Op naar evenwicht. Uitgave 1 e kwartaal Beleggingsstrategie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op naar evenwicht. Uitgave 1 e kwartaal 2014. Beleggingsstrategie"

Transcriptie

1 Op naar evenwicht Uitgave 1 e kwartaal 2014 Beleggingsstrategie

2 Vooruitzichten eerste kwartaal 2014 Op naar evenwicht In een overgangsperiode zoals we die nu meemaken, is het moeilijk om met zekerheid vast te stellen, welke richting we moeten inslaan. Wij geloven dat beleggers er goed aan doen, aandelen te overwegen in hun portefeuille. Bij een herstellende wereldeconomie zullen aandelen de motor zijn achter de portefeuillegroei. Maar de huidige situatie is niet eenvoudig. Er ligt namelijk een grote herbalancering in het verschiet: verschillende financieel-economische krachten zullen weer in evenwicht moeten komen. Dit nieuwe evenwicht zal het antwoord zijn op het einde van de mondiale recessie, de lange periode van zeer verruimend monetair beleid en het effect van langdurig lage rentes en dito inflatie. Didier Duret Chief Investment Officer, ABN AMRO Private Banking december 2013 Als we de economie, de markt en het monetaire beleid vergelijken met een slingerklok, dan zijn de uitschieters van de slinger naar links en rechts de extremen. Denk aan het uitzonderlijk verruimende beleid dat centrale banken in de afgelopen jaren gevoerd hebben. Inmiddels beweegt de slinger richting het midden, op weg naar een normalere marktsituatie. Het wereldwijde herstel wint aan kracht. En centrale bankiers staan klaar om, waar nodig, bij te sturen. Onder die omstandigheden vinden wij het raadzaam om een positie in risicovollere beleggingen aan te houden. Wel kan 2014 nog onbekende risico s voor ons in petto hebben; een veerkrachtige portefeuille is daarom wenselijk. Na twee jaar van aanzienlijke koersstijgingen op de aandelenmarkten naderen we geleidelijk aan een situatie waarin enige winstneming kan worden overwogen. Daarnaast wordt het interessanter om posities in te nemen in minder cyclische sectoren. Afgenomen volatiliteit en een lage correlatie tussen de beleggingscategorieën bieden bovendien een goede gelegenheid om risico s terug te dringen door de portefeuille nog beter te spreiden. Obligatiebeleggers raden wij aan om ook weer te kijken naar obligaties van hogere kwaliteit: momenten waarop obligatierendementen pieken, kunnen aangegrepen worden om nieuwe posities in investment-grade obligaties op te bouwen. Het Research & Strategy team van ABN AMRO Private Banking werkt deze visies uit op de hiernavolgende pagina s. Uw beleggingsadviseur of uw lokale Investment Advisory Centre (zie achterkant) staat klaar om u te helpen profiteren van kansen te midden van normaliserende marktomstandigheden.

3 Inhoud Op naar evenwicht 2 Economie Beter in balans 3 Er gloort licht aan de perifere horizon 4 Het monetaire beleid na de generale 5 Aandelen marktvooruitzichten 6 Aandelen sectorvooruitzichten 7 Aandelen samenvallende innovatietrends 8 Aandelenthema schatzoeken in bedrijven 9 Obligaties marktvooruitzichten 10 Obligaties portefeuilleallocatie 11 Valuta s 12 Prognoses 13 Hedge funds 14 Grondstoffen 15 Vastgoed 16 Duurzaamheid 16 Private equity 17 Performance en risico 18 Assetallocatie 19 Medewerkers 20 Dit is een internationale publicatie van ABN AMRO. Risicoprofielen en beschikbare beleggingsproducten kunnen per land verschillen. Neemt u voor informatie contact op met uw lokale adviseur.

4 2 december 2013 Op naar evenwicht De wereldeconomie trekt aan, terwijl de beperkte inflatie ervoor zorgt dat rentes voorlopig op historisch lage niveaus blijven. Dit biedt een uitgelezen kans om te beleggen in aandelen. Daarnaast bieden perioden waarin yields (obligatierendementen) pieken de gelegenheid om kwaliteitsobligaties op te nemen in de portefeuille. Research & Strategy Didier Duret Chief Investment Officer Normalere marktomstandigheden staan voor de deur. En hoewel we het misschien nog niet zo ervaren, krijgen de randvoorwaarden voor een alleszins redelijke groei van de wereldeconomie (3,7% in 2014) steeds meer gestalte. Landen en economische regio s zijn elk in hun eigen tempo goed op weg om hun positie op de wereldmarkt te hervinden. Drie elementen zijn van belang bij deze zoektocht naar een nieuw evenwicht: ten eerste het herstel van de ontwikkelde economieën; ten tweede de inflatie die mede door de nieuwe ontwikkelingen in het grondstoffenlandschap voorlopig laag zal blijven; ten derde de uitdaging waar de Fed voor staat, namelijk het verruimende monetaire beleid afbouwen zonder dat markten vooruit gaan lopen op eventuele renteverhogingen. Wij denken dat het raadzaam is om een nieuw evenwicht in de beleggingsportefeuille te realiseren, daarbij inspelend op de verwachte normalisering van de markten. Dit betekent, bijvoorbeeld, dat snelle stijgingen van de yields aanleiding kunnen zijn om kwaliteitsobligaties in de portefeuille op te nemen. Op aandelengebied is het wenselijk om de minder cyclische sectoren te benadrukken. De huidige gunstige marktomstandigheden lage volatiliteit, beperkte correlatie tussen beleggingscategorieën kunnen benut worden om beleggingen meer te spreiden. Op die manier kan de veerkracht van de portefeuille worden vergroot. zetten door hun extreem verruimende beleid. De aanhoudend lage inflatie en beperkte groei in de eurozone. Dit verhindert een snelle afbouw van overheidsschulden. Het lage tempo van hervormingen in de EU. Dit kan de concurrentiepositie van Europa schaden. Belangrijkste kansen Aandelen profiteren van overvloedige liquiditeit. Veel goedkoop geld is naar de aandelenmarkten gestroomd. Aandelen hebben bovendien profijt van de onaantrekkelijke rendementen op obligaties. Het momentum voor Europese aandelen houdt aan. Schatzoeken in bedrijven. Beleid van activistische aandeelhouders en aandeleninkoopprogramma s komen aandeelhouderswaarde ten goede. Terugkeer naar investment-grade obligaties. Bewegingen van rentes en obligatierendementen bieden gelegenheid om investment-grade obligaties aan de portefeuille toe te voegen. Hedge funds. Kunnen verzekering bieden tegen obligatie- en aandelenrisico. De dollar krijgt de wind in de zeilen. De Amerikaanse rente stijgt sterker dan de Europese en maakt de dollar aantrekkelijker. Belangrijkste trends Het herstel van de wereldeconomie zet door. Voor beleidsmakers zal het een uitdaging worden om de laatste fase van het monetaire stimuleringsbeleid goed te managen. Lagere energieprijzen komen de koopkracht ten goede. Een zachte landing en een zorgvuldig proces van terugkeer naar normaal monetair beleid. De Fed windt er geen doekjes om dat de stimuleringsmaatregelen zullen worden afgebouwd. Maar hogere rentes zijn voorlopig niet aan de orde, vanwege de aanhoudend lage inflatie. In Europa baart het deflatiescenario de ECB zorgen en kan het ruime beleid voortgezet worden of zelfs enigszins worden geïntensiveerd. Omstandigheden gunstig om spreiding aan te brengen. De markten zijn momenteel niet erg beweeglijk en de correlatie tussen de beleggingscategorieën neemt af. Op naar evenwicht Neerwaarts risico Gematigde groei en lage inflatie Opwaarts risico Belangrijkste uitdagingen Luchtbellen en andere bijeffecten van de stimuleringsmaatregelen. Eén van de mogelijke effecten is dat centrale banken hun geloofwaardigheid op het spel Bouw opnieuw een belang in obligaties op Investment-grade (hoge kredietwaardigheid) Gespreide aandelen Voorkeur voor Europese aandelen

5 Vooruitzichten eerste kwartaal Economie Beter in balans Group Economics Han de Jong Chief Economist De wereldeconomie ontwikkelt zich momenteel min of meer zoals verwacht. Het ondernemerssentiment is verder verbeterd, wat ons sterkt in onze visie dat de mondiale groei geleidelijk aantrekt. Wij verwachten dat de tegenwind die in de afgelopen jaren de groei belemmerde, de komende tijd verder in kracht zal afnemen. Wijzigingen in het monetaire beleid van de belangrijkste westerse economieën zijn onvermijdelijk. Maar wij denken dat monetaire beleidswijzigingen geleidelijk zullen worden doorgevoerd; bovendien zijn deze verschuivingen al deels door de markt ingeprijsd. Tegenwind neemt af Verschillende vormen van tegenwind stonden in de afgelopen jaren de groei van de wereldeconomie in de weg. Het goede nieuws is, dat deze tegenwind zwakker wordt. Hierdoor ontstaat ruimte voor sterkere economische groei in 2014 en daarna. In de eerste plaats heeft de VS flinke vooruitgang geboekt met het afbouwen van schulden (deleveraging). Balansen in de private sector zijn versterkt. Ook banken staan er beter voor, waardoor zij hun criteria voor kredietverstrekking kunnen versoepelen. En ondanks alle recente media-ophef rond de Amerikaanse overheidsfinanciën is het begrotingstekort van de VS in de afgelopen tijd sterk teruggedrongen. Verdere bezuinigingen zijn op korte termijn daarom niet erg noodzakelijk. Ondertussen begint de economische impact van de belastingverhogingen en bezuinigingen die dit jaar zijn doorgevoerd in de VS, af te nemen. In de tweede plaats is het Europese financiële systeem in 2013 verder tot rust gekomen, na een periode van stress die eind 2011 een climax bereikte. Een stabieler financieel systeem zal in de komende tijd bijdragen aan economische groei. In de derde plaats vormt de lage inflatie in de westerse wereld een steun in de rug van de reële koopkracht. Voor zover deze lage inflatie veroorzaakt wordt door zwakke grondstoffenprijzen, is dit positief voor landen die grondstoffen importeren; voor exporterende landen zijn lagere grondstoffenprijzen uiteraard ongunstig. In de laatste plaats: na vijf jaar waarin veel landen op zijn best een beperkte economische groei realiseerden, heeft zich binnen de wereldeconomie een zekere vraag opgebouwd. Wij verwachten dat de economische omstandigheden zullen normaliseren. Als dat inderdaad gebeurt, zal de opgebouwde vraag uiteindelijk leiden tot daadwerkelijke handel. Dit zou een extra, zij het tijdelijke, impuls geven aan de economische activiteit. Positieve signalen Economische indicatoren bevestigen onze tamelijk optimistische visie. Zowel de indicatoren voor het ondernemersvertrouwen als de zogenoemde leading indicators (indicatoren voor de toekomstige ontwikkeling van de economie) zijn in veel landen aan het verbeteren. Dit wijst op een verdere groei van de wereldeconomie. Bovendien zien we toenemende activiteit in gebieden waar een opgebouwde vraag verwacht zou mogen worden. Een voorbeeld hiervan is het aantal voertuigregistraties in Europa: dit aantal is eindelijk aan het stijgen. Daarnaast worden er meer orders voor Duitse kapitaalgoederen geplaatst vanuit andere eurozonelanden; dit suggereert dat bedrijven weer durven te investeren. Op termijn zal dit dan weer leiden tot een gezondere arbeidsmarkt en, uiteindelijk, tot een stijging van consumenteninkomens en -uitgaven. Ten slotte nemen in veel landen de exportorders toe (zie grafiek), wat erop wijst dat de groei van de wereldhandel aan het versnellen is. Ook in de belangrijke opkomende economieën zien we verschillende indicatoren verbeteren. Na een vertraging in de eerste helft van dit jaar, groeit het Chinese BBP sinds enige tijd weer in een hoger tempo. Al met al voorzien wij een aantrekkende economische groei in Aantrekkende exportorders (jaar op jaar, %) % VS Eurozone China Bron: Bloomberg

6 4 december 2013 Er gloort licht aan de perifere horizon Zuid-Europese groei kan aangenaam verrassen Group Economics Nick Kounis Head Macro Research Lange tijd golden de perifere landen als de probleemkinderen van het door de schuldencrisis geteisterde Europa. Maar inmiddels begint het tij voor deze landen te keren. Qua economische groei zijn de landen in de Europese periferie bezig met een inhaalslag ten opzichte van sommige kernlanden. Als geheel groeide de eurozone in het derde kwartaal met een zeer bescheiden 0,1%. Ook de Spaanse economie groeide met 0,1%, na 17 opeenvolgende kwartalen van achterblijvende groei. Portugal deed het voor het tweede opeenvolgende kwartaal zelfs beter dan de eurozone-economie. Voor Ierland zijn nog geen data over het derde kwartaal beschikbaar, maar in het tweede kwartaal deed de Ierse economie het iets beter dan de eurozone. Bovendien wijzen bedrijfsindicatoren erop dat de Europese periferie bezig is met een inhaalslag en dat de prestaties van de Ierse economie die van de eurozone overtreffen. Het fundamentele plaatje verbetert Het is zonneklaar dat de fundamentele situatie in de eurozone aan het verbeteren is. De ECB heeft een geloofwaardig financieel vangnet voor overheden gecreëerd; systeemrisico s en marktstress zijn hierdoor afgenomen. Daarnaast is de toekomst van de eurozone minder onzeker geworden. De perifere landen hebben het meest geleden van de financiële stress en de onzekerheid in de eurozone; het ligt daarom voor de hand dat deze landen er ook van zullen profiteren als de regio herstelt. De concurrentiepositie van de meeste landen in de Europese periferie is sterk verbeterd, mede omdat de arbeidskosten in de perifere landen sterker zijn gedaald dan in de kernlanden van de eurozone. Italië is een uitzondering: de Italiaanse concurrentiepositie liet in de afgelopen tijd slechts een beperkte verbetering zien. Bovendien zijn de tekorten op de lopende rekening aanzienlijk gedaald; veel perifere landen zullen volgend jaar waarschijnlijk zelfs een overschot hebben. Dit weerspiegelt een combinatie van toenemende export (zie grafiek) en als gevolg van een krimpende binnenlandse economie afnemende import. Verder hebben de landen in de periferie aanzienlijke vooruitgang geboekt met het op orde brengen van hun overheidsfinanciën. Wel moeten er nog de nodige stappen gezet worden om de structurele begrotingstekorten omlaag te krijgen. Vooruitzichten worden vriendelijker De meeste perifere economieën zullen weer gaan groeien; is het niet in 2013, dan toch zeker in Het (trage) herstel wordt ondersteund door sterkere externe groei, een verbeterde concurrentiepositie, minder omvangrijke overheidsbezuinigingen en een afname van de financiële stress en onzekerheid. Wij denken dat de landen in de Europese periferie, qua economische prestaties, weleens voor de grootste positieve verrassing van 2014 en 2015 kunnen zorgen. Wij verwachten dat Spanje en Portugal zullen blijven proberen om qua groei aan te haken bij sommige Europese kernlanden. Italië bevindt zich in een lastigere positie. Het veelgeplaagde Griekenland zou in 2015, verrassend genoeg, weleens voorop kunnen gaan lopen in termen van economische groei. De Grieken hebben een bijna mythische verbetering van hun concurrentiepositie gerealiseerd; bovendien wordt het bezuinigingsbeleid van de Griekse overheid milder. Stijging/daling export (%) jan-aug 2013 t.o.v. jan-aug 2012 % Griekenland Spanje Portugal Bron: Bloomberg, ABN AMRO Group Economics Italië Duitsland Frankrijk

7 Vooruitzichten eerste kwartaal Het monetaire beleid na de generale Stapvoets door onontgonnen gebied Group Economics Han de Jong Chief Economist Fed-voorzitter Ben Bernanke hintte in mei voor de eerste keer op een mogelijke afbouw (tapering) van het obligatieopkoopprogramma van de Fed. Een heftige marktreactie volgde. De verliezen op de obligatiemarkten waren vergelijkbaar met de klappen die geïncasseerd werden tijdens de crisis van Financiële markten in opkomende economieën zagen een aanzienlijke hoeveelheid kapitaal wegstromen, wat leidde tot koersdruk op valuta s, aandelen en obligaties. Ook in westerse landen liepen aandelen averij op als gevolg van de stijgende obligatierendementen, al bleef een ware verkoopgolf uit. Centrale banken en financiële markten bevinden zich in onontgonnen gebied. Dit betekent dat de kwantitatieve verruiming (het obligatie-opkoopprogramma van de Fed) en het terugdraaien daarvan een kwestie zijn van al doende leert men. We kunnen inmiddels verschillende lessen trekken uit het stimuleringsbeleid en uit de generale repetitie die Fed in mei hield door te hinten op de mogelijke afbouw van het opkoopprogramma. Allereerst stellen we vast dat, van de drie rondes van kwantitatieve verruiming, de eerste ronde de meeste impact had op de obligatierendementen (die toen daalden). Ofwel, het lijkt erop dat vooral de aankondiging van het verruimende beleid een groot effect had. Markten reageerden eveneens heftig toen Bernanke in mei hintte op het afbouwen van het verruimingsbeleid: obligatierendementen schoten omhoog. Dit kan weleens de belangrijkste marktreactie op het aangekondigde afbouwtraject zijn geweest. In de tweede plaats: de stijging van de obligatierendementen betekent hogere financieringskosten. De Amerikaanse economie had moeite met het tempo waarin deze kosten toenamen. Hypotheekrentes stegen en het aantal hypotheekaanvragen liep terug. De stijging van de huizenprijzen vlakte af. Gezien deze ontwikkeling verwachten wij dat centrale banken de komende tijd uiterst voorzichtig zullen opereren. De inflatie (zie grafiek) ligt zowel in de VS als in de eurozone onder de drempel die centrale banken daarvoor hanteren. De kans dat centrale banken de inflatie aanwakkeren als zij hun beleidsrentes voor langere tijd laag houden, is dus klein. Desalniettemin zullen centrale banken hier waakzaam op blijven. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in november de herfinancieringsrente verlaagd. Sommige ECB-beleidsmakers lijken erop gebrand te zijn de markten ervan te overtuigen dat de centrale bank een deflatoir scenario in Europa wil voorkomen. Wij denken niet dat deflatie een reëel gevaar is in 2014, al kunnen we het niet volledig uitsluiten. Economische groei is het beste medicijn tegen deflatie. Daarom denken wij dat de aantrekkende groei in de eurozone centrale bankiers wat lucht kan geven in 2014 en daarna. Wel is het duidelijk dat het monetaire beleid in de eurozone nog aanzienlijke tijd verruimend zal blijven. Risico s We kunnen geen economisch scenario schetsen zonder daarbij rekening te houden met risico s. Zo kan de ophanden zijnde Asset Quality Review (AQR; een beoordeling van activa op bankbalansen) leiden tot onaangename verrassingen. Hierdoor zou het financiële systeem weer onder druk kunnen komen te staan. In de VS bestaat het risico dat de politieke discussie over de begroting en het schuldenplafond opnieuw leidt tot een impasse. Dit kan zowel op de financiële markten als in de reële economie zorgen voor een deuk in het vertrouwen. Een nieuwe bezuinigingsronde is een mogelijke oplossing van de problemen rond de Amerikaanse overheidsfinanciën; als deze bezuinigingen omvangrijker zijn dan verwacht, kan dat nadelig uitpakken voor de economische groei in de VS. Ten slotte: we kunnen het mis hebben met onze aanname dat de afbouw van het verruimende Fed-beleid inmiddels door beleggers is ingeprijsd. Als obligatierendementen sterker stijgen dan verwacht, kan dit een negatief effect hebben op zowel de markten als de reële economie. Inflatie van jaar op jaar % VS Europa China Bron: Bloomberg jaar

8 6 december 2013 Aandelen marktvooruitzichten Gebruik goede tijden om risico s te spreiden Research & Strategy Sybren Brouwer Global Head Equity Research De aandelenrally van de afgelopen twee jaar werd vooral gevoed door de extreem lage rentestanden en het zeer ruime monetaire beleid. Meer recent gaven verbeterde macrodata en het perspectief op een verbetering van de bedrijfswinsten de aandelenmarkten eveneens een impuls. Dit is een positieve ontwikkeling die naar verwachting tot in 2014 zal voortduren. De vooruitzichten voor aandelen blijven dan ook goed, vanwege de lage inflatie, het gunstige winstmomentum en de aantrekkelijke waarderingen. Lage inflatie biedt steun Dalende grondstoffenprijzen, overvloedige liquiditeit en een ruime arbeidsmarkt hebben geresulteerd in een laag inflatieniveau. De bescheiden inflatie komt de marges en de winsten van bedrijven ten goede, wat een positief effect heeft op de aandelenkoersen. Bovendien leidt de beperkte inflatie ertoe dat rentestanden en financieringskosten laag blijven, wat weer ten goede komt aan de waarderingen. Dit klimaat is met name gunstig voor hoogdividendaandelen; niet zozeer vanwege hun status als veilige haven, maar vanwege hun aantrekkelijke reële rendement. Europese aandelen niet overgewaardeerd Wij handhaven onze voorkeur voor Europese aandelen. De totale bedrijfswinsten in Europa liggen nog altijd zo n 30% onder de piekniveaus van Dit in tegenstelling tot de VS, waar bedrijven inmiddels circa 20% meer winst maken dan tijdens de vorige piek. Bovendien voorzien wij in ons basisscenario een stijging van de dollar versus de euro, wat gunstig is voor de Europese export. Europese aandelen zijn nog steeds aantrekkelijk gewaardeerd (zie grafiek). De 12-maands voorwaartse koers/winstverhouding voor continentaal Europa ten opzichte van de wereldwijde markt ligt momenteel rond het historisch gemiddelde. De price-to-book ratio (koers/boekwaarde) van Europese bedrijven ligt zelfs onder het historisch gemiddelde. Deze gunstige waarderingsratio s zullen naar verwachting meer kapitaal naar de Europese aandelenmarkten doen stromen in Goede tijd om te bouwen aan veerkrachtige portefeuille Uiteraard kan het aandelenmomentum bij tijden verzwakken. Het sentiment kan onder druk komen te staan door, bijvoorbeeld, angst voor een stagnatie van de Europese economie of onzekerheid over de richting van het monetaire beleid. Momenteel is de marktvolatiliteit beperkt. Dit biedt een goede gelegenheid om de portefeuille beter bestand te maken tegen schokken, door breed gespreid te beleggen in kwaliteitsaandelen van winstgevende ondernemingen. Koers/winstverhoudingen per regio Gebaseerd op MSCI regionale indexen Bron: MSCI, Bloomberg Europa VS Azië ex Japan Beleggingscategorie Fundamentele visie Aanbevelingen Aandelen Overwogen Fundamentele situatie wordt belangrijkere aanjager van aandelenmarkten. Economisch herstel in ontwikkelde markten komt wereldwijde groei en bedrijfswinsten ten goede. Streef naar gedegen portefeuillespreiding. Focus op groei-georiënteerde (sub)sectoren en neem ook enkele defensieve waarden op. Nadruk op mid- en small-cap aandelen in de VS en Europa. De Fed gaat op termijn de verruimingsmaatregelen terugschroeven. Maar rente en financieringskosten blijven binnen de perken, als gevolg van de lage inflatie. De wijziging van het monetaire beleid is grotendeels ingeprijsd. Focus op hoogdividendaandelen vanwege hun aantrekkelijke reële rendement.

9 Vooruitzichten eerste kwartaal Aandelen sectorvooruitzichten De balans tussen groei en dividendrendement Research & Strategy Sybren Brouwer Global Head Equity Research We hanteren een overweging voor de IT-sector, om zo groeiexposure te realiseren en te profiteren van een opleving in bedrijfsinvesteringen. De defensievere sectoren consumptiegoederen en telecom hebben wij opgewaardeerd naar neutraal, vanwege de fraaie dividendrendementen die deze sectoren bieden in een omgeving van lage inflatie. Om minder nadruk te leggen op cyclische sectoren, hebben we ons advies voor de industriesector verlaagd van overwogen naar neutraal. Overwogen - Neutraal - Onderwogen Sector/sub-sector Toelichting Aanbevelingen Energie Olieservices Geïntegreerde oliebedrijven Exploratie & productie Raffinage Basisindustrie Chemie Metalen & mijnbouw Bouwmaterialen Papier & bosbouw Industrie Commerciële dienstverlening Kapitaalgoederen Transport Luxegoederen & diensten Luxegoederen Consumentendiensten Detailhandel Auto's & onderdelen Media Consumptiegoederen Huishoudelijke & pers. producten Voedingsmidd. & med. detailhandel Voedingsmidd., dranken & tabak Gezondheidszorg Apparaten & diensten Farmacie, biotech & biowetenschapp. Financiële dienstverlening Gediversifieerde financiële diensten Verzekeringen Banken Vastgoed Informatietechnologie Hardware & IT-apparatuur Software & IT-diensten Halfgeleiders & halfgeleidersapp Telecommunicatie Telecommunicatiediensten Nutsbedrijven Duurzame energie Gereguleerde/multi-nutsbedrijven Overweging op basis van hoge vraag naar specialisten in exploratie, drilling en fracking. Niet aantrekkelijk, behalve de grote Noord-Amerikaanse spelers. Vooral interesse in producenten VS, nu nieuwe energiebronnen daar snel terrein winnen. Onderwogen; overcapaciteit en afnemende vraag zorgen voor margedruk. VS producenten basis- en specialty chemicaliën aantrekkelijk, vanwege lage energie- en grondstoffenkosten. Vraag herstelt enigszins, maar aanbod is nog steeds overvloedig. Zwakke herstelsignalen in EU, meer overtuigend in VS. Profijt van lagere energieprijzen. Betere resultaten uitzenders grotendeels ingeprijsd. Overweging, vanwege toegenomen investeringen in automatisering (robots) en infrastructuur. Dalende brandstoffenkosten en stijgende vraag; maar dit is grotendeels al ingeprijsd. Spelers op gebied van luxegoederen lijden onder lagere vraag uit opkomende markten (China). Waarderingen aanzienlijk hoger geworden; waakzaamheid geboden ten aanzien van dienstensegment. Consumentenbestedingen VS gestegen; Europa volgt waarschijnlijk in Automarkt Europa bodemt uit. Vervangingsvraag houdt waarschijnlijk aan, vanwege verouderd autopark. Beperkt opwaarts potentieel mediabedrijven na sterk rendement in Opkomende markten blijven belangrijkste aanjagers; waarderingen zijn hoog. Waarderingen niet hoog; subsector past zich aan, nu consumenten structureel kiezen voor lager prijssegment. Advies van onderwogen naar neutraal. Subsector kan profiteren van lage grondstoffenprijzen en lage rentes. Neutraal advies. Solide vraag op gebied van diabetesbehandeling en dialyse. Biotech blijft favoriet maar (bio) farma profiteert van nieuwe medicijnen en spin-offs. Amerikaanse zakenbanken verrassen positief. Europese stellen teleur. Opstal- en schadeverzekeringen sterk; levensverzekeringen blijven achter. EU banken herstellen; exposure in China en opkomende markten mogelijk via Britse banken. Met name het retailsegment is interessant. Vraag naar PC's en serverapparatuur blijft beperkt. Groei smartphones neemt ook af. Winnaars: spelers op gebied v. sociale media en specifieke software. Grotere ERP spelers blijven achter. Vraag naar halfgeleiders zal waarschijnlijk sterk groeien in 2014 en Consolidatiegolf verwacht in Europa; operationele winsten bodemen uit. Dividend in VS wordt aantrekkelijk. Ongunstige prijzen t.o.v. nieuwe energiebronnen (zoals schaliegas) en lagere subsidies. Sterk gereguleerd; prijsdruk en hoge investeringskosten beperken winstgevendheid. Halliburton, Transocean Chevron Devon Energy Dow Chemical Alcoa Lafarge KUKA, ABB, GE Daimler, GM Ahold Nutreco, Coca-Cola, Nestlé Baxter International Gilead Sc, Sanofi, Novartis Zurich Insurance ING, Lloyds, HSBC Euro.Prop, Wereldhave ebay ASML Orange, NTT DoCoMo

10 8 december 2013 Aandelen samenvallende innovatietrends Research & Strategy Edith Thouin Head Equity Theme Research Noodzaak is de moeder van inventiviteit. In dit gezegde, dat wel aan de Griekse filosoof Plato wordt toegeschreven, schuilt veel waars. Een dreigend tekort aan energievoorraden heeft geleid tot nieuwe drilmethoden en fracking-technieken, biobrandstoffen en wind- en zonne-energie. Stijgt de vraag naar voedsel? Met nieuwe, technologisch tot stand gebrachte zadenvarianten worden grotere en voorspelbaardere oogsten realiteit. Gaan teveel kostbare uren op aan filerijden? Dan vraagt dat om oplossingen in de vorm van, bijvoorbeeld, thuiswerken en online winkelen. Innovaties die de afgelopen tien jaar tot stand kwamen, vallen nu samen en hebben een grote impact. Digitale vooruitgang, de telecomrevolutie, kunstmatige intelligentie en verregaande automatisering van industriële processen hebben invloed gehad op de producten die we kopen. Maar ook de manieren waarop deze producten worden ontworpen, gemaakt en gekocht zijn veranderd. Deze krachtige innovaties kunnen wereldwijde gevolgen hebben voor het marktbereik en de winstgevendheid van bedrijven. Bovendien kunnen deze vernieuwingen een ontwrichtend effect hebben op de bedrijfsmodellen van traditionele ondernemingen. De kracht van microprocessors is enorm toegenomen, alsmede de dataopslagmogelijkheden en de snelheid van deze chips. Als gevolg hiervan worden we tegenwoordig omringd door computers: op en buiten het werk, in onze mobiele telefoons, auto s en zelfs om onze pols of in onze kleren. Halfgeleiderproducent ASML is één van de leidende spelers geweest bij de ontwikkeling van deze zeer krachtige chips. Hoewel fenomenen zoals online winkelen en draadloos internet inmiddels als vanzelfsprekend beschouwd worden, waren dit aanvankelijk revolutionaire vernieuwingen. De gezamenlijke toepassing ervan leidt tot een nieuwe golf van producten en automatisering die wellicht nog ingrijpender zal zijn dan de totstandkoming van de afzonderlijke vernieuwingen. Bredere mogelijkheden door informatietechnologie Verbeteringen op het gebied van internetsnelheid, online betalen en de grafische weergavemogelijkheden van computers en tablet pc s hebben de manier waarop producten gekocht worden drastisch veranderd. De ouderwetse detailhandel staat onder druk, terwijl online winkels zoals Amazon bezig zijn met een opmars. Traditionele spelers worden hard geraakt, terwijl nieuwere bedrijven garen spinnen bij de ontwikkelingen op IT-gebied. Dit zien we ook in de advertentiemarkt, waar concurrentie van bedrijven als Google en Facebook een verwoestend effect heeft op de verdienmodellen van traditionele mediabedrijven.

11 Vooruitzichten eerste kwartaal Aandelenthema schatzoeken in bedrijven Research & Strategy Edith Thouin Head Equity Theme Research In de afgelopen decennia werden grote bedrijven steeds actiever op de wereldwijde markt. Doordat zij op die manier een nieuwe klantenschare bereikten, werden deze grote ondernemingen nóg groter. Ook via overnames nam de omvang van bedrijven toe. Zo waren buitenlandse overnames voor grote bedrijven een snelle manier om nieuwe regio s te betreden of nieuwe producten aan hun assortiment toe te voegen. Aandeelhouders zouden uiteindelijk moeten profiteren van de investeringen die bedrijven hebben gedaan. Daarom worden de corporate actions (overnames, dividendbeleid, aandeelsplitsingen et cetera) uit het verleden nu door activistische aandeelhouders en door bedrijven zelf geëvalueerd. Als bedrijven cash oppotten, heeft dat een drukkend effect op de rendementen van beleggers. Om de aandeelhouders tegemoet te komen, wenden bedrijven nu een deel van hun kasposities aan voor dividenduitkeringen of aandeleninkoopprogramma s. Bedrijven met grote kasvoorraden, zoals Microsoft, Apple, Pfizer, Amgen en Novartis, zijn inmiddels gestart met dergelijke aandeelhoudersvriendelijke initiatieven. Veel bedrijven zijn tegenwoordig conglomeraten: ondernemingsgroepen waarvan de onderdelen actief zijn op uiteenlopende gebieden. Momenteel worden conglomeraten onder druk gezet om zich op te splitsen in kleinere, meer gefocuste bedrijven, elk met een eigen beursnotering. Het Amerikaanse farmaciebedrijf Abbott Laboratories biedt een mooi voorbeeld van een opsplitsing die als doel had om verborgen waarde in de onderneming te ontsluiten. In 2013 werd Abbott opgesplitst in Abbott Labs diagnostiek, gespecialiseerd voedsel en medische instrumenten en AbbVie, een pure ontwikkelaar van biotech medicijnen. Een ander voorbeeld is Kraft Foods, dat opgesplitst werd in twee afzonderlijke ondernemingen met elk een eigen beursnotering. Zowel in het geval van Abbott als Kraft Foods heeft de opsplitsing aandeelhouders geen windeieren gelegd. Pfizer bereidt zich inmiddels ook voor op een opsplitsing. Bovendien wordt druk uitgeoefend op ondernemingen als FedEx en Sony om eveneens extra aandeelhouderswaarde te genereren. Aandelenkoersen zijn in de afgelopen jaren sterk gestegen. Maar de voorbeelden van bedrijfsopsplitsingen tonen aan, dat er nog altijd waarde gevonden kan worden in conservatieve, defensieve bedrijven met lage waarderingen. Op zoek naar aandeelhouderswaarde Activistische aandeelhouders (extern) Probleem: teveel overnames, groeigebieden lopen teveel uiteen Optimalisatie bedrijfswaarde (intern) Probleem: kasposities te groot, cash wordt niet goed ingezet Meer focussen op specifieke business Splitsen/verkopen niet-kernactiviteiten Aandeleninkoopprogramma s Verhoging dividend Uitbetalen bijzonder dividend Verdiende waardering gescheiden activiteiten Resultaat Waarderingen, koersen stijgen Hogere dividendbetalingen Hoger rendement op investering Devon Energy, SBM Offshore, Bouygues, Dow Chemical Novartis, Nestlé Gilead, Amgen, Apple, Microsoft

12 10 december 2013 Obligaties marktvooruitzichten Portefeuille inrichten op lage inflatie Research & Strategy Stephen Evans Global Head Bonds De notulen van de Fed-vergadering in mei wezen erop, dat de Amerikaanse centrale bank mogelijk voor het einde van 2013 zou beginnen met het afbouwen van de stimulerende obligatie-aankopen. Markten reageerden als door een wesp gestoken: het rendement op Amerikaanse 10-jarige Treasuries steeg van 1,6% begin mei tot 3% in september (zie grafiek). Gedurende die maanden begonnen markten zich erop voor te bereiden dat het rendement op 10-jaars Amerikaans staatspapier eind 2014 rond de 4% zou liggen. Deze sombere prognose voor obligatiebeleggers bevestigde ons in onze voorkeur voor obligaties met een korte duratie. In september besloot de Fed, de afbouw voor het stimuleringsbeleid vooralsnog uit te stellen. Sindsdien bewegen de rendementen op 10-jaars Treasuries zijwaarts, rond de 2,75%. Er zijn verschillende redenen waarom de markten hun verwachtingen ten aanzien van 2014 hebben herzien. In de eerste plaats bevindt de inflatie zich nog altijd op een laag niveau, ondanks het economisch herstel in de VS en (in mindere mate) in Europa. In de tweede plaats maken centrale banken zich nog steeds zorgen over mogelijke deflatie en over het tempo van het economisch herstel. Deze zorgen lagen ten grondslag aan de renteverlaging die de ECB onlangs doorvoerde, waarbij de centrale bank bovendien niet uitsloot dat de rente op termijn verder verlaagd zal worden. Vergelijkbare bezorgdheid heeft de Fed ertoe doen besluiten, de afbouw van het verruimende beleid uit te stellen. Mogelijk zal de Fed ook pas in een later stadium vanaf het eerste kwartaal van 2015 de korte rente gaan verhogen. Wij verwachten dat de rendementen op 10-jaars Treasuries en 10-jaars Bunds eind 2014 rond respectievelijk 3,5% en 2,2% zullen liggen. Daarom adviseren wij beleggers zich gereed te maken om hun obligatieportefeuille weer op te bouwen. Benchmark yields (rendementen op toonaangevende staatsobligaties zoals Treasuries en Bunds) zullen waarschijnlijk geen geleidelijke stijging laten zien; het ligt meer voor de hand dat deze rendementen in reactie op specifieke gebeurtenissen in stappen omhoog gaan. Wij raden beleggers aan om geleidelijk weer obligaties aan hun portefeuilles toe te voegen, zodra specifieke rendementsniveaus worden aangetikt. Tevens kan de duratie dan worden verlengd. Sterke stijging 10-jaars Treasury yields na belangrijke aankondiging door Fed, gevolgd door stabilisatie 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0.0 jan-11 aug-11 mrt-12 sep-12 apr-13 nov-13 Bron: Bloomberg 1 mei 6 sep Beleggingscategorie Fundamentele visie Bepalende factoren Aanbevelingen Staatsobligaties Onderwogen Rendementen op core staatsobligaties zoals Treasuries en Bunds zijn historisch gezien laag en bieden weinig opwaarts koerspotentieel. Reële rendementen op deze staatsobligaties waren negatief; maar nu de yields oplopen is dat aan het veranderen. Kijk naar staatspapier van herstellende landen in de eurozone-periferie, teneinde een hoger rendement te behalen. Bedrijfsobligaties Overwogen Bedrijven met een goede kaspositie zijn meer solide dan veel overheden. De zoektocht naar rendement ondersteunt de vernauwing van credit spreads. Het aantal faillissementen ligt onder het historisch gemiddelde, mede omdat bedrijven hun balansen op orde hebben. Verleng duratie stapsgewijs. Onze concrete aanbevelingen staan vermeld in ons Credit Handbook, Covered Bond Handbook en in onze Opportunistic Credit Notes.

13 Vooruitzichten eerste kwartaal Obligaties portefeuilleallocatie Kies voor kwaliteit Research & Strategy Roel Barnhoorn Head Bond Theme Research Carman Wong Head Emerging Markets Bond Research Het komende jaar markeert slechts de eerste 12 maanden van een proces dat jaren in beslag zal nemen en waarin het monetaire beleid van centrale banken geleidelijk zal normaliseren. De reparatie van het wereldwijde financiële systeem bevindt zich in een vergevorderd stadium. Maar de overgang naar een nieuw en zorgvuldig opgebouwd bancair systeem zal niet zonder horten of stoten verlopen. Daarom zouden obligatierendementen voorlopig relatief laag kunnen blijven. Positionering obligaties: meer dan zoeken naar rendement In het huidige klimaat is ons eerste advies aan beleggers om voldoende te spreiden tussen staatsobligaties (55%) en bedrijfsobligaties (45%). In de tweede plaats adviseren wij om te beleggen in landen waarvan de kredietwaardigheidsprognoses zijn verbeterd, zoals Spanje en Ierland. En ten derde willen we beleggers wijzen op de mogelijkheid om te profiteren van de relatieve waarderingen van landen ten opzichte van elkaar. Voorbeelden daarvan zijn de waarderingen van 10-jaars staatsobligaties van België versus die van Frankrijk en Nederlandse staatsobligaties versus hun Duitse tegenhangers. Angst voor rentestijgingen kan nog altijd leiden tot vlagen van volatiliteit. Maar in 2013 heeft de Fed, door het verruimende monetaire beleid voort te zetten, de primaire markt (voor nieuwe obligatie-emissies) wijd open weten te houden. Bovendien bleef het aantal bedrijfsfaillissementen beperkt. Wij denken dat de monetaire koers in 2014 heel geleidelijk zal worden gewijzigd. Verder zal 2014 naar verwachting het vijfde opeenvolgende jaar zijn waarin er per saldo meer bedrijfsobligaties (inclusief obligaties van financiële instellingen) worden afgelost dan uitgegeven; dit komt de waarderingen op de secundaire markt ten goede. daarom tegen een premie verhandeld op de primaire markt. In de huidige fase van de kredietcyclus raden wij beleggers aan, om obligaties van opkomende landen die in lokale valuta verhandeld worden te vermijden. Verder blijven wij de voorkeur geven aan thema-gerelateerde beleggingen in Europese financiële waarden, telecombedrijven en nutsbedrijven in perifere landen. Voor beleggers die bereid zijn meer risico s te nemen, kan onze selectie van high-yield senior bedrijfsobligaties uit de eurozone interessant zijn. Aanbevolen allocatie obligatieportefeuille Aanbevolen allocatie bedrijfsobligaties Investment-grade bedrijfsobligaties van lagere kwaliteit en kwalitatief hoogwaardige high-yield bedrijfsobligaties bieden nog altijd een aantrekkelijk extra rendement ten opzichte van core staatsobligaties (zoals Treasuries en Bonds). Wel is dit extra rendement laag in historisch perspectief. Liquide (goed verhandelbare) obligaties van opkomende markten zijn voornamelijk in Amerikaanse dollars genoteerd. Dergelijke obligaties kunnen gebruikt worden om spreiding aan te brengen in een portefeuille met Amerikaans staatspapier. Maar obligaties uit opkomende landen moeten wel concurreren met de meer risicovolle obligaties en worden 15% 10% 55% 20% Bron: ABN AMRO Private Banking Staats- en supranationale obligaties Investment-grade bedrijfsobligaties Obligaties opkomende markten (abs./total return fondsen) High-yield obligaties wereldwijd (fondsen)

14 12 december 2013 Valuta s Dollar gaat vroeg of laat stijgen Group Economics Georgette Boele Coordinator FX and Commodity Strategy Terreinwinst dollar versus euro verwacht Kijkend naar de euro versus de dollar stellen we vast dat de euro zich in 2013 beter wist te handhaven dan verwacht: de Europese munt wist zelfs wat terrein te winnen. Toch zijn wij er nog steeds van overtuigd dat de euro in 2014 en 2015 zal dalen ten opzichte van de dollar. Wij verwachten namelijk dat het monetaire beleid in Europa zal afwijken van het beleid dat de Fed in de VS voert. Het ziet ernaar uit dat de Fed in maart 2014 zal beginnen met het afbouwen van het stimulerings-beleid. Daarentegen zal het monetaire beleid in de eurozone naar verwachting voor langere tijd verruimend blijven. Bovendien voorzien we in de VS een sterke economische groeiversnelling, terwijl de eurozone-economie slechts traag herstelt. Hierdoor zou een einde moeten komen aan een lange periode van onderwaardering van de dollar versus de euro. Favorieten: Amerikaanse dollar, Britse pond en Zweedse kroon Op het gebied van valuta s is de Amerikaanse dollar onze eerste keuze. Daarnaast behoren ook het Britse pond en de Zweedse kroon tot onze favorieten. Met betrekking tot het Britse pond: in onze verwachtingen ten aanzien van de Britse economie zijn wij optimistischer dan de marktconsensus. Ook verwachten wij dat de Britse centrale bank de rente eerder en sterker zal verhogen dan de markt nu aanneemt. De Zweedse kroon zou eveneens moeten kunnen profiteren van een aantrekkende economie. Wij denken dat de markt momenteel te pessimistisch is over de vooruitzichten van de Zweedse economie en over de ontwikkeling van het monetaire beleid aldaar. Binnen Scandinavië is de Zweedse kroon onze favoriet, omdat deze munt meer cyclisch is en minder blootgesteld is aan grondstoffen. Bovendien is de kroon aantrekkelijk gewaardeerd. Voor wat betreft valuta s van opkomende markten hebben wij positieve verwachtingen van munten die sterk vervlochten zijn met de wereldhandel en met de economie van de VS. We zijn daarom positief over de Chinese yuan, de Koreaanse won, de Mexicaanse peso, de Chileense peso en de Poolse zloty. De yuan zou hierbij kunnen profiteren van marktliberalisatie, maar in 2015 in tegenstelling tot 2014 kan de munt te lijden krijgen van een economische groeivertraging in China. Onze visie op valuta s van grondstoffen-exporterende landen, waaronder de Australische dollar, de Nieuw-Zeelandse dollar en de Canadese dollar, is negatief. We zijn evenmin optimistisch over de valuta s van veilige havens, zoals de Japanse yen en de Zwitserse frank. Waardering dollar versus euro in termen van koopkracht 80% 60% 40% 20% -20% 0% -40% Bron: Bloomberg Afwijking dollar t.o.v. koopkrachtpariteit (%) overwaardering onderwaardering Beleggingscategorie Fundamentele visie Aanbevelingen Valuta Onderwaardering dollar versus euro zou in 2014 ten einde moeten komen. Positief ten aanzien van de yuan, ondersteund door liberalisatie; Chinese groei kan vertragen in In algemene zin hebben wij een voorkeur voor valuta s uit opkomende markten die vervlochten zijn met de wereldhandel en de Amerikaanse economie. G4 (USD, GBP, EUR, JPY) favoriet: Amerikaanse dollar. Dollarposities innemen bij een niveau van EUR/USD 1,30. Europese favorieten: Britse pond, Zweedse kroon. Favoriet Azië: Chinese yuan (versus de Amerikaanse dollar). Favorieten opkomende markten: Chinese yuan, Koreaanse won, Mexicaanse peso, Chileense peso en Poolse zloty.

15 Vooruitzichten eerste kwartaal Prognoses Kaders voor monetair beleid Research & Strategy en Group Economics Het marktlandschap zal in 2014 waarschijnlijk vooral bepaald worden door (reacties op) signalen van centrale banken met betrekking tot het monetaire beleid. Beperkte veranderingen in economische activiteit zullen minder gewicht in de schaal leggen. Centrale banken stemmen hun monetaire koers af op de door hen gehanteerde prognoses. Zo zijn de economische vooruitzichten voor de Fed van belang bij de afweging om al dan niet te beginnen met de afbouw van het verruimende beleid; bij de eventuele bestrijding van deflatierisico s zullen de ECB en de Bank of Japan zich, op hun beurt, eveneens laten leiden door prognoses. Monetaire koerswijzigingen hebben betrekking op een lokale context (bijvoorbeeld het Fed-beleid in de VS), maar hebben gevolgen voor de financiële markten wereldwijd. Die wereldwijde effecten kunnen haaks lijken te staan op de lokale realiteit. Macro (%) 2 december 2013 Reële groei BBP 2014 Inflatie 2014 ABN Markt ABN Markt AMRO visie AMRO visie VS 3,2 2,6 1,9 1,8 Eurozone 1,3 0,9 0,4 1,4 VK 3,0 2,2 1,7 2,5 Japan 1,9 1,7 2,7 2,3 Andere landen* 2,3 2,4 1,8 1,7 EM Azië 6,4 6,2 4,6 4,2 Latijns Amerika 3,5 3,0 8,4 7,1 EEMEA** 2,4 2,9 4,7 5,3 Wereld 3,7 3,4 3,9 3,4 Alle prognoses zijn jaargemiddelden van j-o-j veranderingen per kwartaal. * Australië, Canada, Denemarken, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Zweden en Zwitserland. ** Opkomend Europa, Midden-Oosten en Afrika Bron: ABN AMRO Group Economics, Consensus Economics, EIU Prognose aandelen Spot Actieve Voorwaarts 2 december 2013 strategie k/w 2014 MSCI ACWI 400,28 Overwogen 12,4 S&P ,90 Onderwogen 13,3 Euro Stoxx ,23 Overwogen 11,1 FTSE ,33 Overwogen 11,3 Nikkei ,07 Neutraal 16,0 DAX 9.401,96 Overwogen 11,1 CAC ,81 Overwogen 11,2 AEX 395,99 Overwogen 11,5 Hang Seng Index ,60 Neutraal 9,6 Shanghai SE Comp, 2.207,37 Overwogen 7,7 Straits Times Index 3.188,76 Neutraal 12,4 Overwogen - Neutraal - Onderwogen Prognose rente en obligatierendement (%) 2 dec K K K K VS Fed 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 3-maands 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 2-jaars 0,30 0,30 0,60 0,70 0,90 10-jaars 2,80 2,90 3,10 3,30 3,50 Duitsland ECB Refi 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 3-maands 0,20 0,20 0,20 0,20 0,30 2-jaars 0,10 0,10 0,20 0,30 0,50 10-jaars 1,74 1,70 1,90 2,00 2,20 Valutaprognose Valutapaar 2 dec K K K K EUR/USD 1,3551 1,30 1,28 1,25 1,20 GBP/USD 1,6357 1,59 1,58 1,56 1,52 EUR/GBP 0,8285 0,82 0,81 0,80 0,79 USD/CHF 0,9078 0,96 0,98 1,04 1,08 EUR/CHF 1,2302 1,25 1,25 1,30 1,30 USD/JPY 103, EUR/JPY 139, USD/CAD 1,0630 1,06 1,06 1,07 1,08 AUD/USD 0,9103 0,90 0,88 0,87 0,85 NZD/USD 0,8183 0,80 0,78 0,78 0,76 EUR/NOK 8,3029 8,00 8,00 7,75 7,75 EUR/SEK 8,8796 8,75 8,50 8,50 8,25

16 14 december 2013 Hedge funds Voor een veerkrachtigere portefeuille Research & Strategy Olivier Couvreur CIO Multimanager Hedge Funds Erik Keller Senior Hedge Fund Analyst Beter rendement voor defensieve beleggers Voor het grootste deel van 2013 hanteerden wij een overwogen advies voor hedge funds in defensieve portefeuilles. Obligatiebeleggers realiseerden hiermee een extra, enkelcijferig procentueel rendement, bij een gelijkblijvende volatiliteit. Dit wijst erop dat gediversifieerde funds of hedge funds in een omgeving van lage obligatierendementen en beweeglijke rentes hun rol naar behoren vervuld hebben. De risico s voor obligatiebeleggers zijn niet volledig verdwenen. De angst voor hogere rentes zal de kop op blijven steken en er blijft behoefte aan alternatieve bronnen van rendement. Wij handhaven daarom onze positieve visie ten aanzien van gediversifieerde funds of hedge funds. Kansen voor hedge fund strategieën Gematigde economische groei en gunstige marktomstandigheden zullen in 2014 ten goede komen aan verschillende hedge fund strategieën. Sommige hedge fund strategieën, zoals die van global macro/commodity trading advisors (CTA) hedge funds, kwamen in 2013 niet goed uit de verf. Toch kunnen dergelijke hedge fund strategieën de komende tijd meer in trek raken bij beleggers, als de risico s van traditionele beleggingen zoals aandelen en obligaties zwaarder gaan wegen. De vooruitzichten van long/short equity hedge funds en eventdriven hedge funds beschouwen wij als het meest veelbelovend. Voor beide strategieën hanteren wij een positief advies. De lage of beperkte correlatie tussen aandelen onderling en de verschillen in performance tussen de diverse regio s, sectoren en individuele aandelen bieden mogelijkheden om extra rendement te genereren via een breed scala aan long/short equity strategieën. Bovendien hebben beheerders van deze hedge funds hun long en short portefeuilles weten uit te breiden zonder dat hun markt exposure wezenlijk is toegenomen. Overnameactiviteit goed voor event-driven strategieën Fusie- en overnameactiviteiten zullen naar verwachting toenemen in Event-driven hedge funds kunnen hiervan profiteren, omdat een hoger aantal fusies en overnames de beleggingsmogelijkheden voor deze hedge fund strategieën vergroot. Daarnaast profiteren event-driven hedge funds van een groeiend aantal aandeelhoudersvriendelijke initiatieven: activistische fondsbeheerders eisen van ondernemingen dat zij aandeelhouderswaarde creëren door middel van herstructureringen of, in het geval van grote kasreserves, dividendverhogingen. In 2013 vormden relative-value hedge fund strategieën (neutraal advies) met een focus op obligatie- en kredietmarkten geen sterke aanjagers van funds of hedge funds. Maar gezien het vergevorderde stadium van de rally op de obligatiemarkten en de ontwikkeling van kredietmarkten in het kwalitatief lagere segment, menen wij dat er in 2014 kansen liggen voor dit type hedge funds. Global macro en CTA funds terug van weggeweest Gemiddeld genomen hebben global macro en CTA hedge funds over de laatste drie jaar een minder goed resultaat behaald dan hedge funds die andere strategieën volgen. Toch kunnen global macro en CTA hedge funds, zowel vanwege hun focus op goed verhandelbare beleggingsinstrumenten als uit spreidingsoogpunt, nog steeds interessant zijn. We verwachten dat global macro en CTA hedge funds in 2014 op meer belangstelling van beleggers kunnen rekenen, aangezien het de enige hedge funds zijn die kunnen profiteren van langdurige koersdalingen op de obligatie- of aandelenmarkten. Naarmate markten zich verder normaliseren in 2014 kunnen deze hedge funds ook profiteren van positieve koerstrends op obligatie- en aandelenmarkten. Hoewel het nog te vroeg is voor een opwaardering van ons advies, verwachten wij dat de performance van global macro en CTA hedge funds in de loop van 2014 zal herstellen. Maandelijkse fusie- en overnametransacties USD miljard Bron: Lyxor okt-09 okt-10 okt-11 okt-12 okt-13

17 Vooruitzichten eerste kwartaal Grondstoffen Vraag en aanbod nog niet in balans Group Economics Georgette Boele Coordinator FX and Commodity Strategy Casper Burgering Senior Sector Economist, Industrial Metals Neutrale visie op grondstoffen De toename van de economische activiteit die wij voor 2014 verwachten, zal onvoldoende zijn om het overaanbod in grondstoffen teniet te doen. In China vindt een verschuiving plaats van investeringsgeleide groei naar groei op basis van particuliere consumptie. Grondstoffen met een link naar stijgende inkomens en veranderende consumptiepatronen zullen het dan ook beter doen dan grondstoffen die gebruikt worden voor bouw en infrastructuur. De plannen die in november bekend werden gemaakt na het Derde Plenum (een congres van de Chinese Communistische Partij) zijn ambitieus, maar de tijdslijnen ervan zijn nog vaag. De Communistische Partij wil onder meer de vervuiling te lijf gaan en streeft ernaar de prestaties van lokale overheden niet alleen te beoordelen op basis van BBP-groei maar ook op basis van andere criteria. In 2015 zal de economische groei in China naar verwachting afnemen, al zal dit slechts beperkte gevolgen hebben voor de grondstoffenvraag. Lokale overheden zullen hun investeringen wellicht anders gaan inrichten, waardoor hun vraag naar grondstoffen kan afnemen. Maar het urbanisatieproces in China zal hierbij een compenserende factor zijn. Rente en overaanbod raakt andere segmenten In de VS nadert de afbouw van het verruimende monetaire beleid; in China wordt de kredietgroei afgeremd. Grondstoffen die gevoelig zijn voor rentestijgingen, zoals edelmetalen, kunnen te lijden krijgen van deze ontwikkelingen. In 2014 kan ook de olieprijs onder druk komen te staan, gezien het overaanbod van olie en de afnemende geopolitieke risico s. Onze visie op ijzerhoudende metalen is negatief, omdat ook in dit segment sprake is van overaanbod. Wij verwachten lagere prijzen voor staal en ijzer. Ten aanzien van agri-grondstoffen hanteren we, in grote lijnen, een neutrale visie. Dicht bij evenwicht: vraag en aanbod koper miljoenen tonnen Voorraden in weken van consumptie (r-as) Koperproductie Koperconsumptie weken... maar basismetalen hebben goede kaarten Wij verwachten hogere prijzen voor basismetalen in 2014 en 2015, omdat de vraag- en aanbodverhoudingen gunstig zijn. Voor wat betreft koper stellen we vast, dat vraag en aanbod vrijwel in balans zijn (zie grafiek). De prognoses voor aluminium zijn solide op langere termijn: vanwege de positieve verwachtingen ten aanzien van de vraag voorzien wij een gestage stijging van de aluminiumprijzen. China s werelds grootste aluminiumproducent heeft ambitieuze herstructureringsplannen voor de aluminiumsector: het land wil verouderde aluminiumfabrieken sluiten en het overaanbod op de Chinese markt terugdringen, om zo de aluminiumprijs te ondersteunen Bron: Metal Bulletin Beleggingscategorie Fundamentele visie Aanbeveling Grondstoffen Neutraal Neutrale visie op de CRB Index voor Negatieve visie op olie en goud; gematigd positief ten aanzien van basismetalen. Neem een brede positie in grondstoffen via indices.

18 16 december 2013 Vastgoed Profijt van economisch herstel Research & Strategy Manuel Hernandez Fernandez Property Specialist De argumenten die ten grondslag liggen aan onze neutrale visie ten opzichte van vastgoed zijn nog altijd van kracht. Terugkijkend was 2013 een jaar waarin de vastgoedmarkt onder druk kwam te staan, omdat beleggers vreesden dat de Fed dit jaar zou beginnen met de afbouw van het stimuleringsbeleid. Kijken we vooruit, dan ligt er een geleidelijk herstel van de wereldeconomie in het verschiet; vastgoedbedrijven kunnen daarvan profiteren. De vastgoedsector is veerkrachtiger geworden. Bovendien zal het aantrekken van de economie een gunstig effect hebben op deze beleggingscategorie. Wel dienen we bevestigd te zien dat de economie daadwerkelijk herstelt. Daarnaast is er nog altijd sprake van onzekerheid die verband houdt met de gevoeligheid van de sector voor monetaire beleidswijzigingen. We zijn positief over het potentieel van Amerikaanse real estate investment trusts (REIT s), vanwege het gebrek aan nieuw vastgoedaanbod en vanwege het economisch herstel. Wij verwachten dat de cyclische vastgoedsegmenten (zoals hotels en kantoren) zich voorlopig kunnen verheugen in de toenemende aandacht van beleggers (zie grafiek), onder meer vanwege de aantrekkelijke waarderingen en de afnemende zorgen over de renteontwikkeling. Verbetering transactievolumes Europees kantoorsegment H H EUR miljard % Bron: RCA, Invesco H in miljard (linkeras) H in miljard (linkeras) Verschil % (rechteras) CEE Duitsland Scandinavië Benelux Frankrijk Italië Spanje VK Duurzaamheid Duurzaam beleggen 2.0 Sustainable Development Solange Rouschop Sustainability Manager Retail & Private Banking Het is duidelijk dat duurzaam beleggen een sterke ontwikkeling doormaakt. Steeds meer institutionele en particuliere beleggers implementeren de duurzame benadering in hun beleggingsstrategie. En net zoals het aantal duurzame beleggers toeneemt, groeit het duurzaamheidsconcept zelf. Verschillende megatrends geven momenteel vorm aan de duurzame beleggingsindustrie. Onderwerpen als milieuproblematiek en klimaatverandering staan traditiegetrouw hoog op de duurzaamheidsagenda. Maar inmiddels zijn thema's zoals grondstoffenschaarste en economische ontwikkeling eveneens van belang bij het uitzetten van een duurzaam beleggingsbeleid. Impactbeleggen Het zogenoemde impactbeleggen toont aan hoe bedrijfsmodellen van commerciële ondernemingen ingezet kunnen worden om maatschappelijke issues aan te pakken. Door te beleggen in dergelijke bedrijven, kunnen beleggers een dimensie toevoegen aan het financiële rendement: een (meetbaar) maatschappelijk rendement. Microfinanciering, het verstrekken van kleine leningen aan ondernemers in ontwikkelingslanden, is een domein waar impactbeleggen een positief effect kan hebben. In de afgelopen tien jaar is microfinanciering uitgegroeid tot een beleggingscategorie die stabiele en aantrekkelijke rendementen oplevert. Beleggen in microfinancieringsprojecten is daarmee een goed voorbeeld van impactbeleggen: een combinatie van sociale impact en financieel rendement.

19 Vooruitzichten eerste kwartaal Private equity Kijk naar kwaliteit Research & Strategy Olivier Palasi Head Private Equity De private equity industrie blijft groeien: in 2012 steeg het beheerd vermogen binnen dit beleggingssegment tot USD 3,3 biljoen. In 2013 werd tot dusver USD 10,2 miljard aan nieuw kapitaal opgehaald (zie grafiek). Het niveau van uitkeringen in cash blijft aanzienlijk en brengt een nieuwe generatie private equity fondsen voort. De meest recente uitkeringen vanuit private equity projecten brengen herinneringen boven aan de periode van 2005 tot De financiële crisis en de recessie hebben de droom van snelle rendementen op private equity investeringen wreed verstoord. Veel beheerders van private equity fondsen realiseren zich inmiddels dat uitgekeerde bedragen door beleggers niet snel worden omgezet in nieuwe fondsinvesteringen. Aan de andere kant worden beleggers (de zogenoemde limited partners ) door hoge uitkeringen wel gestimuleerd om actief te blijven op het gebied van private equity. Kapitaal dat beschikbaar is om te worden belegd in private equity projecten wordt ook wel dry powder (droog kruit) genoemd. De hoeveelheid dry powder is gegroeid tot USD 1,2 biljoen; een niveau vergelijkbaar met Een dry powder niveau boven de USD 800 miljard kan beschouwd worden als excessief. Als er zoveel geld beschikbaar is, kan dat ertoe leiden dat private equity partijen teveel gaan betalen voor bedrijven waarin zij investeren. naar de beurs; naar verwachting zal dit aantal voor het einde van het jaar met 15 zijn gestegen. Ook op het gebied van financieringsactiviteiten loopt de VS voorop. Daarentegen zien we het aantal deals in Europa sterk afnemen. In China blijft het venture capital segment groeien. In het groeisegment halen fondsen die gericht zijn op Azië het meeste kapitaal op, gevolgd door fondsen die focussen op het Midden-Oosten & Israël, Zuid-Amerika en Afrika. Deze regio s hebben nog geen volwassen private equity markt; vandaar dat de vraag naar groeibeleggingen daar groot is. De kleine buyout markt blijft goed presteren. In dit segment zijn private equity managers in staat om bedrijfsprestaties aanzienlijk te verbeteren, door zowel de operationele bedrijfsvoering als de kapitaalstructuren van deze ondernemingen te optimaliseren. Jaarlijks opgehaald private equity kapitaal Aziatische beleggers en staatsfondsen meest actief Naar verwachting zullen vooral private equity beleggers uit regio s buiten de VS en Europa van zich laten horen in We denken dan met name aan beleggers en staatsfondsen (sovereign wealth funds) uit Azië. Aziatische staatsfondsen hebben inmiddels meer dan USD 5 biljoen onder hun hoede en vormen daarmee een belangrijke bron van kapitaal, zowel nu als in de toekomst. Deze partijen hebben een zeer lange beleggingshorizon en kunnen aanzienlijke belangen nemen in de fondsen waar zij in beleggen. Met nieuwe staatsfondsen die de markt betreden, neemt de druk toe om de beste private equity fondsen te selecteren Totaal opgehaald kapitaal (in USD miljard) Aantal gesloten fondsen Regionale ontwikkelingen In de VS zien we het aantal beursgangen in het venture capital segment toenemen: in de eerste negen maanden van 2013 gingen 55 door venture capital gefinancierde bedrijven 0 Bron: Preqin okt 2013 Jaar van definitieve fondssluiting

20 18 december 2013 Performance en risico Op beheerste wijze profiteren van herstel Research & Strategy Hans Peters Head Investment Risk Emilia Bruera Investment Risk Specialist Gunstige omstandigheden Lage volatiliteit en beperkte correlaties helpen om een goede risicobalans en gedegen spreiding te realiseren. De verwachte volatiliteit van de S&P 500, zoals weergegeven door de VIX, ligt duidelijk onder het 10-jaars gemiddelde en bevindt zich op het laagste niveau sinds 2007 (zie grafiek). Bovendien zorgt de huidige lage correlatie tussen markten ervoor, dat aandelenkoersen momenteel vooral het specifieke potentieel van bedrijven weerspiegelen en niet zozeer het algemene marktsentiment. Deze factoren stellen beleggers in staat om hun portefeuilles veerkrachtiger te maken. Bovendien zorgen de relatief lage kosten ervoor dat beleggers, wanneer nodig, hun posities kunnen afdekken. Door nu gebruik te maken van de gunstige omstandigheden, kunnen beleggers hun portefeuilles beter bestand maken tegen de onzekerheden die 2014 waarschijnlijk voor hen in petto heeft. Onderliggende visie onveranderd Wij zijn overwogen in de risicovollere beleggingscategorieën, met name aandelen en bedrijfsobligaties. Voor core staatsobligaties hanteren we een onderwogen advies. In conservatieve portefeuilles en portefeuilles met een gebalanceerd profiel houden we een buffer van cash aan, om risico s te beperken en om middelen gereed te hebben mochten zich kansen voordoen waarvan we willen profiteren. Ten aanzien van de actieve strategieën binnen de assetallocatie (obligaties, aandelen, alternatieve beleggingen) worden strikte kaders voor risicobeheersing in aanmerking genomen. Performance De absolute resultaten zijn dit jaar (tot dusver) positief voor alle profielen, zowel in euro s als in Amerikaanse dollars. Uitzondering hierop is profiel 1 in dollars: hier werd een vrijwel neutraal resultaat geboekt, vanwege de achterblijvende performance van Amerikaanse staatsobligaties, bedrijfsobligaties en schuldpapier van opkomende markten. De relatieve rendementen van in euro s genoteerde portefeuilles waren positief in de profielen 2 tot 5. Dit kwam vooral door de overweging in aandelen versus de onderweging in staatsobligaties. Obligaties en aandelen van opkomende markten ontwikkelden zich ongunstig, wat een negatief effect had op de relatieve performance van de profielen 1 en 6. Met betrekking tot de in dollars genoteerde portefeuilles: in alle profielen, met uitzondering van profiel 6, was het relatieve resultaat positief. In profiel 6 was het resultaat vrijwel neutraal, onder invloed van de matige prestaties van aandelen uit opkomende markten. Volatiliteit (VIX Index) t.o.v. 10-jaars gemiddelde gemiddelde Bron: Bloomberg Resultaten van tactische t.o.v. strategische assetallocatie EUR USD 22 mei 2003 tot 2 december 2013* 2013 YTD (2 december 2013) 22 mei 2003 to 2 december 2013* 2013 YTD (2 december 2013) Strategisch Tactisch Extra rend. Strategisch Tactisch Extra rend. Strategisch Tactisch Extra rend. Strategisch Tactisch Extra rend. Profiel 1 58,06 67,09 5,72 2,94 1,82-1,09 53,08 68,50 10,07-0,54-0,01 0,53 Profiel 2 62,44 73,81 7,00 4,63 4,73 0,10 62,38 79,08 10,28 2,59 4,27 1,64 Profiel 3 79,75 102,89 12,87 6,66 7,35 0,65 87,29 111,93 13,15 5,76 8,00 2,12 Profiel 4 86,53 110,11 12,64 9,41 10,07 0,6 100,23 123,19 11,47 10,11 12,09 1,80 Profiel 5 99,15 127,54 14,26 12,22 12,68 0,41 118,75 144,81 11,91 14,58 15,84 1,10 Profiel 6 104,67 131,88 13,30 14,35 14,12-0,21 129,45 151,82 9,75 18,02 18,01-0,01 * Profiel 1 en 2 zijn gekoppeld aan het oude conservatieve profiel, profiel 3 en 4 aan het oude balanced profiel en profiel 5 en 6 aan het oude groeiprofiel.

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en.

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en. Edelmetalen Watch Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research Van pessimist naar optimist 18 februari 2016 Georgette Boele Co-ordinator FX & Precious Metals Strategy Tel: +31 20 629 7789 georgette.boele@nl.abnamro.com

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 1 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Financial Markets weekly 17 oktober 2011

Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Algemeen Het herstel in de financiële markten zette zich ook in de voorbije week verder door. Onder beleggers was sprake van een grotere bereidheid tot meer risk

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 5. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 5. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 5 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Kwartaalverslag derde kwartaal 2013

Kwartaalverslag derde kwartaal 2013 Kwartaalverslag derde kwartaal 2013 The problem with patience and discipline is that it requires both of them to develop each of them - Thomas Sterner - Opvallend Quantitative Easing (het maandelijks opkopen

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 Korte terugblik 2013 Ben Bernanke, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van Centrale Banken (de Fed ), was in 2013 voor het tweede jaar op rij één van de blikvangers

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Samenvatting Hoofdpunten In het derde kwartaal zorgden twijfels over de houdbaarheid van de economische groei in China voor onrust op de financiële

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan?

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan? Beleggen in 2013 1. Op 18 december publiceerden wij een gedachtewisseling over beleggen in 2013. Op basis hiervan hebben wij in ons team onze visie op beleggen voor het nieuwe jaar opgesteld. De Andreas

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp.

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp. NOTULEN van de jaarlijkse algemene vergadering van Participanten van Steady Growth Fund, gevestigd en kantoorhoudende te Polarisavenue 97, 2132 JH Hoofddorp (de vennootschap) gehouden te Hoofddorp op 28

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Wall of worry. 17 maart 2016

Wall of worry. 17 maart 2016 17 maart 2016 Wall of worry De MSCI World aandelenindex (uitgedrukt in Euro) is sinds 11 februari 12,5% hersteld maar staat nog -5,5% vanaf het begin van het jaar. Een combinatie van factoren zorgde voor

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Anna Timmermans 27 september 2007 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten 2 Huidig

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

Op stoom. Uitgave 4e kwartaal 2013. Beleggingsstrategie

Op stoom. Uitgave 4e kwartaal 2013. Beleggingsstrategie Op stoom Uitgave 4e kwartaal 2013 Beleggingsstrategie Vooruitzichten vierde kwartaal 2013 Op stoom Beleggers zien zich momenteel geconfronteerd met verschillende uitdagingen. In de eerste plaats zijn hogere

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015 MarketScope Een maandelijkse visie op actuele en potentiële ontwikkelingen op de wereldwijde markten De markten zijn in de afgelopen maanden sterk gestegen, gedreven door de vraag naar risicovolle beleggingen.

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Beleggingsvisie. Specials. Pagina 2: Fondsselectie Pagina 3: Fonds onder de aandacht

Beleggingsvisie. Specials. Pagina 2: Fondsselectie Pagina 3: Fonds onder de aandacht Beleggingsvisie Specials Pagina 2: Fondsselectie Pagina 3: Fonds onder de aandacht - Totaaloplossing voor de dynamische wereld van vandaag Economische omgeving Na gedenkwaardig kwartaal blijft klimaat

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Meesterlijke selectie. Uitgave 2 e kwartaal 2014. Beleggingsstrategie

Meesterlijke selectie. Uitgave 2 e kwartaal 2014. Beleggingsstrategie Meesterlijke selectie Uitgave 2 e kwartaal 2014 Beleggingsstrategie Maart 2014 Vooruitzichten tweede kwartaal 2014 Meesterlijke selectie Het grootste deel van 2014 ligt nog voor ons. Wat ons betreft biedt

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 14 april 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Na een voor obligatiebeleggers heel goed 2014 zijn de eerste

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2008 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten

Nadere informatie

Beleggingsvisie 2016. 15 december 2015

Beleggingsvisie 2016. 15 december 2015 Beleggingsvisie 2016 15 december 2015 Onze onderscheidende kracht Financiële onafhankelijkheid als drijfveer Dick van Rhee 15 december 2015 Wat is het onderscheidend vermogen van de Rabobank? Wat is het

Nadere informatie

BETERE ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN VOOR 2013 ONDERSTEUNEN VOORKEUR VOOR AANDELEN

BETERE ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN VOOR 2013 ONDERSTEUNEN VOORKEUR VOOR AANDELEN Persbericht Bank of America Merrill Lynch Financieel Centrum 2 King Edward Street Londen EC1A 1HQ Neem voor meer informatie voor de media contact op met: Carolien Pors Media Relaties Nederland Merrill

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 6 maart 2014 Rentevisie Update maart 2014 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Op 18 december 2013 kondigde Ben Bernanke, de toenmalige

Nadere informatie

Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt?

Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt? Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt? Frank Lierman Chief Economist Dexia Bank België Quest Investor Club Osterriethhuis, Antwerpen 11.2.2 1 1. Verenigde Staten: een te snelle expansie?

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

Grondstoffen en beleggingsportefeuilles

Grondstoffen en beleggingsportefeuilles 30 Oktober 2015 Grondstoffen en beleggingsportefeuilles Door de marktomstandigheden tijdens de zomer hadden we een publicatie over het onderwerp grondstoffen even geparkeerd. Het marktherstel van oktober

Nadere informatie

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS Obligatie helpdesk Ze zijn de hoeksteen van vrijwel iedere beleggingsportefeuille: obligaties. Terecht, want vastrentende beleggingen hebben een fantastische bullmarkt beleefd. Maar wat gebeurt er met

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Visie 2016 BNG Vermogensbeheer Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Het beeld van 2015: de beurzen Het is niet altijd wat het lijkt -43% van top naar bodem 2 de schandalen Het is niet altijd

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013 Kwartaalrapportage Volendam, 14 januari 2013 Care IS Toelichting rendement Inleiding In de tabel hiernaast worden de rendementen van de Care IS profielportefeuilles over het vierde kwartaal en over heel

Nadere informatie

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P H I L I P S P E N S I O E N F O N D S B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G 7 P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g I n f o r m a t i e o v e

Nadere informatie

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Worksheet A Factsheets Fondsen Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Datum: ultimo juni 2009 In het kader van het Flexibel Spaarpensioen zijn door uw pensioenfonds 8 fondsen geselecteerd, waarin

Nadere informatie

SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN. Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012

SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN. Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012 SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012 1 Wie zijn de schuldenaren? Bedrijven zij lenen om te investeren Gezinnen zij lenen om een huis te kopen (of om de aankoop

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

beleggingsvisie update Zwakke fase in de mondiale conjunctuur Aandelen blijven aantrekkelijk

beleggingsvisie update Zwakke fase in de mondiale conjunctuur Aandelen blijven aantrekkelijk beleggingsvisie update Mei/Juni 2013 Vermogensadvies en Vermogensbeheer maandelijkse nieuwsbrief Zwakke fase in de mondiale conjunctuur De wereldeconomie bevindt zich in een zwakke fase. Voor een deel

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Update juli 2014 Beleggen

Update juli 2014 Beleggen Update juli 2014 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Op 5 juni heeft de Europese Centrale Bank (vanaf nu afgekort naar ECB) opnieuw drastische maatregelen aangekondigd. De rente

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie