Duurzame digitale leermiddelen: nog een grote slag te slaan

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame digitale leermiddelen: nog een grote slag te slaan"

Transcriptie

1 voorjaar 2008 Duurzame digitale leermiddelen: nog Anatomieboek Grégoire Trendwatching: een grote slag te is basis voor uiteenlopende inzicht in belevings- slaan opleidingen wereld studenten Succesvol Verpleegtechniek in beeld krijgt vervolg Duurzame digitale leermiddelen: nog een grote slag te slaan 1 Studenten gezocht: 6 informatie over (nieuw) lesmateriaal en ontwikkelingen binnen omdat wij willen weten wat jij wilt. De ontwikkeling van digitale leermiddelen heeft de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. Snel goede resultaten halen was het motto. Duurzaamheid leek minder belangrijk. Een misvatting, zo blijkt nu. Tonnen geld en energie worden verspild als de factor duurzaamheid niet van meet af aan een grote rol speelt bij de ontwikkeling en toepassing van digitale leermiddelen. Het lijkt zo makkelijk: een digitale toets die het kennisniveau van een student bepaalt bij aanvang van een studie. Een paar klikken met de muis en klaar is Kees. Weinig tijd, weinig moeite, nuttig resultaat. Als zo n toets voor één leerling op één onderwijsinstelling gemaakt kan worden, en het blijkt succesvol, waarom dan niet zo n toets voor alle leerlingen in Nederland? Omdat daar meestal nogal wat haken en ogen aan zitten, stelt Arja Veerman van Omtrend Advies, een organisatie die onder meer actief is op het gebied van duurzame digitale leermiddelen. Al jaren is Veerman betrokken bij uiteenlopende digitale onderwijsprojecten. Zo werkte ze onder meer voor Espelon, de voormalige uitgeeftak van de Digitale Universiteit en SURFfoundation*. Word hbo trendwatcher en win een LCD TV of een dagje winkelen! Software Over het algemeen kunnen we concluderen dat er op dit gebied nog een grote slag te slaan is. Neem bijvoorbeeld die kennistoets. Het is in technische zin een heel verschil of een systeem geschikt moet zijn voor een paar honderd studenten binnen een hogeschool, of voor een groep van tienduizenden gebruikers binnen verschillende onderwijsinstellingen. Kijk voor meer informatie op lees verder op pagina 2

2 Behalve met duurzame digitale leermiddelen houdt Arja Veerman zich bezig met tal van andere aspecten in onderwijsvernieuwing. Ze doet onderzoek, verzorgt workshops en schrijft columns. Kijk voor meer informatie op 2

3 Duurzame digitale leermiddelen: nog een grote slag te slaan Zowel de achterkant van het systeem als de voorkant van de software moet hierop ingericht zijn. Daar zijn tijd, middelen, een goede organisatie en geschikte technieken voor nodig. In de praktijk zie je vaak dat een systeem gebouwd is voor een paar duizend gebruikers en minimaal is getest. Dat kan later tot grote problemen leiden. Systemen gaan plat, werken op de ene plek wel, maar op de ander plek niet of kunnen vanwege hoge kosten niet worden omgebouwd. Bij de ontwikkeling ervan is dus niet toekomstgericht gedacht. Verschillende personen vinden steeds opnieuw het wiel uit. Dat is jammer Auteursrecht Bij de ontwikkeling van duurzame digitale leermiddelen dient rekening gehouden te worden met een groot aantal kritische succesfactoren. De techniek is één aspect, maar denk ook eens aan auteursrechtelijke regelingen. Om het voorbeeld even aan te houden: als een kennistoets materiaal van derden bevat, zoals een stukje film of een videoclip, dan mag dat niet zomaar gebruikt en verspreid worden. Dat heeft te maken met eigendomsrecht. Iets wat vaak over het hoofd gezien wordt. Net als bijvoorbeeld een goede afrekenmethodiek. Voor een product kan digitaal betaald worden: doe je dat per student, per opleiding, of per instelling? En hoe doe je dat? PayPall en EduPoort zijn recente ontwikkelingen op dit gebied. Het is goed bij aanvang van een project na te denken over betaalmethodes. Helaas gebeurt dat meestal niet. Doembeeld Tijdens workshops over duurzame digitale leermiddelen die Veerman verzorgt, komen uiteenlopende mogelijke struikelblokken aan de orde. Techniek, organisatie, auteursrecht, een gedegen kosten/batenanalyse passeren de revue. Ook besteden we veel aandacht aan het op tijd betrekken van toekomstige gebruikers en beslissers bij het proces. Is precies duidelijk wat het einddoel is en in welke behoefte wordt voorzien? Helaas kwamen deze thema s vijf jaar geleden ook al ruimschoots aan bod. Het lijkt alsof we in die jaren niet veel hebben opgestoken. Dat heeft voor een deel te maken met het wisselen van projectleiders. Verschillende personen vinden steeds opnieuw het wiel uit. Dat is jammer. Wat ook te vaak voorkomt is dat medewerkers in een project zich volledig richten op een goed resultaat binnen de planning en het gestelde budget. Aan het einde van het project wordt een feestje gevierd en gaat de deur open. Maar als er niets gedaan wordt aan externe communicatie en niemand zich hiervoor verantwoordelijk voelt, verdampt het resultaat. Het systeem is er, maar niemand weet ervan of weet hoe het te gebruiken. Zonde van alle inspanning! Maar laat ik geen totaal doembeeld schetsen; ik zie ook verbetering. Zo worden experts op het gebied van duurzame digitale leermiddelen steeds vaker en steeds vroeger bij projecten betrokken. Uitgevers In de verdere ontwikkeling van duurzame digitale leermiddelen ziet Veerman een rol weggelegd voor uitgevers. Een hecht netwerk, nauwe contacten met docenten en onderwijsinstellingen zijn van het grootste belang voor een goede ontwikkeling van duurzame digitale leermiddelen. Uitgevers in de onderwijsbranche hebben dat netwerk al. Publiceren is hun vak, ze weten van de hoed en de rand wat betreft auteursrecht. Bovendien zijn ze gewend te denken vanuit de markt. Ze doen onderzoek om te bepalen waaraan op dit moment behoefte is. Al die elementen maken een uitgever uitermate geschikt om samen met onderwijsinstellingen en softwareontwikkelaars aan de slag te gaan met de realisatie van digitale leermiddelen. Je ziet nu al dat diverse uitgeverijen en onderwijsinstellingen elkaar opzoeken. Ook werkt een aantal uitgeverijen samen aan deze materie. Op professioneel vlak wordt nagedacht over mogelijkheden. Absoluut een stap in de goede richting. Samenwerking Samenwerking tussen uitgeverijen en het onderwijs is volgens Veerman essentieel voor een goed resultaat. Alleen de mensen uit het onderwijs zelf weten als geen ander wat er op hun vakgebied speelt. Actuele vakinhoudelijke informatie moet vanuit het onderwijs komen; een uitgever kan het niet alleen. *In de stichting SURFfoundation werken universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen sinds 1987 samen aan grensverleggende ICTinnovaties. Hierdoor kan het hoger onderwijs en onderzoek optimaal gebruik maken van mogelijkheden van ICT om zo de kwaliteit van onderwijs en onderzoek te verbeteren. 3

