Bepaling van concentratie nitriet in een monster met een. spectrofotometer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bepaling van concentratie nitriet in een monster met een. spectrofotometer"

Transcriptie

1 Handleiding Spectrofotometer Bepaling van concentratie nitriet in een monster met een spectrofotometer

2 1. Inleiding Achtergrond informatie spectrofotometrie. Als een oplossing gekleurd is, zal de kleurintensiteit groter zijn naarmate de oplossing meer geconcentreerd is. Het is mogelijk visueel onderscheid te maken tussen intensiteitverschillen in kleur. Dit is nogal een onnauwkeurige methode. Het menselijk oog is niet in staat onderscheid te maken tussen licht van één golflengte en licht van verschillende golflengten die samen dezelfde kleur vormen. Door gebruik te maken van een spectrofotometer kunnen we verschillen in golflengte wel onderscheiden. De spectrofotometer onderscheidt bijvoorbeeld of de groene kleur van een vloeistof bestaat uit één kleur groen of uit een mengsel van de kleuren geel en blauw. 2. Werkwijze Beknopte inleiding werking van spectrofotometer De onderdelen en werking van de spectrofotometer Hieronder is een schematische vereenvoudigde tekening weergegeven van de spectrofotometer.

3 Verklaring van de aangegeven nummers: 1 Aan achterkant van de spectrofotometer bevindt zich het aansluitpunt voor elektriciteit 220V. 2 Aan achterkant van de spectrofotometer bevindt zich kleine aan- en uitschakelaar. 3 Aan achterkant van de spectrofotometer bevinden zich aansluitpunten voor computermeting. 4 Wanneer het apparaat aan staat is het lampje groen van kleur. 5 Draaiknop om nulpunt in te stellen. 6 Cuvethouder voor 2 cuvetten, waarbij kap open en dicht kan om cuvetten te wisselen. 7 Cuvetwisselknop voor de 2 cuvetten, waarbij 1 cuvet in de lichtweg gedraaid kan worden. 8 Schaalverdeling voor het aflezen van de meetwaarde. 9 Schaalverdeling voor het aflezen van de ingestelde golflengte voor de meting. 10 Draaiknop om golflengte in te stellen voor de meting. Het aanzetten van de spectrofotometer Zet de spectrofotometer minimaal 30 minuten aan voor gebruik om op te warmen. Zet de zwarte schakelaar (2) aan de achterkant van het apparaat om en controleer of het groene lampje (4) brandt. Het vullen van een cuvet Wanneer er staat: vul een cuvet met oplossing, vul deze dan voor ongeveer 2/3. Vul de cuvet nooit helemaal tot het randje, want dan kan er oplossing in het apparaat komen. 3. Bepaling van het nitrietgehalte in een monster, bijvoorbeeld slootwater. De bepaling berust op een reactie tussen nitriet en een primair aromatisch amine, waarbij een diazoniumzout wordt gevormd. Deze geeft met een aromatische verbinding die een amino- of een hydroxylgroep bevat een sterk gekleurde azokleurstof (roze). Voor deze bepaling van de concentratie nitriet in een monster maken we gebruik van de spectrofotometer. Door een absorptiespectrum voor nitriet op te nemen wordt de juiste golflengte voor de meting ingesteld. Van een aantal bekende nitrietconcentraties (ijkstandaarden) wordt een ijklijn gemaakt. Met behulp van de ijklijn kunnen voor monsters, bijvoorbeeld slootwater, de concentratie nitriet in het monster worden berekend.

4 4. Benodigdheden 4.1 Laboratoriumbenodigdheden Artikel Artikelnummer Spectrofotometer Plastic cuvetten 2.5 ml Analytische Balans Ohaus Spatel Bekerglas van 50 ml Reageerbuizen + rubberen stop Reageerbuisrekje Maatkolf van 1000 ml Plastic spuit van 10,0 ml Zwarte merkstift Volume pipet van ml Pipetteerballon Roermotor Roervlo Maatcilinder van 10,0 en 100,0 ml Glazen monsterfles van 100 ml met glazen ingeslepen stop en wijde hals Filtreerpapier Trechter

5 4.2 Chemicaliën Natriumnitriet Sulfanilzuur Zoutzuur 35% naftylamine Natriumacetaat Azijnzuur 98% Artikelnummer 4.3 Oplossingen Standaard nitriet Weeg op de balans met behulp van een spatel ongeveer 375 mg natriumnitriet nauwkeurig af in een bekerglas van 50 ml. Noteer de afgewogen hoeveelheid natriumnitriet Breng de afgewogen hoeveelheid natriumnitriet over in een maatkolf 1000 ml. Los het natriumnitriet op en vul de maatkolf aan. Homogeniseer de oplossing Pipeteer ml van oplossing ( ) in een maatkolf van 1000 ml. Vul de maatkolf aan en homogeniseer. Deze oplossing is de standaard nitriet, die wordt gebruikt voor het maken van ijkstandaarden en voor het maken van een oplossing om een absorptiespectrum op te nemen Standaard nitriet is houdbaar gedurende 1 maand in de koelkast Zoutzuur 1 M Meet met een maatcilinder van 100 ml, 85,0 ml zoutzuur 35% af en breng dit voorzichtig over in een half met water gevulde maatkolf van 1000 ml. Vul de maatkolf aan en homogeniseer De oplossing is 2 jaar houdbaar bij kamertemperatuur Zoutzuur 0.1 M Meet met een maatcilinder van 100 ml, 100,0 ml zoutzuur 1 M (4.3.2) af en breng dit over in een maatkolf van 1000 ml. Vul de maatkolf aan en homogeniseer De oplossing is 2 jaar houdbaar bij kamertemperatuur Sulfanilzuur oplossing Weeg op de balans met behulp van een spatel ongeveer 200 mg sulfanilzuur af in een glazen monsterfles Voeg aan de monsterfles 100,0 ml zoutzuur 0.1 M (4.3.3) toe met een maatcilinder van 100 ml Doe een roervlo in de monsterfles en sluit de monsterfles met de bijbehorende glazen stop. Meng gedurende een half uur op de roermotor op de hoogste stand Controleer na een half uur roeren of de oplossing helder is en geen onopgeloste sulfanilzuur bevat. Indien de oplossing nog onopgeloste deeltjes bevat roer net zo lang tot alles goed is opgelost De oplossing is gedurende 1 maand houdbaar in de koelkast.

6 Naftylamine oplossing Weeg op de balans met behulp van een spatel ongeveer 200 mg 1- naftylamine af in een glazen monsterfles Voeg aan de monsterfles 100,0 ml zoutzuur 1 M (4.3.2) toe met een maatcilinder van 100 ml Doe een roervlo in de monsterfles en sluit de monsterfles met de bijbehorende glazen stop. Meng gedurende een uur op de roermotor op de hoogste stand Controleer na een uur of de oplossing helder is en geen onopgeloste 1-naftylamine bevat. Indien de oplossing nog onopgeloste deeltjes bevat roer net zo lang tot alles goed is opgelost Deze oplossing is beperkt houdbaar en moet elke dag vers bereid worden Bufferoplossing Weeg op de balans met behulp van een spatel ongeveer 2,5 gram natriumacetaat af in een glazen monsterfles Voeg met behulp van een maatcilinder van 10 ml, 10,0 ml water toe aan de monsterfles en los het natriumacetaat op door de monsterfles te zwenken Voeg aan de monsterfles met een maatcilinder van 100 ml, 90,0 ml azijnzuur 98% toe. Homogeniseer de oplossing Deze oplossing is gedurende 1 maand houdbaar in de koelkast. 5. Het opnemen van een absorptiespectrum van nitriet Voorbereiding voor het opnemen van een absorptiespectrum Wanneer je oplossing A5 hebt gemaakt bij 6.1.2, ga dan verder met het opnemen van een absorptiespectrum voor nitriet, zie Wanneer je nog geen oplossing A5 hebt gemaakt volgens en je wilt alleen een absorptiespectrum opnemen, ga dan verder met en aansluitend Het maken van oplossing A Zet als eerste de spectrofotometer aan Neem 1 reageerbuis voor het opnemen voor het absorptiespectrum en geef deze het nummer A Breng met een maatcilinder of met een spuit van 10 ml, 5,0 ml standaard nitrietoplossing (4.3.1) in buis A Voeg aan de reageerbuis 1,0 ml sulfanilzuur (4.3.4) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buizen voor een goede menging. Wacht 5 minuten en kwispel de buis nogmaals Voeg aan de reageerbuis 1,0 ml naftilamine (4.3.5) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buis Voeg aan de buis 2,0 ml bufferoplossing (4.3.6) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buis Voeg aan de buis 1,0 ml water toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml Sluit de reageerbuis af met bijbehorende rubberen stop. Homogeniseer oplossing A5.

7 5.2.3 Het opnemen van een absorptiespectrum voor nitriet. Als voorbereiding heb je oplossing A5 gemaakt en staat reeds ook al het apparaat aan, dan kan je het absorptiespectrum opnemen en verder gaan met Vul na 10 minuten wachten een cuvet met oplossing A5. Plaats de cuvet in de cuvethouder met de rode stip. Doe een cuvet met water in de cuvethouder met de witte stip Sluit de cuvethouder en zet de cuvet met water in de lichtweg door de cuvetwisselknop zo te draaien dat de witte streep in het midden zit Draai de draaknop om de golflengte in te stellen op 400 nm Lees de extinctie af en draai met de draaiknop om het nulpunt in te stellen de extinctie op Draai de cuvetwisselknop zo, dat de rode streep in het midden staat, zodat oplossing A5 in de lichtweg staat Lees de extinctie af van oplossing A5 bij een golflengte van 400 nm en noteer deze waarden (golflengte met bijbehorende extinctie) in een tabel. Draai met de draaiknop om de golflengte in te stellen de golflengte 10 nm hoger en lees vervolgens weer de extinctie af en doe dit tot aan 700 nm De golflengte waarbij de extinctie het grootst is en een piek wordt gevormd is de golflengte die je instelt voor het apparaat. Bepaal deze golflengte met behulp van de tabel en stel het apparaat in op deze golflengte, wanneer je oplossingen moet meten. 5.3 Monstername en voorbehandeling Monstername Neem een monster in een glazen monsterfles Kies een monsterplaats, bijvoorbeeld een sloot uit je omgeving. Noteer hoe, wanneer, waar, temperatuur en de eventuele bijzonderheden van het monster en de monsterplaats Monstervoorbehandeling Filtreer op het laboratorium het monster (5.3.1) en vang het op in een schone monsterfles Het gefiltreerde monster kan gedurende 5 dagen in de koelkast bewaard worden Bepaal het gehalte nitriet in het monster altijd in duplo Voor bepaling van het gehalte nitriet in het monster, zie IJklijn, meting monster en voorbereiding absorptiespectrum nitriet. 6.1 Voorbehandeling van te meten oplossingen Zet als eerste de spectrofotometer aan Werkplan voor voorbehandeling is hieronder schematisch weergegeven in een tabel voor ijklijn nitriet, oplossing voor absorptiespectrum en het monster. Deze tabel is ter verduidelijking van t/m Het is belangrijk deze punten in juiste volgorde met handelingen te volgen.

8 Buis Standaard nitriet (ml) Sulfanilzuur (ml) 1-naftylamine (ml) Buffer (ml) Water (ml) 0 (ijkstandaard 0, blanco) 1 (ijkstandaard 1) (ijkstandaard 2) (ijkstandaard 3) (ijkstandaard 4) (ijkstandaard 5) A (absorptiespectrum) M1 (monster 1) monster M2 (monster 2) 5.0 monster Neem 6 reageerbuizen voor de ijklijn en geef de buizen de volgende nummers: 0, 1, 2, 3, 4 en 5. Neem 1 reageerbuis voor het opnemen voor het absorptiespectrum (5.2.3) en geef deze het nummer A5. Deze buis bevat hoogste standaard nitriet. Neem 2 reageerbuizen en geef de buizen de volgende nummers M1 en M2, deze zijn voor het monster. Zet alle buizen overzichtelijk in een reageerbuisrekje Breng met een maatcilinder of met een spuit in de 6 reageerbuizen voor de ijklijn respectievelijk 0,0, 1,0, 2,0, 3,0 4,0 en 5,0 ml van de standaard nitrietoplossing (4.3.1). Breng met een maatcilinder of met een spuit van 10 ml, 5,0 ml standaard nitrietoplossing (4.3.1) in buis A5 voor het opnemen van het absorptiespectrum. Breng met een maatcilinder of met een spuit van 10 ml, 5,0 ml voorbehandeld monster volgens in de buizen M1 en M Voeg aan de reageerbuizen 1,0 ml sulfaniylzuur (4.3.4) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buizen voor een goede menging. Wacht 5 minuten en kwispel de buizen nogmaals Voeg aan de reageerbuizen 1,0 ml naftylamine (4.3.5) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buizen Voeg aan de buizen 2,0 ml bufferoplossing (4.3.6) toe met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml. Kwispel de buizen Vul de reageerbuizen aan tot 10,0 ml met water (zie tabel) met behulp van een maatcilinder of een spuit van 10 ml Sluit de reageerbuizen af met bijbehorende rubberen stop. Homogeniseer de oplossingen Wacht 20 minuten. Indien je een absorptiespectrum moet maken, voer dan in de tussentijd uit het opnemen van een absorptiespectrum voor nitriet volgens (5.2.3). 6.2 Het meten van de oplossingen met behulp van de spectrofotometer Meet na 20 minuten wachten de oplossingen met behulp van de spectrofotometer Stel de golflengte in volgens gegeven golflengte in boek of de golflengte die is bepaald bij het opnemen van het absorptiespectrum ( ) Vul een cuvet met de blanco en plaats deze in de cuvethouder met de witte stip Sluit de cuvethouder en plaats de cuvet met de blanco in de lichtweg, door de cuvetwisselknop zo te draaien dat het witte streepje in het midden van de knop staat Lees de extinctie af en draai met behulp van de draaiknop om het nulpunt in te stellen de extinctie op 0.

9 Deze handeling wordt eenmaal verricht en ter controle aan het einde van alle gemeten monsters herhaald Vul een schone cuvet met standaard 1 van nitriet ijklijn en plaats deze in de cuvethouder met de rode stip. Draai de cuvetwisselknop zo, dat de rode streep in het midden staat, zodat de oplossing (standaard 1) in de lichtweg staat Lees de extinctie af en noteer de waarde van de meting overzichtelijk in een tabel Meet alle oplossingen volgens en Indien de extinctie van het monster groter is dan 1, verdun dan het monster en meet opnieuw de extinctie net zolang de verdunning goed is en de extinctie kleiner is dan 1. Noteer de verdunning, deze waarde is belangrijk voor een juiste berekening van de concentratie nitriet in het monster Nadat de oplossingen zijn gemeten, controleer of de blanco nog steeds op 0 staat, door de cuvetwisselknop te draaien met de witte streep in het midden. Indien de blanco meer dan 0.1 extinctie afwijkt direct contact opnemen met docent of toa om te overleggen. 7 Verwerking resultaten 7.1 Absorptiespectrum Maak een grafiek van het absorptiespectrum door golflengte op x-as en de bijbehorende extinctie op de y-as, zie Noteer in het logboek, zie 5, de golflengte die is bepaald volgens en waarbij de meting is uitgevoerd. 7.2 IJklijn Bereken de concentratie nitriet in цg/l voor de ijkstandaarden met behulp van de gegevens van Maak een ijklijn met de extinctie op y-as en nitrietconcentratie op x-as Noteer in het logboek, zie 5, de extinctie van de hoogste ijkstandaard met de daarbij behorende concentratie nitriet. 7.3 Berekening nitrietconcentratie in monster Bereken de concentratie nitriet in цg/l in het monster. 8 Logboek spectrofotometer 8.1 De functie van het logboek. Iedereen die met de spectrofotometer werkt noteert wat hij/zij gedaan heeft. Na aanleiding van verwerking resultaten moet je nog een aantal waarden invullen.

10 8.2 Logboek Naam Datum Golflengte (nm) Extinctie hoogste ijkstandaard Concentratie nitriet цg/l hoogste ijkstandaard

Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit

Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit Docentenhandleiding 6x5 Daderprofiel DNA kit #VOS-038A versie 2.0 Inhoud kit: 6 x 5 DNA profielen 6 x Dader profiel 6 x 200µl loading dye (kleurloze vloeistof) 4 g agarose 400µl gel dye (1000x) 100ml elektroforese

Nadere informatie

Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit

Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit Docentenhandleiding 2x15 Daderprofiel DNA kit #VOS-038 versie 2.1 Inhoud kit: 2 x 15 DNA profielen 2 x Dader profiel 2 x 1 ml loading dye (kleurloze vloeistof) 3 g agarose 400 µl blauwe gel dye (1000x)

Nadere informatie

Docentenhandleiding 2x16 Daderprofiel Dye kit

Docentenhandleiding 2x16 Daderprofiel Dye kit Docentenhandleiding 2x16 Daderprofiel Dye kit #VOS-039 versie 1.0 Inhoud kit: 2 x 15 Dye profielen 2 x Daderprofiel 3 g agarose 20 ml TAE 100x Benodigdheden: Electroforese opstelling inclusief voeding

Nadere informatie

De TOA heeft een aantal potjes klaargezet. In sommige potjes zit een oplossing, in andere potjes zit een vaste stof.

De TOA heeft een aantal potjes klaargezet. In sommige potjes zit een oplossing, in andere potjes zit een vaste stof. OPDRACHT 9 Practicum Om je kennis van de scheidingsmethoden en oplosbaarheid te vergroten volgen hieronder een aantal proeven. Ook krijg je een proef over indicatoren / reagens. Met behulp daarvan kun

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1 Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1 Opgave 1 Welke kleur heeft een stof die: a blauw licht absorbeert? Complementaire kleur: oranje. b paars licht absorbeert? Complementaire kleur: geel. c blauw

Nadere informatie

Het opzetten van je gisting

Het opzetten van je gisting Science in School Issue 24: Autumn 2012 1 Vertaald door Piet Das Het opzetten van je gisting Voor het uitvoeren van alle practica, heeft elk studententeam ongeveer 200 ml gefermenteerde most, 200 ml druivensap

Nadere informatie

Een stof heeft altijd stofeigenschappen. Door hier gebruik van te maken, kun je stoffen makkelijk scheiden.

Een stof heeft altijd stofeigenschappen. Door hier gebruik van te maken, kun je stoffen makkelijk scheiden. Stoffen scheiden Schrijf bij elke proef steeds je waarnemingen in je schrift. Bij het doen van experimenten is het belangrijk dat je goed opschrijft wat je hebt gedaan, zodat andere mensen jouw experiment

Nadere informatie

KWANTITATIEVE BEPALING VAN CHOLINE IN SPECIFIEKE

KWANTITATIEVE BEPALING VAN CHOLINE IN SPECIFIEKE Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-153 I-MET-FLVVT-153 KWANTITATIEVE BEPALING VAN CHOLINE IN SPECIFIEKE Versie 03 Datum van toepassing 2014-05-09

Nadere informatie

Diervoeders - Bepaling van sulfadimidine-na - HPLC. RSVnr A0148, DAMcode 0800302, editie nr. 4, 07-07-94; Bijlagen zijn niet bijgevoegd.

Diervoeders - Bepaling van sulfadimidine-na - HPLC. RSVnr A0148, DAMcode 0800302, editie nr. 4, 07-07-94; Bijlagen zijn niet bijgevoegd. Stofnaam Type methode Te onderzoeken in Minimum bepaalbaarheidsgrens Herhaalbaarheid Reproduceer-baarheid Categorie Titel Sulfadimidine-natrium HPLC Mengvoeders 20 mg/kg 7 % bij 200-600 mg/kg 1,5-2 x herhaalbaarheid

Nadere informatie

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED SILICATEN De beschreven methode laat toe het gehalte aan molybdaatreactieve silicium te bepalen in gefiltreerde waters. De minimale detecteerbare concentratie is ongeveer 2

Nadere informatie

Bepaling van het gehalte aan nitrietstikstof en nitraatstikstof en de som van beide met behulp van doorstroomanalyse

Bepaling van het gehalte aan nitrietstikstof en nitraatstikstof en de som van beide met behulp van doorstroomanalyse Bepaling van het gehalte aan nitrietstikstof en nitraatstikstof en de som van beide met behulp van doorstroomanalyse november 2008 Pagina 1 van 10 WAC/III/D/031 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE...

Nadere informatie

Opgave 1. Opgave 2. b En bij een verbruik van 10 ml? Dan wordt de procentuele onnauwkeurigheid 2 x zo groot: 0,03 / 20 x 100% = 0,3% Opgave 3

Opgave 1. Opgave 2. b En bij een verbruik van 10 ml? Dan wordt de procentuele onnauwkeurigheid 2 x zo groot: 0,03 / 20 x 100% = 0,3% Opgave 3 Hoofdstuk 13 Titratieberekeningen bladzijde 1 Opgave 1 Wat is het theoretisch eindpunt? Het theoretisch eindpunt is het titratievolume waarbij de bedoelde reactie precies is afgelopen. En wat is dan het

Nadere informatie

HOME MADE VITAMINES Werkboek

HOME MADE VITAMINES Werkboek HOME MADE VITAMINES Werkboek Versie 1.1 Januari 2013 Sittard Jos van Mil Home made vitamines Inleiding Werkboek Inleiding Tijdens deze opdrachtenserie ga je werken in groepen van 4 personen. Ieder lid

Nadere informatie

Meten en Maken 1. Toets Harris 26-04-2010

Meten en Maken 1. Toets Harris 26-04-2010 Meten en Maken 1 Toets Harris 26-04-2010 Deze toets bestaat uit vier opgaven die even zwaar tellen. De vier opgaven bestaan allemaal uit deelvragen. Maak elke opgave op een apart antwoordblad. Dit maakt

Nadere informatie

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte.

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte. Notitie Datum: 3 november 2014 Onderwerp: Watermonsters nemen en conserveren Algemeen Dit document beschrijft de flessen, conservering en de werkwijze voor het vullen van watermonsters. De conservering

Nadere informatie

gist luchtige schimmels

gist luchtige schimmels gist luchtige schimmels Zonder microben zou jouw ontbijt er heel anders uitzien. Dan was er bijvoorbeeld geen brood, geen kaas en geen yoghurt. Ook heel veel ander eten en drinken, zoals wijn, bier, koffie,

Nadere informatie

Practicum Zouten 2 VMBO 4 Zouten Zoutoplossingen bij elkaar Slecht oplosbare zouten maken Ionen verwijderen Herkennen van een zout

Practicum Zouten 2 VMBO 4 Zouten Zoutoplossingen bij elkaar Slecht oplosbare zouten maken Ionen verwijderen Herkennen van een zout Practicum Zouten 2 Niveau: VMBO 4 Onderdeel: Zouten Proeven: Zoutoplossingen bij elkaar Slecht oplosbare zouten maken Ionen verwijderen Herkennen van een zout 1 Proef 1 Zoutoplossingen bij elkaar Nodig:

Nadere informatie

BUFFEROPLOSSINGEN. Inleiding

BUFFEROPLOSSINGEN. Inleiding BUFFEROPLOSSINGEN Inleiding Zowel in de analytische chemie als in de biochemie is het van belang de ph van een oplossing te regelen. Denk bijvoorbeeld aan een complexometrische titratie met behulp van

Nadere informatie

OEFENSET 2006_1 OPGAVEN

OEFENSET 2006_1 OPGAVEN EFENSET 2006_1 PGAVEN werk: Evelien Veltman (secretaresse) Instituut voor eerplanontwikkeling Postbus 2041/7500 CA Enschede Telefoon: (053)4840339 privé: P.A.M. de Groot Kamperzand 1/1274 HK Huizen Telefoon:

Nadere informatie

Hoeveel deeltjes zijn aanwezig in één mol? Wat is de concentratie van een oplossing? molaire concentratie.

Hoeveel deeltjes zijn aanwezig in één mol? Wat is de concentratie van een oplossing? molaire concentratie. Zowel in het vat, de fles als het glas zit dezelfde soort whisky. Is er een verschil in percentage alcohol? Hoeveel deeltjes zijn aanwezig in één mol? Geef de formule die het verband weergeeft tussen de

Nadere informatie

Practicum Emulsies. Leerdoelen

Practicum Emulsies. Leerdoelen Moleculaire gastronomie is een wetenschapsveld dat zich richt op het verbeteren van bestaande recepten, door bijvoorbeeld te onderzoeken wat de oorzaak is van veelvoorkomende problemen bij het uitvoeren

Nadere informatie

NOOIT SPATELS OF ANDER GEREEDSCHAP OP DE ZEEF GEBRUIKEN, DIT BESCHADIGT DE MAASGROOTTE VAN DE ZEEF EN MAAKT DE WERKING VAN DE BOTVANGER

NOOIT SPATELS OF ANDER GEREEDSCHAP OP DE ZEEF GEBRUIKEN, DIT BESCHADIGT DE MAASGROOTTE VAN DE ZEEF EN MAAKT DE WERKING VAN DE BOTVANGER De Botvanger Met de Botvanger is het eenvoudig, goedkoop en effectief om leverboteieren uit mest te zeven (filteren). Zo kunt u als veterinair, voorlichter of veehouder de diagnose leverbot op het bedrijf

Nadere informatie

σ = 1 λ 3,00 μm is: 3,00 x 10-4 cm σ = 1 cm / 3,00 x 10-4 cm= 3,33 10 3 cm -1

σ = 1 λ 3,00 μm is: 3,00 x 10-4 cm σ = 1 cm / 3,00 x 10-4 cm= 3,33 10 3 cm -1 Hoofdstuk 7 Analytische spectrometrie bladzijde 1 Opgave 1 Oranje en groen licht vallen op een prisma (onder dezelfde hoek en in dezelfde richting). Welke kleur wordt het sterkst gebroken? Hoe korter de

Nadere informatie

Indi Go! Synthese Toepassing Onderzoek Onderzoeksproject in het sciencelab van de UvA voor klas 3 HAVO/VWO

Indi Go! Synthese Toepassing Onderzoek Onderzoeksproject in het sciencelab van de UvA voor klas 3 HAVO/VWO Indi Go! Synthese Toepassing Onderzoek Onderzoeksproject in het sciencelab van de UvA voor klas 3 HAVO/VWO Indigo leerlingenhandleiding 1 Bewerkt door Guido Guijt, Hans van Dijk en Frank Schweikert Het

Nadere informatie

Coulometrische bepaling van het ascorbinezuurgehalte van vitamine C-tabletten

Coulometrische bepaling van het ascorbinezuurgehalte van vitamine C-tabletten Coulometrische bepaling van het ascorbinezuurgehalte van vitamine C-tabletten Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick Naafs ; 06 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/38254

Nadere informatie

Prof. dr. Wanda Guedens Mevr. Monique Reynders

Prof. dr. Wanda Guedens Mevr. Monique Reynders 2 Inhoud 1. Protocol ph-meting van bier... 3 2. Protocol bepaling alcoholgehalte in bier... 4 Gefractioneerde destillatie versus gewone destillatie... 4 Uitvoering gefractioneerde destillatie... 4 VERSLAG

Nadere informatie

Wateranalyse. NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole. Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL. www.mn-net.

Wateranalyse. NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole. Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL. www.mn-net. Wateranalyse NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL Automatische troebelheidcontrole Troebelheid een bron van meetfouten in de fotometrie

Nadere informatie

Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water

Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water Versie januari 2012 WAC/IV/B/005 Inhoud INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED 3 2 PRINCIPE 3

Nadere informatie

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO versie december 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Vooraf 2. Wat is een buffer? 3. Hoe werkt een buffer? 4. Geconjugeerd zuur/base-paar 5. De ph van een buffer De volgende

Nadere informatie

probiotica vol nuttige bacteriën

probiotica vol nuttige bacteriën probiotica vol nuttige bacteriën Veel mensen kennen wel Yakult, Vifit of Actimel. Het zijn een paar voorbeelden van probiotische zuiveldrankjes, wat betekent dat er micro-organismen in zitten die goed

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35778 20 december 2013 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 9 december 2013, nr. 458764, houdende wijziging

Nadere informatie

scheikunde bezem vwo 2016-I

scheikunde bezem vwo 2016-I WC-reinigers 5 maximumscore 3 Cl 2 + 4 OH 2 ClO + 2 H 2 O + 2 e Cl 2 voor de pijl en ClO na de pijl 1 OH voor de pijl en H 2 O na de pijl 1 elektronen na de pijl en juiste coëfficiënten 1 6 maximumscore

Nadere informatie

2 Concentratie in oplossingen

2 Concentratie in oplossingen 2 Concentratie in oplossingen 2.1 Concentratiebegrippen gehalte Er zijn veel manieren om de samenstelling van een mengsel op te geven. De samenstelling van voedingsmiddelen staat op de verpakking vermeld.

Nadere informatie

Naam: Sevgi Özen, Eline Booyink & Leonie Kraesgenberg. Klas: 3H1. Docenten: Dhr. Steenbergen & Mevr. Meijer. Datum: 2 oktober 2007.

Naam: Sevgi Özen, Eline Booyink & Leonie Kraesgenberg. Klas: 3H1. Docenten: Dhr. Steenbergen & Mevr. Meijer. Datum: 2 oktober 2007. Naam: Sevgi Özen, Eline Booyink & Leonie Kraesgenberg. Klas: 3H1. Docenten: Dhr. Steenbergen & Mevr. Meijer. Datum: 2 oktober 2007. Hoe schoon is het water in de Dinkel bij het Singraven? Wij denken dat

Nadere informatie

ZOUTGEHALTESENSOR BT78i

ZOUTGEHALTESENSOR BT78i ZOUTGEHALTESENSOR BT78i GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Korte beschrijving De Zoutgehaltesensor BT78i meet het zoutgehalte in een oplossing in het

Nadere informatie

Bepaling van de exacte molariteit van ca. 0,1 M natronloog

Bepaling van de exacte molariteit van ca. 0,1 M natronloog Bepaling van de exacte molariteit van ca. 0,1 M natronloog Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick Naafs 02 October 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/34903

Nadere informatie

Papierelektroforese van enkele aminozuren

Papierelektroforese van enkele aminozuren Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick Naafs 26 April 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/43342 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB. gedurende 200 minuten

Examen VMBO-KB. landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB. gedurende 200 minuten Examen VMBO-KB 2010 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Checklist verplichte instrumenten

Checklist verplichte instrumenten Checklist verplichte instrumenten Bijlage 3 van het KB geeft een lijst met toestellen en instrumenten die zich ten allen tijde in de apotheek moeten bevinden. Het uitbesteden van magistrale bereidingen

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing van de testkits in de chemische wateranalysekoffer

Gebruiksaanwijzing van de testkits in de chemische wateranalysekoffer Gebruiksaanwijzing van de testkits in de chemische wateranalysekoffer Meting zuurstofgehalte (mg/l O ² ) 1. Spoel de BOD-fles uit met het te onderzoeken water. 2. Laat de BOD-fles voorzichtig vol lopen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Examen VMBO-KB 2011 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

FRUITTAART EN APPELSAP

FRUITTAART EN APPELSAP FRUITTAART EN APPELSAP LEERLINGENHANDLEIDING GROEP 2 OVER DRIE LINIES VAN AFWEER EN VACCINATIE FRUITTAART OF FRUITSOEP? VEILIGHEIDSMAATREGELEN Het fruit in deze proef mag niet gegeten worden! MATERIAAL

Nadere informatie

Practicum bodemonderzoek

Practicum bodemonderzoek Practicum bodemonderzoek In het tuinontwerp is de keuze van planten sterk afhankelijk van de bodem waar ze op groeien. Om enig inzicht te verkrijgen in de manieren waarop bodemeigenschappen kunnen worden

Nadere informatie

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07.

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. Overdaad Schaadt Onderzoek naar vervuild water Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. 1 inleiding Inleiding: Vroeger was alles beter. Dus niet. Neem bijvoorbeeld drinkwater. Tot ver in de vorige

Nadere informatie

Fossiele brandstof kent problemen

Fossiele brandstof kent problemen Racen met wc-papier Fossiele brandstof kent problemen Broeikaseffect Global Temperature CO 2 concentration 1000 1500 2000 Year Fossiele brandstof kent problemen Het klimaat verandert De olie raakt op Oorzaak

Nadere informatie

Bepaling van de oxideerbaarheid bij warmte

Bepaling van de oxideerbaarheid bij warmte Bepaling van de oxideerbaarheid bij warmte februari 2009 Pagina 1 van 7 WAC/III/D/022 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR EN MATERIAAL... 4 5 REAGENTIA EN OPLOSSINGEN...

Nadere informatie

ALKALINITEIT/ZUURTEGRAAD (BUFFERCAPACITEIT)

ALKALINITEIT/ZUURTEGRAAD (BUFFERCAPACITEIT) 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED ALKALINITEIT/ZUURTEGRAAD (BUFFERCAPACITEIT) De aciditeit of zuurtegraad is een maat voor de capaciteit van het water om OH - te neutraliseren. De basiciteit of alkaliniteit

Nadere informatie

Protocol voor de bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal voor de toepassing van reparatiebemesting op fosfaatarme of fosfaatfixerende gronden.

Protocol voor de bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal voor de toepassing van reparatiebemesting op fosfaatarme of fosfaatfixerende gronden. Protocol voor de bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal voor de toepassing van reparatiebemesting op fosfaatarme of fosfaatfixerende gronden. Principe De bouwvoor of zode van een perceel landbouwgrond

Nadere informatie

Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom

Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom E Olijslager en R Langen Klinisch Farmaceutisch Laboratorium TweeSteden ziekenhuis Dr. Deelenlaan 5, 5042 AD Tiiburg. EOlyslager@zamb.tsz.nl Inleiding

Nadere informatie

MODULE SCHEIKUNDE VOOR H3/A3/A3 + Versie College De Heemlanden April 2011 ALF / ALK

MODULE SCHEIKUNDE VOOR H3/A3/A3 + Versie College De Heemlanden April 2011 ALF / ALK MODULE SCHEIKUNDE VOOR H3/A3/A3 + Versie College De Heemlanden April 2011 ALF / ALK Inleiding Aan de hand van de module in dit boekje ga je leren hoe suiker geproduceerd wordt. Daarnaast leer je een aantal

Nadere informatie

Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28

Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-055 I-MET-FLVVT-055 BEPALING VAN RUW VET IN DIERENVOEDERS Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28 Opgesteld

Nadere informatie

Meten en Maken 1. Toets Harris

Meten en Maken 1. Toets Harris Meten en Maken 1 Toets Harris 20-04-2009 Deze toets bestaat uit vier opgaven die even zwaar tellen. De vier opgaven bestaan allemaal uit deelvragen. Maak elke opgave op een apart antwoordblad. Dit maakt

Nadere informatie

Analyse rapport ORAC Europe BV

Analyse rapport ORAC Europe BV Analyse rapport ORAC Europe BV Paraaf onderzoeker Naam opdrachtgever: Hak Agrofeed t.a.v. Dhr. B. Hak Leemansstraat 2 4251 LD Werkendam Aantal aangeleverde monsters: 9 monsters Aankomstdatum monster(s):

Nadere informatie

FOTOSYNTHESE bij PLANTEN

FOTOSYNTHESE bij PLANTEN FOTOSYNTHESE bij PLANTEN INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Inleiding Doel Theorie Opstelling Uitvoering Waarnemingen en berekeningen Foutenbespreking Conclusie Geraadpleegde literatuur Bijlagen INLEIDING Wij

Nadere informatie

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties PRACTICUM Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties Ieder jaar ontvangen zo n 250.000 Nederlanders een bloedtransfusie. Het gaat dan vaak om patiënten die een grote operatie

Nadere informatie

U sluit de drukregelaar aan op een wegwerpfles met nulgas of kalibratiegas. Deze handleiding is bij Priva verkrijgbaar via artikelnummer 3790000.

U sluit de drukregelaar aan op een wegwerpfles met nulgas of kalibratiegas. Deze handleiding is bij Priva verkrijgbaar via artikelnummer 3790000. Drukregelaar Deze drukregelaar gebruikt u bij het kalibreren van: de CO2-Module van de E-Meetbox, zie CO2-Module kalibreren de CO2-monitor, zie CO2-monitor kalibreren (pag. 5) U sluit de drukregelaar aan

Nadere informatie

(g) (g) (g) NH 3. (aq) + Cl - (aq)

(g) (g) (g) NH 3. (aq) + Cl - (aq) OPGAVE 1 In onderstaand schema is het technische proces voor de bereiding van soda (natriumcarbonaat) weergegeven. De blokken 1, 2, 3 en 4 stellen reactorvaten voor. Door middel van pijlen is aangegeven

Nadere informatie

Meten en Maken 1. TOETS HARRIS 2005: Vrijdag 20 Mei 2005, uur uur

Meten en Maken 1. TOETS HARRIS 2005: Vrijdag 20 Mei 2005, uur uur Meten en Maken 1. TETS HARRIS 2005: Vrijdag 20 Mei 2005, 14.00 uur 17.00 uur Je treft drie opgaven aan, die elk even zwaar meewegen in het eindcijfer over deze toets. Elk van deze drie opgaven bevat deelopgaven.

Nadere informatie

Meten en Maken 1. Herkansing Toets Harris

Meten en Maken 1. Herkansing Toets Harris Meten en Maken 1 Herkansing Toets Harris 31-8-2007 Deze toets bestaat uit vier opgaven die allemaal even zwaar tellen. De vier opgaven bestaan allemaal uit deelvragen. Maak elke opgave op een apart antwoordblad.

Nadere informatie

Periode 2: Scheikunde praktijk P2

Periode 2: Scheikunde praktijk P2 Periode 2: Scheikunde praktijk P2 Nu je hebt geleerd te werken met pipet en maatkolf en je kunt wegen met de analytische balans ga je dit in deze periode toepassen. Lees de stappen van het gebruik goed

Nadere informatie

Max. 10 % in relatieve waarde van de bepaalde waarde of 0,5 g per 100 g monster in absolute waarde indien dit groter is -

Max. 10 % in relatieve waarde van de bepaalde waarde of 0,5 g per 100 g monster in absolute waarde indien dit groter is - Stofnaam Type methode Te onderzoeken in Minimum bepaalbaarheidsgrens Herhaalbaarheid Reproduceerbaarheid (binnen laboratorium) Aantoonbaarheid - Categorie A Titel Erucazuur Gas-vloeistofchromatografie.

Nadere informatie

Bepaling van het nitraatgehalte in water

Bepaling van het nitraatgehalte in water Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick Naafs 22 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/35306 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

3.1. 1. In een reactieschema staan de beginstoffen en de reactieproducten van een chemische reactie.

3.1. 1. In een reactieschema staan de beginstoffen en de reactieproducten van een chemische reactie. 3.1 1. In een reactieschema staan de beginstoffen en de reactieproducten van een chemische reactie. 2. De pijl in een reactieschema (bijvoorbeeld: A + B C) betekent: - A en B reageren tot C of - Er vindt

Nadere informatie

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC)

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-005 I-MET-FLVVT-005 BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Versie 04 Datum van toepassing 2014-01-27

Nadere informatie

Analyse rapport ORAC Europe BV

Analyse rapport ORAC Europe BV Analyse rapport ORAC Europe BV Paraaf onderzoeker Naam opdrachtgever: Hak Agrofeed t.a.v. Dhr. B. Hak Leemansstraat 2 4251 LD Werkendam Aantal aangeleverde monsters: 10 monsters Aankomstdatum monster(s):

Nadere informatie

Docentenhandleiding Medicijn vs. Maagzuur

Docentenhandleiding Medicijn vs. Maagzuur Docentenhandleiding Medicijn vs. Maagzuur Inhoudsopgave: Algemeen 2 Aanwijzingen bij de proeven Reactiesnelheid 3 Gasontwikkeling 6 Dit boekje is tot stand gekomen onder leiding van Stichting C3. Met dank

Nadere informatie

Lesbrief : Melk en essentiële aminozuren Versie januari 2015

Lesbrief : Melk en essentiële aminozuren Versie januari 2015 Lesbrief : Melk en essentiële aminozuren Versie januari 2015 Gepubliceerd en gedistribueerd door Universiteit Utrecht Departement Scheikunde Onderwijsinstituut Scheikunde Padualaan 8 3584 CH Utrecht Nederland

Nadere informatie

Meten en Maken 1. Toets Herkansing Harris

Meten en Maken 1. Toets Herkansing Harris Meten en Maken 1 Toets Herkansing Harris 03-07-2008 Deze toets bestaat uit vier opgaven die allemaal even zwaar tellen. De vier opgaven bestaan allemaal uit deelvragen. Maak de opgaven op de antwoordbladen,

Nadere informatie

Analyse rapport ORAC Europe BV

Analyse rapport ORAC Europe BV Analyse rapport ORAC Europe BV Paraaf onderzoeker Naam opdrachtgever: Hak Agrofeed t.a.v. Dhr. B. Hak Leemansstraat 2 4251 LD Werkendam Aantal aangeleverde monsters: 63 monsters Aankomstdatum monster(s):

Nadere informatie

Speed V-Diar 5 TM. www.speedrange.nl. Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac.

Speed V-Diar 5 TM. www.speedrange.nl. Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac. Speed V-Diar 5 TM www.speedrange.nl Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac.nl ALLEEN VOOR IN VITRO GEBRUIK NEDERLANDS KLINISCHE TOEPASSING Neonatale

Nadere informatie

Handleiding Wie is de dader? Realtime gelektroforese DNA kit (VOS-038)

Handleiding Wie is de dader? Realtime gelektroforese DNA kit (VOS-038) Handleiding Wie is de dader? Realtime gelektroforese DNA kit (VOS-038) #VOS-038 versie 3.2 Inhoudsopgave 1. Beschrijving experiment... 3 1.1 Samenstelling kit... 3 1.2 Benodigdheden... 3 2. Achtergrond...

Nadere informatie

Ovulation TestTM Ptc-Ovul4pCS6.indd 1 19/10/ :34

Ovulation TestTM Ptc-Ovul4pCS6.indd 1 19/10/ :34 ul4pcs6.indd 1 Ovulation Test TM 19/10/2015 NL Ovulation Test TM Veterinaire diagnostische kit Alleen voor in-vitro diagnostiek n KLINISCHE TOEPASSING BEPALING VAN DE VRUCHTBARE PERIODE: De lichamelijke

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding CCM Classic Koffer Meetkoffer voor het nauwkeurig bepalen van het vochtpercentage in bouwstoffen volgens de calcium carbid methode. Dryfast Kreekweg 22 NL - 3133 AZ - Vlaardingen

Nadere informatie

KWANTITATIEVE BEPALING VAN UBIQUINONE IN

KWANTITATIEVE BEPALING VAN UBIQUINONE IN Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-152 I-MET-FLVVT-152 KWANTITATIEVE BEPALING VAN UBIQUINONE IN Versie 03 Datum van toepassing 2014-01-17 Opgesteld

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding CCM Classic Koffer Meetkoffer voor het nauwkeurig bepalen van het vochtpercentage in bouwstoffen volgens de calcium carbid methode. Dryfast Kreekweg 22 NL - 3133 AZ - Vlaardingen

Nadere informatie

LCA addista. Kwaliteitsborging. Kwaliteitsborging. Standaardoplossing Uitgave 99/06. Dr. Lange ringonderzoek. Uitgave 99/06

LCA addista. Kwaliteitsborging. Kwaliteitsborging. Standaardoplossing Uitgave 99/06. Dr. Lange ringonderzoek. Uitgave 99/06 Dr. Lange ringonderzoek Controle van het analysesysteem en de werkwijze -intern- Aanbevolen meetfrequentie Bij routinebepalingen: iedere 10e analyse (persoonsafhankelijk), maar tenminste 1 maal per maand

Nadere informatie

AMMONIUM STIKSTOF. Ministerieel besluit van 10 sept Belgisch Staatsblad van 27 sept DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED

AMMONIUM STIKSTOF.  Ministerieel besluit van 10 sept Belgisch Staatsblad van 27 sept DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED AMMONIUM STIKSTOF Deze procedure vervangt de procedure AAC/2/I/B.4 van mei 1996. Ammoniakale stikstof wordt in nagenoeg alle soorten water aangetroffen. De vorm (NH 4 + of NH

Nadere informatie

MANUELE SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN AMMONIUM STIKSTOF NA DESTILLATIE

MANUELE SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN AMMONIUM STIKSTOF NA DESTILLATIE MANUELE SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN AMMONIUM STIKSTOF NA DESTILLATIE 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Deze procedure vervangt de procedure CMA/2/I/B.4 van november 2001. Ammonium stikstof wordt in nagenoeg

Nadere informatie

1976-90 Bbw april 1976

1976-90 Bbw april 1976 W E R K D O C U M E N T HET BEPALEN VAN DE SAMENSTELLING VAN HET GAS DAT ONTSTAAT ALS GEVOLG VAN BIOLOGISCHE ACTIVITEIT IN HET WATER VAN HET VELUWEMEER door., P.R.J. Ceelen 1976-90 Bbw april 1976 I,,.

Nadere informatie

Meten en Maken 1. TOETS HARRIS 2006: Donderdag 27 April 2006, uur uur

Meten en Maken 1. TOETS HARRIS 2006: Donderdag 27 April 2006, uur uur Meten en Maken 1. TOETS HARRIS 2006: Donderdag 27 April 2006, 09.00 uur 12.00 uur Je treft vier opgaven aan, die elk even zwaar meewegen in het eindcijfer over deze toets. Elk van deze drie opgaven bevat

Nadere informatie

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2 Meetinstrumenten. 3, 1, 3, 1, 4 1,.1 Hz 4 o +1...+ o C PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: Figuur 1 Figuur - H.O.Boorsma. http://www.edutechsoft.nl/ 1

Nadere informatie

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen Opmerking: We gaan ervan uit, dat bij het mengen van oplossingen geen volumecontractie optreedt. Bij verdunde oplossingen is die veronderstelling gerechtvaardigd. 5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren

Nadere informatie

Gratis E-book Wijn maken druivenwijnmaken.nl

Gratis E-book Wijn maken druivenwijnmaken.nl Gratis E-book Wijn maken druivenwijnmaken.nl Hoe maak je wijn? Op de volgende pagina s leer je stap voor stap wijn maken van druiven. Zelf doe ik dit nu al 17 jaar, in begin met wisselend succes, maar

Nadere informatie

Onderscheid tussen chocolade en dieetchocolade

Onderscheid tussen chocolade en dieetchocolade Onderscheid tussen chocolade en dieetchocolade 1. Onderzoeksvraag Hoe kunnen we chocolade onderscheiden van dieetchocolade? 2. Voorbereiding a. Begrippen als achtergrond voor experiment Scheidingstechnieken,

Nadere informatie

Condensatie- en kooklijn van een binair systeem

Condensatie- en kooklijn van een binair systeem Condensatie- en kooklijn van een binair systeem Stijn Bettens 13 december 2010 1 Inhoudsopgave 1 Praktisch gedeelte 3 1.1 stappenplan...................................... 4 1.2 TIPS..........................................

Nadere informatie

BEPALING VAN DE ZUURGRAAD IN GROND EN/OF OPPER- VLAKTEWATER M.B.V. EEN PH-METER

BEPALING VAN DE ZUURGRAAD IN GROND EN/OF OPPER- VLAKTEWATER M.B.V. EEN PH-METER 5 10 Protocol 2004 15 BEPALING VAN DE ZUURGRAAD IN GROND EN/OF OPPER- VLAKTEWATER M.B.V. EEN PH-METER 20 25 30 35 40 45 Versie 2.0, 27-9-2001 Pagina 1 van 9 50 Inhoud 1 PLAATS VAN DIT PROTOCOL IN HET KWALITEITSZORGSYSTEEM...3

Nadere informatie

Fruit juices - Determination of reducing sugars content alter weak inversion

Fruit juices - Determination of reducing sugars content alter weak inversion UDC 663.813.014:547.45.062 Vruchtesappen Bepaling van het gehalte aan reducerende suikers na zwakke inversie NEDERLANDSE NORM Fruit juices - Determination of reducing sugars content alter weak inversion

Nadere informatie

Gemaakt door: Pieter Olde Rikkert, Tessa Bouwhuis, Joyce Rikhof. Klas: 3H2 Docent: Dhr. Steenbergen

Gemaakt door: Pieter Olde Rikkert, Tessa Bouwhuis, Joyce Rikhof. Klas: 3H2 Docent: Dhr. Steenbergen Gemaakt door: Pieter Olde Rikkert, Tessa Bouwhuis, Joyce Rikhof. Klas: 3H2 Docent: Dhr. Steenbergen Onderzoeksvraag Wat is de verontreiniginggraad van het water in de Dinkel? Wat wij verwachten Tessa:

Nadere informatie

BEPALING VAN RUW VET IN DIERENVOEDERS

BEPALING VAN RUW VET IN DIERENVOEDERS Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria 2015/I-MET-055/LAB/FLVVT BEPALING VAN RUW VET IN DIERENVOEDERS Versie 05 In toepassing vanaf 30/04/2015 Verantwoordelijke

Nadere informatie

Protocol voor de bemonstering van de bodem ter bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal (fosfaattoestand gronden laag, neutraal, hoog; derogatie).

Protocol voor de bemonstering van de bodem ter bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal (fosfaattoestand gronden laag, neutraal, hoog; derogatie). Protocol voor de bemonstering van de bodem ter bepaling van het PAL-getal en het Pw-getal (fosfaattoestand gronden laag, neutraal, hoog; derogatie). Principe De bouwvoor of zode van een perceel landbouwgrond

Nadere informatie

Bepaling van de droogrest

Bepaling van de droogrest Bepaling van de droogrest september 2009 Pagina 1 van 5 WAC/III/A/001 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR EN MATERIAAL... 4 4.1 APPARATUUR... 4 4.2 MATERIAAL...

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.30 uur Scheikunde (oude stijl) Examen VW Voorbereidend Wetenschappelijk nderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 70 punten te behalen; het examen bestaat uit 23

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Examen VMBO-KB 2012 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving verwerking agrarische producten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Conservering en behandeling van watermonsters

Conservering en behandeling van watermonsters Conservering en behandeling van watermonsters oktober 2010 Pagina 1 van 9 WAC/I/A/010 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 TERMEN EN DEFINITIES... 3 3 PRINCIPE... 3 4 VOORBEHANDELING... 9 4.1 HOMOGENISATIE...

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters

Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters Mfnlsterie van Verkeer ed Waterstaat Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters nr. 723.00.E001 Serie en ISSN nr. 1383-6749. Goede Meet Praktijk (GMP) is een samenwerkingsverband tussen specialistische

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Opgave 2. Opgave 1. Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO,

Hoofdstuk 8. Opgave 2. Opgave 1. Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO, Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO, Hoofdstuk 8 Opgave 1 Bruistabletten bevatten onder andere natriumwaterstofcarbonaat. Als je deze tabletten in water brengt, treedt een reactie op waarbij

Nadere informatie

Bepaling van tetrachlooretheen extraheerbare stoffen in water met IR-spectrofotometrie

Bepaling van tetrachlooretheen extraheerbare stoffen in water met IR-spectrofotometrie Bepaling van tetrachlooretheen extraheerbare stoffen in water met IR-spectrofotometrie januari 202 / WAC/IV/B/026 INHOUD TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR EN MATERIAAL...

Nadere informatie