Een ten opzichte van de Securities Fraud Class Action rechtsvergelijkend onderzoek. Opgesteld door: G.A. C. S452746,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een ten opzichte van de Securities Fraud Class Action rechtsvergelijkend onderzoek. Opgesteld door: G.A. C. S452746,"

Transcriptie

1 OGELIJKHEID TOT HET INSTELLEN VAN EEN COLLECTIEVE RECHTSVORDERING STREKKENDE TOT SCHADEVERGOEDING TE VOLDOEN IN GELD WEGENS SCHADE TOEGEBRACHT AAN BELEGGINGSVERMOGEN. Een ten opzichte van de Securities Fraud Class Action rechtsvergelijkend onderzoek. Opgesteld door: G.A. C. S452746,

2 2

3 INDEX Dankwoord. IV Hoofdstuk 1. Inleiding 1.1. Het oogmerk van de scriptie De samenstelling van en aanleiding voor de scriptie.. 6 Hoofdstuk 2. Beschrijving 2.1. Collectieve actie binnen het Nederlandse ondernemingsrecht Securities Fraud Class Action. 12 Hoofdstuk 3. Analyse Voorname verschillen tussen S.F.C.A. & de collectieve actie Hoofdstuk 4. Conclusie Aanbevolen wetswijzigingen en codificaties. 24 Bronnen: Literatuurlijst..25 Jurisprudentielijst III 3

4 Dankwoord. Enerzijds bedank ik graag vakcoördinator Mr. D.M.J. van Abeelen voor haar sturing en begeleiding. Anderzijds bedank ik graag medestudent G.J. Fredriks voor het beluisteren en becommentariëren van mijn gedachtekronkels. IV 4

5 Hoofdstuk 1 INLEIDING 1.1. Het oogmerk van de scriptie. De Volksvertegenwoordiging van Nederland opperde in het vergaderjaar de mogelijkheid tot afschaffing van het verbod op het voeren van een collectieve actie welke in geld is uitgedrukt. 1 De wetswijziging van art. 3:305a lid 3 van het Burgerlijk Wetboek (B.W.) is nog steeds niet tot uiting gekomen. Artikel 3:305a van het Burgerlijk Wetboek (B.W.) geeft een stichting of vereniging in Nederland de mogelijkheid een collectieve actie in te stellen voor zover zij de gelijksoortige belangen van de desbetreffende personen ingevolge haar statuten behartigt. Indertijd besloot de Nederlandse wetgever om de werking van deze collectieve actie te reduceren tot een schadevergoeding, verbod, gebod dan wel een verklaring voor recht welke niet in geld is uitgedrukt. 2 Blijkens de Memorie van Toelichting 3 van art. 3:305a lid 3 van het Burgerlijk Wetboek (B.W.), zou het weglaten der derde lid problemen doen rijzen bij de individualisering van de omvang der beleggingsschade. Onder individualisering moet in dit verband de problematiek rondom het op collectief niveau bepalen van de mate waarin sprake is van een in het maatschappelijk verkeer geaccepteerd individueel beleggingsrisico en hieruit voortvloeiend de mate waarin de laedens ten opzichte van de individuele belegger verantwoordelijk gehouden kan worden voor geleden schade, begrepen worden. In de Verenigde Staten wordt het causaal verband tussen de schadeveroorzakende gedraging en de schade per individu, hetgeen vereist is voor het bepalen van de schadevergoeding in een procedure, ondervangen middels de Fraud on the market theory., hetwelk een onderdeel is van de Efficient Capital Market Hypothesis. Beide principes vormen een uitgangspunt van Rule 10b-5 van de United States Securities Exchange Act en worden gebruikt bij Class Actions (collectieve acties) inzake Securities Fraud (fraude middels financiële instrumenten). Het voorgaande maakt duidelijk dat de Class Action en de Collectieve actie op materieel niveau gelijkenissen vertonen daar zij er beiden onder andere op gericht zijn een handreiking te bieden aan degenen welke schade hebben ondervonden wegens misleiding op de effectenmarkt. Het voorgaande maakt echter ook duidelijk dat de Class Action en de Collectieve Actie op procedureel niveau verschillen vertonen daar zij beiden op een andere 1 Handelingen II 2005/06, , nr. 88, p Bijlage bij Kamerstuk 22112, nr. 660, p Kamerstukken II 2008/09, , nr. 1, pp

6 Inleiding wijze invulling geven aan de formaliteiten welke een gelaedeerde moet doorlopen om zijn schade ten gevolge van misleiding op de effectenmarkt vergoed te zien. Aangezien beide acties op materieel niveau grotendeels overeenkomen, doch op procedureel niveau substantieel van elkaar verschillen, lenen zij zich bij uitstek voor een rechtsvergelijkend dan wel een literair onderzoek De samenstelling van en aanleiding voor de scriptie. Het rechtsvergelijkend onderzoek vangt aan met een beschrijving van de collectieve actie in paragraaf 2.1 en een beschrijving van de Securities Fraud Class Action in paragraaf 2.2. Hierbij wordt enerzijds de reikwijdte van beide acties behandeld, te weten een niet limitatieve behandeling van de verschillende ontstaanswijzen der collectieve schade welke aanhangig gemaakt kunnen worden bij de rechter. Het materiële aspect is behandeld om inzicht te verkrijgen in de onderliggende materie welke ten grondslag ligt aan het voeren van een collectieve actie. Mettertijd zal blijken dat het materiële aspect van beide acties elkaar grotendeels overlapt. De scriptie vervolgt met een analyse van de voornaamste verschillen tussen beide acties in hoofdstuk 3. Logischerwijs worden voornamelijk verschillen welke de basis kunnen vormen voor een codificatie dan wel wetswijziging onderzocht. Uit de verschillen zal een abstractie plaatsvinden van de voornaamste voor- dan wel nadelen van beide acties welke een toekomstig voorstel tot codificatie dan wel wetswijziging kunnen onderbouwen. Aldus tracht de scriptie een basis te leggen voor mogelijke optimalisaties van het systeem waarbinnen het collectief als eiser in regres optreedt. Hoofdstuk 4 bevat een conclusie waarin, aan de hand van de voor- dan wel nadelen uit de analyse, een afweging is gemaakt hetwelk aanbevelingen voortbrengt welke enerzijds trachten de machtsasymmetrie tussen de individuele belegger en de emittent te verminderen en anderzijds de kans op misbruik van de emittent trachten te verminderen door het repressieve karakter van rechtsbescherming inzake schade op de effectenmarkt gelieerd aan misbruik te herkennen en een voorstel te doen tot omzetting naar preventieve rechtsbescherming, hetwelk het vertrouwen van de beleggers versterkt. 6

7 Inleiding Aanleiding voor de scriptie was het contact tussen auteur en een bevriende belegger. 4 De belegger had tezamen met leden van zijn beleggingsclub substantiële vermogens verloren inzake de beursgang van World Online 5 en de afboeking op olie- en gasreserves van Royal Dutch Shell. 6. Gelaedeerden die weinig vermogen verloren hebben, zullen doorgaans niet individueel doorprocederen nadat de onrechtmatigheid van bepaalde handelingen in een collectieve actie is vastgesteld. Het gevolg is dat vertegenwoordigende organisaties van benadeelde partijen, ten gevolge van de ontstane machtsasymmetrie, een lagere vergoeding accepteren dan mogelijk zou zijn indien de rechter inzake de collectieve actie de mogelijkheid was toegekend om de schadehoogte vast te stellen. De scriptie laat dan ook het onderwerp van de Wcam, welke uitgaat van een schikking (vaststellingsovereenkomst) en de daarmee samenhangende opt-out bevoegdheid, buiten beschouwing en richt zich voornamelijk op de mogelijkheid tot het voeren van een collectieve actie welke in geld is uitgedrukt. 4 Geanonimiseerd. 5 HR , LJN: BH2162 (VEB e.a./world Online e.a.). 6 Hof Amsterdam (OK) 20 december 2007, JOR 2008, 36. 7