4 Een anatomieboek als basis voor Ze kunnen niet echt omschreven worden als hboopleidingen. Maar het zijn ook geen universitaire studies. De opleidingen die het Opleidingscentrum van Universitair Medisch Centrum Utrecht aanbiedt, zijn een soort in service-opleidingen op hbo-niveau. Het zijn er drie in totaal: Anesthesiemedewerker, Operatieassistent en Radiodiagnostisch laborant. Drie heel specifieke beroepsopleidingen die vragen om heel specifieke theorielessen. E n daar, zo legt Corine Vollbehr uit, ligt m nu net de nuance. Vollbehr is als anatomiedocente al bijna twee decennia verbonden aan het Opleidingscentrum van het Universitair Medisch Centrum in Utrecht. Studenten die een opleiding volgen aan hbo of universiteit, krijgen op een aardig breed vlak theorie bijgebracht, zegt ze. Praktijkervaring kunnen ze vervolgens opdoen tijdens een stageperiode. De studenten die hier op het UMC-opleidingscentrum een driejarige opleiding volgen, hebben allemaal een leerwerkovereenkomst afgesloten met een ziekenhuis. Zij gaan dus al direct in de praktijk aan de slag, bij hun werkgever. Ideaal naslagwerk Voor de theorielessen komen de studenten naar het UMC. Ze krijgen daar precies díe theorie die ze nodig hebben om hun beroep uit te kunnen oefenen. Aan ons als docenten dus de taak om ze ook precies die specifieke kennis bij te brengen. Vollbehr neemt haar vak als voorbeeld. Anatomie is een basisvak. Of een student nu een opleiding volgt tot anesthesiemedewerker, operatieassistent of radiodiagnostisch laborant: iedere student moet toch enigszins weten hoe een lichaam in elkaar zit. In de BVP, dat is de afkorting voor beroepsvoorbereidende periode, loop ik samen met de studenten globaal door het lichaam. Zie het als een inleiding in de anatomie. Het boek Anatomie en fysiologie van de mens van Ludo Grégoire, dat ThiemeMeulenhoff uitgeeft, is wat dat betreft een ideaal naslagwerk. Verdieping Maar, zo laat de anatomiedocente weten, na de inleiding volgt al snel de vakspecifieke verdieping. Dat vraagt om verschillende benaderingen. Een anesthesiemedewerker hoeft bijvoorbeeld niet te weten hoe de bloedvaten rond de maag precies lopen. Die paragraaf kan dus overgeslagen worden. Corine Vollbehr De drie verschillende opleidingen aan het UMC vragen om heel specifieke theorielessen. Aan ons als docenten dus de taak om studenten ook precies die specifieke kennis bij te brengen. 4

5 uiteenlopende opleidingen gaat om een curettage. De overige onderdelen van het stelsel, en dus van het hoofdstuk, horen bij ingewikkelder operaties en die komen later in de opleiding aan de orde. Allemaal kennis die radiodiagnostisch laboranten niet bijgebracht hoeft te worden. Wat zij zien op röntgenfoto s zijn vooral botten en gewrichten. Die moeten zij dus weer tot in detail kunnen herkennen. Die details zijn niet allemaal terug te vinden in Anatomie en fysiologie van de mens. In dat soort gevallen pak je er een anatomische atlas bij. Een anesthesiemedewerker moet echter wel weten hoe het lichaam blijft functioneren tijdens een operatie. Hart, longen, bloeddruk, bewustzijn; allemaal functies die ze onder controle moeten houden. Met deze groep studenten behandel ik dus vooral díe hoofdstukken en paragrafen die dáár over gaan. Efficiënt leren Dan de operatieassistent. Die moet weer wel bekend zijn met alle ins en outs van, bijvoorbeeld, de bloedvaten rondom de maag. Die kennis heb je nodig als je moet assisteren tijdens een operatie aan de maag. Een operatieassistent leert zo efficiënt mogelijk de theorie die hij nodig heeft bij bepaalde ingrepen. Hij is daardoor snel inzetbaar in de praktijk. Daar is de werkgever, het ziekenhuis, immers bij gebaat. Het is voor mij als anatomiedocent dus zaak om te bedenken: welke kennis moeten deze studenten beheersen om te kunnen assisteren bij een bepaalde ingreep, zegt Vollbehr. In de loop van de opleiding worden de ingrepen gecompliceerder en dus passen we de anatomie daarbij precies aan. We behandelen daardoor niet orgaanstelsels in zijn geheel, maar doen alleen de keel als het gaat om amandelen knippen, alleen vagina en baarmoeder als het Herziening Vollbehr vertelt dat ze in haar lessen al wel jaren intensief gebruikmaakt van het boek Anatomie en fysiologie van de mens. Het is even wennen, legt ze uit, die nieuwe editie die vorig jaar is uitgekomen. Ik kon lezen en schrijven met de vorige uitgave. Wist precies op welke bladzijde ik welk plaatje terug kon vinden. Het was zelfs zo dat studenten af en toe riepen: Het lijkt wel of je het boek uit je hoofd kent, zoals de Bijbel!. Lachend voegt ze eraan toe: Kijk, een mens verandert echt niet zo snel. Op het gebied van de anatomie hoef je wat dat betreft niet veel nieuws te verwachten. Anatomie en fysiologie van de mens bevat alle basisinformatie. De uitleg is helder. Maar er verandert natuurlijk wel veel in onderwijsland. De didactiek, de taal. Daarom is het ook goed dat het lesmateriaal regelmatig wordt aangepast. Studenten die een opleiding volgen aan hbo of universiteit, krijgen op een aardig breed vlak theorie bijgebracht. Wat ik heel mooi vind in de nieuwe uitgave, is dat de plaatjes uniform en heel helder zijn vormgegeven. Ook de taal is meer aangepast aan deze tijd. Het is een ideaal handboek voor mijn studenten. In de vorige editie ontdekte Vollbehr hier en daar nog een foutje. Die heb ik doorgegeven tijdens het gebruikersoverleg bij ThiemeMeulenhoff. Daardoor ben ik ook terzijde betrokken geweest bij de herziening van het boek. Erg leuk en interessant om zo n proces eens van dichtbij te kunnen volgen. Bovendien is het boek nu nog meer op mijn lijf geschreven. 5

6 Trendwatching: inzicht in de belevingswereld van studenten Hoe trendgevoelig zijn studenten? Hoe kritisch houden zij het onderwijs tegen het licht en welke ideeën hebben zij over het verbeteren van de kwaliteit van opleidingen? Om daar achter te komen verspreidde ThiemeMeulenhoff een trendwatching-enquête onder studenten van diverse hogescholen in Nederland. Met de resultaten uit het onderzoek kan ThiemeMeulenhoff haar leermiddelen beter laten aansluiten op de belevingswereld en behoeften van studenten. De enquête bestond uit open vragen en stellingen over algemene trends, de kwaliteit van het onderwijs, studiemateriaal en vrijetijdsbesteding. Bij de stellingen konden de studenten aangeven in hoeverre de beschreven situatie op hen van toepassing is. In het gedeelte over de algemene trends geeft 44% van de ondervraagden aan oog te hebben voor wat leeftijdsgenoten belangrijk vinden. Zij zeggen het ook leuk te vinden op de hoogte te blijven van de nieuwste trends. Op de vraag wat de student een goede trendwatcher maakt voor het hbo, antwoordden de meesten dat zij oog moeten hebben voor ontwikkelingen, met name op het gebied van techniek. Studenten zijn vooral geïnteresseerd in gadgets. In hoe ze werken en welk voordeel ze erbij hebben. Kwaliteit hogeschool Het onderzoek had ook tot doel erachter te komen hoe studenten hun opleiding beleven. Voldoen de opleidingen aan de verwachtingen? Hoe ervaren zij de kwaliteit van de opleiding en van de hogeschool? De resultaten wijzen uit dat meer dan de helft van de studenten tevreden is met de studiekeuze en de hogeschool die de opleiding aanbiedt. Opmerkelijk is alleen dat de kwaliteit van het onderwijs niet altijd voldoet aan de verwachtingen van studenten. Op de vraag hoe het ideale onderwijsprogramma eruit zou zien, antwoordden zij behoefte te hebben aan meer contacturen en toetsingsmomenten. Daarnaast willen studenten intensiever communiceren met docenten. Bijvoorbeeld via of MSN. Ook verwachten zij dat de theorie beter aansluit op de beroepspraktijk. Tot de favoriete docenten behoren zij die studenten goed en persoonlijk begeleiden en zich kunnen verplaatsen in hun belevingswereld. studenten tevreden zijn over de studiemiddelen die zij op dit moment krijgen aangereikt. Hoewel het internet en digitale leermiddelen steeds vaker worden geraadpleegd als informatiebron, is het traditionele studieboek nog steeds verreweg het populairst. Opmerkelijk is dat 80% van de ondervraagden aangeeft niet mee te willen betalen voor het gebruik van digitale leerbronnen. 'Tot de favoriete docenten behoren zij die studenten goed en persoonlijk begeleiden en zich kunnen verplaatsen in hun belevingswereld.' De student als gebruiker Dankzij het trendwatchersonderzoek kan ThiemeMeulenhoff in de toekomst beter in contact blijven met studenten. Zij kunnen bijvoorbeeld gemakkelijker op de hoogte worden gehouden van nieuwe leermiddelen en worden gevraagd als kandidaten bij gebruikerstesten. Want het belangrijkste doel van ThiemeMeulenhoff is studiematerialen te ontwikkelen waarmee docenten eenvoudig kunnen werken en die daarnaast optimaal aansluiten op de leerbehoefte van studenten. 6 Studieboeken versus internet De uitkomsten van de enquête zijn ook heel nuttig voor ThiemeMeulenhoff. Ze bieden bijvoorbeeld inzicht in het leergedrag van studenten. De wijze waarop zij vakinhoudelijke kennis eigen maken, is voor een belangrijk deel bepalend voor de studieboeken die ThiemeMeulenhoff ontwikkelt. De resultaten wijzen in elk geval uit dat de meeste Van links naar rechts: Nancy van den Berg en Angelien Metselaar van ThiemeMeulenhoff, winnaar Kris van de Wijngaart, docent/begeleider Jeroen Peer, directeur Bert Reul en opleidingsmanager Jan Vermeulen van Hogeschool Rotterdam.

7 Kris van de Wijngaart Winnende trendwatcher houdt onderwijs tegen het licht Toen ThiemeMeulenhoff de enquête verspreidde, stond Kris van de Wijngaart op het punt zijn hbo-opleiding te vervolgen in een andere stad. Tijdens mijn oriëntatie bleek een groot aantal scholen in Nederland mijn opleiding Small Business & Retail Management aan te bieden. Naast Rotterdam, waar ik studeer, is de opleiding onder andere te volgen in Utrecht, Groningen, Amsterdam en Breda. De keuze van de juiste school baseerde ik vooral op de mogelijkheid geruisloos door te kunnen stromen naar het derde jaar. Helaas bleek dit een lastigere opdracht dan ik had verwacht. De enquête kwam daarom op het juiste moment. De vragenlijst ging immers voor een groot deel over de kwaliteit van opleidingen. Ik begon dan ook enthousiast aan de antwoorden, vertelt Kris. Aanvankelijk was het me niet eens opgevallen dat ik een prijs kon winnen. Dat vond ik tegelijkertijd de kracht van deze enquête: de inhoud was interessanter en opvallender weergegeven dan het motiverende spelelement. Beroepskeuze De vragenlijst ging in het algemeen over de trends die studenten waarnemen in het hbo. Kris: Steeds vaker zie ik studenten na het propedeusejaar tussen verschillende opleidingen hoppen. Eigenlijk vind ik dat ook logisch. Je moet tegenwoordig namelijk al op je veertiende weten welk beroep je later wilt gaan doen. Op die leeftijd ben je nog heel beïnvloedbaar en kun je zulke keuzes nog niet echt maken. Het gevolg is dat studenten zich later niet op hun plek voelen. Nuttige informatie Ik denk dat mijn antwoorden nuttig kunnen zijn voor ThiemeMeulenhoff, vervolgt Kris. Waar er gevraagd werd naar mijn motivatie heb ik dat gedaan. Soms ook als dat niet nodig was. Informatie over de doelgroep is belangrijk bij trendwatching. Want de tijd dat goede producten zoals schoolboeken zichzelf verkopen, is al lang voorbij. Voor ThiemeMeulenhoff lijkt het me interessant om te weten waar jongeren studeren en hoe, welke opleiding ze kiezen en wat de selectiecriteria daarvoor zijn. Op basis van deze informatie kan de uitgeverij de inhoud van de studieboeken actualiseren. 7

8 Product-informatie Basisboek Pathologie legt basis voor ziektekunde Basisboek Pathologie gaat uitvoerig in op begrippen uit de pathologie en farmacologie en legt een basis voor ziektekunde. Daarnaast is er volop aandacht voor onder andere auto-immuniteit, brachytherapie, DNA- en RNA-virus en HDLcholesterol. Het boek heeft het karakter van een naslagwerk en bevat alle theorie die een student nodig heeft om de mensen die aan hem zijn toevertrouwd op een verantwoorde manier zorg te verlenen. De leerstof is volledig actueel en beschrijft ook de nieuwe behandelvormen en ontwikkelingen op het gebied van hematologisch onderzoek en de behandeling van de schildwachtklier bij borstkanker. De heldere opbouw van het boek en het feit dat elk hoofdstuk wordt afgesloten met een reeks opdrachten, maakt de uitgave geschikt voor allerlei vormen van zelfstandig werken. Basisboek Pathologie is ondersteunend voor Basiszorg, GVO, Verpleegtechnische vaardigheden en alle andere deelkwalificaties in de zorgcategorieën. Succesvol Verpleegtechniek in beeld krijgt vervolg Het online lesmateriaal Verpleegtechniek in beeld dat in 2006 verscheen, is een groot succes. Het programma belicht tachtig verpleegtechnische handelingen helder en duidelijk in woord en beeld. De opzet van Verpleegtechniek in beeld leent zich uitstekend om ook de basisvaardigheden voor verpleegkundigen op deze manier te behandelen. In samenwerking met onderwijsinstellingen en ziekenhuizen wordt daarom Verpleegtechniek in beeld 2 ontwikkeld. Verpleegtechniek in beeld 1 onderscheidt zich doordat het programma specialistische informatie koppelt aan praktische filmpjes, die laten zien hoe een handeling uitgevoerd moet worden. Daarnaast wordt de handeling in woord en beeld toegelicht. Het is daardoor uitstekend geschikt als ondersteuning tijdens het oefenen in een skillslab of in de praktijk en is een goed naslagwerk. Verpleegtechniek in Beeld 1 is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met ziekenhuizen en ROC s. Studenten kunnen er volledig zelfstandig mee aan de slag. Basisvaardigheden verpleegkundigen De opzet van Verpleegtechniek in beeld 1 is ideaal om ook de basisvaardigheden voor verpleegkundigen te behandelen. Daarom is in nauwe samenwerking met het LUMC en twee onderwijsinstellingen het vervolg ontwikkeld: Verpleegtechniek in beeld 2. Het programma behandelt 56 onderwerpen rond alle basisvaardigheden voor verpleegkundigen die deel uitmaken van de Deelkwalificatie 302 voor het Zorgonderwijs Verpleegkunde. Bent u ook benieuwd naar Verpleegtechniek in beeld? Kijk voor de demo van Verpleegtechniek in beeld 1 en meer informatie op Of neem contact op met onze accountmedewerker Ghilaine ten Brink, T (030) , E ThiemeMeulenhoff Postbus AA Zutphen T (0575) F (0575) E I Prijs: 77,50 ISBN: Colofon TM In het onderwijs is een uitgave van ThiemeMeulenhoff en wordt verstuurd naar alle docenten. Redactie Taalent Tekstschrijvers (hoofd- en eindredactie) Vormgeving Crossings Communications Fotografie Martin Hogeboom Drukwerk ARS Grafische Producties & Communicatie Met dank aan Arja Veerman Corine Vollbehr O n d e r w i j s W a a r d i g Redactieadres

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

Verpleegkundige in opleiding

Verpleegkundige in opleiding Volg je hart, gebruik je hoofd Verpleegkundige in opleiding Opleiding verpleegkunde Zoek je zinvol werk en wil je graag voor mensen zorgen? Word dan verpleegkundige! Kom naar VUmc. Wij zijn je ideale partner

Nadere informatie

Denksessies met scholen leveren veel informatie op

Denksessies met scholen leveren veel informatie op hbo Zorg...omdat u graag leest over ontwikkelingen in het onderwijs. ThiemeMeulenhoff voorjaar 2007 Denksessies met scholen leveren veel informatie op Hoe lossen we het tekort aan stageplaatsen op? Elk

Nadere informatie

Jeroen Dusseldorp 17-12-2013

Jeroen Dusseldorp 17-12-2013 Groeidocument trainingen blok 2 Jeroen Dusseldorp 17-12-2013 Inleiding Voor u ligt mijn groeidocument van de trainingen die zijn gegeven in blok 2 van de minor Consultancy. Om een succesvolle consultant

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Inleiding en leerdoelen Leren en studeren is een belangrijk onderdeel in je opleiding tot verpleegkundige. Om beter te leren studeren is het belangrijk niet

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuze

Onderzoek: Studiekeuze Onderzoek: Studiekeuze Publicatiedatum: 31-01- 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 t/m 31 januari 2014, deden 712 scholieren en 1064 studenten mee. De uitslag van de peiling

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs.

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema s: Natuur en milieu, Mediawijsheid, Ondernemend Onderwijs en financiële educatie en Burgerschap Jongeren voorbereiden op hun actieve

Nadere informatie

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen 1 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen 2 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen Hillegom 17 oktober 2013 Schoonderbeek Installatietechniek 3 Persoonlijk ontwikkelingsplan

Nadere informatie

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen:

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: 1. ICT is een middel en wordt steeds meer gebruikt in het onderwijs. Daarbij kijk je ook

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuzecheck

Onderzoek: Studiekeuzecheck Onderzoek: Studiekeuzecheck Publicatiedatum: 11-4- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

Werknemersonderzoek. Bram Masselink Willem Minderhoud

Werknemersonderzoek. Bram Masselink Willem Minderhoud Werknemersonderzoek Bram Masselink Willem Minderhoud (Bij)baan in het onderwijs: een meerwaarde voor school, scholier en student. Wij hechten veel waarde aan de werkomstandigheden van studenten die door

Nadere informatie

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 ROC van Twente - Hengelo In januari 2004 is de afdeling Handel van het toenmalige ROC Oost- Nederland, School voor Economie en ICT, locatie Hengelo - nu

Nadere informatie

Docentendag 2015. Welkom collega s. Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers?

Docentendag 2015. Welkom collega s. Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers? Docentendag 2015 Welkom collega s Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers? Wie ben ik Jan Smit (1955) Docent journalistieke vaardigheden Voorheen freelance docent Nieuws en Informatie bij Saxion

Nadere informatie

gericht bouwen aan kennis met bsl academy hbo-v

gericht bouwen aan kennis met bsl academy hbo-v Video s Abonnement 3.000,- 59,- HBO-V gericht bouwen aan kennis met bsl academy hbo-v Meer informatie of een proefaccount? Ga naar www.bsl.nl/academyhbov BAANBREKEND. BETROUWBAAR. Het doel van de opleiding

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E

Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E 56 responses Summary See complete responses Klas:!ca 1CE C1A C1A C1A C1A C1a C1A C1A C1A c1a C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1A C1B c1b C1B C1B c1b c1b C1E C1E Groep Groep 1: Pro vs. Am 19 34% Groep 2: Politiek

Nadere informatie

TANDARTSASSISTENTE. Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013. Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM

TANDARTSASSISTENTE. Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013. Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM TANDARTSASSISTENTE Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013 HET ASSINK LYCEUM Sectorwerkstuk Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I Een Goed Feedbackgesprek Tussen kritiek en compliment Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Welke middelen kan een docent tijdens zijn les gebruiken / hanteren om leerlingen van havo 4 op het Sophianum meer te motiveren? Motivatie

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen Projectplan 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag Projectleider Arno van Houwelingen / Peter Eskens Deelnemende instellingen Haagse Hogeschool J. Westerdijkplein - namen en adressen 75 van de deelnemende

Nadere informatie

Interview verslag. Datum interview: 28 october 2013 Locatie interview:widexs, Amsterdam Opdrachtgever interview: Ellen Leen Interviewer: Tom Rogmans

Interview verslag. Datum interview: 28 october 2013 Locatie interview:widexs, Amsterdam Opdrachtgever interview: Ellen Leen Interviewer: Tom Rogmans Interview verslag Datum interview: 28 october 2013 Locatie interview:widexs, Amsterdam Opdrachtgever interview: Ellen Leen Interviewer: Tom Rogmans Inleiding Dit interview is afgenomen door Tom Rogmans,

Nadere informatie

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014 Growth & Reflection Growth & Reflection Opleverdatum: 18 juni 2014 Multimediaal Reclamebureau 2013/2014 Inleiding Er zit alweer een half jaar bij MMR op en ik heb weer veel nieuwe dingen geleerd en nieuwe

Nadere informatie

Enquête stichting Parentes Zoetermeer

Enquête stichting Parentes Zoetermeer Enquête stichting Parentes Zoetermeer In de afgelopen weken hebt u de mogelijkheid gehad om d.m.v. onze enquête uw stem te laten horen over diverse punten die spelen binnen onze stichting Parentes. In

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

28% 72% 30% 70% Aantal geregistreerde deelnemers : 141 Periode evaluatie : 19 maart 2014 t/m 6 april 2014 Aantal evaluaties : 101

28% 72% 30% 70% Aantal geregistreerde deelnemers : 141 Periode evaluatie : 19 maart 2014 t/m 6 april 2014 Aantal evaluaties : 101 Aantal geregistreerde deelnemers : 11 Periode evaluatie : 19 maart 01 t/m 6 april 01 Aantal evaluaties : 101 8% ingevuld niet ingevuld % 0% anoniem niet anoniem 0% RESULTATEN EVALUATIE ICT-PRAKTIJKDAG

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Stap 1: Onderwerp en vraag Voordat je kunt beginnen met het maken van een werkstuk, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Als je een onderwerp hebt gekozen ga je bedenken wat

Nadere informatie

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Jouw werkbladen In de klas Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Hersenen zijn ontzettend

Nadere informatie

Hardware-eisen 800 MHz processor, 128 Mb RAM geheugen, Internet Explorer 5.5, Windows ME of hoger, 16 speed cd-rom drive.

Hardware-eisen 800 MHz processor, 128 Mb RAM geheugen, Internet Explorer 5.5, Windows ME of hoger, 16 speed cd-rom drive. Titel PiT : methode vmbo Zorg en Welzijn Vak/onderwerp Zorg en Welzijn voor leerjaar 3 en 4 van het vmbo. Hardware-eisen 800 MHz processor, 128 Mb RAM geheugen, Internet Explorer 5.5, Windows ME of hoger,

Nadere informatie

EindrapportageScholeninspirerenScholen

EindrapportageScholeninspirerenScholen EindrapportageScholeninspirerenScholen Projectleider ProjectSfeerkeepers: ProjectleiderSfeerkeepers Datum :RIVM-WandaBemelmans Postbus1 3720BABilthoven :STOPS-InadeLizer Goltziustraat20 5911AVVenlo idl@opleidingsfeerkeeper.nl

Nadere informatie

project: Wat te doen met Oud en Nieuw?

project: Wat te doen met Oud en Nieuw? project: Wat te doen met Oud en Nieuw? Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

gericht bouwen aan kennis

gericht bouwen aan kennis Video s tijdschriften inclusief online archief Abonnement BSL Slechts 8,25 ACADEMY MBO V&V gericht bouwen aan kennis Met BSL Academy mbo Verzorging & Verpleegkunde Meer informatie? Proefaccount? Ga naar

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Digibord: het schoolbord van de toekomst

Digibord: het schoolbord van de toekomst Pabo...omdat u graag leest over ontwikkelingen in het onderwijs. ThiemeMeulenhoff voorjaar 2008 Digibord ook voor Pabo interessant Trendwatching: inzicht in belevingswereld studenten Van rekenvaardige

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken?

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Vorm groepjes en verdeel de volgende rollen: groepsleider, verslaggever en tijdbewaker. 1. Eindtermen Nederlands: een verkenning

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Beroepsrol Behandelaar

Beroepsrol Behandelaar Beroepsrol Behandelaar Het behandelplan is het centrale beroepsproduct van de voedingskundige/diëtist als behandelaar. Het is geen enkelvoudig product, maar eerder een leidraad aan de hand waarvan andere

Nadere informatie

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma bouwen Magazine over loopbaanontwikkeling en vaktechniek voor werknemers in de bouw en infra nr. 2 april 2011 Jeroen Neef: betontimmerman met diploma Prefab fundering met IJB Smartfoot Uitvoerder Cees

Nadere informatie

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling.

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling. Voorwoord Ik was al vijf jaar bezig met het ontwikkelen en toepassen van de ideeën in dit boek voordat ik ze in 2006 voor het eerst in het openbaar presenteerde tijdens de zevende jaarlijkse Europese conferentie

Nadere informatie

Individueel procesverslag

Individueel procesverslag Individueel procesverslag Een weergave van mijn werkzaamheden binnen het G-Blok. Afdeling : Academie voor ICT & Media, Informatica Schooljaar : 2009 Blok : G Datum : 30 10-2009 Plaats : Honselersdijk Naam:

Nadere informatie

Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden

Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden Enquête 2013 Verspreiding: Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden Periode: 30 januari 2013 tot 15 februari 2013

Nadere informatie

Mindful Coachen Amsterdam tweejarige opleiding

Mindful Coachen Amsterdam tweejarige opleiding Mindful Coachen Amsterdam Academie voor Open Bewustzijn Wil je minder gehaast je werk doen en meer aandacht hebben voor mensen? Wil je weten hoe je stress bij jezelf en anderen kunt herkennen en verminderen?

Nadere informatie

Jeroen Groenewoud. Het rolmodellenproject

Jeroen Groenewoud. Het rolmodellenproject Jeroen Groenewoud Het rolmodellenproject Inhoud presentatie Aanleiding project Theoretische achtergrond Inhoud rolmodellenproject Ervaringen en uitkomsten onderzoek Werving rolmodellen en randvoorwaarden

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN

Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM VWO-6 Over de vragenlijst Deze vragenlijst

Nadere informatie

gericht bouwen aan kennis met bsl academy mbo ag

gericht bouwen aan kennis met bsl academy mbo ag Video s Abonnement 3.000,- 59,- gericht bouwen aan kennis met bsl academy mbo ag Meer informatie of een proefaccount? Ga naar www.bsl.nl/academyag BAANBREKEND. BETROUWBAAR. De Academy mbo AG stelt zoveel

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I. Goede. Een. Zin. Yolanda Mante Laura Vening

06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I. Goede. Een. Zin. Yolanda Mante Laura Vening 06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina I Een Goede Zin Yolanda Mante Laura Vening I 06950246_binnen 16-07-2004 11:01 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017 3 Een goed feedbackgesprek

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren)

In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren) In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren) Ik ben daar heel erg mee bezig 39,4% Ik ben daar redelijk mee bezig 50,4% Ik ben daar niet zo mee

Nadere informatie

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind.

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind. Tekst: opening Helpdesk Welkom dames en heren, Het doet mij goed om te zien dat er zo veel mensen op deze feestelijke opening van de Helpdesk zijn afgekomen. Dat betekent dat er veel interesse voor is.

Nadere informatie

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Concept Tik en Tel Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Inhoudsopgave Het voorblad 1 De inhoudsopgave 2 De briefing 3 De debriefing 4 Het concept van Tik en Tel 5 De planning 6 De begroting 7 De feedback

Nadere informatie

We vragen je om in ieder geval twee documenten te lezen. Deze kun je via de volgende linkjes downloaden.

We vragen je om in ieder geval twee documenten te lezen. Deze kun je via de volgende linkjes downloaden. Voorbereidingsopdracht Selectie & Plaatsing HAN Fysiotherapie voor iedereen die met deze opleiding wil starten in september 2018 (studiejaar 2018-2019) In dit document vind je een groot deel van de vragen,

Nadere informatie

handel en verkoop instructie-/werkboek

handel en verkoop instructie-/werkboek handel en verkoop instructie-/werkboek Basisberoepsgerichte leerweg Arie Reijn Jeroen Abbes Jacques Crins Ruud Heynen Margreet Verrij colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Reijn, J. Abbes,

Nadere informatie

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw Nectar 5e editie onderbouw is een heldere, motiverende methode biologie die opvalt door de gestructureerde behandeling van

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen AMBITIE.INFO BPV Verkopen Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving: Uitgeverij

Nadere informatie

ICT Niveau 2. ICT Niveau 3 en 4

ICT Niveau 2. ICT Niveau 3 en 4 ict COLLEGE Als ICT er ben je ook veel bezig met het uitleggen van technische zaken aan gebruikers. ICT is techniek én communicatie. >> PAG. 4 HELP ZONDER DESK De computer en jij zijn twee handen op één

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS 90 Tweedegraads docenten en hbo-bachelors met een pedagogisch-didactisch getuigschrift die lesgeven in een beroepsgericht vak, kunnen bij

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen nameting

Vragenlijst leerlingen nameting Bijlage C Vragenlijsten Vragenlijst voor leerlingen Vragenlijst leerlingen nameting Dit schooljaar doe jij mee aan de pilot havo Carrousel. Je bent bij een aantal organisaties op Carrouselbezoek geweest

Nadere informatie

Project Interactieve multimedia

Project Interactieve multimedia Project Interactieve multimedia Jerney van Schagen Inleiding: Het eerste idee van het project bij mij was dat het een vrij breed project zou worden, maar in een van de eerste colleges kwam ik er al gauw

Nadere informatie

Brochure brain trainingen. Speed Reading Haal meer uit uw geheugen

Brochure brain trainingen. Speed Reading Haal meer uit uw geheugen 1 Brochure brain trainingen Speed Reading Haal meer uit uw geheugen 2 Inhoudsopgave Over MTcompany...... 3 Training 1: Speed Reading... 3 Training 2: Haal meer uit uw geheugen... 4 Begeleiding na de training...

Nadere informatie

(56 enquêtes) (62 enquêtes) (45 enquêtes) (57 enquêtes) Accent 2012. Accent 2013. Accent 2011. Accent 2014. score 1-10. score. score 10.

(56 enquêtes) (62 enquêtes) (45 enquêtes) (57 enquêtes) Accent 2012. Accent 2013. Accent 2011. Accent 2014. score 1-10. score. score 10. Evaluatie ouders: : Uitkomsten tevredenheidsonderzoek 2011 t/m 2014 uitgedrukt in een (waarderingscijfer) Accent 2011 (45 enquêtes) Accent 2012 (57 enquêtes) Accent 2013 (56 enquêtes) Accent 2014 (62 enquêtes)

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten

Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Mantelzorg & Hogeschool Rotterdam Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design.

Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design. Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design. Fleur Bukman User Experience Design - Seminar CMD - jaar 3 Studentnummer: 1618817 Docent: Hans Kemp Mei 2015 1 Inhoudsopgave Inleiding 3

Nadere informatie

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES E-blog HR special MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES In duurzaam inzetbaar Door Caroline Heijmans en Teresa Boons, INLEIDING Als je medewerkers en managers vraagt wat zij doen

Nadere informatie

EFFECTIEF SCHRIJVEN. Scriptplus biedt kwaliteit in schrijven

EFFECTIEF SCHRIJVEN. Scriptplus biedt kwaliteit in schrijven EFFECTIEF SCHRIJVEN Scriptplus biedt kwaliteit in schrijven Het levert je veel op als je begrijpelijk, overtuigend en efficiënt kunt schrijven. Je boodschap komt duidelijker over en je krijgt met je tekst

Nadere informatie

Taal: de sleutel naar echt meedoen

Taal: de sleutel naar echt meedoen Taal: de sleutel naar echt meedoen Leren en participeren, hoe doe je dat? www.wmoradar.nl Bewoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, kunnen bij Radar Wmo diensten een taalcursus volgen in hun

Nadere informatie

10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN

10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN 10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN SNEL GOED VERDIENEN MET WERK DAT JE LEUK VINDT DOOR LAURA BABELIOWSKY WWW.BOUWEENBLOEIENDBEDRIJF.NL WAT IS EEN VIP-DAG PRECIES? Je gaat een dag met de klant aan het werk

Nadere informatie

10 SUCCESFACTOREN. In het webinar ga ik ook iets vertellen over mijn nieuwe event Meer Verdienen Minder Werken op 3/4/5 april 2014 a.s.

10 SUCCESFACTOREN. In het webinar ga ik ook iets vertellen over mijn nieuwe event Meer Verdienen Minder Werken op 3/4/5 april 2014 a.s. 21 Tips om meer te verdienen en minder te werken 10 SUCCESFACTOREN Veel coaches, trainers en adviseurs verdienen weinig maar werken toch heel hard. Ze werken 1-op-1 en op uur-factuurbasis met klanten.

Nadere informatie

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen mensenkennis Ik heb ruime ervaring, maar door deze opleiding heb ik me gerealiseerd dat de zorg voor de patiënt beter kan. Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen Psychosociale

Nadere informatie

Cursus. Didactiek en motiveren van leerlingen

Cursus. Didactiek en motiveren van leerlingen Cursus Didactiek en motiveren van leerlingen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Annemieke Loos Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Didactiek

Nadere informatie

Reflectieverslag mondeling presenteren

Reflectieverslag mondeling presenteren Reflectieverslag mondeling presenteren Naam: Registratienummer: 900723514080 Opleiding: BBN Groepsdocente: Marjan Wink Periode: 2 Jaar: 2008 Inleiding In dit reflectieverslag zal ik evalueren wat ik tijdens

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties :

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties : Inhoud Inleiding...3 Competenties...4 1. Interpersoonlijk competent...5 2. Pedagogisch competent...5 3. Vakinhoudelijk en didactisch competent...6 4. Organisatorisch competent...6 5. Competent in samenwerking

Nadere informatie

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING 2016 OPLEIDING TOT ERVARINGSDESKUNDIGE MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING UIT EIGEN ERVARING Inge Mol Ik wil mijn stem laten horen. In het werkveld wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kennis

Nadere informatie

PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1

PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1 PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1 Visie Voor wie? Voor iedereen met een interesse in de professionele fotografie, met aanleg voor beeld, en met een goede motivatie. Iedereen? Iedereen lijkt te kunnen

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar).

Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar). COO FPA Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar). Hardware-eisen MS-DOS 5.0 of hoger met Windows 3.x, muis, 80386 of hogere processor (486 wordt

Nadere informatie

MISSIE - VISIE - MOTTO

MISSIE - VISIE - MOTTO MISSIE - VISIE - MOTTO Mei 2015 Versie 4.0 Inhoudsopgave INLEIDING 3 WAAR KOMT DIT VANDAAN? 3 MISSIE: WAAR STAAN WE VOOR? 4 VISIE: WAT DOEN WE EN WAAROM? 4 MOTTO, KORT EN KRACHTIG 5 2 INLEIDING Elke organisatie,

Nadere informatie

Keuzedeel Hbo-doorstroom Handel

Keuzedeel Hbo-doorstroom Handel Keuzedeel Hbo-doorstroom Handel Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Linda de Boer Eindredactie: Ale Nicolai Titel: Hbo-doorstroom Handel ISBN: 978

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie