het jaarverslag 2003 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "het jaarverslag 2003 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap"

Transcriptie

1 Rapport over het jaarverslag 2003 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Docmannummer AD/DIR/2004/2058 Datum 15 maart 2004 Bijlagen 3 Aan: De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap In afschrift aan: De Algemene Rekenkamer De directie ATB van het Ministerie van Financiën Auditdienst Ministerie OCW, Directie Rijnstraat 50, Postbus 16375, 2500 BJ Den Haag T F

2 Inhoudsopgave 1 Conclusies Inleiding Accountantsverklaring Financieel beheer en materieelbeheer Totstandkoming informatie over gevoerde beleid Totstandkoming informatie over bedrijfsvoering 6 2 Rechtmatigheid Bekostiging instellingen Inleiding Beroepsonderwijs en Hoger Onderwijs Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Cultuur Studiefinanciering en Tegemoetkoming onderwijsbijdrage Specifieke uitkeringen Apparaatskosten Saldibalans 11 3 Financieel beheer Inleiding Onderzoek geïntegreerd met controle jaarrekening Uitvoering bekostiging onderwijsinstellingen Uitvoering programmagelden door de IB-groep Apparaatskosten Naleving interne voorschriften MenO-inventarisaties Projecten Europees Sociaal Fonds Themagerichte/partieel roulerende onderzoeken Rekenschap bij onderwijsdirecties Rekenschap bij Cultuur Contractbeheer Logisch toegangsbeheer Informatiebeveiliging en privacy IT-beheer bij CFI 21 AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

3 3.4 Overige onderzoeken financieel beheer Directie Cultureel Erfgoed Directie ICT Inspectie van het Onderwijs RDMZ 22 4 Materieelbeheer Beheer van kunstvoorwerpen Beheer van duurzame gebruiksgoederen 23 5 Totstandkoming informatie over gevoerde beleid Prestatiegegevens in het beleidsverslag Proces totstandkoming beleidsverslag 26 6 Totstandkoming informatie over bedrijfsvoering 27 Bijlagen 1 Departementale verantwoordingsstaat Saldibalans per 31 december Samenvattende verantwoordingsstaat 2003 inzake agentschappen 31 AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

4 1 Conclusies 1.1 Inleiding Dit rapport bevat de belangrijkste bevindingen van: de controle van de jaarrekening met als belangrijkste onderdeel de controle van de rechtmatigheid van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten (hoofdstuk 2); het onderzoek van het financieel beheer (hoofdstuk 3); het onderzoek van het materieelbeheer (hoofdstuk 4); het onderzoek van de totstandkoming van de informatie in het jaarverslag over het gevoerde beleid (hoofdstuk 5); het onderzoek van de totstandkoming van de informatie in het jaarverslag over de bedrijfsvoering (hoofdstuk 6). 1.2 Accountantsverklaring Opdracht In het kader van de controle bedoeld in artikel 66 van de Comptabiliteitswet hebben wij de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2003 van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gecontroleerd. Een verkorte versie van deze jaarrekening is opgenomen in de bijlagen 1 tot en met 3 van dit rapport. Bij onze controle hebben wij nagegaan of de jaarrekening voldoet aan de volgende wettelijke eisen: de jaarrekening is overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften voor financiële informatie opgesteld; de in de jaarrekening opgenomen financiële informatie is rechtmatig en wordt deugdelijk weergegeven. De jaarrekening bestaat uit de verantwoordingsstaat en de saldibalans met de daarbij behorende toelichtingen alsmede uit de verantwoordingen van de agentschappen die onder het ministerie ressorteren. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van de minister. Het is onze verantwoordelijkheid aan de minister een accountantsverklaring inzake de jaarrekening te verstrekken. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

5 Werkzaamheden Onze controle is verricht overeenkomstig in Nederland algemeen aanvaarde richtlijnen met betrekking tot controleopdrachten. Volgens deze richtlijnen dient onze controle zodanig te worden gepland en uitgevoerd, dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de in de jaarrekening opgenomen financiële informatie geen onjuistheden van materieel belang bevat. Een controle omvat onder meer een onderzoek door middel van deelwaarnemingen van de in de jaarrekening en toelichtingen opgenomen bedragen. Tevens omvat onze controle een beoordeling van de grondslagen voor financiële verslaggeving die bij het opmaken van de jaarrekening zijn toegepast en van belangrijke schattingen die de departementsleiding daarbij heeft gemaakt, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening. Wij zijn van mening dat onze controle een deugdelijke grondslag vormt voor ons oordeel. Bevindingen In de jaarrekening zijn aangegane verplichtingen ( 7,6 mld.) en uitgaven ( 7,3 mld.) opgenomen voor de bekostiging van de onderwijssectoren Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, Hoger beroepsonderwijs en Wetenschappelijk onderwijs. Wij hebben voor een bedrag van 7,2 mld. onvoldoende zekerheid verkregen over de rechtmatigheid van aangegane verplichtingen en voor een bedrag van 6,9 mld. onvoldoende zekerheid over de rechtmatigheid van uitgaven. Eveneens zijn in de jaarrekening aangegane verplichtingen ( 2,7 mld.) en uitgaven ( 2,7 mld.) opgenomen voor toegekende studiefinanciering en tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten. Ook over de rechtmatigheid van deze verplichtingen en uitgaven hebben wij onvoldoende zekerheid verkregen. De reden is dat wij onvoldoende zekerheid hebben over de betrouwbaarheid van de gegevens die aan de bekostiging van instellingen en de studiefinanciering van studenten ten grondslag liggen. Dit is veroorzaakt doordat in 2002 is gebleken dat instellingen handelwijzen hebben toegepast die in strijd met de wet of de bedoeling van de wet zijn en die van invloed zijn op de bekostigingsgegevens en daarmee op de hoogte van de bekostiging van instellingen en de studiefinanciering van studenten. Naar de omvang waarmee instellingen dit hebben gedaan voert de Commissie Vervolgonderzoek Rekenschap op verzoek van de Tweede Kamer een onderzoek uit. Dit onderzoek is op 15 maart 2004 nog niet afgerond. Gegeven de wens van de Tweede Kamer om een onderzoek, geheel onafhankelijk van het ministerie, hebben wij afgezien van eigen onderzoek in 2003 naar de juistheid van de bekostigingsgegevens. Niet alleen zou een dergelijk onderzoek de opdracht van de commissie hebben kunnen doorkruisen, het zou ook niet rationeel zijn geweest. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

6 Oordeel Om de reden vermeld in de vorige paragraaf kunnen wij geen oordeel geven of de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2003 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap als geheel voldoet aan de hierboven omschreven eisen. Evenals in andere jaren vestigen wij de aandacht op paragraaf 2 van de financiële toelichting bij de verantwoordingsstaten. Hierin wordt uiteengezet dat als gevolg van onzekerheden omtrent de juistheid van door derden verstrekte gegevens, onzekerheid bestaat over een aantal uitgaven en ontvangsten. De belangrijkste onzekerheden zijn bij de toelagen voor studenten het aspect uitwonendheid (circa 376 mln.) en het aspect inkomen van aanvrager of partner (circa 94 mln.) en bij de bekostiging van het basisonderwijs de leerlingengewichten (circa 264 mln.). 1.3 Financieel beheer en materieelbeheer De planning- en controlcyclus, een belangrijke voorwaarde voor een goed financieel beheer en materieelbeheer, is in 2003 verbeterd (zie hoofdstuk 6). Onderdelen van het financieel beheer en materieelbeheer waarbij in 2003 vooruitgang is geboekt zijn: rekenschap bij onderwijsdirecties. Er is een aantal verbeteracties gerealiseerd in het kader van het Actieplan Rekenschap (zie paragraaf 3.3.1); het financieel beheer bij de Inspectie van het onderwijs (zie paragraaf 3.4.3). De belangrijkste bevindingen van onze controle van het financieel beheer en materieelbeheer zijn: de daling van de kwaliteit van het primaire proces van de IB-groep (zie paragraaf 3.2.2); de verslechtering van het apparaatskostenbeheer van het bestuursdepartement (zie paragraaf 3.2.3); de niet in alle opzichten positief beoordeelde voortgang van verbeteracties in het kader van intensivering ATC (zie paragraaf 3.3.1); het nog niet operationeel zijn van de beheerplannen met betrekking tot de conservering van kunstvoorwerpen en de controle op in bruikleen gegeven kunstvoorwerpen bij ICN (zie paragraaf 4.1); de matigbeoordeling van het beheer van duurzame gebruiksgoederen (zie paragraaf 4.2). AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

7 1.4 Totstandkoming informatie over gevoerde beleid De informatie in het jaarverslag over het gevoerde beleid is wel controleerbaar, maar voor wat de prestatiegegevens betreft niet ordelijk tot stand gekomen. Het ontbreekt aan integrale beschrijvingen van de totstandkomingsprocessen van reguliere prestatiegegevens die moeten voldoen aan de daarvoor gestelde eisen in de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek (RPE). Ook zijn niet altijd betrouwbaarheidseisen gesteld aan de gegevens die van externe leveranciers worden verkregen. 1.5 Totstandkoming informatie over bedrijfsvoering De totstandkoming van de informatie in het jaarverslag over de bedrijfsvoering is duidelijk verbeterd, maar nog niet geheel ordelijk en controleerbaar. De verbeterpunten zijn: risicomanagement, aandacht voor geldende normkaders en de volledigheid en tijdigheid van de deelmededelingen. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

8 2 Rechtmatigheid 2.1 Bekostiging instellingen Inleiding 90 % van de uitgaven van het ministerie bestaat uit de bekostiging van onderwijs- en cultuurinstellingen. Bijna alle basisgegevens voor de berekening van de bekostiging alsmede de verantwoordingen door de instellingen over de bestedingen worden gecontroleerd door instellingsaccountants. Tot de controletaak van de auditdienst behoort de vaststelling dat beleidsdirecties er zich van overtuigd hebben dat zij terecht steunen op de verklaringen van instellingsaccountants. Dit kan door middel van reviews bij instellingsaccountants. Deze reviews vormen voor ons mede een belangrijke basis voor onze verklaring bij de jaarrekening van het ministerie. De primaire verantwoordelijkheid voor het reviewbeleid een belangrijk onderdeel van het toezichtbeleid ligt bij de beleidsdirecties. Daarbij is een specifieke aanpak per beleidssector noodzakelijk vanwege de verschillende bekostigingsstelsels en de omvang van het aantal instellingen per sector. De onregelmatigheden in het HBO en de resultaten van het zogenaamde Zelfreinigend onderzoek hebben de noodzaak aangetoond een helder reviewbeleid te ontwikkelen. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de deskundigheid van de auditdienst. Een en ander zal in 2004 zijn beslag moeten krijgen Beroepsonderwijs en Hoger Onderwijs In 2003 hebben wij geen reviews uitgevoerd in de BVE- en HO-sector ter verkrijging van informatie over de rechtmatigheid van de bekostiging. De onregelmatigheden in het HBO hebben in 2002 geleid tot: het zelfreinigend onderzoek door de instellingen; het valideringsonderzoek dat wij in opdracht van de minister in 2002 daarnaar hebben uitgevoerd; het rapport Ruimte voor Rekenschap van het ministerie en het rapport Onregelmatigheden bekostiging (hoger) onderwijs van de Rekenkamer. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

9 In vervolg hierop heeft de staatssecretaris voor onderwijs op verzoek van de Tweede Kamer de Commissie Vervolgonderzoek Rekenschap opdracht gegeven tot een onderzoek naar de toepassing door de instellingen van de handelwijzen, die in het rapport Ruimte voor Rekenschap als in strijd met de wet of de bedoeling van de wet zijn gekenschetst en die ook van invloed zijn op de hoogte van de bekostiging. Gegeven de wens van de Tweede kamer om een onderzoek, geheel onafhankelijk van het ministerie, hebben wij afgezien van een eigen onderzoek (reviews). Niet alleen zou een dergelijk onderzoek de opdracht van de commissie hebben kunnen doorkruisen, het zou ook niet rationeel zijn geweest. Hierdoor en omdat de commissie haar onderzoek op 15 maart 2004 nog niet heeft afgesloten hebben wij onzekerheid over de betrouwbaarheid van de bekostigingsgegevens en daardoor voor een bedrag van 7,2 mld. onzekerheid over de rechtmatigheid van de aangegane verplichtingen en voor een bedrag van 6,9 mld. onzekerheid over de rechtmatigheid van de uitgaven. Deze bedragen zijn als volgt over de artikelen verdeeld: Verplichtingen Uitgaven Artikel 04 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie 2,4 mld. 2,3 mld. Artikel 05 Hoger beroepsonderwijs 1,6 mld. 1,6 mld. Artikel 06 Wetenschappelijk onderwijs 3,2 mld. 3,0 mld. In 2004 wordt voor deze sectoren een helder en op de problematiek gericht reviewbeleid geformuleerd en uitgevoerd Primair onderwijs Primair Onderwijs is de enige onderwijssector waar de instellingsaccountants de leerlingentellingen, de basis voor de bekostiging, niet controleren. Daarom worden, onder verantwoordelijkheid van de auditdienst, steekproefsgewijze onderzoeken naar de juistheid van de opgave van de leerlingenaantallen en de juiste toepassing van de gewichten- en CUMI-regeling uitgevoerd. Verder voeren wij reviews uit op controles door instellingsaccountants van de Aanvraag vaststelling rijksvergoeding (AVR) en hebben wij ook zelf een aantal AVR s gecontroleerd. Leerlingencontrole Het foutpercentage in de 1 oktobertelling van 2002 van het (speciaal) basisonderwijs bedraagt, inclusief gewichten en CUMI-leerlingen, 0,22 (2001: 0,33) te veel en 0,05 (2001: 0,03) te weinig. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

10 De beleidsdirectie PO heeft een brochure over de leerlingenadministratie uitgebracht om de regelgeving, met name omtrent gewichtentoekenning, te verduidelijken. Een wijziging van de gewichtenregeling is voorlopig uitgesteld. De controle op de leerlingenaantallen en de juiste toepassing van de CUMIregeling bij de expertisecentra heeft geresulteerd in een foutpercentage van 0,64 (2001: 0,63) aan te veel opgegeven leerlingen incl. CUMI-leerlingen. Bij scholen met veel CUMI-leerlingen loopt dit percentage op tot 1,18. De oorzaak hiervoor ligt in het ontbreken van onderliggende stukken zoals kopieën van paspoorten. Daarnaast komen relatief veel fouten voor door het ontbreken van de lesgeldkaart in het voortgezet speciaal onderwijs. Het is van belang om maatregelen treffen die het relatief hoge foutpercentage in het aantal CUMI-leerlingen omlaag brengen. AVR-controle In 2003 hebben wij 60 AVR s 2001 gecontroleerd. Deze controle van AVR s toont aan dat de meest waarschijnlijke fout beduidend onder de 1% ligt, de in het controleprotocol toegestane tolerantie. Dit leidt tot de conclusie dat het ministerie bij de vaststelling van de bekostiging in het primair onderwijs terecht steunt op de informatie van de instellingen, de AVR s, en de daarbij gevoegde accountantsverklaring van de instellingsaccountants. Bij onze controle van 60 AVR s 2001 hebben wij geconstateerd dat bij vijf (8%) AVR s ten onrechte een goedkeurende accountantsverklaring is afgegeven, omdat in die vijf AVR s een fout zat van meer dan 1%. Het is van belang dat instellingsaccountants hierop worden aangesproken en dat deze bevindingen worden meegenomen in maatregelen ter versterking van het toezicht Voortgezet onderwijs Uit de voorlopige evaluatie van de 51 door ons uitgevoerde reviews 2002 hebben wij bij 12 reviews (24%) de conclusie moeten trekken dat de controle van de basisgegevens voor de bekostiging en/of de rechtmatigheid van de besteding van de lumpsum en aanvullende subsidies "niet geheel toereikend" is uitgevoerd. In één van deze gevallen betrof het de controle van een school waarvan ook de controle van het voorafgaande jaar als niet geheel toereikend is beoordeeld. Het niet geheel toereikend zijn uitgevoerd van controles heeft ook betrekking op de bekostigingsgegevens, waardoor onzekerheid ontstaat over de juistheid van de opgegeven leerlingenaantallen. Dit leidt tot de conclusies dat: het controlebeleid nog tekortkomingen vertoont; het ministerie bij de vaststelling van de bekostiging niet geheel terecht steunt op de informatie van de instellingen, de leerlingenopgave, en de daarbij behorende accountantsverklaring van de instellingsaccountant. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

11 Vergeleken met het vorige jaar (22%) is het aantal niet geheel toereikende controles licht gestegen. Het is van belang om het Actieplan accountantscontroles in het VO, dat het Audit Committee op 8 december 2003 heeft vastgesteld, voortvarend uit te voeren Cultuur De kwaliteit van de werkzaamheden van de instellingsaccountants is voldoende om de accountantsverklaring als uitgangspunt te gebruiken bij het afrekenen van de verstrekte subsidies. Een uitzondering moet gemaakt worden voor de controle door de instellingsaccountants op de rechtmatige toekenning van subsidies door fondsen. Daarvan melden instellingsaccountants afwijkingen van de subsidievoorwaarden in veel gevallen niet als bevindingen bij de accountantsverklaring, terwijl dit door de cultuurdirecties wel wordt verwacht. Het is van belang dat instellingsaccountants hierop worden aangesproken en dat deze bevindingen worden meegenomen in maatregelen ter versterking van het toezicht. 2.2 Studiefinanciering en Tegemoetkoming onderwijsbijdrage Van de uitgaven op de artikelen 11 (Studiefinanciering) en 12 (Tegemoetkoming onderwijsbijdrage) zijn een bedrag van 15,6 mln. (0,58%) respectievelijk 2,0 mln. (0,54%) onrechtmatig toegekend. Onzekerheid hebben wij over bedragen van 13,3 mln. (0,50%) en 2,9 mln. (0,76%). Ten opzichte van voorgaande jaren is dit een duidelijke verslechtering. In 2002 bedroegen de onrechtmatige uitgaven op deze artikelen 4,0 mln. (0,18%) respectievelijk 0,7 mln. (0,19%) en de bedragen waarover onzekerheid bestaat 9,7 mln. (0,45%) respectievelijk en 8,1 mln. (2,24%). We hebben geen onrechtmatigheden geconstateerd in het proces lesgelden (artikel 13). Deze onrechtmatigheden en onzekerheid staan los van de onzekerheid over de juistheid van de door instellingen opgeven studenten en opleidingen (zie hieronder). De oorzaak van de verslechtering is een daling van de kwaliteit van het primaire proces toekennen (zie paragraaf 3.2.2). Het is van belang de kwaliteit van het primaire proces toekennen snel te verbeteren. Zoals aangegeven in paragraaf hebben wij onzekerheid over de betrouwbaarheid van de bekostigingsgegevens in de BVE-, HBO- en WO-sector. Onderdeel van deze bekostigingsgegevens zijn de opgegeven student- en opleidingsgegevens. Hierdoor bestaat onzekerheid over de rechtmatigheid van het bedrag van 2,7 mld. dat aan verplichtingen en uitgaven op de artikelen 11 en 12 is verantwoord. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

12 2.3 Specifieke uitkeringen Wij hebben 25 reviews uitgevoerd op de specifieke uitkeringen 2001 voor GOA, OALT, Zieke Leerlingen en Schoolbegeleidingsdiensten. In één geval was de controle niet toereikend. Er zijn geen fouten geconstateerd die tot correctie van de specifieke uitkeringen hebben geleid. 2.4 Apparaatskosten Verplichtingen en uitgaven, die gebaseerd zijn op een onrechtmatig afgesloten raamovereenkomst, zijn onrechtmatig. In 2001 heeft OCW verzuimd om de procedure inzake de Europese aanbestedingsregels toe te passen bij het afsluiten van een raamovereenkomst. In 2003 is het ministerie op basis van deze raamovereenkomst verplichtingen aangegaan en heeft daarop betalingen verricht van in totaal circa 4,5 mln. Deze verplichtingen en uitgaven zijn om bovenstaande reden onrechtmatig. De personele uitgaven op artikel 18 hebben wij gecontroleerd door middel van een deelwaarneming. De gecontroleerde posten van incidentele personele uitgaven zoals ontslaguitkeringen waren voor een deel onrechtmatig doordat ze niet voldeden aan de regelgeving. Op basis van de deelwaarneming merken wij een bedrag van circa 1,4 mln. (meest waarschijnlijke fout) als onrechtmatig aan. 2.5 Saldibalans De controle van de apparaatskosten heeft ons geen zekerheid gegeven over de juistheid en/of volledigheid van een bedrag van 4,6 mln. aan opgenomen voorschotten. Bij de controle van de saldibalans is gebleken dat niet duidelijk is op grond van welke uitgangspunten een uitgave als voorschot aangemerkt dient te worden. Binnenkort vindt hierover overleg plaats tussen FEZ, AD en enkele betrokken directies. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

13 3 Financieel beheer 3.1 Inleiding De norm die wij bij het onderzoek van het financieel beheer hanteren is de baseline financieel beheer en materieelbeheer van het ministerie van Financiën en de vertaling daarvan in de Tabel Financieel beheer en Materieelbeheer OCW. Belangrijke processen van het financieel beheer zijn de processen aangaan van verplichtingen, doen van betalingen, ontvangen van gelden en beheer van (saldi)balansposten. De meest doelmatige wijze om ons een oordeel te vormen over deze processen wordt bereikt door de controle van de jaarrekening en de controle van genoemde processen zo veel mogelijk te integreren. Andere onderdelen van het financieel beheer kunnen niet met de controle van de jaarrekening worden geïntegreerd. Dit zijn onder meer begrotingsvoorbereiding, begrotingsbewaking, aansturing van instellingen en geautomatiseerde systemen. Tot 2003 onderzochten wij het financieel beheer directiegewijs. De te controleren directies of uitvoeringsorganen werden op basis van risicoanalyse geselecteerd. Met ingang van 2003 richten wij de controle van de processen en systemen, waarvan de controle niet kan worden geïntegreerd met de controle van de jaarrekening, themagewijs / partieel roulerend in. De jaarlijkse selectie van de te onderzoeken (onderdelen van) processen of systemen is gebaseerd op een driejaars roulatiesysteem. Vóór het jaarlijkse voorstel aan het Audit Committee van uit te voeren themagerichte / partieel roulerende onderzoeken vindt overleg plaats met FEZ als concerncontroller. Met deze aanpak geven wij niet meer jaarlijks een totaaloordeel over het financieel beheer en materieelbeheer van het gehele departement. De Comptabiliteitswet schrijft een totaaloordeel ook niet voor. Tegenover het verlies aan toegevoegde waarde van een totaaloordeel staat de winst van de grotere vergelijkbaarheid van de prestaties van de directies / afdelingen / systemen (benchmarking), een betere meer uniforme oordeelsvorming over de verschillende directies / afdelingen / systemen en een meer efficiënte uitvoering. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

14 3.2 Onderzoek geïntegreerd met controle jaarrekening Uitvoering bekostiging onderwijsinstellingen Rechtmatigheid bekostiging Een van de hoofdtaken van CFI is de bekostiging van de onderwijsinstellingen waarmee in 2003 ruim 20 mld. is gemoeid. Uit onze controle van de door CFI gegenereerde geldstromen blijkt dat CFI deze taak goed uitvoert, waardoor deze stromen nauwelijks fouten bevatten. Een punt van aandacht blijft het niveau van interne controle op de uitvoering van de bekostigingsprocessen. De uitvoering van en rapportage over de interne controles die moeten plaatsvinden op de uitkomsten van de berekeningen worden niet altijd gestructureerd in de productiedossiers vastgelegd. Werkloosheidsuitkeringen CFI verrekent op basis van door het UWV aan te leveren gegevens de werkloosheidsuitkeringen met de instellingen. De informatiestromen van het UWV naar CFI verlopen niet optimaal, waardoor CFI problemen ondervindt bij het verrekenen van deze uitkeringen. Eind 2003 hebben de meest betrokken partijen, waaronder CFI, UWV en RZO, een Informatieprotocol Werkeloosheidsgelden afgesloten. In een bijlage bij dit protocol is de actuele informatiehuishouding van de werkloosheidsgelden in detail beschreven. Op basis van deze actuele beschrijving zal een werkgroep binnen CFI oplossingen voor de operationele problemen moeten formuleren Uitvoering programmagelden door de IB-groep Ter verbetering van de efficiency van het primaire proces en de ICT-organisatie heeft de IB-Groep in 2003 de majeure projecten Werkwijzer en Autostrada opgestart. Daarnaast heeft de IB-Groep het INK-model verder geïmplementeerd. Ook is het IT-beheer verder verbeterd, met name een aantal betrouwbaarheiden beschikbaarheidsaspecten. Dit heeft veel inzet van mensen en middelen gevraagd. Vooruitkijkend zien wij voor het financieel beheer enkele belangrijke risico s voor Gegevensverwerking primaire processen In de tweede helft van 2003 is de kwaliteit van de primaire gegevensverwerking, met name voor het proces toekennen WSF, fors gedaald. Dit is enerzijds het gevolg van een grote inzet van mensen en middelen op eerder genoemde projecten. Anderzijds komt dit door onduidelijkheden in de verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van proces- en systeemeigenaren. Ook bestaat er nog onvoldoende betrouwbare AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

15 managementinformatie op de verschillende werkniveaus voor een goede sturing en bewaking. Om hierin verbetering te brengen is de afdeling Kwaliteitszorg voornemens maandelijks een eigen onderzoek uit te voeren naar de kwaliteit van de gegevensverwerking en deze onderzoeken breder, sneller en met een hogere intensiteit uit te voeren. Ook is iemand inmiddels fulltime belast met de coördinatie van de gegevensuitwisseling met de belastingdienst. Evenals voorgaand jaar hebben de regie en bewaking van de uitvoering van de MenO-processen nog onvoldoende aandacht gekregen. Inmiddels worden concrete maatregelen ter verbetering getroffen zoals het opstellen van een MenO-kalender, de benoeming van een MenO-coördinator en de oprichting van een bureau handhaving. De betrouwbaarheid van gegevens in de verschillende gegevensbestanden is nog onvoldoende gewaarborgd door het frequent muteren van gegevens buiten de normale procedures en controles van de programmatuur om. Dit geldt ook voor het royaal beleggen van ruime systeemautorisaties bij IKA-medewerkers en het overvloedig toekennen van autorisatie van risicovolle transactiecodes zonder compenserende controlemaatregelen. IT-Beheer Het IT-beheer is in 2003 verder verbeterd door het realiseren van een aantal belangrijke beheeraspecten. Daarnaast zijn diverse maatregelen genomen om de beschikbaarheid van de IT-faciliteiten te verbeteren. De mogelijkheid tot daadwerkelijke uitwijk voor het Windows NT-platform, welke de toegang regelt tot alle systemen binnen de IB-Groep, staat voor 30 april 2004 gepland. Hierdoor blijft vooralsnog het risico aanwezig dat in geval van calamiteiten niet uitgeweken kan worden binnen door de IB-Groep gestelde termijnen. De dienstverlening naar de student kan hierdoor verminderen en beneden het gewenste niveau komen. Proces financiele verantwoording In 2003 zijn de problemen rond de financiële verantwoording grotendeels opgelost. De genomen maatregelen zijn door een externe onderzoekscommissie van het Ministerie van Financiën als voldoende omschreven. Om de foutgevoeligheid van de financiële processen te verminderen zijn verbeteringen in de programmatuur nodig, met name ten aanzien van de aansluiting tussen de uitvoeringssystemen en de administratieve systemen. De ervaring heeft geleerd dat er bij het doorvoeren van beleidswijzigingen onvoldoende aandacht is voor de financiële processen. Het is van belang hier bij de invoering van de prestatiebeurs BOL rekening mee te houden. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

16 3.2.3 Apparaatskosten Bestuursdepartement Op een aantal aspecten is het apparaatskostenbeheer van het bestuursdepartement in 2003 verslechterd. Wij baseren deze conclusie op onderstaande bevindingen: het proces voorschotten apparaatskosten en de voorschotadministratie apparaatskosten vertonen grote tekortkomingen; de rechtspositionele regelgeving, voorschriften en besluiten worden, voornamelijk op het terrein van flankerend beleid, onvoldoende nageleefd; de personeelsdossiers zijn in veel gevallen niet volledig. Zo ontbreken in een aantal gevallen kopieën van diploma's en rechtspositionele besluiten; de doorbelasting van salariskosten aan de agentschappen CFI en RAD is door problemen in de informatievoorziening naar schatting ruim te laag; het debiteurenbeheer van personeelsvoorschotten vindt niet adequaat plaats. De subadministratie sluit niet aan met de hoofdadministratie, terwijl er ook gerede twijfels bestaan over de juistheid en volledigheid van de openstaande personeelsvoorschotten; naar aanleiding van de controle van de jaarrekening 2002 is toegezegd de saldi van de rekeningen Uitgaven/ontvangsten oude jaren en Nog niet gerealiseerde ontvangsten af te wikkelen. Dit is onvoldoende gebeurd. Agentschap CFI De huidige inkoopprocedure, het contractbeheer en de interne controle hierop binnen CFI functioneren nog niet goed. Punten die verbetering behoeven zijn: het afgeven van de prestatieverklaringen; het tijdig opboeken van de verplichtingen; het volledig bijhouden van het contractenregister en de contractendossiers; het bijhouden van een mandateringslijst waaruit de bevoegdheden van de budgethouders blijken. CFI onderkent dat het inkoopproces verbetering behoeft. Diverse verbeteracties zijn al in gang gezet dan wel gerealiseerd Naleving interne voorschriften In ons rapport over 2002 hebben wij erop gewezen dat directies meer aandacht moeten geven aan het naleven van richtlijnen. Als een van de belangrijkste tekortkomingen werd genoemd het overschrijden van de termijn waarbinnen informatie moet worden aangeleverd. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

17 In 2003 is hierin geen of weinig verbetering opgetreden. Wij baseren deze conclusie op: het door een groot aantal directies niet op tijd aanleveren van de slotrapportage en deelmededeling bedrijfsvoering 2003; het door een groot aantal directies niet op tijd aanleveren van de MenOinventarisatie; het aanleveren van mutaties in de financiële administraties na de datum waarop deze administraties zouden worden afgesloten en buiten de procedure om die daarvoor is ingesteld. Deze overschrijdingen leggen een grote druk op de organisatieonderdelen die de informatie nodig hebben om hun processen ordelijk te laten verlopen. Voor deze organisatieonderdelen vormen de overschrijdingen een verhoging van het risico dat hun bedrijfsvoering niet aan de eisen voldoet. Wij adviseren de controldirecties (FEZ, HRM, FacB en RZO) belangrijke termijnoverschrijdingen te rapporteren aan de Bestuursraad MenO-inventarisaties Op 23 mei 2003 heeft de directie FEZ een nieuwe richtlijn Misbruik en Oneigenlijk gebruik (MenO) uitgebracht. Zoals uit deze richtlijn blijkt is een van de middelen om het risico van misbruik en oneigenlijk gebruik te beheersen het beschikbaar hebben door elke directie van een inventarisatie van MenOgevoelige regelingen en het in ieder geval één keer per jaar actualiseren van die inventarisatie. In de richtlijn is aangegeven welke elementen het overzicht van MenO-gevoelige regelingen in ieder geval moet bevatten. De overzichten uit de MenO-inventarisaties, die de directies ons ter beoordeling hebben aangeboden, zijn in een relatief groot aantal gevallen niet volledig en volgen niet het stramien van de richtlijn. Ook doen passages in teksten van deze overzichten ons ernstig twijfelen of degenen die met de inventarisaties en de actualisering zijn belast de MenO-problematiek wel voldoende begrijpen. Dit geldt met name voor het begrip restant-meno. Om de MenO-inventarisatie optimaal te benutten voor de beheersing van MenOrisico s en om te waarborgen dat de informatie in de toelichting over restant- MenO juist is, zijn twee maatregelen nodig. De eerste is het geven van voorlichting over de MenO-problematiek aan degenen die zijn belast met de jaarlijkse actualisatie van de MenO-inventarisatie. De tweede is een strikter toezicht op de naleving van de richtlijn, dat het risico van een onvolledige inventarisatie vermindert. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

18 3.2.6 Projecten Europees Sociaal Fonds Het ministerie heeft zowel over het tijdvak als over het tijdvak subsidies aangevraagd bij en gekregen van het Europees Sociaal Fonds. Het agentschap van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat als betalings- en beheersautoriteit voor het ESF optreedt, verstrekt voorschotten op verleende subsidies. CFI betaalt deze door aan de instellingen die de subsidies hebben aangevraagd. In het verleden is verzuimd deze betalingen als voorschot te registreren. Toegezegd is dat dit voortaan wel zal gebeuren. In de saldibalans is op ons verzoek het bedrag aan openstaande voorschotten verhoogd met 23 mln. Instellingsaccountants controleren de eindrapportages van de instellingen. Deze controles hebben nog niet het niveau bereikt dat CFI zonder meer kan afrekenen. CFI heeft veel correcties moeten aanbrengen naar aanleiding van ongerijmdheden in de declaratie die de accountant niet had opgemerkt dan wel gerapporteerd. Ook zijn opmerkingen van de instellingsaccountants niet altijd even duidelijk. Het is van belang dat instellingsaccountants hierop worden aangesproken en dat deze bevindingen worden meegenomen in maatregelen ter versterking van het toezicht. Er bestaat nog onduidelijkheid over het subsidiabel zijn van sommige kosten, vooral voor de aan een project toegerekende indirecte kosten. Hierover zal met het agentschap SZW overleg worden gevoerd. 3.3 Themagerichte/partieel roulerende onderzoeken In 2003 zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: rekenschap bij onderwijsdirecties; rekenschap bij cultuur; contractbeheer; logisch toegangsbeheer; informatiebeveiliging en privacy; IT-beheer bij CFI Rekenschap bij onderwijsdirecties Er zijn sterke aanwijzingen dat instellingen van de onderwijssectoren BVE, HBO en WO soms calculerend en creatief omgaan met de regelgeving. Dit is een gevarieerde en complexe problematiek waarvoor het ministerie in 2002 de eerste maatregelen heeft getroffen om de risico s van misbruik en oneigenlijk gebruik te minimaliseren. Het in maart 2003 uitgebrachte Actieplan AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

19 Rekenschap geeft inzicht in de vervolgmaatregelen. Deze zijn in het plan geclusterd in de onderwerpen: aanpassing van wet- en regelgeving; interpretatie van wet- en regelgeving; toezicht, waaronder de intensivering van het stelsel van Accountability, Toezicht en Controle (ATC- stelsel); handhaving en sanctiebeleid; versterking van de beleidscyclus. De streefdata voor realisatie van de maatregelen zijn bijna allemaal gelegen in Een aantal verbeteracties heeft het ministerie gerealiseerd, zoals het instellen van bekostigingsoverleg per onderwijssector, het ontwikkelen van een normatief beoordelingskader en van nadere wetinterpreterende uitvoeringsregels, het uitvaardigen van een sanctiebeleidsregel, het versterken van het Audit Committee met twee externe leden en het omvormen van de Accountantsdienst naar een Auditdienst, In het najaar hebben wij een audit verricht naar de voortgang en uitvoering van enkele verbeteracties in het kader van intensivering ATC. De resultaten van deze audit hebben wij in het rapport rekenschap bij de onderwijsdirecties van december 2003 weergegeven. Het rapport laat een wisselend en een niet in alle opzichten positief beeld zien van de voortgang. Het ministerie heeft stappen gezet, maar concrete resultaten blijken beperkt van omvang. De maatregelen die getroffen zijn hebben vooral betrekking op de opzet van het stelsel. De werking daarvan is nog onvoldoende. Het ontbreekt ook nog aan heldere aansturing vanuit de top van het departement en aan voldoende inbedding van ATC bij de onderwijsdirecties. Verder verdienen het opstellen van risicoanalyses, van instellingsportretten en van risicoprofielen, alsmede het uniform definiëren en het in samenhang brengen van deze begrippen meer aandacht. Dit geldt ook voor de kwaliteit van het regieoverleg toezichthouders bij de directies BVE en HO. Inmiddels heeft de Secretaris Generaal een reorganisatie aangekondigd, waarbij de beleidsvorming en het toezicht op instellingen gescheiden worden Rekenschap bij Cultuur Parallel aan de audit op de voortgang en uitvoering van enkele verbeteracties in het kader van intensivering ATC-stelsel bij de onderwijsdirecties hebben wij een onderzoek op hoofdlijnen uitgevoerd naar het controle- en sanctiebeleid bij de cultuurdirecties en naar de wijze waarop deze directies de jaarstukken 2002 van instellingen hebben beoordeeld. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

20 Wij kwalificeren zowel de opzet als de werking van het controlebeleid als voldoende. Het intakeproces van jaarstukken is beduidend verbeterd ten opzichte van Op een aantal punten zijn nog verbeteringen noodzakelijk en moeten ingezette ontwikkelingen worden voorgezet. Deze worden opgenomen in ons rapport met kenmerk AD/CA/2004/8984 dat wij op korte termijn zullen uitbrengen De directie Kunsten heeft een gedragslijn subsidieverantwoording opgesteld. Deze is echter nog niet gecommuniceerd met de instellingen. Cultuurbreed zijn geen eenduidige procedures geformuleerd en is er geen sprake van een eenduidig sanctiebeleid Contractbeheer Het themaonderzoek contractbeheer was gericht op de formele beoordeling van de naleving van de Regeling Contractbeheer. In het onderzoek zijn aangegane verplichtingen betrokken van twintig organisatieonderdelen. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat de Regeling Contractbeheer gebrekkig wordt nageleefd en dat de bevindingen op hoofdlijnen tot dezelfde conclusies leiden die de Algemene Rekenkamer heeft vermeld in het Rapport bij het Jaarverslag 2002 (RJV 2002) van OCW. Op grond van de uitkomsten van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer is op verzoek van het Audit Committee in 2003 tevens een operational audit uitgevoerd naar de oorzaken van het niet naleven van de richtlijnen. Met de bevindingen van de operational audit kunnen maatregelen worden genomen ter verbetering van het contractbeheer. Met rapport AD/CA/2004/5444 van 22 januari 2004 hebben wij de PSG van de bevindingen uit beide onderzoeken op de hoogte gesteld Logisch toegangsbeheer Wij hebben in 2003 het logisch toegangsbeheer bij de financiële systemen GEFIS, SAP/FICO en Exact onderzocht. Zowel het toekennen, wijzigen en intrekken van toegangsrechten is beoordeeld, als het toepassen van functiescheiding bij het betaalproces. Het logisch toegangsbeheer bij GEFIS en SAP/FICO kwalificeren wij als voldoende. AD/DIR/2004/2058, dd. 15 maart van 28

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2014 Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 1 ALGEMEEN 1.1 Doel en reikwijdte van het controle- en rapportageprotocol Dit controle- en rapportageprotocol

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten.

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten. CONTROLEPROTOCOL AANGAANDE HET GEVEN VAN AANWIJZINGEN OVER DE REIKWIJDTE EN INTENSITEIT VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE IN HET KADER VAN INVESTERINGPROGRAMMA S AGENDA VAN TWENTE EN INNOVATIE PROGRAMMA TWENTE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 240 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2011 Nr. 2 RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2011 VAN HET MINISTERIE

Nadere informatie

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1 Gemeente Den Haag RIS115659s_17-MEI-2004 ACCOUNTANTSRAPPORT EN ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2003 VAN DE GRIFFIE VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE Accountantsrapport blz. 1 Inleiding 1

Nadere informatie

Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën. Samenvattend auditrapport

Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën. Samenvattend auditrapport Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën Samenvattend auditrapport 1 t 1 4 Samenvattend auditrapport 2013 tnfrastructuurfonds (A) 14 maart 2014 Kenmerk ADR/2o14/245 Inlichtingen Auditdienst Rijk Postbus

Nadere informatie

Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer

Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer Bijlage Voortgangsrapportage verbetering voorschottenbeheer: Plan van aanpak, vastgesteld door de Minister van Buitenlandse Zaken op 8 mei 2007 Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Rechtmatigheid in het onderwijs

Rechtmatigheid in het onderwijs Rechtmatigheid in het onderwijs In navolging van gemeenten en provincies wordt het begrip rechtmatigheid in toenemende mate betrokken bij de accountantscontrole van onderwijsinstellingen. Maar wie is verantwoordelijk

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Circulaire nr. Betreft uitvoering krachtens de Datum CVZ 04/42 ZFW 28 juli 2004 CTZ 04/07. Kenmerk Afdeling/Behandelaar Doorkiesnummer

Circulaire nr. Betreft uitvoering krachtens de Datum CVZ 04/42 ZFW 28 juli 2004 CTZ 04/07. Kenmerk Afdeling/Behandelaar Doorkiesnummer Aan de uitvoeringsorganen Ziekenfondswet en/of AWBZ Circulaire nr. Betreft uitvoering krachtens de Datum CVZ 04/42 ZFW 28 juli 2004 CTZ 04/07 Onderwerp Getrouwheidsonderzoek hogekostenverevening 2003 Ingangsdatum

Nadere informatie

Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014. Versie 1.0

Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014. Versie 1.0 Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014 Versie 1.0 Status Definitief Datum 12 maart 2015 1. Privacybescherming en informatiebeveiliging... 3 1.1 Inleiding/privacy by design... 3 1.2 Verwerking

Nadere informatie

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 Gemeente Den Haag Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 ACCOUNTANTSRAPPORT EN C.2007.322 ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2006 VAN DE DIENST BURGERZAKEN VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

Resultaten verantwoordingsonderzoek

Resultaten verantwoordingsonderzoek Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 hoofdstuk de Koning (I) 20 mei 2015 Dit document bevat alle resultaten van ons Verantwoordingsonderzoek 2014 bij zoals gepubliceerd op www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek.

Nadere informatie

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Samenvatting Mede op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de commissie BBV een onderzoek

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de gemeente Amersfoort gesubsidieerde organisaties November 2014 # 4174019 Algemeen Op grond van de

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Controleprotocol voor de accountantscontrole 2013 van de gemeente Sliedrecht 1. Inleiding Voor het jaar 2013 heeft de gemeenteraad aan Deloitte Accountants B.V. opdracht verstrekt om de accountantscontrole

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 240 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2011 Nr. 8 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 14 juni

Nadere informatie

Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988.

Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988. Copro 13126 Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988. 1 Inhoud 1. Algemene uitgangspunten... 3 1.1. Doelstelling... 3 1.2. Wettelijk kader...

Nadere informatie

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Copro 9220 Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Dit protocol treedt in werking op: 16 december 2009 Dit protocol is niet van toepassing op subsidies verleend voor het jaar 2009 of eerder Dit

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1 Directie Bestuur & Organisatie Directie Algemeen Aan de Commissie AB Korte Nieuwstraat 6 65 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 9 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 905 6500

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL SUWI. Inhoudsopgave. 1 Inleiding. 2 Definities

CONTROLEPROTOCOL SUWI. Inhoudsopgave. 1 Inleiding. 2 Definities CONTROLEPROTOCOL SUWI Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Definities 3 Onderwerp en reikwijdte van het accountantsonderzoek en -verklaring 3.1 Kaders gesteld in SUWI 3.2 Uitgangspunten voor het controleprotocol

Nadere informatie

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, - 1 - Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 3 augustus 2012, nr. JOZ/378065, houdende regels voor het verstrekken van aanvullende bekostiging ten behoeve van het stimuleren

Nadere informatie

3 e Voortgangsrapportage dienst

3 e Voortgangsrapportage dienst 3 e Voortgangsrapportage dienst Inleiding De dienst OCW heeft een plan van aanpak verbetering kwaliteit jaarrekening opgesteld. Over de uitvoering van dit plan van aanpak is twee maal eerder via voortgangsrapportages

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

Controleprotocol Projecten Partnership STW KWF Technology for Oncology. Versie d.d. 2 september 2015

Controleprotocol Projecten Partnership STW KWF Technology for Oncology. Versie d.d. 2 september 2015 Controleprotocol Projecten Partnership STW KWF Technology for Oncology Versie d.d. 2 september 2015 1 UITGANGSPUNTEN 3 2 ONDERZOEKSAANPAK 4 3 ACCOUNTANTSPRODUCT 6 2 1 UITGANGSPUNTEN Achtergrond STW en

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Samenvattend auditrapport 2013 Staten-Generaal (MA)

Samenvattend auditrapport 2013 Staten-Generaal (MA) leze: Samenvattend auditrapport 2013 Staten-Generaal (MA) 14 maart 2014 Kenmerk ADR/2o1 4/35 8 Inlichtingen Auditdienst Rijk Postbus zooi 2500 EE Den Haag Inhoud Samenvatting 5 1.1 Controle financiële

Nadere informatie

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol.

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol. Bijlage bij Subsidieverordening Rotterdam 2014 Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam, Gelet op artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014; Besluiten: Vast te stellen

Nadere informatie

Oordeel over de kwaliteit van de verantwoording 2002 van CWI en BKWI

Oordeel over de kwaliteit van de verantwoording 2002 van CWI en BKWI Inspectie Werk en Inkomen Directie Toezicht CWI, SVB en samenwerking De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De heer mr. A.J. de Geus Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Postbus 100 2700 AC Zoetermeer

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft naleving onderwijstijd BVE 2009

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft naleving onderwijstijd BVE 2009 a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

Het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Winsum, gelet op artikel 14 van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens;

Het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Winsum, gelet op artikel 14 van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens; Het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Winsum, gelet op artikel 14 van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens; besluit vast te stellen de navolgende Beheerregeling

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0117 Stichting Portaal t.a.v. het bestuur Postbus 375 3900 AJ VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0705 Veenendaalse Woningstichting t.a.v. het bestuur Postbus 168 3900 AD VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur,

Nadere informatie

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN Bevoegd gezag: Stichting Islamitische Basisscholen Eindhoven School: Tarieq Ibnoe Ziyad Plaats: Eindhoven BRIN-nummer: 22NM nummer AD/RS/42744

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10073 14 april 2015 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 2 april 2015, FenV/732728,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 2074 10 februari 2009 Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 29 januari 2009, DBC/CWZ/WVOB,

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de Auditdienst, voorheen Accountantdienst van het Ministerie van Economische Zaken 1996-2006

Inventaris van het archief van de Auditdienst, voorheen Accountantdienst van het Ministerie van Economische Zaken 1996-2006 Nummer archiefinventaris: 2.06.174 Inventaris van het archief van de Auditdienst, voorheen Accountantdienst van het Ministerie van Economische Zaken 1996-2006 Auteur: Doc-Direkt Nationaal Archief, Den

Nadere informatie

Jaarverslaggeving onderwijs

Jaarverslaggeving onderwijs Jaarverslaggeving onderwijs Input Evaluatie invoering RJ 660 Brief CFI d.d. 16 december 2009 Afstudeerproject Johan Berkouwer Samenvatting in MAB en Het jaar verslagen Actuele ontwikkelingen Knelpunten

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten.

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten. INTERNE CONTROLE FRACTIEBUDGETTEN GEMEENTE COEVORDEN PROCESEIGENAAR: Bert Kunnen 1. Doel en aanpak controle Doel onderzoek Het doel van de controle is om vast te stellen dat de verstrekte fractiebudgetten

Nadere informatie

Het controle- en rapportageprotocol heeft de volgende indeling:

Het controle- en rapportageprotocol heeft de volgende indeling: Bijlage, als bedoeld in artikel 1a van de Regeling verantwoording kosten Wvg-woonvoorzieningen. CONTROLE- EN RAPPORTAGEPROTOCOL 2002 Besluit rijksvergoeding Wvg-woonvoorzieningen voor de bij de gemeente

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

De beleidsartikelen (artikel 12)

De beleidsartikelen (artikel 12) 12. TEGEMOETKOMING ONDERWIJSBIJDRAGE EN SCHOOLKOSTEN 12.0 Hoofdlijnenakkoord Balkenende II 12.0.1 Topprioriteiten (intensiveringen) Van de enveloppemiddelen die ingezet worden voor de «begeleiding nieuwe

Nadere informatie

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR BESTUURLIJKE PRAKTIJKEN Bevoegd gezag: Stichting Islamitische Basisscholen Breda en omstreken School: Okba Ibnoe Nafi Plaats: Breda BRIN-nummer: 24RZ nummer AD/RS/42747

Nadere informatie

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit.

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit. Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Tel: (040) 2345000 Fax: (040) 2345014 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Heusden t.a.v. de heer

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17134 26 juni 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 13 juni 2013, nr. JOZ/499515,

Nadere informatie

Onderzoekscommissie Steenwijkerland

Onderzoekscommissie Steenwijkerland Onderzoekscommissie Steenwijkerland Adviesrapportage onderzoek verbouwing De Meenthe (2) 1 oktober 2012 Colofon Een onderzoek door de raad is een op waarheidsvinding gericht onderzoek naar een specifiek

Nadere informatie

De verklaring kan worden verstrekt door een registeraccountant (RA) of een accountant administratieconsulent (AA).

De verklaring kan worden verstrekt door een registeraccountant (RA) of een accountant administratieconsulent (AA). Controleprotocol eindverantwoording overeenkomsten en subsidies jeugdhulp en overeenkomsten maatwerkvoorziening begeleiding samenwerkende gemeenten Lekstroom 2015 (aangepast 20-4-2015) 1. Inleiding Met

Nadere informatie

Drs. J. (Jaap) Bergman RA vestigingsdirecteur - partner. Hartelijk welkom

Drs. J. (Jaap) Bergman RA vestigingsdirecteur - partner. Hartelijk welkom Adequate AO/IB Drs. J. (Jaap) Bergman RA vestigingsdirecteur - partner Hartelijk welkom Onderwerpen 1. Basis AO/IB 2. Toegepast op SWV 3. Risicomanagement 4. Vragen 1. Basis AO/IB 1. Basistheorie AO/IB

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. De vaststelling is gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht en op boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.

GEMEENTEBLAD. De vaststelling is gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht en op boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Burgemeester en wethouder van de gemeente Houten hebben op 21 juli het Controleprotocol jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning Lekstroom vastgesteld. Het protocol is bestemd voor de zorgaanbieders,waarmee

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg Startnotitie Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg 1 Aanleiding voor het onderzoek In de jaarrekening en het jaarverslag leggen Gedeputeerde Staten jaarlijks verantwoording

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Controleplan Project- verantwoordingen. Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle

Controleplan Project- verantwoordingen. Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle Controleplan Project- verantwoordingen Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle Inleiding De afdeling Audit en Interne Controle (AIC) controleert in opdracht van het College van Bestuur de projectverantwoordingen

Nadere informatie

Gelet op artikel 1.9, aanhef en onderdeel d, van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector;

Gelet op artikel 1.9, aanhef en onderdeel d, van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector; (Tekst geldend op: 01-01-2015) Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 10 december 2014, nr. 2014-0000657970, houdende vaststelling van een controleprotocol voor de naleving

Nadere informatie

Rapport aan de minister over het onderzoek van de centrale administratie van 's Rijks schatkist over het jaar

Rapport aan de minister over het onderzoek van de centrale administratie van 's Rijks schatkist over het jaar Auditdienst Rijk Ministerie van Financien Rapport aan de minister over het onderzoek van de centrale administratie van 's Rijks schatkist over het jaar 2012 Rapport aan de minister over het onderzoek

Nadere informatie

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en Accountantsprotocol declaratieproces revalidatiecentra fase 2 : bestaan en werking Versie 29 september 2015 Inhoud 1. Inleiding en uitgangspunten 3 2. Onderzoeksaanpak accountant 4 2.1 Doel en reikwijdte

Nadere informatie

FAUNAFONDS, DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT

FAUNAFONDS, DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT INHOUDSOPGAVE Pagina FINANCIEEL VERSLAG 2002 A - Balans per 31 december 2002 4 B - Staat van baten en lasten over het jaar 2002 5 C - Grondslagen voor de financiële

Nadere informatie

Ten behoeve van het Stimuleringsfonds voor de Pers

Ten behoeve van het Stimuleringsfonds voor de Pers Controleprotocol Ten behoeve van het Stimuleringsfonds voor de Pers April 2010 Dit rapport heeft 9 pagina s controleprotocol Inhoudsopgave 1 Algemeen 1 1.1 Inleiding 1 1.2 Uitgangspunten 2 1.3 Doel en

Nadere informatie

WIJZE VAN VERANTWOORDING Regiocontract Achterhoek 2012-2015 Versie april 2012 Voortgangsrapportage De subsidievrager dient jaarlijks uiterlijk 1 maart een voortgangsrapportage over het project in bij de

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

Controle- en rapportageprotocol

Controle- en rapportageprotocol Controle- en rapportageprotocol IOAW, IOAZ en Bbz 2004 Controle- en rapportageprotocol IOAW, IOAZ en Bbz 2004, zoals bedoeld in artikel 7, derde lid van de Regeling financiering en verantwoording IOAW,

Nadere informatie

Aanwijzing Controleprotocol Forensische Zorg 2011

Aanwijzing Controleprotocol Forensische Zorg 2011 Forensische Zorg 2011 Gefactureerde DB(B)C s 2011 en in 2011 afgesloten maar nog niet gefactureerde DB(B)C s Inhoud 1. Inleiding 2. Accountantsonderzoek 3. Procedures van onderzoeken 4. Inhoud van het

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

ONDERWIJSTIJD BIJ NIET- BEKOSTIGDE INSTELLINGEN

ONDERWIJSTIJD BIJ NIET- BEKOSTIGDE INSTELLINGEN ONDERWIJSTIJD BIJ NIET- BEKOSTIGDE INSTELLINGEN INHOUD Samenvatting 5 1 Vraagstelling en onderzoeksopzet 7 1.1 1.2 Aanleiding tot het onderzoek 7 Wettelijke grondslag voor de norm 7 1.3 Inrichting van

Nadere informatie

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern Programma 13.30 uur Opening 13.40 uur Risicomanagement in het onderwijs door Marien Rozendaal RA 14.30 uur Pauze 15.00 uur Risicomanagement

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : Auditcommissie AB CATEGORIE : A-STUK (Afdoeningsstuk) VERGADERING D.D. : 30 september 2014 NUMMER : SEC//AKS/PvL/8375 OPSTELLER : P. van der Loo, 0522-276709

Nadere informatie

Traumazorg Opleiden, Trainen, Oefenen 2014

Traumazorg Opleiden, Trainen, Oefenen 2014 Accountantsprotocol Beschikbaarheidbijdrage cure - op aanvraag Traumazorg Opleiden, Trainen, Oefenen 2014 Bij het aanvraagformulier vaststelling beschikbaarheidbijdrage Traumazorg Opleiden, Trainen, Oefenen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1979-1980 15 637 Casinospelen Nr. 2 Het vroegere stuk is gedrukt in de zitting 1978-1979 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de heer Voorzitter

Nadere informatie

Beheersing en controle bij ESF projecten

Beheersing en controle bij ESF projecten Beheersing en controle bij ESF projecten Wat is interne controle? De interne controle van een organisatie richt zich op het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid (assurance) omtrent het bereiken

Nadere informatie

Notitie 2012/76367 Vaststellen Programma van eisen ten behoeve van de aanbesteding van de accountantsdienst

Notitie 2012/76367 Vaststellen Programma van eisen ten behoeve van de aanbesteding van de accountantsdienst Portefeuillehouder Steller Auditcommissie Raadssessie/vergadering Wettelijke bevoegdheid Notitie 2012/76367 Vaststellen Programma van eisen ten behoeve van de aanbesteding van de accountantsdienst Auditcommissie

Nadere informatie

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1.1. Inleiding DTe vraagt ter verificatie van de aangeleverde cijfers een assurance-rapport van een externe accountant. Een assurance-rapport dient eenmaal per jaar

Nadere informatie

Wet bescherming persoonsgegevens in de praktijk. Aramis Jean Pierre Functionaris voor de gegevensbescherming DUO

Wet bescherming persoonsgegevens in de praktijk. Aramis Jean Pierre Functionaris voor de gegevensbescherming DUO Wet bescherming persoonsgegevens in de praktijk Aramis Jean Pierre Functionaris voor de gegevensbescherming DUO De wettelijke basis Artikel 10 Grondwet. Implementatie Europese Richtlijn 95/46 betreffende

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Papendrecht Inhoudsopgave Controleverordening

Nadere informatie

RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Basisschool Woold. : Winterswijk Woold

RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Basisschool Woold. : Winterswijk Woold RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Basisschool Woold Plaats : Winterswijk Woold BRIN-nummer : 19BC Onderzoeksnummer : 127559 Datum schoolbezoek : 8 november 2012 Rapport vastgesteld

Nadere informatie

Verklaring inzake het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO):

Verklaring inzake het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO): NATIONALE VERKLARING 2009 Op grond van het besluit van de Ministerraad d.d. 5 maart 2010, verklaar ik hierbij namens het Nederlandse kabinet, vanuit mijn positie en verantwoordelijkheid als minister van

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

SVR2014-subsidiecontroleprotocol (als bijlage 2 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014)

SVR2014-subsidiecontroleprotocol (als bijlage 2 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014) SVR2014-subsidiecontroleprotocol (als bijlage 2 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014) De raad van de gemeente Rotterdam, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 28

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

Preview. Beheerregeling Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens

Preview. Beheerregeling Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens Preview Beheerregeling Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens Wordt na goedkeuring van de wet BRP vervangen door Beheerregeling Basisregistratie Personen Gemeentelijk Efficiency Adviesbureau

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L1911 Stichting WonenBreburg t.a.v. het bestuur Postbus 409 5000 AK TILBURG Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

Onderwerp van het voorstel Onderzoek jaarrekening 2002 van de Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen

Onderwerp van het voorstel Onderzoek jaarrekening 2002 van de Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen Voorstel aan de Raad 144/2003 (definitief) Registratienummer Fatale datum raadsbesluit 9 juli 2003 Opgesteld door, telefoonnummer Griffie, 2520 Programma Portefeuillehouder P.J.J. Lucassen Onderwerp van

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie