Inhoudsopgave. Voorwoord...5. We krijgen dingen in beweging...6 Ton Heerts, directeur vfonds

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Voorwoord...5. We krijgen dingen in beweging...6 Ton Heerts, directeur vfonds"

Transcriptie

1 jaar v erslag 2013

2

3 Inhoudsopgave Voorwoord...5 We krijgen dingen in beweging...6 Ton Heerts, directeur vfonds Binnen 5 minuten een maatje op de stoep...12 Hendrik-Jan van Tilburg, voorzitter van de samenwerkende veteranenontmoetingscentra Mettes van der Giessen, projectleider versterking nuldelijnsondersteuning veteranen bij het Veteranen Platform Hein Scheffer, voorzitter van het Veteranen Platform Projecten: Erkenning en Waardering (Oorlogs)getroffenen en Veteranen...16 Wij slaan de brug die overlevenden niet meer kunnen slaan...18 Jeroen van den Eijnde, directeur van het Nationaal Monument Kamp Vught Liesbeth van der Horst, directeur van het Verzetsmuseum in Amsterdam Projecten: Herinneren, herdenken en vieren...22 Vrede is voor ons geen abstract begrip...24 Ilco van der Linden, bedenker en oprichter van MasterPeace Taco Ruighaver, directeur van het Movies That Matter Festival Projecten: Vrede, democratie en rechtsstaat...28 Loterijen, beleggingen en donaties Financieel beleid...32 Jaarrekening

4 4

5 Voorwoord Voor u ligt het. Een bewogen jaar waarin veel belangrijke stappen genomen zijn. Het vfonds heeft bijvoorbeeld veel geïnvesteerd in de museumwereld. Denk dan o.a. aan de restauratie en inrichting van Barak 1B, het bouwen en inrichten van het Verzetsmuseum Junior, het verbouwen en inrichten van het Engelandvaardersmuseum, het mogelijk maken van het behoud van Hotel de Wereld in Wageningen en een forse bijdrage aan het Verzetsmuseum Rotterdam. Stuk voor stuk belangrijke elementen die bijdragen aan het behoud van ons erfgoed. Daarnaast hebben we in 2013 vele activiteiten in veteranenland mede mogelijk gemaakt. Het Veteranen Platform coördineert de ontwikkeling van de zogenoemde nuldelijnsondersteuning. We mogen trots zijn dat zoveel veteranen bezig zijn met initiatieven om erkenning, waardering maar vooral ook onderlinge kameraadschap vorm en inhoud te geven. Bijzonder dit jaar was ook het Unicef Kinderrechtenfestival waarin het vfonds investeerde. Een prachtig project waarbij de kinderrechten dóór en vóór kinderen uitgebeeld worden. Kinderen moeten in de klas met elkaar aan het werk: zij verzinnen verhalen, leren over kinderrechten, nemen films op en monteren deze. In de bioscoop komen zij andere groepen kinderen tegen om de verschillende resultaten met elkaar te bekijken. Een jury bepaalt welk filmpje naar de nationale finale mag. Een unieke,. moderne en multimediale manier om jongeren bewust te maken van de rechten die er zijn en de democratie die nodig is om van die rechten gebruik te kunnen maken. Verder heeft het vfonds ook veel aandacht besteed aan maatschappelijk draagvlak en bekendheid van het vfonds. Door de gezamenlijke acties met de BankGiro Loterij hebben toch ruim zevenduizend mensen loten gekocht waarvan de helft van de inleg speciaal voor het vfonds bestemd is. Onze dank daarvoor is groot! Ook in het komende jaar gaat het vfonds samen met de Bank- Giro Loterij acties opzetten waardoor men duidelijker ziet dat het geld van de loten op een goede en juiste manier ingezet kan worden via het vfonds. Tot slot past op deze plaatst een dankwoord aan de vertrekkende leden van de Raad van Toezicht 2013 (tevens daarvoor bestuursleden): Berend-Jan Baron van Voorst tot Voorst, Arnoud Offers en Pauline Kruseman zijn per. 1 januari 2014 afgetreden als respectievelijk voorzitter en lid van de Raad van Toezicht. Een speciaal welkom is voor Job Cohen die per 1 januari 2014 voorzitter van de Raad van Toezicht geworden is. Wij wensen u veel leesplezier bij het doornemen van dit jaarverslag. Mr Robert S. Croll Voorzitter Ton J.M. Heerts Directeur 5

6 We krijgen dingen in beweging 6 In 2013 investeerde het vfonds (Stichting Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg) veel in stenen. Het maakte de opening mogelijk van Barak 1B bij Nationaal Monument Kamp Vught, van Verzetsmuseum Junior in Amsterdam en van de nieuwbouw van De Basis in Doorn. Daarnaast kreeg het Oorlogs- VerzetsMuseum in Rotterdam euro voor de verbouwing tot educatiecentrum voor jongeren. Ook de aankoop van Hotel de Wereld in Wageningen werd met twee miljoen euro financieel mogelijk gemaakt door het vfonds. Het was voor ons echt iets groots in 2013 en dan bedoel ik dat niet alleen financieel gezien, zegt Ton Heerts. Het is belangrijk om erfgoed te behouden. We hebben echt dingen mogelijk gemaakt in de hardware. Het afgelopen jaar was daarom ook een oogstjaar, omdat veel grote projecten zijn afgerond. Projecten waarover in voorgaande jaren is besloten, zegt Heerts trots het jaar van stenen of gebouwen noemen, gaat hem echter te ver. We hebben ons terdege afgevraagd of we wel in gebouwen zouden moeten investeren. Juist in Doorn bij De Basis zaten we misschien wel te veel in gebouwen. Maar als het pand een directe relatie heeft met het behoud van erfgoed en het doorgeven van onze boodschap is het belangrijk en ge-. oorloofd. In Wageningen, Amsterdam en Rotterdam gaat het er-. om wat er is gebeurd; in Doorn richt De Basis zich meer op de toe-. komst en wat er nog gaat gebeuren. Het behoud van erfgoed past ook uitstekend bij de BankGiro Loterij, zegt Heerts. Bij de lening voor de aankoop van Hotel de Wereld stelde het vfonds wel eisen. Zo moesten de drie stichtingen in Wageningen die waken over het herdenken van de Tweede Wereldoorlog en het vieren van vrijheid fuseren. Het betrof de Stichting Nationaal Erfgoed Hotel De Wereld, Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen en Comité 4 en 5 mei Wageningen. Heerts: Ik ben blij dat het samengaan van de drie met de aankoop is geborgd en we met enige sturing van meerwaarde zijn gebleken. Subsidietoekenning We hebben echt dingen mogelijk gemaakt in de hardware Meer sturend, bekender en zichtbaarder; zo zou je de koerswijziging die werd ingezet in 2011 kort kunnen omschrijven. Een koerswijziging die in 2012 concreet invulling kreeg. En een koerswijziging waarvan in 2013 de eerste vruchten konden worden geplukt omschreef Heerts als het jaar waarin het vfonds definitief een nieuw gezicht kreeg en voor het eerst ging samenwerken met de Nationale Postcode Loterij. Een nieuw gezicht dat volgens Heerts goed is ontvangen. Wel heeft 2013 ons geleerd dat je het vfonds-beeldmerk niet met de logo s van drie loterijen moet verbinden, zegt de directeur. Je kunt van de door ons gesubsidieerde projecten niet eisen dat ze het vfonds noemen en dan ook nog eens al die loterijen. Dat moeten we dus gerichter gaan doen, zodat het aantal logo s afneemt. Bekender en zichtbaarder is het vfonds in 2013 zeker geworden. Dit blijkt ook duidelijk uit het toegenomen aantal subsidieaanvragen, zegt Heerts was het jaar waarin we de meeste subsidie hebben toegekend. Meer dus dan begroot, maar ook meer dan we uit het loterijgeld kregen. We hebben 4 miljoen euro uit het eigen vermogen ingezet, vertelt de directeur. Echt bekender worden, blijft voor hem een belangrijke Ton Heerts, directeur vfonds

7 doelstelling. Dat is beter voor het fonds en goed richting de mensen die loten kopen. We willen benaderbaar zijn. We willen dat mensen weten dat ze bij ons terecht kunnen voor subsidie. De keerzijde van dit verhaal is wel dat het aantal afwijzingen en dus teleurstellingen bij subsidietoekenning toeneemt. Dat is altijd een dubbel gevoel, zegt Heerts. Hij benadrukt dat het vfonds niet alleen grote projecten subsidieert. We hebben bijvoorbeeld in 2013 een aanvraag ontvangen voor een loop over het Westerborkpad. De route van ongeveer 340 kilometer loopt van de Hollandsche Schouwburg, tijdens de oorlog een verzamelplaats voor Joden in Amsterdam, naar het voormalig kamp Westerbork in Drenthe. De organisatie van de loop heeft 550,- aangevraagd en die hebben we ook toegekend. Ook voor dat soort kleinere projecten moet het vfonds er zijn. Het leuke is namelijk dat het pad wordt erkend, Westerbork weer aandacht krijgt en mensen er weer even aan worden herinnerd waar het pad voor staat. Dat je daar een activiteit ontplooit, is echt bijzonder. De drie werkvelden Meer sturend, bekender en zichtbaarder worden. Het was alleen mogelijk door bij de koerswijziging in 2011 duidelijke keuzes te maken en het aantal werkvelden te beperken tot drie: erkenning en waardering herinneren, herdenken en vieren..vrede, democratie, rechtsstaat en internationale rechts-. orde Het is een indeling die volgens Heerts zijn nut heeft bewezen. Wat we het afgelopen jaar hebben gedaan is het nog beter en scherper definiëren wat deze drie pijlers inhouden. We hebben de pijlers ook kunnen toepassen om meer balans te krijgen in de toegekende subsidies. Het accent lag altijd heel sterk op erkenning en waardering maar in 2013 is een evenwichtigere verdeling tot stand gekomen. De pijlers sluiten ook goed aan bij de loterijen. Pijler 1 en 3 bij de Nationale Postcode Loterij en pijler 2 bij de Bank- Giro Loterij. De Lotto past bij alle pijlers. De zogenoemde derde geldstroom (de fondsen op naam en nalatenschappen) kwam helaas nog niet helemaal van de grond. Ik heb het in het vorige jaarverslag ook gezegd, maar dat moet nog steeds beter, erkent Heerts. Tijdgebrek blijkt hier een belangrijke boosdoener. We zijn absoluut te klein voor het tafellaken, maar ook te groot voor het servet.. In zo n derde geldstroom moet je veel tijd en energie steken. Hier geldt bovendien letterlijk dat de kost voor de baat uitgaat. Dit alles kan niet allemaal gedaan worden door dezelfde hoeveelheid medewerkers. We hebben daarom in 2013 besloten om iets uit te breiden. Men moet hierbij niet meteen denken aan veel extra personeelsleden maar wel aan een kleine uitbreiding, legt de directeur van het vfonds uit. Governance en toezicht Met het toezicht op het vfonds en de bestedingen zit het volgens hem meer dan goed. We zijn topzwaar op toezicht. De directie werkt met de Raad van Bestuur en die wordt gecontroleerd door de Raad van Toezicht. Naast de Raad van Toezicht hebben we natuurlijk te maken met een onafhankelijk accountant, we zijn aangesloten bij de Vereniging Financiële Instellingen en krijgen alleen maar geld van loterijen als we voldoen aan het CBF-keurmerk. We hebben de ANBI-status en vanuit de Nationale Postcode Loterij hebben we een meetpuntenevaluatie. We worden dus uitstekend gecontroleerd. Het gaat nu goed maar moet ook niet meer worden. Je kunt ook te veel willen reguleren, meent Heerts. Hij benadrukt fervent voorstander te zijn van een goede en was het jaar waarin we de meeste subsidie hebben toegekend Ton Heerts, directeur vfonds zorgvuldige verantwoording. Dat staat voor mij buiten kijf. Van elke euro moeten honderd centen worden verantwoord wordt volgens Heerts een bijzonder en spannend jaar. En dan niet zozeer vanwege de ontwikkelingen binnen het vfonds wordt een heel spannend jaar voor de ontwikkeling van het Normandië van Nederland in

8 Gelderland. De Liberation Route, 70 jaar Market Garden. Het wordt een belangrijk jaar. We komen nu ook in de laatste jaren dat mensen die de oorlog hebben meegemaakt nog leven. Bang dat de aandacht voor onderwerpen zoals oorlog en vrede daarna afzwakt, is Heerts Van elke euro moeten honderd centen worden verantwoord Ton Heerts, directeur vfonds Communicatie en organisatie Het vfonds is als goed doel voor een groot deel van haar middelen afhankelijk van mensen die loten willen kopen voor een loterij die goede doelen steunt. Deelnemers aan de loterijen beseffen nu nog niet goed dat een deel van het geld naar het vfonds gaat. Er zijn plannen om de deelnemers bij aankoop van het lot de keuze te geven welk goed doel zij willen steunen. Daarom moet het vfonds meer naamsbekendheid krijgen. Een koers die in 2012 al flink is ingezet maar echt bekender worden blijft voor het vfonds een belangrijke doelstelling. 8 niet. Ik was laatst op een school in Rotterdam om les te. geven. Het ging toen over het OorlogsVerzetsMuseum en het grote bombardement dat de binnenstad vernietigd heeft. Er zaten toen kinderen in de klas die vertelden over een oom die vocht in Syrië. Nederland gaat dit jaar met militairen naar Mali. Conflict en oorlog; het lijkt ver weg, maar is zo weer dichtbij. Dat is wat het vfonds ook zo bijzonder en uniek maakt. We zitten tussen feest van bevrijding en oorlog in. Je probeert door debat conflicten en oorlogen te voorkomen. Lukt dat niet, dan heb je het leger nodig; waar ook ter wereld en dat leidt altijd tot slachtoffers en gewonden. Die moet je weer erkennen en waarderen. En als het conflict achter de rug is hoop je dat mensen er lessen uit trekken zodat het nooit meer gebeurt. Zo is de cirkel van het vfonds rond. We zijn bovendien een bijzonder fonds. We zijn niet een cultuurfonds of beleggingsfonds. Niet te klein maar ook niet te groot. Wij krijgen dingen in beweging en zijn het vliegwiel. Televisie en radio Om de naamsbekendheid kracht bij te zetten, is er in 2013 wederom een Ster & Cultuurspot uitgezonden op zowel de televisie als op de radio. In de periode mei t/m juni (vanaf 4/5 mei t/m veteranendag eind juni) is het vfonds via 105 tv-spots, 171 radiospots en views online zichtbaar geweest voor het Nederlandse publiek. Rondom de Indië herdenking op 15 augustus is er via Socutera een tv-spotje uitgezonden over het Ministerie van Vrede, met als Minister van Vrede Jurgen Raymann. Deze spot is in één week door kijkers bekeken. Zoals gebruikelijk bij het vfonds heeft elk project communicatieverplichtingen. Op deze manier komt het vfonds bij vele mensen onder de aandacht. Met de Telegraaf heeft het vfonds een aparte band en een aantal projecten van het vfonds heeft speciale aandacht van de Telegraaf gekregen. vfonds Bandritzer In 2013 heeft de vfonds Bandritzer door het land gereisd. Bij o.a. verschillende Oorlogs- en verzetsmusea, bij herinneringscentra, op het Bevrijdingsfestival in Utrecht, Veteranendag, de 50+ beurs en bij Movies that Matter in Den Haag. In de vernieuwde vfonds Bandritzer worden de modernste technieken gebruikt om de inhoudelijke boodschap in een korte tijd op een intensieve manier over te brengen. In korte films (max 3 minuten per film) wordt duidelijk dat de vrijheid die wij kennen niet altijd vanzelfsprekend is en dat ook in Nederland niet altijd de vrijheid is geweest. Inmiddels is de vrijheid in Nederland zo vanzelfsprekend dat we er niet allemaal meer over nadenken of bij stilstaan.

9 Stap binnen en ervaar en beleef vrede, vrijheid en democratie. Vlieg mee door vrijheid en onderdrukking. Beleef vrijheid en bezetting. Hoe komt het dat we nu in vrijheid leven? Wat is er allemaal gebeurd? Wat doe jij eigenlijk voor je vrijheid? Op enkele locaties hebben we de mensen na een bezoek aan de vfonds Bandritzer vragen gesteld: Wat doe jij voor je vrijheid? én Wat is voor jou vrijheid? De antwoorden hebben de bezoekers opgeschreven op een whiteboard en we hebben hier een foto van gemaakt. De foto werd door de camera direct verwerkt en voorzien van een kader met de boodschap Wat doe jij voor je vrijheid? Binnen enkele minuten werd de foto geplaatst op de Facebook pagina van het vfonds en konden de bezoekers hem downloaden en delen met vrienden en familie. Deze actie werd zeer positief ontvangen door de bezoekers. In 2014 is de Bandritzer uitgeleend aan de Koninklijke Landmacht die in dat jaar haar 200 jarig bestaan viert. Organisatie De Raad van Toezicht is samengesteld door rekening te houden met de aard en omvang van de stichting. Bij de keuze van de gewenste samenstelling is zorgvuldig gelet op kennis, ervaring en affiniteit met de aard en cultuur van de stichting. De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de stichting. Haar bevoegdheden, verantwoordelijkheden en taken zijn vastgesteld in een reglement. Per 1 januari 2013 is de good governance code ingevoerd. Het vfonds heeft naast de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur een beleidsvoorbereidend, uitvoerend bureau onder leiding van een directeur. Binnen de Raad van Toezicht is een auditcommissie aangesteld, welke bestaat uit twee leden en de controller van het bureau. 9

10 De Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht hebben beiden steeds drie jaar zitting. De leden van de Raad van Toezicht zitten maximaal drie termijnen terwijl de leden van de Raad van Bestuur onbeperkt benoembaar zijn. Ten minste vier maal per jaar komt de Raad van Toezicht. bijeen en de Raad van Bestuur minimaal zes keer per jaar. Een maal per jaar komen beide organen in een gemeenschappelijke bijeenkomst tezamen. De auditcommissie komt minimaal twee maal per jaar bijeen. Oud-burgemeester Job Cohen is per 1 januari 2014 de nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht. Raad van Toezicht (per 1 januari 2014)* Voorzitter: de heer mr. M.J. Cohen Lid: de heer drs. H.H. Hulshof Lid: de heer W.J. Berg..Lid: mevrouw drs. M. Scharloo, Directeur Teylersmuseum, Lid bestuur Museumvereniging, Lid bestuur Museumjaarkaart, Adviseur Mondriaan Fonds...Lid: de heer Vice-admiraal M.J.M. Borsboom, Commandant Zeestrijdkrachten, Admiraal Benelux Lid: vacature Lid: vacature 10 Raad van Toezicht (tot 31 december 2013)*..Voorzitter: de heer mr. B.J.M. Baron van Voorst tot Voorst, lid Raad van Advies Oorlogsgravenstichting..Lid: de heer mr. M.J. Cohen, Voorzitter Raad van Toezicht Wageningen UR, Voorzitter Amsterdams 4-5 mei comité, Vice-voorzitter Politie Onderwijs Raad, Lid Curatorium Leerstoel vfonds Tilburg Law School...Lid: mevrouw P.W. Kruseman, Vice-voorzitter Nationaal Fonds 4 en 5 mei, Lid Raad van Toezicht Anne Frank Stichting...Lid: de heer W.J. Berg, Lid dagelijks bestuur Vakcentrale CNV, Bestuurslid stichting CNV-Internationaal, Vicevoorzitter Stichting van de Arbeid, Plaatsvervangend lid SER, Bestuurslid stichting pensioenfonds ABP, Bestuurslid stichting VUT fonds, Lid ledenraad en financiële commissie VU Vereniging...Lid: de heer drs. H.H. Hulshof, Lid Raad van Toezicht Stichting Nationaal Erfgoed Hotel de Wereld (NEW) per Lid: de heer P.A. Offers, Plaatsvervangend voorzitter geschillencommissie Klachteninstituut Financiële Dienstverlening. Lid: vacature De heren Mr. B.J.M. Baron van Voorst tot Voorst en P.A. Offers en mevrouw P.W. Kruseman zijn per 1 januari 2014 afgetreden als respectievelijk voorzitter en lid van de Raad van Toezicht. Raad van Bestuur (zowel in 2013 als in 2014)*..Voorzitter: de heer mr. R.S. Croll, President van de Oorlogsgravenstichting tot en met , Voorzitter van het bestuur van de Stichting Vrienden van de OGS vanaf Secretaris: de heer A.J.M. Heerts, Voorzitter Vakcentrale FNV, plaatsvervangend voorzitter SER...Lid: de heer C.J.M. de Veer Lt-generaal b.d., Vice-voorzitter Raad van Bestuur ABP, Honory member Common Wealth War Graves Commission, Beschermheer Nieuw Guinea Veteranen, Voorzitter Raad van Toezicht Koninklijke Luchtmacht Historische vlucht. * Alleen de relevante nevenfuncties zijn in dit jaarverslag opgenomen. De vergoeding aan de leden van de Raad van Toezicht bedroeg in 2013 volgens de toegestane vrijwilligersvergoeding 1.200,- (voorzitter) en 900,- (lid). De voorzitter en lid van de Raad van Bestuur ontvingen een vergoeding van respectievelijk ,- en 7.500,-. Voor de secretaris/directeur van het vfonds geldt voor zowel 2013 als 2014 de regeling directeursbeloningen van het VFI. Bureau: vestigingsplaats Den Bosch Directeur: Ton Heerts Controller: Maaike van der Steen Senior beleids- en projectadviseur: Wiard Molenaar Communicatie- en projectadviseur: Marineke Wensink Marketing en office management medewerker: Laura van Schalm Secretariaatsmedewerker: Evelyn Aarts Register accountant: de heer W. van Egeraat RA.

11

12 Binnen vijf minuten een maatje op de stoep 12 Hendrik-Jan van Tilburg is voorzitter van de samenwerkende veteranenontmoetingscentra, de V.O.C. Mettes van der Giessen is projectleider versterking nuldelijnsondersteuning veteranen bij het Veteranen Platform. Met de voorzitter van het Veteranen Platform, Hein Scheffer, spreken zij over het belang van kameraadschap voor veteranen en hun relaties. Het vfonds financiert hen, in het kader van de erkenning en waardering van het werk dat veteranen hebben verricht. Jij bent in Libanon geweest, zegt Hendrik-Jan van Tilburg tegen Mettes van der Giessen. Hoe was jouw psycho-indicatie? Van der Giessen: Het was Bosnië. Geen idee. Van Tilburg: Heb je überhaupt een examen gehad? Nee. Van Tilburg: Dat was een wereld van verschil met nu. Kijk hoe we investeren in de militairen die naar Mali gaan. De geestelijke verzorging, het bedrijfsmaatschappelijk werk, psychologen, het thuisfront dat erbij wordt betrokken, enzovoort. Er wordt van alles gedaan om ervoor te zorgen dat veteranen niet jarenlang wachten met hulp zoeken, om zich dan, als het alleen maar erger is geworden, te laat te melden, als vaak alleen hospitaliseren nog een oplossing is. Dat neemt niet weg dat militairen getraumatiseerd kunnen terugkomen, of dat er zich jaren later een trauma bij hen kan openbaren. Mede daarom is het hoopgevend dat veteranen steeds meer naar elkaar omkijken dan vroeger. Via sociale media, maar ook via de de 18 ontmoetingscentra die zijn aangesloten bij de V.O.C. en 46 veteranenverenigingen die zijn aangesloten bij het Veteranen Platform, dat door het ministerie van Defensie is belast met de coördinatie van de nuldelijnsondersteuning voor veteranen. Buddysysteem De nuldelijn. Geestelijke mantelzorg, maar dan minder beladen en minder vergaand, legt Van Tilburg uit. Naast de nuldelijn is er de eerstelijns reguliere en tweedelijns specialistische zorg. Vergelijk de nuldelijnsondersteuning met het buddysysteem voor militairen. Er voor elkaar zijn, zorgt ervoor dat mensen op de rit blijven. Van der Giessen: Bij oudere veteranen zie je dat hun netwerk aan het afbrokkelen is; zij missen een buddy die dagelijks even een arm om hen heen slaat. Toch is de nuldelijnsondersteuning bedoeld voor veteranen van alle leeftijden. Ook die wordt verleend door de ontmoetingscentra. Die moeten we dan ook niet zien als zorgcentra, zegt Van der Giessen, maar meer als buurthuizen. Het verschil is dat wanneer veteranen een probleem hebben, dat daar gemakkelijker wordt gesignaleerd dan We zijn geen zorgverleners Hein Scheffer in reguliere buurthuizen. De luisterende oren zijn niet alleen veteranen, maar ook relaties en zelfs militairen in actieve dienst. Het vfonds financiert de organisatie van deze buddyzorg in een landelijk dekkend en kostenarm systeem met gecertificeerde nuldelijnshelpers. Daarvoor is tot 2016 bijna driekwart miljoen euro toegezegd. Ondersteuning, corrigeert Van der Giessen het woord zorg. Hein Scheffer: We zijn geen zorgverleners.

13 13

14 Versnipperd De nuldelijnsondersteuning was altijd erg versnipperd, zegt Van der Giessen: Je hebt de landelijke georganiseerde veteranenverenigingen en de ontmoetingscentra, die regionaal opereren. Wij richten nu de nuldelijnsondersteuning bij de verenigingen en de ontmoetingscentra goed in. We geven de vrijwilligers een rugzakje met kennis en vaardigheden mee en vergoeden de onkosten. De training wordt gegeven door de Basis en leidt tot een certificaat van bekwaamheid als nuldelijnshelper. Daarna koppelen we de steunsystemen van de verenigingen en ontmoetingscentra aan elkaar tot een landelijk dekkend systeem. Er zit strategie achter de financiering door het vfonds, vermoedt hij. In het verleden werd er onvoldoende aandacht gegeven aan het gespecialiseerd maatschappelijk werk voor veteranen. Het vfonds heeft daarom jarenlang dat maatschappelijk werk gefinancierd. En daarna gezegd: Defensie, het staat, het loopt, het werkt, het is nu een verantwoordelijkheid van een ander. Toen had Defensie maar één keus: overnemen. Ik denk dat nu hetzelfde gaat gebeuren. Scheffer beaamt dit: Het vfonds is een investeerder. Als er een goed idee komt, investeren ze er in. En als het er staat, is het tijd dat iemand anders het overneemt. Nuldelijnsondersteuning is aandacht en hulp voor je kameraad Exploitatie Mettes van der Giessen De exploitatie van een ontmoetingscentrum kost ongeveer duizend euro per maand, weet Van Tilburg. Dat krijgen ze gewoon niet binnen, want het zijn particuliere initiatieven. Soms heb je het geluk dat een gemeente een pand aanbiedt. Maar alleen als de centra kostenarm worden en als de bedrijfsvoering op orde is, steunt het vfonds ze via ons project. Hij heeft daarom ook de leden van het Veteranen Platform uitgenodigd om in de centra te vergaderen en er reünies te organiseren, zodat geld van veteranen terecht komt bij veteranen. Scheffer vindt dat een goed idee en zegt toe de ledenvergaderingen van het Veteranen Platform in één van de centra te houden. Dat zijn toch een man of 50, 60. Volgens Van der Giessen gaat het er vooral om dat de nuldelijnsondersteuning laagdrempelig is. Helemaal voor veteranen die teleurgesteld uit de zorg zijn gestapt, of de zorg bewust mijden. We zijn in eerste instantie gericht op ontmoeten. Dan komen we mensen tegen die zeggen, die en die is aan de drank, of zit altijd alleen thuis. Dan gaan we er naar toe, we bellen aan en vragen of we een kop koffie mogen drinken. De volgende stap is dan om ze in een ontmoetingscentrum te krijgen of bij een reünie. 14 Helmen en uniformen In de centra zelf draait het om beleving, legt Van Tilburg uit. Er liggen helmen en uniformen en dat doet iets met mensen. In termen van kleuren, van geur, van het losmaken van het verhaal. Als dat niet lukt, proberen we ze te masseren. Krijgen we ze dan nog niet in die vibratie, de sfeer van het centrum, dan moeten ze misschien wel worden doorverwezen. En ook daarna zijn wij er, na afloop van een moeilijk gesprek met bijvoorbeeld een psychiater. Dan zeggen we: kom bij ons resoneren, even bijkomen van de emoties voordat je naar huis gaat. En als laatste proberen we ze te activeren, met het lijf aan de slag te gaan. Je moet niet alleen in het hoofd blijven zitten. Van der Giessen wil over anderhalf jaar vijfhonderd gecertificeerde nuldelijnshelpers hebben opgenomen in het landelijke systeem. Om ze in te kunnen zetten is een digitale sociale kaart bedacht, de DiSK-Veteranen. Zie je

15 dat een veteraan hulp nodig heeft, dan kun je via DiSKV een contactpersoon van een vereniging of ontmoetingscentrum bereiken, en zeggen: ik heb hier een veteraan met dat en dat probleem, zou een van jouw nuldelijnshelpers die bij hem in de buurt woont contact met hem kunnen leggen. De kracht van DiSKV is dat je meteen kunt bellen, ook s nachts, zegt Van Tilburg. Als het netwerk straks goed is uitgerold, dan heb je heel snel, binnen een halfuur of zelfs vijf minuten, een maatje op de stoep staan. Een dreigende uitslaande brand kun je meteen blussen. Zo voorkom je restschade. Politie De DiSKV is ook te benaderen door instanties die in contact komen met veteranen, zoals huisartsen, gemeenten, Leger de Heils en politie. Als een veteraan doorslaat en de politie komt erbij, zegt Scheffer, dan kan die hem oppakken en in de cel zetten of hospitaliseren. Voeg je daar de nuldelijnsondersteuning aan toe, dan is het palet breder, minder agressief. Het gaat volgens hem te ver om, als een veteraan met een mes staat te zwaaien, er een nuldelijnshelper op af te sturen. Maar het werkt de-escalerend als een politieman zegt, hé, ik heb ook in Libanon gediend. Hij denkt dat het de politie de ogen opent voor de omgang met mensen die problemen hebben. In het nieuwe gebouw waarin Scheffer kantoor houdt, zit naast het Veteranen Platform en de Basis ook de Stichting Waardering en Erkenning Politie, een initiatief van het vfonds. Het Veteranen Platform onderhoudt daar nauwe Een dreigende uitslaande brand kunnen we straks meteen blussen Hendrik-Jan van Tilburg contacten mee. Bij de opening van ons gebouw merkte ik dat het bij de politie niet gebruikelijk is om over dit soort dingen te praten. Dat wordt ervaren als zwakte en daar schrok ik een beetje van. Terwijl je het eigenlijk bij de militairen verwacht, is het bij de politie aan de orde. Van der Giessen: De ondersteuning van een politieman komt pas aan bod na een traumatische ervaring. Nuldelijnsondersteuning is aandacht en hulp voor je kameraad op het moment dat hij slecht in zijn vel zit. Dat is een slag die de politie nog moet maken. 15

16 Erkenning en Waardering (oorlogs)getroffenen en Veteranen Totaal subsidietoekenningen

17 :39 Stichting Veteranenkunst SVK Projectsubsidie Stichting Genootschap Engelandvaarders Projectsubsidie Stichting Nederlandse Veteranendag Documentaire Helden tegen wil en dank Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen Projectsubsidie Veteraneninstituut Het interview project Thuisfront Nederlandse Unifil Vereniging Extra aanvraag projectsubsidie Unifil Wounded Warriors Netherlands Opstartsubsidie organisatie COVVS Projectsubsidie Stichting Samenwerkend Verzet Dag van het Verzet Oorlogsgravenstichting Pelgrimsreizen naar Indonesië en Thailand Stichting Nederlandse Veteranendag Ridderzaalceremonie Veteranendag Nationale Taptoe Taptoe Stichting VersPers Uitgeverij Project De familie van een veteraan Stichting Veteranen Actief Projectsubsidie Algemene vereniging Oud-marinepersoneel Projectsubsidie Bond van Wapenbroeders Projectsubsidie Stichting Sobibor Herdenkingsreis Stichting Benteng Projectsubsidie Nederlands Auschwitz Comité Herdenkingsreis polen november Federatie van verenigingen van Indië Militairen Project FIM VOMI Nederland Projectsubsidie ORS Lek en Linge voor Atheneum -Havo- VMBO Circusvoorstelling opdat wij niet vergeten Stichting Veteranen Platform Projectsubsidie Veteranen Ontmoetingscentra Stichting Veteranen Platform Projectsubsidie Nuldelijnsondersteuning Stichting Veteranen Platform Projectsubsidie Veteraneninstituut 200 jaar Koninklijke Landmacht Vereniging van Poolse Oudstrijders in Nederland Projectsubsidie Vereniging JIN Projectsubsidie Stichting Veteranen Platform Verhuiskosten Stichting Genootschap Engelandvaarders Projectsubsidie BNMO Vereniging Projectsubsidie BNMO Vereniging Projectsubsidie STIMOG Stichting de Basis Projectsubsidie Stichting Miles 4 Justice Miles 4 Justice Cup SHBSS Pelgrimsreis langs traject Birma-Siam Spoorweg Stg. Indisch Herinneringscentrum Bronbeek Gedeeld Verleden, gedeelde toekomst Stichting Pelita indisch Nederland Groep Projectsubsidie Stichting Veteranen Platform Projectleider nuldelijnsondersteuning SMV Projectsubsidie Bond van Oud- Stoottroepers en Stoottroepers Projectsubsidie Stichting Waardering Erkenning Politie Projectsubsidie Sociaal Juridisch Loket projectsubsidie Vereniging Indië Militairen de Valouwe Reünie 1 oktober Reüniecommissie 3-6 RVA Reünie 11 april Stg. Sobibor Herdenkingsreis Vereniging Nederlands Nieuw Guinea Militairen Reünie april Staf Chauffeursgroep 403 BI Reünie 15 mei Reüniecommissie OVW Veluwebataljon 1-8 RI Reünie april 213 Reünieverband 6e bataljon regiment Stoottroepen Reünie 14 aug Eerste Hulpverbandplaats 7 december C Divisie Reünie 16 mei 503 Comité 4-8 R.I. Reünie 10 okt Reüniecommissie Exschrijvers/Logistieke Dienst Administratie der KM Reünie 17 april Comité van Toezicht KNIL Monumenten Herdenking Stichting Japanse Vrouwenkampen Reünie 25 augustus Stichting Oldenzaalse Veteranen Lustrumbijeenkomst 400 Stg. Ver. Veteranen Regiment van Heutsz Vijf jaarlijkse Reünie VVRTT Reünie 26 sept FIM Viering 25 jarig bestaan 10 oktober 900 De Gewonde Soldaat Reünie 10 mei Stichting Veteranen 4-10 RI Reünie 30 aug VOPET Reünie 11 mei 2013 en 25 september SHBSS Reünie 17 aug Stichting Oranjehotel Herdenkingsbijeenkomst Comité 3-10 RI Reünie 6 juli Stg Reünie Bangkinang Reünie 6 april Vereniging Oud-Leden 1 (NL) UN Signal Battalion Reünie 7 september PG8788 Operatie Octopus Reünie op Stichting Grenadiers en Jagers Reünie 7 juli Vereniging Huzaren van Boreel Reünie 21 sept VVRTT Reünie 2 oktober Reünie en nazorgcommissie 2-6e R.I. T. Brigade Reünie 28 sept Noordelijke vereniging Oud en Actiefdienend Marinepersoneel Reünie op 5 okt Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland Herdenking bevrijding Breda 500 Stichting Japanse Jongenskampen Herdenking 23 aug jaarverslag 2012 Bond van Wapenbroeders / Afdeling Venray e.o. Overkomst Veteranen Venray Regiment bevoorradings en transporttroepen Reünie 26 september Stichting Herinnering LO-LKP Reünie 24 mei Landelijke kontaktgroep Verzetsgepensioneerden Laatste reünie 4 september Vereniging Veteranen Regiment Genietroepen Reünie 15 mei Eerste Hulpverbandplaats C. Divisie 7 december Reünie 15 mei Politie Veteranen Platform Subsidie VOMI Nederland Projectsubsidie VVRBT Projectsubsidie VVRBT Welcome Again Veterans Overkomst veteranen

18 Wij slaan de brug die overlevenden niet meer kunnen slaan 18 Het vfonds financierde de verbouwing van het Verzetsmuseum en de restauratie van Barak 1B, en gaf zo letterlijk ruimte aan herinneren, herdenken en vieren. Een gesprek met Jeroen van den Eijnde, directeur van Nationaal Monument Kamp Vught, en Liesbeth van der Horst, directeur van het Verzetsmuseum in Amsterdam. Hier groeide de boom naar buiten. Jeroen van den Eijnde wijst omhoog in de educatieve ruimte van Barak 1B op het kampterrein. De architect heeft op de plaats waar eens een groot gat zat, nu een transparant glazen dak gemaakt. Voor de kampgevangenen in oorlogstijd was dit de postbarak en kantine. Er waren zelfs plannen om er een bordeel in onder te brengen., zegt Van den Eijnde. Maar de barak werd na de bevrijding een kerk, voor collaborateurs en voor zesduizend Duitse burgers uit de Selfkant, een streek ten oosten van Sittard, die hier door de Britten naartoe waren gestuurd. In 1951 kwamen Molukkers - voornamelijk ex-knil-militairen en hun gezinnen - naar Nederland. Zij hadden aan Nederlandse zijde gevochten. Toen Indonesië onafhankelijk werd, werden ze Plekken waar het allemaal gebeurd is, worden steeds belangrijker naar Nederland gehaald. En wat doe je dan?, zegt Van den Eijnde, Je verbouwt de barakken. Er werden kleine kamertjes in gemaakt voor de duizenden Molukkers die naar Vught kwamen. Op zich sloot dat wel aan bij het kazerneleven dat zij gewend waren. Maar hun verblijf werd langdurig en veertig jaar later was de woonsituatie zeer verslechterd. Alle barakken werden toen gesloopt om te wijken voor nieuwbouw in dezelfde stijl. Behalve Barak 1B, die nog steeds een kerkfunctie had. Totdat de kerkgangers gebruik gingen maken van barak 1A, die wél was opgeknapt. De organisatie van het naastgelegen Nationaal Monument Kamp Vught vroeg zich toen af: willen we dit oorlogserfgoed voor onze ogen laten verkruimelen of willen we het behouden? Ze koos voor het laatste en besloot er het verhaal van de vier bewonersgroepen te vertellen. Met steun van het vfonds. Bomen als getuigen In dezelfde periode meldde het Verzetsmuseum in Amsterdam zich bij het vfonds, om ook daar een uitbreiding van het museum te financieren. En ook daar ging het vfonds snel akkoord. Net als in Vught zou hier de geschiedenis van vier groepen worden verteld: dat van de Joden, de verzetsmensen, de collaborateurs en de omstanders in de oorlog. Verteld door kinderen uit die tijd, voor kinderen uit onze tijd. Het hele project zou bij elkaar 3,5 miljoen euro gaan kosten, zegt Jeroen van den Eijnde directeur Liesbeth van der Horst. Op het moment dat wij voor het moeilijke besluit stonden om een go te geven voor de start van de bouw, was dat nog eigenlijk te tricky. Toen heeft het vfonds zijn oorspronkelijke bijdrage van euro verhoogd naar euro, en konden wij dit besluit nemen.

19 19

20 20 Het resultaat is het Verzetsmuseum Junior waarin veel aandacht is voor de beleving van de oorlog vanuit persoonlijke ervaringen. Dat is deels vanwege de doelgroep, maar ook omdat we weten dat het goed werkt. Deze opzet stimuleert bovendien het nadenken over dilemma s, over goed en fout, over machteloosheid, lafheid en moed. En alles er tussenin. Jeroen van den Eijnde noemt de uitbreiding van het Verzetsmuseum een uitstekend voorbeeld van hoe je een abstract verhaal dicht bij de mensen kunt brengen. Tegelijk worden volgens hem de plekken in Nederland waar het allemaal gebeurd is belangrijker, zoals. Actief verzet kun je niet van iedereen verwachten Liesbeth van der Horst het Anne Frank Huis, de voormalige kampen Westerbork en. Amersfoort en Vught.. De bomen hier waren getuigen. Dat besef levert een historische sensatie op bij bezoekers, die enorm helpt om de brug te slaan tussen toen en nu, zeker wanneer er geen overlevenden meer zijn die dit kunnen doen. Juist op deze plekken zijn er wel grenzen in wat je museaal kunt doen, vindt hij. De experience die sommige oorlogsmusea bieden is op zich heel legitiem, maar past niet op de plaatsen van vervolging en terreur. Je wilt mensen geen kampbeleving laten ondergaan. Moedige burgers In Barak 1B krijgen collaborateurs evenveel aandacht als de gevangenen uit de oorlogsjaren, de Duitse burgers en de Molukkers. Van den Eijnde verwacht weinig negatieve reacties van het publiek op deze keuze. We zien dat de afstand tot het onderwerp groeit, waardoor er meer bespreekbaar wordt. Van der Horst kreeg evenmin commentaar op de NSB-verhaallijn in Verzetsmuseum Junior. Tot mijn blijde verrassing. Van den Eijnde: Het gaat ons er om mensen bewust te laten worden van de keuzes die er vaak zijn en de gevolgen daarvan. Ons motto is niet voor niets: herdenken is nadenken. Een bezoek aan een herinneringscentrum of oorlogs- of verzetsmuseum stimuleert tot nadenken over heel wezenlijke vragen. Van den Eijnde citeert uit een recente lezing van Kees Schuyt. Helden plaats je op een voetstuk. Daarnaast heb je moedige burgers. Die tonen daadkracht op het juiste moment. Pas achteraf realiseren ze zich dat wat ze gedaan hebben heel erg riskant was. Veel verzetsmensen waren zich tijdens de oorlog wel degelijk bewust van het risico dat ze namen relativeert Van der Horst. Zij wisten dat ze hun leven in de waagschaal stelden. En dat lang niet iedereen dat deed, is heel begrijpelijk, vult Van der Horst aan. Dat inzicht willen wij geven. Interessante slingerbeweging Van der Horst vindt de visie op het verzet de laatste jaren heel negatief geworden. Het zouden maar klunzen zijn geweest, en het was allemaal veel te weinig. Dat is iets waar ik het stellig niet mee eens ben. Voor actief verzet was veel moed nodig. Je kunt het niet van iedereen verwachten. In de oorlog was dat vanzelfsprekend. Als je passief anti-duits was, was je goed. Nu wordt die passieve houding veroordeeld. Het komt denk ik voort uit schuldgevoel over de. Jodenvervolging. Daar Tot mijn blijde verrassing kwam er geen commentaar op de NSB-verhaallijn Liesbeth van der Horst had toch eigenlijk iedereen zich tegen moeten verzetten, maar zo simpel wás dat niet.

21 het is een beetje vergeten geraakt dat er niet alleen Joden, maar ook opgepakte verzetsmensen in concentratiekampen hebben gezeten. Samenwerking Op dit moment staat er in het Verzetsmuseum een tentoonstelling over de kindertransporten van Vught naar Sobibor, die NM Kamp Vught maakte met geld van het vfonds. Die expositie reist langs meerdere locaties., zegt Van den Eijnde. Dat was een eis van het vfonds. Handig is het volgens Van der Horst dat het Verzetsmuseum, Kamp Westerbork en Kamp Vught redelijk vergelijkbare expositieruimten hebben, zodat ze tentoonstellingen kunnen uitwisselen zonder de boel met veel extra kosten te veranderen. Er is sprake van een interessante slingerbeweging, zegt Van den Eijnde. Direct na de oorlog was er veel aandacht voor verzet en bestond het verhaal van de Jodenvervolging niet of nauwelijks. Maar de laatste jaren zie je dat die vervolgingsgeschiedenis andere verhalen naar de achtergrond drukt. Van der Horst : Ik kan wel begrijpen dat dit het langste blijft hangen in het collectieve geheugen. Het is zonder meer het meest ingrijpend geweest, dus dat gaat overheersen. Wij willen toch ook andere aspecten onder de aandacht brengen. Van den Eijnde: Dat is onze verantwoordelijkheid: historisch inzicht doorgeven aan het grote publiek, en verschillende kanten laten zien. Van der Horst: Er stond een column in NRC Handelsblad; Margriet Oostveen was met haar dochter naar Verzetsmuseum Junior geweest, en die had gezegd dat ze alles over dat NSB-meisje wilde weten, want dat was nieuw voor haar. Het Joodse verhaal kende ze wel al. In 2015 gaan we een grote tentoonstelling wijden aan de Nederlandse politieke gevangenen in de concentratiekampen, want Het vfonds stimuleert ook andere manieren om samen te werken. Zo financiert het sinds kort de projectsecretaris van de Stichting Musea en Herinneringscentra Van den Eijnde stelt: Die projectsecretaris biedt structuur en geeft richting. We komen nu verder dan voorheen in de uitwerking van ideeën voor mooie projecten, deskundigheidsbevordering en positionering. Daar zijn wij erg blij mee. Je wilt mensen geen kampbeleving laten ondergaan Jeroen van den Eijnde 21

22 Herinneren, herdenken en vieren Totaal subsidietoekenningen

23 Stadsschouwburg Amsterdam Voorstelling Waarom lijn 8 niet meer rijdt Stg. Liberation Route Europe Projectorganisatie Liberation Route Holy Clips voor Vrijheid Stichting Sobibor Archeologische conferentie Sobibor Stichting Indisch herinneringscentrum Bronbeek Project 70 jaar Birma- Siam spoorweg Stichting I.O. Project 07:05:1945 Kunst en geschiedenisproject 07:05: Stichting Herdenking 15 augustus 1945 Herdenking 15 augustus Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Herdenking Capitulaties Wageningen Afslag Eindhoven Project Reis naar het einde van de nacht Oorlogsliefdekind Hosting en webmastering website Oorlogsliefdekind.nl Stichting Sobibor Studiereis okt Stichting Airborne Feelings Projectsubsidie Indisch Herinneringscentrum Bronbeek Manifestatie Gedeeld Verleden, Gedeelde Toekomst Stichting Nationaal Indië Monument Indië Herdenking Roermond Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Fusie NCHC en het Comité 4 en 5 mei Wageningen Stichting Gastdocenten WOII Projectsubsidie IDFA Progr The first World War: the first War ons screen COVVS Conferentie Een wereldoorlog II Stichting Annemie en Helmuth Wolff Tentoonstelling Annemie en Helmuth Wolff Historische Kring Leusden Inrichting Duitse bunker Grebbelinie Oorlogs en verzetsmuseum Rotterdam Project Rotterdam Reset Centraal Joods overleg externe belangen Kristallnachtherdenking Stichting Nationaal Indië Monumenten Renovatie Monument voor Indische Burgerslachtoffers Stichting Kunst aan de Maaskant Dorp aan de rivier plus Uitgeverij PENN Website represailles in NL Nationaal Comité 4 en 5 mei Campagne De tweede wereldoorlog in 100 voorwerpen Stichting Kunsthal Rotterdam Tentoonstelling De tweede wereldoorlog in 100 voorwerpen Stichting Museum Engelandvaarders Museum Engelandvaarders Stichting Indisch Herinneringscentrum Bronbeek Interactieve tentoonstelling de Indië Express Stichting Nationaal Monument Kamp Vught Oprichten Herinneringscentrum Sobibor Stichting Musea en herinneringscentra Secretariaatskosten NIOD De oorlog in het museum herinnering identiteit verbeelding Stichting Liberation Route Europe Projectsubsidie Liberation Route Stichting Westerbork Scholenproject Ruurlo Westerbork scholenproject Comité Leefbaarheid Megchelen Lespaketten noodwoning Moezeköttel Stichting Koninklijk Apeldoorn Evenement 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden Nederlands Auschwitz Comité Holocaust memorial Day Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Fusie stichting NCHC, het comité 4 en 5 mei en stg. NEW

24 Vrede is voor ons geen abstract begrip Het vfonds is founding partner van het wereldwijde vredesproject MasterPeace en hoofdpartner van het filmfestival rondom mensenrechten en de rechtsstaat Movies That Matter. Beide projecten passen uitstekend binnen doelstelling Vrede, Democratie, Rechtsstaat. Een gesprek met Ilco van der Linde, de bedenker en oprichter van MasterPeace en Taco Ruighaver, directeur van Movies That Matter Festival. 24 Beide heren blijken een lange geschiedenis te hebben als het gaat om maatschappelijke betrokkenheid en zelf in actie komen om de positie van mensen in nood te verbeteren. Zo stond Ilco van der Linde aan de basis van Dance4Life, dat door middel van muziek wereldwijd jongeren betrekt bij de strijd tegen HIV en AIDS. Op 15-jarige leeftijd organiseerde hij de eerste lokale Bevrijdingspop. Van 1980 tot 1995 was Van der Linde directeur van de jaarlijks terugkerende Bevrijdingsfestivals. Het vfonds is voor hem dan ook zeker geen onbekende. Momenteel is Van der Linde de energieke aanjager van MasterPeace. Binnen MasterPeace wil hij miljoenen mensen wereldwijd actief betrekken bij vrede. De organisatie krijgt ongeveer 1000 likes per dag op internet. December vorig jaar reikte VN secretaris-generaal Ban Ki-moon in New York een certificaat van erkenning uit aan Van der Linde en medeoprichter Mohamed Helmy. Taco Ruighaver schreef 10 jaar als vrijwilliger voor het jongerenmagazine van Amnesty International, dat toen Frontaal heette. Inmiddels is hij directeur en hoofd programmering van het Movies That Matter Festival, het...in de westerse wereld. hebben we vrede. geoutsourcet Ilco van der Linde

25 vroegere Amnesty International Filmfestival. De zestiende editie van het filmfestival opende op 21 maart met de documentaire Act of Killing. In zijn documentaire van de verbeelding, zoals regisseur Oppenheimer de film bestempelt, vraagt hij Indonesische paramilitairen hun moorden uit 1965 en 66, tijdens het anti-communistische bewind in Indonesië, na te spelen. Dat doen zij aanvankelijk met verbazingwekkende trots, in filmische Hollywood decors, totdat fictie en werkelijkheid door elkaar beginnen te lopen en het onbehagen toeslaat. In het door het vfonds ondersteunde programma Camera Justitia presenteert Movies That Matter films en debatten over de rechtsstraat, het (internationaal) recht en juridische dilemma s. Naam In principe doet elke film ertoe. Bovendien moet je uit-. kijken met allitereren, zegt Taco Ruighaver als hem wordt gevraagd waar de naam Movies That Matter vandaan komt. De naam is niet door een bureau maar door

26 26 mijzelf bedacht. Een groot voordeel van de naam (als geen groot A-merk, met beperkt communicatiebudget) is dat de naam direct goed duidelijk maakt wat we doen., vervolgt de directeur van het filmfestival. Hetzelfde geldt voor de naam Master- Peace; een eigen idee van oprichter Ilco van der Linde. Ik heb de naam een keer s nachts bedacht na terugkeer van een lange reis door Afrika en het Midden-Oosten. De term masterpiece verwijst naar het belangrijkste werk van een kunstenaar. MasterPeace zou je zo ongeveer het belangrijkste werk van iedere samenleving kunnen noemen: dialoog bevorderen, oorlog voorkomen. En muziek is dan een uitstekende manier om mensen met elkaar te verbinden. Ze te helpen over hun eigen gelijk heen te stappen, want als dat niet lukt, is dat de basis van elk conflict, benadrukt Van der Linde. Vrede In de westerse wereld hebben we vrede geoutsourcet, vervolgt de bedenker van MasterPeace. Velen zien het als een onderwerp waar de Verenigde Naties en diplomaten zich maar mee bezighouden. Desmond Tutu -één van mijn ambassadeurs- zegt nadrukkelijk: Wereldleiders kunnen gewapende conflicten niet alleen oplossen. We hebben iedereen nodig om dit mogelijk te maken. MasterPeace is dan ook niet voor niets een zogeheten internationale grassroots-organisatie. Wereldwijd staan mensen en bedrijven bij ons aan de basis van verandering. En in meer dan 40 landen gebruiken MasterPeace teams kunst, muziek en dialoog om opponenten bij elkaar te brengen. Duizenden songs, cartoons, events, dialoogprojecten en zelfs rapid interventions tussen...bijna alle conflicten die. strijdende partijen worden je nu ziet kenden we. ontwikkeld. Er is toch immers een Bono in elk land?! vier jaar geleden niet Nee, voor ons is vrede geen Ilco van der Linde abstract begrip. Het begrip vrede klein, concreet en behapbaar maken. Mensen met elkaar rondom het thema verbinden. Het is iets wat ook Movies That Matter doet. Wij gaan daarbij uit van de kracht van film. Film kan grote problemen op menselijke schaal laten zien omdat de kijker zich kan identificeren met de personages op het doek, vult Ruighaver aan. Het succes van het Movies That Matter Festival begint met de juiste filmkeuze. Maar minstens zo belangrijk is wat je tijdens en rondom het festival ziet gebeuren, benadrukt de festivaldirecteur die jaarlijks honderden...film kan grote problemen. op menselijke schaal laten zien films kijkt. Alle activiteiten zijn gebundeld in de het Haagse Filmhuis en het Theater aan het Spui. Dat is bijzonder prettig, omdat de filmmaker, bezoeker, minister, wethouder en producent elkaar steeds tegenkomen; ontmoetingen die weer tot nieuwe initiatieven leiden. Obama Daarnaast probeert Movies That Matter steeds in te spelen op actuele ontwikkelingen, zo blijkt. Ruighaver: Den Haag huisvest veel internationale organisaties en wordt niet voor niets de internationale stad van vrede en recht genoemd. Een stad waar het Movies That Matter Festival zich niet alleen prima thuis voelt; het is ook de stad waar de Nuclear Security Summit 2014 wordt gehouden. We hebben daarom een extra themaprogramma nucleaire veiligheid aan het festival toegevoegd. Dit programma biedt vijf films, discussies en een talkshow waarin we ingaan op hoe nieuwe kernrampen te voorkomen, en op onze verslaving aan energie en de illegale handel in uranium. Nucleair materiaal uit handen van boeven houden; het is iets waar Obama een speerpunt van heeft gemaakt, vertelt Ruighaver. De Amerikaanse president blijkt een bron van inspiratie te zijn geweest voor Van der Linde. In de Egyptische hoofdstad Cairo hield hij in 2009 zijn beroemde toespraak A New Beginning. De speech waarin Obama moslims en niet-moslims oproept over angst, verdeeldheid en het eigen gelijk heen te stappen, past volgens Van der Linde uitstekend bij de beginselen van MasterPeace. Het was in die tijd bijzonder dat zo n groot land voor een progressieve man als Obama koos. Tegelijkertijd tonen de speech en Obama aan dat je als president wel iets kunt willen, maar zonder de medewerking van burgers weinig bereikt. Bij MasterPeace gaan we er daarom vanuit dat vrede van onderop en op kleine schaal begint. Conflictpreventie Taco Ruighaver Het belangrijkste conflict van dit moment kunnen en willen Ruighaver en Van der Linde niet benoemen. Bijna alle conflicten die je nu ziet kenden we vier jaar geleden niet. We leven in een fragiele wereld. De veranderingen gaan sneller. Er zullen bovendien altijd conflicten zijn.

27 Het is alleen de vraag: hoe ga je ermee om. Als er brand is hebben we een brandweer, maar als er een conflict is zit iedereen om zich heen te kijken. We moeten daarom alerter zijn als het gaat om conflictpreventie. Steeds de verbindende factoren zoeken en minder geld uitgeven aan wapens. Daar gaat jaarlijks het ongekende bedrag van 1500 miljard euro naartoe, zegt Van der Linde. Zelf moest hij het voorlopig hoogtepunt van MasterPeace een groot Vredesconcert in Cairo op 21 september 2014, de Internationale dag van de Vrede noodgedwongen verplaatsen. Inmiddels vinden er op deze dag in maar liefst 50 landen MasterPeace concerten plaats, die samen zo n 1 miljoen mensen op de been zullen brengen. En overal geldt: als je er gratis bij wilt zijn, dan kun je dat verdienen door lokaal voor vrede aan de slag te gaan. Ruighaver: Conflicten kun je niet los zien van het dwingt je om vragen te stellen en zorgt voor meer empathie. Van der Linde denkt dat het vfonds in de toekomst alleen maar belangrijker zal worden. We zien een groeiende hardheid in de samenleving. Het zoeken naar vrede en verbinding blijft daarom een actueel thema. Nederland mag zich dan ook meer dan gelukkig prijzen met een fonds dat investeert in vrede. de globale ongelijkheid. Het verkleinen van de...kunst houdt je een spiegel. enorme economische verschillen is een essentieel onderdeel van conflictpreventie. te voor, het dwingt je vragen. stellen 27 vfonds Uniek in de wereld, noemt Van der Linde het vfonds. Bijzonder dat het fonds er ook voor kiest om via kunst bij te dragen aan vrede en bewustwording, voegt Ruighaver daaraan toe. Kunst houdt je een spiegel voor, Taco Ruighaver

28 Vrede, democratie en rechtsstaat Totaal subsidietoekenningen

29 Felix Meritis Project Vrede, Veiligheid en Burgerschap Stichting Vrede van Utrecht Making Peace en Festival de Basis Netwerk Democratie Projectondersteuning Netwerk Democratie IKV Pax Christi Minsterie van Vrede Stg. Hope XXL Project join the future Future R.G. Ruijs Stichting De Haagse Vrijheidsweken Stichting Nationaal Monument Kamp Vught Foto expositie Kracht en Onschuld MasterPeace Founding partnerschap MasterPeace MasterPeace Educatieprogramma MasterPeace MasterPeace Sing for MasterPeace Prodemos Nacht van de dictatuur SIB Utrecht Congres a struggle for Peace Residentie Bach Ensembles Feestcantate i.k.v. 200 jaar Koninkrijk Stichting Comité Herdenking Februaristaking Herdenking Februaristaking Stichting Peace Concert The Hague The Peace Concert 21 september 2013 Den Haag IKV Pax Christi Ministerie van Vrede Stichting Movies that Matter Filmfestival Movies that Matter Stroom Den Haag Forum See you in the Hague Stichting De Europese Stem 10-daagse Europese Stem 10-daagse Stichting Geuzenpenning 2014 Uitreiking Geuzenpenning Felix Meritis Project Vrede, Veiligheid en Burgerschap De Balie Project de Vrijheidslezingen Prodemos Project 200 jaar koninkrijk Nederland is jarig MasterPeace Founding partnerschap MasterPeace Stichting Tafel van Vijf Muziektheatervoorstelling Mijn broer en ik MasterPeace Educatieprogramma MasterPeace Stichting HOPE XXL Jongeren Lagerhuis Stichting en Actie Unicef Kinderrechtenfestival SIB Utrecht Reeks lezingen Vrede en Democratie Stichting Maltezer Projecten Kamp gehandicapte jongeren 2014 Friendship in Freedom Theater Stuiter Educatieproject over Vrede Wanneer is het voorbij Stichting Alliance for Upeace Opbouw Upeace centre the Hague Stichting Kunstfort Vijfhuizen Project SWEEP Stichting HOPE XXL HOPE XXL Join the future

30 Loterijen, beleggingen en donaties 30 De inkomsten voor het vfonds bestaan uit meerdere bronnen. Op de eerste plaats vanuit de loterijen: de Nationale Postcode Loterij, de BankGiro Loterij en de Lotto. Daarnaast uit opbrengsten van het vermogen en giften. Nationale Postcode Loterij In 2013 ontving het vfonds, op basis van een vastgesteld percentage, van de Nationale Postcode Loterij een bedrag van ,-. Een bedrag dat ten goede is gekomen aan projecten die binnen twee pijlers van het vfonds vallen: erkenning en waardering en vrede, democratie en rechtsstaat. Deze pijlers vallen onder de noemer mens en welzijn van de Nationale Postcode Loterij. BankGiro Loterij In 2013 ontving het vfonds, ook op basis van een vastgesteld percentage, van de BankGiro Loterij een bedrag van ,-. Een bedrag dat ten goede komt aan projecten binnen de andere pijler van. het vfonds: herinneren, herdenken en vieren. De verschillende bevrijdingsfestivals, de oorlogs- en verzets-. musea en herinneringscentra vallen immers onder de noemer cultuur. Met de flinke bezuinigingen waar het kabinet op inzet, neemt het belang van particuliere fondsenwervers zoals de Nationale Postcode Loterij en BankGiro Loterij toe. De goededoelenloterij is een bewezen en succesvol middel tot fondsenwerving. De bijdrage van de loterij en haar deelnemers is uniek, want deze is niet alleen meerjarig, maar goede doelen bepalen ook zelf de besteding ervan, op basis van hun expertise. Inmiddels wordt er jaarlijks door de Goede Doelen Loterijen (Nationale Postcode Loterij, BankGiro Loterij en VriendenLoterij) ruim 400 miljoen euro geworven voor het goede doel, dat is meer dan 1 miljoen euro per dag. De Goede Doelen Loterijen zijn hiermee de grootste fondsenwerver van Nederland: 25 procent van alle private giften in Nederland komt van de deelnemers van de Goede Doelen Loterijen. Maandelijks spelen 3,5 miljoen huishoudens in Nederland met deze loterijen mee, en met de helft van hun lot dragen ze bij aan een betere wereld. Naast dit percentuele bedrag heeft het vfonds samen met de BankGiro Loterij enkele geoormerkt werven acties opgezet in Deelnemers die een lot hebben gekocht via speciale acties (zoals het speciale vfonds lot) spelen geoormerkt mee. Dit houdt in dat de opbrengst van deze loten rechtstreeks naar het vfonds gaat. De opbrengst van deze acties bedroeg in ,- waaruit blijkt dat deze acties succesvol zijn. v.l.n.r.: Marieke van Schaik (Managing Director Nationale Postcode Loterij), Ton Heerts (directeur vfonds), Maaike van der Steen (controller vfonds)

31 De drie loterijen hebben als missie het steunen van goede doelen die werken aan:..een rechtvaardige en groene wereld: Nationale Postcode Loterij;..cultuur en behoud cultureel erfgoed: BankGiro Loterij;..verbetering van welzijn en gezondheid in Nederland: VriendenLoterij. Het huidige kabinet heeft aangegeven het kansspelbeleid te willen moderniseren. Wij hopen dat de voorgestelde wijzigingen in het kansspelbeleid de loterijen voldoende ruimte geeft om de succesvolle fondswerving op dit niveau voort te zetten. Zonder de Postcode Loterij, de BankGiro Loterij en hun deelnemers zouden wij immers een groot deel van onze initiatieven niet kunnen realiseren. Lotto De Lotto ondersteunt het werk van 19 goede doelen op het gebied van sport, cultuur, maatschappelijk welzijn en volksgezondheid, waaronder het vfonds. Alle winst van Lotto en de andere merken van De Lotto (Toto, Lucky Day, Krasloten en Eurojackpot) gaat al ruim vijftig jaar naar deze goede doelen. Al sinds de oprichting van De Lotto, in 1961, krijgt het vfonds een jaarlijkse bijdrage. In 2013 bedroeg deze bij benadering ,-. Beleggingen Op de tweede plaats zijn er opbrengsten uit beleggingen, zie ook hoofdstuk Financieel beleid. Tot slot heeft het vfonds het project Nalatenschappen, legaten en schenkingen onderhanden om de mogelijkheid te bieden aan nabestaanden van veteranen en politiemensen om gelden te doneren aan het vfonds. Vervolgens kunnen deze ontvangen middelen ertoe leiden dat een concreet, gewenst doel mogelijk gemaakt kan worden. Deze derde geldstroom kwam helaas nog niet goed genoeg van de grond. Hier geldt bovendien letterlijk dat de kost voor de baat uitgaat. Dit alles kan niet allemaal gedaan worden door dezelfde hoeveelheid medewerkers. Er is daarom in 2013 besloten om het bureau iets uit te breiden. 31 v.l.n.r.: Imme Rog (Managing Director BankGiro Loterij), Robert Croll (voorzitter Raad van Bestuur vfonds), Marineke Wensink (communicatie- en projectadviseur vfonds), Cees de Veer (lid Raad van Bestuur), Michiel Verboven (Managing Director BankGiro Loterij)

32 Financieel beleid 32 Vermogensbeheer Eind 2012 is het vfonds gestart met de wijziging van haar vermogensbeheer. Naast de statutenwijziging en wijziging van reglementen voor directie, Raad van Bestuur en Raad van Toezicht, is ook het vermogensbeheer met toezicht ingrijpend gewijzigd in Dit proces is begeleid door de externe vermogensregie-partner ISIS Capital Counsel waardoor vfonds zich in september 2013 na een uitvoerige selectieprocedure heeft verbonden met twee nieuwe vermogensbeheerders; Lombard Odier en Optimix. Het herziene beleggingsstatuut met statutaire- en vermogensdoelstellingen is het resultaat van een gewijzigd beleggingsbeleid. Per kwartaal worden de vermogensrapportages getoetst door de externe vermogensregiepartner waarna deze worden besproken met de directie en controller van het vfonds bureau. Extra aandacht gaat hierbij naar de duurzaamheidscriteria en de impact op het rendement. Beleggingsbeleid Het vfonds heeft als doel op lange termijn de statutaire doelstellingen te kunnen ondersteunen en waarborgen. Zoals ook beschreven in de Toekomstvisie streeft vfonds naar vermogensbehoud, gecorrigeerd voor inflatie, op middellange termijn. Onder deze termijn verstaat het bestuur een periode van 5-10 jaar. Het vfonds streeft ernaar om het risico van de portefeuille te beperken door te beleggen in verschillende categorieën. Wat betreft de duurzaamheid wil vfonds niet beleggen in bedrijven en/of landen met activiteiten die sociaal en maatschappelijk niet aanvaardbaar zijn. Daarom zal het vfonds beleggen op basis van de ESG-maatstaven (Environmental-, Social- en Corporate governance). Het vfonds zal uitsluitend beleggen in bedrijven of landen die voldoen aan de zogenaamde Global Compact Principles van de Verenigde Naties. Belegging in ondernemingen en beleggingsfondsen worden uitgesloten, wanneer deze betrokken zijn bij de productie van controversiële wapens. In het laatste kwartaal van 2013 zijn de nieuwe portefeuilles vanwege de onzekere politieke en economische situatie in de Verenigde Staten voorzichtig ingevuld. Lombard Odier kocht aan vanuit contante gelden (de portefeuille van Schretlen is medio oktober 2013 geheel verkocht), waarbij steeds de afweging is genomen of het risico wel voldoende werd beloond. Optimix heeft de portefeuille van ABN AMRO MeesPierson overgenomen en vervolgens getoetst op de duurzaamheidscriteria, liquiditeit en transparantie. Vervolgens is gekeken of de middelenverdeling in overeenstemming was met de visie van Optimix en het beleggingsstatuut van vfonds. Gedurende 2014 zullen de liquiditeiten per balansdatum 2013 verder worden ingezet voor een verantwoord beleggingsbeleid. Vrijwilligersbeleid Het vfonds kan gezien worden als een vliegwiel waardoor diverse projecten die binnen de doelstellingen vallen en een juiste onderbouwing aanleveren, voorzien worden van de financiële steun. De uitwerking van de activiteiten gebeurt door de projectorganisaties, nooit door vfonds zelf. Hierdoor is er bij vfonds geen sprake van een vrijwilligersbeleid. Wel zijn bij vele projecten die worden ondersteund vrijwilligers betrokken. Saldo van baten en lasten over 2013 (in euro s) Over het boekjaar 2013 is een positief saldo behaald van 0,5 miljoen ten opzichte van 6,7 miljoen in Door de toevoegingen aan de continuïteitsreserve van 2,3 miljoen en aan de bestemmingsreserve van 3,6 miljoen bedraagt het reguliere resultaat 1,1 miljoen ten opzichte van 1,4 miljoen in Ten opzichte van de begroting 2013 zijn de baten in totaal 3 miljoen hoger. Deels wordt dit veroorzaakt door de gerealiseerde baten bij de verkoop van de aandelen- en obligatiefondsen (0,7 miljoen), alsook door de verwerking van de ontvangen WVF gelden (1,7 miljoen). Deze mutatie is via de resultaatbestemming toegevoegd aan de bestemmingsreserve. Het ongerealiseerde koersresultaat op de beleggingen na de overgang naar de nieuwe vermogensbeheerders van ,- is via de resultaatbestemming gedoteerd aan de herwaarderingsreserve.

33 De begrote bijdragen van de BankGiro Loterij, Nationale Postcode Loterij en de Lotto samen bedroegen in ,9 miljoen. In werkelijkheid is 9 miljoen van de loterijen ontvangen. Het budget voor subsidietoekenningen bedroeg in miljoen. In 2013 zijn door de Raad van Bestuur verdeeld over zes rondes 160 subsidies toegekend voor totaal 13,8 miljoen. Hiervan is 0,5 miljoen ten laste van de bestemmingsreserve gebracht ten behoeve van het oorlogs- en verzetsmuseum te Rotterdam, en 1,4 miljoen ten laste van de subsidieverplichtingen aan Stichting WEP en Stichting SMV. Per saldo is 1,3 miljoen meer aan doelstellingen toegekend dan begroot. De overige lasten als personeelskosten, communicatie, werving baten en kosten beheer en administratie bedroegen per saldo 0,25 miljoen meer dan begroot. Met name de inzet voor meer naamsbekendheid middels extra gezamenlijke lotenacties, marketinginzet en het vermogensbeheer zijn hier de oorzaak van. Ontwikkeling vermogen Het resultaat over 2013 van 0,5 miljoen is als volgt toegevoegd aan het eigen vermogen: 1,1 miljoen aan de rendementsreserve waarborg doelstelling; 2,3 miljoen aan de continuïteitsreserve en 3,6 miljoen aan de bestemmingsreserve. Tot slot bedraagt de vrijval op de herwaarderingsreserve per saldo 6,5 miljoen. De continuïteitsreserve is met 2,3 miljoen opgehoogd naar aanleiding van het besluit door de Raad van Bestuur om deze reserve te waarderen voor drie maal de jaarlijkse kosten van de bureauorganisatie. Het eindsaldo van de continuïteitsreserve bedraagt 3,6 miljoen. De ongerealiseerde resultaten per eind 2012 van 6,7 miljoen is in 2013 als gevolg van de overgang naar twee nieuwe vermogensbeheerders uit het vermogen gehaald, en opgenomen voor het nieuwe onstane ongerealiseerde deel koersresultaat per eind 2013 van De mutatie bestemmingsreserve bedraagt in ,6 miljoen (zie verdere toelichting bij Bestemmingsreserve). Per saldo is het eigen vermogen gestegen met 0,5 miljoen, waardoor de solvabiliteit is toegenomen van 51,5% naar 52,7%. Het vermogen zal in de komende jaren conform de toekomstvisie afnemen door enerzijds een verwachte afname van de loterijbijdragen en anderzijds onttrekkingen als gevolg van grote ontwikkelprojecten als Vrijheidsmuseum WO2, Herinneringscentrum Loenen en oorlogs- en bevrijdingsmusea als Rotterdam en Zeeland. Bestemmingsreserve Oorlogs- en verzetsmusea: Vrijheidsmuseum WO2 en Herinneringscentrum Loenen De samenwerking met provincie Gelderland, Gemeente Nijmegen, Stichting Museum WO2 en vfonds is in 2013 intensief voortgezet. Na een verkenningsfase is met het besluit op 12 november 2013 door alle partijen ingestemd met de investeringsopzet van circa 25 miljoen, afhankelijk van de uitwerking van het ondernemingsplan. Met een nieuw gekozen bestuur en projectteam wordt de realisatiefase in het voorjaar 2014 voortgezet waarna in september 2014 definitief zal worden besloten over de ontwikkeling in In september 2013 is besloten om 0,5 miljoen ten laste te brengen van de bestemmingsreserve voor de ontwikkeling van het oorlogs- en verzetsmuseum te Rotterdam. Voor de ontwikkeling van het Vrijheidsmuseum WO2 is 2,75 gedoteerd, het eindsaldo van de bestemmingsreserve bedraagt hierdoor 7,9 miljoen. Internationale projecten Veteranen Het in 2012 ontvangen bedrag van 1,7 miljoen vanuit de World Veterans Federation is in 2013 via de resultaatbestemming toegekend aan specifiek voor dit doel te ontvangen projectaanvragen. Hiervoor is een termijn gesteld van maximaal twee jaar. Subsidieverplichtingen (meerjaren) In 2013 heeft vfonds de meerjarenafspraken met BNMO, Stichting de Basis te Doorn, Nationaal Comité 4 en 5 mei en de Stichting Herdenking 15 augustus gehandhaafd voor de periode van telkenmale drie jaar. De in 2013 toegekende subsidies aan Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP) voor 1 miljoen en aan Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV) voor zijn verwerkt ten 33

34 laste van deze voorzieningen. Het beginsaldo 2013 van 18 miljoen is hierdoor afgenomen met 1,4 miljoen tot 16,6 miljoen voor de voorzieningen subsidieverplichtingen. Per februari 2013 is een intentieverklaring gesloten met Stichting Liberation Route Europe (SLRE). In de periode 2013 tot en met 2015 wordt deze samenwerking gecontinueerd en versterkt. Onlangs is aan SLRE toegezegd dat gerekend mag worden op een eenmalig afzonderlijk bedrag voor de verdere exploitatie van de Liberation Route en diverse projecten rondom Operation Market Garden 70 jaar. Deze financiële steun zal in 2015 voortgezet worden rondom de bevrijding 70 jaar. Percentage toekenning ,9 66,1 69, Begroting 2014 Voor het jaar 2014 verwacht vfonds een beperkte daling van de bijdragen loterijen en een lichte stijging van de baten uit gezamenlijke lotenacties. De gerealiseerde koersresultaten en rentebaten van uitgeleende geldleningen aan Stichting de Basis en Stichting Nationaal Erfgoed Hotel de Wereld zijn begroot op 2,38 miljoen. In totaal zijn de baten begroot op ruim 11 miljoen euro. Het subsidiebudget is vastgesteld op 11 miljoen verspreid over de drie pijlers: erkenning en waardering (6 miljoen), herinneren, herdenken en vieren (3 miljoen) en vrede, democratie en rechtsstaat (1,5 miljoen). Onvoorzien 0,5 miljoen. Met de uitbreiding van de bureauorganisatie met een bestuurssecretariaat en medewerker fondsenwerving bedragen de begrote personeelskosten 0,4 miljoen. Uitgaven communicatie zijn begroot op 0,25 miljoen. Per saldo is een negatief saldo begroot van De begroting 2014 is opgenomen in de jaarrekening Uitgekeerde subsidie Gemiddelde per toekenning

35 Aanvragen, afwijzingen en toekenningen afgewezen toegekend aantal aanvragen uitgesteld naar 2014 Verdeling per pijler toegekende aanvragen Erkenning en Herinneren, Vrede, waardering herdenken democratie en vieren en rechtsstaat

36 Jaarrekening ALGEMEEN De jaarrekening 2013 is opgesteld in overeenstemming met de Richtlijn RJ 650 Verslaggeving Fondsenwervende Instellingen van de Raad van de Jaarverslaggeving. Middels statutenwijziging op 31 december 2012 is de Governance-structuur gewijzigd. Daarnaast heeft de stichting per 1 januari 2013 de naam Stichting Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg (korte naam vfonds ). GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Voor zover niet anders vermeld, zijn activa en passiva gewaardeerd tegen de nominale waarde. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben, met uitzondering van toegekende bijdragen die als last worden verantwoord in het jaar van toekenning. MATERIËLE VASTE ACTIVA De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijzen, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De afschrijvingen zijn gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingspijs. FINANCIËLE VASTE ACTIVA De beleggingen in obligaties en aandelen worden gewaardeerd tegen de beurswaarde ultimo boekjaar. Het verschil tussen de beurs- of marktwaarde en de aanschafwaarde is verantwoord in de staat van baten en lasten. Ongerealiseerde koersresultaten worden via de resultaatbestemming onder de staat van baten en lasten verantwoord in de herwaarderingsreserve. De leningen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, indien nodig verminderd met een voorziening voor oninbaarheid. HERWAARDERINGSRESERVE Via de resultaatbestemming worden ongerealiseerde koers-. resultaten verantwoord in de herwaarderingsreserve. Bij de overdracht respectievelijk verkoop van de beleggingsportefeuilles van Schretlen en ABN AMRO Mees Pierson naar Lombard Odier en Optimix zijn de gerealiseerde koersresultaten verantwoord als baten. BESTEMMINGSRESERVE De bestemmingsreserve wordt aangehouden wanneer het bestuur een deel van de reserves heeft afgezonderd voor een toekomstig, speciaal doel. De bestemmingsreserves zijn bedoeld om voorgenomen bestemmingen van subsidies waarvoor door de stichting nog geen afdwingbare verplichtingen zijn aangegaan, tot uitdrukking te brengen in de balans. VOORZIENING SUBSIDIEVERPLICHTINGEN Voorzieningen voor subsidieverplichtingen worden gevormd tegen nominale waarde voor feitelijke verplichtingen voor meerdere jaren die op balansdatum bestaan. Deze zijn niet in rechte afdwingbaar, doch heeft het vfonds de gerechtvaardigde verwachting gewekt bij de subsidieontvanger dat zij haar verantwoordelijkheden zal nakomen. BESTEDINGEN Toegekende bijdragen worden als last in de staat van baten en lasten opgenomen in het jaar waarin het besluit tot toekenning is genomen. VORDERINGEN De vorderingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, indien nodig verminderd met een voorziening voor oninbaarheid. RENDEMENTS- EN CONTINUÏTEITSRESERVE De rendementsreserve ter waarborging van de doelstelling wordt aangehouden om voor maximaal drie jaren de subsidiëring aan instellingen, behoudens de instellingen waarvoor de voorziening subsidieverplichtingen is gevormd, te kunnen continueren ook in het geval dat de jaarlijkse baten daartoe niet toereikend blijken te zijn. De continuïteitsresererve is gevormd ter waarborging van de continuïteit van de eigen bureau organisatie en bedraagt drie maal de jaarlijkse kosten van de bureau organisatie (CBF-richtlijn met extra dotatie).

37 BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (in euro s) (na resultaatbestemming) ACTIVA VASTE ACTIVA MATERIËLE VASTE ACTIVA (1) Inventaris Vervoermiddelen FINANCIËLE VASTE ACTIVA (2) Obligaties Aandelen Leningen u/g VLOTTENDE ACTIVA OVERLOPENDE ACTIVA (3) Rente beleggingen Overige vorderingen LIQUIDE MIDDELEN (4) PASSIVA RESERVES (5) Stichtingskapitaal Rendementsreserve waarborg doelstelling Continuïteitsreserve Herwaarderingsreserve Bestemmingsreserve VOORZIENINGEN (6) Voorziening subsidieverplichtingen KORTLOPENDE SCHULDEN (7) Schulden op korte termijn

38 STAAT VAN BATEN EN LASTEN BOEKJAAR 2013 (in euro s) BATEN Realisatie Begroting Realisatie Baten: - Baten uit eigen fondsenwerving (8) Baten uit gezamenlijke acties (9) Baten uit acties van derden (10) Rentebaten en baten uit beleggingen (gerealiseerd) (11) Baten uit beleggingen (ongerealiseerd) (11) Opbrengst vruchtgebruik De Basis (12) Overige baten (13) Som der baten Lasten: Bestedingen aan doelstellingen (14) Erkenning en waardering (oorlogs)getroffenen en Veteranen: Herinneren, Herdenken en Vieren Vrede, Democratie en Rechtsstaat Flexibel budget Projectontwikkeling Restitutie projecten Dotatie voorziening Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP) Dotatie voorziening Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV) Afboeken/vrijval projecten Tussentelling subsidie Personeelskosten (15) Communicatiekosten (15) Totaal Werving baten (15) - Kosten eigen fondsenwerving Kosten gezamenlijke acties Kosten acties derden Kosten van beleggingen Beheer en administratie (15) - Kosten beheer en administratie Som der lasten Saldo van baten en lasten Resultaatbestemming Toevoeging/onttrekking aan: Continuïteitsreserve Herwaarderingsreserve Rendementsreserve waarborg doelstelling Bestemmingsreserve

39 Percentage bestedingen aan doelstellingen ten opzichte van totale baten (exclusief ongerealiseerd beleggingsresultaat en vrijval voorzieningen): 102,00% 104,99% 123,42% Percentage bestedingen aan doelstellingen ten opzichte van totale lasten: 91,22% 92,15% 93,39% Percentage kosten eigen fondsenwerving ten opzichte van de baten eigen fondsenwerving: 91,20% 0,00% 0,00% Percentage kosten beheer en administratie ten opzichte van totale lasten (de norm is vastgesteld op 5%): 1,58% 1,24% 1,47% KASSTROOMOVERZICHT Om een inzicht te geven in het verloop van de kasstromen in 2013, is onderstaand een kasstroomoverzicht opgenomen ( bedragen x 1.000) Saldo van baten en lasten, inclusief mutatie reserves Mutatie overlopende activa Mutatie schulden op korte termijn Mutatie voorziening subsidieverplichtingen op lange termijn Kasstroom uit operationele activiteiten Mutatie materiële vaste activa Investeringen Afschrijvingen Kasstroom uit investeringsactiviteiten Mutatie financiële vaste activa Mutatie continuïteitsreserve Mutatie bestemmingsreserve Mutatie herwaarderingsreserve beleggingen Kasstroom uit beleggingsactiviteiten Netto-kasstroom Beginstand liquide middelen Eindstand liquide middelen

40 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (IN EURO S) VASTE ACTIVA ACTIVA Materiële Vaste Activa ( 1). Inventaris Vervoermiddelen Totaal Boekwaarde per 1 januari Investeringen Afschrijving Boekwaarde 31 december Het afschrijvingspercentage bedraagt 20%. FINANCIELE VASTE ACTIVA (2) Obligaties De ontwikkeling van deze post in het boekjaar kan als volgt worden weergegeven. Dit overzicht is inclusief de overdracht naar de twee nieuwe vermogensbeheerders: Waardering per 1 januari Aankoop Aflossing respectievelijk verkoop/overdracht Koersmutaties Waardering per 31 december Aandelen Waardering per 1 januari Aankoop Aflossing respectievelijk verkoop/overdracht Koersmutaties Waardering per 31 december Medio oktober 2013 heeft de overdracht c.q. verkoop plaatsgevonden van de beleggingsportefeuilles van Schretlen en ABN AMRO Mees Pierson naar respectievelijk Lombard Odier en Optimix. De gerealiseerde koersresultaten bij de transitie zijn verantwoord in de staat van baten en lasten. Leningen u/g Door vfonds zijn de volgende leningen verstrekt: Saldo Nieuwe lening Aflossing Saldo Aflossing Langlopend Stichting de Basis t.b.v nieuwbouw Stichting NEW t.b.v. Hotel de Wereld

41 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (vervolg) Lening ten behoeve van nieuwbouw voor Stichting de Basis te Doorn is op 6 juni 2011 overeengekomen. De eerste aflossing vindt plaats op 1 juli 2016 en wordt in 113 gelijke termijnen afgelost. Op 14 januari 2013 is de notariële akte gepasseerd bij Heuvelrug Notarissen te Driebergen-Rijburg. Als zekerheid voor deze lening geldt een tweede hypothecaire inschrijving op de nieuwbouw ten bedrage van 6 miljoen. De rente bedraagt 5% per jaar met een eerste renteperiode van 6 juni 2011 tot en met 6 juni Hierna wordt de rente bepaald door de 5-jaars IRS rente te verhogen met 2,5%. Lening ten behoeve van Stichting Nationaal Erfgoed Hotel de Wereld (NEW) is op 13 december 2013 overeengekomen voor de aankoop van Hotel de Wereld te Wageningen. De looptijd is 25 jaar, waarbij de eerste aflossing plaatsvindt op 1 februari 2015 (maandelijks achteraf). Gedurende de periode van 16 december 2013 tot en met 31 december 2014 wordt niet op de lening afgelost. De rente bedraagt 4% per jaar, maandelijks achteraf te voldoen voor het eerst op 1 januari De aflossing vanaf 2015 tot en met 2027 bestaat uit het saldo van huurinkomsten na aftrek van de exploitatiekosten en rentelasten. Dit bedrag zal halfjaarlijks worden herrekend en worden gecorrigeerd. Gedurende de resterende looptijd van 2028 tot en met 16 december 2038 wordt maandelijks een evenredig deel van het nog openstaande gedeelte van het krediet afgelost conform aflosschema. VLOTTENDE ACTIVA OVERLOPENDE ACTIVA (3) Rente beleggingen Obligaties Schretlen Obligaties ABN AMRO Mees Pierson Obligaties Lombard Odier Obligaties Optimix Overige vorderingen Bijdrage Bank Giro Loterij Bijdrage Nationale Postcode Loterij Bijdrage Lotto Rentebaten banken Vruchtgebruik Stichting de Basis Rente lening u/g Stichting NEW Pensioenfonds Verkoop aandelen/dividend Dividendbelasting Doorbelaste advieskosten Overige vorderingen LIQUIDE MIDDELEN (4) Triodos bank Triodos bank donaties Triodos bank rendementsrekening Lombard Odier Optimix Schretlen & Co ABN AMRO Mees Pierson vermogensbeheerrekening ABN AMRO Mees Pierson beleggingsrekening ABN AMRO Mees Pierson bestuurrekening

42 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (vervolg) PASSIVA RESERVES (5) Rendements- en continuïteitsreserve De continuïteitsreserve bestaat uit twee delen. Een continuïteitsreserve ten behoeve van de eigen organisatie en een rendementsreserve ter waarborging van de doelstelling. Het verloop van deze reserves is als volgt: Saldo 1 januari Resultaatbestemming Mutatie continuïteitsreserve Saldo 31 december Bestaande uit: Continuïteitsreserve ten behoeve van de bureau organisatie Rendementsreserve ter waarborging van de doelstelling Herwaarderingsreserve ,- De herwaarderingsreserve heeft als doel schommelingen op te vangen in de waarderingen van de beleggingen (aandelen en obligaties) ultimo boekjaar als gevolg van ongerealiseerde koersresultaten. Per 16 oktober 2013 zijn de beide beleggingsportefeuilles bij Schretlen en ABN AMRO Mees Pierson overgedragen aan respectievelijk Lombard Odier en Optimix. Het verloop van deze reserve is als volgt: Saldo 1 januari Bij: ongerealiseerd koersresultaat boekjaar Af: transitie naar nieuwe beleggingsportefeuilles Saldo per 31 december Bestemmingsreserve Oorlogs- verzetsmusea Internationale Projecten Veteranen Bestemmingsreserve Oorlogs- en verzetsmusea In 2008 is een bestemmingsreserve gevormd voor investeringen die verband houden met de infrastructuur van musea en herinneringscentra. Het verloop van deze reserve is als volgt: Saldo 1 januari Dotatie Vrijval Saldo 31 december In 2012 is door het bestuur besloten om te doteren voor de nieuwbouwprojecten Vrijheidsmuseum WOII te Nijmegen en het Herinneringscentrum te Loenen. In september 2013 is besloten om ten laste te brengen van de bestemmingsreserve, dit betreft een deel van de toekenning aan Oorlogs- en verzetsmuseum Rotterdam ad

43 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (vervolg) De investeringsopzet van het Vrijheidsmuseum WO2 van totaal circa 25 miljoen euro heeft geleid tot het volgende besluit: Provincie Gelderland, Gemeente Nijmegen en vfonds dragen ieder bij voor 6 miljoen euro, conform brief d.d. 12 november Door alle partijen zijn uitgangspunten en/of voorwaarden gesteld. Het vfonds hecht o.a. waarde aan een realistische exploitatieopzet, een sluitende financiering met bijdragen vanuit overige fondsen en private financiering, alsook dat de organisatorische structuur van het Vrijheidsmuseum WO2 een centrale en regisserende rol kan vervullen in de basisinfrastructuur van oorlogs- en verzetsmusea en verbonden sites. In ieder geval zal het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek en Hotel de Wereld een plek moeten krijgen. Ook zal het Vrijheidsmuseum WO2 nadrukkelijk moeten worden gepositioneerd binnen de Liberation Route Europe. Voor de ontwerp- en realisatiefase is circa benodigd, welke door de drie hoofdfinanciers gelijkelijk zal worden verdeeld. Bestemmingsreserve Internationale Projecten Veteranen De bestemmingsreserve World Veterans Federation ad is opgebouwd uit éénmalige bedragen door het ALN en vfonds, waarvan de jaarlijkse opbrengst (fictief gesteld op 10%) is uitbetaald aan World Veterans Federation. Het bestuur van vfonds is in juni 2013 met ALN overeengekomen tot volledige afwikkeling van deze reserve middels een betaling van Het in 2012 ontvangen bedrag ad is in 2013 bestemd als reservering voor Internationale Projecten Veteranen. Voor een termijn van twee jaar (tot ) is dit bedrag beschikbaar voor specifiek voor dit doel bestemde projecten. Het verloop van deze reserve is als volgt: Saldo 1 januari Dotatie Afwikkeling Saldo 31 december VOORZIENINGEN (6) Voorziening subsidieverplichtingen De subsidieverplichtingen zijn aangegaan voor een periode van maximaal drie jaar. De specificatie van deze balanspost is als volgt: Stichting De Basis te Doorn BNMO vereniging Nationaal Comité 4 en 5 mei Stichting Herdenking 15 augustus Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP) Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV) In 2012 is de looptijd van de voorzieningen ultimo 2011 conform bestuursbesluit aangepast van vijf jaar naar maximaal drie jaar. De vrijval hiervan is gedeeltelijk benut voor de dotatie van twee nieuwe voorzieningen, namelijk Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP) en Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV). In 2013 zijn de subsidietoekenningen aan deze stichtingen verantwoord ten laste van deze voorzieningen.

44 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2012 (vervolg) KORTLOPENDE SCHULDEN (7) SCHULDEN OP KORTE TERMIJN Ontvangen gelden WVF Toegekende subsidieverplichtingen die nog niet zijn uitgekeerd per ultimo: Stichting De Basis en vereniging BNMO Nationaal Comité 4 en 5 mei Sociaal-juridische hulpverlening Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP) Gelders Erfgoed / Bandritzer Oorlogs en verzetsmuseum Rotterdam Verzetsmuseum Amsterdam Kamp Vught (Herinneringscentrum Sobibor) Tilburg Law School Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV) Stichting Veteranen Platform Stichting Liberation Route Europe (SLRE) Stichting Indisch Herinneringscentrum Stichting Movies That Matter Stichting Hope XXL Nationale Taptoe Felix Meritis Pax ProDemos MasterPeace Stichting Koninklijk Apeldoorn Stichting De Europese Stem 10-Daagse Overige toegekende subsidiebijdragen Crediteuren Netto loon Loonheffing Reservering vakantiegeld Beheerloon Accountant Overige kosten NIET IN DE BALANS OPGENOMEN RECHTEN EN VERPLICHTINGEN 1...De door subsidiënten te restitueren subsidie-bedragen. De omvang van deze posten is pas bekend nadat de afrekening door de betreffende instelling is ingediend en worden in het jaar van ontvangst in het resultaat van de stichting opgenomen. 2...De huurverplichting voor 2014 bedraagt voor de kantoorruimte aan de Oranje Nassaulaan 5 te s-hertogenbosch. De huurverplichting is aangegaan tot 29 februari 2017 met een opzegtermijn van 12 maanden. 3...Voor de eerste generatie BNMO-leden bestaat er vanuit het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg een zorgplicht welke blijkt uit de statuten.

45 TOELICHTING OP DE STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2013 (IN EURO s) BATEN BATEN UIT EIGEN FONDSENWERVING (8) Realisatie 2013 Begroting 2013 Realisatie Donaties en giften BATEN UIT GEZAMENLIJKE ACTIES (9) Realisatie 2013 Begroting 2013 Realisatie 2012 Loten-acties Bank Giro Loterij BATEN UIT ACTIES VAN DERDEN (10) Realisatie 2013 Begroting 2013 Realisatie 2012 Bank Giro Loterij Nationale Postcode Loterij Lotto RENTEBATEN EN BATEN UIT BELEGGINGEN (11) Realisatie 2013 Begroting 2013 Realisatie 2012 Gerealiseerd Inkomsten uit obligaties (rente) Inkomsten uit aandelen (dividend) Inkomsten uit leningen (rente) Inkomsten uit liquide middelen (rente) Koersresultaat Diverse baten Ongerealiseerd Koersresultaat aandelen en obligaties Inkomsten uit vruchtgebruik (12) 45 Vruchtgebruik Stichting De Basis Overige baten (13) Vrijval langlopende subsidieverplichtingen: Stichting de Basis BNMO vereniging Stichting Nationaal Comité 4 en 5 mei Stichting Herdenking 15 augustus World Veterans Federation

46 TOELICHTING OP DE STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2013 (VERVOLG) LASTEN BESTEDINGEN AAN DOELSTELLINGEN (14) De over 2013 en 2012 toegekende bedragen gesaldeerd met de ontvangen restituties kunnen als volgt worden samengevat (bedragen x 1.000): Subsidies: 2013 Begroting aantal bedrag bedrag aantal bedrag en hoger 41 * * Tussen en Beneden Restitutie projecten Dotatie voorziening subsidieverplichtingen Afboeken / vrijval projecten *..exclusief twee subsidietoekenningen (stichtingen WEP en SMV ten bedrage van ), welke ten laste van de betreffende voorzieningen zijn verantwoord. BUREAU EN ORGANISATIE (15) Realisatie 2013 Begroting 2013 Realisatie 2012 Personeel Personeelskosten Communicatie TV/media campagne/films Advertenties Overige kosten communicatie Werving baten Kosten eigen fondsenwerving Kosten gezamenlijke acties, lotenacties BGL Kosten acties derden, bijdrage bedankcampagne Kosten vermogensbeheerders Beheer en administratie Huisvestingskosten Kosten vervoermiddelen Afschrijvingskosten Algemene kosten Bestuurskosten Salaris- en financiële administratie Accountantskosten Juridische advieskosten (o.a. Hotel de Wereld) Kosten reorganisatie Kosten CBF en VFI Het gemiddeld aantal werknemers bedroeg in ,5 FTE (2012 4,5 FTE).

47 TOELICHTING OP DE STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2013 (VERVOLG) 1. Bezoldiging directie De Raad van Toezicht heeft het bezoldigingsbeleid alsook de hoogte van de directiebeloning vastgesteld. Deze wordt periodiek geactualiseerd. De laatste evaluatie was op 13 december Bij de vaststelling van de beloning wordt de regeling directeursbeloningen VFI toegepast. Directeur A.J.M. Heerts Dienstverband onbepaald Uren (voltijds) 36 Periode, partime percentage 5,5 maand 38,9% Periode, partime percentage 6,5 maand 33,3% Bezoldiging (in euro s) Bruto loon vakantiegeld Totaal jaarinkomen SV lasten (werkgeversdeel) Onkostenvergoeding Pensioenlasten (werkgeversdeel) Totaal bezoldiging Totaal bezoldiging Vergoeding Raad van Bestuur en Raad van Toezicht: Voorzitter Raad van Bestuur ; Bestuurslid Raad van Bestuur 7.500; Secretaris Raad van Bestuur nihil. De vergoeding aan de leden van de Raad van Toezicht bedroeg in 2013 volgens de toegestane vrijwilligersvergoeding (voorzitter) en 900 (bestuurslid). 47

48 BEGROTING 2014 en 2013 IN VERGELIJKING MET DE BEGROTING 2012 EN DE STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2013 EN 2012 (in euro s) Baten Begroting Begroting Realisatie Begroting Realisatie Baten uit eigen fondsenwerving Baten uit gezamenlijke acties Baten uit acties van derden Baten uit beleggingen (gerealiseerd) Baten uit beleggingen (ongerealiseerd) Opbrengst vruchtgebruik de Basis Overige baten Som der baten Lasten Bestedingen aan doelstellingen Subsidies Personeelskosten Communicatie Werving baten - Kosten eigen fondsenwerving Kosten gezamenlijke acties Kosten acties derden Kosten van beleggingen Beheer en administratie Huisvestingskosten Kosten vervoermiddelen Afschrijvingskosten Algemene kosten Bestuurskosten Salaris- en financiële administratie Accountantskosten Juridische advieskosten Kosten reorganisatie/onderzoek Kosten CBF en VFI Som der lasten Mutatie continuïteitsreserve Mutatie herwaarderingsreserve Mutatie rendementsreserve waarborg doelstelling Mutatie bestemmingsreserve Totaal

49 ANALYSE VERSCHILLEN TUSSEN BEGROTING EN REALISATIE 2013 In de begroting 2013 was rekening gehouden met een resultaat van negatief. De realisatie 2013 geeft een positief saldo van , afgerond een voordelig verschil van Dit verschil kan als volgt nader worden geanalyseerd: Hogere baten dan begroot - baten uit eigen fondsenwerving baten uit gezamenlijke acties baten uit acties van derden opbrengst beleggingen (gerealiseerd) opbrengst beleggingen (ongerealiseerd) overige baten Lagere lasten dan begroot - kosten acties derden Hogere lasten dan begroot - bestedingen aan doelstellingen personeelskosten communicatiekosten kosten gezamenlijke acties kosten beheer en administratie

50 LASTENVERDELING Specificatie en verdeling kosten naar bestemming Bestemming Doelstelling Erkenning en Herinneren, Vrede, Project- Eigen waardering herdenken Democratie ontwikkeling fondsen-..(oorlogs)getroffenen en Vieren en Rechtsstaat. werving Lasten Subsidies Publiciteit en communicatie Communicatie Personeelskosten Huisvestingskosten Kantoor- en algemene kosten Afschrijving Totaal

51 Gezamenlijke Acties Beleggingen Beheer Totaal 2013 Begroot 2013 Totaal 2012 acties derden. en Admini-... stratie

52 Oranje Nassaulaan AR s-hertogenbosch Triodos Bank Verantwoordingsverklaring De Raad van Bestuur van vfonds heeft in de vergadering van woensdag 9 april 2014 het jaarverslag en de jaarrekening 2013 van de stichting besproken en vastgesteld. Hiermee legt de Raad van Bestuur verantwoording af over het gevoerde beleid in het boekjaar Per 1 januari 2013 is de good governance code verder doorgevoerd. In 2013 is hierdoor het toezicht aangescherpt, zowel door externe instanties als intern. Een tussentijdse controle door het Centraal Bureau Fondsenwerving heeft ertoe geleid dat enkele aandachtspunten in het verder zijn doorgevoerd. Daarmee is nog verder ingespeeld op de normen van het CBF. Naast de good governance code is de overgang naar twee nieuwe vermogensbeheerders na het aanstellen van een onafhankelijk regie-vermogenspartner een intensief traject geweest. Meer over het traject en het beleggingsbeleid blijkt uit het Financieel Beleid. In het hoofdstuk Communicatie en Organisatie is ingegaan op de nieuwe bestuursstructuur van de Raad van Toezicht, de Auditcommissie, de Raad van Bestuur en de bureauorganisatie. De besteding van de middelen en de ontwikkeling van het vermogen is nader toegelicht in het hoofdstuk Financieel beleid. In 2013 is door het bestuur besloten over diverse ontwikkelingen binnen het vermogen. In 2014 wordt verder zorgvuldig stilgestaan bij een zo optimaal mogelijke vermogenspositie voor vfonds. De drie loterijen hebben als missie het steunen van goede doelen. Dankzij de bijdragen heeft vfonds ook in 2013 zeer uiteenlopende projecten financieel mogelijk gemaakt verspreid over de drie werkvelden. Deze zijn uitgebreid toegelicht in het verslag. Wij hopen dat het nieuwe kansspelbeleid door het kabinet voldoende ruimte geeft aan de loterijen om de succesvolle fondswerving op het huidige niveau voort te zetten. Voor een extra geldstroom is vfonds gestart met meerdere geoormerkte lotenacties om deelnemers te werven. Ook zal het project Nalaten en Schenken na een start in 2013 verder worden uitgewerkt in s-hertogenbosch, 22 april 2014 Mr R.S. Croll C.J.M. de Veer A.J.M. Heerts Voorzitter. Secretaris Bijdragen van de Nationale Postcode Loterij, de BankGiro Loterij en de Lotto maken het werk van het vfonds mede mogelijk. BPvfondsDEF.indd :34

53 53

vfonds Stichting Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg directeur

vfonds Stichting Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg directeur vfonds Stichting Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg directeur Profiel directeur vfonds Inleiding Het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg (hierna: het vfonds) bestaat

Nadere informatie

Subsidierichtlijnen 2016

Subsidierichtlijnen 2016 Subsidierichtlijnen 2016 Vastgesteld door de Raad van Bestuur, d.d. 10-12-2015 Inhoud Algemene richtlijnen pagina 3 Afwijzingsgronden pagina 4 Aanvullende criteria voor specifieke aanvragen pagina 4 Reünies

Nadere informatie

Subsidie aanvraagformulier Projecten

Subsidie aanvraagformulier Projecten Subsidie aanvraagformulier Projecten Voordat u begint: Lees de subsidiecriteria en doe eerst de Quickscan op www.vfonds.nl om te zien of uw aanvraag in aanmerking komt. Bij twijfel, neem contact op met

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord...5. 2012 was het jaar waarin we definitief een nieuw gezicht kregen...6 Ton Heerts, directeur vfonds

Inhoudsopgave. Voorwoord...5. 2012 was het jaar waarin we definitief een nieuw gezicht kregen...6 Ton Heerts, directeur vfonds jaar v erslag 2012 Inhoudsopgave Voorwoord...5 2012 was het jaar waarin we definitief een nieuw gezicht kregen...6 Ton Heerts, directeur vfonds Nederland moet duidelijker zijn naar de politie...12 Minister

Nadere informatie

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA EUROPA INHOUDSOPGAVE Inhoud Liberation Route Europa 3 Stichting 4 Route 4 Arrangementen 5 Evenementen 5 Luisterplekken 6 App 7 Financiele ondersteuning 7 Pagina 2. Liberation Route Europa Liberation Route

Nadere informatie

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles CODE R Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles LESBRIEF CODE-R BASISLES In deze lesbrief staan tips en suggesties voor het gebruik van Code-R. Aan de hand van de voorbeeldles

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Vrede en vrijheid maken we samen.

Vrede en vrijheid maken we samen. Vrede en vrijheid maken we samen. Draagt u ook bij? Wageningen 5 mei. 5 mei 1945 Bevrijding! 4 mei, 23.00 uur Bevrijdingsvuurceremonie Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd van de Duitse overheersing tijdens

Nadere informatie

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school.

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school. Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij Opdrachtenblad Naam film: Aanduidingen Kijkwijzer: Regie: Jaar: Duur: Eventueel website van de film: Leerdoelen 1. Je kunt op een kaart aanwijzen

Nadere informatie

Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45

Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45 Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45 Herinneringstoerisme Bevrijdingstoerisme? Slagveldtoerisme? Kernteam Marc Wingens Jurriaan de Mol Victoria van Krieken Joost Rosendaal Werkwijze Inventarisatie

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

SPEECH 5 MEI 2009 HERDENKINGSBIJEENKOMST. Clemens Cornielje. Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen

SPEECH 5 MEI 2009 HERDENKINGSBIJEENKOMST. Clemens Cornielje. Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen SPEECH 5 MEI 2009 HERDENKINGSBIJEENKOMST Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen Dames en heren, 5 mei is de dag van de bevrijding en de dag van onze democratie.

Nadere informatie

Impressie of verwerking van een gebeurtenis

Impressie of verwerking van een gebeurtenis Impressie of verwerking van een gebeurtenis In deze opdracht maken de leerlingen een impressie van een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog. Zij besteden in ieder geval aandacht besteden aan: de periode

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Veteraneninstituut. Uitvoerder Veteranenbeleid. Onafhankelijke stichting

Veteraneninstituut. Uitvoerder Veteranenbeleid. Onafhankelijke stichting Veteraneninstituut Uitvoerder Veteranenbeleid Onafhankelijke stichting ± 50 medewerkers (waarvan 4 gedetacheerd vanuit Defensie, 24 vanuit het ABP en 350 vrijwilligers Doorn, centrum dienstverlening aan

Nadere informatie

radio&tv station voor veteranen en door veteranen.

radio&tv station voor veteranen en door veteranen. Als DJ in Libanon (UNIFIL Detachement DUTCHBATT 83/03-83/10 Nederlandse Unifil Vereniging (NUV) T.a.v. Bestuur NUV Betreft: oprichting www.veteransradio.nl internet online veteranen radio&tv station voor

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Vrienden ASF Nederland 2016-2019

Beleidsplan Stichting Vrienden ASF Nederland 2016-2019 Beleidsplan Stichting Vrienden ASF Nederland 2016-2019 De Stichting Vrienden ASF Nederland is opgericht in december 2005. De Stichting wil bijdragen aan een dialoog over diverse onderwerpen zoals herdenken,

Nadere informatie

Stichting Requiem van Theresienstadt: Stemmen van Verzet. Beleidsplan. Amsterdam, september 2014

Stichting Requiem van Theresienstadt: Stemmen van Verzet. Beleidsplan. Amsterdam, september 2014 Stichting Requiem van Theresienstadt: Stemmen van Verzet Beleidsplan Amsterdam, september 2014 1. Het werk dat de stichting doet: De Stichting Requiem van Theresienstadt: Stemmen van Verzet is op 3 juli

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015 Dodenherdenking Beuningen, 4 mei 2015 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik twee weken geleden Auschwitz en Birkenau. Twee plekken in het zuiden van Polen waar de inktzwarte geschiedenis van Europa je

Nadere informatie

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband?

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband? Participatief leiderschap Hoe leid je een samenwerkingsverband? Mr. Drs. Lucien Stöpler Justice in Practice December 2014 Participatief leiderschap: Hoe leid je een samenwerkingsverband? 2014 Justice in

Nadere informatie

Lesidee: Oorlog en verzet

Lesidee: Oorlog en verzet Lesidee: Oorlog en verzet Tussen 1940 en 1945 was Nederland bezet door Duitse troepen. Die waren in de nacht van 9 op 10 mei 1940 in opdracht van Adolf Hitler het land binnengevallen. Het Nederlandse leger

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Toespraak van Anouchka van Miltenburg, Voorzitter van de Tweede Kamer, bij de bijeenkomst van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, op 14 augustus 2015 in de Tweede Kamer We dachten dat we na de capitulatie

Nadere informatie

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is.

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, op 7 september 2007 te Roermond ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale herdenking van de militairen van het Koninkrijk der Nederlanden die

Nadere informatie

Profielschets voor een ondernemer met een biculturele achtergrond Nationaal Comité 4 en 5 mei

Profielschets voor een ondernemer met een biculturele achtergrond Nationaal Comité 4 en 5 mei Profielschets voor een ondernemer met een biculturele achtergrond Nationaal Comité 4 en 5 mei 1. Algemeen Het Nationaal Comité 4 en 5 mei is in 1987 bij Koninklijk Besluit ingesteld op voordracht van de

Nadere informatie

Nuldelijnshelpers 2015

Nuldelijnshelpers 2015 Nuldelijnshelpers 2015 Yvon de Reuver Melanie Dirksen Jacco Duel Inhoud Hoofdstuk 1: Aanleiding en belangrijkste bevindingen... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Leeswijzer... 3 1.3 Belangrijkste bevindingen...

Nadere informatie

Nationaal Vrijheidsonderzoek

Nationaal Vrijheidsonderzoek Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Nationaal Vrijheidsonderzoek 2008 Draagvlakdeel Dieter

Nadere informatie

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars In deze opdracht maak je een interview met een of meer personen over de Joodse bevolkingsgroep in Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je moet in

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Nederlanders aan het woord

Nederlanders aan het woord Nederlanders aan het woord Veteranen en de Nederlandse Veteranendag 2014 Trends, Onderzoek en Statistiek (TOS) Directie Communicatie Documentnummer: TOS-14-066a Belangrijkste inzichten Nederlander hecht

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 1 Beste docent, Kom met je klas naar het Joods Cultureel Kwartier. Maak kennis met het joodse leven, de geschiedenis en de traditie in het Joods Historisch

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

In 2009 is het bestuur 8 keer bijeengekomen voor bestuursvergadering. Op deze vergaderingen zijn met name de volgende zaken behandeld:

In 2009 is het bestuur 8 keer bijeengekomen voor bestuursvergadering. Op deze vergaderingen zijn met name de volgende zaken behandeld: Algemeen 2009 Het jaar 2009 stond in het teken van 30 jaar UNIFIL. Het bestuur is eind 2008 al begonnen met een aantal zaken voor te bereiden. Er waren contacten met een aantal organisaties zoals het VI,(Veteranen

Nadere informatie

Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda

Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda Gouda, 7 februari 2014 Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda " Op 26 maart a.s. zal burgemeester Milo Schoenmaker de Anne Frank Boom in Gouda onthullen. De witte paardenkastanje, een zaailing

Nadere informatie

Beeldverslag van een Haagse wijk

Beeldverslag van een Haagse wijk Beeldverslag van een Haagse wijk In deze opdracht maken de leerlingen een beeldverslag van een Haagse wijk of een deel daaruit over de situatie in de periode van rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b Bijlage VMBO-KB 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een prentbriefkaart uit 1908 Dit is Kenau, die in 1573 in Haarlem

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 1. Inleiding De Stichting KombijMij is op 20 februari 2012 opgericht en geïnitieerd door Kees en Liesbeth van Bolhuis. De directie, Kees en Liesbeth van Bolhuis en het bestuur

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

vfonds - Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg

vfonds - Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg 2013 2017 2 vfonds - Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg 1. Voorwoord De eerder uitgesproken wens om een nieuwe koers te kiezen en het vfonds beter te presenteren, bleek eenvoudiger dan

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Voorbeelden van draaiboeken

Voorbeelden van draaiboeken Praktische tips 2 Voorbeelden van draaiboeken 3 Voorbeeld uitnodiging herdenking 4 Voorbeeld uitnodiging overdracht 5 Voorbeeld welkomstwoord 5 Voorbeeld slotwoord 6 Gedichten Voorbeelden van draaiboeken

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Voor zorg en welzijn Molukse Ouderen. Landelijke Stuurgroep Molukse Ouderen. LSMO Nieuwsbrief Juli 2012 Nr. 4. 31 mei Kleurrijk Cordaan

Nieuwsbrief. Voor zorg en welzijn Molukse Ouderen. Landelijke Stuurgroep Molukse Ouderen. LSMO Nieuwsbrief Juli 2012 Nr. 4. 31 mei Kleurrijk Cordaan Nieuwsbrief Voor zorg en welzijn Molukse Ouderen L Nieuwsbrief Juli 2012 Nr. 4 31 mei Kleurrijk Cordaan Hoe multicultureel denken en handelen in de praktijk vorm te geven was de titel van de expertmeeting

Nadere informatie

Scholen project: My MasterPeace.

Scholen project: My MasterPeace. MasterPeace Scholen project: My MasterPeace. Creating Peace. Together. MasterPeace MasterPeace is een nieuw initiatief van Ilco van der Linde, oprichter van onder andere Bevrijdingspop Haarlem, de bevrijdingsfestivals

Nadere informatie

Saamhorigheid. Helper. Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid. Ambities. Zichtbaarheid. Uw geloof. Geld voor oecumene: een kwestie van geloof

Saamhorigheid. Helper. Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid. Ambities. Zichtbaarheid. Uw geloof. Geld voor oecumene: een kwestie van geloof Helper Saamhorigheid Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid Ambities Zichtbaarheid Uw geloof Geld voor oecumene: een kwestie van geloof Geld voor oecumene: Als u geld geeft voor oecumene draagt u bij aan de

Nadere informatie

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog Statenmededeling Onderwerp Militair erfgoed Tweede Wereldoorlog en Oorlogsmuseum Overloon Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon

Nadere informatie

Datum Tijd Lokatie Activiteit Contact

Datum Tijd Lokatie Activiteit Contact BIJLAGE 1 Overzicht veteranenactiviteiten in de gemeente Alphen aan den Rijn Datum Tijd Lokatie Activiteit Contact 1 25 april 12.00 uur rest. Dolce Vita Veteranenlunch EB 2 4 mei 16.00 uur diverse Dodenherdenking

Nadere informatie

Zaterdag 18-01-2014 Bij Svbzo Veteranen Inloophuis De Treffer te Eindhoven

Zaterdag 18-01-2014 Bij Svbzo Veteranen Inloophuis De Treffer te Eindhoven Januari Openstelling Museum Zaterdag 04-01-2014 Museum open voor veteranen, vrijwilligers en bezoekers. Openstelling Museum Zondag 05-01-2014 Museum open voor veteranen, vrijwilligers en bezoekers. Vrijwilligers

Nadere informatie

BEVRIJDINGSEVENEMENT WAGENINGEN

BEVRIJDINGSEVENEMENT WAGENINGEN BEVRIJDINGSEVENEMENT WAGENINGEN Sponsordocument 2015-70 jaar vrijheid WWW Bevrijdingsevenement 2015 In 2015 vieren we een speciaal jubileum, 70 jaar vrijheid. De inzet voor die vrijheid willen we herdenken,

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde.

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde. Dames en heren, Het is een mooie gewoonte om een boom te planten om een ingrijpende

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Aanwijzing VP Nuldelijnsondersteuning Veteranen Platform 2015

Aanwijzing VP Nuldelijnsondersteuning Veteranen Platform 2015 Aanwijzing VP Nuldelijnsondersteuning Veteranen Platform 2015 Datum: 260515 VP als coördinator van de nuldelijnsondersteuning De Vereniging Veteranen Platform (VP) is met het Veteranenbesluit door Defensie

Nadere informatie

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam 1. Algemeen Het scheepvaartmuseum in Amsterdam is het belangrijkste maritieme museum van Nederland. Het is gevestigd in s Lands

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Iedereen kan iets doen voor vredee

Iedereen kan iets doen voor vredee Iedereen kan iets doen voor vredee Van kleine tot grote activiteiten Alle beetjes durf tellen samen uiteindelijk op tot vrede3 PAXE Vrede wie durft= PAX staat voor vrede. Samen met mensen in conflictgebieden

Nadere informatie

Introductieavond Veteranenloket voor nuldelijnshelpers

Introductieavond Veteranenloket voor nuldelijnshelpers Introductieavond Veteranenloket voor nuldelijnshelpers Programma 19:30 Wat is het Veteranenloket Henri Swaans Projectleider Veteranenloket bij het Veteraneninstituut 20:00 Diensten door nuldelijnsondersteuners

Nadere informatie

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje;

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje; LESSUGGESTIES blijkt de blijvende grote interesse van scholieren voor de Tweede Wereldoorlog. Zij geven aan vooral gegrepen te worden door persoonlijke verhalen, gekoppeld aan inzet van hedendaagse middelen.

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Inschrijven Handboek Informatie: Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen

Inschrijven Handboek Informatie: Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen Inschrijven Als u mee wilt doen met de Bevrijdingsvuurestafette, kunt u zich inschrijven door het bijgevoegde inschrijfformulier in te vullen of door deze digitaal in te vullen op de website: www.bevrijdingsvuurestafette.nl.

Nadere informatie

Statenmededeling aan Provinciale Staten

Statenmededeling aan Provinciale Staten Statenmededeling aan Provinciale Staten Onderwerp Militair Erfgoed Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon, Liberation Route en

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter Inhoud Voorwoord van de voorzitter Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten

Nadere informatie

een rechtvaardige wereld... de verantwoordlijkheid van ons allemaal!

een rechtvaardige wereld... de verantwoordlijkheid van ons allemaal! de verantwoordlijkheid van ons allemaal! beknopt Jaarverslag 2013 donateurs, 1687 vrijwilligers, sponsoren, institutionele donoren en de meer dan kinderen geholpen hebben. Hoe? In vogelvlucht laten wij

Nadere informatie

Verslag periode 1 januari 2013 t/m 31 december 2013. Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen

Verslag periode 1 januari 2013 t/m 31 december 2013. Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen Verslag periode 1 januari 2013 t/m 31 december 2013 Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen Goedgekeurd bestuursvergadering: 14 november 2014 1 ALGEMENE INFORMATIE 3 Bestuursverslag INFORMATIE

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

WERKBLAD LOTTY VEFFER

WERKBLAD LOTTY VEFFER WERKBLAD LOTTY VEFFER Zoek aanvullende informatie op internet: www.joodsmonument.nl en www.joodsekindereninkampvught.nl Bron 1. foto Lotty Lotty Veffer is geboren op 10 juli 1921. Deze foto komt uit 1940.

Nadere informatie

GESCHIEDENIS VAN DEN HAAG ALS STAD VAN VREDE EN RECHT

GESCHIEDENIS VAN DEN HAAG ALS STAD VAN VREDE EN RECHT 1 GESCHIEDENIS VAN DEN HAAG ALS STAD VAN VREDE EN RECHT Den Haag staat internationaal bekend als stad van Vrede en Recht. Ruim 19.500 mensen in zo n 160 internationale organisaties werken hier aan één

Nadere informatie

Projectaanvraag Regio FoodValley

Projectaanvraag Regio FoodValley Projectaanvraag Regio FoodValley A. Projectgegevens A.1. Project Bevrijdingstoerisme Regiocontract Gegevens project Projectnaam: Bevrijdingstoerisme, Regiocontract Speerpunt Strategische agenda : Vestigingsklimaat

Nadere informatie

Uw brief van. 8 maart 2007

Uw brief van. 8 maart 2007 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk 1 mei 2007 DCE/07/12175 Uw brief van 8 maart 2007 Uw kenmerk 206070906 Onderwerp Kamervragen

Nadere informatie

VCA Nieuwsbrief februari 2015

VCA Nieuwsbrief februari 2015 N a a m b e d r i j f VCA Nieuwsbrief februari 2015 Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo www.veteranencafealmelo.nl vca@veteranen.nl Contact : almeloveteranen@gmail.com, vca@veteranen.nl

Nadere informatie

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen 12 november 2014 Speciaal M voor erfgoedinstellingen CCA in Amsterdam organiseerde de MoccaAcademie op 12 november een netwerkbijeenkomst. In een eerder verstuurde

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in een georganiseerd en versterkt nuldelijnsondersteuningssysteem veteranen

Succesvol samenwerken in een georganiseerd en versterkt nuldelijnsondersteuningssysteem veteranen HOOFDLIJNENNOTITIE Project Versterking Nuldelijnsondersteuning Veteranen Steller: Projectleider Versterking Nuldelijnsondersteuning Veteranen, M. van der Giessen Datum: 30 november 2012 Status: Ter besluitvorming

Nadere informatie

WERKBLAD ERNST VERDUIN

WERKBLAD ERNST VERDUIN WERKBLAD ERNST VERDUIN Bron 1. foto Ernst Ernst Verduin is geboren op 22 juni 1927. Deze schoolfoto komt uit 1940. Hoe oud is hij op deze foto? Op 17 januari 1943 komt hij samen met zijn vader, moeder

Nadere informatie

MONUMENTEN IN AMSTERDAM

MONUMENTEN IN AMSTERDAM MONUMENTEN IN AMSTERDAM ondek de monumenten in de stad Project van het Amsterdams 4 en 5 mei comité Tijdelijk monument voor actiegroep Dolle Mina uit 2009. Hier tussen de Westermarkt en de Keizersgracht,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter 1 Inhoud Voorwoord van de voorzitter Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten

Nadere informatie

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7 Jaarverslag 2013 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Publiciteit en activiteiten 4 Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5 Kennisontwikkeling 6 Interne organisatie 7 Financiën 8 2 Voorwoord Samen

Nadere informatie

16 e nieuwsbrief, vrijdag 26 april 2013

16 e nieuwsbrief, vrijdag 26 april 2013 Paradijsplein 2 1093 NJ Amsterdam T 020 6941138 F 020 6922802 E directie@kunstmagneetschooldekraal.nl 16 e nieuwsbrief, vrijdag 26 april 2013 Beste ouders, De afgelopen weken hebben de klassen heel veel

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Dames en heren, 1 Gevonden via Google, transcript van grammofoonplaat, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Dames en heren, 1 Gevonden via Google, transcript van grammofoonplaat, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Toespraak van commissaris van de koning Max van den Berg, uitreiken eerste exemplaar Het communistische verzet in Groningen, Groningen (A-Kerk), 5 maart 2014 Dames en heren, Fascisme is oorlog. Overweldiging

Nadere informatie

WERKBLAD CARLA VEFFER

WERKBLAD CARLA VEFFER WERKBLAD CARLA VEFFER Bron 1. foto Carla met neefje en tante Carla Veffer is geboren op 23 april 1928. De foto is genomen in 1940. Hoe oud is Carla op deze foto? of.. In februari 1943 komt Carla samen

Nadere informatie

Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken

Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken LEREND VERANDEREN IN HAARLEMMERMEER Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken Tekst: Fenny Brandsma / Fotografie: Kees Winkelman Wie in een organisatie succesvol veranderingen wil realiseren,

Nadere informatie

Hoe ontwikkel ik. Lezing van Ineke Strouken op 19 maart in Nieuwegein. Geachte dames en heren, Volkscultuur

Hoe ontwikkel ik. Lezing van Ineke Strouken op 19 maart in Nieuwegein. Geachte dames en heren, Volkscultuur Hoe ontwikkel ik Ineke Strouken een ijzersterk volkscultuurproject? Geachte dames en heren, Welkom op deze studiedag Hoe ontwikkel ik een ijzersterk volkscultuurproject. Sinds een tweetal jaren staat volkscultuur

Nadere informatie

Richtlijnen en bepalingen Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland

Richtlijnen en bepalingen Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland Richtlijnen en bepalingen Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland Het Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland stimuleert cultuur en natuurbehoud in Zeeland. Het richt zich met name op bereiken, beschrijven en

Nadere informatie

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012 Maart 2012 We zullen doorgaan In deze nieuwsbrief een nieuw gezicht: Diana Davelaar. Diana is de opvolger van Patrick Veenendaal. Patrick moest om gezondheidsredenen stoppen. Diana heeft in oktober het

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 kunstliefde ruimte voor &beeldende kunst Utrechtse kunst Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 Voorwoord; In de cultuurnota 2013-2016 geeft de commissie in haar advies aan

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

2011-2015. Beleidsplan Stichting De Upside van Down

2011-2015. Beleidsplan Stichting De Upside van Down 2011-2015 Beleidsplan Stichting De Upside van Down Caroline Belle 2011-2015 Inhoud Inleiding. pagina 03 Hoofdstuk 1, Uitgangspunten. pagina 05 Hoofdstuk 2, Visie pagina 06 Hoofdstuk 3, Doelstellingen.

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Stichting Pajong Jaarverslag 2014

Stichting Pajong Jaarverslag 2014 Stichting Pajong Jaarverslag 2014 Statutaire naam: Stichting Pajong Vestigingsplaats: Arnhem, Landgoed Bronbeek (Velperweg 147, 6824 MB) Rechtsvorm: Stichting 1 Inhoudsopgave A. Omschrijving doelstelling...

Nadere informatie

Airborne Museum Hartenstein

Airborne Museum Hartenstein Airborne Museum Hartenstein Opdrachten VMBO Welkom in het Airborne Museum! De villa is het voormalige hoofdkwartier van de Britten en stond in september 1944 midden op het slagveld. In het Museum is van

Nadere informatie

Verslag periode 1 januari 2014 t/m 31 december 2014. Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen

Verslag periode 1 januari 2014 t/m 31 december 2014. Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen Verslag periode 1 januari 2014 t/m 31 december 2014 Stichting Vrienden Historische Buitenplaats Maarsbergen 1 Inhoud ALGEMENE INFORMATIE!... 3 Algemeen!... 3 Doelstelling!... 3 Juridische structuur!...

Nadere informatie