8 - Koninklijke Luchtmacht in beweging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "8 - Koninklijke Luchtmacht in beweging"

Transcriptie

1 0 8-0 Koninklijke Luchtmacht in beweging 9

2 voorwoord Het afgelopen jaar was een bewogen jaar en een aantal maatregelen van de reorganisatie die in is ingezet, genaamd SAMSON, werden afgerond. Een van de maatregelen was het samenvoegen van alle helikopters die bij Defensie in gebruik zijn onder één commando. Vorig jaar is op 4 juli het Defensie Helikopter Commando opgericht (DHC). De helikopters van Maritiem Vliegkamp de Kooy, Vliegbasis Leeuwarden en vanzelfsprekend vliegbasis Gilze-Rijen behoren vanaf die dag tot het DHC. Onderdeel van de oprichting van het DHC was de verhuizing van het personeel en de transporthelikopters van Vliegbasis Soesterberg naar Vliegbasis Gilze-Rijen en de sluiting van vliegbasis Soesterberg. Voorafgaand aan deze operatie is zowel op vliegbasis Gilze-Rijen als op vliegbasis Soesterberg heel veel werk verzet. Op Gilze-Rijen werden nieuwe onderhoudshangaars, dok (stallingsruimte voor helikopters) hangaars en werkruimten voor medewerkers gebouwd. Ook voorzieningen als eetzaal, sportzaal en legeringsgebouwen zijn fors uitgebreid, immers het aantal medewerkers op Gilze Rijen steeg van ca 10 naar ca. 00. Maar ook op Soesterberg is heel veel werk verzet. Alles moest worden klaargezet voor de verhuizing naar Gilze-Rijen of worden afgevoerd. In ieder geval moesten de gebouwen leeg worden opgeleverd. Een organisatie bouwen en infrastructuur aanleggen is één ding, een hecht team van de verschillende helikopters maken is een tweede. Momenteel wordt binnen het DHC hard gewerkt aan teambuilding van medewerkers die tot nu toe in heel verschillende werelden werkten en daarmee staat nu een organisatie waar we trots op kunnen zijn. Gedurende al deze activiteiten is de bijdrage aan de ISAF missie in Afghanistan gewoon doorgegaan. Bij deze missie spelen naast de F- jachtvliegtuigen, de Apache gevechtshelikopters en de Cougar en de Chinook transporthelikopters een belangrijke rol. De transportvliegtuigen verzorgen het transport van mensen en materieel naar Afghanistan en de overige uitzendgebieden. Om het transport van personeel van en naar Afghanistan nog efficiënter te laten verlopen is een forward support element ingericht in de Verenigde Arabische Emiraten. Er werken ca 40 luchtmachtmedewerkers en er is een C-1 gestationeerd. Dit jaar worden overigens ook de DC- en twee C-1 s in gebruik genomen, waardoor de luchttransportcapaciteit fors toeneemt. Ook in de F- organisatie is het afgelopen jaar veel gebeurd. Er is een aanvang gemaakt met het afstoten van F- s door de eerste vliegtuigen uit de operationele vaart te halen. Het afstoten van het aantal F- s vindt plaats met gelijktijdig een reductie van het aantal medewerkers op de Vliegbases Volkel en Leeuwarden (in totaal 6 arbeidsplaatsen). Bij de resterende F- s is de M4 upgrade nu overal ingevoerd en wordt sinds kort ook beschikt over het RecceLite systeem voor de F-. Deze sensorpod is uitermate geschikt om verkenningen uit te voeren, bijvoorbeeld in Afghanistan. Met RecceLite zijn we in staat om snel bepaalde gebieden in kaart te brengen en een bijdrage te leveren aan Counter IED maatregelen. Ook met de invoering van LINK kan de vlieger makkelijker praten met eenheden op de grond, zodat de j a a r o v e r z i c h t / 2

3 informatie uitwisseling beter verloopt en daardoor de inzet nog effectiever is. Dit maken we dagelijks mee met onze F s in Afghanistan waar onze vliegers bewijzen hoe effectief het luchtwapen is, bijvoorbeeld door ondersteuning in de vorm van vuursteun aan grondtroepen te leveren, maar ook door verkenningsmissies uit te voeren. Maar we moeten ook in staat zijn andere scenario s aan te kunnen. In april heeft daarvoor de oefening Frisian Flag plaatsgevonden. Tijdens deze oefening trainden onze vliegers hun vaardigheden, die nodig zijn om deel te nemen aan grote gecoördineerde luchtcampagnes. Tijdens Frisian Flag hebben dit jaar voor het eerst de Patriot luchtverdedigingseenheden deelgenomen. Daarmee is een nieuwe dimensie aan het beoefenen van een luchtcampagne toegevoegd. Dankzij LINK kunnen vliegers en de crew van de Patriot gegevens aan elkaar doorgeven, zodat het luchtbeeld nog completer wordt. Dit is onder andere mogelijk dankzij de ondersteuning van de net opgerichte Nationale Datalink Management Cell, die ook in Frisian Flag participeerde. De Koninklijke Luchtmacht is niet alleen in het buitenland actief. In het afgelopen jaar zijn luchtmachtmedewerkers diverse malen ingezet om assistentie aan hulpdiensten in Nederland te verlenen. Zo heeft de brandweer van Vliegbasis Gilze-Rijen en Vliegbasis Volkel assistentie verleend bij het blussen van branden in de omgeving en heeft een Cougar helikopter een voorraad water naar de bewoners van het eiland Pampus gebracht, toen het eiland van de buitenwereld was afgesloten door vorst. Ook zijn de SAR helikopters van Maritiem Vliegkamp de Kooy en Vliegbasis Leeuwarden het afgelopen jaar zeer regelmatig uitgerukt om o.a. bewoners van Waddeneilanden naar een ziekenhuis te vervoeren. Belangrijke civiele inzet waarmee we laten zien ook klaar te zijn voor de derde hoofdtaak van Defensie: Het verlenen van Nationale bijstand. Al deze taken kunnen alleen worden uitgevoerd dankzij de inzet van het personeel. Zorg voor en behoud van het personeel zijn dan ook speerpunten voor mij. Een medewerker die zich gewaardeerd weet en naar wie wordt geluisterd is gemotiveerd om zijn werkzaamheden uit te voeren en wanneer nodig zich extra in te zetten. Daarom hecht ik belang aan zaken als de mogelijkheid van kinderopvang, deeltijd werken en studie mogelijkheden. Op die manier is de kans dat een medewerker de organisatie verruilt voor een andere werkgever kleiner. Dat is voor mij goed werkgeverschap. Zoals u merkt, de Koninklijke Luchtmacht is voortdurend inzetbaar, niet alleen in het buitenland, maar ook in Nederland. Om dit alles te kunnen doen, is samenspel nodig tussen de verschillende wapensystemen van de luchtmacht. Daarmee laat het personeel van de luchtmacht zien te werken aan één taak als één team. Commandant Luchtstrijdkrachten J.H.M.P. Jansen Luitenant-generaal k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t 3

4 j a a r o v e r z i c h t / 4

5 Taken en middelen Jachtvliegtuigen 87 F- jachtvliegtuigen op Vliegbasis Leeuwarden, Vliegbasis Volkel en Springfield (Ohio, USA). PC-7 lesvliegtuigen op Vliegbasis Woensdrecht. Leeuwarden Helikopters AH-64D Apache gevechtshelikopters op Vliegbasis Gilze-Rijen. Daarvan zijn er 8 gestationeerd op Fort Hood in Amerika voor de vliegeropleiding. CH-47D Chinook transporthelikopters op Vliegbasis Gilze-Rijen. AS-532 Cougar transporthelikopters op Vliegbasis Gilze-Rijen. 4 SA-3B Alouette III helikopters op Vliegbasis Gilze-Rijen. SHD- Lynx boordhelikopters op Maritiem Vliegkamp De Kooy. 3 AB-4SP SAR-helikopters op Vliegbasis Leeuwarden (Search and Rescue). Den Helder Opmerking De SHD- Lynx en AB-4SP SAR worden op termijn vervangen door de NH-90 NFH en de NH-90 MTTH. Dit jaar worden vliegers en loadmasters getraind op een geleasede NH-90. Nieuw Milligen Geleide Wapens 4 PATRIOT radars en vuurleidingcentrales. PATRIOT Launching Stations waarvan 8 geschikt voor de nieuwe PAC-III raketten. 2 PATRIOT Commando Elementen. Commandovoering 1 Air Operations Control Station voor gevechtsleiding en luchtverkeersleiding. Luchttransport 2 KDC- tanker-/transportvliegtuigen op Vliegbasis Eindhoven. Breda Woensdrecht Gilze-Rijen Eindhoven Volkel De Peel 2 C-1 H- Hercules transportvliegtuigen op Vliegbasis Eindhoven. 2 Fokker-50 passagiersvliegtuigen op Vliegbasis Eindhoven 1 G-IV Gulfstream passagiersvliegtuig op Vliegbasis Eindhoven. 2 DO-2 Dornier kustwachtvliegtuigen op Schiphol. Opmerking 1 DC- en 2 C-1 Hercules transporttoestellen stromen eind dit jaar in. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t 5

6 Jachtvliegtuigen - RecceLite Het fotoverkenningsysteem RecceLite (RL) wordt op dit moment ingevoerd. Het gaat om vier RLpods, waarmee gevlogen kan worden en twee reserve-pods als een van de vier pods in groot onderhoud is. Hiermee zijn dus altijd vier pods beschikbaar voor operationeel gebruik. Naast het feit dat de RL pod de Nederlandse grondstrijdkrachten voorzien van de nodige informatie, kunnen ook andere coalitiepartners in het uitzendgebied worden voorzien van informatie verkregen door middel van de RL-pod. Niet onbelangrijk m.b.t. de RL-pod is dat medio dit jaar het RL systeem uitgebreid wordt met de C-IED module voor het opsporen van IED s in Afghanistan ter ondersteuning van de grondstrijdkrachten. Frisian Flag In de periode van dinsdag april tot en met vrijdag april heeft de internationale vliegoefening Frisian Flag plaatsgevonden. Hierin participeerde naast de Nederlandse luchtmacht ook de Amerikaanse luchtmacht met F- jachtvliegtuigen vanaf Vliegbasis Leeuwarden. Gedurende twee weken beoefenden de vliegers vluchten voor zowel luchtverdediging als luchtsteun aan grondtroepen. Doel van de oefening is de deelnemende vliegers te trainen in het uitvoeren van complexe missies in internationaal verband. Hierbij staan scenario s van toekomstige NATO-Response Force (NRF) inzet en huidige inzet zoals in Afghanistan centraal. De Nederlandse luchtmacht vliegt in deze oefening met F- jachtvliegtuigen vanaf Vliegbasis Leeuwarden samen met de Amerikaanse luchtmacht die vliegt met F- jachtvliegtuigen. Een Nederlandse Fokker-50 levert eveneens vanaf Vliegbasis Leeuwarden een bijdrage aan de oefening. Het Nederlandse tankvliegtuig KDC- vliegt in de oefening vanaf Vliegbasis Eindhoven. Daarnaast participeert de Noorse luchtmacht met een Falcon DA- vliegtuig en een Duitse firma met twee Learjet s die worden ingezet om radar en communicatiesystemen te verstoren als onderdeel van de oefening en zet de Amerikaanse luchtmacht een KC-5 tankvliegtuig in. Nieuw dit jaar is de deelname van het Patriot luchtverdedigingssysteem op zowel Vliegbasis Leeuwarden, alsook op de schietrange op Vlieland. Daarnaast staat op Vliegbasis Leeuwarden de Nationale Datalink Management Cell voor het ondersteunen van datalink systemen. Purple Windmill In vindt een verdere intensivering van de grond-lucht samenwerking plaats. Tijdens de oefeningen Purple Windmill wordt deze samenwerking beoefend door Nederlandse F- s, buitenlandse jachtvliegtuigen, eenheden van de landmacht en de marine. Naar verwachting wordt vanaf jaarlijks een vijftal Purple Windmills georganiseerd. Oefenen op z n Amerikaans Vanaf september t/m november zal een groot F- detachement oefenen in de VS i.v.m. met de aanwezige ranges daar voor het afgooien van live wapens en het exporteren van geluid. Daarbij zal er geoefend worden vanaf de vliegbases Hill AFB, Utah / Nellis AFB, Nevada en Barksdale, Lousiana. Er wordt onder andere deelgenomen aan de grote internationale oefening Red Flag (Nellis) en Green Flag (Barksdale). j a a r o v e r z i c h t / 6

7 April Mei Dual-mode geleide wapens voor F- Souschef Ressort Verwerving van de Defensie Materieel Organisatie (DMO), de heer Ad van de Geijn heeft op dinsdag 1 april met de heer Brian Allen van het Amerikaanse Raytheon het contract getekend voor de levering van 0 Enhanced Paveway II (GBU-49) dual-mode geleide wapens. Dual-mode wapens zijn ontwikkeld om de voordelen van lasergeleide- en GPS geleide bommen te combineren. Met de GBU-49 voor de F- beschikt de KLu over een nauwkeurig wapen dat onder alle weersomstandigheden inzetbaar is. Zowel vóór als tijdens de vlucht kan de vlieger het wapen voorzien van de doelcoördinaten. Daarnaast kan hij besluiten het wapen af te werpen met alleen laser-, GPS- of een gecombineerde geleiding. Verder kan het de bom op een vooraf ingestelde hoogte boven de grond laten exploderen. Luchtmacht staat stil bij 4 mei herdenkingen De KLu, inwoners van Soesterberg en genodigden herdenken zondag 4 mei op de Vliegbasis Soesterberg de tijdens de Tweede Wereldoorlog gevallen militairen van de militaire luchtvaart en de oorlogsslachtoffers uit het dorp Soesterberg. De Commandant Luchtstrijdkrachten (C-LSK), luitenant-generaal vlieger Hans de Jong, zal daarna de aanwezigen toespreken. Na daaropvolgende korte toespraken vindt de kranslegging plaats. Na twee minuten stilte en het hijsen van de vlaggen onder het Wilhelmus, vliegen vier F- s een Missing Man -formatie. De plechtigheid wordt afgesloten met een defilé langs het monument. Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Luchtmacht start nieuwe wervingscampagne De Luchtmacht start met de vernieuwde campagne voor de werving van nieuw personeel. Na de vorige campagne die duidelijk maakte wat de KLu doet en welke functies er beschikbaar zijn, wordt nu met metaforen weergegeven hoe het werken bij de KLu wordt beleefd. De eerste twee televisiecommercials richten zich specifiek op de werving van technisch personeel en vliegers. De campagne zal later dit jaar worden uitgebreid met andere specifieke wervingscommercials. Ter ondersteuning van de specifieke wervingscommercials voor de doelgroep jongeren worden - net als in de huidige campagne - ook algemene commercials ingezet voor een brede doelgroep. In de wervingscampagne blijft ook aandacht bestaan voor de inzet bij operaties als die in Afghanistan. De KLu heeft jaarlijks ongeveer 900 nieuwe mensen nodig, waaronder ongeveer 0 technici en 60 vliegers. Nieuwe C-LSK na commando-overdracht Luitenant-generaal Jac Jansen volgt donderdag mei luitenantgeneraal Hans de Jong op als Commandant Luchtstrijdkrachten (C-LSK). De overdracht vindt plaats op de Vliegbasis Soesterberg. Staatssecretaris Jack de Vries woont de ceremonie bij. De bevelsoverdracht wordt afgesloten met een fly-by van (historische) KLu-vliegtuigen en helikopters. Luitenant-generaal Jansen (52) was hiervoor Chef Staf op het NATO Air Component Command in Ramstein, Duitsland. Na zijn opleiding in 75 aan de Koninklijk Militaire Academie (KMA) in Breda was hij ondermeer squadroncommandant, Commandant Vliegbasis Twenthe en Sous-chef Beleid en Plannen op het CLSK. In werd luitenant-generaal Jansen voorzitter van de Projectgroep SAMSON, belast met reorganisaties uit de Defensienota. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t 7

8 Helikopters Instroom nieuwe helikopter Het jaar is erg belangrijk voor de helikopters geweest. Naast de voortdurende inzet in Afghanistan was de oprichting van het Defensie Helikopter Commando in juli een belangrijke mijlpaal. Alle helikopters van Defensie vallen nu onder een commando. Een deel van de werkzaamheden bestaat uit het treffen van voorbereidingen voor de instroom van de NH-90 als opvolger van de Lynx helikopter. De eerste helikopters worden begin volgend jaar afgeleverd. Teneinde crews alvast te trainen, heeft het personeel vanaf deze maand de beschikking over een gehuurde NH-90. Deze wordt vooral gebruikt om crewleden te trainen, zodat de integratie straks vlot verloopt. Uiteindelijk krijgt het Defensie Helikopter Commando de beschikking over 2 verschillende uitvoering van de NH-90, de transportuitvoering en de maritieme die geschikt is om op een fregat te landen. HeloTEMP maakt kwaliteitsslag in vliegveiligheid Uit de missie in Afghanistan blijkt dat een ervaren mentor van onschatbare waarde is voor relatief onervaren helikoptervliegers. Een reeks aan supervisietrainingen op de Vliegbasis Gilze-Rijen moet (aankomende) gezagvoerders voorbereiden op hun toekomstige taken. Ervaren vliegers verfijnen in deze niveaucursussen op het gebied van leidinggeven en vliegveiligheid de inzichten van hun cursisten en reiken hen operationele tips & tools aan. Techniek en procedures alleen zijn niet voldoende om als helikopterbemanning de taken veilig en succesvol uit te voeren. Ook menselijke factoren bepalen uiteindelijk of een goed getrainde bemanning een opdracht ook daadwerkelijk veilig tot een goed einde weet te brengen. Die menselijke component komt al aan bod in afzonderlijke vliegveiligheidscursussen, maar uit ervaringen in Afghanistan blijkt dat het overbrengen van ervaring door een mentor een absolute meerwaarde vormt. Daarom is de Helicopter Flying Supervisor Course (HFSC) in het leven geroepen. Daarin krijgen vliegers supervisietrainingen die aansluiten op hun operationele niveau. Deze cursussen worden gegeven onder verantwoordelijkheid van het hoofd TACTESS, dat staat voor TACtical Training, Evaluation and Standardisation Squadron. Het maakt onderdeel uit van het Bureau Opleidingen en Evaluaties van het 9 Squadron. De supervisietrainingen zijn nu samen met de twee andere cursussen op het gebied van human factors (de Crew Resource Managementcursus of CRM en de cursus Vliegfysiologie) bijeengebracht door het werkverband Helicopter Threat and Error Management Program (HeloTEMP). Daarbinnen zorgt CRM voor een standaardisatie van de manier waarop de bemanningsleden met elkaar omgaan. Kort gezegd: communicatie, procedures en regelgeving. Naast de cursus Vliegfysiologie die zich richt op de fysieke grenzen waar een bemanning in het uitvoeren van haar taken tegenaan kan lopen is er de (vlieger)supervisietraining waar leiderschap centraal staat. Vanaf dit jaar krijgt elke helikopterbemanning hiermee te maken, al spitsen de gevorderde supervisietrainingen zich toe op de vlieger. Elke supervisietraining is een niveaucursus en daarmee afgestemd op de verantwoordelijkheden van de vlieger. De effectiviteit van de eigen bemanning, dat is de eerste verantwoordelijkheid van de vlieger. Naarmate deze als eerste vlieger - en deel van de flight crew - opklimt naar pilot in command tot uiteindelijk section lead of flight lead komen er andere verantwoordelijkheden bij. De vlieger moet dan steeds meer overzien en schakelen tussen verschillende niveaus. Hij moet bijvoorbeeld niet alleen het overzicht houden over zijn eigen toestel, maar ook over de planning en uitvoering van de operationele taak van één of meerdere helikopters. Een vlieger moet dus als het ware ook een helikopterview op zichzelf als leider krijgen. Jonge (aankomend) gezagvoerders van het Defensie Helikopter Commando (DHC) hebben de eerste Pilot in Command Supervisors Training (PST) gevolgd op 3 december jl. op de Vliegbasis Gilze-Rijen. Een ervaren collega deelde met hen inzichten in datgene waar ze in hun toekomstige rol tegenaan kunnen lopen. j a a r o v e r z i c h t / 8

9 Juni Juli CAPEVAL GGW in Oksbol (DK) Na maanden intensief oefenen is de CAPEVAL bekroond met de MISSION CAPABLE. Een uitstekend resultaat, waarmee de Groep Geleide Wapens (GGW) weer inzetgereed is voor de komende periode. De Task Force GGW werd in het inzetgebied door ruim 0 evaluators beoordeeld. Tijdens de diverse incidenten werden de militaire vaardigheden van de mannen en vrouwen van de Task Force getest. Na 2,5 dag eindigde de oefening Cold Igloo. Een tevreden en trotse C-GGW en HSO/ DETCO feliciteerden de eenheid met het behaalde resultaat. DHC opgericht Tijdens een ceremonie is het Defensie Helikopter Commando (DHC) op 4 juli officieel opgericht. Commodore Theo ten Haaf wordt de eerste Commandant Defensie Helikopter Commando (C-DHC). Bijgewoond door de staatssecretaris van Defensie en de Commandant der Strijdkrachten (CDS) krijgt commodore Ten Haaf de DHC-vlag uitgereikt van de Commandant Luchtstrijdkrachten (C-LSK), luitenant-generaal Jac Jansen. De oprichtingsceremonie wordt afgesloten met een zogenoemde fly-by van helikopters waaronder een NH-90. De oprichting van het DHC moet leiden tot een grotere efficiency bij de inzet van de hele helikoptervloot. Het DHC heeft rond 36 arbeidsplaatsen op vier verschillende locaties Maritiem Vliegkamp de Kooy, Militair Luchtvaartterrein Deelen, Vliegbasis Gilze-Rijen en het SAR squadron op Vliegbasis Leeuwarden. Het DHC bestaat uit 85 helikopters. Ma 02 Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo C-1 in Tsjaad Defensie heeft een C-1 Hercules naar het Oost- Afrikaanse Tsjaad gestuurd om militairen en goederen voor de Europese missie EUFOR te vervoeren. De Eufor-missie moet vanaf 1 juni operationeel zijn in het gebied. De eerder toegezegde Nederlandse bijdrage van zestig mariniers in het Oost-Afrikaanse land is voor maximaal een jaar tot maart. Daarna moeten de Verenigde Naties het overnemen van de door Frankrijk geleide missie. EUFOR bestaat in totaal uit 3700 militairen en moet in het grensgebied van Tsjaad, Soedan (regio Darfur) en de Centraal Afrikaanse Republiek bescherming bieden aan hulpverleners en de honderdduizenden mensen die het geweld in de regio zijn ontvlucht. Erepenning Koninklijke Luchtmacht Er is binnen het Commando Luchtstrijdkrachten behoefte ontstaan om de waardering van de Koninklijke Luchtmacht voor zeer bijzondere verrichtingen van personeel zichtbaar te maken. Deze waardering bestaat uit een Erepenning Koninklijke Luchtmacht. De Erepenning Koninklijke Luchtmacht kan worden toegekend aan een personeelslid welke zich als zodanig, naar het oordeel van een Resultaat Verantwoordelijke Eenheid (RVE) commandant, heeft onderscheiden door buitengewone toewijding of bijzonder loffelijk optreden. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t 9

10 Luchttransport Schiphol-drukte op Eindhoven De Vliegbasis Eindhoven is het Schiphol van Defensie. In verwerkte de Vliegbasis Eindhoven niet minder dan 7.4 miljoen kg vracht en.500 passagiers. Air-to-air werd vanaf Eindhoven pond (lbs) vliegtuigbrandstof bijgetankt. Er werden verder in acht munitievluchten uitgevoerd. Hieronder waren vijf munitievluchten voor oefeningen als Snow Falcon op 2 februari van dat jaar. Deze C-1 en KDC- werden beladen op het Hot Cargo platform op de Vliegbasis Eindhoven. Drie andere vluchten gingen naar Kandahar Airfield in Afghanistan. Voorts werden in drie speciale donorvluchten uitgevoerd in opdracht van Eurotransplant met civiele passagiersvliegtuigen vanaf de Vliegbasis Eindhoven. Ook werden diverse humanitaire vluchten afgehandeld en uitgevoerd vanaf de Vliegbasis Eindhoven. Samen drie C- s Twaalf landen krijgen dit jaar de beschikking over drie C- s. Nederland gaat bijdragen aan de nieuwe Heavy Airlift Wing (HAW) die gaat opereren vanaf Pápa Airbase in Hongarije. Tien NAVO-lidstaten Bulgarije, Estland, Hongarije, Litouwen, Nederland, Noorwegen, Polen, Roemenië, Slovenië, Verenigde Staten en twee Partnership for Peace-landen (PfP) Finland en Zweden, beschikken samen over drie Boeing C- Globemaster III s. Het eerste toestel zal op juli ceremonieel worden ontvangen op Papa Airbase. De tweede en derde C- volgen in september en oktober. Deze landen ondersteunen, onderhouden en bemannen samen deze transportvliegtuigen. Elk land heeft een aantal vlieguren en levert een bijdrage aan de HAW. Nederland is met jaarlijks 500 vlieguren na de Verenigde Staten (00) en Zweden (550) de grootste partner in dit samenwerkingsverband. Van de 1 functies binnen de HAW levert Nederland medewerkers, waaronder drie vliegers, drie loadmasters en drie crewchiefs. De flight crew volgt hiervoor een speciale opleiding op de C- op Altus AFB in Oklahoma, VS. De drie toestellen worden eigendom van de NATO Airlift Management Organisation (NAMO). De HAW is een multinationale poule van mensen en toestellen, waaruit de deelnemende landen hun transportcapaciteit kunnen putten. De C- vult voor Nederland de tactische transportcapaciteiten van de C-1 s en het strategische vervoer van de KDC- goed aan. Nieuwe C-1 s operationeel Naar verwachting zullen de twee nieuwe C-1 s begin november van dit jaar, na een Operational Test & Evaluation (OT&E) fase, toegevoegd worden aan de luchttransportvloot. De twee vliegtuigen zullen een deels gedigitaliseerde cockpit krijgen. Vervolgens zullen vanaf november de huidige twee C-1 s om beurten naar de industrie gaan om ook de cockpit upgrade te krijgen. Planmatig zullen in het vierde kwartaal van alle C-1 s voorzien zijn van de cockpit upgrade (CUP). De derde DC- (T-5) kan vanaf medio dit jaar in de vrachtconfiguratie worden ingezet. j a a r o v e r z i c h t /

11 Augustus September.000e vlieguur Chinook Op 5 augustus jongstleden heeft de Chinook helikopter D664 de mijlpaal van.000 uren overschreden. Dit gebeurde tijdens een opleidingsvlucht die in de middag werd gevlogen. De vlucht behelsde een vlucht in de omgeving van Soesterberg, waarbij trooping drills werden beoefend in combinatie met internal loads (mortieren en MB s intern vervoeren). Op de foto poseert de trotse bemanning bij de D664 na deze vlucht. Artsen op medevac Tsjaad Vliegerarts Ralph Vermeltfoort en flight nurse Arjan Kieboom reizen op 1 september naar Tsjaad. Zij zetten een rotary wing medevac op om de verkenningen van Nederlandse mariniers in het grensgebied van Soedan en Tsjaad te ondersteunen. Om dit te realiseren, maken zij afspraken met de Fransen en de Oostenrijkers in Abéché over afvoer van patiënten naar een Italiaans ziekenhuis en beschrijven de uitrukprocedures. De Fransen stellen een Puma lichte transporthelikopter beschikbaar voor het patiëntenvervoer. Verder zijn er logistieke afspraken met de Nederlandse mariniers en met de Ierse medische dienst. Op 9 september is het medevacteam operationeel. Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo 02 Olympische luchtmachters in de prijzen Koningin Beatrix heeft op augustus de sporters die een medaille hebben gewonnen op de Olympische Spelen in Beijing, China, ontvangen op Paleis Huis ten Bosch. Daarna gingen de Olympische winnaars per op en bus en te voet onder een erehaag naar het Binnenhof. In de Ridderzaal vond de officiële huldiging plaats, toegesproken door minister-president Jan-Peter Balkenende, staatssecretaris van VWS, Jet Bussemaker en voorzitter van het NOC*NSF, Erica Terpstra. Eerste luitenant KLu Deborah Gravenstijn, judoka, won in Beijing Olympisch zilver. Roeister Ester Workel veroverde als stuurvrouw met haar Vrouwen Acht ook zilveren plak. De andere winnaars uit de Defensie Sport Selectie (DTS) zijn taekwondoka Dennis Bekkers (brons) en judoka s Guillaume Elmont (zilver). Staatssecretaris onder de indruk van JPOW Staatssecretaris Jack de Vries heeft donderdag september een bezoek gebracht aan de oefening Joint Project Optic Windmill (JPOW) op Luchtmachtbasis De Peel. Tijdens het bezoek werd de staatssecretaris uitvoerig geïnformeerd over de actuele stand van zaken op het gebied van luchtverdediging en de opzet van JPOW. Na een korte presentatie volgde een rondgang langs de deelnemers. Hierbij sprak de staatssecretaris met nationale en internationale militairen over hun ervaringen. Bij zijn afscheid complimenteerde hij de deelnemers en zei trots te zijn, dat Nederland een vooraanstaande rol speelt binnen de hoogtechnologische omgeving, waarin de oefening zich afspeelt. Eerder op de dag bracht het NATO Air Defence Comittee een bezoek aan het oefengebied. Tijdens het bezoek werd uitvoerig stil gestaan bij de rol die de NAVO speelt op het gebied van luchtverdediging. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t

12 Geleide Wapens Lucht en raketverdedigingoefeningen Naast diverse (live flying) luchtverdedingsoefeningen in het kader van de Joint Air and Missile Defence Task Force, ontplooit CLSK het komende jaar diverse (oefen)activiteiten ter verbetering van de Air and Missile Defence capaciteiten van de krijgsmacht. CLSK heeft het initiatief bij de planning, voorbereiding en uitvoering van de lucht en raketverdedigingsoefening Joint Project Optic Windmill die in juli zal plaatsvinden op Luchtmachtbasis De Peel, evenals bij de Joint Combined Air and Missile Defence oefening Special Project Optic Windmill op Kreta in het najaar van : In een netwerk omgeving nemen vanuit Nederland Groep Geleide Wapens, Nationale Datalink Management Cell, Control and Reporting Centre en Commando Luchtdoelartillerie deel. Ook nemen deel: een Duits luchtverdedigingfregat en onder voorbehoud Griekse AWACS, gevechtsvliegtuigen en Patriot, evenals een Amerikaans lucht en raketverdedigingfregat (AEGIS BMD). Tijdens deze lucht en raketverdedigingsoefening vinden diverse experimenten plaats waaronder op gebied van Command & Control. Ook beoefent men Elektronische Oorlogvoering aspecten en vinden onder Nederlandse C2 vanaf het Duitse fregat ook onderscheppingen van tactische ballistische raketten plaats. Deelname van de geleide wapens aan het zogenaamde Field Surveillance Program wordt overwogen. Verbeteringen Geleide Wapens Ook in en zijn diverse modificaties aan het Patriot Geleide Wapensysteem voorzien die de hoge operationele effectiviteit ook in de toekomst blijven waarborgen. De invoering van een nieuw Tactical Control System (TCS) en de Battery Control Post (BCP) houden een significante verbetering in, vooral op gebied van Command & Control. Zo vervult de nieuwe TCS ook een belangrijke rol in de Joint Air and Missile Defence Task Force en is het met de BCP mogelijk tot op batterij niveau verbinding te leggen met het Link netwerk en neemt het aantal inzetmogelijkheden toe. Groep Luchtmacht Reserve verder versterkt De werkzaamheden in Nederland en de uitzendingen leggen op bepaalde vakgebieden een groot beslag. Teneinde de druk op de beroepsmilitairen te verminderen worden reservisten ingezet, hetzij in Nederland, hetzij in uitzendgebieden. Dit geldt voor veel dienstvakken. De reservisten worden ook regelmatig voor ceremoniële diensten ingezet. Om aan de toenemende vraag naar reservisten te kunnen voldoen wordt de Groep Luchtmacht Reserve verder versterkt met specifieke disciplines als meteo en verkeersleiding. Ook het aantal reservisten groeit gestaag. j a a r o v e r z i c h t /

13 Oktober November F- s Volkel openen A1 Grand Prix Zandvoort Een formatie van vijf F- s maakte zondag 5 oktober voor de start van de hoofdrace van de A1 Grand Prix op Zandvoort een spectaculaire fly by boven het circuit. De toestellen die enkele minuten voor de start van de hoofdrace boven het circuit verschenen, begroetten daarmee het mondiale veld van deelnemende teams waaronder, net zoals ze dat twee jaar geleden deden toen de race voor het eerst in Nederland plaatsvond. Naast de demonstratie in de lucht presenteerde de KLu zich tijdens de A1GP tevens als aantrekkelijke werkgever die voortdurend behoefte heeft aan nieuw personeel (jaarlijks circa 800 mensen) voor onder meer vliegende en technische functies. De A1 Grand Prix is een internationale raceserie, waar in totaal landen uit zes continenten in races strijden om de World Cup of Motor Sports. Winnaar werd team Frankrijk en Nederland eindigde als vijfde. Doek valt voor Vliegbasis Soesterberg Vliegbasis Soesterberg, de bakermat van de militaire luchtvaart in Nederland, sluit op 31 december na 95 jaar haar poorten. Met een militaire ceremonie komt er woensdag november een einde aan de status van militaire vliegbasis. Tijdens de sluitingsceremonie geeft de commandant Vliegbasis Soesterberg, kolonel Frank Gerards, het commando over de vliegbasis terug aan de Commandant Luchtstrijdkrachten (C-LSK), luitenantgeneraal Jac Jansen. Als afsluiting van de ceremonie vindt een fly by plaats door diverse helikopters en vliegtuigen. Op Vliegbasis Soesterberg, de oudste vliegbasis van Nederland, werd op 1 juli de Luchtvaart Afdeling opgericht, voorloper van de KLu. Naast de KLu heeft ook de Amerikaanse luchtmacht USAF 40 jaar vanaf de vliegbasis geopereerd. In het kader van bezuinigingsmaatregelen is in besloten om de Vliegbasis Soesterberg te sluiten. Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Prestigieuze prijs voor luchtmacht medewerkers Op oktober is de Whittle Safety Award uitgereikt aan de luitenant-kolonels James Mac Gillavry en Rik van Zwol tijdens een ceremonie van het International Air Safety Seminar in Hawaii. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door de International Federation of Airworthiness. Beide luchtmachtmedewerkers ontvingen de prijs vanwege hun bijdrage aan de opbouw van de Militaire Luchtvaart Autoriteit en de ontwikkeling en introductie van de Military Aviation Requirements. Luchtmacht steelt show op Nellis AFB Voor het eerst in haar bestaan nam het KLu F- demoteam deel aan de Aviation Nation Air Display. In november werd succesvol door het hele team op Nellis Airforce Base, Las Vegas, het jaar afgesloten. De demovluchten van kapitein Ralph Aarts verliepen vlekkeloos. Ruim Amerikaanse bezoekers keken op de flightline ademloos naar een aaneenschakeling van manoeuvres. Aarts liet hen in een daverende show zien waartoe de F- operationeel in staat is. Niet alleen de bezoekers waren onder de indruk. Het team kreeg tijdens het terugtaxiën ook applaus van het voltallige Thunderbirdteam, de vaste bewoners van Nellis Airforce Base. Het KLu F- demoteam heeft nu ook in Las Vegas een mooi visitekaartje achtergelaten en sluit hiermee voldaan af. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t

14 Air Operations Control Station Geleide Wapens Gevechtsleiding (GL) en luchtverkeersleiding (LVL) De GL en LVL-vakgebieden leveren een essentiële bijdrage aan het operationele product van CLSK: slagkracht in en door de derde dimensie. Dit gebeurt in Nederland en daarbuiten, zowel door nationale als internationale verbanden en organisaties, zoals in Afghanistan. De geleverde kwaliteit is hoog; dat wordt door binnen- buiten- en medestanders beaamd. Dat betekent niet op de lauweren mag worden gerust, integendeel. Zo worden diverse nieuwe initiatieven ontplooid die van invloed zijn op de beide vakgebieden. Gevechtsleiding Voor de GL gaat de aandacht vooral uit naar de versterking van het expeditionaire vermogen, bijvoorbeeld door het opnemen van mobiliteitseisen voor de vervangers van de Medium Power Radars (MPR s), het opwaarderen van de Tactical Air Control Facility (TACF) naar een meer operationele eenheid en in verband daarmee de wens van het CLSK te gaan beschikken over een eigen one star Air Battle Staff. Verder wordt hard gewerkt aan het kunnen inzetten van de Nationale Datalink Management Cell (NDMC) voor de NATO Response Force (NRF) en zal de GL een belangrijke rol spelen bij de uitzending van de Aerostar UAV naar Afghanistan. Vanzelfsprekend zal de GL-bijdrage aan het Navo Airborne Warning And Control System (AWACS), de Combined Air Operations Centres (CAOC), de Air Component Commands (ACC) en andere internationale eenheden en hoofdkwartieren op de huidige hoge standaard moeten blijven. wordt binnenkort een proef uitgevoerd door buiten de openstellingstijden het Operational Air Traffic-verkeer te laten afhandelen door Maastricht Upper Area Control (MUAC) en/of Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Daar kan dan op worden voortgebouwd. Kortom, er zal binnen de LVL de komende jaren veel gaan veranderen. Een eigen, uitzendbare, autonome militaire LVL-capaciteit voor de lagere luchtlagen, voor vliegveldoperaties en behoud van kennis en expertise voor militaire operaties in de hogere luchtlagen, zal echter blijvend moeten worden gewaarborgd. Gasteenheden Op het AOCS zijn twee gasteenheden gehuisvest. De eerste is de NAVO DARS. Dat is een mobiel NAVO gevechtsleidingscentrum. Nederland levert daaraan een personele bijdrage, waaronder de Commandant. De tweede gasteenheid is de paarse Nationale Datalink Management Cell (NDMC) ter ondersteuning van het link gebruik van de gehele krijgsmacht. De NDMC heeft op 1 april de Full Operational Capability (FOC)-status gehaald. Beide eenheden zijn toonbeelden op het gebied van Network Enabled Capabilities (NEC) en expeditonaire C4ISR. AOCS NM en NDMC vervullen binnen Nederland een spilfunctie op het gebied van NEC, zoals het Joint Common Operational Picture (JCOP) en de NEC-oefening Purple Nectar. De, namens CDS door CLSK georganiseerde, lucht en raketverdedingsoefening JPOW geeft feitelijk invulling aan de NECgedachte en draagt dan ook bij aan de verbetering van de effectiviteit van ons militair optreden. Luchtverkeersleiding Ook voor de LVL speelt versterking van het expeditionaire vermogen een belangrijke rol. Dit gaat worden ingevuld met het verwerven van een mobiele tactische LVL-capaciteit onder meer bestaande uit een mobiele toren, radar en landingssysteem. Om de instroom te verhogen wordt nadrukkelijk gestreefd naar verhoging van het opleidingsrendement. Hiertoe worden dit jaar voor de verkeersleiding zowel een radar- als een verkeerstorensimulator op het AOCS in gebruik genomen. Daarnaast wordt gewerkt aan het verder stroomlijnen van de LVL vanwege internationale ontwikkelingen binnen Single European Sky (SES) en Functional Aerospace Blocks European Central (FABEC) en op het nationale vlak de studie naar het Joint Air Traffic Management System (JAS ). In die kaders is een toenadering tussen de civiele en militaire LVL onvermijdelijk. De gezamenlijke Airspace Flow Management Unit (AFMU) en de gezamenlijke Air Traffic Management (ATM) Beleidseenheid bij Verkeer en Waterstaat zijn daar bestaande en goede voorbeelden van. Deze samenwerking zal zich verder gaan uitbreiden naar gezamenlijke luchtruimontwerpen, ATMsysteemvervangingen, contingency-opties, het beleid en toezicht op de luchtvaart, certificeringen en luchtvaarteisen en een andere verdeling van de civiele en militaire LVL-taken. Voor dat laatste j a a r o v e r z i c h t /

15 December Januari Recordaantal SAR-vluchten in De Agusta Bell helikopters van het Search and Rescue (SAR) squadron hebben in een recordaantal patiënten vervoerd. In totaal is de SAR het afgelopen jaar 8 keer ingezet, keer meer dan over. Hiervan werden 7 patiëntenvluchten gevlogen en overige acties uitgevoerd waaronder enkele zoekacties. Sinds zijn oprichting in 59 rukte het 3 Squadron onder het motto dienen in nood tot nu toe in totaal 48 keer uit. Eerst alleen voor opsporing- en reddingsdoeleinden en het oppikken van verongelukte vliegers uit zee. Later kwam daar het patiëntentransport van de Waddeneilanden naar ziekenhuizen op de vaste wal bij. Gemiddeld gebeurt dit 0 keer per jaar. De stijging van dit aantal de laatste jaren (: 7), schrijft de KLu toe aan onder meer de groei van het toerisme op de Waddeneilanden. In mei viert de eenheid haar 50-jarig jubileum met een internationale oefening op Leeuwarden, genaamd de SAR MEET. Luchtbusdienst vanuit VAE Sinds 6 januari is het Nederlandse C-1 detachement in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) operationeel. De oprichting van het 1 NLD Forward Support Element Mirage, waaronder het Nederlandse C-1 transportvliegtuig valt, is daarmee een feit. Het C-1 detachement bestaat uit 55 militairen, geplaatst in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Het gaat om vliegers, onderhoudspersoneel en logistieke medewerkers. De komende twee jaar onderhoudt het detachement een pendeldienst tussen de VAE en Kandahar Airfield in Afghanistan, waar Nederlandse militairen een bijdrage leveren aan de International Security Assistance Force (ISAF) -missie. Door de inzet van eigen tactische luchttransportcapaciteit met zelfbeschermingsmiddelen is Nederland minder afhankelijk van haar coalitiepartners. De militairen vliegen vanaf de Vliegbasis Eindhoven naar de VAE met de KDC- van de KLu. Vanwege de grond-luchtdreiging in Afghanistan vliegt de KDC- sinds eind niet meer rechtstreeks naar Afghanistan. Ma 01 Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Thuisfrontprogramma Omroep Max Omroep MAX en de thuisfrontorganisaties verzorgen op zaterdag november een groetenprogramma Missie Max in de Leidse Groenoordhallen. Missie Max is bedoeld om de militair die tijdens de kerst op uitzending is, een hart onder de riem te steken. Tijdens dit bijzondere evenement hebben ruim 6000 familieleden en relaties hun groet op laten nemen. Bekende artiesten luisteren de dag muzikaal op. Ook politici en andere bekende Nederlanders brengen een kerstgroet aan de militairen. Alle uitgezonden militairen ontvangen in het missiegebied een DVD met de kerstgroet van hun familie en de bekende Nederlanders. Het programma is een cadeau van Omroep MAX. Top Gun Holland uniek docudrama op TV Vanaf januari zendt de KRO op Nederland 3 de tiendelige serie Top Gun Holland uit. In deze serie worden kandidaten gevolgd vanaf hun sollicitatie als vlieger bij de KLu, totdat ze hun complete opleiding tot F-vlieger hebben afgerond. Er wordt een unieke kijk gegeven in het gehele traject, zoals de keuring, selectie en opleiding tot F- vlieger. Ook komt de eerste solovlucht in een vliegtuig in beeld en de militaire opleiding op de Koninklijke Militaire Academie (KMA) met als uiteindelijk doel: vliegen in een F-. In Top Gun Holland wordt duidelijk hoe intensief het hele traject is en hoe deze jongeren hun droom nastreven. Zo vindt het eerste deel van de opleiding in Nederland plaats, maar als de basisvliegopleiding is afgerond gaan de leerlingen zich in de VS specialiseren in het vliegen met de F-. De serie met hoogte- en dieptepunten is gemaakt door productiemaatschappij Procamjo. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t

16 Operaties De Chinook en Cougar transporthelikopter wisselen elkaar af. De wisseling vindt plaats zodat de uitzenddruk wordt verdeeld. De transport- en gevechtshelikopters van de Koninklijke Luchtmacht zijn sinds 01 vrijwel onafgebroken op uitzending: eerst de missie in Eritrea en Djibouti, vervolgens deelname aan de Stabilization Force Iraq en nu sinds de ISAF missie in Afghanistan. Gedurende het eerste decennium van deze eeuw zijn de helikopters dan vrijwel zonder onderbreking ingezet geweest. De transportvliegtuigen zijn ook intensief bij de missie in Afghanistan betrokken. Het gros van alle aanvoer vindt plaats door de lucht. Uit te zenden militairen vliegen vanaf Vliegbasis Eindhoven naar het Forward Support Element Mirage in de Verenigde Arabische Emiraten. Vandaar gaat de reis verder per C-1 naar Kandahar Airfield in Afghanistan. Vracht wordt in de regel door de lucht direct vanuit Nederland naar Afghanistan vervoerd. Sinds worden eenheden van de Koninklijke Luchtmacht ingezet in Afghanistan. De eenheden maken deel uit van de International Stabilization and Assistance Force (ISAF). De eenheden van de Koninklijke Luchtmacht ondersteunen de troepen van Nederland en bondgenoten op de grond. Transporthelikopters zorgen voor vervoer door de lucht, terwijl F- jachtvliegtuigen en Apache gevechtshelikopters steun vanuit de lucht leveren. Tenslotte wordt de luchttransportvloot ingezet voor het vervoer van mensen vanuit Nederland naar Afghanistan en vice versa en aan- en afvoer van materieel. Het aantal F- s in Afghanistan is eind vorig jaar teruggebracht van 6 naar 4. De F- s bieden bescherming in zuid Afghanistan aan grondgebonden eenheden van Nederland en bondgenoten. Hoewel de missie in Afghanistan verreweg de grootste in aantal betrokken medewerkers (ca 0 personen) is, is het niet de enige missie waaraan KLu personeel deelneemt. Zo zijn 43 militairen van de luchtmacht uitgezonden naar het Forward Support Element Mirage in de Verenigde Arabische Emiraten. Deze medewerkers zorgen voor een soepel verloop van de overstap van de militairen. Maar ook op de Balkan zijn luchtmachtmilitairen bij de verschillende stabilisatie missies actief. Er zijn militairen uitgezonden naar de Liaison Observation Teams van de Europese Unie in Bosnië en zij houden toezicht op de naleving van de vredesakkoorden van Dayton. Ook in Kosovo zijn twee luchtmachtmilitairen bij de NAVO missie aldaar uitgezonden. In het Midden Oosten zijn in totaal 6 militairen uitgezonden: 3 naar de NATO Trainings Missie in Irak in Baghdad en 3 naar de UNTSO missie in de Sinai. In zuid Soedan zijn 3 luchtmachters betrokken bij de UN Mission in Sudan (UNMIS) om toe te zien op de gemaakte afspraken. Verder is een luchtmachter geplaatst aan boord van Hare Majesteits De Zeven Provinciën, die deelneemt aan de missie Allied Protector, die in het leven is geroepen om koopvaardijschepen te beschermen tegen piraten. Van oktober tot april hebben een luchtmachtarts en een verpleegkundige deelgenomen aan de missie in Tsjaad. De 60 Nederlandse militairen maakten deel uit van een Iers bataljon op Camp Ciara in de plaats Goz Beida, nabij de Soedanese grens. Deze operatie was erop gericht bescherming te bieden aan de honderdduizenden vluchtelingen en ontheemden in de regio. De arts en verpleegkundige zijn ingezet bij verschillende medische evacuaties per helikopter. j a a r o v e r z i c h t /

17 Februari Maart Luchtmacht nu ook op Hyves De Luchtmacht heeft sinds februari haar eigen officiële luchtmacht-hyves. Hyves is een online sociaal netwerk, zoals MSN, My Space en Schoolbank.nl. Het netwerk van vrienden geeft de Afdeling Personeelsvoorziening van de KLu een extra mogelijkheid om in contact te treden met de primaire wervingsdoelgroep, jongeren tussen - jaar. Deze Hyves sluit helemaal aan bij de belevingswereld die werving nastreeft met de virtuele vliegbasis Base-X (www.werkenbijde luchtmacht.nl/base-x.nl). Op deze site zullen exclusieve foto s, filmpjes en andere digitale en interactieve speeltjes geplaatst worden. Hyves-vrienden kunnen deze gadgets van elkaar overnemen. Ook komen op Hyves in de toekomst mogelijkheden om polls, berichten of blogs te plaatsen. Deze middelen moeten bezoekers prikkelen regelmatig terug te keren om geïnformeerd te worden over (het werken bij) de KLu. Explosieven Speurhonden terug uit Afghanistan Eind werden de eerste Explosieven Speurhonden Geleider Teams ingezet bij de Task Force Uruzgan. In de maand maart is het eerste team van uitzending teruggekomen. In de strijd tegen zogenaamde Improvised Explosive Devices, in de volksmond bermbommen genoemd, blijken Explosieven Speurhonden van grote waarde. Het CLSK is het enige krijgsmachtdeel dat Explosieven Speurhonden voor expeditionaire taken heeft. De Luchtmachthondengeleiders worden met hun honden ingedeeld bij de Explosieven Opruimingdienst (EOD) of Genieeenheid van het CLAS. Ma 02 Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Goededoelencommissie is tevreden en trots De initiatiefnemers van de Goededoelencommissie op Kandahar Airfield (KAF) hebben met behulp van andere uitgezonden militairen van de Nederlandse Air Task Force en hun thuisfront geld en goederen ingezameld voor drie goede doelen. Ruim euro werd binnengehaald voor War Child en zo n 5000 euro ging naar Serve. Daarnaast zijn in Nederland maar liefst 6500 kg kleding en schoolspullen ingezameld en met een Antonov vrachtvliegtuig naar KAF overgevlogen. De directeur van het ANA-ziekenhuis (Afghan National Army) liet weten, dat Afghaanse kinderen veel behoefte hadden aan winterkleding, het eerste goede doel van de commissie. De kleding is uitgedeeld aan de Afghaanse bevolking en de cheques zijn overhandigd aan Serve en War Child. Woensdrecht 75 jaar Vliegbasis Woensdrecht viert op 5 maart haar 75-jarige bestaan. In september volgt een familiedag voor familieleden van Opleidingen (O)KLu en de Luchtmacht Meteorologische Groep (LMG). In mei is er een familiedag voor het Logistiek Centrum Woensdrecht (LCW). Op de jubileumdag houdt overste Rob Luttge, waarnemend commandant Opleidingen Koninklijke Luchtmacht (OKLu), een receptie voor oud-commandanten, squadroncommandanten en andere genodigden. Ook is er een expositie met foto s van de vliegbasis door de jaren heen. Voor het personeel van OKLu en de LMG volgt in september een familiedag met onder meer een kijkje bij het BOTC, de hondensectie en de PC-7 s. In mei is er een familiedag voor het LCW-personeel. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t

18 Toekomst & Reorganisatie (7 squadron) tot één Air Operations Squadron. Daarnaast is het voornemen om het Maritiem Vliegkamp De Kooy aan te sluiten aan de gecentraliseerde verkeersleiding van de KLu. Hierdoor ontstaat één Defensie luchtverkeersleidingorganisatie op basis van een gezamenlijk operationeel concept en technische systemen. Verder zullen de lokale vluchtvoorlichtingsafdelingen die nu tijdens openstelling zijn bemand, worden omgezet naar een continu beschikbare helpdesk op het AOCS. Tot slot wordt in het kader van civiel militaire samenwerking op Schiphol Oost samen met de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) een gezamenlijke luchtruimplanningscel ingericht, waarin het aanbod van civiel en militair vliegverkeer wordt afgestemd op de beschikbare luchtruimcapaciteit. Een andere synergetische reorganisatie is die van de Aeronautical Information Service (AIS) LVL. Kern daarvan is het centraliseren van de AIS-taken van de vliegvelden op het AOCS. Centralisatie is ook het sleutelwoord voor de reorganisatie LVL de Kooy. Doel daarvan is de naderingsverkeersleiding voor het Maritiem Vliegkamp de Kooy net zoals voor de andere CLSK-velden centraal uit te gaan voeren op het AOCS (Centralised Approach de Kooy). Zo worden de Peacetime Establishments (PE, de inrichting van de organisatie) van de CAOC s, het Nato Programming Centre (NPC) en de Nato Airborne Early Warning Force (NAEWF) herzien. Reorganisatie Force Protection Volgens de huidige planning zal de oprichting van de Defensie Bewakings- en Beveiligings Organisatie (DBBO) een feit zijn. DBBO neemt dan de taken van de Luchtmachtbewaking op vrijwel alle CLSK onderdelen over. Om de veiligheid van hoofdwapensystemen van het CLSK tijdens missies en oefeningen te waarborgen, is het wenselijk de Protective Security capaciteit van CLSK opnieuw in te richten. De huidige drie Object Grondverdediging (OGRV) pelotons en de 75 hondengeleiders (en honden) worden opnieuw georganiseerd, zodat vijf multifunctionele, flexibele Protective Security pelotons ontstaan. Ook de Explosieven Speurhonden Geleider Teams gaan deel uitmaken van die pelotons. Verder vindt verbetering van de uitrusting van de OGRV pelotons plaats met o.a. de invoering van het mobiele indringer detectiesysteem Falcon Watch Sensor System. Reorganisatie GL-LVL Het Air Operations Control Stations (AOCS) staat ook in het teken van reorganisaties. De meest ingrijpende is de samenvoeging van de Gevechtsleiding (7 squadron) en de Luchtverkeersleiding LMG gaat over in JMC De Luchtmacht Meteorologische Groep (LMG) verzorgt de meteo voor vrijwel de gehele krijgsmacht in Nederland en het buitenland. Binnen het meteo-functiegebied vinden twee reorganisaties plaats die van invloed zijn op het vakgebied. De reorganisatie Meteo betreft vooral de bijscholing van de eerste onderofficieren op de vliegbases tot meteobriefer. De meeste onderofficiersfuncties bij LMG zijn niet bij deze reorganisatie betrokken. De samenvoeging van de meteo-capaciteit van het Commando Zeestrijdkrachten en het Commando Luchtstrijdkrachten in het Joint Meteorologische Centrum (JMC) heeft consequenties voor de LMG. De intensivering van de samenwerking met het KNMI zal pas worden opgepakt na de integratie met het CZSK. Momenteel wordt het METIS-werkstation vervangen. Als gevolg van toenemende technologische ontwikkelingen, waaronder andere besturingssystemen, raakt het bestaande werkstation achterop bij de huidige ontwikkelingen en moeten nieuwe technieken in aanvullende of aparte systemen worden aangebracht. De operationele gebruiker stelt steeds hogere eisen aan de inhoud en formats van de weersverwachtingen, terwijl ook het visuele aspect, de lay-out een steeds belangrijker rol gaat spelen. j a a r o v e r z i c h t /

19 Reorganisatie Explosieven Opruimings Dienst Defensie De Explosieven Opruimingsdienst KLu is ondergebracht bij het Explosieven Opruimingsdienst Defensie. Samen met de Duik- en Demonteergroep van de Koninklijke Marine en de Explosieven en Opruimingsdienst van de Koninklijke Landmacht vormt de EOD KLu de EODD. De EODD beschikt straks ook over een gezamenlijke EOD-School voor de grondgebonden EOD-opleidingen en een Kenniscentrum met vertegenwoordiging vanuit de drie Krijgsmachtdelen. In is de EODD volledig operationeel vanuit 2 locaties: de Grondgebonden EOD-Compagnie vanuit Soesterberg en de Maritieme EOD-Compagnie vanuit Den Helder. Het expeditionaire optreden (de uitzendingen) van de krijgsmacht vraagt in toenemende mate om EOD capaciteit. Sinds de aanslagen van september 01 en de wereldwijd toegenomen dreiging is er dan ook sprake van een sterk verhoogde inzet van EOD personeel. Daarnaast hebben de EOD s er een taak bij gekregen: het onschadelijk maken van zogenaamde geïmproviseerde explosieven (IED s). Dat vereist van het EOD personeel een continu hoge inzetbaarheid, specialisatie en kennisuitwisseling. Een joint EOD centrum zorgt voor de slagkracht die nodig is om aan de toenemende vraag naar EOD capaciteit te kunnen voldoen. Aanschaf JSF testtoestel In april heeft de Tweede Kamer met de staatssecretaris De Vries van Defensie toestemming gegeven de financiële verplichting voor het eerste JSF testtoestel aan te gaan. In wordt een besluit genomen over het tweede testtoestel en dus over de definitieve deelname aan de operationele testfase. Deelname is namelijk alleen mogelijk met minimaal twee testtoestellen. Op deze wijze wordt tegemoet gekomen aan de behoefte aan meer duidelijkheid over de prijs voor het tweede toestel, de geluidscontouren en de uitkomst van de arbitrage van de businesscase. Met de Amerikanen is uitdrukkelijk afgesproken dat als Nederland in zou besluiten toch geen testtoestellen aan te schaffen, het eerste toestel weer zal worden teruggenomen. Daar hangt dan wel een - relatief bescheiden - prijskaartje aan. Een andere wijziging ten opzichte van het coalitieakkoord van is dat het definitieve aanschafbesluit van wordt uitgesteld naar. De bekende plannen en voornemens binnen het project blijven verder intact. Samenwerking Commando Luchtdoelartillerie (CoLua) en Groep Geleide Wapens (GGW) In zijn verdere stappen gezet ter intensivering van de samenwerking tussen de luchtverdedigingeenheden van CoLua en GGW, beide gevestigd op thuisbasis Luchtmachtbasis De Peel (LMB DP). De reorganisaties die met de co-locatie gepaard gaan, vinden hun afronding in. Naast de oprichting van een gezamenlijke planningscel en het Defensiebrede Kenniscentrum Joint Air and Missile Defence op LMB DP, vinden vanaf gezamenlijke oefeningen plaats met het oog op het streven naar een Joint Air and Missile Defence Task Force in. k o n i n k l i j k e l u c h t m a c h t

20 Colofon Samenstelling: Stafgroep Bestuursondersteuning, Bureau Luchtmachtcommunicatie, Afdeling Luchtmachtvoorlichting Met medewerking van: Ministerie van Defensie Fotografie: Audio Visuele Dienst Defensie, Fotovlucht Vliegbasis Soesterberg, Werkeenheid Grondfotografie Gilze-Rijen, Fotodienst Vliegbasis Leeuwarden, Vliegbasis Volkel, Staven Voorlichting, Militaire Luchtvaart Museum Ontwerp en Druk: OBT bv, Den Haag Realisatie: Grafisch Centrum De Koninklijke Luchtmacht Meer informatie of exemplaren: Bureau Luchtmachtcommunicatie, tel.: , Voor meer informatie over de organisatie kunt u terecht op j a a r o v e r z i c h t /

ISAF III Deployment Task Force

ISAF III Deployment Task Force ISAF III Deployment Task Force C-DTF Kolonel Henk Morsink 1 Deployment Task Force Mission Statement Taken Eenheden en Middelen Planning Voorbereiding 2 Mission Statement Schep als Deployment Task Force

Nadere informatie

Parvus numero, magnus merito

Parvus numero, magnus merito Parvus numero, magnus merito De derde dimensie na de beleidsbrief Commando Luchtstrijdkrachten Het Commando Luchtstrijdkrachten (CLSK), voortgekomen uit de Koninklijke Luchtmacht, heeft als credo parvus

Nadere informatie

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2013. Datum 14 februari 2014

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2013. Datum 14 februari 2014 Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2013 Datum 14 februari 2014 Status Definitief Colofon Ministerie van Defensie Commando Luchtstrijdkrachten Afdeling C4ISR Bureau Geluidshinder,

Nadere informatie

Een bee. Commandant Defensie Helikopter Commando. Cdre Theo TEN HAAF. Carré 11-2009 pagina 6

Een bee. Commandant Defensie Helikopter Commando. Cdre Theo TEN HAAF. Carré 11-2009 pagina 6 Defensie Helikop Een bee van bin O PI N I E Op 4 juli 2008 is het Defensie Helikopter Commando (DHC) opgericht. Na een plechtige oprichtingsceremonie ging het DHC met een luchtdefilé van 22 helikopters

Nadere informatie

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2012. Datum 22 februari 2013

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2012. Datum 22 februari 2013 Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 212 Datum 22 februari 213 Status Definitief Colofon Ministerie van Defensie Commando Luchtstrijdkrachten Afdeling Missie Ondersteuning Bureau

Nadere informatie

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt.

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt. Toespraak van Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de Herinneringsmedaille Vredesoperaties aan het 22 e detachement Air Task Force en Air Point of Debarkation Mirage

Nadere informatie

Contactpersoon Lkol AJP Hardenbol Datum 7 februari 2014 Hoofd Bureau Geluidhinder,

Contactpersoon Lkol AJP Hardenbol Datum 7 februari 2014 Hoofd Bureau Geluidhinder, > Retouradres Postbus 8762 4820 BB Breda Zie verzend lijst Luchtstrijdkrachten C4ISR Bureau Geluidhinder, Zonering en Rapportering Luchtmachtplein 1, Breda MPC 92 A Postbus 8762 4820 BB Breda Nederland

Nadere informatie

Air Policing. Maj W. Slot. Carré 9/10-2009 pagina 35

Air Policing. Maj W. Slot. Carré 9/10-2009 pagina 35 o pi n i e Air Policing Boven Nederland vinden jaarlijks enorm veel vliegbewegingen plaats. Per jaar zijn dit er zo n 600.000. Het is dan ook geen eenvoudige opgave om dit vlot, ordelijk en vooral (vlieg)veilig

Nadere informatie

Op de voordracht van onze Minister van Defensie van. Gelet op artikel 10.15 van de Wet luchtvaart;

Op de voordracht van onze Minister van Defensie van. Gelet op artikel 10.15 van de Wet luchtvaart; Besluit van tot vaststelling van een luchthavenbesluit voor de militaire luchthaven Volkel (Luchthavenbesluit Volkel) Op de voordracht van onze Minister van Defensie van 2014, nr., Directie Juridische

Nadere informatie

Minister IGK SG/PSG. CZSK Bestuursstaf

Minister IGK SG/PSG. CZSK Bestuursstaf BIJLAGE: ORGANOGRAMMEN Organogrammen vraag 98 Organogram Defensie Minister IGK SG/PSG ADD BSG DBO DCo DF&C DJZ CDS HDB HDFC HDBV HDP MIVD MLA CDC DMO CLSK CLAS Operationele Commando s CZSK Bestuursstaf

Nadere informatie

«t» COç.,yv- ~ -~io- ~ OU. b-3-2c~ 22 februari 2013 Jaarrapportage geluidhinderklachten militaire vliegoperaties.

«t» COç.,yv- ~ -~io- ~ OU. b-3-2c~ 22 februari 2013 Jaarrapportage geluidhinderklachten militaire vliegoperaties. «t» Koninklijke Luchtmacht > Retouradres Postbus 8762 482 BB Breda Aan: Zie verzencilijst COç.,yv- ~ -~io- ~ OU ou b-3-2c~ Ministerie van Defensie Commando Luchtstrijdkrachten CLSK Afdeling Missie Ondersteining

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

beweging koninklijke luchtmacht 2009-2010

beweging koninklijke luchtmacht 2009-2010 in 09 beweging koninklijke luchtmacht 2009-2010 nhoud Wereldwijd inzetbaar, maar Voorwoord Commandant Luchtstrijdkrachten 2 Hoofdtaak wereldwijd inzetbaar, op missie 4 Partner in veiligheid 12 De hoeksteen

Nadere informatie

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2011

Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 2011 w Koninklijke Luchtmacht - Jaarrapportage geluidshinderklachten militaire vliegoperaties 211 Datum 12 september 212 Status definitief Colofon Ministerie van Defensie Commando Luchtstrijdkrachten Afdeling

Nadere informatie

Informatiebrochure. Commissie overleg en voorlichting milieuhygiëne

Informatiebrochure. Commissie overleg en voorlichting milieuhygiëne Informatiebrochure Commissie overleg en voorlichting milieuhygiëne 2 Een Cougar helikopter in de sneeuw tijdens een koudweeroefening in Noorwegen. Inhoudsopgave 1. Koninklijke Luchtmacht 3 2. Commissie

Nadere informatie

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts 1 Algemeen Militair Verpleegkundige 2 Mini CV Sedert 1986 werkzaam als militair arts Tot 1996 bij de Kon Landmacht

Nadere informatie

Werkstuk over de Koninklijke Luchtmacht Wie over de Koninklijke Luchtmacht een spreekbeurt wil houden of een werkstuk wil maken, vindt hier

Werkstuk over de Koninklijke Luchtmacht Wie over de Koninklijke Luchtmacht een spreekbeurt wil houden of een werkstuk wil maken, vindt hier Werkstuk over de Koninklijke Luchtmacht Wie over de Koninklijke Luchtmacht een spreekbeurt wil houden of een werkstuk wil maken, vindt hier informatie. De onderwerpen lopen uiteen van hoe de luchtmacht

Nadere informatie

Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding

Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding T.V.W. Consultancy Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding Mijn naam is Tony van Wijchen. Na een militaire carrière binnen de Koninklijke

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld 8 april 2011 Toekomst krijgsmacht Wat we doen, doen we goed eerste klas mensen eerste klas spullen Toegeven op het voortzettingsvermogen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7636 3 mei 2011 Wijziging regeling commandanten 26 april 2011 Nr. BS/2011008944 Afdeling Personeelsbeleid en Rechtspositie

Nadere informatie

CLSK INFORMATIEBULLETIN NR. 24 2015 Woensdag, 17 juni 2015

CLSK INFORMATIEBULLETIN NR. 24 2015 Woensdag, 17 juni 2015 CLSK INFORMATIEBULLETIN NR. 24 2015 Woensdag, 17 juni 2015 1 Operatiecentrum CLSK week 24 2015 Pagina 1 van 9 2 Kalender en media-items 18 juni IGK bezoekt JMG VLb Woensdrecht. 19 juni Oplevering onderhoud

Nadere informatie

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Luchtmacht > Retouradres Postbus 8762, 4820 BB Breda Secretariaat COVM Postbus 90004 MPC 55A Keegsdijkje7 3509 AA Utrecht MPC 80 A Postbus 8762 4820 BB Breda Nederland www.luchtmacht.nl Ministerie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 27 830 Materieelprojecten Nr. 91 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 september

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 55 BRIEF VAN

Nadere informatie

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang Van beleid naar activiteit PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang PRESENTATIE Aanleiding Wat is de reservist Stand van zaken Korte en lange termijn visie 2 Aanleiding Financieel duurzame Krijgsmacht Toekomstige

Nadere informatie

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Wat gaan we doen? De opvolging van de F-16 De kandidaten De JSF Is de JSF de beste keuze? Conclusies Ik

Nadere informatie

Gelet op artikel 10.15 van de Wet luchtvaart; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van 2013, no. W );

Gelet op artikel 10.15 van de Wet luchtvaart; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van 2013, no. W ); Besluit van tot vaststelling van een luchthavenbesluit voor de militaire luchthaven Eindhoven (Luchthavenbesluit Eindhoven) Op de voordracht van Onze Minister van Defensie van 2013, nr., Directie Juridische

Nadere informatie

Wapensysteemmanagement

Wapensysteemmanagement Wapensysteemmanagement Directeur Wapensystemen & Bedrijven Commodore drs. A.R. Laurijssen 1 Intro Commodore drs. Richard Laurijssen Huidige functie: Directeur Wapensystemen & Bedrijven Geboren 06 november

Nadere informatie

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014)

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014) DEFENSIE DG COM Woordvoerders 1. Afghanistan Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014) a. ISAF (1) ISAF, de International Security and Assistance Force, opereert

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 200 X Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2004 Nr. 82 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld

Nadere informatie

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht.

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank mw. Coorens, Dames en heren, We vieren vanavond

Nadere informatie

werken bij DEFENSIE MARINE Denk je aan de Marine, dan denk je aan schepen. Logisch, want die hebben we bij de Marine in alle soorten en maten. Van mijnenjagers tot onderzeeboten. Toch is de Marine meer

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Defensie-uitgaven dalen nu twee jaar

Centraal Bureau voor de Statistiek Defensie-uitgaven dalen nu twee jaar Centraal Bureau voor de Statistiek Defensie-uitgaven dalen nu twee jaar Fred Arkesteijn en Rudolf Timmermans Den Haag, 17 september, 2012 Defensie-uitgaven dalen nu twee jaar Fred Arkesteijn en Rudolf

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2016 Nr. 70 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014)

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014) DEFENSIE DG COM Woordvoerders Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014) 1. Afghanistan a. ISAF (1) ISAF, de International Security and Assistance Force, opereert

Nadere informatie

Defensie. Wat het NLR doet voor Defensie

Defensie. Wat het NLR doet voor Defensie Wat het NLR doet voor Defensie OPERATIONELE KENNIS EN ONDERSTEUNING, INTEGRALE AANPAK Defensie Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Marine Koninklijke Landmacht Koninklijke Marechaussee Nationaal Lucht-

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Afschrift aan De Voorzitter van de

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

HET LEGER. Waarom heeft. Nederland. Informatie voor scholieren. De Nederlandse krijgsmacht in het kort

HET LEGER. Waarom heeft. Nederland. Informatie voor scholieren. De Nederlandse krijgsmacht in het kort HET LEGER Uitgave: Ministerie van Defensie Directie Voorlichting en Communicatie April 2006 www.defensie.nl Informatie voor scholieren De Nederlandse krijgsmacht in het kort In deze folder vertel ik je

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan

Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan #30 JUNI 2014 Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan De huidige situatie in Irak maakt nog eens duidelijk

Nadere informatie

Een air traffic controller te Kandahar, een unieke ervaring

Een air traffic controller te Kandahar, een unieke ervaring Persoonlijke ervaringen Epériences personnelles Een air traffic controller te Kandahar, een unieke ervaring 141 Yannick AMEEL Kapitein-commandant van het vliegwezen Yannick Ameel is luchtverkeersleider

Nadere informatie

1 Operatiecentrum CLSK week 3 2014

1 Operatiecentrum CLSK week 3 2014 CLSK INFORMATIEBULLETIN NR. 2014.1 Dinsdag, 7 januari 2014 1 Operatiecentrum CLSK week 3 2014 OPERATIES AFGHANISTAN 1 (NLD) ATF ISAF 25 Sinds november 2011 voert de Air Task Force (ATF) met vier F-16 s

Nadere informatie

NIDV Masterclass Luchtmacht succesvol

NIDV Masterclass Luchtmacht succesvol JULI 2015 NEWSLETTER NIDV Masterclass Luchtmacht succesvol De eerste NIDV Masterclass over de Koninklijke Luchtmacht is succesvol verlopen. De kansen voor Defensie en bedrijfsleven worden inzichtelijk.

Nadere informatie

de Vliegende Hollander

de Vliegende Hollander de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 64 e jaargang - nummer 9 - oktober 2008 NEDERLANDSE APACHES OP FORT HOOD LEIDINGGEVEN IS EEN KUNST Nieuwe methode biedt continu mogelijkheden

Nadere informatie

Vervoer gevaarlijke stoffen

Vervoer gevaarlijke stoffen Vervoer gevaarlijke stoffen binnen Defensie Edwin van de Ven Inhoud Defensie Uitzonderingspositie Defensie Voorbereidingen (Gereedstelling) We vertrekken. We doen ons werk. We gaan weer naar huis.. 2 Defensie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 800 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2007 Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN

Nadere informatie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie Reservist bij de Koninklijke Marechaussee De leukste baan! naast je werk of studie Operationeel Centrum Mobiel toezicht veiligheid Grensbewaking Schiphol Beveiliging Koninklijk Huis Als het erop aankomt

Nadere informatie

CLSK INFORMATIEBULLETIN NR.2-2016 Woensdag, 13 januari 2016

CLSK INFORMATIEBULLETIN NR.2-2016 Woensdag, 13 januari 2016 CLSK INFORMATIEBULLETIN NR.2-2016 Woensdag, 13 januari 2016 1 Operatiecentrum CLSK week 2-2016 Pagina 1 van 10 2 Kalender en media-items 14 januari Bezoek P SG aan CLSK locatie Vlb. Gilze-Rijen Pagina

Nadere informatie

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag is uniek in de wereld vanwege haar positie als internationale stad van vrede en recht. Den Haag is Legal Capital of the World. De derde VN-stad na New

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Nederlandse Defensie Academie Inleiding Sinds 2007 verzorgt de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) de Postacademische Opleiding Militair

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 55 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 23 september 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Luchtmacht > Retouradres Postbus 8762, 4820 BB Breda Secretariaat COVM Ministerie van Defensie Postbus 40184 Sectie Communicatie 8004 DD Zwolle Keegsdijkje 7 MPC35H MPC8OA Postbus 8762 4820

Nadere informatie

Open dagen Koninklijke Luchtmacht 2007 op de luchtmachtbasis Volkel.

Open dagen Koninklijke Luchtmacht 2007 op de luchtmachtbasis Volkel. Open dagen Koninklijke Luchtmacht 2007 op de luchtmachtbasis Volkel. De jaarlijkse Open Dagen van de Koninklijke Luchtmacht, die op vrijdag 15 en zaterdag 16 juni op de vliegbasis Volkel werden gehouden,

Nadere informatie

De metamorfose van de Koninklijke Luchtmacht, 1988-2013

De metamorfose van de Koninklijke Luchtmacht, 1988-2013 De metamorfose van de Koninklijke Luchtmacht, 1988-2013 De veranderde internationale strategische omgeving en veranderingen bij Defensie hebben tot een transformatie van de Koninklijke Luchtmacht geleid.

Nadere informatie

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IVENT Postbus 20703 2500 ES MPC 58L (intern Defensie) Den Haag www.cdc.nl/ivent IN DIENST VAN DEFENSIE Om haar taak optimaal te kunnen uitvoeren is Defensie onder

Nadere informatie

de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 63 e jaargang - nummer 7 - juli / augustus 2007

de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 63 e jaargang - nummer 7 - juli / augustus 2007 de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 63 e jaargang - nummer 7 - juli / augustus 2007 DHC KRIJGT VASTE VORM Lange weg voor Defensie Helikopter Commando OVERZICHT ANDERE MISSIES

Nadere informatie

Gezien het verzoek van de gemeente Utrecht en de beslissing op bezwaar van de reclamesleepvliegbranche;

Gezien het verzoek van de gemeente Utrecht en de beslissing op bezwaar van de reclamesleepvliegbranche; Luchtvaart Postbus 575 2130 AN Hoofddorp Contactpersoon Nummer -2015/43754 Betreft Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende het instellen van tijdelijke gebieden met beperkingen

Nadere informatie

de Vliegende Hollander

de Vliegende Hollander de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 66 e jaargang - nummer 1 - januari 2010 SPOW OP KRETA GGW, NDMC en gevechtsleiding gezamenlijk aan de slag NIEUWJAARSBOODSCHAP C-LSK JANSEN

Nadere informatie

BMW voor leidinggevenden

BMW voor leidinggevenden BMW voor leidinggevenden Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Wat kunnen wij voor u betekenen? Bedrijfsmaatschappelijk werk ondersteunt leidinggevenden bij het voorkomen en oplossen van persoonlijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 27 830 Materieelprojecten Nr. 84 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 oktober

Nadere informatie

persbericht Vlieg basis Volkel neemt taak over voor luchtru imbescherming Koninklijke Luchtmacht Datum 14 januari 2016 Ministerie van Defensie

persbericht Vlieg basis Volkel neemt taak over voor luchtru imbescherming Koninklijke Luchtmacht Datum 14 januari 2016 Ministerie van Defensie Datum 14 januari 2016 Ministerie van Defensie Postbus 10150 ~==t.nl Vlieg basis Volkel neemt taak over voor luchtru imbescherming Eén van de taken van de Koninklijke Luchtmacht is adequaat reageren op

Nadere informatie

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST DE KAZERNES VAN NEDERLAND 2012. Hier vind u een lijst van landmachtkazernes in Nederland. In de lijst vind u de eenheden die er gelegerd zijn en de plaats waar de kazerne staat. JOHANNES POSTKAZERNE, HAVELTE.

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag S2009000780 Reactie op verzoek 09-DEF-B-005

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag S2009000780 Reactie op verzoek 09-DEF-B-005 Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 6 februari 2009 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 26 900 Defensienota 2000 Nr. 33 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 13 november

Nadere informatie

Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een bijzonder luchtverkeersgebied TT Assen

Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een bijzonder luchtverkeersgebied TT Assen Nummer -2013/18312 Betreft Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een bijzonder luchtverkeersgebied TT Assen Luchtvaart Saturnusstraat 50 Hoofddorp Postbus

Nadere informatie

de Vliegende Hollander

de Vliegende Hollander de Vliegende Hollander Maandblad voor de Koninklijke Luchtmacht 65 e jaargang - nummer 5 - mei 2009 FRISIAN FLAG Kleiner maar niet met minder trainingswaarde 50 JAAR SAR Van schepnet naar hoist-operator

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 356 Besluit van 26 september 2014 tot vaststelling van een luchthavenbesluit voor de militaire luchthaven Eindhoven (Luchthavenbesluit Eindhoven)

Nadere informatie

(~O~Jm-w~~T- 1L1-o(L. Maandrapportage klachtenoverzicht COVM Woensdrecht - Maart 2014. Pagina 1 v2.0 9/3/2014 8:29:18 AM. Melding Vlucht Reactie

(~O~Jm-w~~T- 1L1-o(L. Maandrapportage klachtenoverzicht COVM Woensdrecht - Maart 2014. Pagina 1 v2.0 9/3/2014 8:29:18 AM. Melding Vlucht Reactie (~O~Jm-w~~T- 1L1-o(L Maandrapportage klachtenoverzicht COVM Woensdrecht - Maart 2014 Melding Vlucht Reactie ht nr lnc. nr Datum W000240 07-( Tijd Plaats NISPEN HUIJBERGEN ROOSENDAAL ROOSENDAAL HUIJBERGEN

Nadere informatie

TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF

TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF Editie Maart 2013 Wilt u dit soort nieuwsbrieven in de toekomst niet meer ontvangen? Dan kunt u ons mailen op info@texelairport.nl, wij zullen u uit de mailinglist

Nadere informatie

Wapensysteem management

Wapensysteem management Wapensysteem management bij de nieuwe DMO Directeur Materieellogistiek GenMaj ir. P.H.T.J.M. Dohmen OPBOUW PRESENTATIE - INLEIDING - KARAKTERISTIEKEN DEFENSIE - DE NIEUWE DEFENSIE MATERIEEL ORGANISATIE

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015 2016 33 694 Internationale Veiligheidsstrategie G BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een tijdelijk gebied met beperkingen TT-Assen

Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een tijdelijk gebied met beperkingen TT-Assen Nummer -2015/43669 Betreft Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende aanwijzing van een tijdelijk gebied met beperkingen TT-Assen DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR

Nadere informatie

Om het thuisfront goed te informeren, heb ik regelmatig

Om het thuisfront goed te informeren, heb ik regelmatig door Gertjan van der Ree Mij is gevraagd een stukje te schrijven over de ervaringen van het A- pel, 1 ste bt, 11 AfdRA tijdens onze uitzending naar Afghanistan. Wij vielen onder BG5 en zijn vanaf dec.

Nadere informatie

Ter bescherming van het luchtverkeer worden de volgende tijdelijke gebieden met beperkingen ingesteld:

Ter bescherming van het luchtverkeer worden de volgende tijdelijke gebieden met beperkingen ingesteld: Luchtvaart Postbus 575 2130 AN Hoofddorp Contactpersoon Nummer -2015/29357 Betreft Beschikking van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, houdende het instellen van tijdelijke gebieden met beperkingen

Nadere informatie

DP-3.3 Nederlandse Doctrine voor Air & Space Operations

DP-3.3 Nederlandse Doctrine voor Air & Space Operations DP-3.3 Nederlandse Doctrine voor Air & Space Operations DP-3.3 1 Nederlandse Doctrine voor Air & Space Operations Colofon Commando Luchtstrijdkrachten Staf CLSK Kernstaf Air & Space Warfare Centre Luchtmachttoren

Nadere informatie

Di t is mijn missie in mijn advies- en trainingswerk en die van mijn collega s. Ik hoop dat u na afloop van het symposium ook overtuigd bent.

Di t is mijn missie in mijn advies- en trainingswerk en die van mijn collega s. Ik hoop dat u na afloop van het symposium ook overtuigd bent. Even voorstellen 1 Di t is mijn missie in mijn advies- en trainingswerk en die van mijn collega s. Ik hoop dat u na afloop van het symposium ook overtuigd bent. 2 Dit zijn de onderwerpen die ik met u wil

Nadere informatie

Kanker door uitzending naar de Balkan?

Kanker door uitzending naar de Balkan? Kanker door uitzending naar de Kanker door uitzending naar de Balkan? Onderzoek naar kanker en sterfte tussen 1993 en 2008 onder militairen die zijn uitgezonden naar de Balkan Meer leukemie onder Balkan-militairen?

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013 Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek Hans van Ruler 14 oktober 2013 Programma Introductie OVV Wettelijk kader aanbevelingen Over aanbevelingen Proces Twee voorbeelden

Nadere informatie

CURSUSSEN HONDENGELEIDER & HOND

CURSUSSEN HONDENGELEIDER & HOND CURSUSSEN HONDENGELEIDER & HOND INTAKE Niet iedereen bezit de vaardigheden die nodig zijn om te werken als hondengeleider. Men moet gevoel voor honden hebben, onder druk kunnen werken, accuraat zijn en

Nadere informatie

Europese samenwerking met een Noord-Atlantisch tintje

Europese samenwerking met een Noord-Atlantisch tintje Analyse Europese samenwerking met een Noord-Atlantisch tintje Peter Wijninga Europese krijgsmachten worden uit financiële overwegingen haast gedwongen meer en efficiënter samen te werken. Het opgeven van

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Betreft: Toestand Midden-Oosten Afgesloten 17.00 uur op 19 oktober

Nadere informatie

1 Operatiecentrum CLSK week 12 2014

1 Operatiecentrum CLSK week 12 2014 CLSK INFORMATIEBULLETIN NR. 2014.1 Dinsdag, 7 januari 2014 1 Operatiecentrum CLSK week 12 2014 OPERATIES AFGHANISTAN 1 (NLD) ATF ISAF Sinds november 2011 voert de Air Task Force (ATF) met vier F-16 s haar

Nadere informatie

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Betreft: Toestand Midden-Oosten Afgesloten 17.00 uur op 17 oktober

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

AEROBATICS & SPONSORING. he sk is he limi!

AEROBATICS & SPONSORING. he sk is he limi! AEROBATICS & SPONSORING he sk is he limi! Frank van Houten Mijn naam is Frank van Houten. Ik ben captain en trainer bij NetJets Europe, onderdeel van de grootste corporate jet maatschappij ter wereld,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 21 501-28 Defensieraad Nr. 19 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 30 september

Nadere informatie

de Vliegende Hollander

de Vliegende Hollander de Vliegende Hollander Jaargang 69 nummer 7-8 augustus-september 2013 Europese training voor transportvliegers C-130 in Spaans stof Nieuwe bezuiniging: In het belang van Nederland Herdenking, onthulling

Nadere informatie

AMC seminar 10 oktober 2013. Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR

AMC seminar 10 oktober 2013. Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR Maintenance Performance voor Life Cycle Management Carla Andela (carla.andela@nlr.nl) Collaborative Engineering Systems department Nationaal Lucht-en Ruimtevaart laboratorium AMC seminar 10 oktober 2013

Nadere informatie