BLENDED LEARNING IN OPMARS OP SUMMER SCHOOL IN ZUID-KOREA MET STUVOOR NAAR DE OPERA FEESTELIJKE PROCLAMATIE IN DE CRISTAL ARENA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BLENDED LEARNING IN OPMARS OP SUMMER SCHOOL IN ZUID-KOREA MET STUVOOR NAAR DE OPERA FEESTELIJKE PROCLAMATIE IN DE CRISTAL ARENA"

Transcriptie

1 OKTOBER N 77-4 EDITIES PER JAAR AFGIFTEKANTOOR: 3500 HASSELT AFZENDER: KHLIM, AGORALAAN GEBOUW B, BUS 1, 3590 DIEPENBEEK - P FOCUS 10/2014 BLENDED LEARNING IN OPMARS OP SUMMER SCHOOL IN ZUID-KOREA MET STUVOOR NAAR DE OPERA FEESTELIJKE PROCLAMATIE IN DE CRISTAL ARENA

2 COLOFON KHLimFocus aflevering 77 sept nov REDACTIE: Guido Cajot, Liesbet Moons, Gerard Gielen, Joëlle Jordens, Brunhilde Keijers, Monique Kuhn, Katleen Costers, Kenny Stals, Sigrid Darquennes, Miche Broekmans, Marjoly Sintobin HOOFDREDACTIE: Erik De Winter WERKTEN OOK MEE AAN DIT NUMMER: Dries Palmaers, Walter Reulens, Stefan Lycops, Ria Bollen, Stefan Oeyen, Patrick Yperman, Lut Cuppers, Ann Baerten, Hugo Meus, Sofie Ignoul, Marnik Lenaerts VORMGEVING: Next Issue, Hasselt BIJDRAGEN EN TIPS ZIJN STEEDS WELKOM OP DE REDACTIE: KHLim-Focus is het magazine voor alle KHLimmers. Het wordt ook gestuurd naar abituriënten en alumni van de KHLim. U kan een gratis abonnement vragen: stuur een mail naar Uw naam en adresgegevens zijn opgenomen in ons geautomatiseerd adressenbestand met het oog op informatieverspreiding over de activiteiten van de hogeschool. U kunt uw gegevens in het bestand raadplegen en u heeft altijd toegangs- en correctierecht overeenkomstig de wet van 8 dec V.U. Erik De Winter, KHLim, Katholieke Hogeschool Limburg, Campus Diepenbeek, Agoralaan, gebouw B, bus 1, 3590 Diepenbeek. KHLIM CENTRALE DIENSTEN Campus Diepenbeek, Agoralaan Gebouw B, bus Diepenbeek T of (gratis nummer) E INH UD #2 FOCUS MOVING MINDS

3 Kinderen en jongeren raken gefascineerd door techniek en wetenschap. Er is dan ook veel vraag naar uitbreiding van de Techniek- en Wetenschapsacademie. P 8 Studenten orthopedagogie worden opgeleid om een onderzoekende houding aan te nemen. Zo leren ze hun denken en handelen geregeld in vraag te stellen. P 10 In het project van De Schoolstraat kunnen studenten verpleegkunde kleinschaligheid en dementie ervaren. P 14 ED+ict en KBC werken samen aan een beleggersgame om leerlingen financieel geletterd te maken. P 19 Moving mind in een moving body met onze sportkaart. P 21 FOCUS MOVING MINDS #3

4 WELKOM OP EEN NIEUWE HOGESCHOOL KHLEUVEN + KHLIM + GROEP T LERARENOPLEIDINGEN VORMEN VOORTAAN SAMEN ÉÉN HOGESCHOOL. EEN HOGESCHOOL DIE DE NIEUWSGIERIGHEID, DE CREATIVITEIT EN DE ONDERZOEKENDE GEEST VOEDT. DIE LEERT, OPLEIDT, KENNIS EN ERVARING DEELT. DIE THEORIE MET PRAKTIJK VERBINDT. OP DEZE HOGESCHOOL VORMEN WE INSPIRERENDE PROFESSIONALS, BREEDDENKENDE WERELDBURGERS EN STERKE PERSOONLIJKHEDEN. INTERNATIONAAL GEORIËNTEERDE, ONDERNEMENDE INDIVIDUEN DIE EEN LEVEN LANG BIJDRAGEN AAN EEN DUURZAME EN RECHTVAARDIGE SAMENLEVING. ZO WORDEN NIET ALLEEN STUDENTEN EN IDEEËN IN BEWEGING GEBRACHT. MAAR OOK DE TOEKOMST. WAAROM KIES JIJ VOOR DE NIEUWE HOGESCHOOL? 1. Alle opleidingen van de KHLim, KHLeuven en Groep T blijven behouden. Maar je krijgt een RUIMERE KEUZE aan afstudeerrichtingen of specialisaties. 2. Je studeert aan een hogeschool met een STERKE REPUTATIE, een goede begeleiding en ijzersterke diploma s. Als afgestudeerde vind je vlot een eerste job die aansluit bij jouw diploma. 3. Dankzij onze samenwerking met Associatie KU Leuven, bieden we je een hele waaier aan mogelijkheden om verder te studeren of te heroriënteren, ook in HET BUITENLAND. 4. Je kunt vlotter een eigen INDIVIDUEEL JAARPROGRAMMA opstellen. Je krijgt één studentendossier met alle credits van opleidingsonderdelen die je in de Associatie KU Leuven opgenomen hebt. Hierdoor krijg je gemakkelijker vrijstellingen als je wil heroriënteren of verder studeren. 5. Een hogeschool met een ZEER RUIM NETWERK in verschillende regio s opent voor jou deuren als je op zoek bent naar een stage, een afstudeerproject of een job. MOVING MINDS Waarom deze slogan? Omdat de nieuwe hogeschool je stimuleert om over grenzen heen te kijken. Want dat verruimt je geest. Je wordt er aangezet tot nadenken. En tot actie. Kortom: omdat deze hogeschool je in beweging brengt. #4 FOCUS MOVING MINDS

5 FOCUS MOVING MINDS #5

6 BLENDED LEARNING, EEN COCKTAIL VOOR EEN NIEUWE ONDERWIJSREALITEIT Julie, tweedejaarsstudente verpleegkunde, begint volgende week aan haar stage op de dienst algemene heelkunde. In de klassikale praktijksessies werd het verzorgen van wonden ingeoefend. Om goed voorbereid aan haar stage te beginnen, bekijkt ze nu opnieuw de instructievideo s over wondverzorging, die het docententeam op het elektronisch leerplatform Toledo heeft geplaatst. Dave, eerstejaarsstudent avondonderwijs bedrijfsmanagement, bekijkt thuis op zijn laptop de screencasts Het gebruik van functies in Excel. Als hij vragen heeft, kan hij die stellen via het discussieforum van het elektronisch leerplatform of deelnemen aan een responsiecollege op de campus. Het zijn maar enkele voorbeelden van BLENDED LEARNING, een mix van online leren en contactonderwijs, van e-learning en campusonderwijs. ONDERWIJSINNOVATIE LUT CUPPERS Blended learning opstarten vergt een grote investering. Maar het vormt ook een antwoord op de nieuwe uitdagingen die de hogeschool moet aangaan: meer flexibilisering in de leertrajecten van de studenten, meer werkstudenten die op eigen ritme willen studeren, meer internationale uitwisselingen en stages, levenslang leren, Het plaatst de docenten van de opleidingen die voor blended learning gaan, echter wel voor de uitdaging om deze ontwikkelingen op een kwaliteitsvolle wijze in te zetten in het curriculum en in de lessen. Blended learning is geen modegril: er moet een optimale mix gezocht worden tussen digitaal en klassikaal onderwijs. Om dit proces maximaal te ondersteunen werd in de KHLim een Vormings- en begeleidingstraject blended learning voor docenten uitgewerkt. Dit traject kadert in het concept van de Open Hogeschool, sluit aan bij de digitale leefwereld van jongeren en houdt rekening met UDL (Universal Design For Learning). De doelstelling van het traject is om opleidingen onderwijstechnologisch te ondersteunen in het proces van blended learning door een bijdrage te leveren tot de kennisdeling en -uitwisseling over e-didactiek en ICT tools. Dit alles wordt gerealiseerd door gebruik te maken van een participatief model, waarbij er in elk van de zes departementen een onderwijstechnoloog werd aangesteld. Stefan Oeyen van het coördinatieteam: In samenspraak met de onderwijstechnologen bepalen we voor welke onderwerpen de grootste noden bestaan binnen de verschillende departementen. De onderwijstechnologen werken vervolgens workshops uit die voldoen aan e-didactiek en die gebruik maken van moderne leermiddelen. Ze kunnen bijgevolg dienen als good practice voor docenten. Bovendien wordt elke workshop zodanig ontworpen dat deze ook als zelfstudiepakket doorgenomen kan worden. Patrick Yperman zette het vormingsprogramma mee op de rails: De workshops bieden we aan in elk departement. De docenten geven daar de voorkeur. De onderwijstechnoloog is immers ten allen tijden aanspreekbaar binnen zijn eigen departement. Hij staat naast het ontwikkelen en verzorgen van vormingen ook in voor de coaching van collega s en het evalueren van nieuwe onderwijstechnologieën. Omdat de fusiehogeschool (KHLim - KHLeuven - Groep T) het belangrijk vindt om in blended learning te investeren wordt dit academiejaar een gemeenschappelijk vormingsprogramma aangeboden. Zoals de vorige jaren bestaat het programma uit infosessies, workshops en leermodules. Nieuw is een Summerschool Blended learning ondersteunen met een didactischonderwijstechnologische bril Heel wat collega s onderwijsondersteuners (cursusleiders, didactici, onderwijstechnologen) schreven zich in. Begin juli en eind augustus werden er telkens twee dagen lang inspirerende workshops gegeven. Verder was er een Masterclass Blended Learning voor lectoren en onderwijsondersteuners. De Masterclass leert de deelnemers om als ontwerpteam onderwijs te ontwerpen voor blended learning en multicampus onderwijs. Tot slot werkt men ook met Kenniskringen. Lectoren uit verschillende vakgroepen kunnen interessante praktijkvoorbeelden met elkaar delen. #6 FOCUS MOVING MINDS

