mhealth in Nederland Advies voor ondernemers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "mhealth in Nederland Advies voor ondernemers"

Transcriptie

1 mhealth in Nederland Advies voor ondernemers

2 Samenvatting In het licht van de enorme mogelijkheden die mobile health (mhealth) biedt, beschrijven en onderzoeken we in dit white paper de huidige stand van de mhealth sector in Nederland: waar de meeste potentie en groeimogelijkheden liggen en wat de struikelblokken voor ontwikkeling en implementatie zijn. Hiervoor voerde JAPPS interviews met een tiental experts en professionals uit kennisinstellingen, zorginstellingen en het bedrijfsleven. Ondanks dat alle respondenten op de lange termijn een toekomst voor mhealth zien, wordt er met gering enthousiasme gereageerd op de implementatie van mhealth in de Nederlandse zorgsector tot dusver: een aantal uitzonderingen daargelaten is deze afwezig. Ook op de korte tot middellange termijn wordt verwacht dat in een (spannings)veld van verschillende stakeholders acceptatie en implementatie van mhealth traag zal gaan. Om deze ban te breken hebben we op basis van deze interviews een zestal adviezen samengesteld voor ontwikkelaars van mhealth toepassingen: Los een probleem op: denk vanuit de vraag van gebruikers. Technische mogelijkheden zijn eindeloos, maar de inhoud bevat de sleutel tot succes van mhealth toepassingen. mhealth moet in een behoefte van eindgebruikers voorzien. Eindgebruikers bijvoorbeeld artsen of patiënten moeten toepassingen ook kunnen en willen gebruiken. In plaats van innovatie te pushen, zal er hierdoor een zuigende vraag ontstaan en binnen dit vacuüm heeft mhealth de ruimte zich te ontwikkelen. Hier ligt ook een antwoord op de hamvraag in de (m)health sector: wie gaat er betalen? Durf te ondernemen op de lange termijn. Er zijn minder quick wins in de zorg dan in andere industrieën. Parallel aan innovaties moet een gevarieerd pallet aan stakeholders gemotiveerd worden om daar op in te spelen. Voordat men toepassingen gaat ontwikkelen moet men bovendien bereid zijn te investeren in onderzoek naar de vraag van de gebruikers. Van gesloten naar open, werk meer samen. mhealth is versnipperd en wordt vaak gezien als een bonte verzameling mobiele apps; er ontbreekt structuur. Bedrijven en instellingen moeten van gesloten naar open en data gaan delen. Data is waardevol. Kleine innovatieve bedrijven hebben voor hun innovaties vaak informatie nodig die zij niet voor handen hebben. Samenwerking is de sleutel tot schaalbaarheid en dus tot succes van mhealth. Ook is samenwerking nodig om steun te krijgen van verschillende stakeholders. Betrokkenheid van artsen vroeg in het ontwikkelproces verkleint de weerstand tegen technologische innovaties; een van de grootste uitdagingen in de zorgsector. Ook bevorderd dit de controle op wetenschappelijke kwaliteit en veiligheid. Certificering zal ook bijdrage aan vertrouwen in mobiele apps. Introduceer standaarden. Een oorzaak of gevolg van de versnippering is een gebrek aan standaardisatie. Exponentiële groei is te verwachten als krachten worden gebundeld. Dit kan bijvoorbeeld door koppeling van mhealth applicaties aan een elektronisch patiëntendossier (EPD). Hiervoor zijn standaarden essentieel. Koppeling en combinatie van data op macroniveau geeft beter inzicht in zorgvraagstukken. Gebruik randapparatuur. mhealth hoeft niet beperkt te blijven tot te technische mogelijkheden van hardware van mobiele communicatie middelen. Randapparatuur die met deze interne hardware communiceert vergroot de technische mogelijkheden voor self tracking (quantified self), monitoring en diagnostiek enorm. De combinatie van persoonlijke data tot big data zal bovendien tot baanbrekende nieuwe inzichten leiden Kijk over grenzen heen. De grootste kans voor mhealth ligt in ontwikkelingslanden. De economische en demografische druk maakt hier de weg vrij voor baanbrekende innovaties. Hier moeten Nederlandse bedrijven op inspelen. Deze aanbevelingen werden herhaaldelijk door de geïnterviewde professionals genoemd. In dit white paper gaan we dieper in op de vraaggesprekken waaruit deze aanbevelingen zijn ontstaan. We willen bij deze ook eenieder die een bijdrage heeft geleverd aan dit stuk danken. We hopen dat we hiermee een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van mhealth in Nederland. JAPPS biedt zorgorganisaties en bedrijven strategisch advies over ontwikkeling en implementatie van mobiele technologie. Daarnaast ontwikkelt JAPPS geavanceerde mobiele apps die voldoen aan de hoogste wetenschappelijke en technische standaarden. Daarbij richt JAPPS zich op de ontwikkeling van mobiele toepassingen in de gezondheidszorg. Pieter van Bokhoven, PhD Jochem Cornelis, MSc

3 Inleiding De huidige stand van techniek en de toenemende vraag om de gezondheidszorg beter, goedkoper en meer toegankelijk te maken, schetsen een landschap waarin mhealth stevig zijn voeten in de aarde zal krijgen. Mensen zijn mobiel verbonden. Binnen Nederland zijn meer mobiele aansluitingen dan het aantal inwoners. Uit onderzoek van TNS NIPO 1 blijkt dat van de personen met een mobiele aansluiting 44 procent een smartphone heeft, terwijl 16 procent ook een tablet bezit. Deze wijde verspreiding van mobiele technologie biedt enorme mogelijkheden om de gezondheidszorg goedkoper en efficiënter te maken 2. Naast deze technologisch- maatschappelijke ontwikkeling zijn er in de gezondheidszorg trends waarneembaar die het pad effenen voor een mobiele revolutie: 1. De totale Nederlandse zorgkosten stegen tussen 2001 en 2008 van 48 miljard naar bijna 80 miljard euro 3. Door de toenemende vergrijzing stijgt de zorgvraag, terwijl budgetten gelijk blijven of zelfs krimpen. Dit spanningsveld leidt tot beleidsveranderingen waarbij de publieke sector steeds sterker trekt aan bedrijven om kostenbesparende innovaties te ontwikkelen. 2. De gezondheidszorg richt zich op een model waarin niet alleen de patiënt, maar het individu centraal staat: personalized medicine. Door grootschalige projecten als het Human Genome Project en het International HapMap Project 4 worden genetische varianten bekend die betrokken zijn bij ziektes en reacties op medicijnen. Hierdoor kunnen behandelingen op ieder individu afgestemd worden. 3. Er is een algemeen besef dat preventie niet alleen beter is dan genezing, maar ook kosten bespaart. Op de subsidieagenda van de Europese Unie staat preventie bovenaan. Preventie is mogelijk door middel van betere monitoring van patiënten in risicogroepen en inductie van gedragsverandering. 1The Mobile Landscape Western Europe. EMEA Mobile Research Paper. iprospect Gezond online. NYFER, Utrecht, Boston Consulting Group (2010). Kiezen voor kwaliteit. Portfoliokeuze van ziekenhuizen zorgen voor hogere kwaliteit en lagere kosten. Amsterdam: BCG De zorg wordt vanuit de overheid steeds meer geprotocoliseerd en meetbaar gemaakt. Dit levert een enorme administratieve druk. mhealth het aanbod van gezondheidgerelateerde diensten via mobiele en draadloze communicatie. mhealth biedt hier een uitkomst. mhealth maakt het mogelijk om de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg te verbeteren 5. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om door innovaties kosten te besparen; met de op handen zijnde demografische veranderingen een voorwaarde voor behoud van kwaliteit in de gezondheidssector. mhealth biedt ook tools om personalized medicine mogelijk te maken. In tegenstelling tot veel andere hardware is een mobiel apparaat dikwijls van één persoon. Dit maakt het mogelijk om persoonlijke kwetsbaarheden bloot te leggen en onverwachte toevallen te voorspellen. Het accent ligt op de preventie van ziekte en het beschikbaar maken van gezondheidszorgdiensten. 6 Tot slot is de automatisering van de gezondheidssector al in volle gang door de introductie van ehealth (electronic health). Hierdoor kan mhealth perfect inhaken op reeds ontwikkelde technieken zoals een EPD en platformen voor monitoring en communicatie. Door op deze golf mee te liften kunnen grote hoogtes worden bereikt. Er zijn weinig mensen die twijfelen aan de bijdrage die mhealth zal leveren aan de uitdagingen waar de gezondheidszorg voor staat. Toch zijn ehealth en mhealth projecten in Nederland en de rest van de wereld niet altijd succesvol gebleken. Vaak stranden ze na een pilotfase, zijn ze door hun grote complexiteit niet goed uitvoerbaar, of blijken ze onbetaalbaar door oplopende implementatiekosten. De enorme uitdagingen waar dit soort grote projecten voor staan wordt onderstreept door de terugschaling van het aantal ehealth initiatieven door de 5 Gezond online. NYFER, Utrecht, Tan, J. (2005). E- health care information systems. San Fransisco, Ca: Jossey- Bass.

4 Nederlandse overheid 7. In dit veld met nog weinig succesvolle business models wordt vaak de vraag gesteld of er sprake is van een door technologie gedreven hype of dat er daadwerkelijk vraag is vanuit de markt. mhealth behelst het gebruik van draadloze technieken zoals Bluetooth, GSM, GPRS, 3G/4G, WiFi, WiMAX etc. bij het overbrengen van ehealth data en diensten. Over het algemeen worden deze gebruikt door personen werkzaam in de gezondheidszorg op apparaten zoals mobiele telefoons, smartphones, laptops en tablet PCs. Figuur 1. Aantal mhealth app gebruikers wereldwijd, in miljoenen (links). mhealth app opbrengst wereldwijd, in miljoenen dollars (Rechts). Bron: Mobile Health Market Report , Research2Guidance. De opbrengst omvat app downloads, marketing, transacties en apparatuur verkoop. 7 Accelerating innovation: the power of the crowd - KPMG

5 De stand van mhealth Wereldwijd zijn de verwachtingen van mhealth hoog. Over het laatste jaar (2012) is het aantal mensen dat een mobile health smartphone app downloadde verdubbeld (Fig. 1). Ook financieel is een enorme groei waar te nemen in de sector (Fig. 1). In Nederland is dit niet anders. Samen met de steeds bredere beschikbaarheid van technologie zorgen deze cijfers voor toenemende interesse vanuit bedrijven en investeerders. Met de op handen zijnde bezuinigingen en oplopende zorgkosten wordt er vanuit de overheid steeds vaker gekeken naar mhealth als een duurzame oplossing om zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Ook vanuit de bevolking neemt deze interesse toe. Naast zogenaamde early adopters en jongeren, beginnen ook steeds meer baby boomers mobiele technologie te omarmen; het gebruik van tablets neemt sterk toe, vooral onder vrouwen 8, die ook steeds vaker een actievere rol nemen in hun eigen gezondheid. Het wachten is op toepassingen die gebruik maken van mogelijkheden van mobiele apparaten, die er in het pre- mobiele tijdperk simpelweg niet waren. Michel Klein, Assistant Professor Artificial Intelligence aan de Vrije Universiteit Amsterdam: Deze projecten zitten vaak nog in een pilotfase. Op dit moment is de afstand tussen onderzoekers die onderzoeksdata rondom mhealth produceren enerzijds en bedrijven die innovaties implementeren in een starre zorgsector anderzijds nog enorm. Toch worden de verwachtingen hoog gehouden waardoor er sprake is van een technologisch optimisme, waarbij nieuwe technieken snel de oude moeten vervangen zegt Jeroen Ruwaard, ehealth consultant bij het landelijk kenniscentrum kinder- en jeugdpsychiatrie. Toch is het primaire enthousiasme enorm getemperd. Op de vraag in hoeverre mhealth in de Nederlandse zorgsector is geïmplementeerd is het antwoord van al onze respondenten eenduidig en duidelijk: niet of nauwelijks. Technisch is veel mogelijk, maar mhealth heeft haar belofte nog niet waargemaakt. Tot op heden blijven oplossingen beperkt tot een translatie van de papieren werkelijkheid naar een online of mobiele vorm. Michiel van Agtmael, internist in het VU medisch centrum: Een voorbeeld hiervan is het acute boekje; een boek met richtlijnen voor de diagnostiek en behandeling van aandoeningen op het gebied van inwendige specialismen. Vroeger liepen coassistenten met dit boek onder hun arm, tegenwoordig is dit in app vorm beschikbaar. Andere toepassingen die alom vertegenwoordigd zijn gaan niet veel verder dan SMS alerts ter herinnering van een afspraak bij een huisarts of specialist en online (mobiele) vragenlijsten. Ruud van Uden, projectleider bij Focus Cura: Wel is het gebruik van videoconsult op afstand in opkomst (zie bijvoorbeeld 8 The Rise of mhealth. Applico.

6 De ontrafeling van het web rondom mhealt In de schaduw van de kansen en mogelijkheden voor mhealth, zijn de hordes die nog genomen moeten worden aanzienlijk. In een zorgsector die overrijp is voor technologische innovatie, is tegelijk de weerstand hiertegen ook het hoogst. Hier ligt een grote uitdaging. Het speelveld rondom mhealth. Het speelveld is complex (Fig. 2). Artsen staan vaak kritisch tegenover patiënten die een actievere rol gaan spelen in de regie van hun gezondheid 9. Er is een verwachting dat deze bezorgdheid bij de jonge generatie artsen af zal nemen. Marianne ketting, senior consultant, Ketting Partners Advies: Onderzoek laat echter zien dat jonge artsen in dienst snel socialiseren, waardoor dit probleem zal blijven bestaan. Onze respondenten waren er van overtuigd dat succesvolle initiatieven juist gesteund moeten worden door zorgverleners. Daarom moeten zijn vroeg in het ontwikkelproces worden betrokken. Dit bevorderd bevendien de controle op wetenschappelijke kwaliteit en veiligheid. Aan de andere kant staan de patiënten. Zij zijn op zoek zijn naar toegankelijke gezondheidszorg en meer controle over hun gezondheid. Ook worden zij steeds bewuster in hun keuzes. Tussen arts en patiënt staan zorgverzekeraars. Door de toenemende economische druk zijn zij op zoek naar goedkopere alternatieven. Jan Willen Faessen, managing partner bij Redmax en voorzitter van de Nederlandse vereniging voor ehealth: Zorgverzekeraars zijn primair geïnteresseerd in kostenbesparingen, secundair in kwaliteit van zorg. Om verzekeraars te overtuigen om te investeren in mhealth zal linksom of rechtsom een (indirecte) budgettaire motivatie gegeven moeten worden. Laurens van der Tang, CEO bij VitalHealth Software Inc: Uiteindelijk wil je toe naar een systeem waarin verzekeraars mhealth toepassingen gaan vergoeden. Als zij gaan betalen moeten zij overtuigd zijn van het economische nut. Naast deze drie belangrijkste belanghebbenden, is er nog een scala aan stakeholders die zich bezig houden met mhealth (Fig. 2). Wanneer mhealth haar beloften in gaat lossen zal ze ingrijpende veranderingen in de gezondheidszorg teweeg brengen. Marianne Ketting: Innovaties zullen dus weerbarstig moeten zijn tegen vaak monopolistische stakeholders die hun belangen proberen te beschermen. Samenwerking. Om in dit complexe speelveld succesvol te zijn zal samenwerking moeten worden gezocht. Inovaties zullen hand- in- hand met zorgverleners ontwikkeld moeten worden, zodat zij overtuigd raken van het nut: los een probleem op. Hetzelfde geldt voor zorgverzekeraars. Voor duurzame mhealth moet een kritieke massa bereikt worden. Ook omdat kleinere initiatieven vaak niet de voordelen opleveren die schaalbaarheid biedt. De echte waarde van mhealth zal pas duidelijk worden wanneer projecten het hele systeem van de gezondheidszorg penetreren. Lange adem. Er zijn minder quick wins in de zorg dan in andere industrieën zegt Maarten den Braber, digital health strategist en co- founder van Quantified Self Europe. Door het complexe speelveld zul je voordat je gaat ontwikkelen moeten onderzoeken waar de vraag ligt, wat de behoefte is, hoe het gebruikt zal worden en wie het gaat gebruiken. Hiervoor moet je durven ondernemen op de lange termijn. Techniek. mhealth gaat niet om techniek het gaat om de communicatie en content, zegt Marianne Ketting. Technisch is alles mogelijk, wat niet lukt is mensen bereiken en gedrag veranderen. Deze overtuiging wordt breed gedeeld. Op de middenlange termijn kwamen bij de meerderheid van de respondenten twee technische aspecten naar voren waar winst te halen is: 9 Colliding interests, competing visions. PwC.

7 Figuur 2. Speelveld rondom mhealth met verschillende stakeholders. 1. Standaardisatie is nodig om versnippering tegen te gaan en om combinatie van data tot big data mogelijk te maken. Daarnaast is standaardisatie nodig voor koppeling van mhealth toepassingen aan een EPD. Het EPD wordt gezien als de sleutel tot schaalbaarheid. Een voorbeeld van zo n standaard is het Continuity of Care Record (http://www.astm.org/standards/e2369.ht m). Dit is een open standaard voor patiëntdata en bevat de meest relevante en actuele medische informatie in elektronische vorm. 2. Een betrouwbare infrastructuur van draadloze netwerkverbindingen. De ontwikkeling hiervan is al in volle gang. Controle en veiligheid van mobiele applicaties. Een veelgenoemd probleem van mhealth toepassingen is veiligheid. Vooral wanneer het apps betreft, aangezien deze door kleine partijen ontwikkeld en verspreid kunnen worden en deze in toenemende mate door arts en patiënt gebruikt worden 10. Op dit moment zijn er in de categorie medical meer dan apps beschikbaar in de Apple App Store en meer dan 3000 in de Google Play Store. Meer dan 85% van de artsen heeft een smartphone en 50% gebruikt deze in de dagelijkse praktijk 11. In box 1 staat een 10 Visser BJ, Buijink AW. Need to peer- review medicalapplications for smart phones. J Telemed Telecare 2012;18: Cox A. Smartphone Apps, Monitoring & mhealth Strategies Dec Juniper Research. overzicht van de 10 hoogst gewaardeerde apps voor artsen. Verschillende studies benadrukken het ontbreken van evidence based content van deze apps en het gebrek aan betrokkenheid van artsen in het ontwerp en ontwikkeling van apps 14. Er zijn verschillende voorstellen om apps met medische content te laten peer- reviewen, zoals dat gebeurt met wetenschappelijke artikelen. Online initiatieven zowel internationaal (bv als in Nederland (http://www.digitalezorggids.nl/expert- reviews) zijn hiervoor gaande (zie box 1). Echter, hier wordt vaak gekeken naar het design en gebruiksgemak van de app en in mindere mate naar de correctheid van de medische content. Wat veel ontwikkelaars niet weten is dat zodra een app wordt gezien als een medisch hulpmiddel, de app dan een CE- markering moet hebben 12 (De afkorting CE staat voor Conformité Européenne). De inspectie voor de 12 Europese richtlijn 93/42/EEG: lex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv.do?uri=celex:31 993L0042:NL:NOT Wet op de medische hulpmiddelen: datum_ Besluit medische hulpmiddelen: datum_

8 gezondheidszorg houdt hier toezicht op. De striktheid van certificering hangt af van de risicoklasse van de applicatie 13. Medische hulpmiddelen zijn instrumenten, toestellen, apparaten en software die voor medische doeleinden worden gebruikt. Een app wordt gezien als medisch hulpmiddel wanneer deze bijvoorbeeld wordt gebruikt voor diagnostiek of behandeling, of een meetfunctie heeft. Ook aan het veilig opslaan van medische gegevens zijn richtlijnen verbonden. Hiervoor geldt een aangepaste versie van de code voor informatiebeveiliging: de norm NEN 7510 (www.nen7510.org). Mobiele toepassingen moeten hier aan voldoen; NEN 7510 richt zich op zorginstellingen en andere organisaties die bij informatievoorziening in de gezondheidszorg zijn betrokken, ongeacht de aard en de omvang van het bedrijfsproces. Box 1. Top 10 hoogst gewaardeerde apps voor artsen Medscape Farmacotherapeutisch kompas New England Journal of Medicine MedCalc Acute boekje Living medical text books Neuromind Your Diagnosis Sanford guide One night in the ED Naslagwerk van geneesmiddelen en ziektes Geneesmiddeleninformatie Medisch- wetenschappelijke artikelen Berekeningen voor in de medische praktijk Diagnostiek en behandeling interne geneeskunde Medische leerboeken Referentie tool voor neurologen Simulatiespel voor artsen Advies over infectieziektes Educatie van radiologie 13 Medische apps, is certificeren nodig? Nictiz

9 Mogelijkheden voor mhealth Er zijn hoge verwachtingen dat mhealth de logge en dure gezondheidszorg zal hervormen tot een systeem dat op de lange termijn goedkoper is en gericht is op individuele patiënten en preventie. Ondanks een gebrek aan succesvolle implementaties van mhealth in de zorgsector en aan succesvolle business modellen, zien de meeste respondenten een toekomst voor mhealth. Met de komst van mobiele apparaten (smartphones en tablet PCs), cloud computing en geavanceerde draadloze netwerktechnieken, zijn technische mogelijkheden voor mhealth ruimschoots aanwezig. Hier volgt een beschrijving van kansen en groeimogelijkheden voor bedrijven. Bied een dienst aan die goedkoper, efficiënter of sneller is via mobiele apparaten. mhealth is een tool, geen nieuwe vorm van geneeskunde. De acceptatie van deze tool hangt af van hoe deze in de huidige geneeskunde wordt ingebakken. Wil mhealth succesvol zijn dan zal het de hand shake tussen zorgverlener en patiënt moeten faciliteren aldus Laurens van der Tang. mhealth moet een probleem oplossen. Ontwikkelaars zullen zich altijd af moeten vragen wat de vraag is vanuit de gebruikers; artsen en patiënten. Als in hun behoefte wordt voorzien, zullen zij ook bereid zijn om hiervoor te betalen. Met een steeds sterkere privatisering van de gezondheidszorg worden patiënten zich meer bewust van zorgkosten. In 2006 is de nieuwe zorgverzekeringswet ingevoerd en met de introductie van het systeem van de Diagnose- Behandel- Combinatie (DBC) een begin gemaakt met de transitie van een budgetsysteem naar een gereguleerde vorm van marktwerking. 14 Hierdoor gedragen patiënten zich in toenemende mate als consumenten. mhealth zal steeds meer een positie gaan bekleden binnen de consumer electronics. Hier ligt ook meteen een verdienmodel voor bedrijven. Maartje Ermers, projectleider bij Cordaan: Patiënten zijn bereid kleine bedragen te betalen voor gemak en artsen voor minder administratieve rompslomp en betere zorg Box 2. Sensoren die draadloos communiceren met smartphones AliveCor Asthmapolis Basis Fitbit ibgstar Jawbone up Muse Lumoback Nike Fuelband Proteus MioLink Withings Tinké Zeo Pro Zephyr Meet single channel ECG via vingertoppen Houdt bij waar en wanneer een astma inhalator gebruikt wordt Horloge trackt beweging, hartslag, transpiratie en temperatuur Polsband en clip meet activiteit Bloedglucosemeter Polsband trackt activiteit en slaap 4- sensor EEG hoofdband Heupband meet lichaamshouding (rug) Polsband meet activiteit Oraal in te nemen moleculaire sensor communiceert met pleister Spiersensor Weegschaal en bloeddrukmeter Meet hartslag, zuurstofgehalte, bloeddruk, ademhaling en hartslagvariatie (stress) EEG hoofdband meet slaaptoestand Borstband meet hartslag, ademhaling, ECG en lichaamshouding 14 Graafmans, W.C., Berg, M.J. v.d., Koolman, A.H.E. (2008).Wat verstaan we onder marktwerking in de gezondheidszorg? In: Zorgbalans Bilthoven: RIVM

10 voor patiënten. Wanneer het smartphone apps betreft, wordt bovendien de distributie uit handen genomen door Apple s App Store of de Android Play Market. Hierdoor zijn in potentie grote groepen consumenten eenvoudig te bereiken. Hierbij liggen volgens Jan Willen Faessen twee strategieën voor hand: Richt je op een specifieke niche markt, of kom met een specifieke oplossing voor generiek probleem. Sensoren en randapparaten. Mobiele apparaten en smartphones in het bijzonder hebben interne sensoren die door apps gebruikt kunnen worden; zoals een camera, GPS, kompas, microfoon en 3D accelerometer. Daarnaast is een smartphone persoonlijk en hebben mensen deze altijd bij zich. Hierdoor kunnen mhealth diensten ontwikkeld worden die betrouwbare gegevens verzamelen en notificaties op maat bieden. 15 mhealth apps spelen hierop in, maar deze blijven altijd beperkt tot de sensoren in de smartphone. Parallel aan deze apps zien we een trend in een toename van randapparaten die via draadloze technologie met smartphones communiceren (zie box 2 voor een uitgebreider overzicht van externe sensoren en hun functies). Door deze apparatuur wordt het scala van mogelijkheden enorm uitgebreid, vooral op het gebied van monitoring en diagnostiek. Monitoring en interventie. Persoonlijke data verzameld door sensoren kan gebruikt worden voor monitoring van activiteiten en de gezondheidstoestand. Voorbeelden hiervan zijn Agrus en SenseOS. Terugkoppeling van deze data naar de gebruiker kan bewustwording creëren en daarmee gedragsverandering. Quantified self (QS) is het vergroten van zelfkennis door middel van self- tracking Aldus Yuri van Geest, ambassadeur van Singularity University. QS is een beweging die enkele jaren geleden nog bestond uit eigenzinnige hackers die samen kwamen om de nieuwste, vaak zelfgebouwde, meetmethoden te bespreken. Tegenwoordig spelen zij steeds meer een rol van betekenis en is de interesse vanuit bedrijven en investeerders gewekt. Door middel van unobtrusive measurements kan data verzameld worden zonder dat een gebruiker daar hinder van ondervindt. Dit maakt de weg vrij voor ecological momentary assesment: het verzamelen van data van gebruikers tijdens hun dagelijkse bezigheden. Innovatie heeft dataverzameling niet alleen makkelijker en goedkoper gemaakt, maar stelt ons ook in staat biologische data te verzamelen die enkele decennia geleden nog niet bekend waren, zoals bloedwaardes, bloedhormonen, ons genoom en microbiome. Door middel van self- tracking nemen mensen controle over hun eigen gezondheid. Waar we vroeger naar een doktor gingen, kijken we nu naar onze data. Self- trackers verleggen hiermee de grenzen van persoonlijke gezondheidszorg. De uitdaging ligt nu in de correcte interpretatie van deze data. Door een wetenschappelijke aanpak laten self trackers een nieuw licht schijnen op nog onbegane paden. Het zijn de ondernemers die deze ontwikkelingen bij het grote publiek aan de man brengen. Box 3. Asthmapolis is een Bluetooth sensor die bijhoudt wanneer patiënten hun astma inhalator gebruiken. Via een app wordt bijgehouden waar en wanneer de inhalator gebruikt wordt. Door deze data te combineren wordt inzichtelijk waar en wanneer patiënten vaak astmatisch zijn. Door middel van deze methode is men er achter gekomen dat astmatische patiënten vaak s ochtends in de buurt van een haven hun inhalator gebruiken. Dit moment viel samen met de overslag van bepaalde goederen in de haven. Astmatici stemmen hier nu hun bezoek aan dit gebied op af. Van QS naar big data. Data is waardevol. De n = 1 experimenten door middel van self- tracking kunnen persoonlijk interessante inzichten geven. Grote stappen worden echter pas gezet als deze data gecombineerd wordt tot zogenaamde Big Data. De kracht van de massa. De essentie van deze door massa versnelde innovatie ligt in de kritieke massa. Door grote hoeveelheden data te combineren kan een statistische Power (de waarschijnlijkheid om een effect 15 White Paper mhealth. Frank Schalken. hulp.nl/media/uploads/files/whitepaper- mhealth.pdf

11 aan te tonen) behaald worden waarmee nieuwe inzichten blootgelegd kunnen worden. Een voorbeeld hiervan is een toepassing van citizen science door ispex en Asthmapolis (zie box 3). Exponentiële groei. De ontwikkelingen in de ICT sector gaan snel. Moore s law stelt dat de rekenkracht van hardware iedere 2 jaar verdubbelt. Technisch is er geen beperking aan de hoeveelheid data die we op kunnen slaan. Terwijl het grote publiek nog maar nauwelijks gewend is aan dataopslag in tera- en petabytes (respectievelijk duizend en een miljoen gigabytes), wordt bijvoorbeeld voor het brain mapping project 16 gesproken over dataopslag in yottabytes (een miljard petabytes). In dit licht zijn ontwikkelingen gaande waarbij supercomputers zoals IBM s Watson, betere en meer evidence based diagnoses kunnen stellen dan artsen 17. mhealth zal op dit soort ontwikkelingen in gaan springen waardoor exponentiële groei en verandering plaats kan vinden. Hier zullen zowel bedrijven als overheden hun beleid nu al op aan moeten passen. Ontwikkelingslanden. Voor bedrijven ligt er een kans over de grenzen heen in ontwikkelingslanden. Epidemieën en een tekort aan werknemers zorgen hier voor ernstige problemen voor overheden en zorgverleners. De explosieve groei van mobiele communicatiemiddelen in deze gebieden in het afgelopen decennium 18 bieden echter hoop op een betere gezondheidszorg door middel van mhealth. Hier zijn dringende problemen aan de orde, waardoor er simpelweg geen tijd en geld is om na te denken over problemen zoals veiligheid van patiëntdata. Deze economische en demografische druk maakt de weg vrij voor baanbrekende innovaties. De toepassing van mhealth in ontwikkelingslanden gaat buiten de strekking van dit white paper om. Voor verdere informatie hieromtrent verwijzen we naar mhealth for development press- office/2013/04/02/fact- sheet- brain- initiative ibm.com/innovation/us/watson/watson_in_healthc are.shtml 18 The United Nations Foundation and Vodafone Foundation. mhealth for Development; The Opportunity of Mobile Technology for Healthcare in the Developing World

12 Conclusie In dit white paper hebben we een uitgebreid overzicht gegeven van de uitdagingen waar mhealth voor staat en de mogelijkheden voor mhealth om te benutten. Uit de vraaggesprekken die we hiervoor voerden werd duidelijk dat mobiele technologie wordt gezien als een manier om grondige veranderingen in de gezondheidszorg mogelijk te maken. De omvang van de te nemen hordes heeft het enthousiasme echter ook gematigd. Eén onderwerp kwam steeds terug; ondanks dat de mhealth sector op dit moment bloeit, is men op zoek naar uniformiteit. Zo wordt er gezocht naar uniformiteit wat betreft betrouwbaarheid en veiligheid. Dit is een vereiste voor een brede acceptatie. Daarnaast is er uniformiteit nodig van datastandaarden. Dit zal de schaalbaarheid vergroten en daarmee de kans op succes. Koppeling met een EPD wordt hierbij vaak als sleutelfactor genoemd. De grootste uitdaging waar de sector voor staat is echter het creëren van uniformiteit in visie van verschillende stakeholders. Subsector overschrijdende ontwikkeltrajecten en samenwerking zijn daarbij essentieel; van private tot publieke sector, van zorginstellingen tot patiënten(organisaties) en zorgverzekeringen. Alle stakeholders moeten in een vroeg stadium worden betrokken. En bedrijven moeten met oplossingen komen die deze stakeholders direct helpen. Tezamen met onze respondenten concluderen we dat ondanks een complex speelveld, sociologische hordes en technische uitdagingen, er enorm veel ontwikkelingen gaande zijn die mogelijkheden bieden voor bedrijven binnen de mhealth sector. Met de komst van steeds geavanceerdere interne sensoren in mobiele apparaten en randapparatuur is steeds betere monitoring mogelijk. Dit vormt de basis voor een preventieve gezondheidszorg en de ontwikkeling van gedragsveranderende toepassingen. Zodra dit kostenbesparingen oplevert zullen zorgverzekeraars dit ook gaan vergoeden. Daarnaast zal de combinatie van persoonlijke data tot big data tot baanbrekende nieuwe inzichten leiden. Ook levert mhealth tools om binnen een gezondheidszorg waar de administratieve druk steeds groter wordt, bestaande werkzaamheden goedkoper, sneller en efficiënter te maken. Dit alles biedt mogelijkheden waar bedrijven op in kunnen spelen en daarmee mhealth in de zorgsector kunnen integreren.

13 Lijst van geïnterviewde personen Laurens van der Tang CEO VitalHealth Software Inc. Marianne Ketting senior consultant, Ketting Partners Advies Michiel van Agtmael Internist infectious diseases VU medisch centrum Maarten den Braber Digital health strategist en co- founder van Quantified Self Europe Maartje Ermers Projectleider Cordaan Michel Klein Assistant Professor Vrije Universiteit Amsterdam Ruud van Uden Projectleider Focus Cura Yuri van Geest Ambassadeur Singularity University Jan Willen Faessen Managing partner bij Redmax en voorzitter NVEH Marijke Bremmer Psychiater VU medisch centrum

DIGITAL HEALTH. Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken. Frederieke Jacobs

DIGITAL HEALTH. Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken. Frederieke Jacobs Frederieke Jacobs Themabijeenkomst Big Data - FHI, federatie van technologiebranches 15 oktober 2015 DIGITAL HEALTH Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken WAAROM GROEIT

Nadere informatie

ehealth en sensortechnologie

ehealth en sensortechnologie ehealth en sensortechnologie Serious stuff or just hot stuff? Waar ligt de toegevoegde waarde voor de installateur? Eric Hamers, 9 april 2015 INHOUD - Introductie Actiaal - Inleiding ehealth, mhealth,

Nadere informatie

Ready healthcare. Actieplan gezondheidszorg. Vodafone Power to you

Ready healthcare. Actieplan gezondheidszorg. Vodafone Power to you Ready healthcare Actieplan gezondheidszorg Vodafone Power to you 2 Hoe kunnen onze zorgverleners efficiënter werken? Uw kansen Naarmate de vraag naar zorg groter wordt, neemt de druk op zorgverleners toe.

Nadere informatie

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant!

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant! Mhealth-strategie Bekijk het van de andere kant! Wie zijn wij? Marco Boonstra, Senior Communicatieadviseur Sjoerd van Dekken Communicatieadviseur Inhoud Wat is mhealth? Eerste ervaringen met mhealth Implementatierisico

Nadere informatie

Een zorgtransformatie door digitale innovatie. Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services

Een zorgtransformatie door digitale innovatie. Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services Een zorgtransformatie door digitale innovatie Jeroen Tas CEO, Healthcare Informatics.Solutions.Services Digitale technologieën Exponentiële groei in snelheid, aantal en gebruik 2 miljard mensen hebben

Nadere informatie

Improve Condition Technology. Guido Peters & Frank Kistemaker

Improve Condition Technology. Guido Peters & Frank Kistemaker Improve Condition Technology Guido Peters & Frank Kistemaker Agenda Introductie Innov8 4life Uitgangspunten ICT & zorg Patiënt Consument Gezondheidsbevordering en gedragswetenschappen Huidige oplossingen

Nadere informatie

Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte

Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Kennis en ervaringen met e-health van mensen met een chronische longziekte, J. Hofstede & M. Heijmans, NIVEL, november

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 AGD

Nationale DenkTank 2014 AGD AGD Achtergrond en uitwerking Door versnippering van gegevens kan de potentie uit zelf gemeten gegevens niet benut worden Probleem Er wordt op dit moment heel veel gezondheidsinformatie gemeten maar door

Nadere informatie

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte 22-10-2015 Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte Hoogleraar en Lector Technologie in de Zorg Directeur Expertisecentrum voor Innovatieve Zorg en Technologie (EIZT) TIJD 16.00 tot 16.30 Waar staan

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Verbeter het investeringsrendement. Communications door het gebruik ervan te vergroten. White Paper WORK. PLAY. LIFE.

Verbeter het investeringsrendement. Communications door het gebruik ervan te vergroten. White Paper WORK. PLAY. LIFE. Verbeter het investeringsrendement van uw Unified Communications door het gebruik ervan te vergroten White Paper WORK. PLAY. LIFE. Inleiding Bedrijven zijn zich absoluut bewust van de voordelen van het

Nadere informatie

Werken aan de zorg van morgen

Werken aan de zorg van morgen Werken aan de zorg van morgen Uitkomsten zorgdebat VNG Jaarcongres 2015 E-health, wonen en zorg Whitepaper Ruim baan voor initiatieven om langer gezond thuis te wonen Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie RAM Mobile Data Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Nadere informatie

Even voorstellen/programma. Met e-health fit (in de chronische fase) ehealth volgens min. van VWS. EHealth in de chronische fase

Even voorstellen/programma. Met e-health fit (in de chronische fase) ehealth volgens min. van VWS. EHealth in de chronische fase Even voorstellen/programma Eelco Sengers Fysio/manueel therapeut Innovatie medewerker Onderzoeker FAST@HOME e.sengers@sophiarevalidatie.nl Met e-health fit (in de chronische fase) Eelco Sengers, MSc Kenniscentrum

Nadere informatie

het digitale landschap van de zorg in 2016

het digitale landschap van de zorg in 2016 het digitale landschap van de zorg in 2016 zorg & ict 6 april 2016 Presentatoren Erik van Laar CEO Multrix Peter Vermeulen Pb7 Research het digitale landschap van de zorg in 2016 / Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

ehealth & interoperabiliteit

ehealth & interoperabiliteit ehealth & interoperabiliteit Doortje Boshuizen Adviseur 24 juni 2010 Congres Domotica & ehealth Wat is ehealth? Het begrip 1) ehealth is een overkoepelende term voor gebruik van internet, mobiele en ambient

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch 10 stappen vooruit... De kosten van de gezondheidszorg zijn zeer snel gestegen Stijging ziekenhuiskosten in 5 jaar Stijging kosten AWBZ in 10 jaar 30 % Naar 20 mrd 66 % Naar 21 mrd 2 Daardoor En neemt

Nadere informatie

ICT & ehealth. Programmadirecteur Innovatie & ICT. Ellen Maat. Utrecht, 09-02-2011

ICT & ehealth. Programmadirecteur Innovatie & ICT. Ellen Maat. Utrecht, 09-02-2011 ICT & ehealth Programmadirecteur Innovatie & ICT Ellen Maat Utrecht, 09-02-2011 Uitdagingen voor de toekomst Behoud van kwaliteit, toegankelijkheid en beschikbaarheid van zorg 2 Increase in chronic illnesses

Nadere informatie

We danken u voor u bijdrage in de vorm van het invullen van de vragenlijst. 1. De organisatie waarvoor u de vragenlijst gaat beantwoorden?

We danken u voor u bijdrage in de vorm van het invullen van de vragenlijst. 1. De organisatie waarvoor u de vragenlijst gaat beantwoorden? Introductie Deze vragenlijst is onderdeel van studie naar de business case van ehealth toepassingen. Op basis van een formeel model van het Nictiz worden een aantal stakeholders onderscheiden rond een

Nadere informatie

E-HEALTH: DE IMPACT. Baanbrekende ontwikkelingen. Wat verandert er in de zorg?

E-HEALTH: DE IMPACT. Baanbrekende ontwikkelingen. Wat verandert er in de zorg? E-HEALTH: DE IMPACT Baanbrekende ontwikkelingen Wat verandert er in de zorg? TEUN JONKER Manager E-Health en domotica Zorginformaticus WAT KOMT ER AAN BOD? Wat is E-Health? En wat levert het op? Overzicht

Nadere informatie

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Intro IoT IoT en business! I-real B.V.: H2g0 Real-time

Nadere informatie

Multidisciplinaire samenwerking

Multidisciplinaire samenwerking Multidisciplinaire samenwerking Beschouwing Zorgkosten Zelfredzaamheid Naam: Nadie Wijfjes Klas: MPS06 Datum: 30-3-2015 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Verschuivingen... 3 Van verzorgingshuis naar thuiszorg...

Nadere informatie

Visie Ehealth Longfonds

Visie Ehealth Longfonds Visie Ehealth Longfonds Dit document beschrijft de visie en standpuntbepaling van het Longfonds in relatie tot E-health. En is de basis voor de ontwikkelde checklist voor toetsing van E-health initiatieven

Nadere informatie

De toekomst van ehealth de hype voorbij?

De toekomst van ehealth de hype voorbij? De toekomst van ehealth de hype voorbij? GDW kennisdelingsconferentie Rolien de Jong MSc Amersfoort, 31 maart 2011 Introductie NVEH NVEH, de Nederlandse Vereninging g voor ehealth, is dé vereniging voor

Nadere informatie

Highlights in ehealth

Highlights in ehealth Highlights in ehealth Hans C. Ossebaard KLM HEALTH SERVICES 23 JANUARI 2015 Center for ehealth Research and Disease management Kwaliteitsinstituut 1. Ontwikkeling kwaliteitstandaarden 2. Implementatie

Nadere informatie

Whitepaper. Effectief beveiligen met mobiele applicaties

Whitepaper. Effectief beveiligen met mobiele applicaties Whitepaper Effectief beveiligen met mobiele applicaties Effectief beveiligen met mobiele applicaties Snel internet, smartphones en tablets zijn niet meer weg te denken. Technische ontwikkelingen volgen

Nadere informatie

ICT Opleidingen, beroepen, bedrijven en verhalen. YoungWorks

ICT Opleidingen, beroepen, bedrijven en verhalen. YoungWorks ICT Opleidingen, beroepen, bedrijven en verhalen YoungWorks 1 2 1. Opleidingen Informatica Studie Websites en software ontwerpen en bouwen Omgaan met innovaties Beroep Interviewen gebruikers Software ontwikkelen

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Tekst: Annemaret Bouwman Fotografie: Ingrid Alberti NPCF beschrijft visie op persoonlijk gezondheidsdossier Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Patiëntenfederatie

Nadere informatie

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011 ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim 1 ehealth is mensenwerk Bedrijfskundige informatica 10 jaar in Telecom & Media bij KPN (Call Centers, doelgroepmarketing,

Nadere informatie

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Zelfmanagement en ehealth Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Stelling Alle zorgverleners krijgen vroeg of laat te maken met patiënten die zelf hun gezondheid (willen) managen.

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

Toepassing van zorg op afstand in Nederland

Toepassing van zorg op afstand in Nederland Toepassing van zorg op afstand in Nederland Toepassing van zorg op afstand in Nederland Irene van Duijvendijk MSc Adviseur Zorg ICT & Innovatie Nictiz 12 april 2015 Even voorstellen. Verpleegkundige Gezondheidswetenschapper

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Beveiliging van smartphones in de zorg

Beveiliging van smartphones in de zorg Beveiliging van smartphones in de zorg Spitsseminar Nictiz Pieter Ceelen Agenda Welke maatregelen kan een zorgorganisatie nemen om veilig met smartphones en tablets om te gaan? Beveiligingsrisico s Beveiligingsoplossingen

Nadere informatie

Zorgeloos communiceren. Ook voor uw totaaloplossing!

Zorgeloos communiceren. Ook voor uw totaaloplossing! Zorgeloos communiceren Ook voor uw totaaloplossing! Aangenaam Wij zijn Flexcom, adviseurs op het gebied van communicatie. Wij willen ervoor zorgen dat u zorgeloos kunt communiceren. Dit doen we met een

Nadere informatie

Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid

Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid Nieuwe technologie biedt meer vrijheid, zelfredzaamheid en veiligheid De connected patient als regisseur in de zorg Ga voor meer informatie naar vodafone.nl/zorg of bel met één van de Vodafone zorgspecialisten

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

MOBILE De mogelijkheden van mobile apps

MOBILE De mogelijkheden van mobile apps MOBILE De mogelijkheden van mobile apps Gemak dient de mens INHOUD Apps zorgen voor gebruikersgemak 2 The future is mobile 3 De groei van apps 4 Verwachting = nieuwe standaard 4 Van website naar mobiel

Nadere informatie

Het gebruik van mobiele technologie bij dataverzameling en interventie. Pepijn van Empelen

Het gebruik van mobiele technologie bij dataverzameling en interventie. Pepijn van Empelen logie bij dataverzameling en interventie 2 Complexiteit van gedragingen, opvattingen, emoties Context-afhankelijk Veranderlijk in de tijd Recall (automatismen) E-health Websites - generiek Tailored interventions

Nadere informatie

Zelfdiagnose & -management Hoe de smart phone u Raakt

Zelfdiagnose & -management Hoe de smart phone u Raakt Zelfdiagnose & -management Hoe de smart phone u Raakt FutureFlock Consulting 5 juli 2012 Zelfdiagnose & -management Hoe de Iphone u raakt Colofon in opdracht van: Door: Drs. Bart Götte MBA Business Futurist

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien?

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Joep Dille, Manager afdeling Innovatie en Wetenschap, Isala Gebruiker IT IS ALL IN THE CLOUDS Programma Drie Vragen: Waarom heeft Isala gegevens nodig? (management

Nadere informatie

Innovatieve oplossingen in de zorg

Innovatieve oplossingen in de zorg Innovatieve oplossingen in de zorg Zoekt u E-Health oplossingen die op korte termijn inzetbaar zijn binnen het primaire zorgproces? Of die uw medewerkers ontlasten in de dagelijks registratieverplichtingen?

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

op afstand de beste zorg

op afstand de beste zorg op afstand de beste zorg op afstand de beste zorg Met CURIT Connect monitort u uw (cardiologische) patiënten op afstand, makkelijk en goed. Vitale gegevens als bloeddruk en gewicht of zelfs een ECG worden

Nadere informatie

White paper User Based Computing. 14:45 u

White paper User Based Computing. 14:45 u 14:45 u White paper User Based Computing De wereld van ICT verandert snel. Komt uw bedrijf nog mee in de 21e eeuw? User Based Computing is de oplossing voor een organisatie van nu. Verlagen van complexiteit

Nadere informatie

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring HEALTH CARE LAB Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring Medische proeftuin en R&D centrum voor nieuwe innovaties Concept HEALTH CARE LAB Inleiding

Nadere informatie

ehealth in de Zorg 'een aanvulling of bedreiging' Erik Zwarter Managementadvies van Erasmus MC http://about.me/erikzwarter

ehealth in de Zorg 'een aanvulling of bedreiging' Erik Zwarter Managementadvies van Erasmus MC http://about.me/erikzwarter ehealth in de Zorg 'een aanvulling of bedreiging' Erik Zwarter Managementadvies van Erasmus MC http://about.me/erikzwarter 1 Het Erasmus MC 2012 1.200.000.000 omzet 9500 fte, 11.000 medewerkers 162 opnames/dag

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

ICT en Zorg (ehealth)

ICT en Zorg (ehealth) ICT en Zorg (ehealth) Op weg naar Warme en Slimme Zorg in Den Haag Dienst OCW S. Santokhi, projectleider ehealth Wat is ehealth? Inzetten van ICT middelen ter versterking van gezondheid en zorg Accent

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Nicole Kroon Directeur directie Regeldruk & ICT-beleid ibestuur congres 26 januari 2011 Waarom doen we het? ICT biedt kansen voor

Nadere informatie

De financiële impact van BYOD

De financiële impact van BYOD De financiële impact van BYOD Top 10 inzichten uit het wereldwijde -onderzoek Jeff Loucks / Richard Medcalf Lauren Buckalew / Fabio Faria Het aantal BYOD-apparaten in de zes landen van ons onderzoek zal

Nadere informatie

De toekomst van de eerstelijnszorg welkom in de digitale tijd. 18 april 2016 Prof. dr. Wim de Ridder

De toekomst van de eerstelijnszorg welkom in de digitale tijd. 18 april 2016 Prof. dr. Wim de Ridder De toekomst van de eerstelijnszorg welkom in de digitale tijd 18 april 2016 Prof. dr. Wim de Ridder Op zoek naar geluk 2 Blue zones, waar mensen 100 worden en gezond blijven 3 Het geheim van een lang leven

Nadere informatie

Gebruik mobiele apparaten

Gebruik mobiele apparaten Rapport onderzoek Gebruik mobiele apparaten creative studio 1. Voorwoord Wij, Pascal Usmany en Britt Vreeswijk zijn beide werkzaam in de communicatie. Pascal is eigenaar van Drop Alive Creative Studio

Nadere informatie

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S Behandeling Begrepen SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S de actualiteit hoe het begon Het ontstaan van Behandeling Begrepen Patientenvoorlichting 2015 Waarom Behandeling Begrepen? Slechte informatie

Nadere informatie

Welkom. 12 september 2014 Harrie Vaasen Opgesteld door Daan Hermsen

Welkom. 12 september 2014 Harrie Vaasen Opgesteld door Daan Hermsen Welkom 12 september 2014 Harrie Vaasen Opgesteld door Daan Hermsen Moderne Technologie Wat is het en waarom? Nieuwe technieken die ons digitale leven ingrijpend kunnen gaan veranderen 2 Moderne Technologie

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

De smartphone gaat de retail redden.

De smartphone gaat de retail redden. De smartphone gaat de retail redden. Natuurlijk er wordt steeds meer op internet gekocht en deze ontwikkeling zal nog veel verder doorgaan. Maar tegelijkertijd zien we ook dat winkels en winkelgebieden

Nadere informatie

M IMPROVING YOUR BUSINESS MOBILITY Mobistar Juni 1 2012. Hoe kiest u de juiste gsm voor uw bedrijf? UW ONDERNEMING alle krachten gebundeld

M IMPROVING YOUR BUSINESS MOBILITY Mobistar Juni 1 2012. Hoe kiest u de juiste gsm voor uw bedrijf? UW ONDERNEMING alle krachten gebundeld M IMPROVING YOUR BUSINESS MOBILITY Mobistar Juni 1 2012 Hoe kiest u de juiste gsm voor uw bedrijf? UW ONDERNEMING alle krachten gebundeld 2 De mobiele trends: een wereld in verandering Groot of klein,

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering.

BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering. BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering. Ruud Kurver Platform Outsourcing Nederland, 28 juni 2012 Introductie Product Manager Services, Telindus-ISIT

Nadere informatie

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify E-health modules voor de SGGZ Alle cliënten online met Karify Nieuwe eisen aan de zorg De zorg in Nederland verandert in een hoog tempo. Bestuurders, politici en verzekeraars stellen nieuwe eisen op het

Nadere informatie

REISINFORMATIE- DIENSTEN

REISINFORMATIE- DIENSTEN REISINFORMATIE- DIENSTEN Met pre- en on-trip reisinformatiediensten kunnen reizigers slimmer, gemakkelijker en eenvoudiger reizen. Ze ontvangen reisinformatie op maat, op hun PC, via een app op hun smartphone

Nadere informatie

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte De ontwikkeling van de ehealth-koffer Naam : Seline Kok en Marijke Kuipers School : Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding : HBO-Verpleegkunde voltijd

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

De abonnementsduur van het contract is afhankelijk van uw bundelkeuze (camera en abonnement).

De abonnementsduur van het contract is afhankelijk van uw bundelkeuze (camera en abonnement). Panasonic Cameramanager Go! Cloud videobeveiliging per direct beschikbaar! Panasonic Cameramanager biedt ondernemers de mogelijkheid op afstand een oogje in het zeil te houden. Met de alles in 1 oplossing

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Simac healthcare. Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat

Simac healthcare. Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat Simac healthcare Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat Simac Healthcare De Run 1101 5503 LB Veldhoven telefoon +31 (0)40 258 28 00 www.simac.com/nl/healthcare ZORG PROFESSIONAL CLIËNT MANTEL-

Nadere informatie

Doe meer met het Elektronisch Medisch Dossier. Dr. Filip Veldeman Microsoft Innovation Center Vlaanderen 21 februari 2013

Doe meer met het Elektronisch Medisch Dossier. Dr. Filip Veldeman Microsoft Innovation Center Vlaanderen 21 februari 2013 Doe meer met het Elektronisch Medisch Dossier Dr. Filip Veldeman Microsoft Innovation Center Vlaanderen 21 februari 2013 Even voorstellen Geneesheer master ICT Innovatie (terra nova) in healthcare, sinds

Nadere informatie

Tijdbesparing in de zorg met apps

Tijdbesparing in de zorg met apps De alles-in-1 Zorgapp Efficiënt en veilig Tijdbesparing in de zorg met apps Zorgapps maken al het coördinerende en administratieve werk eenvoudiger en efficiënter zodat tijd overblijft Moderne technologie

Nadere informatie

Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen

Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen Om de gewenste doorbraak in de zorg te realiseren, is meer aandacht nodig voor preventie en zelfmanagement. Het is algemeen bekend dat

Nadere informatie

Welkom op de Magnutude van 2020! notes. Magnus 1

Welkom op de Magnutude van 2020! notes. Magnus 1 Welkom op de Magnutude van 2020! Magnus 1 We gaan vandaag terugkijken op het ontstaan van de mobile hype. Laten we vooral kijken naar wat we in 2013 al aan technologie tot onze beschikking hadden en welke

Nadere informatie

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg REGIE Informatie over Regie, dé app voor de zorg INHOUDS OPGAVE 03 04 05 06 09 10 11 12 Waarom de zorgapp Regie? Wat is Regie? De meerwaarde van Regie Wie gebruiken Regie? Voordelen van Regie Technische

Nadere informatie

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorgorganisaties worden uitgedaagd tot het leveren van betere zorg voor minder geld. De vraag naar zorg neemt toe, als gevolg van de vergrijzing

Nadere informatie

Internetzorg en patiëntportalen. Ron van Holland, Nictiz

Internetzorg en patiëntportalen. Ron van Holland, Nictiz Internetzorg en patiëntportalen Ron van Holland, Nictiz Architectuur in de zorg 21 juni 2012 Agenda Inleiding Context en huidige status Blik op de toekomst Activiteiten Platform Internetzorg Architectuurvraagstukken

Nadere informatie

Het is een feit dat in de medische wereld de inzet en toepassing. Daar is ook een app voor! Over medische bibliotheken, mobiel en apps

Het is een feit dat in de medische wereld de inzet en toepassing. Daar is ook een app voor! Over medische bibliotheken, mobiel en apps Daar is ook een app voor! Welke rol kan de medische bibliotheek spelen in het dynamische, complexe Over medische bibliotheken, mobiel en apps speelveld van de patiëntenzorg, het medische onderzoek en onderwijs?

Nadere informatie

E-Health. Bart van Dijk november 2015 - Leiden

E-Health. Bart van Dijk november 2015 - Leiden E-Health Bart van Dijk november 2015 - Leiden Wat is E-Health? Het toepassen van informatie- en communicatie technologie ten dienste van de gezondheid en de gezondheidszorg E-Health 2 E-Health 3 HCC en

Nadere informatie

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12. PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM HIMMS 2012 Las Vegas Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.00 uur Gezondheidscentrum Middenland Het Gezondheidscentrum Middenland

Nadere informatie

Big Data Feit of Fictie? Twitter: @BigDataStartups

Big Data Feit of Fictie? Twitter: @BigDataStartups Big Data Feit of Fictie? Mark van Rijmenam Big Data Strategist / Blogger @BigDataStartups mark@bigdata-startups.com Agenda - Big Data, waar hebben we het over? - Vijf Big Data trends die een impact zullen

Nadere informatie

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan?

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? Hoe u bereikt dat mobile een strategisch onderdeel van uw bedrijfsvoering wordt INHOUD Wat is een mobile strategy? 3 Aanpak van een mobile strategy

Nadere informatie

Beltone apps HANDLEIDING

Beltone apps HANDLEIDING Beltone apps HANDLEIDING Inleiding Gefeliciteerd met het downloaden van uw Beltone app. De Beltone apps zijn bedoeld om uw hoorervaring te verbeteren en te zorgen dat u nog meer profijt hebt van uw Beltone

Nadere informatie

Toespraak van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, H. Hoogervorst, bij het congres Technology Cares. Den Haag, 5 oktober 2005.

Toespraak van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, H. Hoogervorst, bij het congres Technology Cares. Den Haag, 5 oktober 2005. Directie Voorlichting en Communicatie van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, H. Hoogervorst, bij het congres Technology Cares. Den Haag, 5 oktober 2005. Wijzigingen voorbehouden. Gesproken

Nadere informatie

W H I T E P A P E R I N 5 M I N U T E N J U N I 2 0 1 3. 07. De app in een goede mobiele strategie

W H I T E P A P E R I N 5 M I N U T E N J U N I 2 0 1 3. 07. De app in een goede mobiele strategie W H I T E P A P E R I N 5 M I N U T E N J U N I 2 0 1 3 07. De app in een goede mobiele strategie Introductie We ontwikkelden de afgelopen jaren verschillende consumenten apps. De wens van bedrijven om

Nadere informatie

WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF

WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF Paul Rullmann, vz SURF Barneveld, 18 september 2014 Grensverleggende ICT-innovaties In SURF werken hoger onderwijsen onderzoeksinstellingen samen aan de verbetering

Nadere informatie

De ZelfWijzer Veelgestelde Vragen. Contactpersoon: Willemijn Kremer w.kremer@nationale-denktank.nl 0651306470 De Nationale DenkTank 2013

De ZelfWijzer Veelgestelde Vragen. Contactpersoon: Willemijn Kremer w.kremer@nationale-denktank.nl 0651306470 De Nationale DenkTank 2013 De ZelfWijzer Veelgestelde Vragen Contactpersoon: Willemijn Kremer w.kremer@nationale-denktank.nl 0651306470 De Inhoud Samenvatting Achtergrondinformatie Veelgestelde Vragen 1 Wat is de ZelfWijzer? De

Nadere informatie