Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen"

Transcriptie

1 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen Weet u wat er op u afkomt? kpmg.nl 1 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

2 Voorwoord AANLEIDING In 2013 is veel commotie ontstaan in het ZBO-veld rondom de kabinetsdoelstelling om Zelfstandige Bestuursorganen (hierna: ZBO s) te herpositioneren. Deze herpositionering heeft onder andere betrekking op de wijze waarop de governance binnen ZBO s zou moeten worden ingericht, zoals méér directe sturing en toezicht via departementen, het opheffen van raden van toezicht en deze vervangen door toezicht vanuit het departement (vanuit de ministeriële eindverantwoordelijkheid), eventueel aangevuld met een adviesraad. Versterkt dit de sturing en toezicht op de ZBO s? Zijn de departementen in staat die veranderende rollen ook daadwerkelijk goed in te vullen? ZBO s spelen een belangrijke rol in de publieke sector. Enerzijds als het gaat om efficiënte en doelmatige dienstverlening aan o.a. de burgers en anderzijds als het gaat om toezicht houden op gereguleerde sectoren. In het Regeerakkoord en de daaruit voortvloeiende voorstellen worden belangrijke veranderingen in gang gezet. Deze veranderingen worden geïnitieerd vanuit verschillende departementen en zijn gericht op het versterken van de sturing en toezicht, efficiënte bedrijfsvoering en excellente dienstverlening. De Algemene Rekenkamer heeft in een brief van 1 maart 2014 de complexiteit en onderlinge samenhang van de projecten en maatregelen onder de aandacht van de Tweede Kamer gebracht. DILEMMA Het palet aan ZBO s qua maatschappelijke functie is breed. Sommige ZBO s zijn uitvoeringsorganisaties die daarmee een belangrijke maatschappelijke dienstverlening vervullen, zoals RDW, CBR, UWV, Staatsbosbeheer en Kadaster. Andere ZBO s hebben de functie van toezichthoudend orgaan op bepaalde markten zoals de AFM, ACM en NZA. Dit onderscheid is van wezenlijke aard om de discussie over de positionering van de ZBO s en met name de inrichting van de governance goed te kunnen voeren. Intern toezicht (raden van toezicht of vergelijkbare gremia) worden over het algemeen gezien als een verlengde van het extern toezicht (verticale sturing, ofwel departementale sturing). Het toezichtdomein van raden van toezicht reikt in onze definitie verder dan alleen organisatorische aangelegenheden, maar behelst ook maatschappelijke en eventueel beleidsmatige toezichtselementen. ZBO s hebben de afgelopen jaren belangrijke efficiencyslagen kunnen maken in de uitvoering van hun diensten ten behoeve van het publiek. Dit was hoogstwaarschijnlijk nooit gerealiseerd indien ze onder de directe aansturing van de departementen waren gebleven. De herpositionering heeft tot gevolg dat scheiding van rollen (opdrachtgever, opdrachtnemer en uitvoering) diffuus wordt en rollen mogelijk vermengd worden. Aangezien een van de aanleidingen voor de herpositionering ook incidenten bij ZBO s betreft is niemand gebaat bij een diffuse rolverdeling. 2 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

3 De dilemma s die de toezichthouders ervaren raken hun eigen verantwoordelijkheden. Waar ben ik accountable voor? Kan ik bij de verschuiving van verantwoordelijkheden mijn rol als toezichthouder nog naar behoren uitvoeren? Indien de directe invloed van de departementen groter wordt gooien we dan juist weg hetgeen we de laatste decennia hebben bereikt? In navolging op onze bijeenkomst in oktober 2013, genaamd Gepast toezicht op Zelfstandige Bestuursorganen, en de daaruit voortvloeiende publicatie (januari 2014) hebben wij in het najaar van 2014 de maatschappelijke discussie voortgezet rondom dit actuele thema. We zijn met belanghebbenden binnen het toezicht domein van ZBO s opnieuw het gesprek aangegaan om de veranderingen en de zorgen die men ervaart te bespreken. UITKOMSTEN ENQUETE Deze publicatie bestaat uit uitkomsten van onze enquête Passend Toezicht in combinatie met de input zoals verkregen tijdens onze bijeenkomst in oktober 2014 en geeft inzicht in drie hoofdthema s: Status quo? Weet u als toezichthouder wat er allemaal op u afkomt? Op welke wijze is de herpositionering van invloed geweest op de wijze waarop intern toezicht is (her)ingericht? Interactie Welke vormen en frequentie van interactie zijn gewenst bij een herdefiniëring van toezichtstaken en verantwoordelijkheden? Zijn departementaal toezicht en intern toezicht complementair aan elkaar? Toekomstvisie Is er een toekomst voor intern toezicht? Is een rolvermenging op het departement (opdrachtgever, opdrachtnemer en uitvoering) ongewenst? De resultaten verstrekken zinvolle inzichten rondom de discussie over toezicht bij ZBO s. Een discussie die wij zullen blijven volgen vanuit onze eigen betrokkenheid bij ZBO s en blijven voeden vanuit onze eigen deskundigheid. Wij willen dit debat graag voortzetten. Hoe werken in- en extern toezicht optimaal samen? Wat zijn daarin de aandachtsgebieden? Hoe verhouden gedrags- en cultuurelementen zich tot regelgeving en invulling van publieke waarden in het toezicht op het functioneren van ZBO s? In het najaar van 2015 zullen wij hierover weer een bijeenkomst organiseren. Wij zijn uiteraard ook eerder beschikbaar om met u over deze thema s van gedachte te wisselen. Met vriendelijke groet, Wim Touw Den Haag, februari Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

4 Inhoudsopgave Informatie over de respondenten 5 Uitkomsten enquête Status quo? Interactie Toekomstvisie Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

5 Leeswijzer Deze publicatie bestaat uit uitkomsten van onze enquête Passend toezicht in combinatie met de input zoals verkregen tijdens onze bijeenkomst in oktober De enquête besloeg in totaal 22 vragen verdeeld over drie hoofdthema s; Status quo, interactie toezicht en andere actoren en toekomstvisie. Voor de vragen zijn overwegend de keuzemogelijkheden eens/oneens/onbekend voorgelegd. De respondenten zijn in de gelegenheid gesteld om een toelichting te verstrekken bij elke vraag middels een tekstblok. Informatie over de respondenten De respondenten zijn betrokken bij ZBO s in verschillende rollen, waaronder: - Raad van Toezicht - Raad van Advies - Raad van Commissarissen - Bestuurder Ervaringsjaren in de betreffende rol bij ZBO s bedraagt: - van 3 maanden tot meer dan 20 jaar - gemiddeld genomen 8 jaar De ZBO s waarbij de respondenten betrokken zijn vallen onder de eindverantwoordelijkheid van verschillende ministeries, waaronder: het ministerie van OCW, het ministerie van I&M, het ministerie van SZW, het ministerie van EZ en het ministerie van VWS. 5 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

6 Status quo? Weet u als toezichthouders wat er allemaal op u afkomt? 30% van de respondenten heeft na uitkomen van het rapport Onderzoek naar herpositionering van ZBO s (mei 2013) veranderingen in het intern toezicht binnen ZBO s waargenomen. Het merendeel van de geënquêteerden heeft geen of nog geen veranderingen geconstateerd. Geconcludeerd mag worden dat de in voornoemd rapport geadviseerde veranderingen in een aantal gevallen (nog?) niet zijn opgevolgd. Is hier sprake van stilte voor de storm of bestaat er een (fundamenteel) verschil van inzicht over de te volgen weg? Quieta non movere Wat rustig is niet storen 6 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

7 Veranderingen in het intern toezicht van ZBO s Het rapport Onderzoek naar herpositionering van ZBO s van mei 2013 heeft geleid tot waarneembare veranderingen in de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van het intern toezicht binnen het ZBO waar ik vanuit mijn rol betrokken ben. Eens ONEens onbekend 30% 40% 30% Geen verandering in intern toezicht Het merendeel van de respondenten geeft aan dat het rapport Onderzoek naar herpositionering van ZBO s niet tot waarneembare veranderingen heeft geleid in het intern toezicht binnen het ZBO of is niet bekend of het rapport tot veranderingen heeft geleid. Veranderingen in het intern toezicht : Een derde van de respondenten geeft aan dat het rapport Onderzoek naar de herpositionering van ZBO s van mei 2013 wel tot veranderingen heeft geleid in het intern toezicht van ZBO s. De volgende veranderingen zijn als voorbeelden genoemd: de ontstane situatie is verwarrend; minder zelfstandigheid voor de ZBO s; de Raad van Toezicht is tamelijk machteloos geworden; diverse rollen vanuit het ministerie zijn scherper en duidelijker belegd. 7 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

8 Interactie Welke vormen en frequentie van interactie zijn gewenst bij een herdefiniëring van toezichtstaken en verantwoordelijkheden? Een ruime meerderheid van de geënquêteerden is van mening dat intern toezicht beter toezicht kan houden op het beleid van het ZBO dan het departement. Eén derde is van mening dat het departementaal toezicht toereikend is ingericht om gedegen toezicht uit te voeren, onafhankelijk van het intern toezicht binnen het ZBO. De toezichtstaken en daardoor de behoefte aan informatie en frequentie in contact met het ZBO zijn verschillend. De helft van de respondenten constateert dat het departement andere informatie ontvangt van de Raden van Bestuur dan de interne toezichthouders. Het intern toezicht is meer operationeel en bedrijfsmatig, terwijl het departementaal toezicht meer beleidsmatig gericht is. De verschillende vormen van toezicht worden als complementair gezien. Hoewel in veel situaties het departementaal toezicht gebruik maakt van het intern toezicht is hier nog volop ruimte en behoefte voor verbetering en intensivering. Een wisselend beeld bestaat over de vraag of het departementaal toezicht toereikend is ingericht om onafhankelijk van het intern toezicht gedegen toezicht uit te kunnen uitvoeren. De frequentie van het contact met de externe accountant wordt door de helft van de respondenten als voldoende ervaren; in een aantal gevallen is er geen direct contact met de accountant separaat van het Bestuur. Ook in de relatie tussen toezichthouders en de externe accountant is er derhalve ruimte en behoefte om deze te intensiveren. De informatiestromen impliceren een complementair karakter tussen het intern toezicht en departementaal toezicht. Naar voren komt het beeld dat veel respondenten er de voorkeur aan geven de interactie tussen de verschillende toezichtlagen te intensiveren in plaats van de wijze waarop de toezicht binnen het ZBO is ingericht te herdefiniëren. Vis unita fortior Vereende kracht is sterker 8 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

9 Het bestuur Intern toezicht binnen het ZBO kan beter toezicht houden op het beleid van het ZBO dan het departement, omdat het intern toezicht directer en frequenter contact heeft met bijvoorbeeld de Raad van Bestuur. Eens ONEens ONBEKEND 86% 0% 14% Voordelen intern toezicht Het merendeel van de respondenten is van mening dat intern toezicht beter toezicht kan houden op het beleid van het ZBO dan het departement. Argumenten hiervoor kunnen zijn: intern toezicht staat dichter bij het management van het ZBO; intern toezicht heeft directer en frequenter contact met het bestuur en management van het ZBO; intern toezicht kan gericht specifieke toezichtstaken op zich namen als aanvulling op het departementaal toezicht. 9 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

10 Het bestuur De Raad van Bestuur verstrekt dezelfde informatie aan het intern toezicht binnen het ZBO als aan het departement. Eens ONEens onbekend 33% 50% 17% Verschillende informatie Volgens de helft van de respondenten ontvangt het departement andere informatie van de Raden van Bestuur van ZBO s dan interne toezichthouders. Uit onze enquête komt naar voren dat de informatiebehoeften van de interne toezichthouders en het departement verschillen. Het intern toezicht is meer operationeel en bedrijfsmatig, terwijl het departementaal toezicht meer beleidsmatig is. Uit de aan ons verstrekte antwoorden komt eveneens naar voren dat het departement in vergelijking met het intern toezicht andere nadrukken legt op de verkregen informatie. De Raad van Toezicht is er voor het bestuur van de ZBO terwijl het departement een meer formele relatie kent. 10 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

11 Het departement Het departementaal toezicht maakt gebruik van het intern toezicht binnen het ZBO. Eens ONEens onbekend 62% 25% 13% Steunen op intern toezicht Een ruime meerderheid van de respondenten geeft aan dat het departementaal toezicht gebruik maakt van het intern toezicht. De respondenten noemen de volgende gebieden waar het departementaal toezicht gebruik maakt van het intern toezicht : financiën en benoemingen; primaire processen en bedrijfsvoeding; het departement leest de verslagen van de RvT en de audit commissie. Onafhankelijk toezicht door departement: Uit onze enquête komt naar voren dat t.a.v. de uitvoering binnen het ZBO het departementaal toezicht onafhankelijk belegd dient te worden. Indien het ZBO geen intern toezicht heeft kan het departement werken met een onafhankelijke audit committee. 11 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

12 Het departement Het departementaal toezicht is toereikend ingericht om gedegen toezicht uit te voeren onafhankelijk van het intern toezicht binnen het ZBO. Eens ONEens onbekend 37% 25% 38% Onafhankelijk departementaal toezicht Er is een diffuus beeld of het departementaal toezicht toereikend is ingericht om onafhankelijk van intern toezicht gedegen toezicht uit te oefenen op ZBO s. Van de respondenten is 37% het eens met de stelling en 25% is het oneens. De overige respondenten geeft aan niet bekend te zijn of het departementaal toezicht toereikend is ingericht. De reactie onbekend betreft o.a. een respondent die aangeeft dat dit het oordeel moet zijn van het departement en niet van bestuurders. Intensiveren samenwerking departement en intern toezicht Volgens een aantal respondenten kan het departementaal toezicht op een aantal gebieden intensiever gebruik maken van het intern toezicht, waaronder: beoordeling en functioneren van directie; bedrijfsvoering; risico s en tegenmaatregelen. 12 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

13 De accountant U heeft vanuit uw rol binnen het ZBO voldoende contactmomenten met de externe accountant om gedegen inzicht te verkrijgen in de werkzaamheden en bevindingen van de accountant. Eens ONEens onbekend 50% 33% 17% Contactmomenten De helft van de respondenten geeft aan dat er voldoende contactmomenten zijn met de externe accountant om gedegen inzicht te verkrijgen in de werkzaamheden en bevindingen van de accountant. Twee derde van de respondenten geeft aan 1 tot 2 keer per jaar contact te hebben met de accountant, 17% geeft aan 3 tot 4 keer per jaar contact te hebben met de accountant en 17% geeft aan meer dan 5 keer per jaar contact te hebben met de accountant. Zorgen en risico s worden besproken met de accountant Alle respondenten geven aan dat de zorgen en risico s die zij identificeren vanuit hun rol worden besproken met de accountant. 13 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

14 De accountant Heeft u separaat van de Raad van Bestuur rechtstreeks contact met de externe accountant? ja nee onbekend 43% 14% 43% Rechtstreeks contact met de accountant Ruim 40% van de respondenten heeft separaat van de Raad van Bestuur rechtstreeks contact met de externe accountant. 14% van de respondenten geeft aan geen rechtstreeks contact met de externe accountant te hebben separaat van de Raad van Bestuur. Een deel van de respondenten is niet bekend of het intern toezichtorgaan rechtstreeks contact heeft met de externe accountant. Een van de respondenten licht toe dat mogelijk een ander lid van het intern toezicht dit contact wel heeft. 14 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

15 Toekomstvisie op welke wijze kan intern toezicht complementair worden aan departementaal toezicht? Van de geënquêteerden is de overgrote meerderheid van mening dat een Raad van Toezicht/Raad van Commissarissen bij een ZBO het beste het departementaal toezicht kan versterken. Deze vorm van toezicht heeft een duidelijke voorkeur boven die van een Raad van Advies. Waarschijnlijk is deze voorkeur gebaseerd op de wettelijke grondslag en duidelijkere verantwoordelijkheden van een Raad van Toezicht/Raad van Commissarissen, in tegenstelling tot een Raad van Advies. Een kleine meerderheid van de respondenten geeft aan dat de rollen van opdrachtnemer, opdrachtgever en toezichthouder niet goed kunnen worden gescheiden door het departement. De herpositionering heeft tot gevolg dat scheiding van de rollen (opdrachtgever, opdrachtnemer en uitvoering) diffuus wordt en rollen mogelijk vermengd worden. Vrijwel alle geënquêteerden zijn van mening dat bij een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen het intern toezicht binnen ZBO s enerzijds en de minister anderzijds, een deel van het departementaal toezicht bij het intern toezicht belegd kan blijven of belegd kan worden. Samen is het devies, vereen de krachten, behoud het goede, wees helder en evenwichtig in rollen en verantwoordelijkheden. Clara pacta Duidelijke afspraken 15 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

16 intern toezicht Welke vorm van intern toezicht binnen het ZBO versterkt uw inziens het departementaal toezicht het beste? Raad van Toezicht Raad van Commissarissen Raad van Advies 57% 29% 14% Vormen van intern toezicht Intern toezicht kan op verschillende wijzen worden ingericht. Veelvoorkomende vormen van toezicht betreffen een Raad van Toezicht, een Raad van Advies of een Raad van Commissarissen. Van de respondenten vindt 57% dat een Raad van Toezicht bij een ZBO het beste het departementaal toezicht kan versterken. 29% van de respondenten vindt dat een Raad van Commissarissen het departementaal toezicht bij ZBO het beste kan versterken en 14% noemt een Raad van Advies als beste wijze om het intern toezicht vorm te geven als versterking op het departementaal toezicht. 16 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

17 De rollen van het departement Met de verschuiving van intern toezicht binnen ZBO s naar het departement verkrijgt laatstgenoemde drie rollen, namelijk: de rol van opdrachtnemer, opdrachtgever en toezichthouder. Mijns inziens kunnen deze drie rollen op gedegen wijze worden gescheiden door het departement. Eens ONEens onbekend 29% 57% 14% Scheiding van de rollen opdrachtnemer, opdrachtgever en toezichthouder is essentieel 57% van de respondenten vindt niet dat de drie rollen van opdrachtnemer, opdrachtgever en toezichthouder op gedegen wijze kunnen worden gescheiden door het departement. Uit onze enquête komt naar voren dat het essentieel is dat deze rollen scherp onderscheidend worden belegd. Dat kan in principe binnen een departement, maar is dit lastiger om te doen. 17 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

18 Departementaal toezicht beleggen bij intern toezicht Bij een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen het intern toezicht binnen ZBO s en de minister kan een deel van het departementaal toezicht worden belegd bij het intern toezicht binnen ZBO s. Eens ONEENS onbekend 86% 0% 14% Scheiding van de rollen opdrachtnemer, opdrachtgever en toezichthouder is essentieel Het merendeel van de respondenten geeft aan dat bij een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen het intern toezicht binnen ZBO s en de minister een deel van het departementaal toezicht bij het intern toezicht belegd kan worden. Voorbeelden van verantwoordelijkheden die bij het intern toezicht belegd kunnen worden zijn: benoemen en ontslaan van bestuursleden; goedkeuring van de begroting (of een vetorecht); toezicht op de jaarrekening en het jaarverslag; het reilen en zeilen intern. Uit onze enquête komt naar voren dat de Raad van Toezicht tamelijk machteloos is geworden sinds de kaderwet ZBO s. 18 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

19 Relevante publicaties Hier treft u enkele relevante publicaties van ons aan die interessant voor u kunnen zijn. U kunt deze publicaties opvragen via 19 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

20 kpmg.nl Gepast toezicht op zelfstandige bestuursorganen 1 Gepast toezicht op zelfstandige bestuursorganen Uitkomsten enquête Gepast toezicht op zelfstandige bestuursorganen Uitkomsten enquête De publicatie betreft een geanonimiseerde selectie van de uitkomsten uit de enquête Gepast toezicht op zelfstandige bestuursorganen. Deze publicatie geeft inzicht in de wijze waarop leden van toezichthoudende organen binnen ZBO s heden ten dage invulling geven aan en denken over hun toezichtsfunctie, onderverdeeld naar vier hoofd-thema s: Raad van Toezicht versus Departementaal Toezicht; opzet van het toezichtorgaan (kaders, rollen, verantwoordelijkheden); werking van het toezichtorgaan (invulling rol en wijze van verantwoording); persoonlijke overwegingen. De transformatie naar een informatiegedreven overheid Wat zijn de prioriteiten van bestuurders en CIO s? Het regeerakkoord en de Visiebrief digitale overheid 2017 zetten een duidelijke stip op de horizon voor de toekomst van de overheidsdienstverlening aan burgers en bedrijfsleven. De impact hiervan is enorm en organisatorisch en technisch ligt een megaoperatie in het verschiet. Deze publicatie is een verkenning van KPMG naar hoe de Nederlandse overheid deze ambities kan invullen en welke prioriteiten er zijn voor bestuurders en CIO s om dat te doen. We hebben in dat kader enkele tientallen diepte-interviews afgenomen en de resultaten daarvan in een rondetafelgesprek bediscussieerd. De hoofdlijnen en het handelingsperspectief treft u in deze publicatie aan. Meer grip op doelmatigheid Handreikingen uit het KPMG-onderzoek naar doelmatigheid en sturing bijuitvoeringsorganisaties We hebben zowel het perspectief van de uitvoeringsorganisaties als dat van de departementen onderzocht. Leden van de raad van bestuur en directeuren bedrijfsvoering van uitvoeringsorganisaties hebben we via een enquête gevraagd naar hun ervaringen. Bij de departementen hebben we aanvullende interviews afgenomen en verwerkt in de tekst. Hoe kijken beide tegen de bestaande sturingsrelaties aan? We onderzochten de wijze waarop uitvoeringsorganisaties sturen op doelmatigheid en welke rol de afspraken met het departement hierin spelen. In deze publicatie vindt u een weerslag van dit onderzoek, samen met een aantal praktische handreikingen wat dit onderzoek nu voor uw uitvoeringsorganisatie betekent en nog in de toekomst kan betekenen. Cyber Security, a theme for the boardroom Cyber security wordt een steeds belangrijker thema voor organisaties sinds de afgelopen jaren. Mede door het toenemende aantal incidenten en de verdere digitalisering is de impact van cybercrime steeds groter. Bestuurders kunnen er niet meer om heen om cyber security een prominente plek te geven op de strategische risk agenda. Audit Committee Quarterly Winter 2014 In the past ten years, the role of the audit committee in the corporate governance framework has become more significant. In the past the audit committee used to be a purely preparatory commission for the supervisory board. Now it is more structured, with its own agenda, profile, minutes, and often a separate set of by-laws. The work has also become more technical and formal, partly as a result of increasing external regulation. This means that audit committee members need a certain background and expertise in order to add value to the committee.the demanding task of being an audit committee chairman is clearly shown in the interview with Henk Scheffers in this edition of the Audit Committee Quarterly. In our second interview in this edition of the Audit Committee Quarterly, Harm Jan de Kluiver talks about the practical impact of the Wet Bestuur & Toezicht. In this edition, you can also read an article about the new independent auditor s report, impressions from the Roundtable meetings we have organised in 2014, and the results of ACI s 2015 Global Survey of some 1,500 audit committee members around the world. Werken aan Samen Succesfactoren voor samenwerkingsverbanden in de Nederlandse overheid Goede samenwerking tussen mensen en/of organisaties draagt bij aan betere dienstverlening en hogere efficiency. Binnen de Nederlandse overheid is dit een thema waar geen enkele organisatie omheen kan. Ministeries, uitvoeringsorganisaties, provincies en gemeenten werken steeds vaker samen in de taakuitvoering naar burgers en bedrijfsleven en op het gebied van bedrijfsvoering, daartoe aangezet door de potentiële voordelen en extra geprikkeld door uitdagende taakstellingen. Programma s zoals de Compacte Rijksdienst en de Hervormingsagenda spelen bij dit alles een belangrijke rol. 20 Passend toezicht op zelfstandige bestuursorganen 2015 KPMG Advisory N.V.

21 Contact Wim Touw E. T. (070) Mari Brabers E. T. (070) Caroline Molenaar E. T. (070) KPMG N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer , is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Cooperative ( KPMG International ), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG, het logo en cutting through complexity zijn geregistreerde merken van KPMG International.

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

Veranderende eisen van institutionele klanten. Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012

Veranderende eisen van institutionele klanten. Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012 Veranderende eisen van institutionele klanten Roel Menken Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012 2020 is geen science fiction 2020 is al over 7 jaar! Parallellen met de consumentengoederenmarkt

Nadere informatie

Trendonderzoek woningcorporaties 2013

Trendonderzoek woningcorporaties 2013 Trendonderzoek woningcorporaties 2013 Corporatiebestuurders over 2020 In het najaar van 2012 spraken we in individuele gesprekken met een groot aantal bestuurders van woningcorporaties. We bespraken met

Nadere informatie

Samenvatting. Pagina 7

Samenvatting. Pagina 7 Samenvatting De rijksoverheid ziet zich de komende jaren voor grote uitdagingen gesteld. Als gevolg van de financiële en economische crisis is de overheidsbegroting uit het lood geslagen. De oplopende

Nadere informatie

Risico s managen is mensenwerk

Risico s managen is mensenwerk TRANSPORT Risico s managen is mensenwerk Ondernemen is kansen zien en grijpen, maar ook risico s lopen. Risicomanagement behoort daarom tot de vaste agenda van bestuurders en commissarissen. Omdat ook

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

Profiel lid Raad van Toezicht

Profiel lid Raad van Toezicht Profiel lid Raad van Toezicht De huidige Raad van Toezicht (RvT) bestaat uit zes leden. De RvT streeft naar een maatschappelijk heterogene samenstelling van leden die herkenbaar en geloofwaardig zijn in

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Toekomstverkenning RIBW s

Toekomstverkenning RIBW s Toekomstverkenning RIBW s Congres RIBW Alliantie Wouter Bos Sectorleider KPMG Gezondheidszorg Partner, KPMG Plexus 21 maart 2013 Maatregelen Bestuurlijk Akkoord en Regeerakkoord Ambulantisering: in 2020

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen. Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen

Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen. Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen Juni 2014 Inhoudsopgave Samenvatting 2 Onderzoeksresultaten 3 Contactpersonen 6 Onderzoeksresultaten groen ondernemen

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten big data. Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data

Onderzoeksresultaten big data. Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data Onderzoeksresultaten big data Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data Mei 2014 Inhoudsopgave Samenvatting 2 Onderzoeksresultaten 3 Contactpersonen 7 Onderzoeksresultaten big data 2 Samenvatting

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Corporatie in control

Corporatie in control Corporatie in control Professionalisering van de financiële functie Een onderzoek naar de volwassenheid van de financiële functie en ambitie voor de toekomst KPMG 201 2 Corporaties in control Inleiding

Nadere informatie

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 From business transactions to process insights BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 Korte introductie Process mining in de audit Enkele voorbeelden Uitdagingen & de toekomst 1 Korte introductie

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding 6 2 Resultaten 2.1 Wordt de Code toegepast? 2.2 Met welk besturingsmodel wordt gewerkt? 2.3 Welke thema s uit de Code hebben

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen

Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen MEMORIE VAN ANTWOORD Inleiding Met belangstelling heb ik kennis genomen

Nadere informatie

diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel

diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel HR benchmark: diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel KPMG ziet veel corporaties die gedwongen zijn, of anticiperen op schaarser wordende middelen en veranderende kerntaken. Aangezien de

Nadere informatie

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor?

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Anna van Poucke Voorzitter KPMG gezondheidszorg Nederland Er vindt een aantal fundamentele ontwikkelingen plaats binnen de gezondheidszorg De veranderende samenstelling

Nadere informatie

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Informatievoorziening en omgaan met stakeholders maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Programma Kennismaking- specifieke vragen Informatievoorziening en omgaan met stakeholders Lichte maaltijd Risicofactoren

Nadere informatie

samenwerking regie verbonden partijen

samenwerking regie verbonden partijen Geacht raadslid, U bepaalt de hoofdlijnen van het beleid. U controleert het college. U vertegenwoordigt daarin de inwoners van Delft. Geen gemakkelijke taak. Vraagstukken zijn vaak niet binnen de eigen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Datum 13 mei 2014 Het kabinetsbeleid ten aanzien van zbo's

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Datum 13 mei 2014 Het kabinetsbeleid ten aanzien van zbo's > Retouradres De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal DG Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk enmerk Bijlage(n)

Nadere informatie

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Be prepared for the future Herman Huidink & Hans de Jong TCF / TRM Basics (I) Werkstromen Tax Tax risk management & control Tax reporting & compliance

Nadere informatie

Handreiking Bedrijfsvoering voor Raadsleden

Handreiking Bedrijfsvoering voor Raadsleden Handreiking Bedrijfsvoering voor Raadsleden Handreiking Bedrijfsvoering voor Raadsleden Bedrijfsvoering alleen voor het college? De bedrijfsvoering is weliswaar primair een taak van het college, maar de

Nadere informatie

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID 9 september 2014 George Leih MIJN ACHTERGROND 2002 - nu 30+ projecten geauditeerd UWV,

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

ONDERWIJSPR1MAIR. Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101

ONDERWIJSPR1MAIR. Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101 ONDERWIJSPR1MAIR Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101 Bergambacht, 31 augustus 2015 Betreft: verzoek tot herbenoeming lid Raad van Toezicht Geachte

Nadere informatie

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Oktober 2015 1 Traverse, thuis in opvang en begeleiding, missie Traverse is een Stichting voor maatschappelijke opvang in Midden-Brabant en organiseert

Nadere informatie

ons kenmerk ECFE/U201401021 Lbr. 14/036

ons kenmerk ECFE/U201401021 Lbr. 14/036 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Rapport Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECFE/U201401021

Nadere informatie

(financiële) verantwoording passend onderwijs

(financiële) verantwoording passend onderwijs (financiële) verantwoording passend onderwijs Conferentie Naoberschap - Meesterschap, vrijdag 10 oktober 2014 Start with why? Waarom is verantwoording van belang? Hoe geef ik handen en voeten aan verantwoording?

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

De controle van de groepsjaarrekening

De controle van de groepsjaarrekening De controle van de groepsjaarrekening Frans de Groot en Victor Valckx, Assurance Organisaties reageren steeds sneller met overnames, herstructureringen, reorganisaties en internationalisering op de dynamische

Nadere informatie

Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis

Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis BIJLAGE A Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis Dit profiel is vastgesteld op 28 mei 2013 op grond van het bepaalde in artikel 3.1 van het reglement van de raad van toezicht. 1. Profiel raad

Nadere informatie

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA Profiel Raad van Toezicht Stichting de Woonmensen/ KWZA KP 14 november 2012 1 Inleiding Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Toezicht is, dat deze bestaat uit generalisten die gezamenlijk een

Nadere informatie

Governance en de rol van de RvT. 8 mei 2013. Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU

Governance en de rol van de RvT. 8 mei 2013. Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU Het Zijlstra Center for Public Control and Governance Vrije Universiteit Amsterdam Governance en de rol van de RvT 8 mei 2013 Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU Inhoudsopgave Doen we het goed? Doen

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

twee nieuwe leden waaronder een beoogd voorzitter

twee nieuwe leden waaronder een beoogd voorzitter Vacature twee leden Raad van Toezicht waaronder een beoogd voorzitter Stichting Voortgezet Vrijeschool Onderwijs Noord-Holland De Stichting De Stichting Voortgezet Vrijeschool Onderwijs Noord-Holland (SVVONH),

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012 Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen 7 mei 2012 Voorwoord Onderwerp: resultaten onderzoek Controle en Vertrouwen Geachte heer, mevrouw, Hartelijk dank voor uw medewerking aan het onderzoek naar

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

De Wet goed onderwijs, goed bestuur: vormen van toezicht

De Wet goed onderwijs, goed bestuur: vormen van toezicht 3 De Wet goed onderwijs, goed bestuur: vormen van toezicht Op 1 augustus 2010 is de Wet goed onderwijs, goed bestuur in werking getreden. Een van de elementen uit deze wettelijke regeling is de verplichting

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen

Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen Programma Introductie Better practices Doen we de juiste dingen Discussie Einde 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland

Nadere informatie

Charter Audit Comité Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 2 oktober 2014

Charter Audit Comité Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 2 oktober 2014 Charter Audit Comité Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 2 oktober 2014 Charter van het Audit Comité van de Raad van Bestuur van Indaver NV 1 Doelstelling van het Auditcomité Het Auditcomité van Indaver

Nadere informatie

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY OMGAAN IS HET MET OVERHEIDS- MEER- TOEZICHT SCHALIG- IN HEID ORDE? De overheid is niet in staat haar toezicht consistent en werkbaar te organiseren, schrijft consultant en governance expert Hans Hoek tekst

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

Positionering in de onderwijssector

Positionering in de onderwijssector Positionering in de onderwijssector INHOUDSOPGAVE 1. Strategie en ambitie... 3 2. Succesfactor... 4 2.1. Algemeen... 4 2.2. Betrokken aanpak... 4 2.3. Deskundigheid... 5 2.4. Vaste teams... 5 3. Kennis

Nadere informatie

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V.

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Dit reglement is op 3 april 2013 door de Raad van Commissarissen vastgesteld. Achtergrond en inleiding De

Nadere informatie

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Agenda 1) Algemeen Internal Audit 2) Waarom frequenteren van onderzoeken 3) Totstandkoming en inhoud Missie Internal

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L1911 Stichting WonenBreburg t.a.v. het bestuur Postbus 409 5000 AK TILBURG Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport.

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.minlnv.nl Betreft

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0705 Veenendaalse Woningstichting t.a.v. het bestuur Postbus 168 3900 AD VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur,

Nadere informatie

Functieprofiel Raad van Toezicht

Functieprofiel Raad van Toezicht Functieprofiel Raad van Toezicht Opgesteld: november 2014 Vastgesteld: 25 november 2014 Functieprofiel Raad van Toezicht SALTO 1 Functieprofiel Raad van Toezicht SALTO Organisatieschets In 2001 zijn de

Nadere informatie

Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën. Samenvattend auditrapport

Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën. Samenvattend auditrapport Audkdienst Rijk j Ministerie van Finandën Samenvattend auditrapport 1 t 1 4 Samenvattend auditrapport 2013 tnfrastructuurfonds (A) 14 maart 2014 Kenmerk ADR/2o14/245 Inlichtingen Auditdienst Rijk Postbus

Nadere informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie Josef Ferlings, Lid van de IAASB, Lid van de IAASB Representations Task Force en Voorzitter van de Auditafdeling IDW Hauptfachausschuss Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning

Nadere informatie

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014 Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 PROFIEL RAAD VAN COMMISSARISSEN 1. Kerntaken van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0117 Stichting Portaal t.a.v. het bestuur Postbus 375 3900 AJ VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

De Minister voor Wonen en Rijksdienst, Handelend in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad;

De Minister voor Wonen en Rijksdienst, Handelend in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad; Regeling van de Minister voor Wonen en Rijksdienst van 2015, nr. , tot instelling van het tijdelijk Bureau ICT-toetsing (Instellingsbesluit tijdelijk Bureau ICT-toetsing) Handelend

Nadere informatie

Gevolgen van de Wet goed onderwijs Goed onderwijsbestuur voor de verhouding tussen gemeenten en verzelfstandigd openbaar onderwijs.

Gevolgen van de Wet goed onderwijs Goed onderwijsbestuur voor de verhouding tussen gemeenten en verzelfstandigd openbaar onderwijs. Gevolgen van de Wet goed onderwijs Goed onderwijsbestuur voor de verhouding tussen gemeenten en verzelfstandigd openbaar onderwijs. Per 1 augustus 2010 is de Wet Goed onderwijs Goed onderwijsbestuur in

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Bavo Europoort B.V. Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen

Nadere informatie

TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje

TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje 4 juli 2011 Bijeenkomst KPMG door Marry de Gaay Fortman Partner HouthoffBuruma m.fortman@houthoff.com Tel: 020 6056365 Toezicht bij maatschappelijke

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Datum 10 december 2014 Betreft Commissiebrief Tweede Kamer inzake Oprichting Stichting Jongeren Op Gezond Gewicht

Datum 10 december 2014 Betreft Commissiebrief Tweede Kamer inzake Oprichting Stichting Jongeren Op Gezond Gewicht > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bezoekadres: Rijnstraat 50 2551 XP Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Interview Frans Cremers Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Het beeld dat buitenstaanders van een auditcommissie hebben is niet altijd even accuraat, meent Cremers. De rol

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Ons stelsel: een tussenstand

Ons stelsel: een tussenstand Ons stelsel: een tussenstand Avéro Achmea Zorgseminar Amerongen, 20 juni 2012 Wouter Bos Voorzitter KPMG Gezondheidszorg Partner, KPMG Plexus Ons stelsel: een tussenstand Kenmerken Uitdagingen Sleutelvragen

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

2. De achtergrond: het Wetsvoorstel MO; stand van zaken en algemeen

2. De achtergrond: het Wetsvoorstel MO; stand van zaken en algemeen MEMO Aan : Leden Woningbouwvereniging Amerongen Leden Adviesraad Volkshuisvesting Amerongen Leden Raad van Toezicht Woningbouwvereniging Amerongen Bestuur Woningbouwvereniging Amerongen Leden Geschillencommissie

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Bestuur (Beleid)

Reglement voor de Raad van Bestuur (Beleid) De Raad van Bestuur van de stichting Van Neynselgroep, gevestigd te s-hertogenbosch, besluit, met inachtneming van de statuten van de stichting zoals gewijzigd bij akte tot statutenwijziging op 28 december

Nadere informatie

Resultaten verantwoordingsonderzoek

Resultaten verantwoordingsonderzoek Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 hoofdstuk de Koning (I) 20 mei 2015 Dit document bevat alle resultaten van ons Verantwoordingsonderzoek 2014 bij zoals gepubliceerd op www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek.

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Inleiding. Vanaf 1 augustus 2011 zijn bij De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Vacatures Raad van Toezicht CVO Noord-Fryslân

Vacatures Raad van Toezicht CVO Noord-Fryslân Vacatures Raad van Toezicht CVO Noord-Fryslân Inleiding CVO Noord-Fryslân is een Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs in het noorden van Friesland. De Vereniging bestaat uit drie scholen: Christelijk

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Reglement Auditcommissie WormerWonen Reglement Auditcommissie WormerWonen Vastgesteld in de Auditcommissie van WormerWonen Ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht op 29 oktober 2014 14 oktober 2014 1 1. INHOUD 1. Doelstelling

Nadere informatie

De organisatie en gezagstructuur van stichting Prisma Almere

De organisatie en gezagstructuur van stichting Prisma Almere De organisatie en gezagstructuur van stichting Prisma Almere Datum 29 november 2011 Versiebeheer Versie definitief Status Vastgesteld RvT 29 november 2011 29 november 2011 Versie def pagina 1 van 8 Inhoudsopgave

Nadere informatie

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg 33149 Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ) Nr. 133 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Profielschets. Raad van Toezicht Junis Kinderopvang

Profielschets. Raad van Toezicht Junis Kinderopvang Profielschets Raad van Toezicht Junis Kinderopvang ERLY the consulting company Opdrachtgever: Junis Kinderopvang Datum: februari 2015 Adviseur: drs. Lilian Vos Inleiding Junis Kinderopvang is een ambitieuze

Nadere informatie

FNV Bouw, FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV, FNV KIEM, FNV Sport, FNV t.a.v. het bestuur. De besturen van de bonden van het gedeelde gedeelte.

FNV Bouw, FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV, FNV KIEM, FNV Sport, FNV t.a.v. het bestuur. De besturen van de bonden van het gedeelde gedeelte. Postadres Postbus 8456, 1005 AL Amsterdam FNV Bouw, FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV, FNV KIEM, FNV Sport, FNV t.a.v. het bestuur. De besturen van de bonden van het gedeelde gedeelte. Datum Onderwerp fusiedocumenten

Nadere informatie

Aan dtkv. 2015/045132 Uw brief van: 9 september 2015 Ons nummer: 05102015.02 Willemstad, 5 oktober 2015

Aan dtkv. 2015/045132 Uw brief van: 9 september 2015 Ons nummer: 05102015.02 Willemstad, 5 oktober 2015 Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Economische Ontwikkeling De heer Stanley M. Palm AmiDos Building, Pletterijweg 43 Alhier Uw nummer (letter): Onderwerp: Bijlage(n): 2015/045132 Uw brief van:

Nadere informatie

ONE-TIER BOARD IS GEEN PANACEE

ONE-TIER BOARD IS GEEN PANACEE Uit het dit voorjaar uitgevoerde (vervolg)onderzoek naar problemen in de raad van commissarissen, genaamd Weg met de muur tussen u en uw bestuur, blijkt opnieuw dat de belangrijkste problemen niet binnen

Nadere informatie

RvC-verslagen geven weinig inzicht

RvC-verslagen geven weinig inzicht RvC-verslagen geven weinig inzicht Erasmus Universiteit Rotterdam September 2010 Dr. Mijntje Lückerath-Rovers Drs. Margot Scheltema contact: luckerath@frg.eur.nl Het onderzoek Ondernemingen : Van 60 ondernemingen

Nadere informatie

Jaarlijkse Algemene Vergadering van Triodos Bank N.V. 20 mei 2016

Jaarlijkse Algemene Vergadering van Triodos Bank N.V. 20 mei 2016 Jaarlijkse Algemene Vergadering van Triodos Bank N.V. 20 mei 2016 1 1. Welkom Jaarlijkse Algemene Vergadering van Triodos Bank N.V. Agenda 1. Welkom 2. Verslag van de Raad van Bestuur 2015 2a. Activiteiten

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Beleid inzake belangenconflicten

Beleid inzake belangenconflicten Beleid inzake belangenconflicten 2 Wat zijn belangenconflicten Bij het verrichten van beleggingsdiensten en activiteiten kunnen zich belangenconflicten voordoen tussen onder andere een financiële instelling

Nadere informatie

Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen

Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen Datum Onderwerp 7 december 2012 Profiel Raad van Toezicht Memo Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen Voor de samenstelling van de Raad van Toezicht wordt uitgegaan van: 1. Profiel Raad van

Nadere informatie

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur Informatieprotocol Datum: 27 april 2010 Aan: Raad van toezicht Van: Raad van bestuur Kenmerk: II-1.1/10.78.1n 1. Inleiding De RvT en de RvB van de St. Anna Zorggroep achten het van belang dat de RvT tijdig

Nadere informatie

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven'

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' 1 Toezicht op bestuur Op 31 mei 2011 is het wetsvoorstel bestuur en toezicht (het "Wetsvoorstel")

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Bestuursreglement Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement is opgesteld

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training Kennis van de Overheid Samenwerken met omgevingsdiensten? Training Inleiding Herkent u zich in de worsteling met uw rol als opdrachtgever van de omgevingsdienst? Gemeenten en provincies zijn immers zowel

Nadere informatie

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007;

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007; Samenwerkingsconvenant tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) inzake de samenwerking en de uitwisseling van informatie met betrekking tot toezicht

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie

Reglement Auditcommissie Reglement Auditcommissie Dit reglement is vastgesteld op grond van artikel 7.1 van het reglement van de raad van commissarissen. Artikel 1: Instelling, samenstelling en doelstelling 1. De raad van commissarissen

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie