Inhoudstafel. Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudstafel. Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis"

Transcriptie

1

2 Inhoudstafel Jongens en meisjes... een tentoonstelling... 3 Kennismaking met het thema... 4 Publicaties... 6 De tentoonstelling ontlenen... 7 Onderdelen van de tentoonstelling... 7 Prijs... 7 Transport en verzekering... 8 Optie en reservering... 8 Contract... 8 Contact... 9 Beeldengalerij...10 Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis Middaglijstraat Brussel Tel Fax

3 Jongens en meisjes... een tentoonstelling Thuis, in de klas, op het werk... overal circuleren stereotiepe denkbeelden rond jongens en meisjes, mannen en vrouwen. Deze denkbeelden zijn niet zo natuurlijk en onveranderlijk als ze soms lijken. Ze ontstaan in een concrete historische context, verspreiden zich, zijn onderhevig aan contestatie en verandering. De rijk geïllustreerde tentoonstelling Jongens en meisjes... bestemming bekend? toont hoe de ideeën over mannelijkheid en vrouwelijkheid in de voorbije twee eeuwen evolueerden in België. En hoe samen met die ideeën de concrete levens van mannen en vrouwen veranderden: visies op vader- en moederschap, speelgoed en kleding, onderwijs en arbeid. Jongens en meisjes... brengt een positief beeld van de evolutie naar een samenleving waarin individuele aanleg en interesses het winnen op vastgeroeste man/vrouwbeelden, maar toont ook dat gelijkheid werk in uitvoering blijft. De tentoonstelling is rijk geïllustreerd met stukken van heel verschillende aard: tekeningen, karikaturen, fotos, affiches, pamfletten, brochures, statistieken, handboeken, citaten, speelgoed, die twee eeuwen geschiedenis overspannen. Ze werden samengebracht uit de collecties van meer dan zestig archief- en documentatiecentra, bibliotheken, musea en privéverzamelingen. Ze stond begin 2009 voor het eerst opgesteld in BELvue in Brussel, waar ze meer dan bezoekers lokte. Man/vrouw-stereotypen op de trappen van het Belvue-museum,

4 Kennismaking met het thema Poppen zijn voor meisjes, carrière maken is een mannenzaak, vrouwen zijn niet zo goed in wetenschap, echte mannen wenen niet... De ideeën over hoe meisjes en jongens, mannen en vrouwen zich horen te gedragen zijn zo alomtegenwoordig dat ze vanzelfsprekend en natuurlijk lijken. Een blik op het verleden toont evenwel dat ze een ontstaansgeschiedenis hebben, evolueerden, werden betwist, verdwenen of net verrassend goed stand hielden. De tentoonstelling «Jongens en meisjes bestemming bekend?» vertelt de geschiedenis van deze ideeën en kijkt daarvoor naar gezin, onderwijs en werk. Ze legt het spanningsveld bloot tussen het ideaalbeeld en de realiteit en toont hoe idealen in vraag werden gesteld en bijgestuurd. De flinke jongen en het lieve meisje, de sterke en rationele man en de goede en gevoelige vrouw... veel ideeën over mannelijkheid en vrouwelijkheid weerspiegelen het ideaalbeeld van de 19 de -eeuwse burgerij. In hun gezins- en samenlevingsmodel was het publieke forum het terrein van de man en het gezin dat van de vrouw. Op zich was dit niets nieuws, maar in de 19 de en het begin van de 20 ste eeuw werd dit model veel sterker dan tevoren gepromoot. De maatschappelijke consequenties waren groot en lieten zich voelen in tal van domeinen. In het gezin kregen vrouwen met toenemende aandrang te horen dat ze eerst en vooral goede moeders en huishoudsters dienden te zijn. Het begrip moederliefde werd opgewaardeerd en het kroostrijke gezin als een ideaal naar voren geschoven. Bij artsen en pedagogen, het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn en het onderwijs, in reclame en populaire cultuur klonk steeds de boodschap dat vrouwen hun geluk dienden te vinden in hun gezin en dat gezinnen gelukkig en welvarend waren indien ze een goede huismoeder als spil hadden. Die boodschap werd zo nadrukkelijk verspreid dat het soms lijkt alsof gezinnen van tweeverdieners een nieuw gegeven zijn, een afwijking van het normale. Nochtans hebben vrouwen steeds gewerkt, in arbeiders- en plattelandsfamilies en in de kleinhandel, en delegeerden ze in de burgerij en de aristocratie hun opvoedkundige en huishoudelijke taken niet zelden aan dienstpersoneel. Ongehuwde vrouwen, eenoudergezinnen, nieuwsamengestelde gezinnnen, koppels die ongehuwd samenwoonden, homoseksuele relaties... waren ook in de 19 de eeuw een realiteit, maar het duurde tot ver in de 20 ste eeuw eer die verschillende leefvormen het stempel abnormaal verloren. Heel wat mensen leidden dus een leven dat afweek van het ideaal, maar omdat dat ideaal werd uitgedragen door de leidende klasse, had het een grote aantrekkingskracht. Zo kwam in de 19 de eeuw vrouwenarbeid meer en meer onder vuur te liggen, terwijl het eeuwenlang niet meer dan normaal was geweest dat zowel mannen als vrouwen werkten. En omdat meisjes zouden trouwen werd er weinig geïnvesteerd in hun onderwijs: het middelbaar meisjesonderwijs was een light-versie van dat voor jongens. De verschillen waren zo flagrant in het nadeel van meisjes, dat het onderwijs het domein werd waarin de 4

