Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel"

Transcriptie

1 Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? terTER_

2

3 Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn de symptomen van hyperventilatie? 5 Wat gebeurt er in je lichaam als je hyperventileert? 5 Wat kun je bij een aanval het beste doen? 6 Wat is het verschil tussen chronische en acute hyperventilatie? 7 Klachten en symptomen 8 Tot slot 10 3

4 Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hyperventilatie. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen en uw bezoek aan het ziekenhuis zo aangenaam mogelijk te maken. Met deze folder informeren we u over de gang van zaken rondom hyperventilatie, de symptomen en het bestrijden van een aanval. Daarnaast zetten we een aantal praktische zaken en nuttige informatie voor u op een rij. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Achterin vindt u de contactgegevens van de betreffende afdeling. De medewerkers van de afdeling of uw behandelaar beantwoorden uw vragen graag. Algemeen De term hyperventilatie betekent letterlijk te veel ademen of meer ademen dan nodig is voor het lichaam. Je haalt bij wijze van spreken adem alsof je jezelf enorm inspant. Het is een abnormale situatie, bijvoorbeeld bij angst, paniek of stress, waarbij je sneller gaat ademen en voldoende zuurstof opneemt, maar te veel koolzuur uitademt. 4

5 Wat zijn de symptomen van hyperventilatie? De symptomen van hyperventilatie zijn ademnood en angst, hartkloppingen, pijn op de borst, tintelingen in handen en voeten, duizeligheid, de angst om flauw te vallen, wazig zien, verlies van contact met de omgeving, stijfheid rond de mond, hoofdpijn, misselijkheid en vermoeidheid. Deze symptomen treden niet altijd allemaal tegelijk op. De meeste mensen hebben angstgevoelens als reactie op de symptomen, maar angst kan ook een oorzaak zijn van hyperventilatie. Na een aanval van hyperventilatie kan er angst ontstaan voor een nieuwe aanval en die angst kan weer hyperventilatie in de hand werken. Zo ontstaat een vicieuze cirkel. Wat gebeurt er in je lichaam als je hyperventileert? Ons lichaam gebruikt de zuurstof die we inademen om voedingsstoffen te verbranden. De afvalstof die tijdens dat verbrandingsproces ontstaat, koolzuur(gas) oftewel koolstofdioxide, ademen we vervolgens weer uit. Bij een tekort aan zuurstof in het bloed, maar vooral bij een teveel aan koolzuur, gaat er een signaal naar het ademcentrum in de hersenen, waardoor je sneller gaat ademen. Het gevolg is dat er meer zuurstof binnenkomt en meer koolzuur wordt afgevoerd. Een tekort aan zuurstof en een teveel aan koolzuur ontstaat bijvoorbeeld tijdens het sporten. Je gaat dan sneller ademen om voldoende zuurstof binnen te krijgen en het teveel aan koolzuur kwijt te raken. Dit is allemaal normaal en gezond. Bij hyperventilatie ga je sneller ademen zonder dat het lichaam daar behoefte aan heeft. Daardoor adem je teveel koolzuur uit. Het lichaam wil de concentratie van koolzuur in het bloed zoveel mogelijk constant houden. Als het koolzuurgehalte in het bloed te snel daalt, probeert het lichaam het gevolg van het verlies van koolzuurgas te beperken. De bloedvaten in de hersenen trekken samen en de prikkeling van ons sympathische zenuwstelsel veroorzaakt symptomen als duizeligheid, tintelingen, wazig zien, hartkloppingen en zelfs kan de ademhaling geremd worden, wat optreedt bij het flauwvallen. 5

6 Wat kun je bij een aanval het beste doen? Bij een acute hyperventilatie aanval heb je de neiging om steeds sneller door je mond te gaan ademen om meer lucht binnen te krijgen. Dit heeft een averechts effect: om de aanval te stoppen, moet je juist minder lucht binnen krijgen. Ga in een stoel zitten en probeer alleen rustig met de buik adem te halen. Dit kun je bereiken door via de neus in te ademen en tussen de lippen door weer uitademen. Met je hand op je buik kun je controleren of je de buikbeweging voelt. Vicieuze cirkel van het hyperventileren Hyperventilatie Angst/spanning Daling hoeveelheid koolzuur in bloed Overmatige aandacht en angst voor nieuwe aanval Klachten/aanval Bemerken van klacht De beste therapeut voor het bestrijden van hyperventilatie is de patiënt zelf. Omdat beweging de productie van koolzuur in het lichaam verhoogt je verbruikt meer zuurstof en dus ontstaat er meer koolzuur kan het ook helpen om een eind te gaan wandelen of fietsen op het moment dat je een aanval voelt opkomen. 6

7 Ademen met beide handen voor de mond kan uitkomst bieden, omdat je de uitgeademde lucht, die koolzuur bevat, weer inademt, waardoor het koolzuurgehalte in het bloed stijgt en de klachten verdwenen. Het gebruik van een plastic zakje is af te raden, omdat je wel koolzuur terugademt, maar geen zuurstof! De mooiste oplossing is het weer onder controle krijgen van je ademhaling door ademoefeningen, want het is niet altijd mogelijk om te gaan fietsen of wandelen en dan kan de paniek alleen maar toenemen. De fysiotherapeut kan hierbij helpen. Wat is het verschil tussen chronische en acute hyperventilatie? Naast de acute vorm van hyperventilatie bestaat er ook een chronische vorm. Deze is minder spectaculair en daardoor ook minder goed te herkennen. Chronische hyperventilatie wordt gekenmerkt door vage klachten, die echter constant aanwezig zijn. Dit is logisch, omdat men bijna de hele dag onbewust aan het hyperventileren is. In de praktijk blijkt chronische hyperventilatie zich vooral te uiten in klachten met zowel een psychisch als een lichamelijk karakter: vermoeidheid, spierpijn, depressie, hoofdpijn, slapeloosheid, concentratiestoornissen, rug- en buikpijn. Het kan lange tijd duren voordat chronische hyperventilatie ontdekt wordt, want de genoemde klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. 7

8 Klachten en symptomen Klachten en symptomen die kunnen optreden bij hyperventilatie: Algemeen Vermoeidheid, algemene zwakte Prikkelbaarheid Slapeloosheid Psychisch Angst en onrust Depressie Concentratiestoornissen Fobieën Spieren Verlamming Trillingen Stijfheid handen, vingers en mond Tintelingen op de huid Algemene spierstijfheid (tetanie) Hart en vaten Hartkloppingen Overslaan van het hart Pijn op de borst Koude klamme handen Centraal zenuwstelsel Hoofdpijn Duizeligheid Bewustzijnsstoornissen Wazig zien 8

9 Longen en luchtwegen Benauwdheid Beklemming op de borst Kriebel in de keel Zuchten, longhonger Frequent ademen, hijgen Pijnlijke ademhalingsspieren Spijsvertering Opgeblazen gevoel Pijn in de maagstreek Winden laten Misselijkheid Diarree/constipatie 9

10 Tot slot Als u nog vragen heeft, kunt u tijdens kantooruren telefonisch contact opnemen met de afdeling Fysiotherapie, T Voor hyperventilatieklachten kunt u in overleg met uw medisch specialist contact opnemen met de afdeling fysiotherapie, of Buiten kantooruren kunt u bellen met uw huisarts of met de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH): locatie Blaricum, Rijksstraatweg 1 te Blaricum, T locatie Hilversum, Van Riebeeckweg 212 te Hilversum, T Tergooi TER nl

11 11

12 T Locatie Blaricum Rijksstraatweg AN Blaricum Locatie Hilversum Van Riebeeckweg XZ Hilversum Locatie Weesp C.J. van Houtenlaan 1b 1381 CN Weesp

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval?

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie,

Nadere informatie

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Hyperventilatie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld voor mensen die verwezen zijn door de huisarts naar de eerste hart hulp (EHH) met een bepaald klachtenpatroon dat kan passen bij hart-

Nadere informatie

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen...

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen... Hyperventilatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Ademhaling... 1 Hyperventilatie... 1 Oorzaak van hyperventilatie... 2 Klachten bij hyperventilatie... 3 Wat kunt u zelf doen... 4 Tot slot... 5 Inleiding Deze

Nadere informatie

patiënteninformatie Hyperventilatie Spoedgevallendienst G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l

patiënteninformatie Hyperventilatie Spoedgevallendienst G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l i patiënteninformatie Spoedgevallendienst Hyperventilatie G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l Inhoud Voorwoord...5 1. Wat is hyperventilatie...6 2. Welke verschijnselen kunnen optreden?...6

Nadere informatie

Hyperventilatie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Hyperventilatie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Hyperventilatie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Hyperventilatie Hyperventilatie wordt veroorzaakt door verkeerde manier van ademhalen. Hyper betekent

Nadere informatie

Ouderinformatiebrief Hyperventilatie & kinderfysiotherapie

Ouderinformatiebrief Hyperventilatie & kinderfysiotherapie Ouderinformatiebrief Hyperventilatie & kinderfysiotherapie Wat is hyperventilatie? Hyperventilatie betekent snel en veel ademhalen. Als je hyperventileert dan adem je meer zuurstof in dan je lichaam nodig

Nadere informatie

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hyperventilatie Wanneer u gespannen bent of angstig, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eén van die klachten is hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep ademt.

Nadere informatie

U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt.

U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt. Hyperventilatie Inleiding U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt. Ademhaling Om te kunnen ademen gebruiken

Nadere informatie

Hyperventilatie. Afdeling Logopedie

Hyperventilatie. Afdeling Logopedie Hyperventilatie Afdeling Logopedie 1 Inleiding Geachte patiënt, bezoeker, Onlangs bent u doorverwezen naar de afdeling Logopedie van het Gemini Ziekenhuis in verband met hyperventilatie. Tijdens het intakegesprek

Nadere informatie

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM Hyperventilatie Hyperventilatie betekent een te snelle en/of een te diepe ademhaling. Wat is ademhalen? Door middel van de borstkas en de buikspieren ademen wij lucht in en

Nadere informatie

Hoe ontstaat hyperventilatie?

Hoe ontstaat hyperventilatie? Hyperventilatie Wat is hyperventilatie? Ademhalen is een handeling die ieder mens verricht zonder er bij na te denken. Het gaat vanzelf en volkomen onbewust. Ademhaling is de basis van onze gezondheid.

Nadere informatie

SEH Spoedeisende hulp

SEH Spoedeisende hulp Afdeling: Onderwerp: SEH Spoedeisende hulp 1 Wat is hyperventilatie Wanneer u gespannen of angstig bent, kunnen daardoor verschillende lichamelijke klachten ontstaan. is één van die klachten. wil zeggen

Nadere informatie

Wat is de oorzaak van hyperventilatie?

Wat is de oorzaak van hyperventilatie? Hyperventilatie 2 Wat is hyperventilatie? Hyperventilatie betekent overmatige ademhaling. Iemand die hyperventileert haalt te snel en te diep adem. Het lichaam reageert hierop. Dit geeft verschillende

Nadere informatie

MEDISCH CENTRUM Hyperventilatie

MEDISCH CENTRUM Hyperventilatie MEDISCH CENTRUM Hyperventilatie Dit kan ook geen kwaad, maar kan wel leiden tot een aantal verschijnselen als: Benauwd gevoel, kortademigheid; krop in de keel; droge mond; strak gevoel rond de mond; prikkelingen

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Patiënteninformatie Orthostatische hypotensie 1234567890-terTER_ Orthostatische hypotensie U heeft naar aanleiding van uw bezoek aan Tergooi te horen gekregen dat u last heeft van orthostatische hypotensie.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_ Patiënteninformatie Behandeling met APD Gebruik en bijwerkingen 1234567890-terTER_ Behandeling met APD U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling APD. Onze artsen en medewerkers doen er alles

Nadere informatie

Hoe ontstaat hyperventilatie? Symptomen

Hoe ontstaat hyperventilatie? Symptomen Hyperventilatie Wanneer u gespannen of angstig bent, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Die klachten kunnen komen door hyperventilatie. Hyperventilatie wil zeggen dat u te snel of te

Nadere informatie

Behandelwijzer Colonherstelprogramma

Behandelwijzer Colonherstelprogramma Patiënteninformatie Behandelwijzer Colonherstelprogramma C Belangrijke fysiotherapeutische informatie met betrekking tot uw buikoperaties die u vóór uw ziekenhuisopname thuis alvast moet doornemen 1234567890-terTER_

Nadere informatie

Hyperventilatie. Afdeling Psychiatrie

Hyperventilatie. Afdeling Psychiatrie Hyperventilatie Afdeling Psychiatrie Deze folder geeft informatie over hyperventilatie. U vindt antwoord op de volgende vragen: wat is hyperventilatie? wat zijn de oorzaken? welke klachten kunnen zich

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Erbse parese. Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese terTER_

Patiënteninformatie. Erbse parese. Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese terTER_ Patiënteninformatie Erbse parese Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse parese 1234567890-terTER_ Erbse parese Informatie voor ouders van een kind met het geboorteletsel Erbse

Nadere informatie

Kinderen met hoofd-/hersenletsel

Kinderen met hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Kinderen met hoofd-/hersenletsel 1234567890-terTER_ Kinderen met hoofd-/hersenletsel U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hoofd-/hersenletsel bij uw kind.

Nadere informatie

Maatschap voor (Sport-) Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie Echografie en EMG. P. van der Tas & J.M.

Maatschap voor (Sport-) Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie Echografie en EMG. P. van der Tas & J.M. Maatschap voor (Sport-) Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie Echografie en EMG Stadtlohnallee 2 7595 BP Weerselo Telefoon 0541-661590 P. van der Tas & J.M. Klomp-Jacobs Molemansstraat

Nadere informatie

adviezen na een hernia-operatie HYPERVENTILATIE ZorgSaam

adviezen na een hernia-operatie HYPERVENTILATIE ZorgSaam adviezen na een hernia-operatie HYPERVENTILATIE ZorgSaam 1 2 Hyperventileren Ventileren = luchten Om uw huis te luchten zet u een raam en een deur open, er waait frisse lucht door uw huis. Hyper-ventileren

Nadere informatie

Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO

Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Patiënteninformatie Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Informatie over resistente bacteriën anders dan MRSA 1234567890-terTER_ Bijzonder resistente micro-organismen/ BRMO Informatie over resistente

Nadere informatie

LONGFUNCTIE-ONDERZOEK. Wat is hyperventilatie?

LONGFUNCTIE-ONDERZOEK. Wat is hyperventilatie? LONGFUNCTIE-ONDERZOEK Wat is hyperventilatie? Wat is hyperventilatie? Als je hyperventileert, adem je te veel. In het bloed raakt de verhouding tussen zuurstof en kooldioxide (CO 2 ) uit balans. Hierdoor

Nadere informatie

Verwijderen van keel- en neusamandelen

Verwijderen van keel- en neusamandelen Medewerkerinformatie Verwijderen van keel- en neusamandelen Informatie voor ouders over de voorbereiding en nazorg 1234567890-terTER_ Verwijderen van keel- en neusamandelen Informatie voor ouders over

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_ Patiënteninformatie Het delier Informatie voor familie en betrokkenen 1234567890-terTER_ Het delier Informatie voor familie en betrokkenen. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling.

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Beademing. Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. 1234567890-terTER_

Medewerkerinformatie. Beademing. Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. 1234567890-terTER_ Medewerkerinformatie Beademing Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen 1234567890-terTER_ Beademing Informatie over beademing en uitleg over bijkomende gevolgen. Uw naaste is opgenomen

Nadere informatie

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Patiënteninformatie Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Informatie over wat het verpleegkundig maag-, darm- en lever (MDL) spreekuur is en wat wij voor u kunnen betekenen 1234567890-terTER_ Verpleegkundig

Nadere informatie

Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen

Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen Patiënteninformatie Trombosebeen Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen 1234567890-terTER_ Trombosebeen Informatie over diagnose, behandeling en gevolgen van een trombosebeen.

Nadere informatie

Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate )

Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate ) Medewerkerinformatie Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate ) Informatie over dit medicijn voor reumatische aandoeningen 1234567890-terTER_ Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate ) Informatie over dit medicijn

Nadere informatie

Hartrevalidatie Tergooi

Hartrevalidatie Tergooi Patiënteninformatie Hartrevalidatie Tergooi 1234567890-terTER_ Hartrevalidatie Tergooi Binnen Tergooi verzorgen we de hartrevalidatie, middels deze folder informeren wij u over het programma dat wij aanbieden.

Nadere informatie

Allergie- en astmacentrum voor kinderen

Allergie- en astmacentrum voor kinderen Patiënteninformatie Allergie- en astmacentrum voor kinderen Informatie over het allergie- en astmacentrum van Tergooi Allergie- en astmacentrum voor kinderen Informatie over het allergie- en astmacentrum

Nadere informatie

Bronchoscopie met sedatie

Bronchoscopie met sedatie Patiënteninformatie Bronchoscopie met sedatie Informatie over een poliklinisch luchtwegonderzoek 1234567890-terTER_ Bronchoscopie met sedatie Informatie over een poliklinisch luchtwegonderzoek. U heeft

Nadere informatie

Prednison/ prednisolon

Prednison/ prednisolon Patiënteninformatie Prednison/ prednisolon Informatie over dit medicijn bij reumatische aandoeningen 1234567890-terTER_ Prednison/ prednisolon Informatie over dit medicijn bij reumatische aandoeningen.

Nadere informatie

Polikliniek Geriatrie

Polikliniek Geriatrie Patiënteninformatie Polikliniek Geriatrie Informatie over een bezoek aan de polikliniek Geriatrie 1234567890-terTER_ Polikliniek Geriatrie Informatie over een bezoek aan de polikliniek Geriatrie. U heeft

Nadere informatie

Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie)

Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) Patiënteninformatie Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) 1234567890-terTER_ Hysteroscopische sterilisatie (Essure-sterilisatie) U heeft een afspraak in Tergooi voor een hysteroscopische

Nadere informatie

Hyperventilatie-provocatietest

Hyperventilatie-provocatietest Hyperventilatie-provocatietest 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een longfunctie-onderzoek in het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ). Longfunctie-onderzoeken vinden plaats op

Nadere informatie

Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel

Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Patiënteninformatie Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat is afasie? 4 Onstaan van afasie 5 Gevolgen 6 Wat doet de logopedist?

Nadere informatie

Duizeligheidsklachten

Duizeligheidsklachten Patiënteninformatie Duizeligheidsklachten Informatie over het ontstaan en de verschillende vormen van duizeligheid Duizeligheidsklachten U heeft een afspraak in Tergooi voor meer informatie over duizeligheid.

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie over mobilisatie na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Rituximab terTER_

Patiënteninformatie. Rituximab terTER_ Patiënteninformatie Rituximab 1234567890-terTER_ Rituximab Ter voorbereiding op uw afspraak informeren we u met deze folder over de gang van zaken rondom rituximab. Daarnaast zetten we een aantal praktische

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas

Verwijderen van de galblaas Patiënteninformatie Verwijderen van de galblaas Informatie over symptomen en operatietechnieken 1234567890-terTER_ Verwijderen van de galblaas Informatie over symptomen en operatietechnieken. U heeft

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Spatader Centrum. Spataders: onze zorg terTER_

Patiënteninformatie. Spatader Centrum. Spataders: onze zorg terTER_ Patiënteninformatie Spatader Centrum Spataders: onze zorg 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat zijn spataders? 4 Spatadercentrum: expertise en ervaring 5 Onderzoek 5 Behandeling 6 Vlot en veilig

Nadere informatie

Verpleegafdeling Orthopedie B1

Verpleegafdeling Orthopedie B1 Patiënteninformatie Verpleegafdeling Orthopedie B1 Praktische informatie over de verpleegafdeling Orthopedie 1234567890-terTER_ Verpleegafdeling Orthopedie B1 Praktische informatie over de verpleegafdeling

Nadere informatie

Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Patiënteninformatie Predniso(lo)n Informatie over de behandeling met het medicijn predniso(lo)n bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa 1234567890-terTER_ Predniso(lo)n Informatie over de behandeling

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord Patiënteninformatie DaTSCANscintigrafie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee onder meer de ziekte van Parkinson kan worden opgespoord 1234567890-terTER_ DaTSCANscintigrafie Informatie

Nadere informatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Patiënteninformatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie. U heeft een afspraak in Tergooi voor longrevalidatie. Onze

Nadere informatie

Stoppen met roken voor een operatie. Rookvrij! Ook jij? terTER_

Stoppen met roken voor een operatie. Rookvrij! Ook jij? terTER_ Medewerkerinformatie Patiënteninformatie Stoppen met roken voor een operatie Rookvrij! Ook jij? 1234567890-terTER_ Stoppen met roken voor een operatie Rookvrij! Ook jij? U heeft een afspraak in Tergooi

Nadere informatie

Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen

Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen Patiënteninformatie Vlekken en flitsen Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling en risico s van vlekken en flitsen 1234567890-terTER_ Vlekken en flitsen Informatie over oorzaken, onderzoek, behandeling

Nadere informatie

Het carpaletunnelsyndroom

Het carpaletunnelsyndroom Patiënteninformatie Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze klacht aan de handen Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze

Nadere informatie

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom Patiënteninformatie Plaveiselcelcarcinoom 1234567890-terTER_ Plaveiselcelcarcinoom Met deze folder informeren we u over het verschijnsel plaveiselcelcarcinoom. Daarnaast zetten we een aantal praktische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. De bekkenbodem

Patiënteninformatie. De bekkenbodem Patiënteninformatie De bekkenbodem De bekkenbodem Informatie over de functie en training van de bekkenbodemspieren. U heeft een afspraak in Tergooi voor een bekkenbodemtraining. Onze artsen en medewerkers

Nadere informatie

Polikliniek Reumatologie

Polikliniek Reumatologie Patiënteninformatie Polikliniek Reumatologie Informatie over uw onderzoek op de polikliniek Reumatologie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Reumatologie 4 Op de polikliniek Reumatologie 5 Waar moet

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Chronische hyperventilatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Chronische hyperventilatie Chronische hyperventilatie Wat is chronische hyperventilatie? Chronische hyperventilatie is een ademhalingspatroon waarbij een persoon gedurende meer maanden sneller ademt dan nodig is voor goed functioneren

Nadere informatie

Oesophago-, gastro-, duodenoscopie

Oesophago-, gastro-, duodenoscopie Medewerkerinformatie Oesophago-, gastro-, duodenoscopie Informatie over inwendig onderzoek van slokdarm, maag en twaalfvingerige darm 1234567890-terTER_ Oesophago-, gastro-, duodenoscopie Informatie over

Nadere informatie

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop Welke drie functies zijn van direct levensbelang en hoe noemen we deze functies? Hersenfunctie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Oesophagusdilatatie. Informatie over het oprekken van de slokdarm terTER_

Patiënteninformatie. Oesophagusdilatatie. Informatie over het oprekken van de slokdarm terTER_ Patiënteninformatie Oesophagusdilatatie Informatie over het oprekken van de slokdarm 1234567890-terTER_ Oesophagusdilatatie Informatie over het oprekken van de slokdarm. U heeft een afspraak in Tergooi

Nadere informatie

Moedervlekken, Naevus

Moedervlekken, Naevus Patiënteninformatie Moedervlekken, Naevus Informatie over het ontstaan, de diagnose en behandeling van moedervlekken 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat zijn moedervlekken? 5 Hoe ontstaan moedervlekken?

Nadere informatie

Endoveneuze coagulatie

Endoveneuze coagulatie Patiënteninformatie Endoveneuze coagulatie 1234567890-terTER_ Endoveneuze coagulatie U heeft een afspraak gehad of u krijgt een afspraak in Tergooi. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met

Nadere informatie

Mechanochemische ablatie

Mechanochemische ablatie Patiënteninformatie Mechanochemische ablatie 1234567890-terTER_ Mechanochemische ablatie U heeft een afspraak gehad of u krijgt een afspraak in Tergooi. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om

Nadere informatie

Slokdarmen/of maagonderzoek

Slokdarmen/of maagonderzoek Medewerkerinformatie Slokdarmen/of maagonderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij dit slokdarm- en/of maagonderzoek 1234567890-terTER_ Slokdarm- en/of maagonderzoek Informatie

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Ziekte van Parkinson Informatie over (de oorzaken van) de ziekte van Parkinson, waar u dan last van kunt hebben, hoe we de diagnose stellen en wat u er zelf aan kunt doen Ziekte van

Nadere informatie

Eigen risico in de zorg

Eigen risico in de zorg Patiënteninformatie Eigen risico in de zorg Wat is het eigen risico en wanneer is dat van toepassing? 1234567890-terTER_ Eigen risico in de zorg Wat is het eigen risico en wanneer is dat van toepassing?

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen bij COPD

Oefeningen en adviezen bij COPD Oefeningen en adviezen bij COPD U bent opgenomen bij Rijnstate omdat u COPD heeft. COPD is de Engelse afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel chronische obstructieve longziekte. U

Nadere informatie

Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek

Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek Patiënteninformatie CT-onderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij een bijzonder radiologisch onderzoek 1234567890-terTER_ CT-onderzoek Informatie over het doel, de voorbereiding

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Instructies voor. ontlastingsonderzoek (fecesonderzoek) Informatie over de handelwijze bij onderzoek van de ontlasting

Patiënteninformatie. Instructies voor. ontlastingsonderzoek (fecesonderzoek) Informatie over de handelwijze bij onderzoek van de ontlasting Patiënteninformatie Instructies voor ontlastingsonderzoek (fecesonderzoek) Informatie over de handelwijze bij onderzoek van de ontlasting Instructies voor ontlastingsonderzoek (fecesonderzoek) Informatie

Nadere informatie

ReventaCare heeft unieke aanpak op voorkomen en oplossen van stressklachten.

ReventaCare heeft unieke aanpak op voorkomen en oplossen van stressklachten. Algemeen 1 ReventaCare heeft unieke aanpak op voorkomen en oplossen van stressklachten. 95% van de trajecten succesvol. Blik op Werk gecertificeerd: Gemiddelde cliënttevredenheid 2012 8,4 Gemiddelde opdrachtgever

Nadere informatie

Meer informatie over de symptomen en oorzaken van hyperventilatie in de vorm van aanvallen?

Meer informatie over de symptomen en oorzaken van hyperventilatie in de vorm van aanvallen? De Buteyko methode Hoe is de methode ontstaan? Door studie en eigen ervaring ontstond bij Buteyko het idee dat diepe/te intensieve ademhaling en ziekte onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat vermindering

Nadere informatie

Ademhalingsondersteuning

Ademhalingsondersteuning LONGGENEESKUNDE Ademhalingsondersteuning Non Invasive Positive Pressure Ventilation (NPPV) BEHANDELING Ademhalingsondersteuning U of uw familielid/naaste heeft tijdelijk ondersteuning van de ademhaling

Nadere informatie

Vier Dimensionale Klachtenlijst (4DKL)

Vier Dimensionale Klachtenlijst (4DKL) Instructie De vragenlijst betreft verschillende klachten en verschijnselen die u mogelijk heeft Het gaat steeds om klachten en verschijnselen die u de afgelopen week (de afgelopen 7 dagen met vandaag erbij)

Nadere informatie

Geestelijke Verzorging

Geestelijke Verzorging Patiënteninformatie Geestelijke Verzorging Informatie over begeleiding en ondersteuning 1234567890-terTER_ Geestelijke Verzorging Informatie over begeleiding en ondersteuning. U heeft een afspraak in

Nadere informatie

Bloedvatonderzoek (DSA, PTA en stentplaatsing)

Bloedvatonderzoek (DSA, PTA en stentplaatsing) Medewerkerinformatie Bloedvatonderzoek (DSA, PTA en stentplaatsing) Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek 1234567890-terTER_ Bloedvatonderzoek (DSA, PTA en stentplaatsing)

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Wortelblokkade terTER_

Patiënteninformatie. Wortelblokkade terTER_ Patiënteninformatie Wortelblokkade 1234567890-terTER_ Wortelblokkade U heeft een afspraak in Tergooi voor de behandeling van pijnklachten via een (langwerkende) wortelblokkade. Onze artsen en medewerkers

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Proctoscopie. Informatie over een kijkonderzoek van de endeldarm en anus terTER_

Patiënteninformatie. Proctoscopie. Informatie over een kijkonderzoek van de endeldarm en anus terTER_ Patiënteninformatie Proctoscopie Informatie over een kijkonderzoek van de endeldarm en anus. 1234567890-terTER_ Proctoscopie Informatie over een kijkonderzoek van de endeldarm en anus. U heeft een afspraak

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Infliximab (Remicade)

Patiënteninformatie. Infliximab (Remicade) Patiënteninformatie Infliximab (Remicade) Infliximab (Remicade) Ter voorbereiding op uw afspraak informeren we u met deze folder over dit medicijn voor reumatische aandoeningen. Daarnaast zetten we een

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen Patiënteninformatie Leucocytenscan Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we een ontsteking kunnen opsporen 1234567890-terTER_ Leucocytenscan Informatie over een nucleair geneeskundig

Nadere informatie

Oefenprogramma na uw schouderoperatie

Oefenprogramma na uw schouderoperatie Patiënteninformatie Oefenprogramma na uw schouderoperatie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Fase 1: eerste 2 weken 5 1. Pendelen 5 2. Kindje wiegen 5 3. Schouderbladhouding 6 4. Schouders heffen

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond Patiënteninformatie Erytrocyten labeling Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee een eventuele bloeding in de buikorganen kan worden aangetoond 1234567890-terTER_ Erytrocyten labeling

Nadere informatie

Lever/miltscintigrafie

Lever/miltscintigrafie Patiënteninformatie Lever/miltscintigrafie Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee de lever en de milt worden afgebeeld 1234567890-terTER_ Lever/milt-scintigrafie Informatie over een

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa

Patiënteninformatie. Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa Patiënteninformatie Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Borstamputatie. Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd) terTER_

Patiënteninformatie. Borstamputatie. Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd) terTER_ Patiënteninformatie Borstamputatie Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of mastectomie genoemd). 1234567890-terTER_ Borstamputatie Informatie over een borstamputatie (ook wel ablatio of

Nadere informatie

Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie

Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie Patiënteninformatie Informatie voor kinderen en jongeren over Het portaal voor kinderen en jongeren met luchtwegklachten of allergie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat is een portaal? 5 Het portaal

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Isotretinoine

Patiënteninformatie. Isotretinoine Patiënteninformatie Isotretinoine 2 Isotretinoine U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling met isotretinoine. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen

Nadere informatie

Laparoscopische sterilisatie

Laparoscopische sterilisatie Patiënteninformatie Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische sterilisatie krijgen 1234567890-terTER_ Laparoscopische sterilisatie Informatie voor vrouwen die een laparoscopische

Nadere informatie

Patiëntendagboek Hartfalenpoli

Patiëntendagboek Hartfalenpoli Patiënteninformatie Patiëntendagboek Hartfalenpoli Een dagboek voor de patiënt met hartfalen Inhoudsopgave Pagina Het gebruik van dit dagboek 5 Dieet, vochtbeperking en wegen 5 Medicijnen en hun (mogelijke)

Nadere informatie

Zuurstofgebruik in het ziekenhuis

Zuurstofgebruik in het ziekenhuis Zuurstofgebruik in het ziekenhuis Waarom is gebruik van extra zuurstof nodig Leven kost energie. Voor lopen, praten en zelfs voor niksdoen is energie nodig. Ons lichaam maakt energie door het verbranden

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Endo-echografie terTER_

Patiënteninformatie. Endo-echografie terTER_ Patiënteninformatie Endo-echografie 1234567890-terTER_ Endo-echografie U heeft een afspraak in Tergooi voor een endo-echografisch onderzoek. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste

Nadere informatie

Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader

Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader Patiënteninformatie Shunt Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader 1234567890-terTER_ Shunt Een onderhuidse verbinding tussen slagader en ader. U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling.

Nadere informatie

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen

Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen Patiënteninformatie Maagontlediging Informatie over een nucleair geneeskundig onderzoek waarmee we de snelheid van het ontledigen van de maag bepalen 1234567890-terTER_ Maagontlediging Informatie over

Nadere informatie

Non invasieve beademing

Non invasieve beademing Non invasieve beademing Deze folder geeft uitleg over non invasieve beademing (NIV). Heeft u na het lezen van deze folder vragen of zijn er onduidelijkheden, dan kunt u terecht bij de verpleegkundige

Nadere informatie

Lichttherapie bij huidziekten

Lichttherapie bij huidziekten Patiënteninformatie Lichttherapie bij huidziekten 1234567890-terTER_ Lichttherapie bij huidziekten U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om

Nadere informatie

Helicobacter ademtest

Helicobacter ademtest Patiënteninformatie Helicobacter ademtest Informatie over de test die uw dokter u heeft geadviseerd naar aanleiding van uw maagklachten Helicobacter ademtest Informatie over de test die uw dokter u heeft

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Buikwandcorrectie. Informatie over een operatieve behandeling van een verslapte buikwand. 1234567890-terTER_

Medewerkerinformatie. Buikwandcorrectie. Informatie over een operatieve behandeling van een verslapte buikwand. 1234567890-terTER_ Medewerkerinformatie Buikwandcorrectie Informatie over een operatieve behandeling van een verslapte buikwand 1234567890-terTER_ Buikwandcorrectie Informatie over een operatieve behandeling van een verslapte

Nadere informatie

Hydroxychloroquine (plaquenil)

Hydroxychloroquine (plaquenil) Patiënteninformatie Hydroxychloroquine (plaquenil) Informatie over dit medicijn voor reumatische aandoeningen Hydroxychloroquine (plaquenil) Informatie over dit medicijn voor reumatische aandoeningen.

Nadere informatie

MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus

MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Patiënteninformatie MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Informatie voor patiënten en bezoekers over MRSA 1234567890-terTER_ MRSA/ Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus Informatie

Nadere informatie

Claudicatio intermittens Informatie over looptraining voor patiënten met etalagebenen

Claudicatio intermittens Informatie over looptraining voor patiënten met etalagebenen Patiënteninformatie Claudicatio intermittens Informatie over looptraining voor patiënten met etalagebenen Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat is claudicatio intermittens? 4 Hoe ontstaan de klachten? 5

Nadere informatie

Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie

Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie Patiënteninformatie Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie 1234567890-terTER_ Operatieve ingreep via de polikliniek Dermatologie U heeft een afspraak in Tergooi voor een operatieve behandeling.

Nadere informatie

4DKL KLACHTENLIJST. Intake klacht :... :... Diagnose :... Medicatie :... Opmerkingen :... Versie: 3.07. Uitgave 2004: Stichting Flow, Alkmaar

4DKL KLACHTENLIJST. Intake klacht :... :... Diagnose :... Medicatie :... Opmerkingen :... Versie: 3.07. Uitgave 2004: Stichting Flow, Alkmaar 4DKL KLACHTENLIJST Naam :........................................... datum:... /... /.... eslacht : man / vrouw num mer:........... eb. datum :.... /.... /..... Leeftijd:....... jaar praktijk:............

Nadere informatie

Standscorrectie van de versleten knie

Standscorrectie van de versleten knie Patiënteninformatie Standscorrectie van de versleten knie Informatie over de operatie, voorbereiding en nabehandeling Standscorrectie van de versleten knie Informatie over de operatie, voorbereiding en

Nadere informatie