8 Hoofdstuk 2 BESCHRIJVING 2.1. Collectieve actie binnen het Nederlandse ondernemingsrecht. De collectieve actie uit art. 3:305a B.W. wordt gekenmerkt door het feit dat het een vorm van rechtsvervolging van de vermeende laedens in de zin van art. 3:316 B.W. is. 7 In een collectieve actie wijst de rechter op basis van art. 3:302 B.W. slechts 8 een declaratoire vonnis met betrekking tot de onrechtmatigheid van velerlei handelingen welke massaschade ten gevolge hebben, hetwelk de basis kan vormen voor een belegger om individueel door te procederen en zijn schade in vermogen uitgedrukt te krijgen. 9 Collectieve massaschade vindt zijn oorsprong onder andere in de overtreding van verboden waarop de Autoriteit Financiële Markten gedragstoezicht houdt, waaronder bijvoorbeeld het verbod op de handel in effecten met voorwetenschap 10 geschaard moet worden. 11 Collectieve massaschade kan ook voortvloeien uit een uitblijven van de, op grond van art. 5:25i W.f.t. ontstane verplichting van een emittent van financiële instrumenten op een gereglementeerde markt zoals de Amsterdam Stock Exchange tot openbaarmaking van koersgevoelige informatie enerzijds, dan wel de aanhoudende informatieverplichting aan de effectenmarkt anderzijds. 12 Koersgevoelige informatie is concreet, heeft rechtstreeks betrekking op de bieder of de doelvennootschap, is niet openbaar en de openbaarmaking oefent een significante invloed uit op de koers van financiële instrumenten (of derivaten daarvan). 13 Periodieke koersgevoelige informatie bestaat uit belangrijke financiële stukken zoals het jaarverslag, de jaarrekening en periodieke kennisgevingen aan de effectenmarkt, terwijl occasionele koersgevoelige informatie nieuwe gegevens omvat welke van invloed kunnen zijn op de fluctuatie van de vraag naar een financieel instrument (denk bijvoorbeeld aan de openbaring van de inter-jaarlijkse resultaatrekening, dividendbegrotingen, wijzigingen in de aandeelhouderstatus of bijvoorbeeld nieuwe ontwikkelingen uit de R&D afdeling), modificaties in de condities, garanties dan wel rechten welke gerelateerd zijn aan het 7 Mr. A. Croiset van Uchelen, Mr. R. Hermans, Mr. J. Lemstra en Mr. D. Lunsingh Scheurleer, 2007, pp Art. 3:305a lid 3 B.W. vormt een beperking op een in geld uitdrukbare collectieve vordering. 9 Universiteit van Tilburg Faculteit Rechtsgeleerdheid Departement privaatrecht, T.A.M. Karel, 2011, p Art. 5:53 lid 1 W.f.t. voor een definitie. 11 C. A. Hazeu, 2011, p Gerardus Theodorus Johannes Hoff, 2011, p Mr. C. Asser, 2009, p

9 Beschrijving financieel instrument en modificaties in de structuur dan wel verhoudingen van het aandeelhouderschap van een beursgenoteerde vennootschap. 14 Een emitterende instelling kan in een collectieve actie aansprakelijk worden gehouden voor beleggingsschade als gevolg van een misleidende prospectus op grond van art. 6:194 B.W. dan wel art. 6:162 B.W. indien het andere mededelingen betreft. 15 Het Bestuur dan wel de R.v.C. kan in een collectieve actie aansprakelijk worden gehouden op grond van art. 2:139 jo. art. 2:249 B.W. 16 respectievelijk art. 2:150 B.W.. 17 Op de gelaedeerden, in dit geval de aandeelhouders dan wel certificaathouders, rust inzake de collectieve actie een bewijsplicht ter zake van het misleidend karakter van de geopenbaarde stukken. 18 De Hoge Raad erkent in dit verband echter wel het bestaan van het redelijk vermoeden, 19 waarbij inzake een normschending als uitgangspunt wordt aangenomen, dat zich een conditio sinee qua non verband heeft voltrokken tussen een misleidende prospectus en de beleggingsbeslissing van de gelaedeerden. 20 Om de kans op vaststelling van misleiding in een collectieve actie te verminderen, moeten de gepubliceerde jaarrekening en inter-jaarlijkse berichtgevingen aan de effectenmarkt voldoen aan de bepalingen van Titel 9 Boek 2 B.W. dan wel E.U. I.F.R.S., terwijl een jaarverslag specifiek moet voldoen aan art. 2:391 lid 2 B.W.. 21 Indien de financiële stukken dan wel berichtgevingen in gebreke blijven, kan de A.F.M. het Bestuur dan wel de R.v.C. verplichten een correctionele mededeling te doen inzake zeggenschap dan wel kapitaalbelang. 22 Een dergelijke aanwijzing kan niet strekken tot aantasting van de civielrechtelijke rechtshandeling waarop de correctionele mededeling ziet, 23 tenzij de W.f.t. zulks uitdrukkelijk bepaalt. 24 Om de marktwaarde van de vennootschap zo accuraat mogelijk te laten stroken met de realiteit, heeft de emittent, waaronder op grond van art. 4 lid 3 Bob tevens begrepen de buitenlandse bieder wiens effecten niet op een gereglementeerde markt in 14 Myriam Penninckx, 2005, p S.N. de Valk, Kluwer, 2009, p J.H.P.M. Raaijmakers, 2010, p J.B. Huizink & Dirk Schoenmaker, 2009, p Art. 150 Rv. welke vereist dat de beleggers het Casus Sine Qua Non-verband aantonen. 19 HR , RvdW 2009, 1403, r.o Mr. drs. A.C.W. Pijls en prof. mr. W.H. van Boom, WPNR 2010 (nr. 6834), p H. Beckman, Kluwer, 2008, p Art. 5:51 lid 1 W.f.t. (bevoegdheid van de Autoriteit Financiële Markten). 23 Art. 1:23 W.f.t. 24 S.C.J.J. Kortmann, 2008, p

10 Beschrijving Nederland worden verhandeld, 25 een onverwijlde openbaarmakingplicht na ontvangst van koersgevoelige informatie. 26 De openbaarmakingplicht kan worden vooruitgeschoven indien de volgende cumulatieve voorwaarden worden vervuld; geen misbruik ten opzichte van de markt, de behartiging van een legitiem doel voor één dan wel beide partijen en alle partijen garanderen dat de desbetreffende informatie confidentieel blijft. 27 Het ontbreken van een der voorgaande cumulatieve voorwaarden in combinatie met een te late openbaarmaking, pleegt inbreuk op art. 5:25i W.f.t. hetwelk een grond vormt voor aansprakelijkstelling. 28 Ten overvloede, koersgevoelige informatie welke op een A.v.A. wordt verstrekt ter repliek op vragen, moet na afloop van de vergadering onverwijld openbaar worden gemaakt. 29 Een Fairness Opinion dan wel accountantsverklaring disculpeert het bestuur niet van zijn onverkorte openbaarmakingplicht, indien het bestuur inzake een overname te weten komt dat de gepubliceerde financiële cijfers van een doelvennootschap frauduleus zijn opgesteld, waarbij opgemerkt moet worden dat indien het bestuur hiervan afziet, zij in een collectieve actie persoonlijk aansprakelijk gesteld kan worden op grond van art. 2:9 B.W. wegens schending van haar specifieke zorgvuldigheidsnorm jegens de aandeelhouders. 30 De verplichting tot onverwijlde openbaarmaking van koersgevoelige informatie rust op iedere uitgevende instantie, terwijl het verbod op handelen met voorkennis 31 dan wel marktmanipulatie, 32 voor eenieder geldt. 33 Beleggingsschade bestaat enerzijds uit vermogensschade, bestaande uit geleden verlies dan wel gederfde winst 34 en anderzijds uit andere schade. Indien opzet niet kan worden vastgesteld in de collectieve actie, zal het beginsel van de redelijke toerekening 35 en de eigen schuld leer 36 bij het individueel doorprocederen een mitigerende werking hebben op de hoogte van de vergoeding in regres. Het goedkeuringsrecht van de A.F.M. dan wel een andere 25 Mr. C. Asser, Kluwer, 2009, p Art. 5:25i W.f.t. (in het biedingproces geldt de verplichting onverkort). 27 Art. 5:25i lid 3W.f.t. & Gerardus Theodorus Johannes Hoff, 2011, p Schade door misleiding op de effectenmarkt, Bas Jan Jong, Kluwer, 2010, p F.J.P. van den Ingh, 2009, p M. Holtzer, A.F.J.A. Leijten, D.J. Oranje, , p Art. 5:56 W.f.t. 32 Art. 5:59 W.f.t. 33 J.B. Huizink & Dirk Schoenmaker, 2009, p Art. 6:95 lid 1 jo. 6:96 lid 1 B.W. voor een overzicht van redelijke kosten uit vermogensschade welke voor vergoeding in aanmerking komen. 35 Art. 6:98 B.W. 36 Art. 6:101 B.W. 10

11 Beschrijving toezichthoudende instantie zoals de S.E.C. inzake een algemeen verkrijgbare prospectus, vooraleer effecten publiekelijk worden aangeboden dan wel worden toegelaten tot de handel op een in Nederland gelegen of functionerende gereglementeerde markt, vermindert de kans op collectieve massaschade ten gevolge van fraude. 37 De A.F.M. toetst de financiële stukken onder andere aan de hoofdregels uit art. 5:13-18 W.f.t. 38 Hierop bestaan vrijstellingen indien de effecten eerder zijn toegelaten op andere gereglementeerde effectenmarkten. 39 Een wijze om bestuurdersaansprakelijkheid te creëren inzake een collectieve actie, zijn de getrouw beeld verklaringen 40 van de jaarrekening en jaarverslag. 41 Aangezien een prospectus 42 bestaat uit een registratiedocument met gegevens over de uitgevende instelling, een verrichtingsnota met gegevens over de aangeboden effecten en een samenvatting, 43 kan zij als zodanig gekwalificeerd worden als een bijzondere vorm van reclame welke onderhevig is aan diverse wettelijke dan wel semiwettelijke regels, daar zij voor de potentiële nemers op de effectenmarkt van belang is omtrent het bepalen van de hoedanigheid van de instelling die met uitgifte is belast, respectievelijk de aandelen die geëmitteerd worden. 44 Logischerwijs is manipulatie van de prospectus dan ook bij uitstek de methode om negatieve vooruitzichten of resultaten te verbloemen en staat zij doorgaans centraal inzake collectieve acties. 45 Een juridische basis voor prospectusaansprakelijkheid wegens onjuiste berichtgeving kan enerzijds gevonden worden in de onrechtmatige daad. 46 Anderzijds in het leerstuk van de misleidende reclame 47 voor wat betreft de professionele belegger of het leerstuk van de 37 Art. 5:2jo. 5:9 W.f.t. inzake het goedkeuringsrecht van de A.F.M. 38 Arthur Severijn Hartkamp, 2007, p Onderzoekcentrum Onderneming en Recht 2007, p. 314, art. 5:3, 5:4 W.f.t. juncto art. 53, 54, 55 Vrijstellingsregeling W.f.t. 40 Art. 5:25c lid 2 W.f.t. juncto art. 5:25d W.f.t. 41 Mr. Drs. D.A.M.H.W. Strik, 2010, p Art lid 1 W.f.t. juncto art. 1k B.t. 43 M.J.G.C. Raaijmakers, 2006, p J.R. Schaafsma 1996, p Hof Amsterdam (OK) 20 december 2007, JOR 2008, 36 (sprekend hierbij is het voorbeeld van te hoog opvoeren van olie- en gasreserves door Shell). 46 Art. 6:162 B.W. 47 Art. 6: B.W. (niet van toepassing op aansprakelijkheid wegens hetgeen in een overeenkomst is bepaald, vereist is dat de effecten daadwerkelijk zijn genomen tenzij de effecten onderhands zijn geplaatst en ten gevolge van deze plaatsing de verplichting is ontstaan van het openbaar maken van een prospectus), zie hieromtrent Willem Christiaan Leonard van der Grinten 1996, p

12 Beschrijving oneerlijke handelspraktijken 48 voor wat betreft de particuliere belegger. 49 De onverkorte aansprakelijkheid wegens prospectusgebreken blijft onverlet indien de emittant extra informatiewinning aan de effectenmarkt aanbiedt en de bewijsplicht omtrent het aantonen dat het prospectusgebrek geen misleidend karakter kan worden toebedeeld, rust in een collectieve actie op de schouders van de emittant. 50 Het principe van de maatman-belegger, de doorsnee geïnformeerde, behoedzame en consciëntieuze burger tot wie het prospectus is gericht, bepaalt de mate waarin een belegger bereid is een prospectus uit te diepen en werd door de Hoge Raad in het arrest van de V.E.B. versus World Online toegepast om te bepalen in hoeverre een prospectus misleidend is. 51 De oorsprong van deze relatief nieuwe graadmeter kan gevonden worden in het concept van de reasonable shareholder welke veelvuldig is toegepast als materieel criterium inzake het bepalen van de damage causation ten gevolge van Securities Fraud. 52 Het gevolg van laatstgenoemde criterium is dat incorrecte, incomplete bepalingen welke een misleiding behelzen en een wijziging in de financiële beslissingen der beleggers tot gevolg heeft dan wel kan hebben, de basis kunnen vormen voor aansprakelijkheid in een collectieve actie, waarbij moet worden opgemerkt dat banken niet zijn uitgesloten van aansprakelijkheid wegens berichten welke naast het prospectus werden geopenbaard Securities Fraud Class Action. De Class Action is een rechtsinstrument welke een of meerdere partijen, genaamd Class respresentatives, in staat stelt namens andere belanghebbenden, genaamd absent Class members, te procederen. 54 Een Class Action vereist op zijn minst één eiser die schade heeft geleden welke bereid is voor de groep benadeelden als hoofdvertegenwoordiger (lead plaintiff) op te treden, hetwelk doorgaans de Class member zal zijn die het meeste vermogen heeft verloren. 55 Securities kunnen bestaan uit nota s, voorraden, banktegoeden, schuldbewijzen, overdraagbare aandelen en 48 Art. 6:193 a-j B.W. (niet van toepassing op aansprakelijkheid wegens hetgeen in een overeenkomst is bepaald). 49 P.G.F.A. Geerts,E.R. Vollebregt, 2009, pp J. Spier 2009, p HR , LJN: BH2162 (VEB e.a./world Online e.a.). 52 Gaëtane Schaeken Willemaers 2011, p. 168 onderaan. 53 Mr. drs. A.C.W. Pijls en prof. mr. W.H. van Boom, WPNR 2010 (nr. 6834), p Robert G. Bone, 2011, p Stephen J. Choi, Jill. E. Fisch, A.C. Pritchard, 2005, p

13 Beschrijving iedere investering welke algemeen als security wordt erkend. 56 De ontplooiing van instrumenten, het vooropzetten van plannen, het gebruik van kunstgrepen, de verklaring van feiten, het weglaten van de verklaring van feiten en het aangaan van activiteiten, gebruiken of handelswijzen in een onderneming, kunnen, indien zij bedrog ten opzichte van een persoon tot gevolg hebben, als frauduleuze acties worden bestempeld. 57 Hieronder is een niet-limitatief overzicht gegeven van bekende voorbeelden van Securities Fraud; - Corporate misconduct: fraude door high level corporate officials. Sinds de Enron zaak is dit type fraude op de voorgrond getreden Discontinued company names: de oprichting van een organisatie als ware het een andere organisatie is, met als doel de verkoop van aandelen waarbij fraudeurs de illusie wekken dat beleggers aandelen kopen in een andere organisatie Internet fraud: de Securities and Exchange Commission heeft aangegeven dat hieronder een pump-and-dump beleid moet worden verstaan, waarbij misleidende mededelingen over het internet het idee van een stijgende koers moeten opwekken, waarna de fraudeurs nadat de koers een bepaald niveau heeft bereikt, massaal de eigen aandelen verkopen Insider trading: het verhandelen van aandelen door leden van de vennootschap die meer dan tien procent van de vennootschap in eigendom hebben aan de hand van informatie welke niet openbaar is gemaakt aan het publiek Accountant fraud: kwam aan het licht nadat uit een onderzoek bleek dat alle leidinggevende accountancy kantoren, dan spreken wij over Deloitte & Touche, Arthur Andersen, Ersnt & Young, PwC, KPMG in meer of minder mate betrokken waren bij nalatigheid in het identificeren en voorkomen van misleidende rapporten door hun 56 Section 2(a)(36) van de U.S. Investment Advisors Act Section 804 (28) van de Sarbanes Oxley Act 2002 juncto Section 10(b) en Rule 10b-5 van de U.S. Securities Exchange Act 1934 (verbieden gezamenlijk manipulatie van het aanbod of de verkoop van een security) juncto Section 11 van de U.S. Securities Exchange Act 1933 (aansprakelijkheid voor het uitbrengen van een gemanipuleerde registratieverklaring) juncto Section 12(a)(2) U.S. Securities Exchange Act (aansprakelijkheid van de emittent voor het aanbieden dan wel verkopen van een security middels een prospectus of mondelinge communicatie welke foutieve mededelingen dan wel omissies bevat) juncto Section 17 U.S. Securities Exchange Act (algemene antifraude provisie). 58 Wade, Cheryl L, , p M. P. McDermitt & R.A Manetti, 1967, p Robert A. Prentice, 1998, p Section 16 van de U.S. Securities Exchange Act

14 Beschrijving corporate cliënten, hetwelk ten gevolge had dat de aandeelhouders een verkeerd beeld kregen van de financiële status van de vennootschappen waarin zij belegden Mutual Fund Fraud: misleidende acties die cliënten benadelen, waaronder bijvoorbeeld het te laat verhandelen of timen van de markt door bepaalde cliënten op korte termijn te laten verkopen (abusive short selling). 63 Een vorm hiervan is Microcap Fraud: het frauduleus verhandelen van aandelen van kleine conglomeraten van vermogen onder het maximum van 250 miljoen dollar markt-kapitalisatie Boiler rooms: beleggingsintermediairs die indirect druk leggen op hun cliënten inzake het verhandelen van hun aandelen middels telefonische verkopen, meestal met Microcap Fraud ten doel Ponzi Scheme: de oprichting van een investeringsfonds welke enerzijds niets realiseert en anderzijds zijn aflossingen en rente bekostigt aan de hand van inkomsten uit andere investeringen. De grootste bekende fraude hierbinnen werd gepleegd door voormalig NASDAQ voorzitter Bernard Madoff. 66 Een Securities Fraud Class Action kan tot twee jaar na ontdekking van de misleidende feiten en tot vijf jaar na het ontstaan van de misleidende feiten aanhangig gemaakt worden bij de Federal Courts. 67 De ontdekking van misleidende feiten vindt plaats zodra een potentiële eiser inzicht of daadwerkelijke kennis verkrijgt in, respectievelijk van een overtreding. 68 Inzicht geldt als overkoepelende term voor kennis van feiten hetwelk een redelijk denkend persoon ertoe beweegt de mogelijkheid te onderzoeken dat zijn rechten zijn gekrenkt. 69 Een beperking op het voeren van een Securities Fraud Class Action door benadeelde aandeelhouders, wordt gevormd door de blokkade voortvloeiende uit een filing for bankruptcy dan wel een filing for suspension payments, welke een potentiële compensatie uitstelt. 70 Indien er binnen de periode geprocedeerd 62 J.R. Francis, 2004, pp Dewan Choudhury, 2011, p Ibid., p Perry W. Jost, , pp Tanya S. Beder, Cara M. Marshall, p Section 1658(b) (28) van de United States Code. 68 J. Robert Brown, 2009, p Preston H. Neel, 2006, pp Section 11(362) van de United States Securities Code. 14

15 Beschrijving wordt en er een vergoeding voor benadeelde aandeelhouders vastgesteld wordt, is de uitdeling aan aandeelhouders ondergeschikt aan terugwinning door de crediteuren der vennootschap. 71 De Supreme Court of the United States determineert in Rule 10b-5 U.S. S.E.A. zaken de mate waarin schade specifiek is ontstaan ten gevolge van vastgestelde fraude aan de hand van de Fraud on the market theory. 72 De Fraud on the market theory is gebaseerd op de Efficient Capital Market Hypothesis 73, hetwelk stelt dat binnen grote gereglementeerde markten, zoals de New York Stock Exchange, de prijs van Securities wordt gevormd aan de hand van alle beschikbare, dan wel toekomstig te verwachten waardes. 74 Het leerstuk van de fictieve efficiënte markt ondervangt de noodzaak voor de individuele belegger om zijn of haar oorzakelijk verband binnen een ingestelde collectieve actie individueel aan te tonen, hetwelk vóór de aanname van de fraud on the market theory, als vereiste aan het voeren van een Securities Fraud Class Action gold. 75 De problematiek van het bepalen van de individuele aansprakelijkheid per belegger wordt verholpen door de veronderstelling van aansprakelijkheid ten opzichte van een ideale markt in plaats van afzonderlijk gefragmenteerde delen, respectievelijk informatie waaruit de markt bestaat. 76 Dientengevolge is een investeerder dan wel een groep van investeerders in staat als eisende partij een zaak aanhangig te maken, door een misrepresentatie van de feiten door het management te claimen. 77 Misleidende verklaringen vormen namelijk een bedrog in die zin dat investeerders op de effectenmarkt ervan uitgaan dat de prijs der Securities tot stand is gekomen aan de hand van alle beschikbare dan wel toekomstig te verwachten waardes, al hebben de investeerders op de effectenmarkt zich niet laten leiden door de misleidende verklaringen. 78 Indien de Lead Plaintiff binnen een Rule 10b-5 U.S. S.E.A. zaak kan aantonen dat de Fraud on the market theorie toepasbaar is, door aan te tonen dat de, vermeend op onwaarheid berustende verklaring dan wel omissie in verband met de verkoop, dan wel aanbod, publiekelijk is gemaakt 71 Section 510(b) van de United States Bankruptcy Code. 72 Voor het eerst toegepast door de Supreme Court of the U.S. in Basic v. Levinson 485 US 224 (1988). 73 Voor het eerst toegepast door de Supreme Court of the U.S. in Blackie v. Barrack, 524 F.2d 891 (1975). 74 Carol R. Goforth, 1992, pp Grigori Erenburg, Janet Kiholm Smith, Richard L. Smith, 2009, p Frederick C. Dunbar, Dana Heller, 2006, pp Erica P. John Fund, Inc. v. Halliburton Co., 563 US 131 (2011): binnen deze zaak hadden eisers een Securities Fraud Class Action aangespannen tegen Halliburton wegens het vervalsen van inkomensrapporten, het te laag laten uitvallen van schattingen inzake bedrijfsaansprakelijkheid voor asbestgerelateerde claims en het oppompen van de voordelen uit een fusie uit Mattrixx Initiatives Inc v. Siracusano, 563 US 131 (2011), pp

16 Beschrijving en dat de effecten zijn verhandeld op een efficiënte markt in de periode liggende tussen de verklaringen en het moment waarop de onwaarheid bekend werd, waarbij een causaal verband tussen de materiële misrepresentatie of ommissie van de laedens en het verlies van de plaintiff kan worden aangenomen ( loss causation ), dan hebben de eisers de algemene vragen welke de aansprakelijkheid beheersen ( transaction causation ) aangetoond indien blijkt dat de plaintiff is afgegaan op de misrepresentatie dan wel omissie van de vermeende laedens welke de misrepresentatie dan wel omissie in dat geval tevens opzettelijk tot stand moet hebben gebracht ( scienter ). 79 Dit komt omdat de Fraud on the market theorie de transaction causation feitelijk beperkt tot de veronderstelling dat investeerders, inzake het maken van beslissingen, ertoe gerechtigd zijn op de integriteit van de markt te vertrouwen. 80 Indien de Lead Plaintiff de loss causation niet kan bewijzen, zal de vermeende laedens op materieel niveau prevaleren, waarbij opgemerkt dient te worden dat de aan- dan wel afwezigheid van bewijs hieromtrent irrelevant blijft inzake de Class certification. 81 Inzake de Class certification 82 is het vereiste van damage causation, op grond van de efficiënt market hypothesis, beperkt tot het bewijzen dat de frauduleuze informatie de marktprijs beïnvloed heeft. 83 De verschillende stages in een Securities Fraud Class Action beginnen met de consolidatie van gerelateerde zaken en het vaststellen van de hiërarchiestructuur binnen het collectief, waarna een gedelegeerde klacht ingediend wordt waarbinnen de meest relevante feiten zijn verwerkt. 84 Daarna kan de verdediger de rechter verzoeken de klacht niet ontvankelijk te verklaren, om te voorkomen dat de verdediger financiële middelen moet vastzetten totdat de zaak beëindigd is, hetwelk doorgaans alleen toegewezen wordt indien er een kans bestaat dat de vennootschap de gemaakte fouten alsnog kan rechtzetten. 85 Vervolgens zal de rechter vaststellen of de zaak al dan niet kwalificeert voor Class treatment, waarna de Class wordt gecertificeerd hetwelk de onderzoeksfase inluidt waarbinnen de eiser zal trachten documenten en 79 Dura Pharm., Inc. v. Broudo, 544 U.S. 336 (2005), p Grigori Erenburg, Janet Kiholm Smith, Richard L. Smith, 2011, p A. R. Pinto, 2011, p Rule 23(a) van de Federal Rules of Civil Procedure (voor certificering moet er aan drie van de vier voorwaarden worden voldaan: de grootte van de class maakt individueel procederen onpraktisch, het bestaan van algemene rechtsvragen voor iedere class member, de claims van de class members komen procedureel gezien op hetzelfde neer, de class representatives garanderenen de claims van de class members op een eerlijke en gewaarborgde wijze). 83 Grigori Erenburg, Janet Kiholm Smith, Richard L. Smith, 2011, p Clive Wolman, 2006, pp Lars Helge Haß, Maximilian André Müller, 2011, p

17 Beschrijving transactiebewijzen te vergaren, opdat hij zijn zaak grondiger kan onderbouwen (een complex proces dat zelfs jaren kan duren). 86 Class members in een Securities Fraud Class Action zonder de opt-out keuze zijn gebonden aan de uitspraak, hetwelk hen het recht ontneemt om m.b.t. de fraude individueel door te procederen, hetwelk negatief kan uitvallen voor beleggers met een bovengemiddelde claim. 87 De overmaat aan procesvoering welke kan voortvloeien uit Class Actions is schadelijk voor het bestuur van een vennootschap en daarmee uiteindelijk ook voor de investeerders. 88 Vanuit een dergelijke invalshoek wegen de voordelen niet op tegen de nadelen. 89 De verrijking van advocaten in combinatie met een verhoogde druk op beklaagden, welke risicoassertief zijn inzake schikkingen, vindt doorgaans tegelijkertijd plaats met een marginale vergoeding voor Lead Plaintiffs. 90 Claims van Plaintiffs in een Securities Fraud Class Action zijn beperkt tot koerswaarde fluctuaties tussen de peildata van fraude-onthulling en Class Certification. 91 Houders van aandelenportfolio s vóór de eerste peildatum kunnen geen claim indienen in een Securities Fraud Class Action, doch worden er juist door benadeeld daar de effectenmarkt de toekenning van een schikking en de kosten van advocaten in een Securities Fraud Class Action in de mediaan verdubbeld verwerkt in de koerswaarde, 92 met als gevolg dat houders van een grote ongediversifieerde aandelenportfolio in combinatie met de aankoop van een geringe aandelenportfolio in de periode waarin fraude werd gepleegd ten opzichte van de markt, meer verliezen dan winnen indien het tot een schikking komt. 93 Om en nabij twee derde van de totale effectenmarkt bestaat uit ongediversifieerde institutionele beleggers zoals gezamenlijke fondsen en pensioenplannen. 94 Ingeval de Plaintiff class voornamelijk bestaat uit houders, heeft zij liever dat de Class action zonder schikking wordt afgedaan, hetwelk een tegenstrijdig belang kan doen 86 Ibid., p Robert G. Bone, 2003, pp J. C. Coffee, 2006, pp J. J. Johnson, E. Brunet, 2008, pp Robert G. Bone, 2011, p Richard A. Booth, 2009, p. 3., Zie tevens de uitspraken in Blue Chip Stamps v. Manor Drug Stores, 421 U.S. 723 (1975) & Merrill, Lynch, Pierce, Fenner & Smith, Inc. v. Dabit, 547 U.S. 71, 87 (2006). 92 Richard A. Booth, 2006, P Richard A. Booth, 2011, p Federal Reserve Board, Flow of Funds Accounts of the United States, Table L.213 (Corporate Equities) (March 8, 2007). 17

18 Beschrijving ontstaan tussen de Lead Plaintiff en de individuele Class Members. 95 Daarnaast doet zich een tegenstrijdig belang voor tussen de gediversifieerde en ongediversifieerde beleggers, aangezien eerste zichzelf al verzekerd hebben tegen fraude door gespreid te beleggen en laatste zichzelf noodzakelijk verzekeren middels het gebruik van een Securities Fraud Class Action. 96 Een Class Action voorkomt dat de benadeelden welke als eerste een proces voeren, het vermogen dat beschikbaar staat ter compensatie opmaken, hetwelk een meer gelijke uitdeling ten voordeel heeft en bovendien voorkomt dat verschillende rechtbanken met betrekking tot dezelfde zaak tot inconsistente uitspraken komen. 97 Een Securities Fraud Class Action creëert de mogelijkheid van compensatie van Corporate Securities Fraud voor investeerders bij wie de kosten van het individueel voeren van een Securities Fraud Action niet opwegen tegen de baten 98 en weerhoudt menig High Corporate Official, ten gevolge van mogelijke aansprakelijkheid, ervan frauduleuze activiteiten te ontplooien, hetwelk de gemeenschap ten goede komt doordat beleggers, als gevolg van een veiliger gevoel, bereid zijn meer te investeren omdat men weet dat men in geval dat sprake is van fraude, een gedeelte van de investering vergoed ziet. 99 Het voeren van een Securities Fraud Class Action door alle beleggers in het collectief, heft de belangasymmetrie tussen beide partijen op, aangezien er voor de vermeende laedens bij een individueel proces meer op het spel staat dan voor de gelaedeerde, want indien de verdediger de eerste individuele rechtszaak verliest, moet hij in de toekomst het individueel verlies van alle andere benadeelde beleggers vergoeden, waardoor er voor de verdediger een veel groter bedrag op het spel staat dan voor de individuele belegger met als gevolg dat de verdediger in een individueel gevoerd proces bereid zal zijn een veel groter bedrag te investeren dan de individuele belegger. 100 De Lead Plaintiff kan in een Securities Fraud Class Action contact onderhouden met de advocaten en de Class Members, hetwelk ten gevolge heeft dat een grotere invloed uitgeoefend kan worden dan in een individueel gevoerde zaak Richard A. Booth, 2011, p Ibid. p Christopher B., Finnerty, John D. and Hegde, Shantaram P., 2010, p De kostenasymmetrie tussen de individuele aandeelhouder en het bestuur wordt opgeheven in combinatie met het ontstaan van economische schaalvoordelen voor de class members hetwelk de efficiency verhoogd. 99 A. R. Pinto, 2011, p Ibidem, p Marcy Hogan Greer, 2011, p

19 Hoofdstuk 3 ANALYSE Voorname verschillen tussen Securities Fraud Class Action en de collectieve actie. In een Securities Fraud Class Action wordt de onrechtmatigheid van vennootschappelijke handelingen welke massaschade ten gevolge hadden, middels de Fraud on the market theory, hetwelk gebaseerd is op de Efficient Capital Market Hypothesis, op voorhand aangenomen door te stellen dat de prijs van Securities binnen grote gereglementeerde markten wordt gevormd middels geopenbaarde informatie over de huidige dan wel de toekomstige waarde van de vennootschap waarin wordt belegd. Indien de koerswaarde geen goede reflectie van de waarde van de onderneming vormt, wordt binnen een Securities Fraud Class Action op voorhand aangenomen dat sprake is van misleiding. Dit in tegenstelling tot de collectieve actie op grond van art. 3:305a B.W. waar de onrechtmatigheid niet op voorhand wordt aangenomen. De positie van een belegger binnen het Nederlandse ondernemingsrecht staat dus in een schril contrast ten opzichte van zijn Amerikaanse counterpart, daar de beleggers op een binnen Nederland gelegen gereglementeerde markt binnen een collectieve actie moeten bewijzen dat er sprake is geweest van onrechtmatigheid aan de kant van de vennootschap waarin werd belegd. De onrechtmatigheid binnen het oorzakelijk verband hoeft in een Securities Fraud Class Action echter niet meer aangetoond te worden, het wordt als vanzelfsprekend aangenomen. In een Securities Fraud Class Action kan een Plaintiff een verzoek indienen tot certificering van beleggingsschade ten gevolge van dalingen in de koerswaarde van de geaggregeerde Class Members tussen peildata van fraude-onthulling en Class Certification, terwijl een belegger in Nederland een dergelijke vordering nooit in collectief verband kan doen ontstaan, maar individueel moet procederen om de hoogte van zijn beleggingsschade vastgesteld en vergoed te zien. Dat komt doordat in een collectieve actie op grond van art. 3:305 a B.W. de marktprijs niet wordt aangenomen als het uitgangspunt bij het bepalen van de hoogte van de beleggingsschade, hetwelk een belemmering vormt voor het collectiviseren van individuele beleggingsschade en alsdus een belemmering vormt op het in geld uitdrukken van een collectieve vordering, hetgeen ten grondslag lag aan de totstandkoming van art. 3:305a lid 3 B.W.. Een Lead Plaintiff heeft het in dit aspect veel makkelijker doordat er enkel aangetoond hoeft te worden dat de Fraud on the market theorie toepasbaar is, door aan te tonen dat de, 19

20 Analyse vermeend op onwaarheid berustende verklaring dan wel omissie in verband met de verkoop, dan wel aanbod, publiekelijk is gemaakt en dat de effecten zijn verhandeld op een efficiënte markt in de periode liggende tussen de verklaringen en het moment waarop de onwaarheid bekend werd, waarbij een causaal verband tussen de verdedigers materiële misrepresentatie of ommissie en de Plaintiff s verlies kan worden aangenomen ( loss causation ). Indien er daarnaast in de collectieve actie aangetoond kan worden dat de Plaintiff is afgegaan op de misrepresentatie dan wel omissie van de vermeende laedens ( transaction causation ), welke de misrepresentatie dan wel omissie tevens opzettelijk tot stand moet hebben gebracht ( scienter ), staat de weg open voor het certificeren van de collectieve schadevergoeding. Hier staat weer het typische voorbeeld van Europese bescheidenheid tegenover, waarin men de angst dat beleggers te vaak naar de rechterlijke macht grijpen, tracht in te dammen door de rechtszaak onnodig lang te rekken middels een dubbele procedure waarin Nederlandse beleggers eerst de onrechtmatigheid van de handelingen van het bestuur van de vennootschap moeten vaststellen, vooraleer ze voor zichzelf kunnen doorprocederen om de hoogte van hun schade daadwerkelijk vastgesteld te krijgen. Beslist geen sinecure en veel beleggers kiezen dan ook eerder voor het nemen van een verlies uit schikking dan de opt-out regeling. Het vormt een onnodige belemmering voor beleggers om hun schade vergoed te krijgen en het legt een oneerlijke druk op belangenorganisaties om veel te laag uitvallende schikkingen te accepteren, wetende dat indien zij dit niet doen, de individuele beleggers alsnog de dupe worden, ook al is de onrechtmatigheid van de handelingen in een collectieve actie reeds vastgesteld. De individuele aandeelhouder zal namelijk met moeite doorprocederen indien zijn aandelenportfolio dusdanig laag is dat individueel doorprocederen om de mate van schade vergoed te krijgen, inefficiënt is. Daar komt dan nog eens bij dat de laedens in een individueel gevoerd proces extra middelen zal inzetten om te voorkomen dat de gelaedeerde een vergoeding krijgt, aangezien de laedens weet dat indien er een vergoeding wordt uitgekeerd, er in de toekomst meerdere vorderingen zullen volgen. Aldus ontstaat een machtsasymmetrie, enerzijds ten gevolge van een kostenasymmetrie, anderzijds ten gevolge van een belangenasymmetrie. De Securities Fraud Class Action heft in tegenstelling tot de individuele procedures na de collectieve actie, de belangenasymmetrie tussen laedens en gelaedeerde op, aangezien de schadehoogte in collectief verband wordt vastgesteld. Met afschaffing van art. 3:305a lid 3 B.W., wordt de collectieve actie een stuk serieuzer, hetwelk het 20

Misleiding van beleggers en de collectieve actie

Misleiding van beleggers en de collectieve actie Misleiding van beleggers en de collectieve actie Naam Soerik Matewosjan ANR 329626 Instelling Universiteit van Tilburg, Faculteit Rechtswetenschappen Opleiding Ondernemingsrecht Begeleider Dr. G.J.H. van

Nadere informatie

C/13/555974 / HA ZA 13-1827 28 oktober 2015 8 oordeel dat met deze uitingen sprake was van misleidende publieke berichtgeving. VEB en de stichting stellen dat door deze uitingen de gedupeerde beleggers

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 467 Oprichting van het College voor de rechten van de mens (Wet College voor de rechten van de mens) Nr. 9 AMENDEMENT VAN HET LID HEIJNEN Ontvangen

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

Instructie met betrekking tot de handel in en bezit van effecten uitgegeven door Van Lanschot

Instructie met betrekking tot de handel in en bezit van effecten uitgegeven door Van Lanschot Instructie met betrekking tot de handel in en bezit van effecten uitgegeven door Van Lanschot Onderstaande instructie geldt ten aanzien van de handel in en het bezit van Financiële Instrumenten uitgegeven

Nadere informatie

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl.

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl. FUND GOVERNANCE Algemeen 1. Compliance functie Een directielid van de Beheerder is aangesteld als Compliance Officer. Deze ziet toe op de correcte naleving van: (i) de Prospectussen van de TG Fondsen;

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Handelsvennootschappen. Marktmanipulatie. Bevoorrechte informatie. Koersbeïnvloeding. Criterium van redelijk handelende belegger. Toepassing Datum 16 mei 2006 Copyright

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V.

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. I. INLEIDING Doel Delta Lloyd Asset Management N.V. (DLAM) wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft

Nadere informatie

JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE

JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE Financial accounting Verplichting tussentijdse berichtgeving JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE Met de verwachte implementatie van de Europese transparantierichtlijn in oktober, wordt het verstrekken

Nadere informatie

Zaak C-524/04. Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue

Zaak C-524/04. Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue Zaak C-524/04 Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue [verzoek van de High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division, om een prejudiciële beslissing]

Nadere informatie

Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft. (ter consultatie)

Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft. (ter consultatie) Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft (ter consultatie) Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële

Nadere informatie

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht.

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht. Besluit van [datum] houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 5:81, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht (Vrijstellingsbesluit overnamebiedingen Wft) Op voordracht van Onze Minister van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 014 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet giraal effectenverkeer en het Burgerlijk Wetboek naar aanleiding van het advies

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving

Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving Hieronder vindt u een overzicht van enige relevante wetsartikelen (januari 2016). Voor de meest actuele informatie zie www.wetten.overheid.nl

Nadere informatie

GRONDSLAGEN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID

GRONDSLAGEN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID GRONDSLAGEN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID EEN MAATPAK VOOR DE BOARD ROOM D.A.M.H.W. Strik Kluwer - Deventer - 2010 Inhoudsopgave Lijst van gebruikte afkortingen XIII Hoofdstuk 1 Inleiding 1 1.1 Ter introductie

Nadere informatie

CE Credit Management III B.V.

CE Credit Management III B.V. CE Credit Management III B.V. (een besloten vennootschap naar Nederlands recht met statutaire zetel te Barendrecht) Supplement op het prospectus in verband met de aanbieding en uitgifte van maximaal 50.000

Nadere informatie

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2012

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2012 Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL te Amsterdam Jaarrekening 2012 Inhoudsopgave Blad Verslag van het Bestuur 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2012 4 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV INLEIDING Doel Hof Hoorneman Fund Management NV wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft tot doel de

Nadere informatie

Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie in zin van Wft

Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie in zin van Wft Autoriteit Financiële Markten (AFM) T.a.v. de heer R. Gerritse Postbus 11723 1001 GS AMSTERDAM Amsterdam, 22 april 2013 Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

9 september 2010. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.

9 september 2010. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb. Reactie inzake de consultatie d.d. 9 augustus 2010 over het ontwerpvoorstel van wet tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten (Wijzigingswet financiële markten 2012) Deel

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V.

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V. REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER juli 2011 - 2 - INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. WERKZAAMHEDEN VAN IBUS FONDSEN BEHEER 3 2.1 Activiteiten van IBUS Fondsen Beheer 3 2.2 Soorten belegginginstellingen

Nadere informatie

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 Inleiding Op 22 december 2008 is een aantal artikelen in titel 9 van

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Maart 2015. Anders Financieren +31( 0)165 396 788

Algemene Voorwaarden. Maart 2015. Anders Financieren +31( 0)165 396 788 Algemene Voorwaarden Maart 2015 Anders Financieren +31( 0)165 396 788 Anders Financieren 2 1. Definities Account: het door de Gebruiker op de Website middels registratie aangemaakt profiel welke toegang

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8349 12 mei 2011 Regeling van de Minister van Financiën van 4 mei 2011, nr. FM/2011/8728M, tot aanwijzing van categorieën,

Nadere informatie

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013 Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL te Amsterdam Jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Blad Verslag van het Bestuur 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2013 4 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V.

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. Vastgesteld door de RvC op 13 december 2007 Reglement Audit Commissie Ballast Nedam N.V. d.d. 13 december 2007 1 / 10 INLEIDING 3 1. SAMENSTELLING 3 2. TAKEN

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet in verband met het verbeteren van de kwaliteit van bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen alsmede de uniformering van enkele bepalingen

Nadere informatie

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012 (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring

Nadere informatie

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 1 TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Jaarrekening 2013 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening over 2013 5 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17690 28 juni 2013 Beleidsregel van de Stichting Autoriteit Financiële Markten aangaande de definitie en de berekening

Nadere informatie

Algemene subsidieverordening Texel 2016

Algemene subsidieverordening Texel 2016 Algemene subsidieverordening Texel 2016 ASV Texel 2016 Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 23 maart 2016 onder nummer 019 Gemeenteblad Texel 2016 nr 35 datum 24-03-2016 Algemene subsidieverordening

Nadere informatie

Bijlage bij Agendapunt 7

Bijlage bij Agendapunt 7 Royal Imtech N.V. Bijlage bij Agendapunt 7 Claimemissie -2-1. Aanbeveling De Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen zijn van oordeel dat de Uitgifte in het belang is van Royal Imtech N.V., haar

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN AGILE MARKETING AGENCY. 1. Definities/begripsbepalingen. Agile Marketing Agency: Agile Marketing Agency B.V.,

ALGEMENE VOORWAARDEN AGILE MARKETING AGENCY. 1. Definities/begripsbepalingen. Agile Marketing Agency: Agile Marketing Agency B.V., ALGEMENE VOORWAARDEN AGILE MARKETING AGENCY 1. Definities/begripsbepalingen Agile Marketing Agency: Agile Marketing Agency B.V., Klant: Elk natuurlijk of rechtspersoon aan wie Agile Marketing Agency een

Nadere informatie

AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING

AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING AANWIJZING VOOR DE PRAKTIJK 1 HET VORDEREN VAN BILLIJKE GENOEGDOENING I. Introductie 1. De toekenning van billijke genoegdoening is geen automatisch gevolg van de vaststelling door het Europees Hof voor

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-205 d.d. 19 mei 2014 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en R.H.G. Mijné, leden en mr. I.M.M. Vermeer, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van Insinger de Beaufort European Mid Cap Fund N.V. 16 april 2014 I N H O U D 1. DOEL TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM

Nadere informatie

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012 1 TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Jaarrekening 2012 Balans per 31 december 2012 4 Winst- en verliesrekening over 2012 5 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

College Vertegenwoordiging en. tegenstrijdig belang

College Vertegenwoordiging en. tegenstrijdig belang College Vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang Mr. K. Frielink Universiteit van de Nederlandse Antillen Dinsdag 9 februari 2010 van 19.00-20.30 uur Vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang 1. Bestuur

Nadere informatie

Corporate Alert: de 403-verklaring

Corporate Alert: de 403-verklaring Corporate Alert: de 403-verklaring Kort na elkaar heeft de Hoge Raad twee uitspraken gedaan over vragen waartoe de 403- verklaring aanleiding geeft. De meest in het oog springende beslissing (HR 20 maart

Nadere informatie

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code ( Code ) is van toepassing op alle Nederlandse beursgenoteerde

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Beslissing Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-133 d.d. 18 maart 2014 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren R.H.G. Mijné en H. Mik RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Jurisprudentie Ondernemingsrecht

Jurisprudentie Ondernemingsrecht Jurisprudentie Ondernemingsrecht 3 februari 2015 Mr. P.J. Peters 1 HR 23 mei 2014, JOR 2014, 229 Kok/Maas q.q. Bestuurdersaansprakelijkheid/selectieve betaling Casus P. Kok ( Kok ) 100% bestuurder Kok

Nadere informatie

Corporate Governance Charter

Corporate Governance Charter Corporate Governance Charter Dealing Code Hoofdstuk Twee Euronav Corporate Governance Charter December 2005 13 1. Inleiding Op 9 december 2004 werd de Belgische Corporate Governance Code door de Belgische

Nadere informatie

Turbo-liquidatie en de bestuurder

Turbo-liquidatie en de bestuurder Turbo-liquidatie en de bestuurder Juni 2012 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel is noch de auteur noch Boers Advocaten

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-372 d.d. 9 oktober 2014 (mr. P.A. Offers, prof. mr. E.H. Hondius en drs. W. Dullemond, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

DOORLOPENDE TEKST VAN DE ADMINISTRATIEVOORWAARDEN VAN: STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR WILGENHAEGE STEDEKROON. Concept d.d.

DOORLOPENDE TEKST VAN DE ADMINISTRATIEVOORWAARDEN VAN: STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR WILGENHAEGE STEDEKROON. Concept d.d. DOORLOPENDE TEKST VAN DE ADMINISTRATIEVOORWAARDEN VAN: STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR WILGENHAEGE STEDEKROON Concept d.d. 17 oktober 2011 - 2 - ADMINISTRATIEVOORWAARDEN Definities aandelen: administratiekantoor:

Nadere informatie

Naar aanleiding van de uitzending van Tros Radar d.d. 23 februari 2015.

Naar aanleiding van de uitzending van Tros Radar d.d. 23 februari 2015. Vrijblijvende en ter oriëntatie bedoelde toelichting op procedure misleiding Staatsloterij en de eventuele mogelijkheid tot het verkrijgen van schadevergoeding of een andere vorm van compensatie. Naar

Nadere informatie

SPECIALE EDITIE NIEUWSBRIEF EMISSIES EN OPENBARE BIEDINGEN NIEUWE BIEDINGSREGELS PER 1 JULI 2012. 2 augustus 2012

SPECIALE EDITIE NIEUWSBRIEF EMISSIES EN OPENBARE BIEDINGEN NIEUWE BIEDINGSREGELS PER 1 JULI 2012. 2 augustus 2012 SPECIALE EDITIE NIEUWSBRIEF EMISSIES EN OPENBARE BIEDINGEN NIEUWE BIEDINGSREGELS PER 1 JULI 2012 2 augustus 2012 De Nederlandse biedingsregels zijn gewijzigd. De wijzigingen betreffen de Wet op het financieel

Nadere informatie

VvM 5-7 bijeenkomst. Consultatie over het wetsvoorstel Implementatiewet privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht ("kartelschaderichtlijn")

VvM 5-7 bijeenkomst. Consultatie over het wetsvoorstel Implementatiewet privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht (kartelschaderichtlijn) , i 1TM IWVvM mmm u ^ Vereniging voor Mededingingsrecht - VvM 5-7 bijeenkomst Consultatie over het wetsvoorstel Implementatiewet privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht ("kartelschaderichtlijn")

Nadere informatie

Het juridische lot van de Commissaris. Mr. David Dronkers 26 november 2009

Het juridische lot van de Commissaris. Mr. David Dronkers 26 november 2009 Het juridische lot van de Commissaris Mr. David Dronkers 26 november 2009 Amerikaanse toestanden? Rechtspersoon houder van rechten en plichten mythe van bestuurdersaansprakelijkheid Kentering: deep pocket-beginsel

Nadere informatie

Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan

Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan Persbericht Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan VERENIGING AEGON S FINANCIËLE POSITIE ZAL SUBSTANTIEEL VERSTERKT WORDEN AEGON N.V. S ( AEGON ) EIGEN

Nadere informatie

Gebruikersvoorwaarden CNE ON-LINE Backup

Gebruikersvoorwaarden CNE ON-LINE Backup CNE 2009: Versie 3.1 (juni 2009) Artikel 1. Definities 1.1. CNE is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 33285810 1.2. Gebruikerssoftware: Online backup programmatuur van CNE teneinde de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 418 Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de normering van de vergoeding

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 Definities. in deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder:

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 Definities. in deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder: ALGEMENE VOORWAARDEN Van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Linkedintoresults B.V., tevens handelend onder de namen Linkedintoresults en LI2R, gevestigd en kantoorhoudende te, aan

Nadere informatie

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt.

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt. Agenda van de Jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de naamloze vennootschap Océ N.V., gevestigd te Venlo, te houden in Venlo ten kantore van de Vennootschap op donderdag 22 april 2010,

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. 1. Procesverloop

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-373 d.d. 9 oktober 2014 (mr. P.A. Offers, prof. mr. E.H. Hondius en drs. W. Dullemond, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

08/05/2014. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V.

08/05/2014. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V. Algemeen Dit is het registratiedocument van Legal & General Nederland Beleggingen B.V., als bedoeld in artikel 4:48 Wet op het financieel

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 23.9.2008. De WCAM getting to yes (or no no s) Arnold R.J. Croiset van Uchelen

Vereniging voor Pensioenrecht 23.9.2008. De WCAM getting to yes (or no no s) Arnold R.J. Croiset van Uchelen Vereniging voor Pensioenrecht 23.9.2008 De WCAM getting to yes (or no no s) Arnold R.J. Croiset van Uchelen De WCAM in vogelvlucht Schikking belangenorganisatie laedens Verbindendverklaring door Hof Opt

Nadere informatie

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris!

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Prof. mr. A.J.M. Nuytinck Published in Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie (WPNR), 139,

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking

Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking Beleid Regulering Eerlijke Bekendmaking Crawford & Company (het "Bedrijf") wil tijdige en geloofwaardige informatie bieden ten aanzien van het Bedrijf en haar aandelen in overeenstemming met alle geldende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 257 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van affectieschade

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V.

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. 20 november 2015 Reglement Audit Commissie Ballast Nedam N.V. d.d. 20 november 2015 1 / 11 INLEIDING 3 1. SAMENSTELLING 3 2. TAKEN EN BEVOEGDHEDEN 3 3. TAKEN

Nadere informatie

De voorzitter merkt op dat de vergadering wordt gehouden in het Nederlands.

De voorzitter merkt op dat de vergadering wordt gehouden in het Nederlands. Notulen van de Bijzondere Algemene Vergadering van Aandeelhouders gehouden op 15 mei 2014 om 10.30 uur in Hotel Mitland, Ariënslaan 1, Utrecht Aanwezig achter de bestuurstafel: Commissarissen: De heren

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau enz. enz. enz. Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, in verband met de omzetting van Richtlijn 2014/104/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 november

Nadere informatie

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving Toelichting op minderheidsbelangen Toezicht Financiële Verslaggeving Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Executive Summary 4 2 Belangrijkste onderzoeksresultaten 7 3 Aanleiding, doelstellingen en populatie 10

Nadere informatie

Stichting Bewaarder Robeco

Stichting Bewaarder Robeco Stichting Bewaarder Robeco Jaarrekening over het boekjaar 2013 Stichting Bewaarder Robeco INHOUDSOPGAVE Pagina Algemene informatie 1 Verslag van het Bestuur 2 Algemeen 2 Ontwikkelingen gedurende het verslagjaar

Nadere informatie

Jaarrekening 2010. ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V.

Jaarrekening 2010. ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V. Jaarrekening ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V. Inhoudsopgave Bestuursverslag... 3 Balans per 31 december....4 Winst- en verliesrekening over... 5 Toelichting tot de beperkte balans per 31 december...

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Aankondiging claimemissie. 4 juli 2013

Aankondiging claimemissie. 4 juli 2013 Aankondiging claimemissie 4 juli 2013 Disclaimers Deze materialen zijn niet bestemd om te worden vrijgegeven, verspreid of gepubliceerd, direct of indirect, geheel of ten dele, in de Verenigde Staten,

Nadere informatie

50060810 AMS C 275476 / 8

50060810 AMS C 275476 / 8 1 BEPALINGEN VASTSTELLINGOVEREENKOMST DUISENBERG-REGELING Artikel 1 Algemene Bepalingen 1.1 Deze Bepalingen Vaststellingsovereenkomst Duisenberg-Regeling zijn opgesteld in overleg tussen Dexia Bank Nederland

Nadere informatie

De ontvankelijkheid van belangengroepen bij rechtszaken 1

De ontvankelijkheid van belangengroepen bij rechtszaken 1 De ontvankelijkheid van belangengroepen bij rechtszaken 1 Inleiding Steeds vaker stappen belangenorganisaties naar de rechter om hun doelstellingen en belangen te verdedigen en in rechte af te dwingen.

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/73900

Nadere informatie

1. In deze algemene verkoopvoorwaarden wordt verstaan onder:

1. In deze algemene verkoopvoorwaarden wordt verstaan onder: ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN MAMMOET GROEP JUNI 2006 1. DEFINITIES EN TOEPASSELIJKHEID 1. In deze algemene verkoopvoorwaarden wordt verstaan onder: a. Mammoet Groep": de groep van vennootschappen, gevestigd

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV Het Consultatievoorstel van de Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen ("Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid") brengt in het Algemeen Deel van de Wet op het financieel toezicht ("Wft") voor een

Nadere informatie

LEIDRAAD BESLOTEN VENNOOTSCHAP

LEIDRAAD BESLOTEN VENNOOTSCHAP LEIDRAAD BESLOTEN VENNOOTSCHAP In deze leidraad vind je een aantal praktische wenken met betrekking tot de juridische gang van zaken bij je vennootschap. Deze leidraad is niet diepgaand. In het voorkomende

Nadere informatie

REGELS TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS EN MARKTMANIPULATIE

REGELS TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS EN MARKTMANIPULATIE BIJLAGE 3 BIJ HET CORPORATE GOVERNANCE CHARTER REGELS TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS EN MARKTMANIPULATIE Oorspronkelijke versie goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 4 oktober 2007. Bijwerking

Nadere informatie

Q&A met betrekking tot een claimemissie. Schiphol, 24 november 2014. 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie

Q&A met betrekking tot een claimemissie. Schiphol, 24 november 2014. 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie Q&A met betrekking tot een claimemissie Schiphol, 24 november 2014 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie Wereldhave Q&A met betrekking tot een claimemissie NIET BESTEMD VOOR PUBLICATIE Of VERSPREIDING

Nadere informatie

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen Algemeen Op 1 januari 2014 is de Wet tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk

Nadere informatie

MODEL financieringsmaatschappijen; invoering Wet op het financieel toezicht

MODEL financieringsmaatschappijen; invoering Wet op het financieel toezicht Expertisecentrum Markttoetreding Amsterdam Postbus 98 1000 AB Amsterdam Datum Uw kenmerk Doorkiesnummer 020 524 Bijlage(n) Onderwerp MODEL financieringsmaatschappijen; invoering Wet op het financieel toezicht

Nadere informatie

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Inhoudsopgave 1. Verslag van de directie 3 2. Jaarrekening 5 Balans per 30 juni 2013 Winst- en verliesrekening over 26 april

Nadere informatie

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V.

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Life Cycle Funds N.V. geliquideerd? 2. Waarheen wordt het geliquideerde vermogen overgebracht?

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten 6 juli 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

Highlights van de Flex BV

Highlights van de Flex BV Highlights van de Flex BV Dag van de Limburgse Financial 26 september 2012 Peter Brouns en Remco Rosbeek Waarom nieuwe BV-wetgeving? Vereenvoudiging van het BV-recht Afschaffing van als nodeloos ervaren

Nadere informatie

Deelnemersvoorwaarden Stichting Keurmerk Online Veilen

Deelnemersvoorwaarden Stichting Keurmerk Online Veilen Deelnemersvoorwaarden Stichting Keurmerk Online Veilen 1. Inleiding 1.1 De Stichting Keurmerk Online Veilen beoogt jegens consumenten de kwaliteit van online veilingplatformen te waarborgen door deze te

Nadere informatie