5 man/vrouw-stereotypen voor het eerst werden gecontesteerd. Onderwijsvernieuwers als Isabelle Gatti de Gamond verlegden de grenzen door meisjes een lesprogramma aan te bieden dat geënt was op dat van de jongensscholen (1864). De staat speelde hierop in en creëerde stapsgewijs een eigen netwerk, en ook een aantal katholieke meisjessholen moderniseerden. Vanaf 1880 openden de universiteiten hun deuren voor meisjes, die tijdens het interbellum begonnen aan een opmars in het voortgezet onderwijs. Na de Tweede Wereldoorlog kregen ze geleidelijk aan toegang tot jongensrichtingen (en omgekeerd) en werd het onderwijs meer en meer gemengd, beginnend met het officiële net. De ongelijkheden waren daarmee evenwel verre van weggewerkt: het feminisme van de jaren 1970 wees erop dat maatschappelijke verwachtingen jongens en meisjes beperkten in hun studiekeuzes. Ook de arbeidsmarkt ontsnapte niet aan de vooroordelen. Terwijl het werk van vrouwen als een noodzakelijk kwaad werd gezien, genoten heel wat mannenberoepen veel waardering, zeker wanneer ze gelinkt konden worden aan mannelijke kwaliteiten: de moedige brandweerman, daadkrachtige ondernemer, sterke staalarbeider, intelligente wetenschapper... Vrouwen waren uitgesloten van de meer prestigieuze beroepen: in 1888 zag juriste Marie Popelin zich de toegang tot de balie geweigerd, wat tot het ontstaan van de eerste feministische organisatie in België leidde. Toen in het interbellum een aantal respectabele beroepen voor vrouwen ontstonden, draaiden die rond zorgende kwaliteiten (de verpleegster, de sociaal werkster) en/of stelden ze de vrouw in een ondergeschikte positie ten opzichte van haar mannelijke collega (verpleegster/arts, steno-dactylo/ kantoorhoofd). Maar ook mannen die in een typisch vrouwelijke sector als de kinderopvang aan de slag wilden, kregen af te rekenen met vooroordelen. 5

6 Publicaties De tentoonstellingscatalogus is een boekje (86 p.) dat het tentoonstellingsparcours weergeeft in een geschreven tekst. Aan elk van de drie thema s (gezin, school, werk) is een hoofdstuk gewijd, geïllustreerd met sprekende beelden uit de tentoonstelling. De beknopte en vlot geschreven teksten zijn een ideaal vertrekpunt voor wie kennis wil maken met het historisch onderzoek waarop de tentoonstelling is gebaseerd. Het AVG kan exemplaren van deze catalogus (Nl of Fr) in depot geven aan wie de tentoonstelling ontleent. De verkochte exemplaren worden gefactureerd aan 12 per stuk; de niet verkochte moeten na afloop van de ontlening worden terugbezorgd. Het pedagogisch dossier bestaat uit 15 opdrachtenfiches, die telkens een ander aspect behandelen en kunnen worden opgelost aan de hand van de 40 documenten (tekst, beeld...) uit de tentoonstelling die zijn bijgevoegd. Het dossier kan puur als lesmateriaal worden gebruikt of helpen om een bezoek aan de tentoonstelling voor te bereiden. Het dossier richt zich vooral op de hogere graad van het middelbaar onderwijs, maar enkele oefeningen kunnen zelfs met leerlingen van de lagere school worden gemaakt. De drie thema s van de tentoonstelling het gezin, de school, het werk zijn erg herkenbaar, wat leerlingen aanmoedigt om ze in een breder perspectief te plaatsen en erover na te denken. De historische documenten bestrijken twee eeuwen geschiedenis en zijn erg divers van aard (foto s, affiches, cijfers, citaten...), zodat ze de historische blik aanscherpen. Ze sluiten uitstekend aan bij de geschiedenisprogramma s van het 5 de en 6 de jaar middelbaar onderwijs en laten toe om thema s als de industriële revolutie, conservatisme en reformisme, het burgerlijk recht en de rechten en plichten van echtgenoten, de maatschappelijke invloed van religie en ideologische stromingen, situaties van economische crisis te bekijken vanuit genderperspectief. Dit pedagogisch dossier kan gratis worden gedownload op Op dezelfde plaats vindt u ook de opdrachten die de pedagogische dienst van BELvue in 2009 ontwikkelde en waarmee leerlingen tijdens een bezoek aan de expo aan de slag kunnen. 6

7 De tentoonstelling ontlenen Onderdelen van de tentoonstelling De tentoonstelling is uitgewerkt in drie thema s, aangevuld met enkele inleidende panelen: - het gezin - de school - het werk Elk thema wordt uitgewerkt in een reeks panelen en tafelpanelen (forex) en doeken (textiel). Daarop is de begeleidende tekst gedrukt (tweetalig Nl/Fr) en de reproducties van documenten, foto s, schilderijen... die het verhaal illustreren. De doeken en panelen zijn gemakkelijk aan om het even welke structuur te bevestigen. Er kunnen ook één of twee thema s worden ontleend. Aandachtspunten zijn: - de lengte van vier van de doeken (3,5 m. en 2,8 m.): plafonds hoog genoeg? - de tafelpanelen (zie bijgaande lijst), die bij voorkeur horizontaal worden getoond - er is geen dragende structuur bijgevoegd, de ontlener moet dus zelf beschikken over dragende panelen en/of een systeem met rails zodat de doeken en panelen kunnen worden opgehangen. De lijst in bijlage bevat een gedetailleerd overzicht van alle tentoonstellingselementen, met telkens hun afmetingen. Het staat de ontlener vrij om originele stukken (speelgoed, lees- en schoolboeken, reclame.) toe te voegen, mits dat in de geest van de tentoonstelling gebeurt. Het AVG is bereid om advies te geven over het inpassen van de tentoonstelling in de beschikbare ruimte. Prijs De tentoonstelling kan in haar geheel ontleend worden, maar het is ook mogelijk om slechts één of twee van de drie thema s te ontlenen. Voor het geheel Eerste maand 700 Eerste twee weken 400 Per bijkomende week 150 Per thema Eerste twee weken 160 Per bijkomende week 60 7

8 Transport en verzekering Het transport valt ten laste van de ontlener. De tentoonstelliing is gemakkelijk te vervoeren in een kleine bestelwagen. De tentoonstelling moet door de ontlener worden verzekerd (verzekering muur tot muur, dus inclusief transport en montage/demontage) voor het bedrag dat vermeld staat in het contract. De gedetailleerde lijst van het tentoonstellingsmateriaal geeft per element en per thema van de tentoonstelling de te verzekeren waarde. Optie en reservering Indien u interesse hebt om de tentoonstelling te ontlenen, kan u op eenvoudige vraag een optie nemen voor een bepaalde periode. Deze optie moet wel binnen de maand worden bevestigd (of de periode weer vrijgegeven). Daarna wordt een contract opgesteld. Contract Alle voorwaarden van ontlening staan vermeld in het contract, waarvan u vrijblijvend een modelexemplaar kan opvragen. Karikatuur op het meisjesonderwijs, ca

9 Contact Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis vzw Midddaglijnstraat Brussel Els Flour T F

10 Beeldengalerij 10

11 11

Inhoudstafel. Archief- en Onderzoekscentrum voor vrouwengeschiedenis

Inhoudstafel. Archief- en Onderzoekscentrum voor vrouwengeschiedenis Inhoudstafel Gender@war 1914-1918... de tentoonstelling... 3 Kennismaking met het thema... 4 Publicaties... 7 De tentoonstelling ontlenen... 8 Onderdelen van de tentoonstelling... 8 Prijs... 8 Transport

Nadere informatie

De geschiedenis van vrouwen schrijven en vertellen. Inzetten op gelijkheid. Module van het Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis.

De geschiedenis van vrouwen schrijven en vertellen. Inzetten op gelijkheid. Module van het Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis. De geschiedenis van vrouwen schrijven en vertellen Inzetten op gelijkheid Christine de Pisan, 15de eeuw Module van het Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis. 1 Gelijkheid is nog niet verworven Vrouwen

Nadere informatie

Familie. Groep 1. Namen en voornamen van leden van de groep:

Familie. Groep 1. Namen en voornamen van leden van de groep: Familie Groep 1 1. Kijk naar het paneel: Jongens en meisjes een uitgestippeld parcours Wanneer zie je man en vrouw samen op de piramide van de levensloop van de man? En wanneer op de piramide van de levensloop

Nadere informatie

Worklife balance & loonkloof. Facts & figures. Inez Hoeijmakers OnderwijsServiceCentrum (OSC) lid van Vrouwen Overleg Komitee

Worklife balance & loonkloof. Facts & figures. Inez Hoeijmakers OnderwijsServiceCentrum (OSC) lid van Vrouwen Overleg Komitee Worklife balance & loonkloof Facts & figures Inez Hoeijmakers OnderwijsServiceCentrum (OSC) lid van Vrouwen Overleg Komitee Traditionele mannen verdienen meer donderdag 22 januari 2009 (mdg) Mannen die

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO Bijna zeven miljoen boeken, miljarden pagina s, honderden miljarden woorden, beelden en ideeën. Eeuwen van onderzoek en werk om ze te begrijpen,

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

www.deandereverbeeld.wordpress.com

www.deandereverbeeld.wordpress.com Tentoonstelling 24/04/2014 22/05/2014 BERINGEN www.deandereverbeeld.wordpress.com 1. Wie is KMS? Kerkwerk Multicultureel Samenleven (KMS) is een open socioculturele organisatie met als opdracht te sensibiliseren,

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Een nieuw boek van Ter Palen!

Een nieuw boek van Ter Palen! Een nieuw boek van Ter Palen! In bedrijf : Ter Palen beschrijft industrieel verleden Het is al een tijdje geleden, maar we hebben voor u weer een publicatie klaar: In bedrijf. Onze ondervoorzitter dompelde

Nadere informatie

GESCHIEDENIS VOOR VMBO BOVENBOUW 3 VMBO KGT-EDITIE WERKBOEK

GESCHIEDENIS VOOR VMBO BOVENBOUW 3 VMBO KGT-EDITIE WERKBOEK GESCHIEDENIS VOOR VMBO BOVENBOUW 3 VMBO KGT-EDITIE WERKBOEK Inhoudsopgave 8 Nederland 1900-191 Module 1 Nederland en Indonesië HET CULTUURSTELSEL NEDERLAND BREIDT ZIJN INVLOED UIT HET NATIONALISME 6 50

Nadere informatie

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf Artikelen Een terugblik op het ouderlijk gezin Arie de Graaf Driekwart van de kinderen die in de jaren zeventig zijn geboren, is opgegroeid bij twee ouders. Een op de zeven heeft een scheiding van de ouders

Nadere informatie

Opening van de retrospectieve tentoonstelling Constantin Meunier

Opening van de retrospectieve tentoonstelling Constantin Meunier Persbericht 9 september 2014 Opening van de retrospectieve tentoonstelling Constantin Meunier Op 20 september 2014 opent, in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, de retrospectieve tentoonstelling

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO No furniture so charming as books, verkondigde de Engelse schrijver Sydney Smith twee eeuwen geleden. Boeken hebben we in de Koninklijke Bibliotheek

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016 Schoolexamen derde leerjaar mavo (2014 2015) 1 SE1 De industriële samenleving in Nederland Het proces van industrialisatie heeft de Nederlandse samenleving ingrijpend veranderd vanaf het midden van de

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Sint-Niklaas 2014-2015 1

BASISONDERWIJS Sint-Niklaas 2014-2015 1 BASISONDERWIJS Sint-Niklaas 2014-2015 1 KLEUTERS DERDE KLEUTERKLAS // WORKSHOP HET KUNSTENAARSATELIER Altijd al van gedroomd om als een kunstenaar aan de slag te gaan met écht kunstenaarsmateriaal? Het

Nadere informatie

Het gezin van morgen. Rood of blauw?

Het gezin van morgen. Rood of blauw? Het gezin van morgen. Rood of blauw? OUTLINE Lessen voor de 21 ste eeuw Maandag 16 november 2015 Koen Matthys & Sofie Vanassche Family and Population Studies Structuur Historische aanloop Van standaardgezin

Nadere informatie

I N F O O P E N D O O R S

I N F O O P E N D O O R S D R A A I B O E K O N T L E N E N 2 0 1 7 I N F O O P E N D O O R S ONTLENING T E NTOONSTELLING ONLINE B R OCHURE OP MAAT WORKSHOP hava.demirkapu @in-gent.be www.ingent.be/ Open-Doors- 2017 caroline.mathys

Nadere informatie

XXL Formaten. digitalisering en online presentatie

XXL Formaten. digitalisering en online presentatie XXL Formaten digitalisering en online presentatie Groot, groter, grootst Posters, landkaarten en bouwtekeningen vergeborgen in het depot? Die tijd is voorbij! Deel de grootste schatten van uw collectie

Nadere informatie

Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap.

Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap. Activiteit: Impliciete Associatietest Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap. Materialen Computer met internettoegang Werkmethodes De IAT

Nadere informatie

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Jantje Steenhuis, voorzitter BRAIN (Branchevereniging Archiefinstellingen Nederland) en directeur Gemeentearchief Rotterdam Die plaat voor

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Jongens en meisjes... bestemming bekend? België, 1830 2000. pedagogisch dossier voor leerkrachten

Jongens en meisjes... bestemming bekend? België, 1830 2000. pedagogisch dossier voor leerkrachten Jongens en meisjes... bestemming bekend? België, 1830 2000 pedagogisch dossier voor leerkrachten avg-carhif 2009 inleiding dit pedagogisch dossier kwam tot stand naar aanleiding van de tentoonstelling

Nadere informatie

Lesbrief. Mongens en Jeisjes

Lesbrief. Mongens en Jeisjes Lesbrief Mongens en Jeisjes Blauw of roze, vanaf de geboorte wordt het onderscheid tussen jongens en meisjes benadrukt. Maar wat als de baby zelf geen kleur bekent? Zes dansers, drie mannen en drie vrouwen,

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN Deze vragenlijst sluit aan op de vragenlijst die je eerder hebt ingevuld over wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Door de eerste en de tweede vragenlijst van een groep leerkrachten te vergelijken

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2015. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 woensdag 27 mei 13.30 15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2015. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 woensdag 27 mei 13.30 15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 05 tijdvak woensdag 7 mei 3.30 5.30 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 4 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Van kaviaar tot burgerpot: De Rotterdamsche kookschool

Van kaviaar tot burgerpot: De Rotterdamsche kookschool Van kaviaar tot burgerpot: De Rotterdamsche kookschool Marijke Hester Mulder en Laura Hassink Op 15 december 1890 werd op particulier initiatief het Naamloze Vennootschap De Rotterdamsche Kookschool opgericht.

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017 Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GT GS/K/2 Basisvaardigheden GT GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GT GT GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië

Nadere informatie

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Vragen stellen bij schijnbare vanzelfsprekendheden is een basisvoorwaarde voor wetenschappelijk

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Kriebels in je buik Bloos je van bloot? 1 Bloos je van bloot? Groep 6 120 min Begrippen Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Benodigheden Knutselmateriaal

Nadere informatie

14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting. Presentatie van de tentoonstelling

14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting. Presentatie van de tentoonstelling 14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting Presentatie van de tentoonstelling 21.08.2014 03.05.2015 Museum van de Stad Brussel www.museumvandestadbrussel.be De reservisten op 29 juli BRUSSEL TIJDENS DE

Nadere informatie

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 Gedurende de geschiedenis hebben verschillende factoren zoals slavernij, migratie, de katholieke kerk en multinationals zoals de Shell raffinaderij de gezinsstructuren

Nadere informatie

CHECKLIST BLAUWE EN ROZE KENMERKEN 1 kenmerken van mannen én vrouwen

CHECKLIST BLAUWE EN ROZE KENMERKEN 1 kenmerken van mannen én vrouwen OriënTO - Kattenberg 9 9000 GENT - 09-269 98 05 - www.oriento.be - info: peter.hantson@arteveldehs.be - karen.bruylandt@arteveldehs.be CHECKLIST BLAUWE EN ROZE KENMERKEN 1 kenmerken van mannen én vrouwen

Nadere informatie

Jongens en meisjes. Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Jongens, meisjes, lichaam, piemel, vagina. Digibord Schaar Knutselspullen Werkbladen

Jongens en meisjes. Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Jongens, meisjes, lichaam, piemel, vagina. Digibord Schaar Knutselspullen Werkbladen Kriebels in je buik Jongens en meisjes 1 Jongens en meisjes Groep 2 55 min Begrippen Jongens, meisjes, lichaam, piemel, vagina Benodigheden Digibord Schaar Knutselspullen Werkbladen Lesdoelen De leerlingen

Nadere informatie

Tentoonstelling 20 jaar Lotje

Tentoonstelling 20 jaar Lotje Tentoonstelling 20 jaar Lotje 1 Prijs 2 Inbegrepen 3 Niet inbegrepen 4 Termijn 5 Inhoud 6 Technische vereisten 7 Bijkomend 8 Boeken en betalen 9 Subsidies 10 Contact 1 Prijs De tentoonstelling kan je huren

Nadere informatie

CULTUUR. Provincieraadsbesluit van 22 mei 2014 in verband met de goedkeuring van het reglement kunstuitleen collectie provincie Antwerpen

CULTUUR. Provincieraadsbesluit van 22 mei 2014 in verband met de goedkeuring van het reglement kunstuitleen collectie provincie Antwerpen 923 CULTUUR Provincieraadsbesluit van 22 mei 2014 in verband met de goedkeuring van het reglement kunstuitleen collectie provincie Antwerpen De provincieraad van Antwerpen, Gelet op de bepalingen van het

Nadere informatie

LESMAP CONTACT LOCATIE. Lees verder meer:

LESMAP CONTACT LOCATIE. Lees verder meer: LESMAP Bezoek aan de archeologische site Hoge Wal in Ertvelde. Voor leerlingen van het 1ste en 2de leerjaar. p de archeologische site Hoge Wal ligt een grote berg aarde. Deze berg zou zoveel kunnen zijn:

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Wat bepaalt het loon?

Hoofdstuk 2: Wat bepaalt het loon? Hoofdstuk 2: Wat bepaalt het loon? (www.statbel.fgov.be) 2.1. en 2.2.: Weinig mensen verdienen hetzelfde loon / Zoveel deelmarkten op de arbeidsmarkt (p. 81 e.v.) Netto belastbare inkomens, bedragen in

Nadere informatie

XXL Formaten. digitalisering en online presentatie

XXL Formaten. digitalisering en online presentatie XXL Formaten digitalisering en online presentatie Groot, groter, grootst Posters, landkaarten en bouwkaarten opgeborgen in het depot? Die tijd is voorbij! Deel de grootste schatten van uw collectie door

Nadere informatie

FEDERALISME HISTORISCH ONDERZOEK

FEDERALISME HISTORISCH ONDERZOEK FEDERALISME HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek, hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie te komen.

Nadere informatie

Opdracht behorend bij les Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis

Opdracht behorend bij les Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis Opdracht behorend bij les Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis Werk in tweetallen. Hieronder staan steeds drie fragmenten uit de inleiding, het middenstuk en het slot van betogende brieven

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

CEUNEN, M., VEDMAN, P. (red.), Aan onze helden en martelaren, Beelden van de brand van Leuven (augustus 1914), Peeters, Leuven, 2004, 355 pagina s.

CEUNEN, M., VEDMAN, P. (red.), Aan onze helden en martelaren, Beelden van de brand van Leuven (augustus 1914), Peeters, Leuven, 2004, 355 pagina s. Boeken: CEUNEN, M., Beelden van een Verwoeste Stad, openluchttentoonstelling in de Leuvense binnenstad naar aanleiding van de herdenking van de negentigste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog,

Nadere informatie

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- )

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Oprichting In 1768 werd het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen officieel opgericht. De aanleiding vormde een initiatief uit Vlissingen tot

Nadere informatie

Functies en Invalshoeken Kunst

Functies en Invalshoeken Kunst Inleiding Kunst Algemeen Functies en Invalshoeken Kunst Overal om ons heen zien we kunst: of het nou in de gangen van school is, in het museum, of in een kerk het hangt er vol mee. In heel uiteenlopende

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Lesbrief Op zolder bij oma Aletta

Lesbrief Op zolder bij oma Aletta Lesbrief Op zolder bij oma Aletta Inhoud: Inleiding Algemene informatie Opbouw van de les Voorbereiding en lestips Op zolder bij oma Aletta Iedereen heeft wel eens gehoord van Aletta Jacobs, maar weinig

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

Mooie muts! gemeente Kampen

Mooie muts! gemeente Kampen De meeste mensen in de kleedden zich vroeger in de traditionele streekdracht. Dat deze kleding heel anders was dan de kleding van nu, ontdekken de leerlingen in dit thema. erst inventariseren de leerlingen

Nadere informatie

Design Psychology. Opdracht 3 - Stijl en tijdperk. Joyce Karreman

Design Psychology. Opdracht 3 - Stijl en tijdperk. Joyce Karreman Design Psychology Opdracht 3 - Stijl en tijdperk Joyce Karreman 0793350 Stijl en tijdperk - Onderzoek Kunstenaar: Roy Lichtenstein Stijl: Pop-art Biografie Roy Lichtenstein is een Amerikaanse Pop-art kunstenaar.

Nadere informatie

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Voor het Congres van Wenen a. Rond 1750: het Ancien Regime komt ten einde => Enkele kenmerken van het Ancien

Nadere informatie

Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs. Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014

Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs. Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014 Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014 Professionalisering wetenschap en techniek in de klas Workshops Nascholingen Lezingen & Congressen

Nadere informatie

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels Activiteitenverslag Inleiding 2014 werd in het kader van de regionalisering van het toerisme als een scharnierjaar aangekondigd. Het is ook een jaar van consolidatie geweest voor het toerisme in Brussel.

Nadere informatie

Techniek voor jongens én meisjes

Techniek voor jongens én meisjes Techniek voor jongens én meisjes Over lesgeven aan jongens en meisjes en stereotiepe beelden over jongens, meisjes en techniek. Anne van de Ven, Science Center NEMO Techniek voor jongens én meisjes Over

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

Familiekunde. Vlaanderen

Familiekunde. Vlaanderen Familiekunde Vlaanderen Documentatie- en studiecentrum voor familiegeschiedenis Van Heybeeckstraat 3, 2170 Merksem, België +32 (0)3 646 99 88 administratie@familiekunde-vlaanderen.be www.centrumfamiliegeschiedenis.be

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Onthullingen van Kennis

Onthullingen van Kennis Onthullingen van Kennis Caleidoscoop van Kennis Facetten verschuiven door tijd Vorm en structuur doemen op Gestalte gegeven door Kennis Patronen behouden het ritme De potentie van het punt Hoofdstuk 2

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE CREATIEF SCHRIJVEN

DE BRIEVEN BRIGADE CREATIEF SCHRIJVEN DE BRIEVEN BRIGADE CREATIEF SCHRIJVEN KAARTJES INTRO VOOR DE LEERKRACHT Nu uw leerlingen een brief kunnen schrijven, wil De Brieven Brigade ook even stilstaan bij (wens)kaarten. Kaartjes zijn immers heel

Nadere informatie

The Yes Men. Out-Smarting Capitalism 13.07.14-30.11.14

The Yes Men. Out-Smarting Capitalism 13.07.14-30.11.14 The Yes Men Out-Smarting Capitalism Kapittelstraat 6 Postbus 230 NL-6130 AE Sittard 13.07.14-30.11.14 Tel : +31 46 451 3460 Fax : +31 46 452 9111 HAVO/VWO-versie CKV Kijkwijzer voor leerlingen van het

Nadere informatie

Goesting in PPW. Minicolleges psychologie, onderzoekscompetenties, onderwijskunde en pedagogische wetenschappen

Goesting in PPW. Minicolleges psychologie, onderzoekscompetenties, onderwijskunde en pedagogische wetenschappen Goesting in PPW Minicolleges psychologie, onderzoekscompetenties, onderwijskunde en pedagogische wetenschappen Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Op zoek naar je wiskundeknobbel Getallen

Nadere informatie

Resultaten onderzoek seksualiteit

Resultaten onderzoek seksualiteit Resultaten onderzoek seksualiteit Augustus 2015 In opdracht van Way of Life en de NPV Uitgevoerd door Direct Research www.wayoflife.nl www.npvzorg.nl Conclusies Kennis Seksuele voorlichting Opvattingen

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Boeken goedkoper dan 12 jaar geleden.

Boeken goedkoper dan 12 jaar geleden. Persbericht 3/12/2014 Boeken goedkoper dan 12 jaar geleden. Boek.be en de Universiteit Antwerpen lieten een onderzoek uitvoeren naar de prijsevolutie van boeken. Onderzoekster Julie Verdickt kwam tot de

Nadere informatie

Gods Woord lezen in Christus door de Geest

Gods Woord lezen in Christus door de Geest Gods Woord lezen in Christus door de Geest GKV Enschede-Noord Een boekje om er nog eens bij te pakken! Een BOEK? Uiterlijk wijkt de Bijbel niet veel af van een gewoon boek, een roman. Maar, zodra je Gods

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Jaarplan GESCHIEDENIS Algemene doelstellingen Eerder gericht op kennis en inzicht 6 A1 A2 A3 A4 A5 Kunnen hanteren van een vakspecifiek begrippenkader en concepten, nodig om zich van het verleden een wetenschappelijk

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

Het samenspel van generaties

Het samenspel van generaties c h r i s t i na b ode & l uc a c onsol i Het samenspel van generaties Wanneer bent u geboren? Hoe zag Nederland of uw land van herkomst er toen uit? Wat zijn uw eerste herinneringen? Hoe was uw puberteit?

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over:

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over: VGC 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS Zitting 2012-2013 Extra nummer INTEGRAAL VERSLAG Vergadering van donderdag 4 oktober 2012 Debat over: Gemeenteraadsverkiezingen 14/10 VGC

Nadere informatie

[DE BASILIEK VAN KOEKELBERG]

[DE BASILIEK VAN KOEKELBERG] 1 e graad secundair onderwijs Naam:... NATIONALE BASILIEK VAN HET HEILIG HART KOEKELBERG [DE BASILIEK VAN KOEKELBERG] Met dit boekje kan je zelfstandig of in groep kennismaken met de basiliek. 2 Hoe ga

Nadere informatie

5.4 Praten met ouders

5.4 Praten met ouders seksualiteit. Bespreek daarom ook eens met je Turkse of Marokkaanse collega s welke waarden jullie samen belangrijk vinden in de seksuele ontwikkeling. Verschillende meningen zijn geen probleem, zolang

Nadere informatie

Jaar A - Jezus! Samen op weg

Jaar A - Jezus! Samen op weg B I J L A G E B I J J A A R A Gebeden en liederen GEBEDEN GEKEND IN HEEL DE WERELD INHOUDSTAFEL Onze Vader Onze Vader, die in de Hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde

Nadere informatie

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC ) draagt. Bij dit papier is het

Nadere informatie

SAMEN MET JE BUURT MEER AUTOMINDEREN. AAN DE SLAG MET BAKFIETSDELEN. WAT HEB JE NODIG?

SAMEN MET JE BUURT MEER AUTOMINDEREN. AAN DE SLAG MET BAKFIETSDELEN. WAT HEB JE NODIG? SAMEN MET JE BUURT MEER AUTOMINDEREN. AAN DE SLAG MET BAKFIETSDELEN. Ik ben Koen Janssens. Ik woon in één van de dichtbevolkste wijken in de 19de-eeuwse gordel van Gent, de Rabotwijk. In 2010 kwam ik met

Nadere informatie

De Oude Kaasmakerij. Algemeen

De Oude Kaasmakerij. Algemeen Lesbrief De Oude Kaasmakerij Algemeen Deze lesbrief is opgemaakt voor het lager onderwijs. Voor leerlingen uit eerste, tweede en derde graad van het basisonderwijs werd een specifieke rondleiding uitgewerkt

Nadere informatie

Een Egyptische collectie in Leiden

Een Egyptische collectie in Leiden Een Egyptische collectie in Leiden Naam: Klas:.. Het Rijksmuseum van Oudheden, de naam zegt het al, toont voorwerpen uit oude tijden. De collectie bestaat uit objecten van beschavingen die vandaag de dag

Nadere informatie

Hondse oorlog! Dieren in de Grote Oorlog 1914 1918

Hondse oorlog! Dieren in de Grote Oorlog 1914 1918 Hondseoorlog! DierenindeGroteOorlog1914 1918 3oktober2009>11april2010 Tijdelijketentoonstelling Gratistoegang van9u00tot12u00envan13u00tot16u45 Persmap DierenindeGroteOorlog... 3 Hetparcoursvandetentoonstelling...

Nadere informatie

De laatste wens van Maarten Ouwehand

De laatste wens van Maarten Ouwehand De laatste wens van Maarten Ouwehand Een verhalend ontwerp voor CKV waarin leerlingen op school een museum ontwerpen, inrichten en openen. Gemaakt voor en door: Andreas College Katwijk en Bureau voor Educatief

Nadere informatie

20 ste schapen-en geitenhappening VHGS

20 ste schapen-en geitenhappening VHGS 20 ste schapen-en geitenhappening VHGS Keuring van CAE- of zwoegervrije dieren op zat. 29 aug. 2015 en voor dieren zonder attest op zond.30 aug. 2015 met tentoonstelling van bijzondere schapen- en geitenrassen

Nadere informatie

Meldpunt Discriminatie Gooi en Vechtstreek

Meldpunt Discriminatie Gooi en Vechtstreek GASTLESSEN 2016-2017 Meldpunt Discriminatie Gooi en Vechtstreek Het afgelopen schooljaar is het Meldpunt Discriminatie Gooi en Vechtstreek met veel plezier en succes gestart met het geven van gastlessen

Nadere informatie

KVARTAL ophangsysteem voor gordijnen en paneelgordijnen

KVARTAL ophangsysteem voor gordijnen en paneelgordijnen KOOPHULP KVARTAL ophangsysteem voor gordijnen en paneelgordijnen ONDERDELEN KVARTAL wandbeslag, 14,5 cm KVARTAL wandbeslag, 7 cm KVARTAL plafondbeslag KVARTAL rail met één spoor, 140 cm KVARTAL rail met

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. D S T R K C N T LS 1 Opdracht 1 Nodig: papier en lijm 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot met een ander plaatje. 3. Zoek nu samen nog vier

Nadere informatie

Beurstips 3. Standbemanning

Beurstips 3. Standbemanning Beurstips 3 Standbemanning 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Meisjes en informatica Hand-out voor decanen en docenten informatica in het voortgezet onderwijs

Meisjes en informatica Hand-out voor decanen en docenten informatica in het voortgezet onderwijs Meisjes en informatica Hand-out voor decanen en docenten informatica in het voortgezet onderwijs Ict-STER is een initiatief van de VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek Het project

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Letterenhuis. Inspiratie OVERAL! MET ISH AIT HAMOU ALS AMBASSADEUR INSPIRATIE. Workshop voor 3de graad TSO/BSO. Info voor de leerkracht

Letterenhuis. Inspiratie OVERAL! MET ISH AIT HAMOU ALS AMBASSADEUR INSPIRATIE. Workshop voor 3de graad TSO/BSO. Info voor de leerkracht Letterenhuis Inspiratie OVERAL! MET ISH AIT HAMOU ALS AMBASSADEUR INSPIRATIE Workshop voor 3de graad TSO/BSO Info voor de leerkracht Het Letterenhuis Het Letterenhuis bewaart de archieven van schrijvers

Nadere informatie

Beroep Man Vrouw M/V Opmerking 1... 2... 3... 4... 5... 6... 7... 8...

Beroep Man Vrouw M/V Opmerking 1... 2... 3... 4... 5... 6... 7... 8... 1.2 Vul nu de tabel aan en kruis je antwoord aan. Beroep Man Vrouw M/V Opmerking 1.............................................. 2.............................................. 3..............................................

Nadere informatie

Digitale (r)evolutie in België anno 2010.

Digitale (r)evolutie in België anno 2010. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 23 februari 2011 Digitale (r)evolutie in België anno 2010. De digitale revolutie zet zich steeds verder door in België: 73% van de Belgische

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Checklist: de vijf waarden en de Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Checklist: de vijf waarden en de Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Checklist: de vijf waarden en de Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Op 19 maart 2014 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. De politieke partijen zijn daarmee al druk in de weer ondermeer door het opstellen

Nadere informatie