Tussentijdse evaluatie Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant Partners handhaving omgevingsrecht Brabant 29 april 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tussentijdse evaluatie Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant 2007-2012. Partners handhaving omgevingsrecht Brabant 29 april 2009"

Transcriptie

1 Tussentijdse evaluatie Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant Partners handhaving omgevingsrecht Brabant 29 april 2009

2 Stationsplein 1 Postbus AX Amersfoort Telefoon Tussentijdse evaluatie Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant Partners handhaving omgevingsrecht Brabant Amersfoort, 29 april /FAE/IPA

3 Samenvatting Voor u ligt de rapportage van het tussentijds evaluatieonderzoek naar de Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant De onderzoeksvraag in het onderzoek is: welk oordeel is te geven over de kwaliteit van de samenwerking in het kader van de bestuursovereenkomst? Conclusies: oordeel over de kwaliteit van samenwerking op handhaving omgevingsrecht in Brabant Op basis van het onderzoek hebben wij een genuanceerd beeld gekregen van de kwaliteit van de samenwerking in het kader van de Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht. Wij beoordelen de kwaliteit van de samenwerking in het kader van de bestuursovereenkomst als voldoende als in aanmerking wordt genomen dat een gezamenlijke handhavingsstrategie is geformuleerd, men elkaar kent en op de hoogte is van ontwikkelingen (overleg), er informatiedeling heeft plaatsgevonden en er stappen zijn gezet naar betere, meer integrale handhaving van omgevingsrecht. Ook is een groot deel van de afspraken en adviezen uit de bestuursovereenkomst geïmplementeerd. Wij beschouwen de kwaliteit van de samenwerking overwegend als onvoldoende in het licht van de in de overeenkomst gestelde ambities, te weten het vormgeven van structureel, systematisch en samen handhaven, gericht op het realiseren en in stand houden van een gewenste milieu-, water- en omgevingskwaliteit door het bevorderen en vasthouden van structureel, systematisch en samen handhaven door de verschillende partijen bij de uitvoering van handhavingstaken, bij of krachtens wet- en regelgeving, gericht op: - het realiseren en in stand houden van een adequate werkwijze door een efficiënte en effectieve inzet van menskracht en middelen - het maken van gezamenlijke afspraken over de uitoefening van de handhaving ter voorkoming van rechtsongelijkheid - het bevorderen van een goede samenwerking tussen de verschillende partijen bij de uitvoering van de eigen taak in zaken waarbij ook andere instanties bevoegd zijn, zoals strafrechtelijk versus bestuursrechtelijk optreden, bovenlokale en gebiedsgerichte activiteiten alsmede ketenbeheer (artikel 2 Bestuursovereenkomst). Deze ambities betreffen weliswaar niet het op alle punten met elkaar samenwerken, maar geven wel degelijk een richting van samenwerking aan die op papier wel, maar in de praktijk overwegend in onvoldoende mate wordt gerealiseerd:

4 - het organiseren van een (meer) efficiënte en effectieve inzet van menskracht en middelen is in onvoldoende mate gerealiseerd - afspraken ter voorkoming van rechtsongelijkheid zijn gemaakt met het vaststellen van de handhavingsstrategie en de voorgenomen actualisatie hiervan. Van de uniforme toepassing van de handhavingsstrategie in de praktijk hebben wij geen betrouwbaar beeld kunnen verkrijgen; wel hebben wij de indruk gekregen dat partners divers omgaan met de handhavingsstrategie en dat dit een claim legt op het vertrouwen tussen partners en de kwaliteit van samenwerking - de samenwerking in zaken waarbij meerdere partners bevoegd zijn is nog onvoldoende gerealiseerd. Ons oordeel om de kwaliteit van samenwerking als onvoldoende te typeren is ook gebaseerd op de analyse dat de opdracht om participatie van partners, gericht op het eerdergenoemde doel van de overeenkomst, te bevorderen en het doorbreken van de vrijblijvendheid (analyse van de notities Nieuwe impulsen 2007) door de servicepunten handhaving en handhavingregisseurs een onmogelijke opgave is gebleken. Het aanpakken van de vrijblijvendheid was juist een van de uitgangspunten van de notitie Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant. Het daadwerkelijk in de praktijk samenwerken is echter niet gebaat bij het aanpakken van de vrijblijvendheid maar dient zich juist te richten op het creëren en inzichtelijk maken van de meerwaarde van samenwerking. Analyse Tot deze conclusies zijn wij gekomen op basis van de volgende analyse: - bepalend voor het oordeel over de kwaliteit van samenwerken op handhaving van omgevingsrecht is het verwachtingenpatroon. Wij constateren dat er sprake is van een belangrijk verschil tussen de bestuurlijke en ambtelijke verwachtingenpatronen ten aanzien van de ambities en resultaten van samenwerking:. bestuurlijk is er veelal sprake van een relatief positieve evaluatie. Partners erkennen de noodzaak tot samenwerken, weten elkaar te vinden via overleggen en houden elkaar op de hoogte van relevante ontwikkelingen. ambtelijk is er in veel gevallen sprake van onvrede en frustratie over de disbalans tussen bestede tijd en energie in verhouding tot de bijdrage van samenwerking aan effectieve handhaving. Ook is er sprake van het niet daadwerkelijk uitvoeren van intenties en afspraken ten aanzien van samen handhaven, als daar niet in de eigen organisatie op wordt gestuurd en het toezicht daar niet op is ingericht. de formele meerwaarde van de samenwerking wordt door vrijwel alle partners erkend, maar toch in de praktijk in onvoldoende mate gerealiseerd. Daarmee is de waarde van de samenwerking formeel wel maar materieel niet evident voor alle partijen - er zijn vele externe, noodzakelijke redenen om te stellen dat samenwerking een must is voor handhavende overheden in Brabant. Het is gegeven deze

5 vele redenen not done om naar elkaar te verklaren dat de samenwerking onvoldoende meerwaarde heeft. Echter, voor veel gemeenten is de lokale bestuurlijke en ambtelijke realiteit bepalend voor de organisatie van handhaving, waarin prioriteiten worden gesteld en vertaald in eigen programma s - het voorgaande resulteert in een beperkte investering in tijd, aandacht en geld in handhavingsarrangementen en relatief weinig resultaten van samenwerking op gezamenlijk handhaven. De beperkte materiële evidentie van de meerwaarde van samenwerken boven het individueel organiseren van handhaving en het uitblijven van resultaten, doet de motivatie afnemen om te investeren in het gezamenlijk bereiken van meer en betere handhavingsresultaten - de richting, de ambities en de uitwerking van de ambities in programma s zijn in documenten en besluitvorming (over gezamenlijke handhavingprogramma s) uitgewerkt, maar worden in de praktijk onvoldoende doorleefd en verinnerlijkt. De afspraken en documenten zijn ook niet richtinggevend voor de uitvoering van het systematisch, gezamenlijk vormgeven van handhaving door de partners. Dat geldt ook voor de regionale handhavingsprogramma s - de inrichting van de samenwerking - met een nadruk op regionale prioriteitstelling en sturing in de regio op de realisatie van deze prioriteitstelling via laagfrequent overleg op bestuurlijk en managementniveau - kent geen groot draagvlak - hetzelfde geldt voor de servicepunten handhaving en handhavingregisseurs. Zij worden niet gezien als partijen die een rol van betekenis kunnen spelen in het hiervoor benoemde mechanisme van onvoldoende materiële evidentie van meerwaarde en onvoldoende resultaten van samen handhaven - de kloof tussen de noodzakelijke redenen van samenwerking (meerwaarde van samenwerking) en de feitelijk beperkt gecontracteerde en gerealiseerde ambitie kan niet worden overbrugd door de servicepunten handhaving en de handhavingsregisseurs - alternatieve werkvormen, zoals benoemd in de notities Nieuwe impulsen, worden in de praktijk niet of onvoldoende toegepast - het instrumentarium (overleggen, kennisbijeenkomsten, website, projecten) voldoet deels aan de behoeften van partijen, met name op uitvoerend niveau en daar waar de kwetsbaarheid in kwaliteit en kwantiteit van handhavingscapaciteit in verhouding tot het brede en specialistische werkveld een knelpunt is. Overige kwaliteitsinvesteringen, zoals een gestructureerde leeraanpak (bijvoorbeeld de kunst afkijken bij anderen of het uitwisselen van best practices), en de aanpak van complexere handhavingvraagstukken, zoals gezamenlijke risicoanalyses, gezamenlijke monitoring van handhavingsresultaten, de aanpak van ketenproblematiek en de gezamenlijke aanpak van illegaliteit en criminaliteit, komen nog onvoldoende van de grond - de uitvoering van de handhaving gebeurt ook nu nog veelal individueel. De samenwerking komt in de praktijk onvoldoende van de grond en draagt dus nog onvoldoende bij aan de doelstelling van een meer effectieve en efficiënte inzet van capaciteit.

6 Aanbevelingen Onze aanbevelingen zoals opgenomen aan het eind van deze rapportage, zijn als volgt samen te vatten: - maak een strategische doorstart met de bestuursovereenkomst: uitgewerkte afspraken over de inhoud van handhaven (resultaten) en kwaliteitseisen - realiseer meerwaarde door gewoon - maar wel slim, dus gericht op gezamenlijke belangen - te handhaven - professionaliseer op alle kwaliteitseisen, zoals het vak van handhaver, de integraliteit en systematiek van werken, instrumentarium, de kennis- en infrastructuur, de kwaliteitszorg en intervisie, en het toezicht op de kwaliteit van handhaving inclusief samenwerking - activeer de verbetercyclus door resultaten te monitoren en bij te sturen waar nodig. Bestuursovereenkomst = Handhavingsstrategie + Intentieovereenkomst Intentieverklaring tot samenwerking 1. Strategische doorstart (2009) Handhavingsresultaten en kwaliteitseisen centraal + collectieve strategie en flexibele arrangementen ontwikkelen Hercontractering samenwerking + toepassing instrumentarium straf-/bestuursrecht Bestuurlijk Brabants handhavingsoverleg: doorstart Alle 80 partners 2. Slim doen: evidente meerwaarde realiseren (uitvoeren strategie en arrangementen) Lokale projecten Gemeenten + waterschappen + AID Regionale en ketenprojecten + + Provincie + gemeenten + bovenregionale partners Aanpak criminaliteit Gemeenten, provincie, OM/politie + bovenregionale partners 3. Professionaliseren: systematiek & informatiestructuur & samen leren Beoordelen kwaliteit handhaving inclusief samenwerking Stimuleren kwaliteitszorg en intervisie Doorontwikkelen professie en systematiek integraal handhaven Investeren in kennis- en informatie-infrastructuur Provincie + VROM (toezicht) Gemeenten + bovenregionale partners (zelfregulering/ horizontaal toezicht) Gemeenten + bovenregionale partners + provincie (partner) B5-/migro-gemeenten + provincie + bovenregionale partners + politie/om 4. Verbeteren Monitoren handhavingsresultaten / strategie / arrangementen 2 x jaar bestuurlijk en ambtelijk Brabants handhavingsoverleg Alle 80 partners Figuur 1. Voorstel ( )

7 Inhoudsopgave Samenvatting 1 Onderzoeksopzet Aanleiding tot het onderzoek Vraagstelling in het onderzoek Aanpak van het onderzoek Leeswijzer 3 2 Situatieschets Samenwerking op handhaving omgevingsrecht in Brabant Impulsen ter versterking van de samenwerking vanaf Onderzoeksbevindingen Samenvatting onderzoeksbevindingen Vraag 1. Geef een oordeel over de bestuursovereenkomst en de notities Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant, deel 1 en deel Vraag 2. Geef een oordeel over het karakter van de praktijk van samenwerking tussen de partners aan de hand van een geoperationaliseerd kader rond de begrippen structureel, systematisch en samen handhaven Vraag 3. Geef een oordeel over het functioneren van de provinciale regisseurs handhavingssamenwerking: aard en impact van interventies, regiestijl (houding en gedrag), facilitering A-PHO en B-PHO, opdracht-geverschap naar de Seph s Vraag 4. Geef een oordeel over het functioneren van de Seph s: mate van operationalisatie ambities in jaarprogramma, facilitering van opdrachtnemerschap naar regisseurs 22 4 Analyse Inleiding Evaluatiekader Openheid en transparantie: samenwerken is veelal een voorzichtig of informatief gesprek Waarde creëren (1): veel redenen die samenwerking noodzakelijk zouden moeten maken Waarde creëren (2): geen heldere strategie om waarde te realiseren Draagvlak en daadkracht beperkt Vertrouwen tussen de spelers is in het algemeen goed Onderhandelingsruimte en -bereidheid Procedures: besluitvorming voorspelbaar, conflicthantering afwezig, procedures krijgen toch relatief veel aandacht Structuur (1): disbalans tussen organisatie en ambitie 32

8 4.11 Structuur (2): Seph s en hun dienstverlening niet logisch gepositioneerd Flexibiliteit Oprechte interesse Kennis en kunde Leiderschap 34 5 Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen 37 Bijlagen 1. Documenten en respondenten 2. Aanzet tot evaluatiekader 3. Antwoorden online vragenlijst

9 1 Onderzoeksopzet 1.1 Aanleiding tot het onderzoek In de Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant is bepaald dat er binnen twee jaar een tussentijdse evaluatie wordt gehouden. Deze evaluatie heeft begin 2009 plaatsgevonden. De provincie als regisseur van de handhavingssamenwerking heeft hiertoe, zoals afgesproken in de bestuursovereenkomst, het initiatief genomen. Als onderdeel van de evaluatie van de bestuursovereenkomst is ook gekeken naar de taakuitvoering van de Servicepunten handhaving en de taakuitvoering van de provinciale regisseurs handhavingssamenwerking. 1.2 Vraagstelling in het onderzoek De vraagstelling betreft een tussentijdse evaluatie die antwoord geeft op de vraag in hoeverre de samenwerking tussen de partners geleid heeft tot structureel, systematisch en samen handhaven sinds 27 juni Daarnaast is gevraagd om zo veel mogelijk een uitspraak te doen over de vraag in hoeverre de bestuursovereenkomst heeft geleid tot het gewenste resultaat, namelijk het realiseren en in stand houden van een gewenste milieu-, water- en omgevingskwaliteit door het bevorderen en vasthouden van structureel, systematisch en samen handhaven door de verschillende partijen bij de uitvoering van de handhavingstaken, bij of krachtens grijze, groene, blauwe en rode wet- en regelgeving. Binnen dit onderzoek hebben wij ons gericht op de volgende onderzoeksvragen. Welk oordeel is te geven over de kwaliteit van de samenwerking in het kader van de bestuursovereenkomst? - geef een oordeel over de bestuursovereenkomst en de notities Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant deel 1 en deel 2 - geef een oordeel over het karakter van de praktijk van samenwerking tussen de partners aan de hand van een geoperationaliseerd kader rond de begrippen structureel, systematisch en samen handhaven - geef een oordeel over het functioneren van de provinciale regisseurs handhavingssamenwerking: aard en impact van interventies, regiestijl (houding en gedrag), facilitering A-PHO en B-PHO, opdrachtgeverschap naar de Seph s - geef een oordeel over het functioneren van de Seph s: de mate waarin de ambities in het jaarprogramma zijn geoperationaliseerd, de facilitering van het opdrachtnemerschap naar regisseurs. 1/43

10 Welke aanbevelingen kunnen worden gedaan om de toekomstige samenwerking te versterken? Het vertrekpunt voor de evaluatie zijn de bestuursovereenkomst en de intentieovereenkomst. Vervolgens is aandacht besteed aan de aanpassingen die zijn doorgevoerd door middel van de notities Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant deel 1 en deel 2. De afspraken zijn verder gespecificeerd op het niveau van de individuele projecten en programma s. Mogelijke verschillen tussen de clusters van wet- en regelgeving ( grijze, groene, blauwe en rode wet- en regelgeving), betrokken organisatieonderdelen, projecten, programma s en overlegorganen zijn mede bepalend voor de totale beoordeling van de kwaliteit van de samenwerking onder de bestuursovereenkomst, en zullen daarom aandacht krijgen in de evaluatie. In de beoordeling van de afspraken is ook gekeken naar de aandachtspunten van de partijen die een voorbehoud hebben genomen voor de ondertekening van de bestuursovereenkomst. 1.3 Aanpak van het onderzoek Het onderzoek is als volgt uitgevoerd: - voorbereiding en startbijeenkomst met de begeleidingsgroep 1. Vastgesteld onderzoekskader - de enquête is tussen 24 februari en 13 maart 2009 ingevuld door 166 personen, oftewel 53% van de respondenten heeft gereageerd - er hebben ruim 30 interviews plaatsgevonden met relevante partners, waarvan een deel groepsinterviews - het bespreken voorlopige bevindingen met begeleidingsgroep - de analyse van de bevindingen - een werksessie met de leden van de begeleidingsgroep en aanvullende vertegenwoordigers en partners op 16 april jl.: toetsen van de bevindingen en verdieping van de analyse - rapportage. 1 De begeleidingsgroep bestond uit de volgende leden: Marije Scholtens (voorzitter, provincie), Aloys Kamp (Helmond), Joop de Kort (Veghel), Chris Vermeeren (Roosendaal), Jo van de Griend (Waterschap De Dommel), Jurgen Arts (AID), Jos Broods (Ministerie van VROM), Rob Wolfs (provincie) en Bert Dekkers (RWS). De onderzoekers zijn de begeleidingsgroep dankbaar voor hun zeer constructieve, doorleefde en betrokken bijdrage tijdens het onderzoek. 2/43

11 1.4 Leeswijzer In deze rapportage wordt achtereenvolgens ingegaan op de situatieschets (hoofdstuk 2), de onderzoeksbevindingen (hoofdstuk 3), de hoofdlijnen van de analyse (hoofdstuk 4) en de conclusies (hoofdstuk 5). 3/43

12 2 Situatieschets 2.1 Samenwerking op handhaving omgevingsrecht in Brabant Op 29 juni 2007 hebben alle Brabantse gemeenten, de betrokken waterschappen, de provincie Noord-Brabant, de VROM-Inspectie regio Zuid, Rijkswaterstaat en de Algemene Inspectie Dienst de nieuwe Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant ondertekend. De strafrechtelijke partners (Openbaar Ministerie en de drie politieregio s) hebben een intentieverklaring ondertekend tot samenwerking. De bestuursovereenkomst werd voor het eerst afgesloten op 16 juni 1999 en is in juni 2007 verlengd tot 1 januari De samenwerkingscontext van handhaving van omgevingsrecht vatten we als volgt schematisch samen. Bestuursovereenkomst handhaving omgevingsrecht Brabant Intentieverklaring tot samenwerking Brabantse gemeenten (68), waterschappen (4), provincie NB, VROM-Inspectie, Rijkswaterstaat, AID OM Politie Bestuurlijk en ambtelijk provinciaal handhavingsoverleg (A-PHO / B-PHO) Regisseurs handhaving Werkgroepen Periodiek overleg: concretisering in jaarprogramma Projecten Seph regio Zuidoost Seph regio Zuidoost Seph regio Middenwest Partners Overleggen Samenwerkingsorganisaties Per regio: regionale handhavingsoverleggen (B-RHO, M-RHO, A-RHO) en uitvoeringsoverleg (UVO) Projecten Figuur 2. Samenwerkingscontext handhaving omgevingsrecht Brabant 4/43

13 De bestuursovereenkomst is bedoeld voor het realiseren en in stand houden van een gewenste milieu-, water- en omgevingskwaliteit door het bevorderen en vasthouden van structureel, systematisch en samen handhaven door de verschillende partijen bij de uitvoering van handhavingstaken, bij of krachtens wet- en regelgeving, gericht op: - het realiseren en in stand houden van een adequate werkwijze door een efficiënte en effectieve inzet van menskracht en middelen - het maken van gezamenlijke afspraken over de uitoefening van de handhaving ter voorkoming van rechtsongelijkheid - het bevorderen van een goede samenwerking tussen de verschillende partijen bij de uitvoering van de eigen taak in zaken waarbij ook andere instanties bevoegd zijn, zoals strafrechtelijk versus bestuursrechtelijk optreden, bovenlokale en gebiedsgerichte activiteiten alsmede ketenbeheer (artikel 2). Deze ambitie is in de bestuursovereenkomst en aanvullende notities uitgewerkt tot een samenwerkingsorganisatie met de volgende kenmerken: - een gezamenlijke en door alle partners toe te passen handhavingsstrategie - gezamenlijke handhavingsprogramma s op provinciaal en regionaal niveau - een overlegstructuur op provinciaal en regionaal niveau, waarbij er provinciaal sprake is van bestuurlijk en ambtelijk niveau en regionaal van handhavingsoverleggen op bestuurlijk, management- en ambtelijk niveau en uitvoeringsoverleggen 2 - afspraak over de rol van servicepunten handhaving - afspraak over informatie-uitwisseling tussen partners - afspraak over de financiering van de samenwerkingsorganisatie. N.B. In de bestuursovereenkomst is geen afspraak opgenomen over de handhavingsregisseur. 2.2 Impulsen ter versterking van de samenwerking vanaf 2007 Met de verlenging in 2007 is in de nieuwe bestuursovereenkomst de nadruk gelegd op: - verbreding van de samenwerking naar alle kleursporen van de fysieke leefomgeving - de invoering en verbreding van de handhavingsstrategie Zò handhaven wij in Brabant - een meer flexibele en vraaggestuurde ondersteuning vanuit de regionale Servicepunten handhaving - aanpassing van de overlegstructuur. 2 Waarbij Zuidoost geen managementoverleg kent en Noord het ambtelijk en managementoverleg heeft samengevoegd. Verder kent Noord drie uitvoeringsoverleggen (namelijk op het niveau van de politiedistricten) en kent Zuidoost een uitvoeringsoverleg voor Kempen en Peel en voor Bwt, waar Middenwest één uitvoeringsoverleg kent. 5/43

14 De notities waarin de impulsen ter versterking van de samenwerking zijn beschreven, zijn tot stand gekomen via een proces waarbij ambtelijk en bestuurlijk de partners zorgvuldig zijn betrokken bij de analyse en de besluitvorming. In de notitie Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant deel 1 zijn de volgende voorstellen gedaan voor verbetering van de praktijk van handhavingssamenwerking na 1 juli 2007: - gezamenlijk en systematisch programmeren om de vrijblijvendheid op inhoud tegen te gaan en zowel landelijke, (sub)regionale als lokale prioriteiten in handhavingsprogramma s op te nemen - versterking van de operationele aansturing (uitwerking artikel 8 bestuursovereenkomst) en transparantie in de driehoek medewerker-managerbestuurder, door de volgende zaken te regelen:. het maken van afspraken over de afstemming en terugkoppeling van besluitvormingspunten tussen ambtelijk en bestuurlijk niveau. het toekennen van een zwaardere rol aan het management, onder meer duidelijke afspraken over menskracht en middelen per project. de digitale facilitering van overleg, ontmoetingen organiseren. het benoemen van bestuurlijk trekker en ambtelijk projectleider per project. het benoemen van een duidelijk opdrachtgeverschap bij het regionaal bestuurlijk overleg; en periodieke verantwoording aan het bestuurlijk overleg van projecten; elkaar via de ambtelijke en bestuurlijke lijn aanspreken. het verschaffen van duidelijkheid over de deelname van partners aan projecten. het instellen van goed gefaciliteerde handhavingsteams voor bepaalde typen projecten. het verzorgen van de verslaglegging van de afspraken over samenwerking in een concrete handhavingssituatie of casus. het verzorgen van een presentatie om de (nieuwe) bestuurders in kennis te stellen van hetgeen provinciebreed of regionaal is vastgelegd aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. het bijhouden van gegevens van handhavers door het secretariaat van het regionaal overleg. de informatieverstrekking aan uitvoerenden over afspraken ten aanzien van handhaving - professionalisering van het rode en paarse kleurspoor en integratie van de kleursporen - niet langer wisselend uitvoeren van de handhavingsstrategie - een schets van alternatieve werkvormen zoals gezamenlijke handhavingsteams - clustering van gelijkwaardige partners op gemeenschappelijke thema s - administratieve lastendruk (monitoring/gegevenslogistiek en benutting ICT/website Seph) - nieuwe ontwikkelingen vergen kennisontwikkeling. 6/43

15 In de notitie Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant deel 2 zijn de volgende voorstellen gedaan - de gezamenlijke handhavingsstrategie is nog steeds geldend en kan worden verbreed van (alleen) milieu naar (het totale) omgevingsrecht - de handhavingssamenwerking moet veel flexibeler en vraaggestuurder (lees: vanuit de behoeften van gemeenten) worden opgezet - de Seph s krijgen een andere rol (uitwerking artikel 9 bestuursovereenkomst): ondersteuner en kennismakelaar. De realisatie van deze voorstellen wordt in deze rapportage beoordeeld. Basisveronderstellingen uit de notitie zijn: - er is sprake van toewijding aan de handhaving die zorgt voor ruimte om afspraken beter en minder vrijblijvend met elkaar te maken - samenwerken is geen doel op zich. Sterker nog: handhaving is geen doel op zich. Handhaving ís één van de instrumenten om naleving van wet- en regelgeving te bevorderen - met samenwerken moet je dus selectief omgaan - in plaats van provinciale regie zijn regionale vrijheid en sturing bepalend. In het volgende hoofdstuk beschrijven wij onze bevindingen ten aanzien van de mate waarin deze basisveronderstellingen door de partners worden gedeeld. 7/43

16 3 Onderzoeksbevindingen In de volgende paragraaf vatten wij de onderzoeksbevindingen kernachtig samen, waarna wij in de achtereenvolgende paragrafen ingaan op de onderzoeksvragen. 3.1 Samenvatting onderzoeksbevindingen Uit het onderzoek komt een wisselend beeld naar voren ten aanzien van de samenwerking op de handhaving van omgevingsrecht in Brabant. Meerwaarde van samenwerking - de impact van de samenwerking op handhaving wordt door de partners als beperkt ervaren; de materiële meerwaarde van samenwerken op handhavingsresultaten en -effecten is voor de meeste partners niet evident - een onderscheid tussen de regio s is wat dit betreft niet te constateren - kunnen terugvallen op de afspraak van een uniforme handhavingsstrategie wordt als de belangrijkste meerwaarde van de samenwerking gezien. Realisatie afspraken Een belangrijk deel van de afspraken zoals gemaakt in de bestuursovereenkomst en de notities Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord- Brabant, is gerealiseerd met als belangrijkste resultaat een gezamenlijke, provinciebrede handhavingsstrategie. Andere afspraken die overwegend zijn gerealiseerd zijn de afspraken ten aanzien van de organisatie van de samenwerking: de overlegvormen, de informatie-uitwisseling, gezamenlijke handhavingsprogramma s, servicepunten handhaving en handhavingsregisseurs. Tevredenheid partners over de samenwerking - de tevredenheid van partners over de samenwerking is beter te beoordelen op het niveau van kleinere clusters of netwerken van partners:. de samenwerking tussen gemeenten en waterschappen, tussen provincie en waterschappen of tussen AID en waterschappen, wordt als positief ervaren. de samenwerking tussen gemeenten en AID wordt als wisselend (positief en negatief) ervaren. de samenwerking tussen provincie en gemeenten, AID en VROM wordt als wisselend (positief en negatief) ervaren. de andere samenwerkingsverbanden worden negatief beoordeeld: de samenwerking van de gemeente met het OM en de politie wordt de laatste tijd als moeizaam ervaren (opheffen flankerend beleid); dit heeft het vertrouwen in de samenwerking doen afnemen 8/43

17 . van samenwerking van gemeenten met VROM, RWS is nauwelijks of geen sprake. de samenwerking tussen gemeenten onderling is vooralsnog beperkt. Met uitzondering van een aantal kleinere samenwerkingsprojecten rond specifieke thema s is er nog weinig ervaring opgedaan - de tevredenheid over de regionale organisatie van de samenwerking is wisselend:. tevredenheid over: de informatie-uitwisseling op bestuurlijk, ambtelijk en uitvoerend niveau in de regio de positieve bijdrage aan het ontwikkelen van persoonlijke netwerken tussen partners het vervullen van de rol van aanspreekpunt door de servicepunten handhaving de kennis en informatie-uitwisseling en ondersteuning bij projecten. onvrede over: de naleving van gemaakte afspraken (toepassing van de verschillende categorieën overtredingen en de daarbij behorende afstemming met partners) de opkomst bij de bestuurlijke overleggen de onbekendheid met de mensen of de rollen van de handhavingsregisseur en de Seph s de ervaren afstand tot de eigen (lokale) handhavingwerkelijkheid de wijze en mate van prioritering, te weinig focus. In de handhavingsprogramma s wordt recht gedaan aan de diversiteit van de partners; daardoor worden alle partners bediend met enkele prioriteiten maar hebben ook alle partners het gevoel dat er meerdere weinig relevante prioriteiten worden gesteld de rol en rolvervulling door de Seph s in de ambtelijke overleggen (te eenzijdig op specifieke vraagstukken gericht, te weinig mandaat, te veel secretarieel, te veel inventariserend en onderzoekend) de focus op procesmatige aspecten en documenten: overleggen, programma s en verslaglegging de borging van de uitwisseling of van het opbouwen van gezamenlijke informatie over handhavingssituaties of op het niveau van bedrijven. 9/43

18 Progressie in de samenwerking sinds de in 2007 geconstateerde tekorten in de samenwerking 3 staan nog steeds overeind:. er is sprake van vrijblijvendheid. de flexibiliteit van de samenwerking is niet toegenomen. de samenwerking tussen bestuurs- en strafrechtelijke partners is nog altijd moeizaam en de bijdrage van de bestuursovereenkomst hieraan is onduidelijk. 3.2 Vraag 1. Geef een oordeel over de bestuursovereenkomst en de notities Nieuwe impulsen handhavingssamenwerking Noord-Brabant, deel 1 en deel 2 Het algemene beeld uit het onderzoek is dat de respondenten kritisch zijn over de toegevoegde waarde van de bestuursovereenkomst. Uit de enquête komt een redelijk positief beeld naar voren ten aanzien van de afspraken in de bestuursovereenkomst en de bijbehorende notities. Uit de stellingen met betrekking tot de meerwaarde blijkt vaak dat men het eens is met de stelling dat de in de afspraken vastgelegde samenwerking een positieve bijdrage levert aan de handhaving van omgevingsrecht. De geïnterviewden stellen zich over het algemeen - maar in het bijzonder ten aanzien van de bestuursovereenkomst en de overleggen - kritischer op dan de respondenten in de enquête. Onze verklaring hiervoor is dat de enquête veelal vroeg naar de formele redenen en houding ten opzichte van de samenwerking, waar de interviews meer de ervaringen uit de samenwerkingspraktijk van partners betrof en dus meer ruimte gaf voor nuancering. De afstand tussen de praktijk van handhaven (op lokaal niveau of in het regionale buitengebied) en wat er op provinciaal niveau is afgesproken met 80 partners, wordt als groot ervaren door de respondenten in de interviews. 3.3 Vraag 2. Geef een oordeel over het karakter van de praktijk van samenwerking tussen de partners aan de hand van een geoperationaliseerd kader rond de begrippen structureel, systematisch en samen handhaven Zijn de doelen als benoemd in de bestuursovereenkomst gerealiseerd in de periode ? Ten aanzien van de vraag of structureel, systematisch en samen handhaven door de bestuursovereenkomst is bevorderd en vastgehouden, ontstaat op basis van het onderzoek een genuanceerd beeld. 3 Zoals beschreven in de notities Nieuwe impulsen deel 1 en 2. 10/43

19 De gezamenlijkheid vindt vooral vorm door de afspraak dat de handhavingsstrategie Zò handhaven wij in Brabant wordt toegepast. Deze is voorschrijvend ten aanzien van de behandeling van overtredingen van omgevingsrecht door burgers en bedrijven en de interactie tussen bestuurs- en strafrechtelijke partners daarbij. Dè legitimiteit voor samenwerking die door alle partners onderkend wordt is dat er sprake moet zijn van een handhavingsstrategie die wordt toegepast als een eenduidige set van spelregels naar bedrijven en burgers. Daarmee worden de beginselen van behoorlijk bestuur geborgd en handelt de overheid (ongeacht welke) voorspelbaar (rechtsgelijkheid). Geïnterviewden geven aan dat aan deze basisvoorwaarde niet altijd wordt voldaan. Uit de enquête komt naar voren dat de Brabantse handhavingsstrategie bij bijna iedereen goed bekend is en ook positief wordt beoordeeld. De samenwerking op handhaving in het rode kleurspoor is nog niet verbeterd zo kan geconcludeerd worden uit de enquête. In de enquête is verder vaak melding gemaakt van het (deels) ontbreken van de strafrechtelijke component in de samenwerking op omgevingsrecht; die wordt node gemist. Van structureel samen handhaven door de partners is nog maar in zeer beperkte mate sprake. Er worden pilots gerealiseerd op het gezamenlijk op controle gaan bij bedrijven, op samenwerking in het buitengebied (pilot Samen sterk in het buitengebied in de regio Zuidoost) en op het inrichten van een gezamenlijke informatiehuishouding (gemeenschappelijke inspectieruimte, GIR). De ervaringen hiermee zijn wisselend (zie de evaluatie Handhavingsestafette 2008, waarbij voor 2009 en verder een andere koers wordt voorgesteld). Eerder wordt door partners gekozen voor het maken van afspraken (handhavingsarrangementen, dienstverleningsovereenkomsten) waarin ze de oog en oor -functie verder uitbreiden of afspraken maken over het adviseren en helpen bij het houden van toezicht. Het systematisch handhaven lijkt ook nog maar beperkt te worden gerealiseerd. Het algemene beeld is dat individuele partners hun eigen, individuele uitwerking van risicoanalyses, prioriteitstelling, programmering en vertaling van de gezamenlijke handhavingsstrategie in werkprocessen kennen. Op beperkte schaal - en vaak in de vorm van pilots - vindt gezamenlijk of afgestemd optreden plaats; dit kent echter geen systematisch karakter. Wat betreft de koppeling tussen de handhavingsplannen van partners en de bestuursovereenkomst valt op dat (in de plannen die wij hebben geanalyseerd) de bestuursovereenkomst niet genoemd wordt. 11/43

20 Als er sprake is van overeenkomsten in de systematiek van handhaven is dit eerder het gevolg van coördinatie op handhavingscompetenties via scholing en opleiding dan van afspraken of onderlinge afstemming, voortvloeiend uit de bestuursovereenkomst. Van het bereiken van de doelstelling realiseren en in stand houden van een adequate werkwijze door een efficiënte en effectieve inzet van menskracht en middelen kunnen we op basis van het onderzoek niet spreken. Het vraagstuk van het bundelen van capaciteit en daarmee het realiseren van een efficiënte en effectieve inzet van mensen en middelen, lijkt voor de partners weinig tot geen relevantie te hebben. De belangrijkste voordelen in termen van efficiëntie en effectiviteit hebben betrekking op het genereren en verspreiden van kennis en de uitwisseling van informatie op alle niveaus (van individuele handhavingszaken tot bestuurlijke noties op het gebied van de handhaving van omgevingsrecht). Het opvangen van capaciteitsknelpunten in de vorm van herallocatie van capaciteit en een efficiëntere benutting van het aanwezige potentieel is niet aan de orde. De doelstelling het maken van gezamenlijke afspraken over de uitoefening van de handhaving ter voorkoming van rechtsongelijkheid is met de beschrijving en actualisatie van de handhavingsstrategie zoals eerder benoemd, op papier deels gerealiseerd 4. In de uitvoering van de handhavingspraktijk worden echter verschillen geconstateerd, met name op lokaal niveau. Ten aanzien van de doelstelling het bevorderen van een goede samenwerking tussen de verschillende partijen bij de uitvoering van de eigen taak in zaken waarbij ook andere instanties bevoegd zijn, zoals strafrechtelijk versus bestuursrechtelijk optreden, bovenlokale en gebiedsgerichte activiteiten alsmede ketenbeheer kan gesteld worden dat er beperkte maar toch enige vooruitgang is geboekt. De sleutelspelers op bestuurlijk en ambtelijk niveau die namens de partners in de overleggen participeren (een bescheiden groep mensen) zijn zich redelijk bewust van de mogelijkheden en kansen om samen te werken in eigen voordeel. Dit gebeurt in bescheiden mate ook. Bovendien is er op ambtelijk niveau sprake van een solide netwerk van handhavers. Naast de structuur van de overleggen vindt, dankzij de contacten uit die overleggen, regelmatig bilaterale afstemming plaats. Er heeft, dankzij de contacten tussen de Seph s en de gemeentelijke handhavers onderling, een positieve ontwikkeling plaatsgevonden met betrekking tot het algehele kennisniveau. Op managementniveau lijkt er meer bewustzijn van en inzicht in wenselijke ontwikkelingen voor het vakgebied te bestaan. 4 Deels omdat de strategie handhaving betreft en vooral het procesmatige aspect en dus niet toezicht en sancties en het meer inhoudelijke aspect. 12/43

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012.

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012. B-PHO 20 december 12; agendapunt 5 MEMO Noties ter beoordeling van de voortzetting en positionering van de PHO werkgroepen Kwaliteit en Handhaving Bouwstoffen en Ketenbeheer in relatie tot de ontwikkeling

Nadere informatie

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen?

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen? 5 Procescriteria In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we

Nadere informatie

VERSLAG VAN HET BESTUURLIJK PROVINCIAAL HANDHAVINGSOVERLEG VAN 30 MAART 2009

VERSLAG VAN HET BESTUURLIJK PROVINCIAAL HANDHAVINGSOVERLEG VAN 30 MAART 2009 VERSLAG VAN HET BESTUURLIJK PROVINCIAAL HANDHAVINGSOVERLEG VAN 30 MAART 2009 Aanwezig: Mw. T. Gasser Mw. J. Robberse Dhr. D. Elshof Dhr. J. Pommer Dhr. J. Boers Dhr. M. Marijnen Mw. J. Eugster Dhr. F.

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering van : 15 maart 2011 Agendanummer : 10 Portefeuillehouder : Afdeling : Rekenkamer Castricum/Langedijk Opsteller : Voorstel aan de raad Onderwerp : Onderzoek handhaving

Nadere informatie

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat.

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat. Gemeentelijke regie bij integrale veiligheid Veel gemeenten hebben moeite met het vervullen van de regierol op het gebied van integrale veiligheid. AEF heeft onderzoek gedaan naar knelpunten bij de invulling

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING Infosheet 1 INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING De overheid wil werken vanuit het perspectief van burger en ondernemer: efficiënter, effectiever, integraler, transparanter en digitaler. Op

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7. Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7. Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7 Raadsvergadering van 13 november 2008 Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Advies over de doorontwikkeling van de aansturing op het snijvlak van de domeinen zorg, veiligheid en straf.

Advies over de doorontwikkeling van de aansturing op het snijvlak van de domeinen zorg, veiligheid en straf. 1 Advies over de doorontwikkeling van de aansturing op het snijvlak van de domeinen zorg, veiligheid en straf. Versie: 11 november 2015 Status: vastgesteld door stuurgroep Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Gezamenlijk jaarverslag handhavingssamenwerking 2007. Noord-Brabant

Gezamenlijk jaarverslag handhavingssamenwerking 2007. Noord-Brabant Gezamenlijk jaarverslag handhavingssamenwerking 2007 Noord-Brabant omgevingsanalyse meerjaren beleidsvisie handhavingsprioriteiten uitvoeringsprogramma evaluatie, conceptversie 31 juli 2008 Lijst met afkortingen

Nadere informatie

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007 K a n s e n voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t Onderzoeksrapport Mei 2007 Opdrachtgever: Uitvoerenden: In samenwerking met: Provincie Noord-Brabant Brabants Landschap Brabants Particulier

Nadere informatie

OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN

OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN Deze notitie behandelt enkele conclusies op hoofdlijnen, gebaseerd op de 36 inzendingen die zijn ingediend voor de pilot woonconcepten voor EU-arbeidsmigranten. Positieve

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal Adviesgroep Informatievoorziening Omgevingswet Erna Roosendaal Inhoud De Omgevingswet Impact gemeenten Governance model Omgevingsplan versus bestemmingsplan Invoeringsondersteuning Eerste resultaten impactanalyse

Nadere informatie

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Informatie over het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) -1- Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit 3 Bestuurlijke aanpak

Nadere informatie

van visie naar praktijk

van visie naar praktijk van visie naar praktijk Wico Ankersmit Directeur Vereniging BWT Nederland 1 juni 2010 Verdiepingsdag Toezicht Huidige situatie Gepland 500 controles. In december 240 controles gedaan! Toezichtactie bedrijventerrein

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

SEPH MIDDEN- EN WEST-BRABANT. Vergadering ARHO dd 23 april 2009. Agendapunt 4: DigiSeph. Opinierend/besluitvormend

SEPH MIDDEN- EN WEST-BRABANT. Vergadering ARHO dd 23 april 2009. Agendapunt 4: DigiSeph. Opinierend/besluitvormend SEPH MIDDEN- EN WEST-BRABANT Vergadering ARHO dd 23 april 2009 Agendapunt 4: DigiSeph Status: Opinierend/besluitvormend Door het Seph is een enquête uitgezet over DigiSeph. Daarnaast is gekeken naar het

Nadere informatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie OPZET VAN DE PRESENTATIE Bodemvisie Waarom? Doel Middel Ingrediënten SPRONG Wie, wat, waarom? Het proces

Nadere informatie

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 Universitair Informatiemanagement Kenmerk: SECR/UIM/11/0914/FS Datum: 14-09-11 Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 1. Inleiding Begin 2011

Nadere informatie

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Samen werken voor déze kinderen De schattingen variëren, maar niemand twijfelt er aan dat er jaarlijks heel wat leerlingen thuis zitten en niet het passende

Nadere informatie

Samenvattende notitie bij het rapport Reële analyse, reële verwachtingen van Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant

Samenvattende notitie bij het rapport Reële analyse, reële verwachtingen van Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Samenvattende notitie bij het rapport Reële analyse, reële verwachtingen van Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Amsterdam, 19 juni 2007 1. INTRODUCTIE De indruk bestaat dat Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant (hierna

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 mei 2014 datum/agendapunt B&Wvergadering: 270514/304 afdeling: Bouwtoeziciit Onderwerp: Jaarprogramma Wet algemene bepalingen

Nadere informatie

Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting-

Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting- WODC Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting- Hoofddorp, 8 mei 2003 Projectnummer: 3863 KPMG Bureau voor Economische Argumentatie Postbus 559 2130 AN Hoofddorp Tel. 023-5547700

Nadere informatie

Onderwerp: Voorstel tot deelname aan de AntiDiscriminatieVoorziening Limburg (ADV-Limburg)

Onderwerp: Voorstel tot deelname aan de AntiDiscriminatieVoorziening Limburg (ADV-Limburg) Pagina 1 van 5 GEMEENTE NUTH Raad: 23 september 2008 Agendapunt: Reg.nr: BJZ/2008/6803 RTG: 9 september 2008 Inleiding AAN DE RAAD Onderwerp: Voorstel tot deelname aan de AntiDiscriminatieVoorziening Limburg

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

Arbo- en Milieudeskundige

Arbo- en Milieudeskundige Arbo- en Milieudeskundige Doel Ontwikkelen van beleid, adviseren, ondersteunen en begeleiden van management, medewerkers en studenten, alsmede bijdragen aan de handhaving van wet- en regelgeving, binnen

Nadere informatie

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 FUNCTIEDOCUMENT RWS Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 CONTEXT RWS heeft vier afdelingen (Strategie & Beleid, Klant, Vastgoed en Bedrijfsvoering). Deze afdelingen

Nadere informatie

Sturen op kwaliteit. 1 juni 2010 Verdiepingsdag Toezicht

Sturen op kwaliteit. 1 juni 2010 Verdiepingsdag Toezicht Sturen op kwaliteit 1 juni 2010 Huidige situatie Gepland 500 controles. In december 240 controles gedaan! Toezichtactie bedrijventerrein X, BWT en BRW verschijnen niet Een groep burgers spreekt de wethouder

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Vervolg en gebiedsproces WBP 5

Vervolg en gebiedsproces WBP 5 Vervolg en gebiedsproces WBP 5 1 Inleiding Het WBP5 strategisch deel ligt voor. Hiermee is het WBP 5 niet af, maar staat het aan het begin van het gebiedsproces en het interne proces om tot een uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker Plaats: BRIN: Onderzoeksnummer: Onderzoek uitgevoerd op: Conceptrapport verzonden op: Rapport

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT School : Basisschool De Lockaert Plaats : Oss BRIN-nummer : 00CD Onderzoeksnummer : 63530 Datum schoolbezoek : 16 december 2005 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Jaarverslag LAT BRZO 2009

Jaarverslag LAT BRZO 2009 Jaarverslag LAT BRZO 2009 De LAT BRZO regiegroep kijkt terug op een dynamisch LAT-jaar. De regiegroep is trots op wat er bereikt is. In de werkgroepen is hard gewerkt aan een beter BRZO-toezicht. Er zijn

Nadere informatie

Facilitair accountmanager

Facilitair accountmanager Facilitair accountmanager Doel Inventariseren en analyseren van de wensen en ervaringen van klanten van de dienst ten aanzien van de dienstverlening en het uitzetten van daaruit voorvloeiende activiteiten,

Nadere informatie

COBc-dag 2012 Peter Hoekstra Bert Winkel

COBc-dag 2012 Peter Hoekstra Bert Winkel COBc-dag 2012 Peter Hoekstra Bert Winkel 1 Project Toekomst toetsing op de constructieve veiligheid van bouwwerken Aanleiding: De ontwikkelingen n.a.v. Commissie Dekker hebben er toe geleid dat het COBc

Nadere informatie

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting Agendapunt Mededelingen 011015 BO GGDRU Vergadering : BO Adviescommissie GGDrU Datum : 15 oktober 2015 Onderwerp : Voortgang gezondheidscommunicatie, alcoholpreventie en convenant jeugd Bijlage : Evaluatie

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Rob van Veen 22 mei 2013 Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Waarom ook al weer Winnend Samenwerken? In het verlengde van de actie Storm zochten ook de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel en Aa

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

De gemeente van de toekomst

De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst Focus op strategie Sturen op verbinden Basis op orde De zorg voor het noodzakelijke Het speelveld voor de gemeente verandert. Meer taken, minder

Nadere informatie

Wat is het doel van een convenant?

Wat is het doel van een convenant? Met dit stappenplan en deze checklist legt u de basis voor een samenwerkingsovereenkomst tussen alle samenwerkingspartners in uw regio. Wat is het doel van een convenant? Een convenant is een overeenkomst

Nadere informatie

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen

Samenwerkingsverklaring. In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Samenwerkingsverklaring In Rivierenland werken gemeenten en Aanbieders samen Versie 15 september 2015 Uitgangspunt Gemeenten als formeel verantwoordelijke partij en Opdrachtgever, en Aanbieders als uitvoerende

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen Achtergrondinformatie Man 2.0 Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen April 2010 1 Inleiding Het is het Oranje Fonds gebleken dat veel maatschappelijke

Nadere informatie

3.3 Bestuur en Middelen

3.3 Bestuur en Middelen 3.3 Bestuur en Middelen Het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de gemeenten op de in de gemeenschappelijke regeling genoemde beleidsterreinen binnen de ruimtelijke en sociale agenda die bepalend

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Bestuurlijke begeleidingsgroep Visie Amstelland Aantal bijlagen:

Nadere informatie

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018 Projectmatige aanpak prioriteiten Kadernota Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018, versie 1-7-2015 Inleiding projectmatige aanpak

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

FUMO deelnemersonderzoek 2015

FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO Projectgroep Tevredenheidsonderzoek 5 november 2015 1 Inleiding Om te achterhalen op welke wijze de deelnemers aankijken tegen de prestaties van de FUMO, heeft de directie

Nadere informatie

- Gezamenlijke visie - Algemeen of specifiek - Doelstelling vastgelegd - Doel SMART geformuleerd

- Gezamenlijke visie - Algemeen of specifiek - Doelstelling vastgelegd - Doel SMART geformuleerd Toetsingskader Verantwoorde zorg voor delictplegers met ernstige psychische en/of psychiatrische klachten (Netwerkniveau / Managementniveau); concept, 23 maart 2010 Aspect 1: Doelconvergentie De mate waarin

Nadere informatie

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland Projectplan Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland Projectleiders: Opdrachtgever: Frederik Budding en Hester Baks Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing Amsterdam-Amstelland

Nadere informatie

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport "Follow the Money"

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport Follow the Money 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

AUDITPLAN KWALITEITSCRITERIA EXTERNE VEILIGHEID

AUDITPLAN KWALITEITSCRITERIA EXTERNE VEILIGHEID AUDITPLAN KWALITEITSCRITERIA EXTERNE VEILIGHEID AUDITPLAN KWALITEITSCRITERIA EXTERNE VEILIGHEID Doel van de Audit Criteria Aandachtsgebieden Opzet van de audit o o o o o o o o o Uitvoering audit Opmerking:

Nadere informatie

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens,

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens, e route naar een optimale bronregistratie in de ggz MyriaM Martens, consultant, Q-conSult arnhem 8 onderzoek naar de BronregistrAtie in de ggz Eind 2010 heeft de NVMA in samenwerking met Q-Consult een

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

Flexibel werken en teamontwikkeling

Flexibel werken en teamontwikkeling Flexibel werken en teamontwikkeling Jo Bos (Jo Bos & Co) en Lauri Brinkman (Phaos) In veel organisaties wordt gewerkt aan het invoeren van Het Nieuwe Werken of Flexibel werken. Aan werken dat niet tijd-

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

Samenwerken in de CIV s & COE s

Samenwerken in de CIV s & COE s Samenwerken in de CIV s & COE s Een onderzoek naar de stand van zaken ten aanzien van samenwerken Ruben Wendel de Joode (Common Eye en expert PBT) Miriam Korstanje (Platform Bèta Techniek) 13-11-2014 1

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Rekenkamercommissies Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland Inleiding In de maanden mei tot en met oktober

Nadere informatie

Parels voor de Kunst. Netwerk Programma Ouderen. Projectplan (kort)

Parels voor de Kunst. Netwerk Programma Ouderen. Projectplan (kort) Parels voor de Kunst Netwerk Programma Ouderen Projectplan (kort) Korte introductie Parels voor de Kunst Parels voor de Kunst is een samenwerkingsproject voor en door ouderen (60+). Muzehof Centrum voor

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND HOE TE KOMEN TOT EEN ADEQUATE ORGANISATIE VAN INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER? IN AANSLUITING OP HET HANDBOEK INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER Uitgave van het Projectbureau

Nadere informatie

Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015

Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015 Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015 Doel en intentie Als onderdeel van de transformatie Beschermd Wonen en Opvang 2015 wordt in dit document beschreven op welke

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Petra Habets Advies & Ontwikkeling

Petra Habets Advies & Ontwikkeling Dit is een printversie van de website van Petra Habets Advies & Ontwikkeling, accent bestuurskundig advies: www.petrahabets.nl Petra Habets Advies & Ontwikkeling, uw partner op het snijvlak van bestuur

Nadere informatie

Concept Notulen Bestuurlijke Contactgroep 7 juni 2012, RMB te Cuijk

Concept Notulen Bestuurlijke Contactgroep 7 juni 2012, RMB te Cuijk Concept Notulen Bestuurlijke Contactgroep 7 juni 2012, RMB te Cuijk Aanwezig: Dhr. B. Timmers, Provincie Noord-Brabant Dhr. P. Swinkels, Servicepunt Handhaving Brabant Noord Dhr. P. Maas, gemeente Sint

Nadere informatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Programma Inleiding Presentatie van onderzoeksresultaten Een praktijkverhaal Verdere toelichting op het IiP/MTO traject Pauze met gelegenheid tot

Nadere informatie

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie 3 De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland 5 Opgave Kwaliteitsmeting bestuur Gezamenlijk onderzoek naar kwaliteit

Nadere informatie

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB)

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) www.zat.nl Over dit instrument 1 Commissies voor de Begeleiding (CvB s) hebben de taak om er met het team voor te zorgen dat iedere leerling optimaal gebruik

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meentschool - Afdeling SO In opdracht van Contactpersoon De Meentschool - Afdeling SO de heer A. Bosscher Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent

Nadere informatie

Onderzoek bij Meerwijck naar het klimaat op het gebied van seksuele ontwikkeling locatie Pieter Both

Onderzoek bij Meerwijck naar het klimaat op het gebied van seksuele ontwikkeling locatie Pieter Both Onderzoek bij Meerwijck naar het klimaat op het gebied van seksuele ontwikkeling locatie Pieter Both Inspectie jeugdzorg Utrecht, oktober 2007 2 Inspectie jeugdzorg Samenvatting Dit rapport bevat de resultaten

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer

Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer In dit Programma van Eisen geeft de subsidiegever (in dit geval de provincie) aan, aan welke eisen een beheerder moet voldoen om voor certificering in

Nadere informatie

Datum 20 november 2012 Onderwerp Beleidsreactie bij Rapport 'Aangifte doen: de burger centraal' van de Inspectie Veiligheid en Justitie

Datum 20 november 2012 Onderwerp Beleidsreactie bij Rapport 'Aangifte doen: de burger centraal' van de Inspectie Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den haag Aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Politie Politiële Taken Schedeldoekshaven 200 2511 EZ Den Haag Postbus

Nadere informatie

Oplegvel. 1. Onderwerp Informatiemanagement Jeugdhulp. 2. Rol van het samenwerkingsorgaan

Oplegvel. 1. Onderwerp Informatiemanagement Jeugdhulp. 2. Rol van het samenwerkingsorgaan In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

BIJ12. Meerjarenagenda 2015-2018 & Jaarplan 2015 Versie 0.6 (10 juli 2016)

BIJ12. Meerjarenagenda 2015-2018 & Jaarplan 2015 Versie 0.6 (10 juli 2016) BIJ12 Meerjarenagenda 2015-2018 & Jaarplan 2015 Versie 0.6 (10 juli 2016) 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Opzet gecombineerde Meerjarenagenda & Jaarplan Pagina 2 Thema s 2.1 Natuurinformatie

Nadere informatie

Plan van aanpak uitvoering samenwerkingsagenda passend onderwijs regio 30.06

Plan van aanpak uitvoering samenwerkingsagenda passend onderwijs regio 30.06 Plan van aanpak uitvoering samenwerkingsagenda passend onderwijs regio 30.06 Inleiding 2 februari 2015 is de eerste bijeenkomst van de stuurgroep passend onderwijs regio 30.06 geweest. Doel van deze bijeenkomst

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : M.M. Kool AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WS/WRM/CR/JEs/7985 OPSTELLER : ing. J. Esenkbrink, 0522-276829 FUNCTIE

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten De colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht, Stichtse Vecht, Vianen, Woerden en Zeist

Nadere informatie

Rapport onderzoek Afgevaardigden

Rapport onderzoek Afgevaardigden 1. Inleiding Op 30 november 2012 (herinnering op 12 december) hebben 28 afgevaardigden en 1 oudafgevaardigde van Badminton Nederland een mailing ontvangen met daarin een link naar de enquête Afgevaardigden

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Ruimteconferentie Workshop 11 21-05-2013 Jeannette Beck, Lia van den Broek, Olav-Jan van 1 Inhoud presentatie Context Kennis en decentralisatie

Nadere informatie

Evaluatie EvenementAssistent

Evaluatie EvenementAssistent Evaluatie EvenementAssistent Praktijktest oktober 2011 tot en met december 2011 1 pilot EvenementAssistent De EvenementAssistent is tijdens een pilot getest door zowel organisatoren als vergunningverleners

Nadere informatie