7 FACEBOOK ONDERSTEUNT DE LES LERARENOPLEIDING SECUNDAIR ONDERWIJS ZET SOCIALE MEDIA IN. LERARENOPLEIDING KATLEEN COSTERS Facebook is nog steeds het meest gebruikte sociale netwerk bij Vlaamse jongeren. Negen op de tien jongeren hebben een actieve Facebookaccount. 86% logt hierop elke dag in. Er is een duidelijke shift van massacommunicatie naar privécommunicatie. Bovendien wordt Facebook niet meer louter gebruikt voor ontspanning. De openbare statusupdate ruimt plaats voor privéberichten en Facebookgroepen voor school. Bijna acht op de tien jongeren gebruiken Facebook voor school. Ze doen dat bijvoorbeeld om afspraken te maken voor een groepswerk of om elkaar vragen te stellen over een examen. Het online leerplatform van de school (22%) moet het afleggen tegen de sms (75%) en Facebook (78%). Drie op vier jongeren vinden ook dat hun leraren meer media zouden moeten gebruiken in hun lessen. De online berichtendienst Facebook Messenger wordt door 86% van de jongeren gebruikt. Terwijl ze per dag gemiddeld nog maar 0,58 s versturen. Sociale netwerksites worden door 55% van de jongeren ook gebruikt om het nieuws te volgen. Enkel de radio (58%) en televisie (61%) scoren beter. Dit zijn de opvallendste resultaten van een tweejaarlijks onderzoek naar digitale media (www.mediaraven.be). Om hierop in te spelen heeft de lerarenopleiding secundair onderwijs van de KHLim vorig academiejaar enkele proefprojecten opgestart. De bedoeling hiervan was om te experimenteren en de kansen van digitale media te ontdekken. Sociale media werden bijvoorbeeld ingezet om studenten die voor langere tijd in het buitenland verbleven toch te betrekken bij het groepswerk rond de bachelorproef. Daarnaast richtte LER BaSO een alumni-facebookgroep op om in contact te blijven met oud-studenten en hen te informeren over de laatste ontwikkelingen binnen de hogeschool, onderzoek en onderwijs. Omdat de alumni van de lerarenopleiding deel uitmaken van het werkveld, hoopt de KHLim dat een goed contact kan bijdragen tot een nauwere samenwerking met de (stage)scholen. Facebook, mail of Toledo? Er werd een proefproject opgestart om de studenten via Facebook te informeren. Facebook is populairder en laagdrempeliger dan . Bovendien zijn jongeren de hele dag ingelogd op Facebook. De wekelijkse nieuwsbrief werd in een social media -jasje gestopt. Per opleidingsfase werd een Facebookpagina aangemaakt. Een vierde pagina brengt zowel intern als extern nieuws. Uiteraard blijven de bestaande informatiekanalen zoals mail, Toledo en de nieuwsbrief behouden. De student kan hierdoor kiezen voor het kanaal dat het best bij hem past. Het voordeel is dat de informatie niet één keer per week in de mailbox van de studenten terechtkomt, maar dat de studenten op het juiste tijdstip geïnformeerd worden en op een voor hen aantrekkelijke manier. Studenten die een vraag stellen via Facebook krijgen sneller een antwoord van medestudenten of van een medewerker van de hogeschool. Andere studenten die met eenzelfde vraag zitten, worden op deze manier ook sneller geholpen. De Facebookpagina s bevorderen het tweerichtingsverkeer tussen de hogeschool en de studenten. Daarnaast kunnen potentiële studenten via de Facebookpagina s kennismaken met de lerarenopleiding en het studentenleven aan de KHLim. De hogeschool heeft respect voor de privacy van haar studenten en wil hen met dit project ook behoeden voor het prijsgeven van te veel persoonlijke informatie. Toekomstige stagescholen en werkgevers lezen mee. Om die reden zullen er ook tips worden gegeven met betrekking tot de privacy-instellingen en het kritisch omgaan met sociale media en andere online bronnen. FOCUS MOVING MINDS #7

8 NA HOUTHALEN EN GENK OOK IN Naast muziek, tekenen, dansen of sport kiezen kinderen nu ook resoluut voor techniek en wetenschap. Dat blijkt uit het succes van de Techniek- en Wetenschapsacademies. Wat in een klein lokaal in Greenville, op de Cleantech Campus in Houthalen begon, is geëvolueerd naar een kleine school met splinternieuwe lokalen in datzelfde Greenville. Er kwam intussen zelfs een eerste oversteek naar de C-mine site (gebouw Deusjevoo/Fablab) in Genk. Uit zowat alle hoeken van de provincie stromen vragen binnen om samen met de KHLim een techniek- of wetenschapsacademie op te zetten. TECHNIEK, WETENSCHAP, ONDERWIJS HUGO MEUS in Houthalen en Genk wil verder bouwen, samen met een team enthousiaste vrijwilligers. We willen geen techniekers en wetenschappers opleiden, maar we willen vooral kinderen prikkelen en uitdagen. Het programma is zodanig in elkaar gestoken dat de kinderen thuis zelf aan de slag kunnen. Dat was ook het uitgangspunt van de begeleiders tijdens de voorbereiding. En dat gebeurt ook, want veel ouders hebben zich intussen al materiaal aangeschaft om hier thuis mee verder te gaan. Technoklassen ook voor klasgroepen Met 2000 bezoekers tijdens het eerste half jaar in schoolse en naschoolse activiteiten, 30 jongeren tijdens een Paaskamp en 110 kinderen tijdens de grote vakantie, namen de workshops en kampen van de Techniek- en Wetenschapsacademie een vliegende start. Gedurende deze workshops werden de meisjes en jongens ondergedompeld in een -voor hen vaak- nieuwe wereld. Een fietstas, led-lampje of koekjes maken, robots programmeren, een levensgrote knikkerbaan ontwerpen en vervolgens bouwen, zijn maar een paar activiteiten die de kinderen met veel plezier deden. Dat alles in een ontspannen sfeer en vooral met moderne infrastructuur. Een mama blikt tevreden terug op de afsluitende oudernamiddag in augustus. Dit kamp was het mooiste dat de kinderen al meegemaakt hebben. Ze kwamen elke dag heel enthousiast thuis en hun knikkerbaan was hét gespreksonderwerp van de week. Die knikkerbaan vormde de rode draad doorheen het kamp. Voor de 6- tot 15-jarigen was de uitdaging een passie geworden. Hierbij kwamen het ontwerpen, onderzoeken, berekenen en uitvoeren aan bod. Schoolse en naschoolse activiteiten zijn de twee pijlers waarop de Techniek- en Wetenschapsacademie Maar er is meer. In het lager onderwijs worden techniek en wetenschappen steeds belangrijker. Vanaf september 2015 wordt het zelfs een apart onderdeel van het leerplan. Enkele lagere scholen vonden afgelopen schooljaar al de weg naar Houthalen voor een halve of hele dag of zelfs voor meerdere dagen techniek- en wetenschapsplezier. Het enthousiasme was zo groot dat de leerkrachten meteen een datum voor volgend jaar prikten. Leerkrachten techniek, die vanuit het leerplan bepaalde onderdelen niet kunnen bereiken omwille van het niet ter beschikking hebben van het nodige materiaal, reserveren nu reeds workshops om de leerlingen alle kansen te geven. Hierbij kunnen ze bijvoorbeeld gebruik maken van verschillende soorten robotjes. We hopen in de toekomst de scholen verder te kunnen ondersteunen op dat gebied. Het is ook een mooie combinatie van onderzoek en dienstverle- #8 FOCUS MOVING MINDS

9 PI CONFERENCE CO-THINKING, CO-LEARNING, CO-CREATING, CO-INNOVATION ning, klonk het bij initiatiefnemer en coördinator Hugo Meus. We ontwikkelen, proberen, ervaren en sturen voortdurend bij zodat de uitdaging er blijft voor de kinderen. Om scholen nog meer kansen te bieden, zijn we een overeenkomst aangegaan met vakantiehuis De Bosberg. Zij gaan samen met ons een programma uitwerken voor scholen, zodat ze naast een week bosklassen of zeeklassen nu ook kunnen kiezen voor enkele dagen of een week technoklassen. De Bosberg zorgt dan voor de overnachting en de fietsen en wij steken een leerrijk kamp in elkaar. Pedagogische studiedag vol Techno? Niet alleen de kinderen komen aan bod in Greenville, ook de leerkrachten kunnen genieten van een uitgebreid programma. Zo is er de kans om een pedagogische studiedag in te richten rond techniek en wetenschappen in het kleuter- en lager onderwijs. Ook middelbare scholen of andere instellingen zijn meer dan welkom om inspiratie op te doen. Uiteraard is er hier een mooie samenwerking met Jeannine Schreurs (docent Bachelor Kleuteronderwijs) en Rudi Boelen (docent Bachelor Lager Onderwijs) om een samenhangend geheel te vormen met de opleidingen. PARTICIPATIVE INNOVATION ANN BAERTEN Het internationaal congres van de KHLim liet het allemaal aan bod komen. Op 12 en 13 juni hebben de deelnemers zich twee dagen lang verdiept in alles wat met innovatie en creativiteit te maken heeft. De conferentie had plaats op de site van C-mine die steeds bruist van creativiteit. Er waren keynotes van een heel hoog niveau en workshops die de deelnemers actief aan het werk zetten. Het programma oogde indrukwekkend met verscheidene buitenlandse topsprekers waaronder Bob Cancalosi. Met 26 jaar ervaring en als Director of Global Customer Education Programs bij General Electric (USA) was hij de ideale persoon om te praten over leiderschap en innovatiecultuur. Donald Treffinger, President van het succesvolle Centre for Creative Learning in Florida, staat bekend als onderzoeker, schrijver en presentator in het domein van creativiteit en Creative Problem Solving en het stimuleren van creatief gedrag bij leerlingen. Er was ook nog Scott Isaksen, CEO van The Creative Problem Solving Group, professor emeritus en oud-directeur van het Center for Studies in Creativity aan de universiteit van Buffalo. Hij combineert reeds sinds de jaren 80 onderzoek naar creativiteit met consulting. Maar ook topsprekers van eigen bodem, zoals Jo Martens van Nascom, lieten in hun kaarten kijken betreffende hun manier van aanpak aangaande innovatie en creativiteit. Het succes van het Pi-congres is niet alleen te danken aan de sprekers maar ook aan het enthousiasme van de deelnemers. De P in Pi Conference staat voor participatie en de openheid, de interesse en het enthousiasme van de deelnemers zorgde ervoor dat het letterlijk een participatief congres werd. Vraag naar academies groeit Het techniek- en wetenschapsteam dat opgestart werd met studenten en oud-studenten, krijgt uitbreiding met twee vaste medewerkers, Christina Thys en Brecht Toelen. Ook Jeannine Schreurs en Rudi Boelen beginnen enthousiast aan hun eerste échte jaar in de academie. Hun honger om kinderen te prikkelen is nog lang niet gestild. De gesprekken om uit te breiden op meerdere locaties en voor meerdere leeftijdsgroepen, zijn gestart. Hoogstwaarschijnlijk komt er in januari dan ook een derde, vierde en misschien zelfs vijfde locatie bij. FOCUS MOVING MINDS #9

10 De onderzoekende SOCIAAL-AGOGISCH WERK INVESTEERT IN ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN VAN DE STUDENTEN Onze huidige samenleving staat niet stil. Ook binnen de sociale sector is kennisvergaring en wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk om vooruit te kijken, innovaties te verkennen en kwaliteitsgericht te werken. Een opvoeder/begeleider krijgt voortdurend te maken met een veranderende werkomgeving. Hulpvragen en behoeften van cliënten en hun context veranderen. We staan voor enorme uitdagingen met de hervormingen binnen de integrale jeugdhulp en de ingrijpende wijzigingen binnen de zorg voor personen met een handicap. De regelgeving wordt aangepast, er worden nieuwe methodieken gehanteerd en oude methodieken bijgeschaafd. Een hulpverlener moet daardoor zijn denken en handelen regelmatig bijsturen. Dit vraagt een onderzoekende beroepshouding waardoor de hulpverlener gepast kan inspelen op de dynamiek van zijn werkplek. SOCIAAL-AGOGISCH WERK GERARD GIELEN Vanuit dit perspectief werd het curriculum van de opleiding bachelor orthopedagogie grondig bijgestuurd inzake onderzoeksvaardigheden. Er werd veel meer nadruk gelegd op een professionele onderzoekende houding bij de studenten. Na één jaar proefdraaien van het aangepaste curriculum bleek dat de hervorming nodig én succesvol was. Student is onderzoeker vanaf het eerste jaar Studenten leren reeds in het eerste jaar in het opleidingsonderdeel Informatie- en Onderzoeksvaardigheden hoe ze onderzoeksresultaten moeten lezen en interpreteren. Ook krijgen ze informatie over hoe ze zelf een praktijkgericht onderzoek dienen op te zetten. Verder staat het zoeken en beoordelen van informatie centraal. Studenten moeten in hun vakgebied op zoek gaan naar wetenschappelijke literatuur en verschillende informatiebronnen beoordelen op kwaliteit. Zo worden ze zich bewust van het belang van deze (onder)zoekende en kritische houding. In het tweede jaar wordt er meer gefocust op de vaardigheden zelf. Studenten krijgen in het opleidingsonderdeel Praktijkgerichte Onderzoeksvaardigheden informatie over zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden. Ze leren hoe ze een onderzoek kunnen opzetten, en om interviews, vragenlijsten, focusgroepen en dergelijke te organiseren en te verwerken. Vooral het projectmatig werken is belangrijk: welke fasen de student moet doorlopen wanneer een onderzoek wordt uitgevoerd. Vervolgens krijgt de student meer inzicht in dataverzamelingsmethoden, in de voorbereiding, afname, verwerking, interpretatie en rapportage van onderzoek. Daarbij integreert de student ICT-vaardigheden van Excel en Access alsook online onderzoeksmethoden zoals werken met Google vragenlijsten. Maar het blijft niet bij theorie en praktische vaardigheden. In het opleidingsonderdeel Integratief Project gaan de tweedejaars zelf aan de slag en werken ze een praktisch onderzoek uit rond interne en externe onderzoeksvragen. Afgelopen academiejaar werden zowel door het departement als vanuit het werkveld actuele en relevante onderzoeksthema s aangebracht die door de studenten in kleine groepjes onderzocht werden. Alle Een studente deed onderzoek naar riskant en problematisch internetgebruik bij jongeren tussen 12 en 18 jaar. Heel wat jongeren en begeleiders onderschatten het probleem van overmatig internetten. stappen van een volledig onderzoek kwamen aan bod: de literatuurstudie, de dataverzameling en -verwerking, de interpretatie van de resultaten en de rapportering. De studenten moesten zowel een kwantitatief (via vragenlijsten) als kwalitatief onderzoek (via interviews of focusgroepen) uitwerken. Ze werden hierbij begeleid door een lector die inhoudelijk betrokken was op het thema en deskundig in onderzoek. Hoewel de thema s per groep werden #10 FOCUS MOVING MINDS

11 student vastgelegd, werkte elke student toch individueel een volledig onderzoek uit voor een deelaspect van de onderzoeksvraag. In het derde jaar tenslotte wordt alles geïntegreerd en maken de studenten een bachelorproef. Op hun eigen werkveldplek gaan de studenten na welke onderzoeksvragen er leven en voeren ze een praktijkgericht onderzoek. Hierdoor kunnen organisaties meteen praktische thema s die bij hen leven laten uitdiepen en na gefundeerd onderzoek suggesties voor oplossingen en/of verder onderzoek krijgen. Van inclusie over omgaan met agressie tot seksuele noden bij ASS Weinig organisaties doen aan studie-en/of arbeidsbegeleiding bij de doelgroep van personen met een ernstig mentale handicap. Ze denken dat deze doelgroep geen kans maakt in het reguliere arbeidscircuit, ondermeer omdat deze personen vaak niet kunnen lezen en schrijven. Onderzoek wees nu uit dat zij mits de juiste visualisering en het aanbieden van een goede structuur toch tot eenvoudige werkzaamheden in staat zijn. Dit komt niet alleen hun inclusie, maar ook hun zelfvertrouwen ten goede. Een ander onderzoek toont aan dat opvoeders heel wat good practices opgebouwd hebben rond seksuele noden van cliënten met ASS (Autisme Spectrum Stoornis) maar dat er ook nog vele vragen leven. Het preventiepakket Het vlaggensysteem van Sensoa was voor veel voorzieningen een goed uitgangspunt om met dit thema om te gaan. Andere studenten werkten rond het thema wanneer en op welke manier er tijdens begeleidingssessies door hulpverleners met ouders gecommuniceerd werd. Uit een onderzoek in De Wissel, een school voor buitengewoon onderwijs in Genk, blijkt dat leerkrachten effectiever omgaan met agressie van kinderen als ze voldoende uitleg krijgen over de agressiecurve en over hoe leerkrachten kunnen ingrijpen in crisissituaties. Een studente deed onderzoek naar riskant en problematisch internetgebruik bij jongeren tussen 12 en 18 jaar. Heel wat jongeren en begeleiders onderschatten het probleem van overmatig internetten. Vroeginterventie en het alert zijn voor de eerste signalen van problematisch internetgebruik bleken heel wat ernstiger problemen te kunnen voorkomen. Onderzoek naar studiebegeleiding Ook thema s vanuit het departement kwamen aan bod. Een studente ging bijvoorbeeld na bij haar medestudenten in welke mate ze voldoende vertrouwd waren met de visie op orthopedagogie binnen het departement. Iemand anders ging na hoe de eerstejaars het onthaal tijdens de eerste schooldagen ervaren hadden. En nog een andere student probeerde meer zicht te krijgen op de tijd die haar medestudenten orthopedagogie spendeerden aan het studeren buiten de lessen zelf. Ook vroeg ze zich af of men gebruik maakte van de studiebegeleiding binnen het departement. Amper vier procent maakte hier gebruik van. Diegenen die het deden waren er zeer tevreden over en gaven expliciet aan dat juist die studiebegeleiding het meest had bijgedragen tot het slagen voor de studies ortho. Het maken en volgen van een studieplanning was daarnaast één van de meest efficiënte tips. Hierdoor leg je de verdeling studietijd en vrije tijd duidelijk vast waardoor je je vervolgens zonder schuldgevoel ook kan bezighouden met andere zaken buiten de studie. De leerstof spreiden tijdens het jaar en actief de lessen volgen, kwamen ook nog duidelijk naar voor als belangrijke factoren om te kunnen slagen. Zo kan praktijkgericht onderzoek door de studenten ook voor studiesucces in de eigen opleiding nuttig zijn. Op voorwaarde dat de studenten de belangrijke adviezen van hun onderzoekers-medestudenten niet in de wind slaan natuurlijk. Maar misschien is dit voorwerp voor een volgend onderzoek. FOCUS MOVING MINDS #11

12 wij zijn de beste versie van onszelf EERSTE EN TWEEDE ZIT GELIJKWAARDIG. Genk, 25 sept Voor het eerst werden alle studenten van alle departementen samen geproclameerd. Bovendien koos de KHLim er ook voor om de studenten van de eerste en tweede zittijd samen te vieren. Flexibilisering, Erasmusuitwisselingen, werkstudenten met aangepaste trajecten, buitenlandse stages, heel wat studenten volgen niet het standaard traject en studeren dus op verschillende momenten in het jaar af. Vandaar dat de KHLim ervoor kiest om iedereen samen te vieren. Maar dan heb je wel een grote locatie nodig: het werd de Cristal Arena in Genk. (zie ook pag. 24 voor meer foto s) #12 FOCUS MOVING MINDS

13 FOCUS MOVING MINDS #13

14 De Schoolstraat voor verpleegkunde STUDENTEN IN DE LEEFWERELD VAN KLEINSCHALIGHEID EN DEMENTIE Binnen de opleiding Verpleegkunde is er ruimte voorzien voor ervaringsgericht leren. Eén van de mogelijkheden is De Schoolstraat. We hadden een gesprek met Sabien Verbeek en Jan Jacobs, de begeleiders van dit project. Kim Torner en Jolien Bammens, studenten met als keuzetraject sociale verpleegkunde, namen deel aan het programma. VERPLEEGKUNDE MARJOLY SINTOBIN De Schoolstraat, wat is dat nu precies? JAN: De methodiek van De Schoolstraat is ontwikkeld door Cerein, in samenwerking met Theater en Spel in Nederland. Het is daar intussen succesvol ingeburgerd. Het departement gezondheidszorg van de KHLim heeft deze methodiek aangeleerd en aangepast aan de Vlaamse zorgsector. Hierbij staat het kleinschalig wonen en de zorg voor personen met dementie centraal. SABIEN: Kleinschaligheid is een nieuwe zorgvorm voor personen met dementie. Het vraagt van zorgverleners een andere manier van denken en organisatie van zorg. De Schoolstraat biedt de gelegenheid aan zorgverleners om de specifieke praktijk van kleinschaligheid in te oefenen. JAN: De deelnemers beleven zelf deze kleinschalige zorg en dementie in al hun facetten. Ze doorlopen een programma van twee dagen in een nagebootste woning waarbij ze vanuit verschillende perspectieven kleinschaligheid meemaken. Tegelijkertijd draagt de simulatie bij tot teambuilding. SABIEN: Concreet worden de studenten verdeeld over twee teams van ongeveer tien personen. Elk team krijgt een gesimuleerde woning en elk teamlid een eigen bewonersprofiel. Elk team doorloopt een parallel programma met afwisselend praktijk, kennis, verdieping en reflectie. In een praktijkmoment leven de studenten zich afwisselend in een bepaalde rol in. Dat kan zijn als bewoner, observator, verpleegkundige, vrijwilliger of familielid. Tijdens de reflectie staat men stil bij de opgedane ervaringen. Kim en Jolien, jullie zaten zowel in de rol van bewoner, observator als hulpverlener. Kunnen jullie hierover iets meer vertellen? KIM: In mijn rol als bewoner vielen mij toch een aantal aspecten op. Ik zat samen met een aantal andere bewoners in een huisje en het was opvallend dat er heel wat prikkels tegelijk op je afkomen. Iedereen is bezig, de tafel wordt gedekt, de televisie staat op, medebewoners hebben vragen, en er is maar één hulpverlener aanwezig die dit alles in goede banen moet leiden. Ikzelf speelde een bewoner met een halfzijdige verlamming. Ik dacht bij mezelf dat het wel vlot moest lukken om met één hand te eten. Niets is minder waar. Ik weet nu dat de voorziene hulpmiddelen er niet zomaar zijn. Ook viel me op dat iedereen systematisch een slab aankreeg. Als bewoner had je hierin niets te zeggen. Die slab #14 FOCUS MOVING MINDS #14

15 kraakte constant en zat niet goed. Dat was echt frustrerend. JOLIEN: Ik deel volledig de mening van Kim. Ik speelde de rol van Juliette, een oudere dame met heel wat beperkingen, waaronder artrose. Om dit te simuleren werden mijn vingers aan elkaar gekleefd. Ik kan je verzekeren dat dit na verloop van tijd echt pijn deed. Door helemaal mee te gaan in deze simulatie voelde ik mij bij momenten zo machteloos. Het raakt je zo waardoor je als hulpverlener gedwongen wordt om stil te staan bij je eigen handelen. KIM: In mijn rol als hulpverlener vond ik het niet evident om de zorg voor al die patiënten georganiseerd te krijgen. Wat ik hier vooral uithaal is dat je flexibel moet zijn en moet durven loslaten. De zorg voor de bewoner staat centraal. Het huiselijke aspect is prioritair. Je moet ook zoveel mogelijk de bewoner betrekken. Zijn er nog zaken die jullie meenemen? JOLIEN: Absoluut. We moeten eerst en vooral veel meer communiceren met de bewoners. Verder moeten we ook niet in hun plaats beslissingen nemen, maar wel samen met hen. We moeten patiënten, cliënten of bewoners veel meer betrekken. We moeten ons bijvoorbeeld afvragen of het wel nodig is dat deze specifieke patiënt een slab krijgt. De Schoolstraat was voor ons echt een ervaring om stil te staan bij ons eigen functioneren en om na te denken over de routine die we vaak hebben in ons handelen. Wat zijn de toekomstplannen? SABIEN: Het ervaringsgericht leren krijgt een vaste plaats binnen het curriculum. Als departement willen we dit heel graag verder uitbouwen. Met het vooruitzicht van de verhuis naar de Limburgse Zorgacademie (LiZa) in Genk zien we hier heel wat mogelijkheden in. ONDERZOEK, DIENSTVERLE- NING EN ONDERWIJS STUDENTEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE PROFITEREN VAN ONDERZOEKSGEBASEERD ONDERWIJS INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN & TECHNOLOGIE SOFIE IGNOUL EN WALTER REULENS Het departement IWT van de KHLim heeft heel wat projecten lopen in samenwerking met de industrie. Ook de studenten leveren hun bijdrage aan het onderzoek of de dienstverlening dat de KHLim verricht. Door deze synergie ontstaat een wisselwerking waar iedereen wel bij vaart. Coatings: met slechts een laagje extra erbij, maak je de industrie zeer blij! Een mountainbike die zelfreinigend is, een touchscreen waarop geen krassen kunnen komen, Toekomstmuziek of realiteit? Door middel van smart coatings is het mogelijk aan zowat alle producten nieuwe eigenschappen te geven zonder dat een volledig nieuw product ontwikkeld moet worden. Zo bestaan er o.a. krasvaste, brandwerende, antibacteriële en waterwerende coatings. De studenten van het derde jaar professionele bachelor chemie hebben hun project uitgevoerd rond zulke smart coatings in samenwerking met het Smart Coating Application Lab van Sirris. Na een grondige theoretische studie werden verschillende soorten coatings zelf gesynthetiseerd. Vervolgens werden de zelf gesynthetiseerde coatings vergeleken met commercieel beschikbare coatings op vlak van kwaliteit en de eigenschappen. Via de samenwerking met Sirris hebben de chemiestudenten hierbij de kans gekregen om met innovatieve state-of-the-art technieken vanuit het werkveld aan de slag te gaan. Een coole toekomst voor een hoogtechnologisch labo Het labo van de afdeling elektromechanica optie klimatisatie is slechts één van de drie toplabo s in de wereld dat beschikt over diverse proefstanden, gaande van klassieke toepassingen tot de meest innovatieve koelsystemen. Aangezien er ook wordt ingezet op duurzame ontwikkeling, werd er geïnvesteerd in een uitgebouwd trainingscentrum natuurlijke koelmiddelen. Dit KHLim-opleidingscentrum in Houthalen is uniek in Europa waardoor er techneuten uit binnen- en buitenland opleidingen komen volgen. Omdat koeltechnieken nog altijd erkend is als knelpuntberoep, blijft de KHLim inzetten op het verder uitbouwen en updaten van het labo. Overigens is het labo koeltechnieken van de KHLim is één van de door de Vlaamse overheid gecertificeerde examencentra voor het behalen van het certificaat in de koeltechniek. Dit certificaat is verplicht voor personen die handelingen willen uitvoeren op koelinstallaties. De voorbereiding tot behalen van dit certificaat is overigens opgenomen in de opleiding professionele bachelor elektromechanica optie klimatisatie. Het labo dankt zijn uitrusting ook voor een groot deel aan de onderzoeksactiviteiten van het expertisecentrum i-net (intelligente nieuwe energie technologieën), een veel gevraagde partner in allerlei Europees gerenommeerde projecten en trainingen. Ook hier speelt weer de synergie tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. Voorbeeld van een door studenten gesynthetiseerde hydrofobe waterwerende coating. Meer informatie: en FOCUS MOVING MINDS #15

16 De wijde wereld in Omdat ondernemen en internationalisering de dag van vandaag onlosmakelijk verbonden zijn, verruimt het departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde zijn kijk op de wereld. HANDELSWETENSCHAPPEN & BEDRIJFSKUNDE LIESBET MOONS Enerzijds wordt er actief ingezet op het studeren of stagelopen in het buitenland. Zo nam Ward Smits, tweedejaarsstudent KMO-management, afgelopen zomer deel aan de Summer School in Zuid-Korea. Omdat dit duidelijk smaakte naar meer, vertrok hij in het kader van Erasmus eind september naar Almeria waar hij 30 studiepunten van zijn laatste fase KMO-management opneemt. Naast Ward vertrekken nog 20 andere studenten uit HB voor hun studie naar het buitenland. Twee hiervan gaan naar Letland, zes naar Frankrijk, vier anderen gaan net als Ward naar Spanje, vier naar Duitsland, drie naar Finland en opnieuw één student naar Zuid-Korea. En al evenveel buitenlandse studenten komen dit academiejaar hier les volgen. Anderzijds gebeurt internationalisering ook op eigen bodem, dit in het kader van home. Vanaf het academiejaar zal daarom in alle afstudeerrichtingen van bedrijfsmanagement één vak in het Engels gedoceerd worden. Bij Accountancy-Fiscaliteit volgen de studenten voortaan het vak Internal Control en Deontology. Bij Financie- en Verzekeringswezen werd gekozen voor het vak Financial Topics. De studenten KMO ontwikkelen hun leidinggevende competenties verder in het vak Management Skills en bij Logistiek Management gaat het om Entrepreneurship. Bij Marketing verruimen ze hun kijk op de wereld in Exploring New Markets en bij Rechtspraktijk tenslotte in International Law. Verder wordt van elke student verwacht dat hij ook zélf initiatief neemt om in het kader van de opleiding enkele internationale competenties te verwerven. Om die reden start HB vanaf dit academiejaar met het vak International Experience. De studiepunten voor dit vak kan de student verwerven via een langer verblijf in het buitenland (Erasmus, stage, ) maar ook via korte buitenlandse programma s. We denken hierbij aan businessgames als Planspiel Deutsch, maar ook de Unite Conference. Studenten kunnen ook kiezen voor het helpen bij de voorbereiding van projecten met buitenlandse partners zoals EWS Dresden waarmee de KHLim-HB een internationale week organiseert. Daarnaast zijn er ook nog online mogelijkheden. n TITEL SUMMER SCHOOL Ictium Omdat fugit hij graag ate poreper wou kennismaken estium ate dolupta met het quatect échte assunt. Azië en Cero wou bijleren magniendi over is de sero Aziatische cus sequiam cultuur, harchil maatschappij lestiis earum en debistschiedenis sinvento trok expelendam Ward Smits, ea doles tweedejaarsstudent vel ipsa quia volor KMO-ma- maxi- gemunagement et ipsunt afgelopen pora quiatis zomer mod naar que de quis universiteit ped ero in van et et, Ulsan, sum acimpori Zuid-Korea. utati Samen inum met quissecabo. het internationale Et utem del gezelschap ipsandu van cipsam 40 inus, andere cone studenten eum quis uit cuptatur de VS, Canada, alia dolupitem China, accum Japan, conse Duitsland sum eost, en Polen to es beleefde mossum hij rem. daar Ficid in het ea sa project si dolorrum Summer nos School et quas de et ommolor tijd van zijn sequi leven. non Het con was pre landae ongelofelijk, vent vendit schrijft eveles Ward re op volorum blog. et rem inciis abo. Ut quist lab ipitiat atioreium dolupic tet zijn arum et vellace rsperestia consequatia venis sim nam, occul- Tijdens pa eles as deze recturis Summer eium School dolescident, werden accum culturele fugitio. activiteiten Nequae ne als volupti een iur bezoek atis im aan eos de dolenisi tempel solore van Gyeongju sumque et afgewisseld millaut autatat met lessen vellicit in fugit, Koreaanse sam fuga. taal Ruptatiat en schrift, quosapis taekwondo quae volorit en Koreaanse dans. sit, occum De studenten rem ex et deden mos ook aut eatia tal van quam, bedrijfsbezoeken, quia dunt qui as alit, quia blaut waaronder ma delestr hoofdzetel upissit aut van plaborr Samsung ovitis volo in Seoul. et laute Daar aut kon rae sa Ward sit quissit de laatste descipi technologische cienem qui ra snufjes anducipsum uitproberen quodiae in distium d Light rectaquat tour. Naast quam deze illibus meer dandae educatief corae verantwoorde si comnimusdam activi- de sit teiten fugia was conserit, ook aut nog vel tijd il voor molesecate voetbal, pro een torpos dagje millor Haeundae aditi abore Beach conseditae en het pretpark lautend Lotte ipiendaeptis World. Het sum Koreaanse doluptae bier et aliqui werd occat ondrinkbaar mod mo isto bevonden, dis seque maar prae het ma plaatselijke dolum hiliquis soju ressequae was een a waardige aute prae vervanger. rehentis debit Ward quas zelf quae was pori het vella meest aceatiantia onder de quo indruk iunt van quature zijn bezoek omniscillaut aan de grens volor met sandam Noord-Korea, reicid quist, de zoge- ut ut illab eium naamde aut Joint que quam Security si torerib Area. eribus. Uciti Zonder qui twijfel iur? Borest, is dit het sequam begin ea van quae een la con fijne repudit, samenwerking temquibus tussen veliqui de KHLim officil en lorehenes de UOU, excernam de Ulsan University, ipsamus eria waardoor as non peri iedere tecum zomer latem. een Nequissecus, student uit quist de KHLim iliam sant deze quid fenomenale trip naar Zuid-Korea mag maken. n #16 FOCUS MOVING MINDS

17 KHLIM LERARENOPLEIDING: KLEUTER, LAGER ONDERWIJS (HASSELT) LERARENOPLEIDING: SECUNDAIR (DIEPENBEEK) SOCIAAL-AGOGISCH WERK: ORTHOPEDAGOGIE (DIEPENBEEK) HANDELSWETENSCHAPPEN & BEDRIJFSKUNDE: BEDRIJFSVERTALER- EN TOLK, OFFICE MANAGEMENT MARKETING, LOGISTIEK MANAGEMENT, KMO-MANAGEMENT, ACCOUNTANCY-FISCALITEIT, FINANCIE- EN VERZEKERINGSWEZEN, RECHTSPRAKTIJK (DIEPENBEEK) INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN & TECHNOLOGIE: BIOMEDISCHE LABORATORIUMTECHNOLOGIE, CHEMIE, MILIEUZORG, ELEKTROMECHANICA, ELEKTRONICA-ICT, ENERGIETECHNOLOGIE (DIEPENBEEK) GEZONDHEIDSZORG: VERPLEEGKUNDE, VROEDKUNDE (HASSELT, VANAF SEPT. 2015: GENK) INFOMOMENTEN 2015 zaterdag 7 maart, u. zaterdag 25 april, u. woensdag 1 juli, u. zaterdag 12 september, u. Voor het departement Gezondheidszorg: (steeds op de campus LiZa, ZOL-Genk) zondag 15 maart van u. (Dag van de Zorg) zaterdag 25 april, u. zaterdag 27 juni van u. zaterdag 12 september, u. OPENLESDAGEN 2015 (inschrijving verplicht) woensdag 11 maart, u. Lerarenopleiding Kleuter en Lager woensdag 29 april, u. Alle andere departementen KHLim, KHLeuven en Groep T vormen samen één hogeschool. Op de campussen van Leuven ook professionele bachelors in Toegepaste Informatica, Sociaal Werk, Sociale Readaptatiewetenschappen, Voedings- en Dieetkunde. ZIE OOK: Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen (KU KHLim, i.s.m. UHasselt) (Diepenbeek) MAD-fac (Media, Arts & Design) (PXL en LUCA, School of Arts) (Hasselt en Genk) FOCUS MOVING MINDS #17

18

19 GAME VOOR BELEGGERS TEGEN KANSARMOEDE EXPERTISECEL EDUCATION + ICT EN KBC WERKEN SAMEN ROND BELEGGERSGAME Kansarmoede is in Vlaanderen een probleem. De financiële kennis van jongeren en volwassenen moet verbeteren. Financiële educatie is een ruim begrip dat volledig aan bod komt in het serious game Skillville, dat in de loop van 2013 ontwikkeld werd door ED+ict in samenwerking met KBC. Die samenwerking heeft een vervolg gekregen in de educatieve ondersteuning van de nieuwe KBC-Beleggerskoers. Kennis van het beurswezen is immers een onderdeel van financiële geletterdheid. LERARENOPLEIDING DRIES PALMAERS De KBC-Beleggerskoers kan zowel individueel als in klasverband gespeeld worden. Het spel kan zowel in het secundair als in het hoger onderwijs ingezet worden. Met de KBC-Beleggerskoers kunnen jongeren en volwassenen gedurende zes maanden zonder risico kennismaken met de beurs en zo de voordelen en nadelen al spelend ontdekken. KHLim stond in voor de ontwikkeling van de educatieve content die de spelers in de beleggerskoers doorlopen. Die bestaat enerzijds uit theoretische modules en anderzijds uit interactieve toepassingen om de theorie in te oefenen. Omdat KHLim de educatieve content heeft verzorgd, zullen KHLim en KBC ook samen infosessies inrichten voor leerkrachten en docenten hoger onderwijs. Die vinden plaats in Diepenbeek, Gent en Leuven. Meer informatie op kbc.be/beleggerskoers/infosessies SKILLVILLE is ondertussen uitgebreid! Vorig jaar werkten KBC en KHLim ook al samen rond Skillville, een game rond financiële geletterdheid waar ondertussen al duizenden Vlaamse leerlingen mee werken. Leraars en leerlingen kunnen kennismaken met meer oefeningen rond financiële geletterdheid, nu opgedeeld per leerjaar. Vanaf 1 september kun je ook kiezen voor een module Actua-politiek en een module Alcohol, tabak en drugspreventie. Vanaf 1 oktober verschijnen ook een extra module rond Techniek en een module Mood City rond gezonde relaties. FOCUS MOVING MINDS #19

20 Cultureel van BILL gaan KHLim Stuvoor zet tijdens het academiejaar extra in op cultuur, van cultureel educatieve workshops over fuiven tot goedkope voorstellingen dankzij BILL. STUDENTENVOORZIENINGEN ERIK DE WINTER Emmely Vandormael, cultuurcoördinator bij KHLim-Stuvoor, heeft alvast een hele reeks tickets gereserveerd in de cultuurcentra van Hasselt en Genk. (zie kader) Emmely zelf heeft een boontje voor Kommil Foo. Ze vermoedt dat de studenten wel pap lusten van cabaret. Als er studenten zijn die wat betreft het aanbod van het CCHA of van C-mine in Genk nog andere suggesties hebben, mogen die dat zeker laten weten. We staan open voor alle wilde ideeën. Ook film staat op het menu. In het najaar kunnen we gratis naar een filmpremière in Kinepolis Hasselt. Hou Facebook of Toledo in de gaten voor de kaarten. Verder heeft Emmely, samen met de collega s van UHasselt en PXL, in april 2015 een uitstap gepland naar de opera in Brussel. Ik ben zelf nog nooit in de opera geweest, maar het lijkt me een bijzondere ervaring BILL-bundels BILL is de nieuwe naam van het aanbod van CJP (het Cultureel Jongeren Paspoort). BILL checkt films, theater, comedy, games, mode, boeken, reizen, expo, en regelt meteen sterke deals, gratis events en free stuff. Met de European Youth Card laat BILL heel wat zien over reizen en leven in Europese landen en zorgen ze voor meer dan kortingen en voordelen in binnen- en buitenland. KHLim Stuvoor biedt 1000 studenten een BILL-bundel aan. Via deze bundel hebben studenten die intekenen exclusief toegang tot alle voordelen en ontvangen zij wekelijks een BILL-update met (lokale) culturele tips. Voorts kunnen ze deelnemen aan de wekelijkse zotte wedstrijden en ontvangen ze de European Youth Card. In oktober ontvangen alle KH- Lim-studenten een mail met alle informatie over het hoe en waar intekenen voor de BILL-bundel. Het aantal BILL-bundels is beperkt! Hou zeker je mailbox en de facebook (www.facebook.com/stuvoor) in de gaten! Cultuur op de campus In samenwerking met Villa Basta zet KHLim Stuvoor op elke campus een cultureel educatieve workshop op. Zowel in Hasselt, Diepenbeek als Genk kan je gaan voor improvisatie, digitale fotografie, theater of filmpjes maken. Voorts wil men dit jaar ook op elke campus wat culturele activiteiten organiseren maar het programma blijft nog even een verrassing. Stuvoor heeft overigens ook de hand in de organisatie van KHLim OFF en Student Take Off. Met dit uitgebreide aanbod is er vast voor iedere cultuurliefhebber wat wils, concludeert Emmely. CULTUURTICKETS AAN STUDENTENTARIEF ALS KHLIM-STUDENT KAN JE VOOR EEN SPOTPRIJSJE AAN TICKETS GERAKEN VOOR VOOR- STELLINGEN IN CCHASSELT OF OP C-MINE. CCHA 23/10/2014 Concert: Ozark Henry 12/11/2014 Theater: Toneelhuis/ Olympique Dramatique, NTGent & KVS - AUGUSTUS ergens op de vlakte 26/11/2014 Comedy: Wouter Deprez Slijk 09/12/2014 Cabaret: Kommil Foo Het Bestand 21/05/2015 Cabaret/Comedy: Freek De Jonge Als je me nu nog niet kent C-MINE 13/11/2014 Comedy: Wouter Deprez Slijk 27/01/2015 Concert: Hooverphonic Reflection 19/03/2015 Concert/Cabaret: Bart Peeters Op de groei Heb je nog andere voorstellen: mail naar #20 FOCUS MOVING MINDS

MOVING MINDS Magazine

MOVING MINDS Magazine MOVING MINDS Magazine KHLIM-Focus december 2014 UC Leuven-Limburg, Agoralaan Gebouw B, bus 1, 3590 Diepenbeek Afgiftekantoor 3500 Hasselt P109348 VAN LEUVEN OVER DIEST, HASSELT EN DIEPENBEEK TOT GENK p4-5

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO*

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO* Page1 Geachte mevrouw, heer Beste collega, Je bent werkzaam in de zorg als verpleegkundige, vroedvrouw, kinesist, ergotherapeut, diëtist, medisch secretaresse, laborant, maatschappelijk werker en je wilt

Nadere informatie

BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015

BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015 BANABA ZORGMANAGEMENT 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba zorgmanagement 06 Situering 09 Algemene informatie VOORWOORD Het personeel en de studenten van de bachelor na bachelor opleiding

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14 14 HOGESCHOOL-UNIVERSITEIT BRUSSEL Stormstraat 2, 1000 Brussel T 02 210 12 11, F 02 217 64 64, E info@hubrussel.be http://www.hubrussel.be 14A Studiegebied Economie en management Campus Stormstraat Stormstraat

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE REISBUREAU INHOUDSOPGAVE Inleiding... 2 Aan het werk... 2 Klemtonen van de opleiding... 3 Onderwijskundige aanpak... 3 Programmagids... 4 Studiemateriaal... 4 Lessenrooster... 5 Stage & afstudeerproject...

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba Intensieve zorgen en spoedgevallenzorg 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 09 Individueel traject

Nadere informatie

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Hogeschool PXL / PXL UNIVERSITY COLLEGE VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING We dagen je uit om jezelf te ontwikkelen tot een leerkracht die grensverleggend, begeesterd en onderbouwd het artistieke

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

Een lerarenopleiding en studenten in kansarmoede: de krachten gebundeld!

Een lerarenopleiding en studenten in kansarmoede: de krachten gebundeld! Een lerarenopleiding en studenten in kansarmoede: de krachten gebundeld! Ann Van Hooste, Liesbeth Spanjers, Bernadette Meeus, Kelly Jacobs UCLL Campus Comenius Een student in kansarmoede vertelt Het was

Nadere informatie

Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn

Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn KHLeuven aangename KENNISMAKING Hallo! We kennen elkaar nog niet, maar wees gerust: lang zal dat niet duren. Aan de Katholieke

Nadere informatie

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Infobrochure SLO SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING INHOUD Voor wie? Waar staan wij voor? Opleidingsstructuur en diploma Inhoud van de modules Studiepunten Studieduur en modeltraject Flexibiliteit Waar en wanneer

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN t Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Campus Carolus Antwerpen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG!

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG! proefritten Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, worden de proefritten op maat ingericht voor leerlingen

Nadere informatie

bachelor in de verpleegkunde

bachelor in de verpleegkunde Academiejaar 2014/2015 Werk en behaal je diploma via een brugprogramma bachelor in de verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Werk en behaal je diploma via een brugprogramma Omdat jij je wilt

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie op blad 2. 2.

Nadere informatie

Academiejaar 2015/2016. bachelor Bedrijfsmanagement. Accountancyfiscaliteit. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2015/2016. bachelor Bedrijfsmanagement. Accountancyfiscaliteit. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2015/2016 bachelor Bedrijfsmanagement Accountancyfiscaliteit Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Bedrijfsmanagement Accountancyfiscaliteit Je ideale opleiding kiezen uit het ruime

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Academiejaar 2014/2015 Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Wil je na

Nadere informatie

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties 1.1 De opleidingen hebben een uitgeschreven en gedragen onderwijsvisie. 1.2 De opleidingen beschikken over een dynamisch competentieprofiel dat o.a. aan

Nadere informatie

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN INTERNATIONAAL ONDERNEMEN Bachelor in het Bedrijfsmanagement 2013-2014 Mechelen Onze troeven Specialisatie op maat Al van bij de start van je opleiding kies je een specifieke afstudeerrichting. We geven

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor Bedrijfsmanagement. Accountancyfiscaliteit. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor Bedrijfsmanagement. Accountancyfiscaliteit. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor Bedrijfsmanagement Accountancyfiscaliteit Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Bedrijfsmanagement Accountancyfiscaliteit Je ideale opleiding kiezen uit het ruime

Nadere informatie

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT Heb je een professioneel bachelordiploma op zak en wil je een academische master behalen? Dat kan! Via een schakelprogramma kun je doorstromen naar een bepaalde master. Het

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Rookstopconsulent Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Elfjulistraat 39a, 9000 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Studenten aan de slag met TALENTEN tijdens buitenlandse stages. Kristien Lacluyse, Ann Van Hooste, Hilde Loenders

Studenten aan de slag met TALENTEN tijdens buitenlandse stages. Kristien Lacluyse, Ann Van Hooste, Hilde Loenders Studenten aan de slag met TALENTEN tijdens buitenlandse stages Kristien Lacluyse, Ann Van Hooste, Hilde Loenders Overzicht Even voorstellen Situering onderzoek Grenzen verleggen: Droom of realiteit? Buitenlandse

Nadere informatie

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate, design & create Waarom kiezen voor dit postgraduaat? Je maakt op een unieke manier kennis met de industrie door middel

Nadere informatie

POST- GRADUAAT. professionele coach

POST- GRADUAAT. professionele coach POST- GRADUAAT professionele coach POSTGRADUAAT PROFESSIONELE COACH Je wil coaching inzetten als een krachtig instrument om resultaten te verbeteren, en communicatie en samenwerking te optimaliseren? Je

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT

WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT 2015 2016 WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT 1 2 ALGEMEEN DIRECTEUR Hogeschool PXL is een moderne hogeschool: ondernemend, netwerkend, onderzoekend, dienstverlenend,

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 De verschillende groepen die instromen in opleiding bachelor verpleegkunde Kristine Sels Opleidingscoördinator KHKempen, campus Lier KHKempen: situering

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. elektronica-ict. elektronica-ict. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. elektronica-ict. elektronica-ict. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor elektronica-ict elektronica-ict Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor elektronica-ict elektronica-ict Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Verkeerskunde 2011-2012

Verkeerskunde 2011-2012 Verkeerskunde 2011-2012 Bachelor en master in de verkeerskunde Bachelor en master in de verkeerskunde BACHELOROPLEIDING MASTEROPLEIDING VOORKENNIS VOOR DE BACHELOROPLEIDING WERKMETHODEN EXAMENSPREIDING

Nadere informatie

AVONDTRAJECT BACHELOR IN HET ONDERWIJS, SECUNDAIR ONDERWIJS PXL-EDUCATION

AVONDTRAJECT BACHELOR IN HET ONDERWIJS, SECUNDAIR ONDERWIJS PXL-EDUCATION 2015 2016 WERKEN EN STUDEREN AVONDTRAJECT BACHELOR IN HET ONDERWIJS, SECUNDAIR ONDERWIJS PXL-EDUCATION 2 ALGEMEEN DIRECTEUR Hogeschool PXL is een moderne hogeschool: ondernemend, netwerkend, onderzoekend,

Nadere informatie

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld reageren bijlagen attenderen printversie Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld Datum 01/02/2007 Auteur publicatie Guus Wijngaards, Jos Fransen, Pieter Swager (INHOLLAND) Titel

Nadere informatie

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Beste ouders Beste opvoedingsverantwoordelijke Als ouder bent u nauw betrokken bij de studiekeuze van uw zoon of dochter. Ook de school en het

Nadere informatie

Management assistant sales

Management assistant sales Academiejaar 2015/2016 bachelor office management Management assistant sales Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Office management Management assistant Sales Je ideale opleiding kiezen uit het

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING. Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen

FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING. Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen Welke rol moeten lerarenopleidingen spelen in het bereiken van VOET op secundaire scholen? Welke rol moeten lerarenopleidingen

Nadere informatie

Bachelor voor. PXL - Business PXL - IT. serieus

Bachelor voor. PXL - Business PXL - IT. serieus DE HOGESCHOOL MET HET NETWERK 201 2014 Bachelor voor graduaatstudenten Combinatie werken / studeren PXL - Business PXL - IT vlot serieus 1 Bachelor voor graduaatstudenten Afstudeerrichtingen Accountancy-fiscaliteit

Nadere informatie

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout Kan je in Turnhout de opleiding vroedkunde in deeltijds gaan studeren? Ja, dit kan. Er wordt dan een individueel programma op maat gemaakt. Hebben jullie

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Bijzondere beroepstitel:

Bijzondere beroepstitel: 2012 2013 Bijzondere beroepstitel: Verpleegkundige gespecialiseerd in de intensieve zorg en spoedgevallenzorg Hogeschool West-Vlaanderen Departement Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 Wouter.Decock@howest.be

Nadere informatie

Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK)

Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK) Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK) GEZ Gezondheidszorg Departement Gezondheidszorg Campus Oude Luikerbaan 79 3500 Hasselt Verantwoordelijke EVK Ann Bancken (ann.bancken@khlim.be) Academiejaar

Nadere informatie

BACHELOR VOOR GRADUAATSTUDENTEN COMBINATIE WERKEN / STUDEREN

BACHELOR VOOR GRADUAATSTUDENTEN COMBINATIE WERKEN / STUDEREN DE HOGESCHOOL MET HET NETWERK 2014 201 BACHELOR VOOR GRADUAATSTUDENTEN COMBINATIE WERKEN / STUDEREN PXL-BUSINESS PXL-IT VLOT SERIEUS 1 2 BACHELOR VOOR GRADUAATSTUDENTEN AFSTUDEERRICHTINGEN Accountancy-fiscaliteit

Nadere informatie

Management assistant sales

Management assistant sales Academiejaar 2014/2015 bachelor office management Management assistant sales Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Office management Management assistant Sales Je ideale opleiding kiezen uit het

Nadere informatie

(Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO.

(Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO. (Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO. 05 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Doel Aanpak/oplossing

Nadere informatie

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2014-2015 Folder-verder studeren_2014.indd 1 10/03/14 12:10 ZIN OM VERDER TE STUDEREN? Meer dan 45% van de studenten aan de Arteveldehogeschool studeert succesvol

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2012-2013 Inhoud Doel van de opleiding Situering van de opleiding Onderwijsvormen Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

Academiejaar 2015/2016. bachelor Bedrijfsmanagement. Financie- en verzekeringswezen. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2015/2016. bachelor Bedrijfsmanagement. Financie- en verzekeringswezen. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2015/2016 bachelor Bedrijfsmanagement Financie- en verzekeringswezen Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Bedrijfsmanagement Financie- en verzekeringswezen Je ideale opleiding kiezen

Nadere informatie

Het nieuwe leren. Het Nieuwe Leren Concurrentie analyse

Het nieuwe leren. Het Nieuwe Leren Concurrentie analyse Het nieuwe leren Het Nieuwe Leren Concurrentie analyse Conclusies (I) Het Nederlandse begrip Het nieuwe leren is niet zo n bekend begrip, is vooral gefocused op onderwijs. Het nieuwe leren wordt vooral

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016 VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016 ZIN OM VERDER TE STUDEREN? Meer dan 45% van de studenten aan de Arteveldehogeschool studeert succesvol verder. Je hebt heel wat mogelijkheden: Je kan een

Nadere informatie

MAD faculty, Campus C-mine

MAD faculty, Campus C-mine Welkom! MAD faculty, Campus C-mine 5 afstudeerrichtingen in Genk: fotografie televisie/film animatie product design communicatie & media design (interaction design / game art design) MAD-Faculty (KHLim

Nadere informatie

Academiejaar 2015/2016. uniek in antwerpen. bachelor office management. Medical assistant. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2015/2016. uniek in antwerpen. bachelor office management. Medical assistant. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2015/2016 uniek in antwerpen bachelor office management Medical management assistant Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Office management Medical management assistant Je ideale

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie

Waarom kiezen voor EHSAL?

Waarom kiezen voor EHSAL? Waarom kiezen voor EHSAL? EHSAL biedt je een diploma van academisch niveau via een bedrijfsgerichte opleiding. Het onderwijs bij EHSAL is praktijkgericht: vanaf het begin toets je je kennis en inzichten

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging Elke dag inspirerend vwo / havo elke dag een uitdaging Samen met uw zoon of dochter staat u voor een belangrijke keuze. Op basis van het advies van de basisschool ligt de uitdaging op vwo of havo-niveau.

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord)

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Login eduroam r0xxxxxx@student.kuleuven.be (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Onthaal 2015-2016 BACHELOR GESCHIEDENIS OPBOUW PROGRAMMA/MOTIVATIE Kennismaking Monitoren Charlotte Verrydt

Nadere informatie

Persberichten stage hogeschool Odissee

Persberichten stage hogeschool Odissee en stage hogeschool Odissee LARISSA KLICK Buitenlandse studenten op internationale stage op Technologiecampus Gent Gent 16 augustus 2016 Vijf studenten uit respectievelijk Duitsland, Engeland, Polen en

Nadere informatie

Management assistant International business

Management assistant International business Academiejaar 2015/2016 bachelor office management Management assistant International business Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Office management Management assistant International business

Nadere informatie

Marketing. bachelor Bedrijfsmanagement. - Digital Marketing - Sales - Promotion. nieuw programma! Academiejaar 2015/2016

Marketing. bachelor Bedrijfsmanagement. - Digital Marketing - Sales - Promotion. nieuw programma! Academiejaar 2015/2016 Academiejaar 2015/2016 nieuw programma! bachelor Bedrijfsmanagement Marketing - Digital Marketing - Sales - Promotion Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Bedrijfsmanagement marketing Je ideale

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor Bedrijfsmanagement. Marketing. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor Bedrijfsmanagement. Marketing. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor Bedrijfsmanagement Marketing Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor Bedrijfsmanagement marketing Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015 DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE jan.bonne@vsko.be SECUNDAIR ONDERWIJS VAKBEGELEIDING PAV Brugge, 30-01-2015 Ter kennisgeving aan alle directies van scholen met PAV Gelieve een kopie

Nadere informatie

BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016

BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016 BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016 INHOUD 04 Doel van de opleiding 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 13 Algemene informatie 16 Hoe te bereiken? VOORWOORD Het personeel en de studenten van de

Nadere informatie

Welkom op de studiedag. Financiële educatie. Prof. Dr. Kristof De Witte 18 april 2016

Welkom op de studiedag. Financiële educatie. Prof. Dr. Kristof De Witte 18 april 2016 Welkom op de studiedag Financiële educatie Prof. Dr. Kristof De Witte 18 april 2016 Programma 1. Inleiding 2. Algemeen kader Prof. Dr. Geert van Campenhout (KU Leuven) 3. Financiële geletterdheid van jongeren

Nadere informatie