Geneeskundige advisering in particuliere verzekeringszaken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geneeskundige advisering in particuliere verzekeringszaken"

Transcriptie

1 Geneeskundige advisering in particuliere verzekeringszaken R.F.J.M. Kneepkens, arts RGA Geneeskundig adviseur Interpolis Levensverzekeringen Kneepkens RFJM. Geneeskundige advisering in particuliere verzekeringszaken. In: Have HAMJ ten, Blijham GH, Engberts DP, Kalkman-Bogerd LE, Kimsma GK, Jensma-Nieuwpoort ACB. Ethiek en Recht in de Gezondheidszorg. Bohn, Stafleu, Van Loghem: 1999, aanvulling 29, juni Hoofdstuk XXVIIA: ISBN: Copyright R.F.J.M. Kneepkens. All rights reserved. Het advies van de geneeskundig adviseur speelt een centrale rol bij particuliere levens- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, zowel bij aanvang van de verzekering als op het moment dat een uitkering wordt geclaimd. Allereerst wordt deze rol verkend met het verzekeringsproces als uitgangspunt: eerst het acceptatieproces bij aanvang van de verzekering, vervolgens het claimbeoordelingsproces als de verzekerde omstandigheid zich voordoet. Daarna wordt uitvoerig stilgestaan bij de positie van de geneeskundig adviseur in het commerciële verzekeringsbedrijf. 1 Medische selectie Een levens- of arbeidsongeschiktheidsverzekering is een vrijwillige overeenkomst tussen verzekeringnemer en verzekeringsmaatschappij, waarin de verzekeringsmaatschappij de financiële gevolgen van een onzeker voorval overneemt van de verzekeringnemer. De verzekering wordt afgesloten of het leven of lijf van een verzekerde. Het onzekere voorval betreft overlijden of arbeidsongeschiktheid. De verzekeringsmaatschappij loopt een kleine of grote kans dat het onzekere voorval zich voordoet binnen de looptijd of geldigheidsduur van de verzekeringsovereenkomst. Als de omstandigheid zich voordoet wordt ontvangt de begunstigde een eenmalige of periodieke uitkering. De verzekeringsmaatschappij ontvangt van de premiebetaler een eenmalige of periodieke premie. Om aan de uitkeringsverplichting te kunnen voldoen moet de verzekeringsmaatschappij een deel van de ontvangen premie reserveren. Deze 'premiereserve' dient gelijk te zijn aan het 'risico' dat een verzekeringsmaatschappij loopt. 1.1De risicoberekening In de particuliere verzekeringsgeneeskunde wordt onder 'risico' de jaarlijkse kans op overlijden, ongeval of arbeidsongeschiktheid verstaan. Bij aanvang van de verzekering wordt aan de geneeskundig adviseur gevraagd om hierover een uitspraak te doen aan de hand van de medische gegevens. Eerst wordt van elke kandidaat-verzekerde een gezondheidswaarborg gevraagd. Dit kan een eenvoudige vragenlijst, een uitgebreide vragenlijst, of een standaard medische keuring zijn. Welke vragenlijst wordt gevraagd is afhankelijk van het bedrag waarvoor de kandidaat verzekerd wordt. Aan de hand van de medische gegevens die de gezondheidswaarborg oplevert, verzamelt de geneeskundig adviseur nog meer relevante medische gegevens van de kandidaat-verzekerde om een verantwoorde uitspraak te doen over

2 het risico. Het uiteindelijke advies van de geneeskundig adviseur aan de verzekeringsmaatschappij - het medisch advies - kan zowel een uitspraak over bijzondere voorwaarden, als een uitspraak over de hoogte van het risico bevatten. Bijzondere voorwaarden hebben betrekking op de duur en de dekking van de overeenkomst. De uitspraak over de risicoverhoging betreft de mate waarin de kans op het onzekere voorval hoger ligt dan men normaal gesproken zou verwachten bij een verzekerde van dezelfde sekse en leeftijd. Het hele proces wordt samengevat onder de noemer 'medische acceptatie' Normen en referenties voor de risicoberekening Het risico van overlijden of arbeidsongeschiktheid kan op meerdere manieren worden weergegeven. De gekozen manier is vaak afhankelijk van het doel van de kansberekening, maar soms ook van de patiëntengroep waarover een uitspraak wordt gedaan. Zo wordt bij mensen met kanker vaak gebruik gemaakt van absolute en relatieve cumulatieve overlevingspercentages, waarbij als referentie de gehele bevolking wordt genomen. Bij mensen met langdurig actieve ziekten wordt vaak gekozen voor absolute of relatieve jaarlijkse kansen, waarbij de referentie afhankelijk is van de grootte van de onderzoeksgroep. Bij kleine groepen wordt de referentie vastgesteld binnen de onderzoeksgroep, bij grote groepen geldt de bevolking als referentie. In de particuliere verzekeringsgeneeskunde worden de verzekerden als referentie gebruikt. Deze afwijkende referentiegroep maakt verzekeringsgeneeskundige uitspraken moeilijk te controleren door geneeskundigen buiten de verzekeringswereld. De kansen op overlijden en arbeidsongeschiktheid liggen bij verzekerden lager dan bij de bevolking. Het verschil is zeer groot in het eerste verzekeringsjaar, maar wordt kleiner naarmate een groter deel van de verzekeringslooptijd is verstreken. Het verschil tussen mensen die al veertig jaar verzekerd zijn en een willekeurige groep mensen van dezelfde sekse en leeftijd uit de samenleving is nog maar zeer klein. In het eerste verzekeringsjaar zijn de verzekerden allemaal kort tevoren medisch onderzocht middels gezondheidsverklaring of keuring en is het verschil met een willekeurige groep mensen van dezelfde sekse en leeftijd uit de samenleving zeer groot. Dit geldt vooral bij oudere mensen. Op jongere leeftijd zijn de meeste mensen in de samenleving nog gezond, maar op oudere leeftijd hebben de meeste mensen een kwaal of ziekte. Daarentegen geldt op oudere leeftijd dat het verschil tussen verzekerden en bevolking sneller verdwenen is, terwijl dat op jonge leeftijd langer aanhoudt. Er zijn drie redenen voor het gebruik van verzekerden als referentie. De eerste reden is gelegen in de geschiedenis van de risicoberekeningen. De eerste risicoberekeningen op basis van medische gegevens zijn in het begin van de twintigste eeuw uitgevoerd door de 'Father of Life Insurance Medicine' Dr. Oscar H. Rogers, geneeskundig adviseur van de New York Life Insurance Company 1. De enige groep mensen waarvan betrouwbare gegevens voorhanden waren, waren de verzekerden van de eigen maatschappij. De tweede reden is de conceptuele inzichtelijkheid. Het is moeilijk om zich een goed beeld te vormen van het risico bij de 'gemiddelde Nederlander' van een bepaalde sekse en leeftijd. Het is veel gemakkelijker om zich een beeld te vormen van een persoon die geen bijzondere kwalen of ziekten heeft, maar wel de gebruikelijke kwaaltjes die passen bij de leeftijdsgroep. De derde reden is de verplichting tot solvabiliteit van een verzekeringsmaatschappij. De verzekeringsmaatschappij dient voldoende premie te reserveren voor toekomstige financiële verplichtingen. De berekening van de financiële verplichtingen is aanmerkelijk eenvoudiger als alle risicoverhogingen worden uitgedrukt in relatie tot de norm, het gemiddelde risico bij de verzekerden. De geneeskundig adviseur verstrekt adviezen om het de verzekeringsmaatschappij

3 mogelijk te maken tegen een adequate premie het risico in dekking te nemen. De adviezen dienen daarom allereerst bruikbaar te zijn door de verzekeringsmaatschappij Vormen van het medisch advies bij aanvang van de verzekering In de particuliere verzekeringsgeneeskunde wordt gebruik gemaakt van het relatief risico. Het relatief risico is de verhouding tussen het risico bij de kandidaat-verzekerde en het risico bij de referentiepersonen. De referentiepersonen zijn verzekerden van dezelfde sekse en leeftijd als de kandidaat-verzekerde. Omdat het verloop van een kwaal of ziekte bij elke persoon sterk kan afwijken van het gemiddelde verloop onder mensen met dezelfde kwaal of ziekte, wordt gebruik gemaakt van homogene risicogroepen. Een homogene risicogroep is een virtuele groep mensen met dezelfde kwaal of ziekte en dezelfde relevante medische gegevens. Aangenomen wordt dat het risico - de kans dat men overlijdt of arbeidsongeschikt wordt - in beginsel gelijk is voor alle mensen in de groep. Als relevante medische gegevens worden alle medische gegevens beschouwd waarvan bekend is dat zij een uitspraak over het risico toelaten. Deze kennis is over het algemeen afkomstig uit de medisch wetenschappelijke literatuur, maar kan ook afkomstig zijn uit de databases van de internationale herverzekeringsmaatschappijen. De situatie bij mensen met suikerziekte illustreert het belang van homogene risicogroepen. De gemiddelde overlijdenskans van een groep 30-jarige mannen met suikerziekte is ongeveer driemaal zo groot als de gemiddelde overlijdenskans van alle 30-jarige verzekerde mannen. Als de suikerziekte al heeft geleid tot forse nierschade, dan is de kans ten minste tien maal zo groot. Als de suikerziekte nog helemaal niet tot enige schade in het lichaam heeft geleid en de bloedsuikerspiegels hebben dankzij behandeling een mooie waarde, dan is de gemiddelde overlijdenskans maar anderhalf maal zo groot. Het verschil in gemiddelde overlijdenskans tussen suikerpatiënten met forse nierschade en suikerpatiënten zonder enige schade is groter dan het verschil in gemiddelde overlijdenskans tussen mensen met suikerziekte en verzekerden. Om het risico goed te berekenen moeten de risicogroepen zo homogeen mogelijk zijn. Dat kan alleen bereikt worden als alle relevante medische gegevens gebruikt worden. De einduitkomst van de berekening van het risico is meestal een relatief risico 2. Het relatief risico geeft de verhouding weer tussen de gemiddelde overlijdenskans binnen de risicogroep en de gemiddelde overlijdenskans van de verzekerden, rekening houdend met leeftijd en sekse. Het relatief risico wordt gebruikt in drie soorten gezondheidssituaties. Ten eerste bij mensen met aandoeningen of afwijkingen die over het algemeen gedurende vele jaren min of meer ongewijzigd blijven of uitermate langzaam toenemen en bij wie het relatief risico zeer geleidelijk normaliseert. Dit geldt bijvoorbeeld bij overgewicht, allerlei handicaps en de meeste mild verlopende chronische aandoeningen. Ten tweede bij mensen met aandoeningen waarvan verwacht mag worden dat de afwijkingen in de loop der jaren steeds sneller zullen toenemen en het relatief risico constant blijft. Dit wordt vooral waargenomen bij het syndroom van Down, goed behandelde suikerziekte en veel chronische aandoeningen van de organen. Ten derde bij mensen met aandoeningen die aanvalsgewijs optreden, waardoor de overlijdenskans sterk schommelt en het relatief risico op korte termijn varieert, maar over een langere termijn genomen constant blijft. De chronische darmaandoeningen hebben een dergelijk verloop. Met name bij mensen met deze aandoeningen is het bijzonder lastig om homogene risicogroepen te formeren. Casus I beschrijft een situatie waarin een relatief risico moet worden berekend. De risicoverhoging kan niet alleen als relatieve verhoging, maar ook als absolute verhoging weergegeven worden. Absolute risicoverhogingen worden vrijwel alleen geadviseerd als sprake is van zeer grote risicoverhogingen van tijdelijke aard, waarbij de leeftijd van de

4 kandidaat-verzekerde maar een zeer kleine rol speelt. Een goed voorbeeld hiervan is kanker. Zodra de kanker met goed resultaat behandeld is, is de risicoverhoging afhankelijk van de kans op terugkeer of uitzaaiingen van het gezwel. Het risico is vanwege de geleidelijk afnemende kans op terugkeer of uitzaaiingen van de kanker met name in het begin van de verzekering sterk verhoogd en daalt met afnemende snelheid. In casus II is dit nader uitgewerkt. De absolute risicoverhoging geeft het absolute verschil in sterftekans aan binnen de verzekeringsduur en met name in de eerste verzekeringsjaren. Feitelijk zou voor elk verzekeringsjaar een absolute verhoging berekend moeten worden. Omdat dit praktisch onuitvoerbaar is wordt een gelijkblijvende absolute verhoging berekend die geldig blijft gedurende een beperkt aantal verzekeringsjaren. In Casus II is de verhoging van het risico weergeven als absolute risicoverhoging van 10 promille (1 procent) gedurende 5 jaar. De verzekeringnemer zal moeten rekenen op een premieverhoging die per jaar ongeveer een procent van het verzekerde bedrag bedraagt, dus 1500 euro bij een verzekerd bedrag van euro. Als sprake is van een sterk verhoogde kans op arbeidsongeschiktheid als gevolg van een goed te omschrijven kwaal, gebrek, ziekte of risicofactor, kan in plaats van een relatief risico een uitsluitingsclausule geadviseerd worden. De clausule houdt in dat niets wordt uitgekeerd als de arbeidsongeschiktheid verband houdt met de in de clausule genoemde medische gegevens. Voor ziektekostenverzekeringen geldt een acceptatieplicht. De geneeskundig adviseur heeft de keus tussen aanbieden van een speciale maatschappijpolis of het aanbieden van de verplichte standaardpolis Grenzen aan de verzekerbaarheid Grenzen aan de verzekerbaarheid komen op meerdere wijzen tot stand. De grens kan gesteld worden door de geneeskundig adviseur vanwege de beperkte betrouwbaarheid van de risicoberekening. De grens kan ook gesteld worden door de verzekeringsmaatschappij wegens de hoogte van de uitkeringsbedragen. Ten slotte kan de grens voortvloeien uit de premies die berekend worden op basis van de risicoberekening en de uitkeringsbedragen. De grens wordt dan als het ware gesteld door de premiebetaler. De premiebetaler zal over het algemeen geen de premies niet kunnen of willen opbrengen indien deze het niveau van het uitkeringsbedrag naderen. Elke berekening van het risico voor een verzekering heeft een betrouwbaarheidsinterval 3. Voor de belangrijkste risicofactoren gelden nauwe marges en dus een grote mate van nauwkeurigheid. Als echter bij een kandidaat-verzekerde sprake is van een vrij zeldzame medische situatie kan het werkelijke jaarlijkse overlijdensrisico theoretisch bijna de helft hoger liggen dan door de geneeskundig adviseur berekend wordt. Is daarbij sprake van een laag risico, dan is een afwijking van 50 procent voor de verzekeringsmaatschappij geen probleem. Is het risico erg hoog, dan is de kans op een dergelijk forse onderschatting van het risico wel een groot probleem voor de verzekeringsmaatschap pij. De geneeskundig adviseur hanteert daarom een risicogrens die afhankelijk is van de medische gegevens. Is het berekende risico hoger dan deze grens, dan adviseert de geneeskundig adviseur om de verzekeringsaanvraag af te wijzen. Voorbeelden van medische gegevens die veelvuldig statistisch geanalyseerd zijn, zijn de risicofactoren voor hart- en vaatziekten, zoals overgewicht, bloeddruk, cholesterolgehalte en rookgewoonte. Voor deze gegevens gelden kleine betrouwbaarheidsintervallen. Pas als sprake is van forse risicoverhogingen, bij hoge verzekerde bedragen tot relatieve risico's van 5,0, zal een verzekeringsaanvraag worden afgewezen. Zeldzame ziekten zoals allerlei eiwitproductiestoornissen zijn nauwelijks statistisch geanalyseerd. Het betrouwbaarheidsinterval is zeer groot en een berekend relatief risico van 3,0 kan theoretisch al reden zijn om een

5 verzekeringsaanvraag af te wijzen. Voor de verzekeringsmaatschappij bepaalt het aantal verzekeringen de mate van zekerheid dat de ontvangen premies voldoende zullen zijn om de uitkeringen te bekostigen. Omdat verzekeringsaanvragen met de hoogste financiële risico's het minst voorkomen heeft de verzekeringsmaatschappij bij deze aanvragen de minste zekerheid. Zij zal daarom de grens van de verzekerbaarheid bij bepaalde verzekeringsvormen en bij grote uitkeringsbedragen op een lager niveau vastleggen. Bij overlijdensrisicoverzekeringen ligt de grens lager dan bij spaarhypotheekverzekeringen. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen bestaat de mogelijkheid om alleen de risico verhogende factoren uit te sluiten van de verzekeringsdekking. Op de verzekeringspolis komt een clausule te staan waarin staat omschreven in welke niet in de polisvoorwaarden omschreven situaties geen recht bestaat op een uitkering. De grens van verzekerbaarheid is geen absoluut gegeven. De grens van verzekerbaarheid is afhankelijk van de hoogte van het risico zoals dat door de geneeskundig adviseur wordt berekend, de wetenschappelijke gegevens waarop de berekening is gebaseerd, de verzekeringsvorm, de con tractduur, de hoogte van het uitkeringsbedrag en de samenstelling van de verzekeringsportefeuille van de verzekeringsmaatschappij. Verzekerbaarheid is daarom een relatief begrip; mensen zijn nooit onverzekerbaar in absolute zin. Het is mogelijk om op basis van de medische gegevens van een kandidaat-verzekerde te bepalen welke verzekering voor welk aantal jaren tot welk uitkeringsbedrag door welke verzekeringsmaatschappij kan worden aangeboden. Er is voor alle kandidaat-verzekerden een verzekeringsconstructie denkbaar die wel door een verzekerings maatschappij kan worden aangeboden. Het is soms wel de vraag of het verzekeringsdoel van de betreffende persoon dankzij deze constructie bereikt wordt. 1.2Solidariteit De dagelijkse praktijk van de levensverzekeringsgeneeskunde is gestoeld op twee vormen van solidariteit. Het begrip 'solidariteit' laat zich moeilijk definiëren. Met solidariteit wordt over het algemeen bedoeld dat binnen een groep een gevende partij en een ontvangende partij te onderscheiden zijn. Bij particuliere verzekeringen is dit vrij duidelijk. Hoewel iedereen een premie betaalt, ontvangen sommige mensen een uitkering en anderen niet. De solidariteit kan bij particuliere verzekeringsvormen meerdere vormen aannemen. Allereerst kan onderscheid worden gemaakt in kanssolidariteit en subsidiërende solidariteit. Bij subsidiërende solidariteit wordt niet vooraf vastgesteld hoe de risico's bij de kandidaatverzekerden liggen. Alle verzekerden worden gezamenlijk in een grote heterogene risicogroep geplaatst. Dit levert over het algemeen weinig problemen op als aan niemand bekend is bij welke deelnemers het risico groot is en bij welke deelnemers het risico klein is. Problemen ontstaan pas als de verzekeringsnemer wel op de hoogte is van het hoge risico bij de kandidaatverzekerde - en de verzekeringsmaatschappij niet. Sommige verzekeringnemers kunnen als ontvangende partij aanmerkelijk financieel voordeel kunnen halen uit hun voorkennis. Als de verzekeringsmaatschappij geen wettelijke mogelijkheden heeft om dezelfde kennis te vergaren, zal zij gedwongen worden om de premies voor alle verzekeringsnemers te verhogen. Bij ziektekostenverzekeringen is sprake van subsidiërende solidariteit dankzij de acceptatieplicht. Aan gezonde mensen kan de verzekeringsmaatschappij naar believen een uitgebreide verzekeringsdekking verstrekken. Aan kandidaat-verzekerden met een sterk verhoogd risico zal de verzekeringsmaatschappij ten minste een standaarddekking moeten verlenen.

6 Bij kanssolidariteit wordt wel vooraf vastgesteld hoe de risico's bij de kandidaatverzekerden liggen. Op basis van de verkregen gegevens worden de kandidaat-verzekerden in zogenaamde homogene risicogroepen geplaatst. Alle mensen in de homogene risicogroep brengen tezamen voldoende premies op om de uitkeringen te bekostigen. A priori hebben alle mensen in een homogene risicogroep dezelfde kans om te overlijden of arbeidsongeschikt te worden. Pas achteraf kan worden vastgesteld welke mensen in de homogene risicogroep tot de gevende partij en welke mensen tot de ontvangende partij behoorden. Bij enkele mensen in de homogene risicogroep moet al snel het verzekerd bedrag tot uitkering komen, terwijl daarvoor onvoldoende premies werden ontvangen. Dit is de ontvangende partij. Bij de meeste mensen in dezelfde homogene risicogroep hoeft het verzekerd bedrag nooit uitgekeerd te worden, terwijl zij de gehele verzekeringslooptijd premie betalen. Dit is de gevende partij. Deze premies worden aangewend om de uitkeringen voor de ontvangende partij te verrichten. De verzekeringsmaatschappij verdeelt de kandidaat-verzekerden over homogene risicogroepen op basis van leeftijd, sekse, rookgewoonte en medische gegevens. De vergaring van de relevante medische gegevens wordt door de verzekeringsmaatschappij neergelegd bij de geneeskundig adviseur. Omdat onvoldoende kennis van de risicoverhogingen bij de kandidaatverzekerden uiteindelijk leidt tot een algemene premieverhoging, behartigt de geneeskundig adviseur indirect de belangen van alle premiebetalers - meestal de verzekeringnemers. Grove onderwaardering van het risico bij een kandidaat-verzekerde is gunstig voor de betreffende verzekeringnemer, maar ongunstig voor alle andere verzekeringnemers. Voor overwaardering geldt het omgekeerde. 1.3Selectie Het overlijden van een persoon heeft vooral financiële gevolgen voor de nabestaanden en de kredietverleners. De gevolgen voor de nabestaanden betreffen de kosten die het overlijden met zich meebrengt en het wegvallen van het inkomen van de overledene. De kredietverleners kunnen geconfronteerd worden met een minderwaardig onderpand voor het krediet. In deze gevallen worden levensverzekeringen afgesloten om te voorkomen dat er financieel nadeel ontstaat als gevolg van het overlijden van een verzekerde. De behoefte aan levensverzekeringen is grotendeels bepaald door de economische situatie, zoals de hoogte van het inkomen bij een pensioenverzekering en de grootte van de hypothecaire geldlening bij een hypotheekverzekering. Het selectieproces dat als gevolg van deze overwegingen in de samenleving wordt waargenomen wordt aangeduid met de term 'marktselectie'. Marktselectie leidt tot een hoog rendement van de verzekeringsmaatschappij op verzekeringen met uitkering bij overlijden, maar verlaagt het rendement van de verzekeringsmaatschappij op verzekeringen met uitkeringen bij in leven zijn. Dit is het gevolg van het feit dat de levensverwachting in Nederland het grootst is in de hogere socioeconomische lagen van de bevolking, waar ook de verzekeringen met de grootste verzekerde bedragen worden afgesloten. Een gunstige financiële situatie bevordert de gezondheid en een goede gezondheid verhoogt de kansen op de arbeidsmarkt en daarmee op rijkdom. De belangrijkste aanwijzing voor aanstonds overlijden is de medische conditie van de verzekerde. Na de eigen medische conditie zijn de belangrijkste indicatoren voor aanstonds overlijden de zelf bereikte leeftijd en de overlijdensleeftijd van de naaste familieleden. Naarmate de kans op overlijden toeneemt, stijgt ook de behoefte om de negatieve financiële gevolgen van het overlijden af te dekken, of zelfs om te zetten naar financieel voordeel. Zieken nemen eerder, in andere vorm en tegen hogere bedragen een verzekering met uitkering bij

7 overlijden, dan gezonden in die in dezelfde financiële omstandigheden verkeren. Omgekeerd kiezen gezonden eerder, in andere vorm en tegen hogere bedragen een verzekering met uitkering bij in leven zijn, dan zieken in de zelfde financiële omstandigheden. Dit koopgedrag wordt aangeduid met zelf-, auto-, anti-, ante- of voorselectie. Zelfselectie verlaagt het rendement van de verzekeringsmaatschappij op alle verzekeringsvormen. Zelfselectie heeft een zeer sterk korte termijn effect en heeft in de loop der jaren het rendement van vele verzekeringsmaatschappijen beïnvloed. Als wel aan de verzekeringsnemer, maar niet aan de verzekeringsmaatschappij bekend is dat een kandidaat-verzekerde een grote overlijdenskans heeft, kan dankzij zelfselectie het totaal aan uitkeringen dusdanig toenemen dat een algehele premieverhoging nodig is. Het gevaar dreigt dat er een vicieuze cirkel ontstaat. Alleen als sprake is van een verhoogd risico zal de verzekeringnemer de verhoogde premie nog acceptabel vinden. De verzekeringnemers die een laag risico in willen brengen zullen vanwege de hoge premies afzien van de verzekering. Als gevolg van deze zelfselectie zullen de uitkeringen stijgen en vervolgens de premies stijgen. Hiermee is de kring rond en wordt de zelfselectie verder versterkt. Een algehele premieverhoging is vanwege de vicieuze cirkel ontoereikend. De verzekeringsmaatschappij zal voor zover dit is toegestaan en rendabel is proberen om kennis te verkrijgen over de verhoogde risico's. In het geval van risicoverhogingen door medische risicofactoren wordt dit overgelaten aan de geneeskundig adviseur. De verzekeringsmaatschappij laat alle kandidaat-verzekerden een gezondheidswaarborg inleveren bij de geneeskundig adviseur. Als de geneeskundig adviseur dat nodig acht, worden met medewerking van de kandidaat-verzekerde meer medische gegevens verzameld. Als een kandidaat-verzekerde niet meewerkt aan een goed onderbouwd en redelijk verzoek van de geneeskundig adviseur, zal de verzekering geen doorgang vinden. Deze medische acceptatieprocedure schrikt veel mensen af om een verzekering aan te vragen. Met name mensen die zich niet gezond voelen of denken een verhoogde kans op vroegtijdig overlijden te hebben blijven hierdoor weg. Dit wordt de preventieve werking van de medische acceptatieprocedure genoemd. De populatie kandidaat-verzekerden wijkt sterk af van de Nederlandse bevolking als gevolg van het samenspel van de marktselectie, de zelfselectie en de preventieve werking van de medische accep tatieprocedure. Dankzij de marktselectie en de preventieve werking zullen zich onder de kandidaten meer 'gezonde' personen bevinden, mensen met een naar verhouding laag risico. De zelfselectie leidt juist tot een toename van het aantal 'ongezonde' personen, mensen met een verhoogd risico. Marktselectie en zelfselectie hebben daarom een relatief grote invloed op de samenstelling van de populatie kandidaat-verzekerden. Het medisch acceptatieproces levert uiteindelijk een medisch advies van de geneeskundig adviseur op. Over het algemeen volgt de verzekeringsmaatschappij het medisch advies op. In Nederland wordt 0,5 procent van de aanvragen voor levensverzekeringen afgewezen door de verzekeringsmaatschappij. De overige 99,5 procent van de aanvragen kan doorgang vinden, waarbij in 3,5 procent een premieverhoging nodig is4. Omdat niet alle aanvragen doorgang vinden wordt gesproken van 'medische selectie'. Dankzij de medische selectie zullen zich onder de verzekerden naar verhouding meer 'gezonde' personen bevinden dan onder de kandidaat-verzekerden. De gemiddelde overlijdenskans van de verzekerden ligt lager dan de gemiddelde overlijdenskans van de Nederlandse bevolking, als men corrigeert voor sekse en leeftijd. De balans tussen de marktselectie, de medische selectie en de preventieve werking van de medische acceptatieprocedure enerzijds en de zelfselectie anderzijds bepaalt voor een groot deel het financiële resultaat van de verzekeringsmaatschappij.

8 De in deze paragraaf besproken selectieprocessen, overwegingen en conclusies gelden mutatis mutandis ook voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. 1.4De medische acceptatieprocedure De geneeskundig adviseur richt op verzoek van de verzekeringsmaatschappij een medische acceptatieprocedure in waarin non-discriminatoir aan alle kandidaat-verzekerden gevraagd wordt om een gezondheidswaarborg in te leveren. De te leveren waarborg is afhankelijk van de hoogte van het financiële risico dat de verzekeringsmaatschappij loopt. Traditioneel wordt hierbij gekozen uit vier standaard gezondheidswaarborgen: een korte gezondheidsverklaring; een lange gezondheidsverklaring; een keuring door een huisarts met een AIDS-test, enkele eenvoudige bloedonderzoeken en een urineonderzoek; of een zeer uitgebreide keuring door een internist. Sommige maatschappijen hanteren meer dan vier verschillende gezondheidswaarborgen. Ook de onderdelen van de keuringen wisselen per verzekeringsmaatschappij. Over het algemeen kan de geneeskundig adviseur op basis van de medische gegevens die zijn verkregen via de gezondheidswaarborg een voor de verzekeringnemer gunstig medisch advies verstrekken. Soms acht de geneeskundig adviseur eerst nader onderzoek noodzakelijk. De belangrijkste reden om onderzoek te verrichten is bescherming van de verzekeringsmaatschappij tegen de nadelige gevolgen van zelfselectie. Het onderzoek is indirect ook nuttig voor de verzekeringnemer. Een grote onbetrouwbaarheid van het resultaat dient verwerkt te worden in het medisch advies, zodat dit ongunstiger voor de verzekeringnemer wordt. Bij grote risicoverhogingen en hoge uitkeringsbedra gen zijn de financiële gevolgen van geringe zekerheid en betrouwbaarheid voor de verzekeringnemer erg groot. In deze situaties en bij verzekeringen waar zelfselectie een grote rol speelt bestaat er een grote behoefte aan zekerheid en betrouwbaarheid van het resultaat van de risicoberekening en derhalve aan medische gegevens. Naarmate de geneeskundig adviseur de beschikking heeft over meer medische gegevens, zal ook het resultaat van de risicoberekening een grotere mate van zekerheid en betrouwbaarheid hebben. Hierdoor zal het medisch advies gunstiger worden. Onderzoek leidt daarom tot een toename van het percentage verzekeringen dat tegen de standaard premie tot stand komt, en tot een daling van het percentage verzekeringen dat niet of tegen een verhoogde premie tot stand komt. De rol van het betrouwbaarheidsinterval bij het medisch advies kan gedemonstreerd worden aan de hand van de casu tiek. In Casus I en II zijn voorlopige inschattingen gegeven, die dankzij de grote betrouwbaarheidsintervallen ongunstiger zijn dan het uiteindelijke medisch advies. In de praktijk valt het uiteindelijke medisch advies in ruim negen op de tien gevallen gunstiger voor de verzekeringnemer uit dan de voorlopige inschatting. Het onderzoek van de geneeskundig adviseur kan op twee wijzen geschieden. De benodigde gegevens kunnen betrokken worden van de kandidaat-verzekerde middels medische keuringen, urineonderzoek, bloedonderzoek, röntgenonderzoek, functietesten, enzovoorts. Hiervoor wordt gekozen als met name inzicht in de huidige situatie verkregen moet worden en het onderzoek eenvoudig uit te voeren is. De gegevens kunnen ook betrokken worden van derden, zoals de behandelend artsen van de kandidaat-verzekerde. Hiervoor dient de behandelend arts gemachtigd te worden door de kandidaat-verzekerde. Voor het opvragen van gegevens van behandelend artsen wordt gekozen als gedetailleerde kennis over het verloop van de klachten en afwijkingen nodig is, of als de resultaten van uitgebreid of ingrijpend onderzoek nodig zijn.

Geneeskundige advisering levensverzekeringen Deel 1: Medische acceptatie levensverzekeringen

Geneeskundige advisering levensverzekeringen Deel 1: Medische acceptatie levensverzekeringen OPINIE Geneeskundige advisering levensverzekeringen Deel 1: Medische acceptatie levensverzekeringen R.F.J.M. Kneepkens SELECTIE, ACCEPTA- TIEPROCEDURE, RELATIEF RISICO, OVERLEVING, HIV, SUIKERZIEKTE, VERZEKERBAARHEID

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering Klaverblad Verzekeringen Overlijdensrisicoverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er

Nadere informatie

Verzekeringen. Oncogen is onderdeel van Borstkankervereniging Nederland Postbus 8065 3503 RB Utrecht Bezoekadres: Churchilllaan 11, 8 hoog Utrecht

Verzekeringen. Oncogen is onderdeel van Borstkankervereniging Nederland Postbus 8065 3503 RB Utrecht Bezoekadres: Churchilllaan 11, 8 hoog Utrecht Verzekeringen Indien er sprake is van erfelijkheid in de familie, of aangetoond dragerschap van een genetische mutatie, is het goed te weten dat erfelijk risico doorgaans goed te verzekeren is. Je kunt

Nadere informatie

Ons medisch acceptatieproces

Ons medisch acceptatieproces Ons medisch acceptatieproces Uitleg en inzicht Interpolis. Glashelder 1 2 3 4 5 Inleiding Medisch beleid Gezondheidsverklaring Chronisch zieken Interpolis AiéP Inleiding In deze folder kunt u lezen wat

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering. sinds 1850

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering. sinds 1850 Klaverblad Verzekeringen Overlijdensrisicoverzekering sinds 1850 Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten

Nadere informatie

U moet worden gekeurd! En nu?

U moet worden gekeurd! En nu? Protocol Verzekeringskeuringen: als u een medische keuring moet ondergaan door de hoogte van het bedrag dat u wilt verzekeren U moet worden gekeurd! En nu? 2 U moet worden gekeurd! En nu? Inhoud Voor wie

Nadere informatie

Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid

Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid U heeft een uitnodiging gekregen voor een screening op Familiaire Hypercholesterolemie

Nadere informatie

Protocol Verzekeringskeuringen: als u een medische keuring moet ondergaan naar aanleiding van uw gezondheidsverklaring. U moet worden gekeurd! En nu?

Protocol Verzekeringskeuringen: als u een medische keuring moet ondergaan naar aanleiding van uw gezondheidsverklaring. U moet worden gekeurd! En nu? Protocol Verzekeringskeuringen: als u een medische keuring moet ondergaan naar aanleiding van uw gezondheidsverklaring U moet worden gekeurd! En nu? U moet worden gekeurd! En nu? Inhoud Voor wie is deze

Nadere informatie

Toelichting gezondheidsverklaring levensverzekering

Toelichting gezondheidsverklaring levensverzekering Toelichting gezondheidsverklaring levensverzekering Met arbeidsongeschiktheidsdekking Verzekeraars verzekeren risico s. Zij schatten deze risico s graag goed in. Daarom vraagt de verzekeraar informatie

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering Klaverblad Verzekeringen Overlijdensrisicoverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. U moet gekeurd worden, en nu?

Klaverblad Verzekeringen. U moet gekeurd worden, en nu? Klaverblad Verzekeringen U moet gekeurd worden, en nu? Klaverblad Verzekeringen De assurantieadviseur Een assurantieadviseur is op de hoogte van de verschillende verzekeringen die er te koop zijn en kan

Nadere informatie

Familiaire Hypercholesterolemie. en verzekerbaarheid

Familiaire Hypercholesterolemie. en verzekerbaarheid Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid Familiaire Hypercholesterolemie (FH) en verzekerbaarheid U heeft informatie gekregen over Familiaire Hypercholesterolemie (FH). In erfelijkheidsmateriaal

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Overlijdensrisicoverzekering Klaverblad Verzekeringen Overlijdensrisicoverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat wij

Nadere informatie

Verzekeren en erfelijkheid

Verzekeren en erfelijkheid Verzekeren en erfelijkheid Verzekeren en erfelijkheid 1 U heeft een erfelijke ziekte en wilt een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Bent u verplicht uw ziekte te melden aan de verzekeraar? Of

Nadere informatie

Even het Medisch acceptatieproces bij de Overlijdensrisicoverzekering.

Even het Medisch acceptatieproces bij de Overlijdensrisicoverzekering. Even het Medisch acceptatieproces bij de Overlijdensrisicoverzekering. Uitleg en inzicht . In deze digitale folder leest u wat u kunt verwachten bij ons medisch acceptatieproces. Hoe zorgt u ervoor dat

Nadere informatie

Medisch acceptatieproces overlijdensrisicoverzekering

Medisch acceptatieproces overlijdensrisicoverzekering Medisch acceptatieproces overlijdensrisicoverzekering 1.0 2014 Bijzondere mensen, vertrouwde hypotheken www.woonfonds.nl Medisch acceptatieproces Overlijdensrisicoverzekering Uitleg en inzicht MODEL MA

Nadere informatie

Productwijzer Erfrente

Productwijzer Erfrente Erfrente Productwijzer Erfrente Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de erfrente. Welke risico s dekt deze verzekering? Hoe hoog is de premie en wat

Nadere informatie

Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014

Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014 Van Onderdak Verzekerd LATER voor LATER 27-9-2014 Robert Kneepkens Geneeskundig adviseur & Epidemioloog Achmea Pensioen & Leven 1 2 Werk voor / ben afhankelijk van Doelen Vergroten van de toegankelijkheid

Nadere informatie

Verzekeringen & erfelijkheid

Verzekeringen & erfelijkheid Verzekeringen & erfelijkheid U wilt een levens- of arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten? Hier vindt u de www.bpv.nl antwoorden op veelgestelde vragen over erfelijkheid en het aanvragen van een verzekering.

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV 12 350 15-06 Uw persoonlijke offerte voor de Reaal Ondernemers AOV U heeft een offerte voor de Ondernemers AOV bij uw financieel adviseur aangevraagd.

Nadere informatie

Sessie: Verzekeringen 35+ Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Sessie: Verzekeringen 35+ Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Sessie: Verzekeringen 35+ Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Sessie: Arbeidsongeschiktheids- & Levensverzekeringen (35+ groep) Door: Eric Groenewegen, verzekeringsarts en RGA Geneeskundig

Nadere informatie

Verkorte gezondheidsverklaring

Verkorte gezondheidsverklaring Verkorte gezondheidsverklaring Polisnummer Levensverzekering Waarom dit formulier? Bij een aanvraag van een levensverzekering ontvangt u als (kandidaat-)verzekerde deze gezondheidsverklaring. U vult op

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

U moet worden gekeurd! En nu? Protocol Verzekeringskeuringen: informatie voor verzekeringnemers

U moet worden gekeurd! En nu? Protocol Verzekeringskeuringen: informatie voor verzekeringnemers U moet worden gekeurd! En nu? Protocol Verzekeringskeuringen: informatie voor verzekeringnemers Inhoud Voor wie is deze folder bestemd? 2 Waarom is een medische keuring nodig? 3 Wat kunt u bij de keuring

Nadere informatie

Aanleg borst- en eierstokkanker (BRCA) en verzekerbaarheid

Aanleg borst- en eierstokkanker (BRCA) en verzekerbaarheid Aanleg borst- en eierstokkanker (BRCA) en verzekerbaarheid Aanleg borst- en eierstokkanker (BRCA) en verzekerbaarheid Erfelijke aanleg en verzekeringen Erfelijke aanleg voor een ziekte kan gevolgen hebben

Nadere informatie

Het waarom, wat en hoe van uw medische keuring. Bij de aanvraag van een Generali Overlijdensverzekering of Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Het waarom, wat en hoe van uw medische keuring. Bij de aanvraag van een Generali Overlijdensverzekering of Arbeidsongeschiktheidsverzekering Het waarom, wat en hoe van uw medische keuring Bij de aanvraag van een Generali Overlijdensverzekering of Arbeidsongeschiktheidsverzekering Inhoudsopgave Waarom een medische keuring? 3 2 Wanneer keuren?

Nadere informatie

Preambule Verschillen tussen medisch adviseurs en behandelende artsen Lidmaatschap beroepsvereniging, consequenties Artikel 1 Begrippen

Preambule Verschillen tussen medisch adviseurs en behandelende artsen Lidmaatschap beroepsvereniging, consequenties Artikel 1 Begrippen TOELICHTING BIJ DE BEROEPSCODE VOOR MEDISCH ADVISEURS WERKZAAM IN PARTICULIERE VERZEKERINGSZAKEN EN/OF PERSONENSCHADEZAKEN 4 september 2013 Preambule In de beroepscode wordt zowel de individuele verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering

Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de overlijdensrisicoverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg

Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg Speciaal voor de zelfstandigen in de zorg hebben wij een inkomens- vangnetverzekering ontwikkeld die uw inkomen bij ziekte garandeert. Het product is

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstand bij verhaal. van letselschade

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstand bij verhaal. van letselschade Klaverblad Verzekeringen Rechtsbijstand bij verhaal van letselschade Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies

Nadere informatie

Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering

Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering Overlijdensrisicoverzekering Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de overlijdensrisicoverzekering. Welke

Nadere informatie

Productwijzer Erfrente

Productwijzer Erfrente Productwijzer Erfrente Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de erfrente. Welke risico s dekt deze verzekering? Hoe hoog is de premie en wat doet de

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer

Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer Over de financiële bijsluiter Voor producten als de T@F Maandlastbeschermer is een financiële bijsluiter niet verplicht. We geven u toch graag

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, tegen. Aangeslotene. 1. Procesverloop

Samenvatting. Consument, tegen. Aangeslotene. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-383 d.d. 18 december 2013 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en dr. B.C. de Vries, leden en mr. S.N.W. Karreman, secretaris)

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade?

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Afrikaweg 2 2713 AW Zoetermeer Postbus 3012 2700 KV Zoetermeer sinds 1850 Telefoon 079-3 204 204 Fax 079-3 204 291 Internet

Nadere informatie

Verkorte gezondheidsverklaring

Verkorte gezondheidsverklaring Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Verkorte gezondheidsverklaring Gezondheidsverklaring Lees vóór het invullen de Toelichting bij de gezondheidsverklaring De volledig ingevulde en ondertekende gezondheidsverklaring

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartkostenverzekering. sinds 1850

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartkostenverzekering. sinds 1850 Klaverblad Verzekeringen Uitvaartkostenverzekering sinds 1850 Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten

Nadere informatie

Overlijdensrisicoverzekering

Overlijdensrisicoverzekering Overlijdensrisicoverzekering Wat is De Reaal Overlijdensrisicoverzekering geeft recht op een eenmalige uitkering als een door jou aangegeven persoon overlijdt. Deze persoon noemen wij een verzekerde. Je

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Een keurig verhaal. Wat u moet weten over verzekeringskeuringen

Een keurig verhaal. Wat u moet weten over verzekeringskeuringen Een keurig verhaal Wat u moet weten over verzekeringskeuringen Januari 2007 Legal & General Nederland Levensverzekering Maatschappij N.V. Postbus 4 1200 AA Hilversum, Laapersveld 68 1213 VB Hilversum Telefoon

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2002.3660 (105.02) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Productwijzer Kapitaalverzekering

Productwijzer Kapitaalverzekering Kapitaalverzekering Productwijzer Kapitaalverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de kapitaalverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Algemene polisvoorwaarden iqlifezzpav-2014/01

Algemene polisvoorwaarden iqlifezzpav-2014/01 Algemene polisvoorwaarden iqlifezzpav-2014/01 U heeft bij iq Life een overlijdensrisicoverzekering, eventueel aangevuld met een risicodekking Ernstig Ziek Worden en/of Ongeval afgesloten. Bij deze verzekering

Nadere informatie

Uw gezondheid en de overlijdensrisicoverzekering. informatie over ons medisch acceptatieproces!

Uw gezondheid en de overlijdensrisicoverzekering. informatie over ons medisch acceptatieproces! Uw gezondheid en de overlijdensrisicoverzekering informatie over ons medisch acceptatieproces! Een woord vooraf... Geachte klant, Deze brochure is bestemd voor u als de (toekomstige) verzekerde.het doel

Nadere informatie

AEGON OverlijdensRisicoverzekering. Zorg voor uw nabestaanden

AEGON OverlijdensRisicoverzekering. Zorg voor uw nabestaanden AEGON OverlijdensRisicoverzekering Zorg voor uw nabestaanden De zekerheid dat de zorg voor uw nabestaanden goed is geregeld Even stilstaan bij iets waar u niet graag aan denkt U denkt er niet graag over

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer. Ondernemers-AOV. De AOV waarbij u exact weet wat u krijgt

Arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer. Ondernemers-AOV. De AOV waarbij u exact weet wat u krijgt Arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Ondernemers-AOV De AOV waarbij u exact weet wat u krijgt Beste leden van de Koninklijke Metaalunie, Als ondernemer houdt u er natuurlijk

Nadere informatie

Productwijzer Kapitaalverzekering

Productwijzer Kapitaalverzekering Productwijzer Kapitaalverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de kapitaalverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering? Hoe hoog is de

Nadere informatie

Uw medische keuring. Het hoe, wat en waarom. Verzekerd van alle aandacht.

Uw medische keuring. Het hoe, wat en waarom. Verzekerd van alle aandacht. Uw medische keuring Het hoe, wat en waarom Verzekerd van alle aandacht. Inhoudsopgave Waarom een medische keuring? 3 Wanneer keuren? 5 Wat kan ik bij de keuring verwachten? 8 De keuring is achter de rug

Nadere informatie

van het ingevolge de Voorwaarden g. Einddatum (overlijdensrisico): De in de Polis vermelde Einddatum van de dekking van het ingevolge de Voorwaarden

van het ingevolge de Voorwaarden g. Einddatum (overlijdensrisico): De in de Polis vermelde Einddatum van de dekking van het ingevolge de Voorwaarden ! "##$% %&$%''( %)%*%+ #, #- De Voorwaarden Overlijdensrisicoverzekering gelden in aanvulling op de Algemene Voorwaarden, die eveneens op de Verzekeringsovereenkomst van toepassing zijn. De Voorwaarden

Nadere informatie

Verzekerbaarheid HIV en de HIV-Gedragscode R.F.J.M. Kneepkens, arts RGA 1

Verzekerbaarheid HIV en de HIV-Gedragscode R.F.J.M. Kneepkens, arts RGA 1 Verzekerbaarheid HIV en de HIV-Gedragscode R.F.J.M. Kneepkens, arts RGA 1 Het Verzekerings-Archief 2005; 82 (1/2): 28-32. In maart is het tweede rapport van de Werkgroep Aids van het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

Productwijzer Kapitaalverzekering

Productwijzer Kapitaalverzekering Kapitaalverzekering Productwijzer Kapitaalverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de kapitaalverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

TOELICHTING OP HET AANVRAAGFORMULIER VOOR EEN LEVENSVERZEKERING

TOELICHTING OP HET AANVRAAGFORMULIER VOOR EEN LEVENSVERZEKERING TOELICHTING OP HET AANVRAAGFORMULIER VOOR EEN LEVENSVERZEKERING Algemeen Een levensverzekering is een overeenkomst waarbij een verzekeringsmaatschappij zich verplicht tot een uitkering, hetzij als de verzekerde

Nadere informatie

arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder

arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder 2 Arbeidsongeschikt Hoe nu verder Deze brochure is voor u van belang als u een aanvraag tot uitkering wilt

Nadere informatie

DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND!

DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND! DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND! NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Wie wil het niet... zorgeloos genieten van het leven.

Nadere informatie

Productwijzer Spaarhypotheekverzekering

Productwijzer Spaarhypotheekverzekering Spaarhypotheekverzekering Productwijzer Spaarhypotheekverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de spaarhypotheekverzekering. Welke risico s

Nadere informatie

Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering

Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering Productwijzer Overlijdensrisico- verzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de overlijdensrisicoverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure

Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is voor u van belang als u een aanvraag tot uitkering wilt indienen op uw arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als u

Nadere informatie

Generali Overlijdensrisicoverzekering. Voor particulieren. Financiële oplossingen voor uw nabestaanden

Generali Overlijdensrisicoverzekering. Voor particulieren. Financiële oplossingen voor uw nabestaanden Generali Overlijdensrisicoverzekering Generali Overlijdensrisicoverzekering Voor particulieren Financiële oplossingen voor uw nabestaanden F l e x i b i l i t e i t en zekerheid v o o r u en uw naasten

Nadere informatie

Verzekeringsvoorwaarden Overlijdensrisicoverzekering

Verzekeringsvoorwaarden Overlijdensrisicoverzekering Wat spreken wij met elkaar af? Dat is belangrijk om te weten. Zo weet u precies wat u kunt verwachten. U heeft een overlijdensrisicoverzekering afgesloten. Deze verzekering keert het verzekerde bedrag

Nadere informatie

Aanvraag Uitvaartverzekering

Aanvraag Uitvaartverzekering Aanvraag Uitvaartverzekering Tussenpersoon Tussenpersoonnummer Adres Postcode Woonplaats Verzekeringnemer 1 Verzekerde 1 Premiebetaler (aankruisen wat van toepassing is) Achternaam Voorletter(s) Man Vrouw

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis Klaverblad Verzekeringen Garantie Groei Polis Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Het Natuurlijk Garantieplan

Het Natuurlijk Garantieplan Vermogen opbouwen met gegarandeerd rendement. Dat is bij ons volkomen natuurlijk. Het Natuurlijk Garantieplan Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Protocol Verzekeringskeuringen

Protocol Verzekeringskeuringen Protocol Verzekeringskeuringen Inleiding Dit Protocol is van toepassing op keuringen voor levensverzekeringen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en pensioenverzekeringen die niet vallen onder het keuringsverbod

Nadere informatie

Productwijzer Direct ingaande lijfrente

Productwijzer Direct ingaande lijfrente Direct ingaande lijfrente Productwijzer Direct ingaande lijfrente Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de direct ingaande lijfrente. Welke risico s

Nadere informatie

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Wat leest u in deze productkaart? In deze productkaart vindt u informatie over de TVM transport AOV. De informatie in

Nadere informatie

Informatie over schadeprocedure arbeidsongeschiktheid Werknemers/Zelfstandigen

Informatie over schadeprocedure arbeidsongeschiktheid Werknemers/Zelfstandigen Informatie over schadeprocedure arbeidsongeschiktheid U heeft bij ons een aanvraag tot uitkering ingediend op uw arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dat noemen wij een schadeaangifte of claim. Uw schadeaangifte

Nadere informatie

Vermogensgroeirekening

Vermogensgroeirekening Vermogensgroeirekening 1309 Toelichting op de belangrijkste voorwaarden Het doel van dit document is om u in hoofdlijnen uit te leggen hoe uw product werkt. In uw geval kunnen sommige voorwaarden niet

Nadere informatie

dienstenwijzer Wij zijn adviseurs op het gebied van verzekeringen, hypotheken en andere financiële diensten.

dienstenwijzer Wij zijn adviseurs op het gebied van verzekeringen, hypotheken en andere financiële diensten. dienstenwijzer Van der Eijk Assurantiën BV Dorpsstraat 86 1182 JG Amstelveen Telefoon: 020-4538118 Fax: 020-4538121 E-mail: office@vandereijkassurantien.nl A. Inleiding Informatie over onze dienstverlening

Nadere informatie

DE BELANGRIJKSTE VERBETERPUNTEN (juli 2008)

DE BELANGRIJKSTE VERBETERPUNTEN (juli 2008) DE BELANGRIJKSTE VERBETERPUNTEN (juli 2008) TAF introduceert de verbeterde TAF Maandlastbeschermer en het verbeterde TAF Zelfstandigenplan. Om u een zo duidelijk mogelijk overzicht te geven van alle wijzigingen

Nadere informatie

Wet op de medische keuringen

Wet op de medische keuringen Wet op de medische keuringen Wet van 5 juli 1997, Stb. 1997, 365 (Verbeterblad), houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen),

Nadere informatie

Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering

Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering Overlijdensrisicoverzekering Productwijzer Overlijdensrisicoverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de overlijdensrisicoverzekering. Welke

Nadere informatie

Productwijzer Uitvaartverzekering

Productwijzer Uitvaartverzekering Uitvaartverzekering Productwijzer Uitvaartverzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de uitvaartverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheid

Arbeidsongeschiktheid Allianz Inkomensverzekeringen Arbeidsongeschiktheid Productinformatie voor de adviseur Algemeen Allianz Inkomensverzekeringen biedt vijf verschillende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen in drie categorieën:

Nadere informatie

Delta Lloyd Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

Delta Lloyd Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-018 d.d. 13 januari 2015 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, mr. B.F. Keulen en dr. B.C. de Vries, leden en mr. M. van Pelt, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen)

Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (Tekst geldend op: 27-06-2013) Wet van 5 juli 1997, houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) Wij Beatrix, bij de gratie

Nadere informatie

Eén polis (gezinspolis) Elk een afzonderlijke polis

Eén polis (gezinspolis) Elk een afzonderlijke polis Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering (in geld) Aanvraagformulier Klaverblad Levensverzekering N.V. Postbus 3012, 2700 KV Zoetermeer Afrikaweg 2, 2713 AW Zoetermeer Incassant-ID: NL61ZZZ271179210000

Nadere informatie

Productwijzer. Carrière Stop Polis

Productwijzer. Carrière Stop Polis Carrière Stop Polis Productwijzer Carrière Stop Polis Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de Carrière Stop polis. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Woonlastenverzekering Offertenummer:

Woonlastenverzekering Offertenummer: Woonlastenverzekering Offertenummer: Intermediair Naam kantoor Adres Tp nr (niet verplicht) Service provider (niet verplicht) Verzekerde Achternaam Geboortedatum Beroep Werkgever Huidig adres Straatnaam

Nadere informatie

De bescherming van uw medische gegevens bij de verzekeraar

De bescherming van uw medische gegevens bij de verzekeraar De bescherming van uw medische gegevens bij de verzekeraar Brochure 2009 2 Veel voorkomende vragen en antwoorden FAQ 2009 Voor de vlotte werking van tal van verzekeringen is het noodzakelijk dat er gegevens

Nadere informatie

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

Genieten van het leven met T@F Leven

Genieten van het leven met T@F Leven Genieten van het leven met T@F Leven Wie wil het niet zorgeloos genieten van het leven. Dat hebben we gelukkig voor een groot deel zelf in de hand. Maar we weten ook dat er in ons leven vroeg of laat minder

Nadere informatie

GENIETEN VAN HET LEVEN MET DE TAF LEVEN PERSONAL OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING

GENIETEN VAN HET LEVEN MET DE TAF LEVEN PERSONAL OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GENIETEN VAN HET LEVEN MET DE TAF LEVEN PERSONAL OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Wie wil het niet zorgeloos genieten van het leven. Dat hebben we gelukkig voor een groot deel zelf in de hand. Maar we weten

Nadere informatie

De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht

De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht Mag het een onsje meer zijn? De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht Viona Lapré- Utama, Marjan Erkamp, Marga van Liere, Cees Geluk Samenvatting Overgewicht komt steeds

Nadere informatie

De verzekering aanvragen

De verzekering aanvragen De verzekering aanvragen 1 De verzekering aanvragen Inzicht in het acceptatieproces Met het sluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering neemt de verzekeraar uw financiële risico over voor het geval

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument (DVD)

Dienstverleningsdocument (DVD) Dienstverleningsdocument (DVD) Postbus 179 AFM 12020125 9470 AD Zuidlaren KvK 01165328 Bank 47.69.93.024 T 050 85 38 417 F 050 23 04 045 www.shassurantie.nl info@shassurantie.nl Geachte relatie, Dit document

Nadere informatie

Risicoverzekering aanvraag

Risicoverzekering aanvraag 001 3235(0106)a Risicoverzekering aanvraag intermediair intermediairnummer adresgegevens intermediair (of stempel) Risicoverzekering aanvraag  1. aanvraag betreft nieuwe verzekering mutatie polis nummer

Nadere informatie

Aanvraagformulier Life Care Overlijdensrisicoverzekering. Persoonsgegevens. Life Care Overlijdensrisicoverzekering

Aanvraagformulier Life Care Overlijdensrisicoverzekering. Persoonsgegevens. Life Care Overlijdensrisicoverzekering AUB alle vakken in blokletters invullen Gegevens tussenpersoon Aanvraagformulier Life Care Overlijdensrisicoverzekering Agentschapnummer Persoonsgegevens Verzekeringnemer (verzekerde) Voorletters en naam

Nadere informatie

TAF B.V., gevestigd te Eindhoven, hierna te noemen Aangeslotene.

TAF B.V., gevestigd te Eindhoven, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-200 d.d. 16 mei 2014 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en dr. B.C. de Vries, leden en mr. R.A.F. Coenraad, secretaris)

Nadere informatie

OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING 100% ONAFHANKELIJK

OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING 100% ONAFHANKELIJK 1 De waarde van ONAFHANKELIJK Financieel Advies bij een OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING 100% ONAFHANKELIJK 2 Vrij is onafhankelijk Vrij zijn betekent in de kern dat je de mogelijkheid hebt om keuzes te kunnen

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-18 d.d. 15 januari 2013 (mr. P.A. Offers, voorzitter, prof. mr. E.H. Hondius en dr. B.C. de Vries, leden en mevrouw mr.drs. D.J. Olthoff,

Nadere informatie

Voorwaarden Overlijdensrisicoverzekering

Voorwaarden Overlijdensrisicoverzekering Voorwaarden Overlijdensrisicoverzekering Deze voorwaarden zijn op 9 oktober 2012 gedeponeerd bij de griffie van de Arrondissementsrechtbank te Rotterdam. Overzicht Overlijdt de verzekerde tijdens de looptijd

Nadere informatie

HOE SLUIT U ONZE AOV?

HOE SLUIT U ONZE AOV? HOE SLUIT U ONZE AOV? Wij zijn Movir. Een inkomensverzekeraar met een eigen kijk op aov. Onze aandacht gaat vooral uit naar het voorkomen en oplossen van arbeidsongeschiktheid. DE VERZEKERING AANVRAGEN

Nadere informatie