardigheidstrainingen, onder meer voor hulpdiensten. Herinvestering Wat wij verdienen op onze entertainmentsimulatoren, herinvesteren we in de ontwikkeling van rijvaardigheidstrainers, legt van Mulligen uit. Die willen we naar een hoger plan tillen. De NIOF-subsidie hebben we gebruikt voor materiaalkosten bij de ontwikkeling van een prototype en voor deelname aan een buitenlandse beurs. Dankzij de NIOF hebben we meer en sneller kunnen ontwikkelen. Zonder deze subsidie zouden we veel langer over het ontwikkeltraject hebben gedaan. De NIOF heeft flink bijgedragen aan onze innovatiekracht. Omdat het product nog niet is uitontwikkeld, is nog niet duidelijk wat het effect zal zijn op onze omzet. Maar we gaan er vanuit dat die zal groeien. Wij vinden overigens dat de beoordeling van de NIOF-aanvraag, de administratieve eisen en controle vrij streng en omvangrijk zijn, waardoor kleinere aanvragen relatief weinig voordeel opleveren.

7 Noord NL maart Twitter Vanaf 11 maart volgt u al het nieuws rondom de huidige en de nieuwe NIOF-regeling ook via Twitter! Meer omzet, extra banen en nieuwe klanten Door de NIOF pak je innovaties eerder op Delta Instruments in Drachten Een sterkere concurrentiepositie door toegenomen innovatievermogen, meer omzet en op korte termijn ook nog eens extra werkgelegenheid en nieuwe klanten. Ziedaar de actuele ontwikkelingen bij Delta Instruments in Drachten, die mede te danken zijn aan NIOF-subsidie. Deltra Instruments ontwikkelt en levert analyseapparatuur aan de zuivelindustrie voor het meten van de chemische en biologische samenstelling van zuivelproducten. Bij het bedrijf, dat wereldwijd opereert, werken ruim veertig mensen. De afgelopen jaren heeft Delta Instruments NIOF-subsidie aangevraagd voor elektronicaprojecten en het ontwikkelen van nieuwe producten. Het grootste project betrof de realisering van een hoogwaardig combisysteem, gericht op snelheid en meetkwaliteit. Acceptabele ontwikkeltijd De NIOF heeft ons in staat gesteld om dit systeem binnen acceptabele tijd te ontwikkelen, zegt Anne Gerben Terpstra van Deltra Instruments. Zonder de NIOF zouden we dit ook gedaan hebben, maar hadden we er langer over gedaan. Wij investeren 25% van onze omzet in R&D. Door dat beleid én de NIOF hebben we met ons combisysteem een betere concurrentiepositie kunnen creëren. In het eerste jaar dat we dit systeem op de markt hebben gebracht, hebben we al een extra omzet van meer dan een miljoen euro gedraaid. Wij rekenen op meer nieuwe klanten en dan zijn voor de productie ook extra mensen nodig. Variass Group in Veendam Sinds 2010 heeft de Variass Group in Veendam, een bedrijf dat hoogwaardige industriële elektronicaproducten ontwikkelt en levert, drie keer dankbaar gebruik gemaakt van NIOF-subsidie. Met positieve gevolgen. De NIOF is een prima regeling die een perfecte opstap biedt voor procesinnovatie, stelt Henk Smid van Variass tevreden vast. Variass heeft een beroep op de NIOF gedaan voor het inhuren van externe deskundigheid bij het implementeren van Polca, een systematiek voor werklastbeheersing. Dankzij deze systematiek reguleert de doorstroming van orders gemakkelijker en worden mensen op de werkvloer meer betrokken. Ook is NIOF-geld verkregen bij het invoeren van de Smed-techniek, een methode voor omsteltijden van machines en voor een project op het vlak van employability. Zeer toegankelijk Volgens Smid is de NIOF een zeer toegankelijke subsidieregeling die het mogelijk maakt om zaken eerder op te pakken. Je houdt je met innovaties bezig die anders minder snel in beeld zouden zijn, legt hij uit. De NIOF heeft er bij ons aan bijgedragen dat we onze processen beter beheersen. Daardoor hebben we onze kosten kunnen reduceren en onze concurrentiepositie sterker gemaakt. We zijn de laatste jaren ook gegroeid. Je kunt stellen dat de NIOF daar indirect een bijdrage aan heeft geleverd.

8 8 Festivalprogramma en economische activiteiten Noord-Nederland pakt uit met Ruslandjaar Exposities, concerten, toneelvoorstellingen, films, conferenties, handelsmissies en forumdiscussies. Het is zomaar een greep uit het scala aan activiteiten dat dit jaar in Noord-Nederland op het programma staat in het kader van 2013: Nederland-Ruslandjaar. Een bilateraal jaar dat bedoeld is om de relatie tussen beide landen te verstevigen, onder meer door gezamenlijk evenementen te organiseren. Russen op bezoek Een belangrijk onderdeel van het Nederland- Ruslandjaar vormen de bilaterale weken tussen Noord- Nederland en de Leningrad Oblast (provincie rondom St. Petersburg). Van 4 tot 6 maart brengt een grote Russische delegatie een bezoek aan Noord-Nederland. De delegatie bestaat onder meer uit bestuurders op de terreinen van landbouw, energie, water, Healthy Ageing en bedrijven. De week zal in het teken staan van verschillende economische activiteiten om bestaande relaties te verdiepen. In oktober (28 31 oktober) wordt in Leningrad Oblast een Noord-Nederlandse week georganiseerd. Bert Panman (links) en Rob van der Ploeg Naast tal van nationale activiteiten is in Noord- Nederland op initiatief van Stichting Noord-Nederland Rusland 2013 (Gasunie, Gasterra, provincie Groningen, gemeente Groningen en Rijksuniversiteit) een ambitieus festivalprogramma ontwikkeld. Deze vijf partijen zien in het bilaterale jaar een mooie gelegenheid om met het Noorden volop te participeren, zegt Bert Panman, coördinator van de activiteiten in Noord-Nederland. Zij onderhouden al banden met Russische partners. Denk aan relaties op het gebied van energie en wetenschap, maar ook waar het gaat om agrobusiness of stedenbanden.

9 Noord NL maart Economische agenda Naast het festivalprogramma (zie is er een economische agenda opgesteld, waarin het SNN en KvK Noord een belangrijk aandeel hebben. Behalve onder meer conferenties, handelsmissies en beurzen is er in maart een Russische Leningrad Oblast week in Noord-Nederland en in oktober een Noord-Nederlandse week in Leningrad Oblast (zie en het kadertje). Succesvol aardappelproject Veel economische activiteiten vloeien voort uit de samenwerkingsovereenkomst die de noordelijke provincies in 2009 hebben gesloten met de Leningrad Oblast. Binnen dat agreement hebben beide regio s samen succesvolle initiatieven ontwikkeld. Zo is bijvoorbeeld een project in de aardappelteelt gestart: het Agro Valley project. De resultaten hiervan worden op landbouwbeurzen in St. Petersburg (AgroRus, eind augustus 2013) en Moskou (Golden Autumn, oktober 2013) gepresenteerd (zie ook artikel p.10). In het kader van dit project is met diverse betrokken partijen vanuit Nederland onderzoek gedaan naar de wijze waarop de Russen hun productie kunnen verhogen en ook efficiënter en kwalitatief beter kunnen maken, vertelt Rob van der Ploeg, Rusland-coördinator voor het SNN. De gegeven adviezen zullen de komende tijd worden uitgevoerd. Hier worden ook Noord-Nederlandse bedrijven bij betrokken. Van der Ploeg meldt dat de samenwerkingsovereenkomst met de Leningrad Oblast zal worden verlengd met drie jaar. Dat biedt volop perspectief om naast projecten in de agrobusiness ook initiatieven te realiseren op de terreinen van watertechnologie, energie en Healthy Ageing. Wij hebben in Noord-Nederland op deze terreinen veel expertise opgebouwd met clusterprojecten. Die kennis kunnen we mooi benutten. Energieforum Op het vlak van energie wordt eind mei, door de NNR2013 stichting in Groningen een forumdiscussie met sprekers van hoog niveau gehouden. Doel van dit forum is het verstevigen van de energiesamenwerking tussen Rusland en Nederland. Bij dit forum zijn Gasunie, Gasterra, Energy Academy Europe en Energy Delta Institute betrokken. Dit forum zal ook worden bezocht door een delegatie uit Kaliningrad, een van de internationale partners van de stad Groningen. Uit het Ruslandjaar valt veel winst te behalen, is de overtuiging van Panman. Zowel economische als culturele en wetenschappelijke banden kunnen aanzienlijk worden versterkt. Dat biedt ook voor het bedrijfsleven alle kans om contacten met Russen te leggen of relaties uit te bouwen

10 10 Noord-Nederland en Leningrad Oblast evalueren eerste jaar G2G-project Alles wijst op een positief vervolg G2G Agro Valley In het G2G-project Agro Valley werken het SNN en de Leningrad Oblast samen om de productie van de aardappelteelt in de Russische provincie te verbeteren. Door het project op overheidsniveau te organiseren, biedt het Nederlandse bedrijven een kans waardevolle relaties op te bouwen in de provincie rond St. Petersburg. SNN zal Agro Valley in de laatste week van augustus in het kader van het Nederland-Ruslandjaar presenteren als een mooi voorbeeld van waar een goede samenwerking tussen beide landen toe kan leiden. Een jaar na de start van het G2G-project Agro Valley vertrok een Nederlandse delegatie naar de Leningrad Oblast voor een midterm evaluatie. De belangrijkste vraag was of de Russische deelnemers bereid zouden zijn de aanbevelingen van de Nederlandse onderzoekers aan te nemen en te investeren om de productie van aardappelen in de Russische provincie te verhogen. Die vraag kon na afloop met een volmondig ja worden beantwoord, vertelt projectcoördinator Ida Doorn van het SNN. Alle Russische stakeholders waren aanwezig bij de midterm evaluatie in St. Petersburg. Die was behalve om de stand van zaken in kaart te brengen, ook bedoeld om naar het vervolg van het project te kijken. Voor de Nederlandse delegatie hing de voortgang van Agro Valley af van de bereidheid van de Russische betrokkenen om aanbevelingen over te nemen en in de uitvoering te investeren. We hadden wel goede hoop dat die duidelijkheid er zou komen, maar helemaal zeker weet je het nooit. Het was dus best spannend, vertelt Doorn. Vooruit kijken Met de toezeggingen van Russische zijde, wijst alles op een positief vervolg, aldus Doorn. De boeren gaven aan de technische aanbevelingen over te willen nemen. De projectcoördinator denkt dat de eerste successen die op de deelnemende boerderijen zijn geboekt met eenvoudige ingrepen die geen geld kosten, hieraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd. We hebben laten zien wat de winst kan zijn van bijvoorbeeld iets dieper poten om ziekten te voorkomen. Door die eerste resultaten is er een vertrouwensband ontstaan. Daarop kunnen we voortbouwen. Proefboerderij Ook de beoogde proefboerderij, vergelijkbaar met t Kompas in Valthermond van Praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO) van de Wageningen Universiteit (WUR), lijkt er te komen. De Russische deelnemers hechten veel belang aan zo n boerderij. Tijdens hun studietour door Noord-Nederland hebben ze gezien wat die kan betekenen voor de sector. Met een investeringsplan, opgesteld door SNN, wil de Leningrad Oblast haar invloed aanwenden om het benodigde budget in Moskou los te krijgen. Aan dat plan wordt inmiddels gewerkt. Doorn is ervan overtuigd dat ook de restjes twijfel die de Russen nog hadden over het train-de-trainerprogramma van Agro Valley, worden weggenomen als de resultaten in de praktijk zichtbaar worden. Het doel van dit programma is dat zowel de agronomische kennis als inzicht in het Gouden Driehoekmodel zich als een olievlek over de oblast verspreidt. In maart wordt met de directeur van de Universiteit van Leningrad bekeken of het nodig is meer trainers te trainen om dit doel te realiseren. Meer informatie over de inhoud van het Agro Valley-project leest u in voorgaande edities van de Noord NL op

11 Noord NL maart 2013 Ambassadeur Roman Kolodkin over zijn werk in Nederland Benieuwd naar het werk van een ambassadeur stelden wij de Russische ambassadeur in Nederland, Roman Kolodkin een aantal vragen. Want wat vind hij eigenlijk van de Nederlanders? En wat kan een ambassade voor een burger betekenen? Hoe lang bent u al in Nederland? Wat valt u op? Ik werk al meer dan drie jaar in Nederland. Het is een mooi en geriefelijk land dat dankzij de enorme arbeidzaamheid van het volk groei en bloei kent. Ik blijf me verbazen over hoe Nederlanders zichzelf weten te organiseren, over hun ongecompliceerde waardigheid en pragmatisme, hun rustige, nu en dan nietgehaaste doelgerichtheid, hun vermogen het nationale met het internationale te verenigen, en over uw reislust. Ik blijf me verbazen over hoe Nederlanders zichzelf weten te organiseren..en over uw reislust. Wat houdt uw functie precies in? Mijn hoofdbezigheid is mijn land, Rusland betrouwbaar in Nederland te vertegenwoordigen, al het noodzakelijke te doen voor de ontwikkeling van goede betrekkingen tussen onze landen en volken en tegelijk de rechten en belangen van Rusland en van zijn burgers en juridische personen te garanderen. En vanzelfsprekend op de ambassade leiding te geven zodat die goed functioneert. Een van de belangrijkste doelstellingen van het werk van de ambassade is de verdediging van de rechten en wettelijke belangen van de Russische landgenoten die in Nederland wonen. Wanneer die rechten worden geschonden, verleent de ambassade natuurlijk, in overeenstemming met het internationale recht en rekening houdend met de Nederlandse wetgeving aan zijn burgers de noodzakelijke consulaire hulp. Wat kunt u als ambassadeur betekenen voor (Russische) inwoners van Nederland? Wij streven ernaar het werk van de Russische scholen waarvan er meer dan tien in Nederland zijn, en van de Nederlandse Vereniging van Russische landgenoten die veel Nederlandse Russen verenigt, te ondersteunen. Wij organiseren of helpen met de organisatie van concerten en tentoonstellingen die onder andere onze landgenoten graag bezoeken. Wij helpen hen deel te nemen aan evenementen die in Rusland of in derde landen voor de Russische diaspora worden opgezet. Wij geven hen de mogelijkheid hun grondwettelijke rechten te realiseren en deel te nemen aan de verkiezingen in ons land in de door ons opgezette stembureaus. In het algemeen willen wij toegankelijk en open blijven voor onze hier wonende medeburgers. Hoeveel mensen werken er bij de ambassade? Met welke vragen kan iemand bij jullie terecht? Wat betreft ons personeelsbestand heeft onze ambassade minder mensen in dienst dan de ambassade in Duitsland of Frankrijk maar meer dan de gemiddelde ambassade van Rusland in Europa. Er werken bij ons diplomaten die zich bezig houden met politieke kwesties, met economische onderwerpen, wetenschap, recht, cultuur en onderwijs, met militaire samenwerking en wij hebben een consulaire afdeling. Men kan zich tot de ambassade wenden met vragen over bilaterale betrekkingen op het gebied van alle zojuist genoemde deelgebieden. Onze contactgegevens en een korte informatie over het werk van de ambassade is te vinden op de website Hoe is het initiatief van het Bilaterale jaar tussen Rusland en Nederland ontstaan? En wat levert het op? De viering van het Jaar van Rusland in Nederland en het Jaar van Nederland in Rusland was een logische stap in de dynamische ontwikkeling van de Russisch-Nederlandse verhoudingen. De gemeenschappelijke verklaring over de viering van het bilaterale jaar werd tijdens het officiële bezoek aan Rusland van minister-president Mark Rutte in oktober 2011 ondertekend. Tussen onze landen wordt op praktisch alle gebieden een vruchtbare samenwerking gerealiseerd. Aan de basis daarvan liggen de bilaterale handelseconomische en investeringscontacten en de zakelijke samenwerking op gebieden als energie, landbouw, gezondheidszorg, transport en 11 watermanagement. Een belangrijke plaats in de bilaterale samenwerking neemt traditioneel de samenwerking in tussen Russische regio s en de Nederlandse provincies. Er worden economische conferenties en andere fora, presentaties van ondernemingen, thematische werkbezoeken en handelsmissies gehouden. Ook ontwikkelen zich de contacten op het gebied van onderwijs en cultuur. Wij verwachten dat de activiteiten die men voornemens is in 2013 te organiseren, met name tussen de regio Leningrad Oblast en Noord-Nederland, aan deze samenwerking een nieuwe impuls zullen geven. Hoe zou u de relatie tussen de regio Leningrad Oblast en Noord-Nederland beschrijven? Tussen Leningrad Oblast en Noord-Nederland bestaan lange historische en zakelijke banden. Die samenwerking verkreeg een nieuw elan in 2009 toen tussen de Regering van Leningrad Oblast en het SNN een overeenkomst werd getekend over samenwerking. Leningrad Oblast en Noord-Nederland hebben iets gemeenschappelijks. In deze twee kustgebieden werden havenactiviteit en zeetransport ontwikkeld en speelt de landbouw een belangrijke rol in de economie. Benieuwd wat de Nederlandse ambassadeur in Rusland, Jennes de Mol op deze vragen antwoordt? Kijk dan op

12 12 Duurzaamheid als verbindende factor in ambitieus project Centrum Duurzaam brengt onderwijs dichter bij bedrijfsleven Centrum Duurzaam. Dat is de naam van een nog te realiseren centrum voor instructie, informatie en innovatie op het gebied van duurzaamheid in Leeuwarden. Een ambitieus project, dat een karakteristiek voorbeeld is van initiatieven die het onderwijs en de arbeidsmarkt beter op elkaar aan laten sluiten. Het betreft hier een project van ROC Friese Poort. Dat wil het centrum onderbrengen in een gebouw van haar onderwijscomplex aan de Anne Wadmanwei. Dit pand zal de komende maanden worden verbouwd om het geschikt te maken voor de beoogde plannen. Eind volgend jaar moet het klaar zijn. Kruisbestuiving Centrum Duurzaam wil de kennis en ervaring in het bedrijfsleven benutten voor het opleiden van jonge vakmensen waar het gaat om het toepassen van innovatieve duurzame technieken. Tegelijkertijd moet het centrum op termijn voorzien in de behoefte van het MKB aan goed opgeleide werknemers op dit gebied. Een vorm van kruisbestuiving die beide partijen in de toekomst voordelen biedt. Het centrum wil het MKB bovendien informatie verstrekken over duurzaamheid en de technologie die daar bij hoort. Techniekopleidingen doorspekken met duurzame technieken Uitbreiding opleidingsaanbod Wij gaan onze reguliere techniekopleidingen doorspekken met bestaande duurzame technieken, licht projectleider Jouko van der Mast de plannen nader toe. Daar worden speciale lesmodules voor ontwikkeld. Ook wordt apparatuur voor instructie en proefnemingen aangeschaft. Verder wordt het aanbod van cursussen in het kader van de nascholing van werkenden in de techniekbranche flink uitgebreid. In het centrum wordt goed zichtbaar gemaakt wat er zoal beschikbaar is op het gebied van duurzame technieken. In een showroom komen diverse proefopstellingen. Werkplaats en database Van der Mast wijst erop dat in het centrum tal van infrastructurele voorzieningen komen die het noordelijke MKB kunnen ondersteunen bij plannen voor duurzame innovaties. Er wordt onder meer een innovatieve werkplaats opgezet, vertelt hij. In deze ruimte kunnen bijvoorbeeld projecten worden gedaan in opdracht van bedrijven. Ook kunnen start-ups van deze werkplaats gebruik maken om samen met studenten uit het MBO en HBO hun ideeën verder uit te werken in concrete producten. Dat gebeurt onder begeleiding van het betreffende bedrijf en hun docenten. Verder is het de bedoeling dat er een database op het gebied van duurzame technieken wordt ontwikkeld. Die kan door het MKB worden geraadpleegd om te kijken wat er allemaal beschikbaar is aan relevante producten of technologieën. Met Centrum Duurzaam is in totaal een investering van vijf miljoen euro gemoeid. Het SNN draagt 1,8 miljoen bij, terwijl de provincie Fryslân er twee ton in steekt. In de financiering is

13 Noord NL maart Daan Postma (links) en Jouko van der Mast verder een half miljoen euro opgenomen als cofinanciering, onder meer van bedrijven die apparatuur beschikbaar stellen voor bijvoorbeeld de proefopstellingen. Dit initiatief kan MKB flinke impuls bezorgen bij innovatie Adviesgroep met experts Volgens vestigingsdirecteur Daan Postma van ROC Friese Poort in Leeuwarden - deze onderwijsinstelling heeft ook vestigingen in Drachten, Heerenveen en Emmeloord - kan Centrum Duurzaam het MKB een flinke impuls bezorgen bij innovatieplannen. Wij kunnen met dit initiatief straks niet alleen goede studenten afleveren, zegt hij, maar er via nascholing ook voor zorgen dat medewerkers van bedrijven duurzame technieken beter kunnen adviseren en installeren. We trekken de kennis als het ware naar binnen. Er is bovendien een adviesgroep met experts gevormd die op de achtergrond fungeert en waar nodig eventueel kan zorgen voor bijsturing. Verbeterde instroom Met dit project kunnen we ook de instroom van studenten verbeteren, vult Van der Mast aan. Door het aspect duurzaamheid te benadrukken, bereiken we ook andere doelgroepen. Verder is het de bedoeling om het thema duurzaamheid niet alleen in de techniekopleidingen een prominente plaats te geven, maar op termijn ook modules te ontwikkelen voor onze andere opleidingen. Lezingen en workshops over duurzame technieken Onderscheid Postma ziet ook nog een ander voordeel in de keuze van het stevig profileren van het fenomeen duurzaamheid in de opleidingen van ROC Friese Poort. We kunnen ons daarmee nadrukkelijk onderscheiden van andere onderwijscentra, stelt hij. Het is dan natuurlijk wel van groot belang om goede lesprogramma s en faciliteiten te hebben. En die zijn in dit Centrum Duurzaam straks in ruime mate beschikbaar Centrum Duurzaam gaat ook regelmatig activiteiten organiseren die in het teken staan van duurzame technieken. Zo komen er bijvoorbeeld maandelijks lezingen of workshops over actuele onderwerpen die bestemd zijn voor studenten, docenten en leidinggevenden uit het bedrijfsleven. Zij kunnen op deze bijeenkomsten kennis en ervaringen uitwisselen. Ook andere belangstellenden zijn welkom bij deze sessies. De eerste lezing over het gebruik van warmtepompen en aardwarmte is inmiddels gehouden. Deze lezing is goed bezocht door vertegenwoordigers van bedrijven, studenten en docenten.

14 14 Visserij en toerisme Lauwersoog straks samen sterk De Marne trekker van internationaal project North Sea Fish Het Europees programma Interreg IV-B Noordzeeregio is een fonds voor transnationale samenwerking waarin ook het SNN participeert. In veel projecten die binnen dit programma worden uitgevoerd, speelt Noord- Nederland een prominente rol. In de persoon van Anna van Dijk heeft het SNN een Interregcoördinator voor het Noordzeeprogramma die de afstemming met de drie noordelijke provincies verzorgt om partijen gezamenlijk bij de Interregprogramma s te laten aanhaken. Hoe een kleine gemeente trekker kan zijn van een groot internationaal project. Dat laat de gemeente De Marne zien met haar vooraanstaande rol in het project North Sea Fish, dat onderdeel is van het Europese programma Interreg-IVB Noordzeeregio Als leadpartner heeft De Marne in dit groot opgezette project niet alleen een aanjagende, maar vooral ook coördinerende functie. De participatie van De Marne in North Sea Fish heeft alles te maken met de geplande ruimtelijke ontwikkeling van Lauwersoog. Bij dit proces wordt ingezet op zowel een duurzaam toekomstperspectief voor de visserij als op een dynamische ontwikkeling van recreatie en toerisme. De deelname aan North Sea Fish past naadloos in deze filosofie. Kleine visserijhavens North Sea Fish richt zich op perifeer gelegen, kleine visserijhavens rond de Noordzee en stimuleert innovatie in logistiek en duurzaamheid. In het project werkt De Marne twee jaar lang samen met de Deense haven Hanstholm, de kennisinstituten van Hull (Engeland) en ILVO (België) en de Nederlandse gemeenten Harlingen en Sluis. De nauwe samenwerking biedt De Marne de mogelijkheid om de ontwikkeling van Lauwersoog in een breder kader te plaatsen. Bovendien kan de gemeente als leadpartner optimaal gebruik maken van de kennis van haar projectpartners. Kwaliteitsslag De visserij vormt een belangrijke bedrijfstak voor de lokale economie, constateert wethouder Harm Evert Waalkens van De Marne. De sector is onder druk komen te staan door verslechterende marktomstandigheden en strengere milieuregels. Er wordt te weinig geïnvesteerd in een duurzame visserij, terwijl de vraag naar duurzame visproducten juist groter wordt. Met dit project kan een kwaliteitsslag worden gemaakt die bijdraagt aan een sterkere visserijcultuur. Daarbij zoeken we de verbinding met recreatie en toerisme. Dat moet je niet geïsoleerd doen, maar samen met andere havens. We hebben daarom een beroep gedaan op Fred het de Europese Jong (l) Interregfonds. en Sake Hoekstra

15 Noord NL maart Aanjager Binnen North Sea Fish voert De Marne drie projecten uit. Zo is pas geleden in de persoon van voormalig gedeputeerde Douwe Hollenga een aanjager voor de visserij aangesteld. Hollenga was vier jaar portefeuillehouder visserij in het Regionaal College Waddengebied. Het afgelopen jaar was hij lid van een commissie die aan het ministerie advies uitbracht over het toekomstperspectief voor de wadden- en garnalenvisserij. De aanjager moet een brug slaan tussen overheid en vissers en de vissers ondersteunen bij het inspelen op de veranderde omstandigheden. Daarbij gaat het ook om het stimuleren van concrete projecten, inclusief de financiering. Bovendien moet hij zorgen voor een goede balans tussen de belangen van de visserij en de sector recreatie en toerisme. Duurzame haven Verder stelt de gemeente De Marne een programma van eisen op voor de inrichting van een toekomstbestendige haven. Waalkens: De haven is ruim veertig jaar oud. Er werken hier in de visserij, op de visafslag, in de logistiek en in de dienstverlening zo n tweeduizend mensen. Daar past een moderne, goed uitgeruste haven bij, waar de vissersvloot en de pleziervaart de komende 25 jaar mee vooruit kunnen. Eind van dit jaar moet het inrichtingsplan klaar zijn. In de plannen gaan we onder meer uit van kadeverlenging aan de oost- en zuidzijde, het schouwen van de logistiek en het geschikt maken van de visafslag als garnalencentrum waar machinaal wordt gepeld. Combinatie met toerisme Omdat Lauwersoog zich steeds meer ontwikkelt als toeristische trekpleister, is de gemeente ook nadrukkelijk op zoek naar initiatieven die de visserij en het toerisme met elkaar verbinden. Jaarlijks komen er 1,8 miljoen bezoekers naar dit gebied, weet Waalkens. In onze visie moeten we er alles aan doen om deze mensen langer in de regio te houden dan dat ze alleen even een visje komen eten. We moeten ze bijvoorbeeld ook informatie over het Waddengebied geven en de Waddenzee als Werelderfgoed promoten. Verder wordt gedacht aan een verse vismarkt en een hotel aan de haven. Het is belangrijk dat initiatieven in zowel de visserij als het toerisme elkaar versterken en elkaar niet in de weg staan. Brandpunt Waalkens ziet in het verbeteren van de functie van de haven, het behoud van werkgelegenheid en innovatie in zowel visserij als toerisme de belangrijkste pijlers onder de toekomstige ontwikkeling van Lauwersoog. De haven moet met z n unieke ligging een brandpunt worden van innovatie en werkgelegenheid, stelt hij. De haven moet nadrukkelijk op de kaart komen en zo n positie krijgen dat niemand meer om Lauwersoog heen kan Wethouder Harm Evert Waalkens van gemeente De Marne Startconferentie De projectpartners in North Sea Fish komen donderdag 18 april naar Lauwersoog voor de officiële startconferentie van het project. Zij zullen daar hun voorgenomen projecten presenteren en kennis en ervaringen uitwisselen. De bijeenkomst wordt gekoppeld aan de opening van een semi-permanent informatiecentrum over Lauwersoog.

16 16 Tweede editie Prins Claus Mastergala Een muzikaal evenement van hoog niveau Op vrijdagavond 15 februari vond in de Grote Zaal van De Oosterpoort te Groningen de tweede editie van het Master Gala plaats. Dit gala wordt jaarlijks georganiseerd door het Prins Claus Conservatorium, onderdeel van de Hanzehogeschool Groningen. Het SNN is een van de sponsoren, mede vanwege de bestaande contacten in Duitsland. Volgens de voorzitter van het SNN, Jacques Tichelaar past een grensoverschrijdende culturele ontmoeting in deze tijd.,,landsgrenzen vervagen, regio s werken samen. Overheden, bedrijfsleven en onderwijs in Noord-Nederland en Noord-Duitsland weten elkaar steeds beter te vinden. Hier, in deze internationale regio wordt gewerkt aan Europa. Het is goed dat je belangrijke relaties niet alleen in vergaderkamers ontmoet. Een gala is een prachtige netwerkbijeenkomst. Onder de genodigden van het Master Gala waren vertegenwoordigers van Duitse en Nederlandse overheden en bedrijven. De heer Marnix Krop, de Nederlandse ambassadeur in Duitsland, en dr. Heinz Peter Behr, de Duitse ambassadeur in Nederland, zijn de beschermheren van dit initiatief. SNN-voorzitter Jacques Tichelaar, Commissaris van de Koningin in Drenthe, genoot van het concert. Ik ben blij dat dit Master Gala na de succesvolle première in 2012 een traditie begint te worden. Het is een muzikaal evenement van hoog niveau. De muzikale invulling van de avond werd dit jaar verzorgd door het Prins Claus Conservatorium van de Hanzehogeschool Groningen en de Hochschule der Künste Bremen. Studenten van beide instellingen vormden samen het Hanze Symfonie Orkest. Commissaris van de Koningin, Max van den Berg opende het gala met een welkomstwoord. Daarin benadrukte hij niet alleen het natuurlijke partnerschap van Noord-Nederland en Noord-Duitsland maar ook het belang om gezamenlijk op te trekken richting Europa. We zijn beide kansrijke regio s. Strategisch gelegen, midden in het hart van Noordwest- Europa. Met een vergelijkbare economische structuur. Krachtige bedrijven en hoogstaande kennisinstellingen. Met gezamenlijke sterke punten. Het orkest stond onder leiding van de Franse gastdirigent Marc Piollet. Er werden onder meer liederen van Gustav Mahler en de indrukwekkende 5e symfonie van Dmitri Shostakovich ten gehore gebracht. Het Mastergala wordt hét relatie-event voor Duitsland en Nederland in het voorjaar. De kracht zit in de traditie! Het Mastergala zal in 2014 gezamenlijk met het Prins Claus Concert georganiseerd worden. Dit concert, ter ere van Prins Claus, wordt eens in de vier jaar georganiseerd. Er wordt een compositie geschreven speciaal voor de Prins, deze wordt tijdens het concert ten gehore gebracht door de studenten van het Prins Claus Conservatorium met ondersteuning van andere koren en orkesten.

17 Noord NL maart Delegatie ambassadeurs bezoeken Noord-Nederland De innovatieve kanten van Noord-Nederland belicht Op uitnodiging van het SNN hebben de Nederlandse ambassadeurs uit Denemarken, Estland, Finland, Noorwegen en Zweden, de buitenlandse ambassadeurs in Den Haag uit Estland en Litouwen en hun honorair consuls op 30, 31 januari en 1 februari 2013 een werkbezoek aan Noord-Nederland gebracht. Het driedaagse bezoek van de ambassadeurs werd feestelijk afgesloten met een netwerkdiner in het Drents Museum in Assen, waar de heer Jacques Tichelaar, commissaris van de Koningin in Drenthe en tevens voorzitter van het SNN de ambassadeurs welkom heette. Letterlijk met de voeten in de modder bij de Dairy Campus in Leeuwarden. Kees de Koning leidt de delegatie rond. Tijdens het werkbezoek werd de gelegenheid geboden om met de ambassadeurs in gesprek te gaan. Het bezoek stond in het teken van de innovatieve kanten van Noord-Nederland. Nieuw dit jaar is dat er gelegenheid was om in gesprek te gaan met de ambassadeurs. Het driedaagse programma bestond uit verschillende economische en sociale activiteiten in Drenthe, Fryslân en Groningen. Met als doel de ambassadeurs een up-to-date beeld te geven van de concrete toepassingen van innovatie in Noord-Nederland op de noordelijke economische thema s water- en sensortechnologie, energie, Healthy Ageing en agribusiness. Prof. dr. Gerald de Haan, directeur Eriba, legt de groep in zijn lab uit op welke wijze er onderzoek wordt gedaan naar Healthy Ageing. Ook was er in het programma voldoende tijd om te netwerken met vertegenwoordigers van de provincies en gemeenten, kennisinstellingen, intermediaire organisaties en het bedrijfsleven dat zaken doet met deze Noordoost-Europese landen. Ymke van der Geld, manager valorisatie LifeLines, verzorgt een rondleiding door het Lifelines centre in Groningen.

18 18 Samenwerking Target leidt tot kruisbestuiving en spin offs Noorden dé big data regio van Nederland Professor Edwin Valentijn van de astronomische onderzoeksgroep OmegaCen van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) benadrukt het meermalen: Noord-Nederland heeft alles in huis om dé big data regio van Nederland te worden. Maar eigenlijk zijn we dat ook al... Overal wordt veel over big data gepraat, maar geen regio profileert zich er zo sterk mee als het Noorden. Wij lopen echt voorop! Valentijn kan het weten. Als programma-coördinator van het ICT-project Target houdt hij zich intensief bezig met big data, de term voor zeer grote hoeveelheden data. Big data is wereldwijd booming, maar zorgt mede dankzij Target juist in Noord-Nederland voor nieuwe economische activiteiten en hoogwaardige werkgelegenheid. Wij lopen echt voorop! Proeftuin Target het grootste publiek-private ICT-project in ons land is met ondersteuning van onder meer het SNN in 2009 van start gegaan en heeft een looptijd t/m Het project behelst de opbouw van een duurzaam economisch cluster intelligente informatiesystemen, gericht op het beheer van data afkomstig uit sensornetwerken. Door de samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven in dit kenniscluster worden complexe en schaalbare datasystemen ontwikkeld en verbeterd. De proeftuin maakt concrete markttoepassingen mogelijk voor nieuwe producten en diensten. De partners in het project zijn: OmegaCen, Donald Smits Centrum voor Informatie Technologie (CIT), Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), Kunstmatige Intelligentie (RUG), Target Holding, IBM, Oracle, Nspyre, ASTRON en Elkoog. Zij willen big data op innovatieve wijze inzetten voor zowel wetenschappelijke als maatschappelijke en commerciële projecten. Professor Valentijn: We moeten ons blijven profileren als de big data regio. Uniek testbed Het hart van het kenniscentrum is een uniek testbed voor de opslag en verwerking van data, vertelt Valentijn. Dit testbed heeft een capaciteit van tien petabytes. Om dat een beetje tastbaar te maken: dat is een hoeveelheid data gelijk aan een stapel dvd s met een hoogte van dertig Martinitorens ASTRON en LifeLines De kennis en technologie van Target worden momenteel al ingezet bij een grote diversiteit aan onderzoeksprojecten die gebaseerd zijn op zeer grote datastromen. Valentijn: Denk bijvoorbeeld aan ASTRON dat het testbed gebruikt voor de opslag van enorme hoeveelheden gegevens van LOFAR, de grootste radiotelescoop in de wereld. Ook wordt het testbed benut voor het project LifeLines van het UMCG, een onderzoek gebaseerd op een databank met gegevens van personen. Een ander project dat gebruik maakt van de faciliteiten van Target is Monk, een onderzoeksmethode waarmee honderd

19 Noord NL maart Datacentrum voor ruimteonderzoek ESA kilometer handgeschreven teksten van het Nationaal Archief digitaal toegankelijk kan worden gemaakt. Ook buitenlandse projecten zijn aangesloten op het testbed, zegt Valentijn. Zo is in Chili een groothoek camera geïnstalleerd voor een zoekprogramma van de ESO, waarbij met een grote telescoop op zoek wordt gegaan naar donkere materie. Diverse onderzoeksgroepen verspreid over Europa werken via Target s informatiesystemen met de data. Regionale spin offs Valentijn wijst erop dat een belangrijk doel van Target valorisatie van kennis is. In dit verband zijn als spin offs van Target recent vier nieuwe regionale bedrijven gestart: e-vitality, dat e-health producten en diensten ontwikkelt, Dataprovider Links, dat navigatie op internet in kaart brengt, Songa, een online muziekdienst en Veam Video dat het mogelijk maakt om thuis videosollicitaties op te nemen. En dan is er nog het Infoversum in Groningen, een Target spin off in het kader van kennisverspreiding. Het Infoversum wordt een 3D big datadome theater waar wetenschap, bedrijfsleven en cultuur samenkomen. Het wordt rond mei 2014 geopend. We boeken inmiddels veel succes bij het MKB waar het gaat om het mogelijk maken van markttoepassingen, constateert Valentijn. Ik ben trots op de gerealiseerde spin offs. En er zit nog meer in de pijplijn. Er is echt sprake van kruisbestuiving. Daarom moeten we ons hier blijven profileren als dé big data regio van Nederland. Dat is voor dit gebied van grote economische betekenis. Daar kunnen we mee scoren Met de toekenning van Target was 32 miljoen euro gemoeid. Het SNN heeft hier voor de helft aan bijgedragen. De partners hebben de andere helft gefinancierd. De verwachting was dat Target zou leiden tot veel nieuwe bedrijven, honderd arbeidsplaatsen en honderd miljoen euro aan uitgelokte investeringen. Inmiddels zijn we hard op weg, zegt Valentijn. Aan directe nieuwe investeringen en banen schat ik dat we rond een derde zijn. Er zit nog meer aan te komen. De aanzuigkracht van onze projecten is enorm. En we hebben de indirecte effecten nog niet in kaart gebracht. Als spin off van Target wordt in Groningen een hoogwaardig datacentrum ingericht voor sterrenkundig onderzoek. Dit onderzoek wordt verricht door de Euclid-satelliet die in 2020 wordt gelanceerd door ruimtevaartorganisatie ESA. Het centrum maakt het informatiesysteem voor alle gegevens die deze satelliet verzamelt en waaraan zeker duizend onderzoekers in heel Europa zullen werken. Met de Euclid-missie hoopt de ESA een groot mysterie in de sterrenkunde te ontrafelen: de aard en betekenis van donkere materie en donkere energie. Het heelal wordt geobserveerd met zeer geavanceerde waarnemingsapparatuur. De eigenschappen van miljarden sterrenstelsels kunnen hiermee gedetailleerd in kaart worden gebracht. Met de oprichting en operaties tot 2018 van het datacentrum is 7,3 miljoen euro gemoeid aan voornamelijk personeelskosten. De onderzoeksschool voor astronomie NOVA, de organisatie voor ruimteonderzoek SRON en de RUG hebben samen 3,1 miljoen beschikbaar gesteld. De overige gelden komen van de deelnemende kennisinstituten van RUG, NWO en Universiteit Leiden.

20 20 Kop Hoofdkop Noord NL is een uitgave van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland namens Drenthe, Fryslân en Groningen en verschijnt vier keer per jaar tekst Harry Knevelbaard Joke Schaapman Communicatie SNN foto s Fotografie Willem Jan Kleppe Deborah Roffel Ewoud Rooks Niels Cornelis Meijer realisatie VNR creative druk Scholma Druk, Bedum abonnementen Gratis aan te vragen via redactie SNN Postbus 779, 9700 AT Groningen

Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen

Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen Namens de stuurgroep Noord Nederland Rusland 2013 wil ik graag met u het

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Fotoverslag Leningrad Oblast week in Noord-Nederland. 4-7 maart 2013

Fotoverslag Leningrad Oblast week in Noord-Nederland. 4-7 maart 2013 Fotoverslag Leningrad Oblast week in Noord-Nederland 4-7 maart 2013 2 In het kader van het bilaterale vriendschapsjaar tussen Nederland en Rusland bracht een delegatie uit Leningrad Oblast, onder begeleiding

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan:

SNN <communicatie=snn.eu@mail203.atl81.rsgsv.net> namens SNN <communicatie@snn.eu> Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Rienks, Diane Van: SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Waar verdient

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging

Arjan Koop, Watter. Uitnodiging Arjan Koop, Watter Uitnodiging Arjan Koop, Watter De beschikbare kennis en ondersteuning in Noord-Nederland heeft er voor gezorgd dat ons duurzame desinfectie concept nu wereldwijd wordt ingezet. 28 november

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013 Finish in zicht 1 Finish in zicht Noord-Nederland heeft voor de periode 2007-2013 ruim 169 miljoen uit het Europees

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Onderwerp : Ontwikkeling Lauwersoog P oj No h Fi h

Onderwerp : Ontwikkeling Lauwersoog P oj No h Fi h Raadsvoorstel Raadsvergadering d.d. : 26 juni 2012 Agendapunt : 6 Portefeuillehouder : Dhr. H.E. Waalkens Onderwerp : Ontwikkeling Lauwersoog P oj No h Fi h B&W besluit d.d. : 4 juni 2012 Leens, 12 juni

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Intentieverklaring Blueport Lauwersoog

Intentieverklaring Blueport Lauwersoog Intentieverklaring Blueport Lauwersoog Intentieverklaring Blueport Lauwersoog 1 Ondergetekenden: Initiatiefnemers: 1. Visafslag Lauwersoog BV, vertegenwoordigd door dhr. H. Smit, directeur 2. Exploitatiemaatschappij

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network emarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden Denemarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden France Netherlansds Frankrijk Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN Foto: Pixabay, Creative Commons MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF: BANENMOTOR VAN DE SAMENLEVING Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is dé banenmotor

Nadere informatie

Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende samenwerking Grensoverschrijdende samenwerking Woensdag 19 september 2012 Groningen, 13 mei 2011 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden (gemeenten, Landkreise,

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Dames en heren, [Inleiding] Mensen die op inspiratie wachten

Nadere informatie

2 1 OKT. 20U. 2014-43.160/43/A.7, EZP 542347 Otten J.A. (050)316 4292 n.v.t.

2 1 OKT. 20U. 2014-43.160/43/A.7, EZP 542347 Otten J.A. (050)316 4292 n.v.t. provincie groningen Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage nderwerp 2 1 KT. 20U 2014-43.160/43/A.7, EZP 542347 tten

Nadere informatie

Europa wil slim, duurzaam en inclusief

Europa wil slim, duurzaam en inclusief Europa wil slim, duurzaam en inclusief Noord-Nederland bereidt zich intensief voor op de Europese programma s in de periode 2014 2020. Het SNN biedt u met dit bericht inzicht in voortgang en verwachtingen.

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

World Food Center uit de startblokken!

World Food Center uit de startblokken! World Food Center uit de startblokken! De plannen voor de realisatie van het World Food Center (WFC) zijn in een ver gevorderd stadium. Het WFC wordt een iconisch experience center waar de Nederlandse

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

8 & 9 APRIL TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE

8 & 9 APRIL TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE 8 & 9 APRIL 2014 TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE 2014 Netwerken in een sterke regio! Samenwerken, netwerken en op de hoogte zijn van elkaars kennis en kunde is belangrijker dan ooit. Dit besef leeft sterk

Nadere informatie

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab Computer Vision Computer Vision is het automatiseren van visuele inspecties. Met behulp van een computer worden beelden geïnterpreteerd die met een camera zijn vastgelegd.

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord U heeft onlangs een project afgerond dat financieel is ondersteund door het SNN. Voor het SNN is het van groot belang te weten wat de resultaten

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie

Europese subsidies voor de Sociale Economie Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? 1 EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Europa 2020 doelstellingen

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Excellenties, Dames en heren,

Excellenties, Dames en heren, Alleen de uitgesproken tekst geldt. Welkomstwoord van drs. Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koningin in de provincie Overijssel, bij de opening van de relatiebijeenkomst Lente in Overijssel,

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING Groningen, 13 mei 2011 Huis De Beurs, Groningen Donderdag 27 juni 2013 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden

Nadere informatie

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren.

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren. Alleen de uitgesproken tekst geldt. Toespraak bij de opening van het Innoversum Innovatiecongres door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op woensdag 25 mei 2011 om 9:20 te Enschede.

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit Donderdag 2 februari 2012 Welkomstwoord JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Ontmoeting Chinese minister van Cultuur Cai Wu - Errera, Brussel Zeer geachte collega, minister

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

SNN in alle Staten 7

SNN in alle Staten 7 SNN in alle Staten SNN in alle Staten 7 Nieuwsbrief voor Statenleden November 2011 nummer 7 Voorwoord Hoe gaan we de toekomst van Noord- Nederland en de noordelijke samenwerking op een goede manier invulling

Nadere informatie

ABI-Opo Wowoyo 2007. netwerken. presentatie. verkoopkansen. zaken doen. informatie. Thema: Vooruitgang door bundeling

ABI-Opo Wowoyo 2007. netwerken. presentatie. verkoopkansen. zaken doen. informatie. Thema: Vooruitgang door bundeling ABI-Opo Wowoyo 2007 netwerken. presentatie. verkoopkansen. zaken doen. informatie Thema: Vooruitgang door bundeling Wanneer? 4, 5, 6 en 7 oktober 2007 Waar? KKF-Beursterrein Een zaken- en handelsbeurs

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL

Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL EDIAAL is een programma van Energy Delta Institute dat zich toelegt op het verzamelen, bewerken en ontsluiten van onafhankelijke, toepasbare

Nadere informatie

Informatie Maatschappelijke Beursvloer Maastricht

Informatie Maatschappelijke Beursvloer Maastricht Wat is een beursvloer De Beursvloer is een lokaal evenement waar maatschappelijke behoeften worden verhandeld: vraag en aanbod van vrijwilligerswerk in de meest brede zin van het woord. Voorwaarde is dat

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN)

KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN) KENNISNETWERK KRIMP NOORD NEDERLAND (KKNN) één loket, van en voor het Noorden Kennis netwerk Kennis delen Kennis ontwikkelen 01_0264 Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland (KKNN) Eén loket Het Kennisnetwerk

Nadere informatie

Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013. ontmoeten inspireren co-creëren

Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013. ontmoeten inspireren co-creëren Nu met themasponsoring! Dagelijks contact met uw doelgroep! Partnermogelijkheden 2013 ontmoeten inspireren co-creëren Dagelijks contact met voorschrijvers en opdrachtgevers Materia brengt u in contact

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe

Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe Derde Kamer Bijeenkomst De regio weer op de kaart Hotel Van der Valk, Nieuw Amsterdam, 21 september 2006 Prof.dr. P.H. Pellenbarg Faculteit der Ruimtelijke

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

16-20 september 2013 MAANDAG 16 SEPTEMBER

16-20 september 2013 MAANDAG 16 SEPTEMBER BUILDING ENERGY U BENT UITGENODIGD VOOR DE DUTCH GREEN BUILDING WEEK Energie is de belangrijkste grondstof voor succes, daarom gaan wij er zorgvuldig mee om. We realiseren en faciliteren gebouwen die in

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon togt.am T +31703485179 am-vander.togt@minbuza.nl

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG

Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG Jacques C. Dekker 14 november 2012 Friesland, Groningen, Drenthe, Duitsland, Scandinavië Titel van deze slide Agribusiness NHN Productie: 3 miljard Werk: 15.000 arbeidsplaatsen

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Werken in de evenementenbranche

Werken in de evenementenbranche werkproces 1 1 2 3 4 5 6 Werken in de evenementenbranche Medewerker Evenementenorganisatie Wat laat je zien? Je organiseert evenementen zelfstandig en in opdracht van anderen Je bent de spin in het web,

Nadere informatie

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Kempen broedplaats voor grensoverschrijdende samenwerking Meer dan 250 ondernemers, bestuurders en intermediairs uit Nederland en België waren aanwezig

Nadere informatie

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Symposium Healthy Ageing in mbo en hbo Joost Degenaar Directeur Centre of Expertise Healthy Ageing Centre of Expertise Healthy Ageing

Nadere informatie

NIOF Exportbestemmingen Noordoost-Europa

NIOF Exportbestemmingen Noordoost-Europa NIOF Exportbestemmingen Noordoost-Europa Inhoudsopgave Inleiding... 3 Noordoost-Europa... 4 Sectoren... 5 Investeringssoort... 6 Beursbezoeken... 7 2 Inleiding Onder de vlag van het SNN opereert sinds

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

HBO Talentenprijs editie marketing

HBO Talentenprijs editie marketing HBO Talentenprijs editie marketing Nieuwsbrief - maart Donderdag 31 mei 2012 Hanzehogeschool Groningen We zijn aan het eind van de maand maart en dat betekent dat het unieke HBO Talentenprijs event over

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

Aan: de leden van provinciale staten van Drenthe. i.a.a. gedeputeerde R. Bats

Aan: de leden van provinciale staten van Drenthe. i.a.a. gedeputeerde R. Bats Aan: de leden van provinciale staten van Drenthe i.a.a. gedeputeerde R. Bats Assen, 11 december 2009 Behandeld door mevrouw I.M. Rozema (0592) 36 57 95 Onderwerp: Jaarplan 2010 DrEUn Geachte leden, Bij

Nadere informatie

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR De Argentijnse Republiek, de Federatieve Republiek Brazilië, de Republiek Paraguay, de Republiek ten oosten van de Uruguay, de

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF NLRF 2013 Nummer 1, December 2011/Januari 2012

NIEUWSBRIEF NLRF 2013 Nummer 1, December 2011/Januari 2012 Nummer 1, December 2011/Januari 2012 NIEUWSBRIEF NLRF 2013 Nummer 1, December 2011/Januari 2012 Dit is de eerste Nieuwsbrief over het Nederland-Ruslandjaar 2013 (NLRF2013). Op deze manier houden wij u

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN)

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN) HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Kennisnetwerk Krimp In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210-jarig bestaan! Noord-Nederland Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo-onderwijsaanbod

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus.

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus. Inleiding MCN Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013 Missie: Het duurzaam aanwenden van de zee en haar omgeving ten behoeve van het langdurig

Nadere informatie

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020. CvB 24-08-2015

Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020. CvB 24-08-2015 Innovatie, valorisatie en ondernemerschap 2020 CvB 24-08-2015 Innovatie, valorisatie en ondernemerschap Bestaand Kenniscentrum Ondernemerschap Center of Entrepreneurship Value050 Incubator Cube050 Hanze

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi NUMMER 116, 8 APRIL 2016 IN DIT NUMMER Platform educatie - lees verder Platform borgen - lees verder Kijkje in de keuken - lees verder Subsidies Themafonds Digitalisering Collecties Groningen - lees verder

Nadere informatie

Noordelijke Clusters in Beeld

Noordelijke Clusters in Beeld Noordelijke Clusters in Beeld Verkenning langs 62 EFRO-projecten Arjen Edzes (RUG) / Jan Dirk Gardenier (CAB) / Hans van Rijn (CAB) / Jouke van Dijk (RUG) Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Ruimtelijke

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS www.herbestemmingnoord.nl Kenniscentrum Herbestemming Noord Het doel van Kenniscentrum Herbestemming Noord is een duurzame herbestemming tot stand te brengen met

Nadere informatie

Worldschool Young European Specialists. Programma voor deelnemende leerlingen. YES! in het kort. YES! Young European Specialists

Worldschool Young European Specialists. Programma voor deelnemende leerlingen. YES! in het kort. YES! Young European Specialists Worldschool Young European Specialists YES! Young European Specialists Programma voor deelnemende leerlingen YES! is een speciaal onderwijsprogramma voor leerlingen van het VWO, vijfde leerjaar. Honderd

Nadere informatie