Vraag 1 handelt over een begrip dat ergens in Understanding Business voorkomt.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vraag 1 handelt over een begrip dat ergens in Understanding Business voorkomt."

Transcriptie

1 Vraag 1 handelt over een begrip dat ergens in Understanding Business voorkomt. 1. Er bestaat een reeks van begrippen die behoren tot het standaardvocabulaire van een bedrijfskundige. Een van die begrippen is een initial public offering (IPO). Wat is een IPO? a. de eerste openbare presentatie van een nieuw product b. de eerste openbare tender voor een uitbestedings-opdracht c. de eerste openbare aandelen-uitgifte van een onderneming De volgende vragen 2 t/m 4 handelen over begrippen die voorkomen in de hoofdstukken 1 t/m 4 en 21 (Comparative Corporate Governance) van Understanding Business. 2. Men onderscheidt tegenwoordig vijf verschillende factors of production (productiefactoren). Eén daarvan is capital. Waar verwijst het begrip capital naar? a. kapitaalgoederen b. financieel kapitaal c. natuurlijke hulpbronnen 3. Wat dient volgens Understanding Business naast de juridische toelaatbaarheid in beschouwing genomen te worden bij het maken van een ethische beslissing? a. uitsluitend de belangen van verschillende stakeholders b. uitsluitend het gevoel dat men over zichzelf krijgt bij het nemen van een bepaalde beslissing c. zowel de belangen van verschillende stakeholders als het gevoel dat men over zichzelf krijgt bij het nemen van een bepaalde beslissing 3

2 4. In het hoofdstuk 21 over Comparative Corporate Governance worden verschillende typen Corporate Governance behandeld. Een daarvan is het zogenaamde Anglo-Saxon model. Waarom wordt het Anglo-Saxon model ook wel een outsider model genoemd? a. omdat het management onderhevig is aan de tucht van de kapitaalmarkt b. omdat nieuwe topmanagers van buiten de onderneming worden aangetrokken c. omdat de financiers een beslissende stem hebben in het hoogste bestuursorgaan van de onderneming De volgende vragen 5 t/m 17 handelen over Productie/Supply Chain Management, Organisatiemodellen, Management en HRM 5. In hoofdstuk 10 van Understanding Business wordt met een case-beschrijving geïllustreerd hoe een grote onderneming als pakjesvervoerder UPS de principes van het Scientific Management toepast. Welke van de onderstaande citaten is specifiek voor het Scientific Management? a. Because the jobs require more thinking, the company had begun hiring a new breed of skilled, college-educated workers. b. Drivers are required to step out of their trucks with their right foot, fold their money face up, and carry packages under their left arm. c. To improve productivity to meet increased competition from other delivery services, UPS added 20 services that required more skill. 6. In de colleges over Organisatiemodellen is aangegeven dat nieuwe modellen vaak een reactie zijn op bestaande modellen. Dit geldt onder meer voor de Human-Relationsbenadering, die een reactie was op het Scientific Management. Welke van de volgende elementen van de Human Relations-benadering is fundamenteel in strijd met de inhoud van Scientific Management? a. er bestaan informele relaties tussen werknemers b. de aandacht dient te worden gericht op de werkvloer c. werknemers laten zich niet primair motiveren door geld 4

3 7. Understanding Business stelt over leiderschap onder meer het volgende: The best (most effective) leadership style depends on the people being led and the situation. Van welke algemeen organisatiemodel getuigt deze zienswijze? a. Human relations b. Contingency denken c. Scientific management 8. Bij operations management kunnen verschillende hulpmiddelen worden gebruikt. Wat is het verschil tussen de functies van de PERT chart en een Gantt chart in het managen van het productieproces? a. een PERT chart is gericht op het operationele niveau, een Gantt chart op het strategische niveau b. een PERT chart wordt gebruikt voor planning, een Gantt chart voor het monitoren van de feitelijke uitvoering c. een PERT chart wordt ingezet bij process business reengineering, een Gantt chart wordt ingezet bij het optimaliseren van een bestaand productieproces 9. Understanding Business spreekt van mass customization. Wat houdt dit in? a. de producent probeert de afzet van een beperkt aantal productvarianten te maximaliseren via defaults (standaardkeuzes) in het verkoopproces b. de producent biedt de klant de mogelijkheid het te kopen product aan te passen aan zijn of haar specifieke wensen, uitgaande van een beperkt aantal basismodellen c. de producent maakt achter elkaar grote batches van een en hetzelfde product, maar zorgt ervoor dat de voorraad gereed product nooit meer dan enkele dagen productie bedraagt 10. De heer Wynstra heeft in het college over Productie/Inkoop tevens een onderscheid gemaakt in een push-benadering enerzijds en een pull-benadering anderzijds. In welke van de onderstaande omstandigheden dient een pull-benadering te worden toegepast? a. bij een hoge product-variëteit b. bij een lange product-levenscyclus c. bij een hoge vraag-voorspelbaarheid 5

4 11. Het begrip comparable worth houdt in dat werknemers die werk doen dat een gelijk niveau van scholing en vaardigheden vereist, ook gelijk betaald worden. Comparable worth vloeit automatisch voort uit het toepassen van een bepaald ander concept. Welk concept is dit? a. equity theory b. intrinsic reward c. Hawthorne effect 12. Understanding Business stelt dat het niveau waarop managers opereren (top, middle, supervisory) bepaalt over welke mix van skills zij dienen te beschikken. Het blijkt echter dat het belang van één type skill nauwelijks afhangt van het niveau. Welk type skill is dat? a. technical skills b. conceptual skills c. human relations skills 13. Het boek Understanding Business behandelt het begrip matrix-organisatie. Tijdens zijn algemene bedrijfspresentatie heeft de heer Gommers van AkzoNobel gezegd dat elke grote onderneming een matrix-organisatie heeft. Wat is de strekking van deze opmerking? a. in een grote onderneming zijn functionele afdelingen dominant ten opzichte van op basis van product georganiseerde eenheden b. in een grote onderneming heeft de corporate staff niet alleen een adviserende functie, maar ook zeggenschap over de lijn-organisatie c. in een grote onderneming bestaan verschillende gezagslijnen, bijvoorbeeld productdivisies enerzijds en nationale organisaties anderzijds 14. Wat zijn typische elementen van management development? a. on-the-job coaching; job rotation; off-the-job courses b. giving employment tests; taking corrective action; compensating teams c. preparing a job analysis; assessing future supply; establishing a strategic plan 6

5 15. Understanding Business bespreekt in het hoofdstuk Adapting Organizations to Today s Market verschillende begrippen(paren), waaronder de volgende drie: (1) span of control; (2) tall versus flat organization structures; (3) departementalization. Deze begrippen kan men opvatten als variabelen die in de praktijk een bepaalde waarde hebben. Bepaalde waardes van de ene variabele gaan soms per definitie gepaard met bepaalde waardes van een andere variabele. Bij welke van de onderstaande combinaties bestaat een dergelijke logische relatie tussen de waardes van de variabelen? a. een flat organization structure en een brede span of control b. departementalization by function en een brede span of control c. een flat organization structure en departementalization by function 16. In het weekblad Intermediair is enkele jaren geleden een artikel gepubliceerd over de vraag: Waar werken de gelukkigste werknemers?. Het bleek dat de top-vijf van ondernemingen met de gelukkigste werknemers allemaal organisaties zijn waar werknemers ontzettend veel vrijheid hebben: zowel bij het indelen van hun eigen tijd als bij de manier waarop ze hun werk doen. Klaarblijkelijk passen de ondernemingen met de gelukkigste werknemers een concept toe dat veel nadruk krijgt in Understanding Business. Welk concept is dat? a. enabling b. empowerment c. job enlargement 17. De heer van Dierendonck heeft in zijn college over HRM onder meer de volgende onderwerpen behandeld: o werken in zelf-sturende teams o job characteristics zoals skill variety, task identity and task significance o het bestaan van doelen die zijn ingebed in hogere doelen Op welke HRM-factor hebben al deze elementen als zodanig invloed? a. de mate van autonomie van werknemers in hun werk b. de mate van objectiviteit in het meten van de werknemersprestaties c. de mate waarin werknemers het gevoel hebben dat hun werk betekenis heeft 7

6 De volgende vragen 18 t/m 24 handelen over het Marketing en Verkoop. 18. Welk element uit de marketing mix, ofwel de 4 P s, staat centraal in het production concept zoals behandeld in het college van de heer Wierenga? a. Price b. Product c. Promotion 19. Beschouw de onderstaande slide uit het college van de heer Wierenga. Concentreer u op de linkerkant van de figuur. Waaruit bestaan de rechtstreekse relaties tussen producer en consumer? a. promotion en market research b. direct marketing en direct exchange c. mass communication en mass distribution CLASSICAL CHANNEL producer processor wholesaler retailer consumer 20. Bij het doen van marktonderzoek maakt men onderscheid tussen primary data en secondary data. Wat zijn secondary data? a. gegevens die onderworpen zijn aan een nadere analyse b. gegevens die voor een ander doel verzameld zijn en opnieuw worden gebruikt c. gegevens die niet direct betrekking hebben op consumentengedrag, maar op bredere maatschappelijke trends 8

7 21. In de marketing onderscheidt men verschillende klassen van consumentenproducten. Welke van de onderstaande producten geldt als een shopping product? a. een zak drop met een waarde van 1 euro b. een colbertjasje met een waarde van 150 euro c. een gouden horloge met een waarde van 1000 euro 22. Het Customer Relationship Management (CRM) wordt heden ten dage door veel vooraanstaande ondernemingen toegepast. Wat is het kenmerkende van het CRM concept? a. het legt de nadruk op het onderhouden van informele relaties met de klant, bijvoorbeeld door hem of haar thuis op te bellen b. het richt zich op de individuele klant, bijvoorbeeld door gebruik te maken van klantspecifieke informatie over het koopgedrag tot dusver c. het maakt gebruik van via bestaande commerciële relaties verkregen informatie, bijvoorbeeld om rechtstreeks toegang te krijgen tot nieuwe klanten 23. Een concern als Unilever biedt verschillende product lines aan, zoals soep, zeep en wasmiddelen. Hoe noemt men de combinatie van product lines die een producent aanbiedt? a. product mix b. total product offer c. product differentation 24. Understanding Business geeft de marktaandelen van verschillende transportmodaliteiten binnen de Verenigde Staten, gemeten in volume. Volume staat in dit geval gelijk aan het gewicht van de vervoerde lading, uitgedrukt in tonnen (waarbij 1 ton = duizend kilo). Het marktaandeel voor luchtvaart is in de VS ongeveer gelijk aan wat elders op de wereld gemeten wordt. Hoe groot is dit marktaandeel van de luchtvaart bij benadering? a. 1% b. 20% c. 35% 9

8 De volgende vragen 25 t/m 26 hebben betrekking op Informatiesystemen 25. De heer Van Heck is in zijn college over informatiesystemen bij wijze van voorbeeld uitgebreid ingegaan op de relatie tussen Google en PDAshop.nl (online-winkel voor consumenten-elektronica). Wat is de aard van die relatie? a. Google vervult de rol van database, die PDAshop.nl het karakter van een valueshop geeft b. Google stuurt als informatie-systeem bedrijfsprocessen van PDAshop.nl aan, ook via periodieke feedback c. Google fungeert voor PDAshop.nl als een virtueel public good, dat gefinancieerd wordt door de (reclame-)activiteiten van alle klanten van Google gezamenlijk 26. In hoofdstuk 23 over informatiesystemen wordt een tweedeling gemaakt in Operational Support Systems (OSS) and Management Support Systems (MSS). Wat is een typisch voorbeeld van een OSS? a. Expert system b. Decision support system c. Transaction processing system De volgende vragen 27 t/m 33 handelen over Finance en Accounting. 27. De heer Mertens heeft in zijn college een onderscheid gemaakt tussen verschillende typen functionarissen die zich binnen een onderneming bezighouden met Accounting en Finance. Hoe noemt men de functionaris die moet zorgen voor het optimaal gebruik van de financiële middelen? a. treasurer b. controller c. register accountant 10

9 28. De heer Mertens heeft in zijn college over Finance en Accounting een onderscheid gemaakt tussen de Winst- en Verliesrekening enerzijds en het Kasstroomoverzicht anderzijds. Waarin ligt het verschil tussen beide financiële overzichten? a. de Winst- en Verliesrekening houdt geen rekening met afschrijvingen; het Kasstroomoverzicht doet dat wel b. de Winst- en Verliesrekening biedt inzicht in opbrengsten en kosten; het Kasstroomoverzicht biedt inzicht in inkomsten en uitgaven c. de Winst- en Verliesrekening is gericht op het informeren van de buitenwereld; het Kasstroomoverzicht wordt alleen intern gebruikt door de onderneming zelf 29. Stel dat een N.V. overgaat tot de uitgifte van nieuwe aandelen door middel van een aandelenemissie en de opbrengst van deze emissie gebruikt voor de aflossing van langlopende schulden. Wat gebeurt er dan met de rentabiliteit van het totale vermogen van deze onderneming (ga daarbij uit van EBIT = Earnings before Interest and Tax)? a. die zal dalen b. die zal stijgen c. die zal gelijk blijven 30. Wat is de fundamental accounting equation die ten grondslag ligt aan de balans? a. assets = liabilities plus owner s equity b. liabilities = assets plus owner s equity c. liabilities = fixed assets minus current assets 31. De twee voornaamste ratio s om de liquiditeit van een onderneming te bepalen zijn de current ratio en de quick ratio. Wat is het verschil tussen beide ratio s? a. de quick ratio rekent de voorraden niet mee b. de quick ratio heeft alleen betrekking op vlottende activa c. de current ratio kijkt alleen naar het kort vreemd vermogen 11

10 32. Een onderneming kan kiezen uit verschillende financieringsbronnen. Welk voordeel is inherent aan het uitgeven van obligaties in plaats van aandelen? a. de rente op obligaties is lager dan het dividend op aandelen b. het aflossen van obligaties heeft geen invloed op de kasstroom c. obligatiehouders krijgen geen zeggenschap over de onderneming 33. Hoofdstuk 19 van Understanding Business handelt over securities markets. Wat is volgens Understanding Business typerend voor investing in commodities? a. hoge risico s b. hoge koers/winst-ratio s c. hoog aandeel on-the-spot-transactions De volgende vragen 34 t/m 36 handelen over Ondernemerschap 34. Understanding Business behandelt de rechtsvormen van ondernemingen. Enkele voorbeelden daarvan zijn een partnership en een corporation. In welk opzicht onderscheidt een partnership zich per definitie van een corporation? a. een partnership gebruikt alleen eigen vermogen, een corporation kan ook met vreemd vermogen werken b. bij een partnership is het aantal firmanten gelimiteerd, terwijl een corporation elk willekeurig aantal aandeelhouders kan hebben c. bij een partnership zijn de firmanten hoofdelijk aansprakelijk voor aangegane verplichtingen, directeuren van een corporation zijn dat niet 35. Bij franchising zijn twee partijen in het geding: de franchisor (de franchise-verlener) en de franchisee (de franchise-nemer). Wat zijn voordelen van het verwerven van een franchise voor de franchisee? a. hij blijft eigenaar van de onderneming en hij heeft geen last van concurrentie van andere franchisees van dezelfde franchisor b. hij blijft eigenaar van de onderneming en hij profiteert van de ondersteuning van de franchisor bij het management van zijn onderneming c. hij heeft geen last van concurrentie van andere franchisees van dezelfde franchisor en hij profiteert van de ondersteuning van de franchisor bij het management van zijn onderneming 12

11 36. Welke voordeel hebben volgens Understanding Business kleine ondernemingen in het algemeen ten opzichte van grote ondernemingen als ze gaan exporteren? a. de activiteiten van kleine ondernemingen liggen vaak politiek minder gevoelig waardoor importquota e.d. voor hen minder belemmerend zijn b. kleine ondernemingen zijn vaak beter in staat sneller en gemakkelijker te voldoen aan allerlei bureaucratische verplichtingen (bijvoorbeeld douane-voorschriften) c. buitenlandse kopers zijn in plaats van een kleine klant bij een grote onderneming vaak liever een grote klant bij een kleine onderneming, zodat ze een meer persoonlijke dienstverlening krijgen 37. In het college van Van Driel over Variatie in Sturing en Integratie zijn verschillende, (deels) concurrerende verklaringen aangedragen voor het ontstaan van grote ondernemingen. Welke concurrerende verklaringen zijn dat? a. (1) het risico nemen door ondernemers versus (2) het dominant worden van managers b. (1) het toepassen van nieuwe technologieën versus (2) het nastreven van marktmacht c. (1) het verspreid raken van het aandelenbezit versus (2) het dalen van het aantal zelfstandigen Beschouw het artikel van Marcel Hooft van Huysduynen, Ik wil nooit meer bij Heineken werken, in FEM Business, 19 Oktober 2007 (Heineken-artikel nr. 1) en beantwoord de vragen 38 t/m 42. Het artikel vindt u aan het einde van het tentamen. 38. In het artikel wordt Heineken onder meer afgeschilderd als het ministerie van bier. Welke denkers hebben invloedrijke denkbeelden ontwikkeld met betrekking tot het structureren van grote, hiërarchische organisaties? a. Henri Fayol en Max Weber b. Elton Mayo en Abraham Maslow c. Douglas McGregor en William Ouchi 13

12 39. Saskia van Walsum associeert verschillende elementen met cultuur. Waarom zijn deze elementen definiërend voor culture volgens Understanding Business? a. omdat ze beschouwd kunnen worden als values b. omdat geformuleerd kunnen worden als objectives c. omdat ze onderdeel uitmaken van de informal organization 40. Van welke leiderschapstijl is een belangrijk aspect terug te vinden bij Heineken? a. free-rein leadership, omdat de baas uiteindelijk de vrije hand krijgt van de medewerkers b. participative leadership, omdat medewerkers op zich mogen meepraten over belangrijke managementkwesties c. autocratic leadership, omdat daarbij het symbolisch raadplegen van de medewerkers een belangrijke legitimerende functie heeft 41. Saskia van Walsum bevestigt een belangrijk inzicht met betrekking tot de factoren die mensen wel of niet motiveren in hun werk. Door welke wetenschapper is dit inzicht naar voren gebracht? a. Adam Smith b. Frederick Taylor c. Frederick Herzberg 42. Saskia van Walsum noemt verschillende van haar eigen persoonskenmerken. Sommige van die eigenschappen zijn typerend voor een bepaalde actor in het bedrijfsleven. Welke actor is dat? a. entrepreneur b. micropreneur c. venture capitalist 14

13 Beschouw het artikel van Mathijs Smit, Overname Scottish & Newcastle: Heineken bedreigd in Frankrijk, in FEM Business, 17 November 2007 (Heineken-artikel nr. 2) en beantwoord de vragen 43 t/m 48. Het artikel vindt u aan het einde van het tentamen. 43. Wat voor type fusie zou een overname van S&N door Heineken zijn? a. vertical b. horizontal c. conglomerate 44. In het eerste artikel is in de derde alinea een begrip weggelaten met betrekking tot BBH. Welk begrip dient hier te worden ingevuld? a. joint venture b. strategic alliance c. foreign subsidiary 45. Het artikel legt de nadruk op verschillen tusssen de diverse biermarkten. Hoe noemt men deze marketing benadering in het algemeen? a. global marketing b. market segmentation c. environmental scanning 46. Welk begrip is, getuige de inhoud van het artikel, onder meer van toepassing op de situatie in de Franse bierindustrie? a. oligopoly b. insider trading c. mixed economy 47. Welke in Understanding Business behandelde prijsstrategie heeft Frans Eusman, directeur van Heineken Frankrijk, onder meer toegepast? a. target costing b. building traffic c. cost-based pricing 15

14 48. Heineken en Grolsch hebben duidelijk een verschillende aanpak gevolgd in Frankrijk. Welke begrippen zijn van toepassing op de aanpak van respectievelijk Heineken (H) en Grolsch (G)? a. conglomerate distribution (H) vs. contractual distribution (G) b. supply chain management (H) vs. logistics management (G) c. vertical integration (H) vs. using marketing intermediairies (G) We gaan nu over naar vragen die handelen over het Textbook Strategisch Business Plan (SBP) en de colleges in het kader van Strategie en Ondernemerschap, de vragen 49 t/m 58 zijn nog steeds gerelateerd aan Heineken-artikel Lees onderstaande passages uit het artikel-2 over Heineken aandachtig door: Op het hoofdkantoor [ ] overname van Scottisch and Newcastle (S&N). Nog belangrijker is dat [ ] een flinke impuls. Welke van de vijf elementen van strategie zoals besproken in het Textbook SBP zijn te herkennen in de bovenstaande passages uit het artikel over Heineken? a. de elementen vehicles, arena s en economic logic b. de elementen staging, differentiation en market segments c. de elementen core competencies, strategic position en strategy specifics 50. De BCG Growth-Share matrix stelt managers in staat een portfolio van business units of producten strategisch te managen. Tot welke categorie behoort het standaardbier van Kronenbourg, afgaande op de informatie uit het artikel over Heineken? a. dog b. cash-cow c. question mark 51. Directeur Frans Eusman van Heineken Frankrijk stelt het volgende. Er is hier sprake van een verschuiving van het consumptiepatroon van goedkope naar sophisticated bieren. Welke van de volgende modellen zou deze verschuiving expliciet aan het licht moeten brengen? a. SEPTEmber model b. directional policy model c. generic strategies model 16

15 52. Lees de onderstaande passage aandachtig door:. Door de overname van een reeks drankengroothandels, bouwde Heineken vervolgens een machtig distributiewapen op. De eigen brouwerijen, sterke lokale merken, en het krachtige distributienetwerk boden een effectief lanceerplatform voor het dure premiummerk Heineken in Frankrijk. Welke van de volgende perspectieven uit de strategisch management literatuur legt de nadruk op het belang van zaken als eigen fabrieken, merken, en distributienetwerken? a. cognitive school b. experience curve approach c. resource based view of the firm 53. Indien Grolsch een traditionele strategische analyse van de Franse biermarkt had uitgevoerd met behulp van Michael Porter s Five Competitive Forces model, had het bedrijf het waarschijnlijk niet geprobeerd in Frankrijk met Amsterdam Navigator. Welke van de onderstaande uitspraken omtrent een analyse van de vijf Competitive Forces is in dit verband correct? a. een dergelijke analyse zou hebben aangetoond dat leveranciers van grondstoffen te veel onderhandelingsmacht hadden b. een dergelijke analyse zou hebben aangetoond dat Grolsch niet over de benodigde kern competenties beschikte c. een dergelijke analyse zou hebben aangetoond dat de dreiging van nieuwe toetreders beperkt is omdat de toetredingsdrempels te hoog zijn 54. Voortbordurend op de vorige vraag over Grolsch: welk van onderstaande stellingen verklaart waarom Grolsch toch succesvol de Franse markt aan heeft gevallen? a. een analyse van de key success factors heeft tot een solide marktpositie geleid b. een analyse van de industry value chain heeft de geschikte route naar de markt onthuld c. een analyse van de Franse organisatiecultuur heeft het belang van een eigen groothandel en distributie netwerk naar voren gebracht 55. Michael Porter onderscheidt verschillende generieke strategieën. Welke van die strategieën wordt klaarblijkelijk gehanteerd voor Heineken bier? a. specialization b. differentiation c. customization 17

16 56. De cultuur van een organisatie is van invloed op de strategie en activiteiten van een onderneming. Dit blijkt ook uit het artikel, bijvoorbeeld uit de volgende stellingen: Het Franse Kronenbourg verkocht liever geen buitenlands premium bier, want dat zou de eigen premuim biermerken maar kannibaliseren. Frankrijk heeft voor Heineken niet alleen grote financiële betekenis, maar ook een symbolische betekenis. De invloed van de organisatiecultuur op de bedrijfsstrategie is dus aanzienlijk. Wanneer dient de schrijver van een strategisch ondernemingsplan in het bijzonder aandacht te besteden aan de cultuur van de onderneming? a. bij het opstellen van de company profile b. bij de analyse van management en capabilities c. bij de analyse van organization design en resources 57. Heineken en Carlsberg spannen samen om S&N op te kopen en zullen de business units van S&N later onder elkaar opdelen. Welke term hanteert het Textbook SBP voor processen zoals het kopen en verkopen van business units? a. firm resources b. support activities c. dynamic capabilities 58. In het Textbook SBP en tijdens de hoorcolleges zijn een set van vijf verschillende strategische opties besproken. Twee typen strategische opties leiden naar een nieuwe ondernemingsstrategie: de opties strategic transformation en de optie strategic adaptation. Welke van de volgende stellingen over de strategische actie van Grolsch om Frankrijk in te gaan is juist? a. het betreft een strategic transformation omdat Grolsch een nieuwe generieke strategie nastreeft b. het betreft een strategic adaptation omdat Grolsch verandering doorvoerde in (sommige van) de vijf elementen van strategie c. het betreft noch een strategic transformation, noch een strategic adaptation, omdat Grolsch nieuwe kern competenties ontwikkelde, maar zich niet van oude competenties ontdeed 18

17 We keren nog even terug naar artikel 1 over Heineken voor de vragen 59 en Afgaande op de mening van Saskia van Walsum over de organisatiecultuur van Heineken, kun je stellen dat deze nogal conservatief is. Kan een conservatieve cultuur een sterk punt van een organisatie zijn volgens het model over organisatieflexibiliteit van professor Volberda? a. nee, een conservatieve cultuur belemmert de innovatie binnen een organisatie en daarmee alle flexibiliteit b. ja, een conservatieve cultuur past goed bij een planmatige organisatie in een complexe en/of dynamische markt c. ja, een conservatieve cultuur past goed bij een chaotische organisatie om te compenseren voor het gebrek aan structuur en focus 60. Stel nu dat het managementteam van Heineken besluit om de cultuur van het bedrijf minder conservatief te maken, en minder politiek, en dus aantrekkelijker voor mensen als Saskia van Walsum. De omvang van een dergelijke strategische verandering is fors, voor een bedrijf zo oud en groot als Heineken. Wat zou het juiste advies aan Heineken zijn over de meest geschikte wijze om deze verandering te implementeren? a. een evolutionary implementation, omdat de implementatie horizon dan zo kort mogelijk is b. een sequential implementation, zodat managers in staat zijn om de ene stap af te ronden alvorens met een volgende stap in het proces te beginnen c. een managerial implementation, waarbij kleine en locale veranderingen successievelijk uitgerold worden zonder een vastomlijnd overkoepelend implementatieplan 19

18 Artikel Heineken-1: Marcel Hooft van Huysduynen, Ik wil nooit meer bij Heineken werken, in FEM Business, 19 Oktober Saskia van Walsum heeft gemengde gevoelens over Heineken. Enerzijds vertelt ze dat ze "gek is" op het bedrijf. Aan de andere kant zegt ze dat ze er "nooit meer" wil werken. Dat komt door haar geschiedenis bij de bierbrouwer. Van Walsum begon in 1985 als managementtrainee, beklom de corporate ladder in hoog tempo en werd in 2003 door de toenmalige bestuursvoorzitter Thony Ruys gevraagd om een grootschalige reorganisatie te leiden. Ze was op dat moment 42, een plaats in de raad van bestuur leek niet uitgesloten. Maar ruim drie jaar later werd ze door Heineken plotseling aan de kant gezet. Ze moest vertrekken toen Ruys plaats moest maken voor de 'bierige' Jean-Francois van Boxmeer. Dat was een teleurstelling en dat verbloemt ze niet. Net voor ze de baan accepteerde had Van Walsum een sabattical gehad om zich te beraden op haar toekomst. Nu werden haar carriereplannen in de war geschopt. Ministerie van bier Taking Heineken to the next level heette de omvangrijke reorganisatie waarbij Van Walsum als director Corporate Human Resources and Organisation Development de zelfgenoegzame en ambtelijke cultuur van het 'ministerie van bier' moest aanpakken. Dat was een mooie kans. Van Walsum had er net een uitstapje van ruim vier jaar opzitten bij Campina Melkunie, waar ze in 1997 directeur van Mona was geworden. Tijdens haar sabbatical daarna was ze tot de conclusie gekomen dat "een drukke baan inderdaad is wat ik wil". Bovendien kreeg Van Walsum, die bedrijfseconomie studeerde in Rotterdam en bij Heineken financiele en marketing- en salesfuncties had vervuld, steeds meer interesse in de "zachte kant" van het leiden van bedrijven. "Ik stelde vragen als: hoe zit de cultuur in elkaar, hoe krijg je mensen en organisaties in beweging?" Die belangstelling was bij Mona aangewakkerd, waar het haar was opgevallen hoe sterk de bedrijfscultuur was. "De medewerkers waren echte ambassadeurs en het was de cultuur die mensen bond." Dat weerhield Van Walsum er overigens niet van een fabriek te sluiten. Een kwarkfabriek met een te kleine schaal. Mona leed verlies op de productie. Er vielen geen ontslagen, maar het was wel een drama, zegt Van Walsum. "Er moesten mensen worden overgeplaatst die er al 30 jaar werkten." Tijdens haar sabbatical was ze begonnen met een opleiding tot coach. "Ik leerde over eerlijkheid, transparantie en autonoom en authentiek leiderschap."juist daaraan ontbrak het bij Heineken, zegt Van Walsum: "Er werd lang vergaderd om vervolgens te kijken wat de baas ervan vond." Toch aarzelde ze even voordat ze het aanbod van Heineken accepteerde. "Zou ik zacht en hard kunnen verenigen?" Van Walsum neemt een slokje van de rode huiswijn van de Tapperij. Nee dus. Althans, de reorganisatie brengt volgens critici binnen en buiten het bedrijf niet wat ervan werd verwacht. 20

19 Topman Ruys verliest steeds meer krediet. Hem wordt gebrek aan doortastendheid en communicatieve vaardigheden verweten, onder meer door Angelsaksische aandeelhouders die zich ergeren aan de stagnerende beurskoers. Als de Heineken-top (onder wie Karel Vuursteen, de voorganger van Ruys die nog steeds lid is van de raad van beheer van Heineken Holding) de chief executive officer begin april 2005 plotseling wegstuurt, is het lot van Van Walsum ook bezegeld; ze vertrekt kort daarna. "Mijn positie hing sterk aan de zijne. De nieuwe topman Van Boxmeer had andere plannen met human resources. Dat is zijn keuze. Fair enough." Over de precieze omstandigheden van het haperen van de cultuurverandering laat Van Walsum zich niet uit. Heineken-medewerkers zijn loyaal, ze bekritiseren hun bedrijf niet publiekelijk, en ook Van Walsum houdt zich op de vlakte. "De organisatie was nog niet klaar", zegt ze. "Als je in grote bedrijven als Heineken te veel praat over zaken als autonoom en authentiek leiderschap, en de koppeling daarvan aan de zakelijke resultaten, wordt men zenuwachtig. Het is een mannenomgeving en mannen hebben moeite met dit soort onderwerpen. Je kunt een cultuurverandering voorstaan, maar het is moeilijk om ervoor te zorgen dat iedereen zich in de praktijk ook zo gedraagt." Van Walsum wil ook niet kwijt wat ze vond van de manier waarop Ruys is afgedankt. Karel Vuursteen liet ooit weten dat Boxmeer een veel leuker mens is dan Ruys: 'Een mensenmens'. Van Walsum: "Daar ga ik niet op in." Ze zegt wel dat het haar "veel kracht kostte" om bij Heineken succesvol te zijn. "Het is een conservatief bedrijf in een conservatieve bedrijfstak. Niet ingesteld op andersdenkenden. Ik ben weinig politiek, redelijk agressief en ondernemend." Bent u niet wrokkig over uw vertrek? "Nee. Ik houd nog steeds van het bedrijf: ik ben een kritische Heineken-lover. Maar ik ga er nooit meer werken. Deels komt dat inderdaad door de manier waarop het de laatste jaren is gegaan. Ik kreeg te weinig terug. Maar er is meer: ik had zo een managementfunctie in een andere corporate omgeving kunnen krijgen. Ook daarvoor heb ik niet gekozen. Ik wil nooit meer terug bij een groot bedrijf. Ik heb een hekel aan lang vergaderen. Ik wil dat nooit meer. Ik ben er gewoon de persoon niet voor." In uw studentenjaren was u bestuurslid van het corps, de Rotterdamsche Vrouwelijke Studenten Vereeniging. Bij Heineken een high flyer. Nu heeft u een eigen investeringsfonds. Waarom wilt u zo graag? Geld? "Geld is nooit een drijfveer geweest. Ik heb geldingsdrang. Een sterk ontwikkelde mannelijke kant. Ik wil graag scoren." Waar komt die scoordrift vandaan? 21

20 "Toen ik begon met mijn carriere werd ik gedreven door onzekerheid. Veel mensen aan de top hebben negatieve drijfveren. Angst, onzekerheid, de drang om de wensen van je vader of moeder te willen vervullen. Naarmate je ouder wordt ga je je natuurlijke lotsbestemming zoeken. Ik ben gewoon een onrustig persoon. Ik verken graag grenzen. Ik heb ook een natuurlijke dominantie in mij." Wat geeft u daarvoor op in uw priveleven? "Het hebben van ambities is niet gratis. Voor hobby's heb ik niet echt veel tijd. Ik loop hard. En ik ga weleens op vakantie. Dit jaar naar Corsica en het Italiaanse Lago Maggiore. Ik houd ook van stedentrips. Voor mijn kinderen maak ik tijd, maar de zorg voor hen heb ik deels uitbesteed aan een au pair, die een stuk van het huishouden doet en een stabiele thuisbasis vormt. Ik vind dat niet verwend. Het combineren van werk en een priveleven is soms hectisch. Je wilt ook je vrienden nog eens zien. Uitgaan. Als je veel uit je leven wilt halen, moet je ervoor gaan." 22

College 1 inleiding ondernemerschap

College 1 inleiding ondernemerschap College 1 inleiding ondernemerschap Ondernemen is het uitvoeren van innovaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt - discontinuïteit is het creëren van waarde die voorheen nog niet beschikbaar was

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control Working capital management De toenemende druk op Credit Control Content Introductie (5 slides) Stelling Het dilemma van Credit Control Wat is werk kapitaal Positie Credit Control binnen de onderneming

Nadere informatie

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE

STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE TOOLS VOOR MANAGERS 2 Vlerick Business School 1WAT IS STRATEGIE? WHAT IS STRATEGY? 4 Vlerick Business School Formulating Winning Business Strategies MISSIE,

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1

Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1 Inhoud Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1 1 Denken over organisatie en management 5 1.1 Introductie 6 1.2 Ontstaan van het vakgebied 7 1.3 Ontwikkeling van handel en ontstaan

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

World Class Finance in de Retail

World Class Finance in de Retail World Class Finance in de Retail Jaarcongres Controlling 24 april 2008 Hans Strikwerda Copyright 2008 by Nolan, Norton & Co. Private for the client. This report nor any part of it may not be copied, circulated,

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit?

Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit? Wie maakt nu eigenlijk de stad? Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit? Prof.dr. Jack A.A. van der Veen Professor of Supply Chain Optimization Universiteit van Amsterdam Woonstaddebat

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Heineken Nederland Talent in Ontwikkeling. Presentatie voor Van Harte & Lingsma 30 maart 2010 Nela Wilten

Heineken Nederland Talent in Ontwikkeling. Presentatie voor Van Harte & Lingsma 30 maart 2010 Nela Wilten Heineken Nederland Talent in Ontwikkeling Presentatie voor Van Harte & Lingsma 30 maart 2010 Nela Wilten Vandaag- Agenda Heineken Heineken als wereldwijd bedrijf Heineken Nederland Talentontwikkeling

Nadere informatie

Kennismanagement. HiP Consulting Carla Bastiaansen

Kennismanagement. HiP Consulting Carla Bastiaansen Kennismanagement HiP Carla Bastiaansen Redenen om eens te praten over kennis We groeien snel en ik kan niet snel genoeg goede mensen binnenkrijgen en opleiden. Cruciale kennis en expertise wandelt de deur

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Boskalis: 17-11-2010. Introductie in het bedrijf: Jurjen. Door: het bestuur

Boskalis: 17-11-2010. Introductie in het bedrijf: Jurjen. Door: het bestuur Boskalis: 17-11-2010 Door: het bestuur Introductie in het bedrijf: Jurjen Koninklijke Boskalis Westminster NV is een Nederlands bedrijf en één van de grootste baggermaatschappijen van de wereld. De belangrijkste

Nadere informatie

De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management

De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management Finance Avenue, 14 november 2015 Christophe Palumbo, Senior Business Development Manager Benelux Aberdeen Asset Management

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

financieel management les 2 interactive marketing communications

financieel management les 2 interactive marketing communications financieel management les 2 leerdoelen 1. inzicht krijgen in de totale financiele huishouding van een bureau 2. wat is een balans, een winst- en verliesrekening en een kasstroomoverzicht 3. begrippen:

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Voor publicatie: 5 augustus 2015 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Rotterdam, 5 augustus 2015 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand

Nadere informatie

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Georges Dockx Lid Expert groep PME/KMO Onafhankelijk consultant voor KMO Georges.dockx@resulto.be,

Nadere informatie

Waardecreatie met Asset Management

Waardecreatie met Asset Management Waardecreatie met Asset Management En hoe organiseren we dit? Ir T.M.E. Zaal Emeritus Professor Integraal Ontwerpen Hogeschool Utrecht 3 juni 2015 Inhoud Wat is waardecreatie? Wat is Asset Management?

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty De business case voor ketenfinanciering Het optimaliseren van uw werkkapitaal én de relatie met

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Psychologische aspecten van leiderschap. > Karianne Kalshoven ACIL. > Okke Postmus Development Booster

Psychologische aspecten van leiderschap. > Karianne Kalshoven ACIL. > Okke Postmus Development Booster Psychologische aspecten van leiderschap > Karianne Kalshoven ACIL > Okke Postmus Development Booster Theorethische benaderingen van leiderschap Trait Approaches Behavioral Approaches Contingency Theories

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie.

Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie. Blok P2 Bedrijfseconomie Model/Theorie: Winstverdeling Auteur: Drs. A.W.W. Heezen. Vakgebied: Bedrijfseconomie Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie. Model/Theorie:

Nadere informatie

WELKOM. 1 6 oktober 2012 Het congres over the next generation huis aan huis

WELKOM. 1 6 oktober 2012 Het congres over the next generation huis aan huis WELKOM 1 6 oktober 2012 Het congres over the next generation huis aan huis c o m m u n i c a t i e 1 h a h 3.0 De kracht van locatie 16 oktober 2012 Geodan Inda Kallen 2 Agenda Wat is geomarketing? Geomarketing

Nadere informatie

Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT

Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT VNAB Marktdiner, Grand Hotel Huis ter Duin, 5 november 2015 Vandaag zijn

Nadere informatie

RSDB NV. Presentatie Jaarcijfers 2007. 20 maart 2008

RSDB NV. Presentatie Jaarcijfers 2007. 20 maart 2008 RSDB NV Presentatie Jaarcijfers 2007 20 maart 2008 1 Agenda RSDB in 2007 Performance Business Lines Financiële uitkomsten 2007 Focus 2008 2 RSDB in 2007 3 RSDB in 2007 EBITDA 40,9 mln, Netto Resultaat

Nadere informatie

Quick-scan flexibiliteit

Quick-scan flexibiliteit Quick-scan flexibiliteit Hieronder leggen we u enkele stellingen voor die betrekking hebben op de omstandigheden en de markt waarin uw onderneming, divisie of business unit (dit kunt u zien als uw organisatie

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Voor publicatie: 13 mei 2014 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Rotterdam, 13 mei 2014 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing dr. Jasper Dekkers Afdeling Ruimtelijke Economie, vrije Universiteit amsterdam Korte introductie Economie Geo

Nadere informatie

De Experience Economy & Change Management

De Experience Economy & Change Management De Experience Economy & Change Management Consequenties voor Organisaties en Management Consultants Presentatie voor PDO-MC Lieke Thijssen Brummen, 16 November 2001 1 Het draaiboek voor deze ervaring Venetië

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

Haal er uit, wat er in zit!

Haal er uit, wat er in zit! De Resource Based View als basis voor Optimalisatie van de IT Waardeketen Haal er uit, wat er in zit! Apeldoorn, 21 Januari 2008 Ralph Hofman Partner BlinkLane Consulting 2 Agenda Introductie BlinkLane

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

Business Intelligence Strategie @ Unilever

Business Intelligence Strategie @ Unilever Business Intelligence Strategie @ Unilever Ronald Stoppelenburg, Director IT Architecture, Unilever & Maurice Meijers, Associate, Tensor CIO Day Noordwijkerhout, 25 November 2008 Agenda Unilever Strategische

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Presentatie PIANO / NEVI Regionale bijeenkomst Den Haag nieuwe inzichten in contracteren en besturen November 2009 Marcel Blommestijn 2 Doel van deze presentatie

Nadere informatie

Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden?

Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden? Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste veranderingen op weg naar 2025 die door inkoop gemanaged moeten worden? Sneller verbinden Goed opdrachtgeverschap Minder regels transparantie Contracten Relaties Aansturing

Nadere informatie

Management Development Next Level

Management Development Next Level Management Development Next Level NFMD congres 27 januari 2015 Marcel Knotter 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? Quiz Vraag 1 Wat is ca. de omvang van management- en A. $50-60 miljoen B. $500-600 miljoen

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Hoofdstuk 1 Managen = iemand iets laten doen waarvan jij vindt dat het nodig is. Dit gaat d.m.v. communicatie. Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Opgave 1 De organisatiecultuur is een belangrijk gegeven bij het analyseren van een organisatie. Stelling: De gemeenschappelijke waarden, normen en opvattingen binnen

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

Managementmodellen. voor interne analyse van organisaties. 13-november 2012

Managementmodellen. voor interne analyse van organisaties. 13-november 2012 Managementmodellen voor interne analyse van organisaties 13-november 2012 Wim Hoyer Interaction Interim VOF Ondernemer, organisatie adviseur, coach, docent, ontwikkelaar Helmond www.interactioninterim.nl

Nadere informatie

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA LINCOLN STEFFENS I have seen the future and it works IiP = Meer dan Opleiden! (veel meer.) Recent Onderzoek Informeel Leren ( Research voor Onderwijs &

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

PERSOONLIJKE GEGEVENS

PERSOONLIJKE GEGEVENS PERSOONLIJKE GEGEVENS Naam Edgar Zeijlemaker Geboortedatum 06-05-1969 Adres Kennemersingel 1 1815gb ALKMAAR Telefoon +31 (0) 6-21 538 850 E-mail Website Rijbewijs info@ezconsulting.nl http://www.ezconsulting.nl

Nadere informatie

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom!

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! Agenda Introductie Performance Management Stellingen Afsluiting Luciano

Nadere informatie

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking Bedrijfskunde H4 Samenwerking Toename in samenwerking Een toename in concurrentie en technologische ontwikkelingen dwingt bedrijven beter na te denken over efficiëntie en effectiviteit. Door Mondialisering

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Merkstrategie & Reputatie De cursus Merkstrategie & Reputatie Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

1 Inleiding: Organisatiekunde in historisch perspectief 15

1 Inleiding: Organisatiekunde in historisch perspectief 15 Inhoud 1 Inleiding: Organisatiekunde in historisch perspectief 15 1.1 Wat is een organisatie? 16 1.2 Globale ontwikkelingen in de organisatietheorie 21 1.2.1 De periode van eind negentiende eeuw tot circa

Nadere informatie

Verkorte Geconsolideerde Winst- en Verliesrekening 3

Verkorte Geconsolideerde Winst- en Verliesrekening 3 Verkorte Geconsolideerde Winst- en Verliesrekening 3 2000 2001 2002 2002 (Bedragen x 1000) EUR EUR EUR USD 2 Netto omzet 2.672.630 1.589.247 1.958.672 2.053.976 Kostprijs van de omzet 1.571.816 1.558.234

Nadere informatie

Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011

Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011 Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? Buitenlandse activiteiten: hoe fiscaal te structureren? 08 February 2011 Buitenlandse activiteiten Factoren en vragen, o.a.: 100% dochter, joint

Nadere informatie

Punch Graphix. AVA 15/05/2008, Eede, Nederland

Punch Graphix. AVA 15/05/2008, Eede, Nederland Punch Graphix AVA 15/05/2008, Eede, Nederland Herman olde Bolhaar (Voorzitter RvC) OPENING 3 AGENDA Opening Verslag van de Raad van Bestuur over het jaar 2007 Bespreking Jaarrekening 2007 Trading update

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Habilis Executive Search. Productie en Techniek

Habilis Executive Search. Productie en Techniek Habilis Executive Search Productie en Techniek Habilis mens en organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel het meest optimale resultaat

Nadere informatie

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken.

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Informal investors: informele investeerders, bv particulieren Gebruiken is vast. Verbruiken is vlot. Materieel: tastbaar Immaterieel:

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO IT & Process Management De Post HBO opleiding IT & Process Management duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI

VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI DUIVEN, 25 MEI VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN DUIVEN, 25 MEI VAN WEBWINKEL NAAR VERKOOPPLATFORM OMDENKEN IN DE SUPPLY CHAIN ALS JE DENKT DAT AVONTUUR GEVAARLIJK IS. PROBEER

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent

Nadere informatie

Young Captains Program

Young Captains Program Young Captains Young Captains Program Een duik in de noodzakelijke competenties voor een toekomstige Board Room positie exclusief voor kandidaten van de Young Captain Award Juni 2016 Voor wie - Kandidaten

Nadere informatie

OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn?

OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn? Vragen hoofdstuk 3: De onderneming nader bekeken OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn? 2. Noem minimaal drie

Nadere informatie

Marcel Wiedenbrugge WCMConsult. Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business

Marcel Wiedenbrugge WCMConsult. Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business Marcel Wiedenbrugge WCMConsult Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business VOORUITGANG LIGT BUITEN JE COMFORTZONE Shell International Ltd. 2 WAT

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER?

BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER? BEN IK EEN ENTREPRENEUR/MANAGER? Prof. Dr. Roland Pepermans Kenmerken van managers/entrepreneurs Welke managementactiviteiten moeten worden ingevuld? Heb ik een aantal minimale managementvaardigheden?

Nadere informatie

Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Reasoning for Business TM

Reasoning for Business TM Managerial & Graduate Informatie- en Oefenbrochure Psychometrische tests worden door organisaties gebruikt voor het beoordelen van mensen voor selectie- en ontwikkelingsdoeleinden. Deze flyer geeft je

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie