Herfst Duurzame Logistiek Eenvoudige stappen om de CO 2 uitstoot te verminderen. Geen verrassingen Een update op ARBO gebied.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herfst 2012. Duurzame Logistiek Eenvoudige stappen om de CO 2 uitstoot te verminderen. Geen verrassingen Een update op ARBO gebied."

Transcriptie

1 urka Ht magazin voor profssionl godrnstroom bhrsing Nummr 17 Hrfst Duurzam Logistik Envoudig stappn om d CO 2 uitstoot t vrmindrn. Gn vrrassingn En updat op ARBO gbid. Vilighid in ht magazijn Nit alln n kwsti van lijstjs afvinkn. Avontuur op Antarctica Cat Lift Trucks hlpt n unik vortuig op zonn-nrgi t tstn.

2 urka nummr 17 Archimds ontdkt dat mt d kracht van n hfboom mn d hl wrld kon vrplaatsn. Dit magazin is vrnomd naar zijn bromd uitspraak urka! lttrlijk, ik hb ht gvondn! Ht magazin voor profssionl godrnstroom bhrsing W lkom ht najaarsnummr 2012 van urka! D zomr ligt achtr ons n ht is tijd om d draad wr op t pakkn, maar misschin ook om buitn gijkt kadrs t dnkn. In dit nummr vindt u n groot aantal idën om dat procs in wrking t zttn. D noodzaak om gron t wordn is nog nooit zo groot gwst n r is ovrwldignd bwijs dat r aanzinlijk bsparingn kunnn wordn gralisrd in n logistik vloot. Topbdrijf DHL laat zin ho d CO2 missi mt mr dan 40% vrbtrd kan wordn door n btr capacititsplanning n rout-optimalisati. Ga naar pagina 4, waar Gay Sutton n ovrzicht hirvan gft n idën aandraagt voor n vrdr vrlaging van d CO2 uitstoot voor klinr bdrijvn. En van d dominant thma s in dz uitgav is gzondhid n vilighid. Mt d vl vrandringn di plaatsvindn in hl Europa, wordt d kans groot om pr ongluk in strijd t zijn mt d rglgvingn. Op pagina 7, boordlt Ruari McCallion d wtgving inzak vilighid in ht afglopn jaar. Htzlfd thma is trug t vindn in ht twd dl van onz sri ovr risico-valuati n d vilighid in ht magazijn op pagina 10. Hir laat Gay Sutton zin ho nkl van d bst Europs bdrijvn zichzlf voortdurnd vrbtrn n d vilighid in hun opslagplaatsn hoog in ht vaandl hbbn staan. Vrdr wordt ht blang aangtoond van positiv ondrstuning in dz bhrsprocssn. Tot slot, bschrijft Gian Schiava vanaf pagina 12 d voorbridingn voor d pisch tocht van Tam Antarctica naar d Zuidpool mt n unik, op zonn-nrgi aangdrvn gron vortuig. Hij nmt ons m achtr d schrmn als ht vortuig d laatst bprovingn mot doorstaan in d bsnuwd omstandighdn bij d fabrik van Cat Lift Trucks in Finland. Laat ons wtn wat u van urka vindt, via onz wbsit of door n -mail t sturn naar Monica Escutia Eindrdactur Nummr 17 - Hrfst 2012 Hoofdrdactur: Monica Escutia Bijdragn Rdacti: Gay Sutton Ruari McCallion Gian Schiava Vormgving: Paul Frtwll Gproducrd door: gu9crativ Gdrukt/Vrsprid door: BTB Mailflight Gpublicrd door: Cat Lift Trucks, Hfbrugwg AM Almr, Ndrland 2012, MCFE. All rchtn voorbhoudn. CAT, CATERPILLAR, hun rspctivlijk logo s, d klur Catrpillar Yllow n d styling Powr Edg zijn, nt als d hir gbruikt bdrijfs- n productidntitit, handlsmrkn van Catrpillar n mogn nit zondr voorafgaand tostmming van Catrpillar wordn gbruikt. ODuPC1473(06/12)gu9 Hoofdrdactur van urka is Monica Escutia, afgstudrd in Communicati n Journalistik. Zij is Spaans n sprkt ook vloind Ndrlands, Engls n Italiaans. D voormalig rdactric van divrs intrnational mdia wrkt alwr ngn jaar in d logistik sctor d rst vir als vrtgnwoordigstr van ondrdln voor vrschillnd Europs landn, alvorns EAME snior coördinator marktingcommunicati t wordn bij Cat Lift Trucks, gvstigd in Ndrland. ns n ook sit Nm ka-wb ur d p o kijkj pub.nlt a k r u www. dt u ons archif m hir u in t v n r u Hi r k n. Vrd voor artikl stis ig g t t g u s nu n nt u ntaar n n ku comm trlat h n c a d artik l ons bla niuw r o o v idën vn. doorg Nm ook ns n kijkj op d urka-wbsit! 4-6 Duurzam logistik 7-9 Gzondhid & vilighid Vilighid in ht magazijn Duurzaamhid Vlootbhr vraagt Vrrassingn om duurzaamhid nit wlkom Vilig n wl Missi Antarctica Er is n rks aan moglijkhdn om d CO2 votafdruk van n logistik oprati t vrlagn; van capacititsplanning n routplanning tot gcombinrd vrachtvrvor n van nrgizuinig rijdn, topassn van bandn mt lag rolwrstandn tot ht plaatsn van arodynamisch hulpmiddln. In ht twd dl ovr vilighid in ht magazijn kijkn w ho d risico-valuati daadwrklijk wordt omgzt in n viligr wrkomgving. Ht gbruik van d knnis n rvaring op d wrkvlor is ssntil n positiv trugkopplingn voorkomn ongwnst gdrag. Tijdns d voorbridingn op n barr tocht naar d Zuidpool, ondrgaat ht op zonn-nrgi aangdrvn vortuig d laatst tsts bij d vstiging van Cat Lift Trucks in Finland. W volgn ht vortuig door ht bvrorn Fins landschap n lrn mr ovr wat ht tam n d mdwrkrs probrn t brikn. Nits staat stil op ht gbid van gzondhid n vilighid. Hir brngn wij u op d hoogt van all wijzigingn in d rglgving di in ht afglopn jaar hbbn plaatsgvondn. Zowl ovr d inhoud als ovr moglijk ovrgangspriodn waarin d vrandringn motn wordn doorgvord. Evnmntn kalndr Datum, Evnmnt, Locati, Wbsit Ovrzicht novmbr 2012 Logistica Utrcht, Ndrland. Van 13 tot n mt 16 novmbr 2012 vindt Logistica plaats, dé blangrijkst vakburs op ht gbid van intrn transport n godrnstroombhrsing binnn d Bnlux. Logistica is toonaangvnd, innovatif, complt n vol mt acti. Logistica 2012 is nit alln n bruisnd vakburs, r wordn ook ontzttnd vl novititn gtoond door d xposantn. Bzokrs kunnn hun hart ophaln bij ht zin van allrli oplossingn gricht op kostnbsparing, fficiënt omgaan mt ruimtbslag n ht vrbtrn van d rgonomi op d wrkplk. Bnt u als profssional wrkzaam in d logistik sctor? Dan mag u n bzok aan Logistica 2012 nit missn oktobr 2012 Logistics Link North Doncastr, Groot-Brittannië. D lidnd logistikburs van Noord-England is trug op n magazijnlocati! Logistics Link North is trug in Doncastr op n brandniuw magazijnlocati n bidt u d nit t missn moglijkhid om n aantal van d mst innovativ productn n dinstn in d industri t tstn n t vrglijkn in n magazijnomgving. D burs bruist van d niuw idën om kostn t rducrn n bdrijfsprocssn t vrbtrn n bidt u d glgnhid bij uitstk om n indjaarsfficiëntiaudit uit t vorn op al uw magazijn- n logistik procssn oktobr 2012 Supply Chain World Europ Madrid, Spanj. Kom mt andr profssionals uit d godrnvrwrkingsindustri naar Supply Chain World Europ in Madrid om t lrn van, rvaringn uit t wissln n t ntwrkn mt d fantastisch sprkrs van dit jaar. D confrnti bidt n optimal combinati van intrssant thmatosprakn, paralllsssis n ntwrkmoglijkhdn novmbr 2012 Manutntion 2012 Parijs, Frankrijk. Op Manutntion 2012 is n zr uitgbrid aanbod t vindn op ht gbid van intrn bdrijfslogistik in idr moglijk vorm: logistik platformn, magazijnn, fabrikn, workshops voor all sctorn (agri-lvnsmiddln, txtil, farmacutisch productn, industriël godrn nz.); dinstn, distributi n vrvor; n talrijk productisctorn di intralogistik dinstn n apparatuur vrisn. 12 Rdacti / Inhoud 2 3

3 Duurzam Logistik 1 Vlootbhr mot duurzaam D uitstoot van n logistik vloot draagt bhoorlijk bij aan d total CO 2 votafdruk van n ondrnming. Gay Sutton ondrzokt nkl van d mst doltrffnd initiativn di motn lidn tot mindr schadlijk miliuffctn tijdns ht ophaln n lvrn van godrn. D noodzaak om gronr t wordn is nog nooit zo groot gwst n d moglijkhdn voor ht vrmindrn van d CO 2 votafdruk van d logistik vloot zijn mr divrs dan ooit. Door t kijkn naar d huidig productondrzokn n ht uitrolln van gron initiativn door d btr Europs bdrijvn, kunnn w bginnn t bgrijpn wat wrkt, wat voor bsparingn gralisrd kunnn wordn n waar ht mst rcnt ondrzok zich op tospitst. Wat kunnn d klinr bdrijvn hirvan lrn? D logistik rus Dutsch Post DHL oprrt in mr dan 220 landn ovr d ghl wrld n alln al d DHL Exprss divisi zt n vloot van 285 vligtuign n vortuign in. Volgns d wrldwijd managr voor Ntwork Managmnt, d hr Jorg Andriof, is d bst manir om d CO 2 uitstoot t vrlagn n zaak van continu optimalisrn van d vlootinzt n vooral t lttn op laadcapacitit n rout. D logistik rus Dutsch Post DHL oprrt in mr dan 220 landn ovr d ghl wrld n alln al d DHL Exprss divisi zt n vloot van 285 vligtuign n vortuign in. Ht rst princip van optimalisati is simplwg dat d laadcapacitit van n bstlbus, hftruck of vligtuig tn voll bnut dint t wordn n dat daardoor CO 2 missis pr kg product ht laagst zulln zijn. Zodra ht prognossystm van DHL ht volum wrgft van d t vrvorn vracht, brknt ht Capacity Managmnt Systm d mst gschikt wijz van vrvor, wlk rout gnomn dint t wordn n ho d vracht ghantrd dint t wordn. Daarna plant ht d mst gschikt vrvorscombinati, waarbij d trin nit vrgtn wordt, zodat maximum capacitit gcombinrd wordt mt minimaal brandstofvrbruik. Ht bdrijf zokt chtr altijd naar moglijkhdn om ht btr t don. Voor 2010, bijvoorbld, wrdn klinr vrachtn tussn Hong Kong n Kopr in Slovnië altijd vrvord via vligtuign naar Hamburg n daarna mt vrachtwagn naar d indbstmming gbracht. Door all vracht t consolidrn in één nkl containr, gaat zij tgnwoordig rchtstrks naar d havn van Kopr, waardoor zowl d vrachttijd als d CO 2 uitstoot mt 40% grducrd wrdn. DHL is chtr bknd door d gl n rod bstlwagns. Bij ht vrvor ovr d wg, vrtlt Andriof, optimalisrn wij d rout n probrn w zlfs ht aantal stops t vrmindrn zodat w mindr vaak d motor aan n uit motn don. D laatst vrsi van ht Pickup and dlivry Optimisation program wordt ovr d ghl ondrnming uitgrold n houdt rkning mt afglgd afstandn, ondrhoud, vrkrsggvns n zlfs mt unik ggvns voor n trip zoals omlidingn n ongpland bstllingn. Ht systm bidt d bstuurdr d bst rout n volgord van afhaln n wgbrngn. Er bstaan natuurlijk vl oplossingn voor capacitits- n routoptimalisati n d mst van dz productn lvrn ook god rsultatn. Bij klinr bdrijvn ontbrkt vaak ht vrkr in bid richtingn n ht loont daarom om krachtn t bundln mt andr bdrijvn door bijvoorbld vracht voor n andr bdrijf m trug t nmn of 1 Ls mr ovr ht miliublid van DHL. 1. D arodynamisch ontworpn Tardrop-trailr. Duurzam logistik 4 5

4 Duurzam Logistik Gzondhid & Vilighid andrsom n dus dls lg vrachtrittn btr t bnuttn. Bij ht vrvor ovr d wg, optimalisrn wij d rout n probrn w zlfs ht aantal stops t vrmindrn zodat w mindr vaak d motor aan n uit motn don. Bhalv ht optimalisrn van capacitit n rout zijn r ook andr, praktisch moglijkhdn om nrgivrbruik t rducrn n dus d CO 2 uitstoot t bprkn. En rijstijl hft bijvoorbld vrrassnd vl invlod op ht brandstofvrbruik. Hard optrkkn n bruusk rmmn mot natuurlijk wordn vrmdn. Zuinigr rijdn kan natuurlijk ook door ht aanhoudn van n constant snlhid of door ht anticiprn in plaats van t ragrn op vrandrnd vrkrssituatis. Om d rijvaardighdn in ht bdrijf t vrbtrn, organisrt DHL rglmatig zoghtn cursussn co-rijdn n zij ondrstunn dit mt informaticampagns tnind d chauffurs t stimulrn om zo zuinig moglijk t rijdn. En rijstijl hft bijvoorbld vrrassnd vl invlod op ht brandstofvrbruik. Hard optrkkn n bruusk rmmn mot natuurlijk wordn vrmdn. Zuinigr rijdn kan natuurlijk ook door ht aanhoudn van n constant snlhid of door ht anticiprn in plaats van t ragrn op vrandrnd vrkrssituatis. Ht monitorn van d prstatis van rijdr n vortuig splt n blangrijk rol bij d zoktocht naar moglijkhdn om d routplanning n d cursussn voor zuinig rijdn vrdr t vrbtrn. Ht monitorn kan simplwg middls n nvoudig brandstofmanagmnt systm gburn, waarbij data als tankn n afglgd afstandn wordn grgistrrd. Maar mn kan ook complxr tlmaticasystmn topassn, waarbij draadloos ral-tim ggvns vanuit ht vortuig rchtstrks naar n cntraal managmnt systm wordn gzondn. Dnk dan aan grdn urn, locati, stationair draain, brandstofvrbruik n afglgd afstand. In 2010 dd DHL n prof mt n tlmatica systm, dat spciaal wrd gbruikt om d bhoft aan vrdr training van chauffurs t bpaln. Gdurnd n priod van 12 maandn blk n brandstofbsparing van 6,5% gralisrd t zijn n wrd ht systm daarna ingvord door hl ht bdrijf. In dzlfd priod vord th North London Gas Allianc(NLGA) n brandstofmanagmnt systm in voor haar vloot van 100 lichtr, commrciël vortuign n glasd prsonnauto s. Glijktijdig mt d introducti van n tankpas, wrd n GPS systm ingvord om fficiëntr routs t rijdn n krgn d chauffurs cursussn co-rijdn. D brandstofbsparingn kwamn bovn d 10% uit. Er valt ook winst t haln door god t kijkn naar ht typ n d conditi van d bandn. Bandn mt n lagr rolwrstand kunnn, ondanks d moglijk hogr aanschafkostn, op trmijn bsparingn van tot wl 10% oplvrn. Vanaf novmbr zal ht transparantr wordn wlk bandn motn wordn aangschaft, aangzin dan niuw EU wtgving bpaalt dat bandnfabrikantn d vrbruiksfficincy van hun productn motn aangvn. Dat zal vrglijkbaar zoals bij witgod apparatn wordn wrggvn. Er valt ook winst t haln door god t kijkn naar ht typ n d conditi van d bandn. Bandn mt n lagr rolwrstand kunnn, ondanks d moglijk hogr aanschafkostn, op trmijn bsparingn van tot wl 10% oplvrn. D afglopn jarn hbbn w vl innovatis mgmaakt op ht gbid van vortuigtchnologi. W hbbn niuw vortuign gzin mt lktrisch of hybrid aandrijving n zlfs variantn mt altrnativ brandstoffn. W zulln in n andr nummr d voor- n nadln van dz optis bkijkn. Niuw vortuigtchnologiën bprkn zich chtr nit alln tot d motor of d brandstof. Z zijn soms zlfs rlatif godkoop. Arodynamica bijvoorbld, kan n bhoorlijk impact hbbn op ht brandstofvrbruik. Zo hft DHL in Duitsland voorspoilrs gplaatst op 1300 middlgrot trucks n wordn ook drupplvormig trailrs ingzt. D bsparingn zijn rspctivlijk 6% n 9%. Richard Watrs van ht Carbon Trust somt d blangrijkst stappn op voor n zuinigr n miliuvrindlijk logistik. Howl sommig vrbtringn, zoals lktrisch auto s of n zijsprong van d vrachtwagn naar spoor of binnnvaart, n aanzinlijk invstring mt zich mbrngn, zijn r ook andr maatrgln di conomisch aantrkklijk zijn voor bdrijvn van idr omvang. Dnk bijvoorbld aan cursussn zuinig rijdn voor chauffurs, ht arodynamisch makn van vortuign, rout n vrkrsplanning voor ht minimalisrn van afglgd kilomtrs n tnslott samnwrking mt andr bdrijvn bij ht dln van vrachtruimt op haal- n aflvrtrajctn. Dz blangrijk boodschap, tvns vrduidlijkt door d voorbldn van DHL, gft ook aan dat mn stapsgwijs continu vrbtringn kan aanbrngn. Artikl fdback is wlkom: Ht niuw EUbandnlablsystm uitglgd op d wbsit van Michlin In novmbr wordn d niuw brandstoffficiëntilabls gïntroducrd. D labls gvn d brandstoffficiëntiscor van d band aan, d scor voor grip op n nat wgdk n d xtrn afrolgluidsscor. 3. DHL houdt cochauffurcursussn voor all chauffurs, ondrstund door langlopnd bwustwordingscampagns mt als dol chauffurs aan t modign om altijd zo brandstofzuinig moglijk t rijdn. 3 Vilig n wl Wtgving wordt vaak gzin als lastig n ongmakklijk, maar nimand zal ontknnn dat n vilig wrkplk van ssntil blang is. Ruari McCallion kijkt naar d laatst ontwikklingn. Ht kan gburn dat w pr ongluk in strijd zijn mt d buraucrati - d massa aan wtgving di zich soms lijkt t bmoin mt lk aspct van ons lvn, vanaf ht momnt dat w wakkr wordn, totdat w naar bd gaan - n nog vrdr, als j bdrijf in bddn handlt. Maar nits staat stil: ht lijkt alsof lk wk niuw rgls wordn vastgstld. In d afglopn tw jaar zijn n aantal maatrgln van kracht wordn, waarvan ht nit navolgn rnstig gvolgn kan hbbn. Z variërn van complt niuw maatrgln tot uitbridingn op bstaand rglgving di btrkking hbbn op d wrld van handling- n opslagprofssionals. Intrnationaal advocatnkantoor Nabarro hilp urka n handj om n aantal van dz blangrijk ontwikklingn in kaart t brngn. Gvaarlijk stoffn - grnzn voor d blootstlling n tikttring D Drd Richtlijn voor Grnswaardn voor Bropsmatig blootstllingn door d Europs Commissi vrist dat Lidstatn van d Europs Uni national richtlijnn opstlln tn aanzin van d grnzn voor bropsmatig blootstlling aan bpaald stoffn. Bovndin mot ht nivau van d binnnlands grns rkning houdn mt d Indicativ Grnswaard voor Bropsmatig Blootstlling. Niuw grnswaardn voor bpaald stoffn zijn al in dcmbr 2011 in wrking gtrdn in ht Vrnigd Koninkrijk n zijn (bijna) vastgstld in d hl EU. Hirto bhorn niuw waardn voor bisfnol A, kwik n kwikvrbindingn inclusif twwaardig anorganisch vrbindingn zoals kwikoxid n kwikchlorid, mthylacrylaat, zwavlzuur (mist) n vinylactaat. Niuw acht uur tijds gwogn gmiddldn (TWA s) n, in ht gval van mthylactaat n vinylactaat, kort-trmijn blootstllingn (STEL s) zijn ook van kracht. Vrdr limitring van bstaand grnzn voor d blootstlling (MAC s) zijn nu van kracht voor n scala aan stoffn, mt inbgrip van koolstofdisulfid n divrs thoxythanol n mthoxythyl vrbindingn. Aan d andr kant, is r n vrlichting van d rgldruk: d STEL voor d 1,4-dioxaan is afgschaft, vnals d bstaand acht uur TWA WEL voor mthyl-isocyanaat. D STEL voor dz laatst is vrmindrd. Echtr, trtiair-butyl-mthyl-thr hft nu zijn ign WEL, n fnol wordt nu gdkt door n STEL. Niuw grnswaardn voor bpaald stoffn zijn al in dcmbr 2011 in wrking gtrdn in ht Vrnigd Koninkrijk n zijn (bijna) vastgstld in d hl EU. Dit is slchts n voorbld van d vrandringn di zijn gïntroducrd door d Richtlijn n ht is gn vrrassing dat dit d wbsit van d intrnational juridisch firma. Download d drd Richtlijn van d Europs Commissi btrffnd indicativ grnswaardn voor bropsmatig blootstlling. Duurzam logistik/gzondhid & vilighid 6 7

5 Gzondhid & Vilighid kopzorgn mt zich mbrngt. Maar w zijn r nog nit: d richtlijnn voor tikttring zulln ook vrandrn. D Europs rgulringn op ht gbid van Classificring, Etikttring n Vrpakking van stoffn n mngsls(cpl) wordn op één lijn gbracht mt ht Wrldwijd gharmonisrd systm voor d indling n tikttring van chmisch stoffn (GHS). Dit is n systm van d Vrnigd Natis dat ontworpn is om gvaarlijk chmisch stoffn t idntificrn n informati t vrstrkkn door middl van standaard symboln n tkstn op vrpakkingn n tikttn, n door zoghtn Matrial Safty Data Shts. D CPL rglgving zlf trad in januari 2009 in wrking, maar nig rspijt is ons ggund: nt als bij vrijwl all EU-wtgving, is r n ovrgangspriod. Howl d uitrst invordatum voor d stoffnclassificati al dcmbr 2010 was, gldt voor d mngsls 1 juni 2015 n dus kunnn ondrnmrs rustig knnis kunnn nmn van d inhoud, alvorns z volldig van kracht wordt. Uitgbridr informati kan gvondn wordn in d documntn gknmrkt als EH40/2005 Workplac Exposur Limits. Hftrucks chauffurstraining Ht is nog stds zo dat bij ht grootst dl van d ongvalln op d wrkplk di grapportrd dinn t wordn, hftrucks btrokkn zijn. Dit is n catgori waar god op wordt glt. In fbruari 2010 hft d Brits Halth and Safty Excutiv (HSE) n vnmnt voor mr dan 100 blanghbbndn gorganisrd waar d komnd stappn wrdn bsprokn voor n ffctiv uitvoring van L 117 (Godgkurd gdragscod n richtlijnn voor d hftrucks mt brijdr) n HSG6 (Vilig wrkn mt hftrucks). Als gvolg van dit vnmnt, hft d HSE voorgstld om bid publicatis t combinrn, vrnvoudign n t actualisrn. Howl r gn sprak zal zijn van tkstwijzigingn in d Godgkurd gdragscod, zulln d richtlijnn op ht 2gbid van training n comptnti wordn vrduidlijkt. Wannr dz niuw richtlijnn wordn gpublicrd is nog nit zkr, maar ht is moglijk dat dit in d hrfst (kwartaal 3) van dit jaar gaat gburn. Ht is nog stds zo dat bij ht grootst dl van d ongvalln op d wrkplk di grapportrd dinn t wordn, hftrucks btrokkn zijn. Dit is n catgori waar god op wordt glt. Gzondhid n vilighid in ht magazijn D problmn di ik tgnkom in magazijnsituatis zijn al jarn dzlfd n ik dnk dat z nog stds d blangrijkst uitdagingn vormn voor d tokomst, zgt Lukas Rootman, n partnr bij ht intrnational advocatnkantoor Nabarro GEZONDHEID EN VEILIGHEID Bsturn van vorkhftrucks Volg vilig bsturingsprocdurs Rij vilig n ws alrt houd j aan d maximumsnlhdn Handl vrantwoordlijk n mt ovrlg Vrvor gn vrachtn di zwaardr zijn dan d officiël laadcapacitit van d vorkhftruck LLP. En val blijft één van d blangrijkst oorzakn wannr ht gaat om incidntn op d wrkvlor mt n dodlijk afloop. Ht gburt in magazijnn dat mnsn van laddrs valln of uit ordrvrzamlaars bij ht ordrvrzamln. Ik hb ook mgmaakt dat mnsn door lichtkopls valln, of van n laddr tijdns ht plgn van ondrhoud. Ht handmatig hantrn van lastn, zoals wannr mdwrkrs t zwar godrn probrn t tilln, zijn ook trug t vindn in d statistikn, vnals n zwakk wrkplkorganisati. D Lan tchnik van 5S, di d nadruk lgt op ntt n ovrzichtlijk wrkplkkn, draagt nit alln bij aan n grotr fficiënti, maar hlpt ook bij ht vrmindrn van ht aantal ongvalln. Immrs, als godrn nit ovral rondslingrn, dan is d kans op struikln ook nihil. En val blijft één van d blangrijkst oorzakn wannr ht gaat om incidntn op d wrkvlor mt n dodlijk afloop. Ht gburt in magazijnn dat mnsn van laddrs valln of uit ordrvrzamlaars bij ht ordrvrzamln. Ik zou ook d situatis mnmn waarbij godrn op mnsn valln, bijvoorbld wannr dozn t hoog of slordig zijn opgstapld, vrvolgt Lukas. Incidntn, waarbij hftrucks inrijdn op prsonl, godrn omvr rijdn of godrn ondrwg latn valln, houdn juridisch kantorn tvl aan ht wrk. D inzt van tijdlijk arbidskrachtn, inclusif uitzndkrachtn, hlpt d loonkostn laag t houdn, maar hlaas stijgn andr kostn, indin r gn passnd maatrgln wordn gnomn. Download ht pdf-documnt EH40 blootstllingsgrnzn in d wrkomgving. Europs Vrordning btrffnd d indling, tikttring n vrpakking van stoffn n mngsls. L117 Erknd praktijkrichtlijn n advis voor bstuurd vorkhftrucks. IN MAGAZIJNEN Huishouding En god huishouding hlpt onglukkn voorkomn Zt bordn nr bij gmorst matrialn Vrwijdr afval n ovrgblvn matrialn Bdk kabls di ovr padn lopn D blangrijkst actis di gnomn kunnn wordn om d problmn t bstrijdn hbbn btrkking op opliding, instructi, ht chckn van comptntis vooral bij xtrnn - n passnd tozicht. D slutl tot succs ligt, zoals bij d mst uitdagingn op ht gbid van vilighid n gzondhid, bij ffctif risicomanagmnt. W zijn nit alln glijk ARBO wtgving is van topassing op all bdrijvn, maar d lat ligt hogr bij bdrijvn mt vijf wrknmrs of mr. Dnk hirbij bijvoorbld aan d noodzaak om n gdocumntrd vilighids- n gzondhidsblid t hbbn of d bvindingn van n risico-valuati t rgistrrn. Grotr bdrijvn kunnn rgls mt btrkking tot opslag van gvaarlijk stoffn soms wl ns ngrn. Bijvoorbld als n brandstoftkort of slcht wr drigt kan ht vrstandig zijn om d gas- of olivoorraad t vrhogn om rvoor t zorgn dat ht bdrijf kan blijvn draain. Toch is ht vrstandig om rvoor t zorgn dat n vrhoogd opslag ht bdrijf nit in situatis brngt waarbij strngr rgls van topassing zijn. D kostn van ht nalvn van rglgving zoals bij d Brits COMAH(Control van rglgving bij risico s voor zwar ongvalln) kunnn aanzinlijk zijn, maar d financiël sanctis voor n ovrtrding zijn nog vl hogr. Lidinggvndn n mdwrkrs in magazijnn motn op d hoogt zijn van d rglgving di op hn van topassing is. Aangzin d rgls voortdurnd vrandrn n wordn bijgwrkt, kan mn altijd trcht bij d bvogd instantis in hl Europa, n bij juridisch advisurs zoals Nabarro. Zo zorgt mn rvoor dat ht bdrijf altijd aan d normn voldot. Artikl fdback is wlkom: Vilig optilln van matrialn Houd d rug rcht n buig door d kniën Houd ht voorwrp dicht bij ht lichaam Til mt j bnn Til nit bovn j macht vraag om hulp! Ls ht artikl ovr 5S-tchnikn in urka 16. HSG6 Vilig wrkn mt vorkhftrucks. 1. Ht 5S-procs is gricht op ht crërn van n opgruimd wrkomgving; als voorwrpn nit rondslingrn, kunnn mnsn r mindr snl ovr struikln. 2. Valln van n hoogt blijft n van d blangrijkst oorzakn van bdrijfsongvalln mt dodlijk afloop. Ht gburt in magazijnn waar mnsn van laddrs of traplrn af valln, of bij hoogwrkrs op loopkrann di godrn aan ht vrzamln zijn. 3. Handnarbid, zoals bij mnsn di zwar voorwrpn probrn t tilln, lidt tot mr arbidsongvalln Gzondhid & vilighid 8 9

6 Vilighid In Ht Magazijn Vilighid voor alls n glid wordt door d sit managr, di op zijn burt wr ondrstuning krijgt van god opglid vilighidsprsonl. Vaak krijgn klin gropn opdracht om n bpaald problm op t lossn, zgt McGrvy. Zij zulln op zok gaan naar d bst manirn dit t don n vrvolgns hun aanbvlingn aan d vilighidscommissi prsntrn. A B Duidlijk idntificati van tankinhoud mt noodhandlingscods voor d brandwr. Statisch control mt automatisch dtcti n blokkring van pompn/ vntiln als ht vortuig nit stabil staat. D mst ffctiv manir om d vilighid t vrbtrn is ht ontwikkln van controlmchanismn n procssn mt bhulp van d knnis n rvaring van dignn di d machins bsturn of hantrn. A B In ht laatst nummr hbbn w gkkn naar d wijz waarop n risico-valuati uitgvord mot wordn. Maar ht omzttn van rapportbvindingn in n wrklijk viligr n productivr magazijn is nit nvoudig. Gay Sutton rapportrt. D magazijnn van lvrancir van logistik dinstn Wincanton zijn 24 uur pr dag, 7 dagn pr wk oprationl. Zij ontvangn, houdn voorraad, vrzndn n vrpakkn n grot variëtit aan productn voor klantn als Proctr & Gambl, Asda, Saint- Gobain, BAE Systms and AgustaWstland. Flxibilitit n vrandring hoort bij d daglijks gang van zakn bij Wincaton n ht waarborgn van d vilighid voor mdwrkrs is n continu n sopl lopnd procs. Ht gaat hirbij nit alln om d vilighidsprocssn in d magazijnn, vrtlt Lisa McGrvy, vilighids- n kwalititsfunctionaris bij d rtail divisi van Wincanton, d manir waarop d magazijnn oprrn hft invlod op d vilighid n productivitit op all vrdr schakls in d distributiktn. Elk rnstig ongluk zal ongtwijfld groot niuws zijn, maar in d praktijk gaat ht vooral om struikl-, val- n glijpartijn of onglukjs bij ht vrplaatsn van godrn. Daarna volgn d aanrijdingn door of tgn rijdnd n stilstaand objctn zoals hftrucks, pallts n productn. Mnsn dnkn vaak dat z r al zijn als d vilighidsinstructis zijn opgstld n als idrn god gtraind is. Hlaas. Aldus McGrvy, tvns n vrtgnwoordigr van d Grop Rtail n Distributi bij ht Brits Institution of Occupational Safty and Halth (IOSH). Wincanton volgt n mthod van hiërarchisch control. Hirbij wordn d tchnisch controlmaatrgln gzin als d mst blangrijk n ffctiv bij ht strvn naar n vilig wrkplk. Daarna volgn d procdurs n als dat nit gaat, dan wordt d control op gdrag ingvord. Wij probrn als rst d gvarn t liminrn n dan tchnisch maatrgln t nmn, vrvolgt zij. En dat btknt dat wij bijvoorbld wijzigingn brngn aan d lay-out van ht magazijn, togangsbviliging plaatsn op apparatuur, of als ht problm grot vrkrsdrukt bij d inkomnd godrn vroorzaakt, dan vrwijdrn w n paar stllingn. Toggvn, dit laatst zal nit mtn d mst aantrkklijk oplossing lijkn voor d gmiddld magazijnmanagr, maar n god analys van kostn n productivitit laat zin dat ht oplossn van onnodig vrkrsopstoppingn d productivitit zal vrhogn. Mnsn dnkn vaak dat z r al zijn als d vilighidsinstructis zijn opgstld n als idrn god gtraind is. Hlaas. Lisa McGrvy, Wincanton Vrfproducnt Jotun, mt fabrikn in mr dan 50 landn ovr d ghl wrld, hft n vrglijkbar aanpak. D producti nhdn zijn dusdanig ontworpn dat giftig n bijtnd chmisch stoffn op n sparat plaats wordn opgslagn n dirct wordn afglvrd waar zij in ht productiprocs nodig zijn. Faalvilig systmn zoals d automatisch stop op n bnzinpomp, voorkomn dat opslagtanks tvl gvuld rakn. W zijn nu bzig mt spcial slotn voor d afvorklp aan d ondrkant van d tank, zodat ht onmoglijk wordt om t tankn als di klp opn is, lgt vilighidsmanagr Shailsh Purohit uit. Wat wij willn don is d ondrliggnd oorzaak aanpakkn in plaats van d dirct oorzaak, namlijk dat n mdwrkr is vrgtn om d afsluitr dicht t draain. D mst ffctiv manir om d vilighid t vrbtrn is ht ontwikkln van controlmchanismn n procssn mt bhulp van d knnis n rvaring van dignn di d machins bsturn of hantrn. Immrs, als niuw apparatuur of t thortisch vilighidsprocssn nit wrkn in d praktijk, of als takn onnodig zwaar n moilijk gmaakt wordn, dan zal d praktijk dz hulpmiddln afwijzn. En vilighidscommissi is ht mst ffctif als all disciplins vrtgnwoordigd zijn, inclusif matrials handling, logistik, administrati, oprations, vilighid n vast lvrancirs 1 1. Ht intgrrn van faalvilig functis in ht ontwrp, zoals automatisch blokkring van d pomp zodat d tank nit ovrstroomt, is n doltrffnd stap in ht vrbtrn van d vilighid. Ls ovr Wincantons bkroond gzondhidsn vilighidsprogramma. En andr vlgbruikt middl is d idën box. Dz maakt nit alln gbruik van d aanwzig knnis op d wrkvlor, maar vrlaagt ook d wrstand tgn vrandring. Bij n rcnt bdrijfsbzok, zo vrtlt Rogr Bibbings, vilighidsadvisur bij d RoSPA (Royal Socity for th Prvntion of Accidnts), zagn w dat mdwrkrs onnodig last haddn van vibratis bij ht slijpn van d ruw kantn van afgsndn plaatwrk. Ht bdrijf had wliswaar god maatrgln gnomn om dit uvl in t dammn, maar d mdwrkrs zagn livr dat n lasrsnijdr wrd aangschaft zodat al ht nawrk ovrbodig zou wordn. D mdwrkrs krgn dan ook d opdracht om d voordln voor d productivitit n vilighid in kaart t brngn zodat r n god rdn was om n invstring van t kunnn rchtvaardign. Na ht idntificrn van moglijk vilighidsvrbtringn, volgt d implmntati n daarbij komt n mix van training n god communicati kijkn. Door d instructis zo nvoudig n ongcomplicrd moglijk t houdn, vrhoogt mn d kans op succs. Op di manir blijft ht wrk makklijk uitvorbaar n wordn misvrstandn vrmdn. D instructurs bij Wincanton zorgn rvoor dat lk instructi god is bgrpn n opgnomn door d mdwrkrs fdback t latn gvn ovr ht glrd. Pas daarna wordt n cursus grgistrrd als succsvol gvolgd. Vilighid gaat ook vooral om positiv bvstiging vrtl mnsn wat z kunnn don in plaats van wat z nit mogn don, zgt McGrvy. Ht zit in d mnslijk natuur om d dingn uit t probrn di ignlijk vrbodn zijn. Dus n lijst van vrbodn zakn wrkt alln maar avrchts. Daarntgn, als j d chauffurs vraagt om hftrucks t parkrn mt d vorkn op d grond, d slutls m t nmn n afval wg t gooin, dan zal dit ffctivr blijkn. En hl mooi voorbld is t zin bij n vstiging van Wincanton waar wgggooid kartonnn buizn (houdrs van krimpfoli) n vilighidsproblm vormdn. Mn bdacht n plan om d namn van d bstuurdrs op d buizn t schrijvn n dat dit afval in n zak aan ht ind van ht gangpad ggooid dind t wordn. Aan ht ind van d wk wordt nu één buis uit d zak ghaald n d bijbhornd bstuurdr krijgt n gratis ontbijt. Ht is nvoudig, kost maar winig, maar hft n norm impact op ht gdrag. Vilighid gaat ook vooral om positiv bvstiging vrtl mnsn wat z kunnn don in plaats van wat z nit mogn don, zgt McGrvy. Ht zit in d mnslijk natuur om d dingn uit t probrn di ignlijk vrbodn zijn. Ht slutlwoord is wllicht gdragsbïnvloding. D vilighids- n ARBO managr van d productidivisi van Wincanton, Garry Spicr, hft gdurnd n invntarisatiprojct uitgbrid studi gdaan naar d gdragspatronn di invlod hbbn op d vilighid in ht magazijn. Door waargnomn gdrag t koppln aan lk taak in ht magazijn, kunnn gdragspatronn van hl gropn in kaart wordn gbracht. Ht rsultaat is n lijst van ongwnst n wnslijk gdrag, vrtlt hij. Daarnaast wrdn d mdwrkrs gvraagd om n vragnlijst in t vulln, zodat zij kondn aangvn wat hun prspctif was op zakn di vilighid bïnvlodn, zoals bij pallts di tvl ht gangpad instkn of ht gbruik van prsoonlijk vilighidsuitrustingn. Ht indrsultaat was n sri van moglijk maatrgln di d vilighid vrdr zoudn kunnn vrhogn. Ht is n kwsti van continu vrbtring. Mt andr woordn, stap af van blind rglnalving n ga ovr op rël risicomanagmnt: continu planning n uitvoring in plaats van lijstjs afvinkn. Natuurlijk kunnn klin bdrijvn nit zulk uitgbrid programma s in wrking stlln, maar mn kan wl vl lrn van dz praktijkn. Rogr Bibbings van RoSPA bschrijft d ssnti van god vilighidsmanagmnt. Ht is n kwsti van continu vrbtring. Mt andr woordn, stap af van blind rglnalving n ga ovr op rël risicomanagmnt: continu planning n uitvoring in plaats van lijstjs afvinkn. Artikl fdback is wlkom: Ls mr ovr Jotuns gzondhids- n vilighidsfilosofi. Vilighid in ht magazijn 10 11

7 Duurzaamhid En kort trugblik Ho zat ht ook alwr? W ontmottn d Ndrlands avonturirs Wilco van Rooijn n Fokk van Vlzn, di samn n projct opstartn om n vortuig t latn bouwn, dat hn op zonn- nrgi van Patriot Hills, n kampmnt op Antarctica, naar d Zuidpool n trug zou brngn. Ht dol van dz 2300 km tllnd ris was om aandacht t vragn voor d situati in Antarctica. Howl d rgio momntl bschrmd is tgn oliboringn door ht miliuprotocol ondr ht Antarctisch Vrdrag, gaat d situati snl drignd wordn. Ht protocol indigt namlijk in 2048 n dan staan d grot olimaatschappijn klaar om t gaan born. D avonturirs willn ignlijk jong mnsn nthousiast makn voor ht concpt van duurzam nrgi n aantonn dat r praktisch altrnativn voorhandn zijn. Immrs, zij zulln d bslissrs van morgn zijn n ht projct hoopt t brikn dat d jugd morgn klaar zal zijn om d strijd aan t gaan voor ht bhoud van d plant n n wrld zal bouwn di kan voortbstaan mt altrnativ nrgibronnn. Wilco n Fokk vrogn ton d Univrsitit van Togpast Wtnschappn in Utrcht om n prototyp t ontwikkln n t bouwn. D rst tsts, uitgvord bij n productifacilitit van Cat Lift Trucks in Finland, litn positiv rsultatn zin n gavn ht tam ht nodig vrtrouwn om door t gaan n d stvig auto t bouwn di d 2 avonturirs nodig hbbn voor d 2300 km lang ris. D avonturirs willn ignlijk jong mnsn nthousiast makn voor ht concpt van duurzam nrgi n aantonn dat r praktisch altrnativn voorhandn zijn. Mission Antarctica Ga naar om d voortgang van d missi t volgn doorstaat twd tst In d uitgav van ht najaar van 2011 maaktn wij knnis mt d missi van Tam Antarctica dat n vortuig wild bouwn om op zonn-nrgi d Zuidpool t kunnn doorkruisn. Ook zagn w ho Cat Lift Trucks d missi ondrstund door ht Tam in staat t stlln om ht vortuig in wintrs omstandighdn t tstn. In 2012 klopt ht projct wdrom aan voor hulp n krg di uitraard. Gian Schiava zokt uit wat d rsultatn zijn. D volgnd stappn Dus wat is r sindsdin gburd? Gbasrd op d rsultatn van ht tstn in Finland, wrd n lijst opgstld van d wrkzaamhdn di mostn wordn uitgvord om d wagn strk n btrouwbaar gnog t makn. Daarnaast is n opvallnd vrandring n naamswijziging: ht projct ht nu Mission Antarctica Dit vrwijst naar ht jaar waarin olimaatschappijn mogn born in Antarctica, n gburtnis dat ht projct wil probrn t voorkomn. Missi Antarctica gaat immrs ovr ht makn van n strk statmnt ovr altrnativ nrgibronnn n dat ht continnt bhoudn mot blijvn, door d wrld t latn zin dat w kunnn ovrlvn mt altrnativ nrgibronnn. Dz kr was ht d r aan zs studntn van d Hogschool Utrcht n één van d Avans Hogschool. Zij wrdn ondrstund door zs studntn van ht ROC uit Amstrdam. Dz Duurzaamhid 12 13

8 Duurzaamhid Hoofdafblding (vorig pagina). Ht tam kwam in Järvnpää (Finland) aan mt n uitgbrid tstprogramma voor d bog. 2. In di priod wrd in Järvnpää d hoogst snuw in 25 jaar gmtn, wat voor n prfct tstomgving zorgd. 3. Ht tam dat vrantwoordlijk was voor ht uitvorn van d tsts in Finland. grop krg d opdracht om ht projct door d volgnd fasn hn t loodsn, culminrnd in n noodzaklijk twd tst. Ht projct tam bnadrd wdrom Cat Lift Trucks mt ht vrzok om wr gbruik t makn van d facilititn in Järvnpää, Finland. Missi Antarctica gaat immrs ovr ht makn van n strk statmnt ovr altrnativ nrgibronnn n dat ht continnt bhoudn mot blijvn, door d wrld t latn zin dat w kunnn ovrlvn mt altrnativ nrgibronnn. Ht vrzok wrd natuurlijk ingwilligd n n slct grop van vijf studntn maaktn zich grd om t gaan tstn in Finland. D focus was ditmaal gricht op d lvnsduur van d lktronica n d bandn n ht bpaln van d juist (ls mst fficiënt) bandndruk voor d omstandighdn op d Pool. D rsultatn van d rdr tst ws tvns uit dat r gwrkt most wordn aan d bsturing n d ophanging n d aangpast componntn mostn nu d prof doorstaan. Tnslott, wrdn vooral vl kilomtrs tstrijdn ingpland om t ondrzokn ho ht vortuig zou omgaan mt d koud n bsnuwd omstandighdn in Finland. Bij aankomst in Finland blk dat ht in 25 jaar nit zo vl gsnuwd had n mn bgon aan 6 dagn intnsif rijdn n tstn. Ht vl hard wrk is nit voor nits gwst. Ht projct ligt nog stds op schma voor d 2300 km lang tocht tgn ht ind van dit jaar. Dat lijkt nog vr wg, maar ht fit is dat r maar n kort priod tussn dcmbr n bgin fbruari(d zomrpriod) is, waarin ht allmaal mot gburn. Alln dan zijn d omstandighdn god gnog om d tocht t ondrnmn n onnodig tgnslagn in d huidig tstfass zoudn kunnn rsultrn in n gmist kans. D waaghalzn bzokn Järvnpää Gdurnd d tstwk wrdn d studntn bzocht door Wilco n Fokk, d tw bstuurdrs. Zij wildn natuurlijk ook ns zlf d wagn uitprobrn. D bdnkrs van ht projct toondn zich uitrmat tvrdn. Na all voorbridingn n constructiwrkzaamhdn bschouwdn wij dz tst in d koud van Finland als ssntil om door t kunnn gaan. W kunnn nu grust stlln dat w d volgnd stap kunnn nmn: n duurtst van minimaal 100km op n strand tgn ht ind van april! aldus Wilco van Rooijn. Aangzin ht motto van Wilco n Fokk Dromn, Dln, Durvn & Don is, kunnn zij nit wachtn tot d cht rit, di gpland is van dcmbr 2012 tot januari Naast ht uitvorn van d strandtst, zijn Wilco n Fokk vooral bzig mt ht zokn naar additionl sponsorn, di vooral hun doln ondrstunn, namlijk ht bschrmn van d plant door ht promotn van duurzam mthodn om nrgi op t wkkn. D voortgang van ht hl projct kan wordn gvolgd op Cat Lift Trucks springt wdrom op d brs Cat Lift Trucks hft wr d xpditi n hlpnd hand togstokn door ht organisrn van transport van ht vortuig naar haar productilocati voor lktrisch magazijntrucks in Järvnpää, Finland. D hulp tr plkk bstond ondr mr uit ht ladn n lossn n ht bschikbaar stlln van lktrisch vodingn. Cat Lift Trucks is r trots op om dit avontuur t mogn ondrstunn, vooral vanwg d dolstllingn van ht total projct. Als ondrdl van d stratgiën voor productontwikkling, is Cat Lift Trucks continu altrnativ nrgibronnn aan ht valurn tnind missis tot n minimum t bprkn. D glgnhid om ht projct Mission Antarctica 2048 vrdr t mogn hlpn was daarom n kans di nit gmist mocht wordn. Bgin volgnd jaar hoopt urka vrslag t kunnn uitbrngn van dz vrbazingwkknd ris door ht Zuidpool gbid. Artikl fdback is wlkom: 3 Populair strand wordt omgtovrd tot tstgbid Op vrijdag 27 april 2012, zagn w op ht strand van Blomndaal n ongwoon tafrl. Op dz als hip n trndy bknd staand plk, waar mnsn komn om t zin n gzin t wordn, was ht nu ns gn dur cabriolt di all aandacht trok. Ht strand wrd gdominrd door n stor n ruig vortuig, bdkt door n laag zonnpanln. Hvig motorgronk was nit aanwzig, maar ht zicht was r nit mindr spctaculair om. Wilco n Fokk warn d Solar truck aan ht tstn n zij warn vooral bniuwd ho wagn zich zou houdn mt d niuw, vrlaagd bandnspanning zodat ht vastlopn in d snuw voorgod vrldn tijd zou zijn. Ht rsultaat is n btj dubblzinnig; ht rijdn zlf ging rg god n d auto had gn nkl moit mt tracti in ht zand (vrglijkbaar is mt snuw), maar d krzijd blk dat rlatif mr zonnnrgi nodig was om d auto t latn rijdn. Ht nrgivrbruik was vl hogr dan vrwacht n d bouwrs motn nu ovrwgn om mr panln t montrn of andr manirn bdnkn om mindr nrgi t vrbruikn. D uitdaging is nog nit voorbij... 2 Bzok Wilco van Rooijns YouTubchannl mt vido s waarop d ontwikkling van ht vortuig t zin is. Duurzaamhid 14 15

9 Mt Crpa hft u altijd d juist trof in handn Als intrn transport n kaartspl was, dan zou u mt Crpa altijd d winnnd hand hbbn. Allrrst lvrn wij duurzam Cat hftrucks di gbouwd zijn om t prstrn dinst na dinst n maand na maand. Wij complmntrn dit mt prfct volgnd dag lvring van ondrdln n n tam van monturs dat klaar staat om t ragrn. Facility managrs zulln d btrouwbar prstatis n tchnisch moglijkhdn van d trucks zr waardrn. Daarnaast is r ht voordl van complt transparant srvic zondr onvrwacht kostn n facturn! Onz rgional tams in Rijswijk, Staphorst n Vnlo zijn altijd bschikbaar om uw logistik handlingn aan d gang t houdn. Crpa Control Ht unik Crpa Control concpt is n totaaloplossing voor all aspctn binnn intrn transport n magazijninrichtingn op oprationl, tchnisch financil n administratif vlak. Mt één contract nmt Crpa u all zorgn uit handn. kijk op: voor mr dtails of bl ons op: CREPA B.V. Flminglaan 5, 2289CP Rijswijk. Tl / , MCFE. All rights rsrvd. CATERPILLAR, CAT, hun rspctivlijk logo s, d klur Catrpillar Yllow n d styling Powr Edg zijn, nt als d hir gbruikt bdrijfs-n productidntitit, handlsmrkn van Catrpillar n mogn nit zondr voorafgaand tostmming van Catrpillar wordn gbruikt.

1.1 Doel. levertijd. 1 Voorraad 13. 2 Opslag van een hoeveelheid geneesmiddelen. Behalve voor het

1.1 Doel. levertijd. 1 Voorraad 13. 2 Opslag van een hoeveelheid geneesmiddelen. Behalve voor het Voorraad 1 Lrdoln Aan ht ind van dit hoofdstuk wt j: z wat ht dol is van ht aanhoudn van n voorraad; z wat voorraadvorming btknt; z wat d buffrfuncti van n voorraad is; z dat ht houdn van n gnsmiddlnvoorraad

Nadere informatie

Buurtparkjes en speelplekken

Buurtparkjes en speelplekken Oktobr 2014 PAGINA 1 In dit nummr Buurtparkjs n splplkkn Niuwbouw Vinknstraat n Parkitstraat bijna klaar! Start wrkzaamhdn opnbar ruimt. Aanlg niuw rioolstlsl Schoon grondwatr Crossbaan, ht succs Binnnkort

Nadere informatie

Sports Center. 22 juni 2011

Sports Center. 22 juni 2011 Titl procs: Klachtnblid Tilburg Univrsity Procsignaar: Ing Schprs Paraaf kwalititsfunctionaris Vrsi nr.: 2 Bsprokn mt: M.T. d.d. 13 april 2011 Vastgstld in M.T. d.d. 22 juni 2011 Pndragon d.d. 10 aug.

Nadere informatie

Aanvoer van afval en grondstoffen. Op 10 januari zal het eerste afval voor BAVIRO worden aangevoerd. Dit gaat met containervrachtwagens

Aanvoer van afval en grondstoffen. Op 10 januari zal het eerste afval voor BAVIRO worden aangevoerd. Dit gaat met containervrachtwagens Nummr 7 Pagina 1 van 2 Dcmbr 2010 BAVIRO Niuwsbrif Nr. 7 SITA REnrgy, Potndrf 2, 4703 RK Roosndaal. 0165-534492 communicati@baviro.nl www.baviro.nl Gacht lzr, Via dz niuwsbrif informrn wij u ovr d voortgang

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol instellingen zorg voor jeugd, de gemeenten in de provincie Utrecht en de gemeenten Weesp en Wijdemeren

Calamiteitenprotocol instellingen zorg voor jeugd, de gemeenten in de provincie Utrecht en de gemeenten Weesp en Wijdemeren Calamititnprotocol instllingn zorg voor jugd, d gmntn in d provinci Utrcht n d gmntn Wsp n Wijdmrn Inliding Calamititn in d jugdhulp kunnn hlaas nit altijd voorkomn wordn. Z hbbn n grot impact op btrokknn

Nadere informatie

Derde editie. Tweede Fase. du français garan

Derde editie. Tweede Fase. du français garan r z j i w mthod Drd diti Twd Fas aîtris m n n o b n U! d D accor ti! du français garan Drd diti Twd Fas lrn voor d praktijk én succs op d xamns. Mt d niuw, drd diti van wrkn lrlingn daar nog dolgrichtr

Nadere informatie

Buurtvereniging De Hoef. Nieuwsbrief. December 2014

Buurtvereniging De Hoef. Nieuwsbrief. December 2014 Buurtvrniging D Hof Niuwsbrif 10 Dcmbr 014 F n g a d t s F n ij Inhoud Voorwoord Van d bstuurstafl Trugblik n vooruitblik activititn Niuwtjs n tips Intrnt n Facbook Inbraakprvnti En vilig n schoon bgin

Nadere informatie

Kennismaking met Photoshop

Kennismaking met Photoshop Hoofdstuk Knnismaking mt Photoshop Hoofdstuk, ht bgin van onz boind tocht doorhn Photoshop. Waarschijnlijk was j tot nu to gwoon om mt programma s van Microsoft t wrkn. Z hbbn allmaal n zlfd look n fl.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Leerlingen. In deze nieuwsbrief. Schooljaar 2014-2015 Januari nr. 5

Nieuwsbrief Leerlingen. In deze nieuwsbrief. Schooljaar 2014-2015 Januari nr. 5 Niuwsbrif Lrlingn Vrbouwingsplannn Achtr d schrmn wordt hard gwrkt aan d vrbouwingsplannn voor d school. Inmiddls is r n Voorlopig Ontwrp vastgstld n is d omgvingsvrgunnig aangvraagd bij d gmnt. Indin

Nadere informatie

Opleiding HR Business Partner

Opleiding HR Business Partner Opliding HR Businss Partnr D z b o at th p o s n g st a ë n id i s p ic i l op r a u V P N on d n d va On t ko r v a n g hl ting 20% o op p l id d 1 o mo i dul f m ng! s r Dat volg kan n?! Opliding HR

Nadere informatie

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van september. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd Deze verschijnt in de laatste week van de maand.

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van september. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd Deze verschijnt in de laatste week van de maand. Bst Stijlldn, bst Oudrs Hirbij d Stijl Niuwsbrif van sptmbr. Elk maand wordt d niuwsbrif vrstuurd Dz vrschijnt in d laatst wk van d maand. Waarom n niuwsbrif? Als stijlmstrs vindn w ht blangrijk dat alls

Nadere informatie

ASSESSMENT. Assessment. Wat is een assessment? Belang voor deelnemers Belang voor de werkgever Vijf stappen Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse?

ASSESSMENT. Assessment. Wat is een assessment? Belang voor deelnemers Belang voor de werkgever Vijf stappen Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Assssmnt Assssmnt Wat is n assssmnt? Blang voor dlnmrs Blang voor d wrkgvr Vijf stappn Waarom kizn voor HRD Group? Intrss? Bnt u gïntrssrd in onz assssmnts? Nm dan grust contact mt ons op. T 030-6911138

Nadere informatie

greencalc ontwikkelingen

greencalc ontwikkelingen projct I INSTRUMENT grncalc ontwikklingn GrnCalc is n LCA-rknprogramma waarm d duurzaamhidsambiti van n gbouw of van n wijk bpaald kan wordn. Dz ambiti wordt uitgdrukt in één gtal: d Miliu-Indx- Gbouw.

Nadere informatie

CREA-ATELIERS. van de gemeentelijke. www.facebook.com/cultuurdienstlochristi. foursquare.com/jeugdlochristi

CREA-ATELIERS. van de gemeentelijke. www.facebook.com/cultuurdienstlochristi. foursquare.com/jeugdlochristi CREA-ATELIERS knutsln, tknn n kokn van d gmntlijk cultuur- n jugddinst www.jugdlochristi.b/cra www.facbook.com/jugddinstlochristi www.facbook.com/cultuurdinstlochristi www.uitmtvlig.b twittr.com/jugdlochristi

Nadere informatie

Duco verhoogt uw EPA label!

Duco verhoogt uw EPA label! Rnovrn n Vntilrn Intgral vntilati-oplossingn voor rnovati Duco vrhoogt uw EPA labl! W inspir at www.duco.u NATUURLIJKE VENTILATIE Vntilati vraagt om n aalconcpt! Vrbtring van vntilati n vrmindring van

Nadere informatie

Wat maak jij morgen mee MBO Dier- verzorging

Wat maak jij morgen mee MBO Dier- verzorging j i j k a a Wat m m n morg MBO r i D g n i g r o z r v Morgn is gron bij AOC Oost Morgn is gron bij AOC Oost. En dat is maar god ook. W hbbn n gron wrld nodig, waarin jij n j omgving god kunnn lvn. Daar

Nadere informatie

Appartement kopen? Check de VvE!

Appartement kopen? Check de VvE! Appartmnt kopn? Chck d VvE! VvE chcklist Bnt u van plan n bovn- of n bndnwoning t kopn? En huis in n portik? Of n huis mt n gmnschapplijk opgang n n trappnhuis? Dan hft u grot kans dat uw niuw woning ondrdl

Nadere informatie

Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. wat je zo ek t! E xa

Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. wat je zo ek t! E xa Futur4U ct wat j zo k t! E xa! n d l r w a èt b d k d t n O Exprimntlssn voor havo n vwo Futur4U Exprimntlssn Lifstyl & Dsign D zvn Futur4U-lssn zijn rop gricht havo- n vwo-scholirn actif knnis t latn

Nadere informatie

Poort, school voor havo en mavo

Poort, school voor havo en mavo Poort, school voor havo n mavo i t i b m a t m Voor lrlingn Voorbriding op n succsvoll lrloopbaan Wil j naar Poort, dan wil j latr naar ht HBO. Poort is n havo-mavoschool, di jou motivrt om naar ht HBO

Nadere informatie

Veranderingen ondersteunen met ARCHIBUS

Veranderingen ondersteunen met ARCHIBUS Vrandringn ondrstunn mt ARCHIBUS Naar vrmindring van d total bzttingskostn Organisatis vindn tgnwoordig hun wg in n voortdurnd vrandrnd, n uitdagnd, zaklijk omgving door stvig t snijdn in kostn, mnsn ldrs

Nadere informatie

Eneco EcoStroom en AardGas

Eneco EcoStroom en AardGas Enco EcoStroom n AardGas In dit documnt vindt u trug: En maandlijks kostnbrkning voor n gmiddld Ndrlands huishoudn mt n standaardvrbruik van 3.350 kwh n 1.600 m 3 Tarivn n voorwaardn btrffnd Enco EcoStroom

Nadere informatie

Derde editie. onderbouw

Derde editie. onderbouw r z j i w mthod Drd diti ondrbouw ir! la f t m d o h t En m municrn mt n m Motivrn n lrn co modrn n h sc ti ak pr op t ch mthod gri Drd diti ondrbouw D mthod is vrdr ontwikkld n aangpast. Dat is t zin

Nadere informatie

Renoveren en Ventileren

Renoveren en Ventileren Elk typ roost in F1, in lk R Duco s zonw Natuurlijk vntilati én zonwring Rnovrn n Vntilrn Intgral vntilati-oplossingn voor rnovati Vntilati én Zonwring: n intgral aanpak God vntilati zorgt r voor dat d

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Thema s Trefwoord. Kalender. jaargang 10 - nummer 16-29 oktober 2015

Nieuwsbrief. Thema s Trefwoord. Kalender. jaargang 10 - nummer 16-29 oktober 2015 Niuwsbrif jaargang 10 - nummr 16-29 oktobr 2015 Thma s Trfwoord Wk 45 Thma: Arm n rijk D proft Amos zit ho in ht noordn van ht land d arm mnsn stds armr n d rijkn stds rijkr wordn. Dat vrschil zorgt voor

Nadere informatie

Rechtsbijstandverzekering

Rechtsbijstandverzekering Rchtsbijstandvrzkring Ht kan hoog oplopn En uit d hand glopn ruzi mt d burn. En conflict mt uw wrkgvr. En lvrancir di zijn blofts nit waar kan makn. En huisbaas di ht nit zo nauw nmt mt ht ondrhoud van

Nadere informatie

t J a g e r t j Beste ouders / verzorgers,

t J a g e r t j Beste ouders / verzorgers, Nr 03 11 oktobr 2013 Tlfoon: (013) 4672792 -mail algmn: bs.hubrtus@xpctprimair.nl -mail dirctur: candid.kassls@xpctprimair.nl Intrnt: www.hubrtusschool.nl Kalndr: 12 okt Hrfstvakanti t/m 27 oktobr 28 okt

Nadere informatie

CBS Nije-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijekroost.nl

CBS Nije-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijekroost.nl CBS Nij-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijkroost.nl Vanuit d gropn Niuw lrlingn: in grop 1/2c: Rol Vnmans Gropn 1 n 2 Wi wil in d mivakanti ons poppnmubilair schildrn? Graag vn contact opnmn mt juf Lia. Op

Nadere informatie

vavo 2016/17 (certificate

vavo 2016/17 (certificate vavo 2016/17 gmn l A t z g t Vo o r i js w r d n O n Volwassn r n diploma w jaa in één of t vo, havo of vwo a vmbo-tl /m aarvan of dln d n). (crtificat mick (20) zakt voor zijn havo n koos rvoor t gaan

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid. Mr. E.J.H. Reitsma Stam Reitsma Advocaten en Chantal van Kempen Van Bergen CS accountants en belastingadviseurs

Wet Werk en Zekerheid. Mr. E.J.H. Reitsma Stam Reitsma Advocaten en Chantal van Kempen Van Bergen CS accountants en belastingadviseurs Wt Wrk n Zkrhid Mr. E.J.H. Ritsma Stam Ritsma Advocatn n Chantal van Kmpn Van Brgn CS accountants n blastingadvisurs Wt Wrk n Zkrhid Waarom d WWZ? T vl vrschil tussn flx n vast; D positi van flxwrkrs wordt

Nadere informatie

Maandag 13 januari 2014, week 3. Deze Nieuwsflits bestaat uit 6 pagina s. eze maand ben ik, Sjoerdtsje Pasma, waarnemend directeur op school.

Maandag 13 januari 2014, week 3. Deze Nieuwsflits bestaat uit 6 pagina s. eze maand ben ik, Sjoerdtsje Pasma, waarnemend directeur op school. Maandag 13 januari 2014, wk 3 z Niuwsflits bstaat uit 6 pagina s Van d dircti z maand bn ik, Sjordtsj Pasma, waarnmnd dirctur op school. Ik bn dirctur op CBS Rgnboog in Lns n bn op maandagmiddag aanwzig

Nadere informatie

Hoe bepaal ik zelf mijn eerste indruk ronde 1 : Hoofddorp

Hoe bepaal ik zelf mijn eerste indruk ronde 1 : Hoofddorp Functi vormgving Ho bpaal ik zlf mijn rst indruk rond 1 : Hoofddorp workshop houdrs rlvant bijgdragn ghl vormgving workshophoudrs Bdrijfsarts 8 8 8 6 8 HR Advisur 8 9 8 8 8 Consulnt 6 7 5 5 6 voldd nit

Nadere informatie

C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E

C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E INHOUDSOPGAVE Afbakning Problmanalys Organisatidoln Communicatiboodschap Communicatistratgi Communicatidoln

Nadere informatie

Eneco EcoStroom en AardGas

Eneco EcoStroom en AardGas Enco EcoStroom n AardGas In dit documnt vindt u trug: En maandlijks kostnbrkning voor n gmiddld Ndrlands huishoudn mt n standaardvrbruik van 3.100 kwh n 1.400 m 3 Tarivn n voorwaardn btrffnd Enco EcoStroom

Nadere informatie

Tevens is op basis van het DO 2e fase een partiёle herziening bestemmingsplan Weusthag opgesteld. Deze is in procedure gebracht.

Tevens is op basis van het DO 2e fase een partiёle herziening bestemmingsplan Weusthag opgesteld. Deze is in procedure gebracht. SAMENVATTING RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 1001631 Hstr, Paula RU-PS Jannk Oud Alink ONDERWERP Krditaanvraag uitvoring 2 fas projct Infra Wusthag AGENDANUMMER SAMENVATTING

Nadere informatie

Synformatief. Syntess Atrium in schema weergegeven. Elektrotechniek 2013. Nieuwe releases, producten en services, en de laatste ontwikkelingen

Synformatief. Syntess Atrium in schema weergegeven. Elektrotechniek 2013. Nieuwe releases, producten en services, en de laatste ontwikkelingen Synformatif VOOR D E I N S T A LLA T I E BRA N CH E V O O R DE INSTAL L ATIEB R ANC HE Syntss Atrium in schma wrggvn ARTIKELEN RELATIES EDITIE NAJAAR 2013 STAMGEGEVENS CV EN LOODGIETER ELEKTROTECHNIEK

Nadere informatie

Woon/Zorgcomplex Schinkelhaven Amsterdam

Woon/Zorgcomplex Schinkelhaven Amsterdam Woon/Zorgcomplx Schinklhavn Amstrdam Schinklhavn btrft d planontwikkling voor n woonzorggbouw van totaal 8235 m2 bruto vloropprvlakt in Amstrdam Zuid. D bouwvoorbriding is afgrond voor ht zorggbouw Schinklhavn

Nadere informatie

WAARIN SAMENWERKEN: Mr. J.M.A-H. Luns, k Excellentie,

WAARIN SAMENWERKEN: Mr. J.M.A-H. Luns, k Excellentie, R A A D VAN N E D E R L A N D S E W E R K G E V E R S V E R B O N D E N WAARIN SAMENWERKEN: VERBOND VAN NEDERLANDSCHE WERKGEVERS CENTRAAL SOCIAAL WERKGEVERS-VERBOND NEDERLANDS KATHOLIEK WERKGEVERS VERBOND

Nadere informatie

LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING

LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING VOORBEELDMATERIAAL HOEKENBOX LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING P. 02-03 Bldopvoding STOELEN D lrlingn ontwrpn n stol voor n figuur uit n sprookj. P. 04-05 Dramatisch Spl TABLEAU VIVANT mt KEITH HARING D lrlingn

Nadere informatie

MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN

MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN MINISTERRAAD / Tk ^ " 'S GRAVENHAGE S7 - - ^ 3 1 MEI 19W ƒ / AAN: D M i n i s t r - P r s i d n t V o o r z i t t r van d Raad van M i n i s t r s Dinstondrdl; Ondrwrp:

Nadere informatie

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel Oplidingsplan Opliding : ICT- n mdiabhr Crbo opliding : 95320 Uitstroomdiffrntiatis : Ntwrkbhrdr (vrkort) Crbo uitstroom 95323 Cohort : 2014-2015 Nivau : 4 Lrwg : BOL Locati : Almlo, D Sumpl Ho zit j opliding

Nadere informatie

Stoer, ik kan het heus wel! Zomerprogramma. Zomertour 2015. Buitenschoolse opvang Ondersteboven. 20 juli tot en met 28 augustus 2015

Stoer, ik kan het heus wel! Zomerprogramma. Zomertour 2015. Buitenschoolse opvang Ondersteboven. 20 juli tot en met 28 augustus 2015 Zomrprogramma Buitnschools opvang Ondrstbovn KION Zomrtour 2015 Brikbaarhid in d vakanti T 024 348 07 30 E bsoondrstbovn@ kion.nl Graag vóór 9.00 uur afmldn 20 juli tot n mt 28 augustus 2015 Stor, ik kan

Nadere informatie

BESCHRIJVING PROCEDURE

BESCHRIJVING PROCEDURE Wrkinstructi : HSEW Blz. : 1 van 7 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 BESCHRIJVING PROCEDURE 3.1 Introducti 3.2 Vrpakking radioactiv matrialn 3.2.1 Radioactif bsmtt installati-ondrdln 3.2.2 Radioactif afval: 3.2.3

Nadere informatie

herkennen herkennen fsdfdsfdssfdq

herkennen herkennen fsdfdsfdssfdq hrknnn hrknnn hrknnn fsdfdsfdssfdq : n t s p op h s k Wor h n k r h o? n t s p j 1 hrknnn rknnn DOELGROEP WAAR EN WANNEER? INHOUD DUUR All liding Op SB s, gwstavondn, Workshopwknd, nz. Dri ondrdln: pstn

Nadere informatie

TOPBUYERS PUBLIEK. I n k o o p p a r t n e r m e t v NUMMER 39 JAARGANG 5

TOPBUYERS PUBLIEK. I n k o o p p a r t n e r m e t v NUMMER 39 JAARGANG 5 JAARGANG 5 NUMMER 39 TOPBUYERS PUBLIEK Wij lvrn Inkoo/Aanbstding scialistn o idr gbid binnn d ublik sctor. Sinds 2002 bouwn w aan n databas waarin w Inkoo/Aanbstding scialistn rgistrrn. Door middl van

Nadere informatie

Brochure. Laat de natuur je weerstand versterken! DIGESBIOSE - ECHINABELL TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL

Brochure. Laat de natuur je weerstand versterken! DIGESBIOSE - ECHINABELL TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL INFO Brochur Laat d natuur j wrstand vrstrkn! DIGESBIOSE - ECHINABELL - TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL Digsbios n Echinabll: ht dubbl wapn voor j immunitit Laat d natuur j wrstand vrstrkn! i n god wrstand

Nadere informatie

http://www.geelvinck.nl/muziek/achtergrond-geelvinck-muzie...

http://www.geelvinck.nl/muziek/achtergrond-geelvinck-muzie... pagina 1 van 6 D Swlinck Collcti D Swlinck Collcti historisch totsinstrumntn mt mr dan 80 historisch piano(fort)s waarvan ruim 40 taflpiano s (http://glvinck.nl/muzik/muzikfstivalamstrdam-virtuosi/d-taflpiano-livinghistory/)

Nadere informatie

Actievoorwaarden: Ontvang Toon van Eneco met gratis installatie, i.c.m. Garantieprijs Eneco Ecostroom en gas 3 jaar

Actievoorwaarden: Ontvang Toon van Eneco met gratis installatie, i.c.m. Garantieprijs Eneco Ecostroom en gas 3 jaar Activoorwaardn: Ontvang Toon van Enco mt gratis installati, i.c.m. Garantiprijs Enco Ecostroom n gas 3 jaar 1. Dz acti wordt gorganisrd door Enco Rtail B.V., gvstigd t Rottrdam aan d Martn Mswg 5, hirna

Nadere informatie

PROFIEL. Manager Risk Management & Internal Audit V&D

PROFIEL. Manager Risk Management & Internal Audit V&D PROFIEL Managr Risk Managmnt & Intrnal Audit V&D Company Profil - Algmn ONDERNEMING V&D V&D (www.vd.nl) is opgricht in 1887 n is d grootst warnhuisktn in Ndrland mt 62 vstigingn. Ht rst filiaal bvond zich

Nadere informatie

Cocreatie als samenwerkingsmodel binnen het onderwijs

Cocreatie als samenwerkingsmodel binnen het onderwijs Cocrati als samnwrkingsmodl binnn ht ondrwijs Ondrwijscongrs Surinam 2013 Grt van dn Brink Vrplgkundig n Gzondhidswtnschappr Nijmgn Cocrati Hogschool Studnt Cocrati Ziknhuis Radboud Inhoud/ zorg Hogschool

Nadere informatie

Uniek in woonbeleving

Uniek in woonbeleving Unik in woonblving Top locati h c s o B n D! P unt Unik in Brabant 7 dagn pr wk gopnd Gratis parkrn Punt! woonwarnhuis Ht Punt! Op ht RtailPark in Dn Bosch opnt Punt! En 6000 m² groot woonwarnhuis mt n

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Corrctivoorschrift VWO 008 tijdvak wiskund B Ht corrctivoorschrift bstaat uit: Rgls voor d boordling Algmn rgls 3 Vakspcifik rgls 4 Boordlingsmodl 5 Inzndn scors Rgls voor d boordling Ht wrk van d kandidatn

Nadere informatie

Eneco EcoStroom 2 jaar 1 e kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particuliere klanten

Eneco EcoStroom 2 jaar 1 e kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particuliere klanten Enco EcoStroom 2 jaar 1 kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particulir klantn Wat is EcoStroom? Enco EcoStroom is miliuvrindlijk lktricitit di wordt opgwkt uit duurzam bronnn als zon, wind n watr. Voor ht

Nadere informatie

de nationale E-bike verzekering

de nationale E-bike verzekering Ht comfort gaat altijd door mt d national E-bik vrzkring D spcial n voordlig vrzkring voor all lktrisch trapondrstund fitsn Dri, vir of vijf ar vrzkrd tgn difstal of cascoschad (incl. difstal) voor n nmalig

Nadere informatie

DE WATERTOREN. project. Duurzaamheid is meetbaar te maken

DE WATERTOREN. project. Duurzaamheid is meetbaar te maken projct ONTWERP O DE WATERTOREN Novmbr 2004 ontmotn Bob Custrs n Michil Haas lkaar voor ht rst doordat n oud studignoot van Bob n mdwrkr van NIBE n ontmoting arrangrt. Bid hrn wordn ht al snl ns dat z d

Nadere informatie

aas]6 recreatiepark» Aan het College van B. 8L W. van de gemeente Oosterhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost erhout. .JBIIIIIII -osterhout ^» C Ù

aas]6 recreatiepark» Aan het College van B. 8L W. van de gemeente Oosterhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost erhout. .JBIIIIIII -osterhout ^» C Ù -ostrhout.jbiiiiiii IN. 1207403 ^» C Ù 19 MRT2Ũ12 aas]6 rcratipark» Aan ht Collg van B. 8L W. van d gmnt Oostrhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost rhout. Dorst, 15 maart 2012. Btrft: hffingsmaatstaf rioolhffing.

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Hoofd Evaluatie, Kwaliteit en Ontwikkeling (EKO)

FUNCTIEBESCHRIJVING. Hoofd Evaluatie, Kwaliteit en Ontwikkeling (EKO) FUNCTIEBESCHRIJVING Hoofd Evaluati, Kwalitit n Ontwikkling (EKO) Organisati Ht UMC St Radboud, opgricht in 1951, is n van d acht Univrsitair Mdisch Cntra in Ndrland. Sinds haar oprichting hft ht UMC St.

Nadere informatie

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel Oplidingsplan Opliding : ICT- n mdiabhr Crbo opliding : 95320 Uitstroomdiffrntiatis : ICT-bhrdr (vrkort) Crbo uitstroom 95321 Cohort : 2014-2015 Nivau : 4 Lrwg : BOL Locati : Almlo, D Sumpl Ho zit j opliding

Nadere informatie

t J a g e r t j Nieuwsbrief van basisschool St. Hubertus, Jagerslaan 55, 5042 LJ Tilburg Nr 09 21 maart 2014

t J a g e r t j Nieuwsbrief van basisschool St. Hubertus, Jagerslaan 55, 5042 LJ Tilburg Nr 09 21 maart 2014 Nr 09 21 maart 2014 Tlfoon: (013) 4672792 -mail algmn: bs.hubrtus@xpctprimair.nl -mail dirctur: candid.kassls@xpctprimair.nl Intrnt: www.hubrtusschool.nl Kalndr: 24 mrt Studidag: kindrn vrij 25 mrt 26

Nadere informatie

De pe lletketel. De pelletketel. PiccoPELLO. Efficïent en spaarzaam verwarmen met houtpellets. spaarzaam verwarmen met houtpellets.

De pe lletketel. De pelletketel. PiccoPELLO. Efficïent en spaarzaam verwarmen met houtpellets. spaarzaam verwarmen met houtpellets. D p lltktl D plltktl PiccoPELLO Efficïnt n spaarzaam vrwarmn mt houtpllts spaarzaam vrwarmn mt houtpllts Gproducrd door Vrwarmn mt houtpllts vrmindrt ht - broikasffct. Ht vrbrandn van pllts is CO2 nutraal

Nadere informatie

En wat gaan we doen? Vakantiewerking. Vakantiewerking. Geetbets. Geetbets 2014. l e. ppe n

En wat gaan we doen? Vakantiewerking. Vakantiewerking. Geetbets. Geetbets 2014. l e. ppe n En wat gaan w don? 30/6 30/6 04/07: Muzik n dans Zingn mt K3, dansn mt mvrouw d pauw, springn tot w r bij nr valln, bwgn, luistrn naar mooi muzikal sprookjs n vrtlln, fantasrn, musicals makn,... Vakantiwrking

Nadere informatie

Jongeren Stem. Wat speelt er? Wat zou jij kiezen? Inhoud. Interview burgemeester... 2. Wie zijn wij?... 2

Jongeren Stem. Wat speelt er? Wat zou jij kiezen? Inhoud. Interview burgemeester... 2. Wie zijn wij?... 2 Jongrn Stm Wat splt r? Wat zou jij kizn? Inhoud Bst lzrs, Intrviw burgmstr... 2 Wi zijn wij?... 2 En jugdkrant voor én door jongrn; zo mot ht zijn!... 2 Ho zit ht nu?... 3 Intrviws kandidatn... 4 Links

Nadere informatie

Vocht- Bouwen problemen bestrijden Bouwen

Vocht- Bouwen problemen bestrijden Bouwen Bouwn n w Bou t h c Vo n m l prob dn j i r t s b Algmn Murn n vlorn Antischimmlbhandling T winig vntilati, ovrtollig vocht, watrinsijpling, n watrlk n andr factorn kunnn d kwalitit van d lucht in uw huis

Nadere informatie

Een kind is meer dan taal

Een kind is meer dan taal po En kind is mr dan taal n rknn IEP Adviswijzr & IEP Eindtots Alls voor grop 8 Burau ICE D niuw gnrati totsn n xamns inhoudsopgav 4 Inliding Hoofd, hart én handn: n kind is mr dan taal n rknn alln. 5

Nadere informatie

Joodse S.G.Maimonides 1 oktober 2015 Amsterdam

Joodse S.G.Maimonides 1 oktober 2015 Amsterdam Joods S.G.Maimonids 1 oktobr 2015 Amstrdam Examnrglmnt MAVO 2015-2016. D dirctur van d Joods Scholngmnschap Maimonids t Amstrdam, daarto gmandatrd door ht bstuur van d Stichting Joods Scholngmnschap J.B.O.,

Nadere informatie

Leiden Leadership Programme: Leiderschap in Praktijk

Leiden Leadership Programme: Leiderschap in Praktijk Lidn Ladrhip Programm: Lidrchap in Praktijk Programma 15.35 Vic Rctor Magnificu Ritj van Dam 15.45 Kort ovrzicht van ht programma door Sytk Midma 15.50 Informati ovr d Praktijkopdracht n Sminar door Nikol

Nadere informatie

Geschreven door voetbal zaterdag, 28 april 2012 16:35 - Laatst aangepast woensdag, 19 december 2012 21:23

Geschreven door voetbal zaterdag, 28 april 2012 16:35 - Laatst aangepast woensdag, 19 december 2012 21:23 juni 2012 (rctificati 02-07-2012) NIEUWSBRIEF JEUGD V.V. VOLHARDING / S.V.D. Bst splrs n oudrs, vrzorgrs van onz jugdldn, Op 4 n 5 mi 2012 spld d jugd van SVD/Volharding hun 2 ign jugdtornooi, ht zgn.

Nadere informatie

Een uitgave van katholieke basisschool De Kinderarcke. Deze wordt eens in de twee weken verstuurd aan alle ouders.

Een uitgave van katholieke basisschool De Kinderarcke. Deze wordt eens in de twee weken verstuurd aan alle ouders. UIT DE SCHOOL GEKLAPT NUMMER 2 Dondrdag 18 sptmbr 2014 En uitgav van katholik basisschool D Kindrarck. Dz wordt ns in d tw wkn vrstuurd aan all oudrs. DE KOP IS ER AF Wat n zindrnd n inspirrnd bgin van

Nadere informatie

Baderie Almere 50+ TOERNOOI

Baderie Almere 50+ TOERNOOI Badri Almr 50+ TOERNOOI 1 novmbr 2014 n 2 novmbr 2014 Hir had uw advrtnti kunnn staan. Info: info@bv-almr.nl Plaats: Evnt: Bowling Vrniging Almr organisrt op Zatrdag 1 Novmbr n Zondag 2 Novmbr 2014 Badri

Nadere informatie

De veelheid van kwaliteitssystemen in de zorg: Wie baant zich een weg in dit doolhof?

De veelheid van kwaliteitssystemen in de zorg: Wie baant zich een weg in dit doolhof? D vlhid van kwalititssystmn in d zorg: Wi baant zich n wg in dit doolhof? Drs. ing. K. Janssn Stnbrg, Q-Consult D kuz voor n kwalititssystm loopt voor vl kwalititsmanagrs uit op n zoktocht in n doolhof

Nadere informatie

14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R.00129

14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R00129 gmnt WOERDEN Van wthoudr Y Kostr - Drs Datum : 24 maart 2014 Portfuillhoudr(s) : Y Kostr - Drs Portfuill(s) : Sociaal domin Contactprsoon Marlik van Workom Tlnr 06 51749718

Nadere informatie

Waar haalt u de energie vandaan?

Waar haalt u de energie vandaan? Waar haalt u d nrgi vandaan? Inhoudsopgav Enrgyclub, kom rbij!... 4 Enrgy Businss Park... 5 Proftuin voor nrgi innovatis... 8 D blvingswaard van n gbouw wordt bpaald door d gbruikrs, of z zich r comfortabl

Nadere informatie

Ventilatie vraagt om een totaalconcept!

Ventilatie vraagt om een totaalconcept! Vntilati vraagt om n totaalconcpt! Vrbtring van vntilati n vrmindring van nrgivrbruik is in d bstaand woningvoorraad van cruciaal blang. aarbij strft uco naar d kwalititsisn di ook bij niuwbouw gldn. at

Nadere informatie

Een goede spreker maakt van zijn verhaal, ons verhaal,

Een goede spreker maakt van zijn verhaal, ons verhaal, Vrslag zsd bijnkomst gorganisrd door Factor Vijf i.s.m. NSvP Lrntwrk Andrs Wrkn ovr Storytlling / Bok Andrs Wrkn 8 april 2014 bij CAOP t Dn Haag Na n kort opning door Aukj start sprktrainr Erik Dkkr samn

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat... 6. Waar SJSJ voor gaat... 10. Van strategie naar actie... 14. Missie... 6. Onze kernwaarden...

Inhoudsopgave. Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat... 6. Waar SJSJ voor gaat... 10. Van strategie naar actie... 14. Missie... 6. Onze kernwaarden... SJSJ 5 1 0 2 2 1 20 Inhoudsopgav Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat.... 6 Missi... 6 Onz krnwaardn... 7 Waar SJSJ voor gaat... 10 Visi... 10 Ambitis... 11 Van stratgi naar acti... 14 D lidnd princips...

Nadere informatie

Samenspel in verandering 20 januari 2012

Samenspel in verandering 20 januari 2012 Samnspl in vrandring 20 januari 2012 Jan Paul tn Brink Huidig situati, co-xistnti Spcial vld REC s Rgulir vld WSNS/SWV VO F C S p c i a a l F C R g u l i r Niuw situati Splvld Passnd Ondrwijs F C S p c

Nadere informatie

Kinderboekenweek. Wie heeft de gouden griffel gewonen? : Simon van der geest. Welk boek heeft de gouden griffel gewonen?

Kinderboekenweek. Wie heeft de gouden griffel gewonen? : Simon van der geest. Welk boek heeft de gouden griffel gewonen? Kindrboknwk Dit jaar vond d Kindrboknwk plaats van 7 t/m 18 oktobr. Dit hbbn w op school ook gvird. W haddn grot opning, waarbij Mstr Hans tw profjs voordd n w op ht lidj van Kindrn voor Kindrn gingn dansn.

Nadere informatie

Budgetplan Persoonsgebonden budget AWBZ Vergoedingsregeling persoonlijke zorg

Budgetplan Persoonsgebonden budget AWBZ Vergoedingsregeling persoonlijke zorg Budgtplan Prsoonsgbondn budgt AWBZ Vrgodingsrgling prsoonlijk zorg 1. Mijn prsoonlijk ggvns Achtrnaam aanvragr: Gboortdatum: BSN: - - 2. Mijn indicati Ik bn gïndicrd voor vrblijf. Mijn indicati is ZZP

Nadere informatie

Het creëren van een unieke (merk) beleving vormt het uitgangspunt voor mijn ontwerpen. Een krachtig concept dat zowel inhoudelijk overtuigt als

Het creëren van een unieke (merk) beleving vormt het uitgangspunt voor mijn ontwerpen. Een krachtig concept dat zowel inhoudelijk overtuigt als Ht crërn van n unik (mrk) blving vormt ht uitgangspunt voor mijn ontwrpn. En krachtig concpt dat zowl inhoudlijk ovrtuigt als visul aansprkt. Daarbij passnd communicatimiddln ontwrpn om mnsn t brikn n

Nadere informatie

Van Contrafeytsel* tot Selfie

Van Contrafeytsel* tot Selfie Van Contrafytsl* tot Slfi *portrt, bltnis. Rubns Privé toont d allrmooist n mst intim portrttn di Rubns ooit gmaakt hft. D wrkn dindn als hrinnring, nt als foto s vandaag n bijna 400 jaar latr zittn dz

Nadere informatie

Verdeling van personen volgens rijbewijsbezit

Verdeling van personen volgens rijbewijsbezit 2 Rijbwijsbzit Tabl. Vrdling van prsonn volgns rijbwijsbzit Cumulativ Cumulativ RYBEWYS Frquncy Prcnt Frquncy Prcnt ƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒ ja 50.3 67.7 50.3 67.7 nn 243.739

Nadere informatie

EXAMENOPGAVEN KADER. Ga naar www.examenbundel.nl Doe daar de quickscan voor wiskunde Hoe ver ben je al????

EXAMENOPGAVEN KADER. Ga naar www.examenbundel.nl Doe daar de quickscan voor wiskunde Hoe ver ben je al???? EXAMENOPGAVEN KADER Ga naar www.xamnbundl.nl Do daar d quickscan voor wiskund Ho vr bn j al???? BOSLOOP (KB 2005 1 tijdvak) En atltikvrniging hft n bosloop gorganisrd. Er zijn dri afstandn uitgzt: 2300

Nadere informatie

De testbrochure voor de nieuwe Foliodrape Protect en Foliodrape Protect Plus OK-afdekdoeken.

De testbrochure voor de nieuwe Foliodrape Protect en Foliodrape Protect Plus OK-afdekdoeken. D tstbrochur voor d niuw Foliodrap Protct n Foliodrap Protct Plus OK-afdkdokn. Btr wil zggn: mr dan god. D prfct combinati voor mr fficiënti n kwalitit. Ht is bknd dat OK-afdkdokn van HARTMANN bhorn tot

Nadere informatie

Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 e paasdag. Di. 11-3 Di. 18-3 Di. 25-3. Woe. 19-3 Opening vernieuwde school. Do. 20-3 Do. 27-3

Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 e paasdag. Di. 11-3 Di. 18-3 Di. 25-3. Woe. 19-3 Opening vernieuwde school. Do. 20-3 Do. 27-3 Niuwsdruppls Maart 2008 Ma. 3-3 Schoolarts hl dag Ma. 10-3 prsonlsvrgadring Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 paasdag Ma. 31-3 Di. 4-3 Voorlichtingsavond 'alcohol' voor oudrs gr.8 gn doorgang vanwg lag animo Di. 11-3

Nadere informatie

Keten- en sectorinitiatieven

Keten- en sectorinitiatieven K t n- ns c t or i ni t i at i v n Ktn- n sctorinitiativn Documnt vrsion control Dat Author Vrsion Changs Commnt 05-12-11 Jolanda Crtir 1.0 - Initial vrsion 20-04-12 Jolanda Crtir 2.0 Yarly rviw 06-08-12

Nadere informatie

Eneco EcoStroom 2 jaar 3 e kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particuliere klanten

Eneco EcoStroom 2 jaar 3 e kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particuliere klanten Enco EcoStroom 2 jaar 3 kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particulir klantn Wat is EcoStroom? Enco EcoStroom is miliuvrindlijk lktricitit di wordt opgwkt uit duurzam bronnn als zon, wind n watr. Voor ht

Nadere informatie

Overzicht van deelwijken Lelystad

Overzicht van deelwijken Lelystad g l s r n G o s nw i d d a t n a S v y g l in n L D m n d l i d i u p Vilighid 2007 In maart 2007 hbbn ruim 1.600 inwonrs van Llystad n vragnlijst ingvuld ovr d blving van hun woning n woonomgving. Mt

Nadere informatie

Visie toegang sociaal domein en invoering participatiewet

Visie toegang sociaal domein en invoering participatiewet Visi togang sociaal domin n invoring participatiwt Visitrajct uitgvord in opdracht van d gmntn Niuw Watrwg Noord Martin Hklaar Daniël Huisman Floris Bannink Dfinitiv vrsi 16 mi 20 13 Visi togang sociaal

Nadere informatie

op gebouw- en wijkniveau

op gebouw- en wijkniveau projct A ADVIES Enrgibsparing n nrgivrduurzaming op gbouw- n wijknivau EPC vrlaging Toolnburg Zuid Ymr is n woningbouwcorporati mt hog ambitis op ht gbid van nrgi. Dz ambitis sluitn god aan bij d ambitis

Nadere informatie

Key performance indicatoren 2014

Key performance indicatoren 2014 Ky prformanc indicatorn 1 Ggvns volgns ht EPRA rfrntistlstl Primtr D ggvns wordn brknd op basis van d informati waarovr Cofinimmo als ignaar n Cofinimmo Srvics als bhrdr van haar vastgodpark bschikkn.

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 D ldn van d gmntraad van Haarlmmrmr Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bzokadrs Raadhuisplin 1 Hoofddorp Tlfoon 0900 1852 Tlfax 023 563 95 50 clustr Handhaving n Tozicht Contactprsoon Schramalvan d Molgraaf

Nadere informatie

aanbodzijde Technisch Beheer Applicatiebeheer applicatiebeheer, onderhoud en vernieuwing systeemeigenaar informatiemanagement/ functioneel beheer

aanbodzijde Technisch Beheer Applicatiebeheer applicatiebeheer, onderhoud en vernieuwing systeemeigenaar informatiemanagement/ functioneel beheer Tolichting bhrdominn In d wrld van d automatisring n informativoorzining wordt, naast systmontwikkling, ondrschid gmaakt tussn dri vormn van bhr: functionl bhr, applicatibhr n tchnisch bhr. W lichtn dz

Nadere informatie

Joepie!!!! Bijna vakantie! nieuwsbrief kinder- en jeugdactiviteiten Rotterdam Noord 2015. SSVeest & jubileum SSV Kloosterbuurt

Joepie!!!! Bijna vakantie! nieuwsbrief kinder- en jeugdactiviteiten Rotterdam Noord 2015. SSVeest & jubileum SSV Kloosterbuurt niuwsbrif kindr- n jugdactivititn Rottrdam Noord 2015 Jopi!!!! Bijna vakanti! Uitrustn? Vrgt ht maar! Komnd wkn word j uitgdaagd om mooi dingn t makn, j sporttalnt t latn zin n lkkr t spln mt al j vrindn

Nadere informatie

Participatie van patiënt en familie

Participatie van patiënt en familie Participati van patiënt n famili n opn dbatcultuur. Ho vr staan w nu cht in d zorg? Sabin Buntinx, OPZC Rkm Jan Van Spybrock, VVGG Rinhild Vandrlindn, OPZC Rkm Jan Dlvaux, Uilnspigl slid 2 Via Bld > Kop-

Nadere informatie

Heerhugowaard jiaû Voĩl KdXlScTl

Heerhugowaard jiaû Voĩl KdXlScTl Hrhugowaard jiaû Voĩl KdXlScTl Raadsvrgadring : - 2 4 JUNI 2QU Bsluit řtanofcjuqmen /fti Voorstlnummr: Rf^2cai M o^d J Agndanr.: 8 Voorstlnr.: RB21436 Ondrwrp: vaststlling 5 hrzining grx D Draai april

Nadere informatie

Bibliotheek. Hier melden. Lente. Bibliotheek. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Beertje An. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning.

Bibliotheek. Hier melden. Lente. Bibliotheek. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Beertje An. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Wintr Brtj An drs Sprookjs rs Brtj And Brtj And rs Fitsn Fitsn Auto Vilig vrkr tj Andrs Bsrn Fit Gitaar Bibliothk Sprookjs Wintr Hrfst Lnt Lnt Wintr Lnt Hir mldn Bibliothk Hir mldn Gitaar Zomr Hrfst Brtj

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna zitten komende twee maanden net als altijd boordevol megaleuke activiteiten met voor elk wat wils.

Voorwoord. Daarna zitten komende twee maanden net als altijd boordevol megaleuke activiteiten met voor elk wat wils. Voorwoord Bst oudrs, ldn n sympathisantn D dagn wordn kortr, donkrdr n koudr maar nits dat ons wrhoudt om r dz maandschors opniuw stvig voor t gaan. Hlaas motn w dz maandschors wl startn mt n dagj vrijaf.

Nadere informatie

RAADSBESLUIT. 1047311 Wildemors, Chantal SAM-MO Erik Lievers. Tarievenverordening sportaccommodaties 2015

RAADSBESLUIT. 1047311 Wildemors, Chantal SAM-MO Erik Lievers. Tarievenverordening sportaccommodaties 2015 RAADSBESLUIT ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 1047311 Wildmors, Chantal SAM-MO Erik Livrs ONDERWERP Tarivnvrordning sportaccommodatis 2015 DE RAAD VAN DE GEMEENTE HENGELO BESLUIT: Vaststlln

Nadere informatie

Zondag 13 maart 2016. Aanvang: 19.00 uur Regenboogkerk Epe Ontmoetingsdienst Thema: Wijs mij de weg

Zondag 13 maart 2016. Aanvang: 19.00 uur Regenboogkerk Epe Ontmoetingsdienst Thema: Wijs mij de weg Zondag 13 maart 2016. Aanvang: 19.00 uur Rgnboogkrk Ep Ontmotingsdinst Thma: Wijs mij d wg Voorgangr: Ds. A. M. van d Wtring Muzikal mdwrking: Chr. mannnkoor L o o f t d n H r O.l.v.: Frddy V l d k a m

Nadere informatie

Eneco HollandseWind 4 jaar 2 e kwartaal 2014 tot 1-7-2018 voor particuliere klanten

Eneco HollandseWind 4 jaar 2 e kwartaal 2014 tot 1-7-2018 voor particuliere klanten Enco HollandsWind 4 jaar 2 kwartaal 2014 tot 1-7-2018 voor particulir klantn Wat is HollandsWind? Enco HollandsWind is lktrisch nrgi, duurzaam opgwkt door windturbins in Ndrlands windparkn. Mt uw kuz voor

Nadere informatie