MAGAZINE IK GA DE WEDSTRIJD MET MEZELF AAN. Nr Helden op zee de KNRM aan het werk. + Bijzondere golfballen van Harm Edens. + Wereldwijd beleggen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MAGAZINE IK GA DE WEDSTRIJD MET MEZELF AAN. Nr. 1. + Helden op zee de KNRM aan het werk. + Bijzondere golfballen van Harm Edens. + Wereldwijd beleggen"

Transcriptie

1 STAAL MAGAZINE nummer 1, zomer Relatiemagazine van Staalbankiers Nr. 1 ZOMER 2014 JAARGANG 13 < + Helden op zee de KNRM aan het werk + Bijzondere golfballen van Harm Edens + Wereldwijd beleggen > Motorrijder Giel Kerkhof: IK GA DE WEDSTRIJD MET MEZELF AAN

2 2 nummer 1, zomer INHOUD ZOMEREDITIE 2014 Idealist Harm Edens Gelooft heilig in biologisch afbreekbare golfballen. PAGINA 6 BOR Bedrijfsopvolging voor DGA s. PAGINA 8 Hoofdredacteur Angela Looyé vertelt waarom u deze artikelen zeker moet lezen Een thuis tegenover het ziekenhuis Het Familiehuis Daniel den Hoed in Rotterdam. PAGINA 10 Wereldwijd beleggen Emerging markets, fragile markets en de rafelranden van Europa: over het belang van mondiaal beleggen. PAGINA 13 Zeehelden De KNRM is er razendsnel bij als het mis gaat op zee. PAGINA 24 The sequester Bezuinigen op zijn Amerikaans. PAGINA 36 AMAZING EMMA Olaf van den Berg wil twee miljoen euro inzamelen voor de verbouwing van het Emma Kinderziekenhuis in Amsterdam. Een nobel doel, maar hoe bereik je dat in tijden van crisis? Hoe onderscheid je je in het fundraising-geweld? Olaf doet dan op creatieve, inspirerende en positieve wijze met zijn Amazing Emma Fun(d) Raising Night. Een avond vol entertainment, dance en live optredens waarmee het leven wordt gevierd. Met succes! HET EINDDOEL KOMT STEEDS DICHTERBIJ, ZO VALT TE LEZEN OP PAGINA 18 < De perfecte valutahedge > Hoe hedgen kan helpen bij mondiaal beleggen. PAGINA 32 TOUGH RIDER 9 vragen aan Mijn vrouw zei Edwin, als je nu niet voor jezelf begint, wil ik je er nooit meer over horen. Dat was het moment denk ik. PAGINA 30 RUBRIEKEN: Nieuws van de bank PAGINA 4 Voorwoord Pierre Huurman PAGINA 5 PAGINA 12 Column Frits Wester PAGINA 23 Spotlight PAGINA 28 PAGINA 33 Golf: Derksens laatste rondje PAGINA 34 Vraagbaak PAGINA 35 Goede Doelen Rally PAGINA DISCLAIMER Deze publicatie is uitsluitend bedoeld ter informatie en is geen aanbod noch een uitnodiging om een financieel instrument te kopen of te verkopen of om deel te nemen in een bepaalde beleggingsstrategie. Elk voorbeeld gegeven in deze publicatie, geldt enkel ter nadere uitleg van het betreffende product. Aan deze voorbeelden kunnen geen rechten worden ontleend. Potentiële beleggers moeten zich bewust zijn van de risico s verbonden aan financiële instrumenten en moeten 24 8 alleen overgaan tot een investeringsbeslissing met betrekking tot deze producten na voldoende beraad, in overleg met hun eigen adviseurs. Waarbij in overweging moet worden genomen of deze producten passen binnen hun eigen risicoprofiel. Hoewel de in deze publicatie gestelde feiten en verstrekte opinies als juist worden verondersteld en zijn gebaseerd op betrouwbare bronnen, aanvaardt Staalbankiers geen enkele aansprakelijkheid voor enige schade in welke vorm dan ook, voortvloeiend uit het gebruik van deze publicatie of de 30 inhoud daarvan. Staalbankiers wijst op de mogelijkheid dat bepaalde informatie in deze publicatie na verloop van tijd verouderd is. De waarde van uw beleggingen kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Staalbankiers N.V. is statutair gevestigd te Den Haag aan de Lange Houtstraat 8, 2511 CW en ingeschreven bij de KvK Haaglanden onder nummer Staalbankiers is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten (www.afm.nl) te Amsterdam. Voor meer informatie over het toezicht op Staalbankiers N.V. kunt u bellen naar de toezichtlijn van de AFM Reproductie, geheel of gedeeltelijk, is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Staalbankiers. Deze publicatie is vervaardigd op 4 juni Als kind ben ik opgegroeid tussen de motoren. Motorrijden staat voor mij, hoewel ik zelf niet rij, voor vrijheid, ontspanning en onafhankelijkheid. Toen ik het verhaal van Giel Kerkhof hoorde, wist ik het dan ook zeker: dit wordt ons coververhaal! Want Giel rijdt motor. Veel, vaak en vooral: ver. Hij is namelijk langeafstandsrijder. Op zijn Harley Davidson verkent deze tough rider de wereld. ZIJN VERHAAL OVER VRIJHEID EN IRON BUTT LEEST U OP PAGINA 20 BITCOINS Bitcoins hadden voor mij iets undergrounds, iets voor gamers en computerfreaks. Ver van mijn bed. Totdat dicht-bij-huis diensten als Thuisbezorgd.nl aankondigden dat klanten ook met bitcoins konden betalen. En niet veel later kwam het faillissement van bitcoinbeurs Mt. Gox in het nieuws. Zo n vijfhonderd miljoen dollar aan bitcoins bleek verloren gegaan door een megadiefstal. Een astronomisch bedrag en bepaald niet underground. Maar wat zijn bitcoins eigenlijk? WE GEVEN U VIJF NEED TO KNOWS OP PAGINA 38 COLOFON: STAAL Magazine is een uitgave van Staalbankiers en wordt verspreid onder de private bankers van Staalbankiers. Jaargang 13, nummer 1, zomereditie Hoofdredactie: Angela Looyé (Staalbankiers) Eindredactie: Maureen Land (Maters & Hermsen) Redactieraad: Erik Boelm, Linda van Hesse, Angela Looyé, Henriëtta Smeekes, Kosterus Wildschut (Staalbankiers), Fred Hermsen, Maureen Land (Maters & Hermsen) Concept: Maters & Hermsen Teksten: Maters & Hermsen Vormgeving en beeldredactie: Maters & Hermsen Lithografie: Mark Boon Drukwerk: SMG Groep Oplage: 7000 Heeft u vragen diensten of onderwerpen behandeld in Staal magazine, neem dan contact op met uw bankier of Angela Looyé of Wilt u Staal magazine niet meer ontvangen. Meld het uw bankier of de redactie. Redactie Staal magazine Lange Houtstraat 26, Den Haag

3 4 nummer 1, zomer Nieuws van de bank EEN NIEUWE LOOK STAAL Magazine heeft een andere look, een ander formaat en een andere indeling. New and improved, vinden wij. We hopen natuurlijk dat u die mening deelt. We maken dit magazine immers voor u en willen u graag telkens weer verrassen met een mooi en lezenswaardig magazine. De tegenhanger van het magazine is onze digitale nieuwsbrief, waarin meer actuele (bankgerichte) onderwerpen aan bod komen. De nieuwsbrief verschijnt acht keer per jaar. STAAL Magazine zal voortaan twee keer per jaar op uw deurmat vallen, een zomereditie in juni en een wintereditie in december. De redactie is benieuwd naar uw mening over Staal Magazine. New, maar is het ook improved? Laat het ons weten via We wensen u veel leesplezier! E-NIEUWSBRIEF MINDER BANKPOST In het cliënttevredenheidsonderzoek bleek dat u minder enveloppen van de bank wilt ontvangen. Daarom versturen wij sinds 1 mei al uw effectentransacties in een helder overzicht op één verzamel nota, in één envelop. Een compacter overzicht waarin elke effecten transactie in uw naam uitgevoerd, staat vermeld. In de toekomst zullen wij overgaan op bankpost per mail. Veiligheid staat daarbij voorop. Wij onderzoeken hoe we dit met maximale betrouwbaarheid kunnen invoeren. Heeft u vragen over uw verzamelnota? Bel gerust een van onze medewerkers. WELKOM OP REGIOKANTOOR ZUID-OOST Het Staalbankiers regiokantoor Zuid (Eindhoven) zag het aantal bezoekers de afgelopen jaren sterk dalen: cliënten geven steeds vaker de voorkeur aan een afspraak bij hen thuis boven een gesprek op kantoor. Daarom is besloten de cliënten in de zuidelijke regio voortaan vanuit Oosterbeek te bedienen en het kantoor in Eindhoven te sluiten. Bankier Marcel Zwiers, assistent private banking Maria Grijpink en portefeuillemanager Erik Boelm blijven voor de meeste bestaande cliënten het vaste aanspreekpunt. Staalbankiers zal zichtbaar blijven in Brabant bij netwerken beleggingsbijeenkomsten voor relaties. Op de hoogte blijven van actualiteiten en andere bankzaken? De e-nieuwsbrief van Staalbankiers verschijnt acht keer per jaar. We zetten u graag op de mailinglijst. Via uw bankier of via STAAL IDEE De Institutendesk van Staalbankiers heeft met haar relaties een intensieve samenwerking en vond het tijd voor een eigen relatiemagazine. STAAL Idee gaat over leiderschap en inspiratie. Maar ook over recycling van afval, sociaal ondernemen en duurzaam beleggen in de non-profit wereld. Zaken die onze institutionele relaties bezighouden, die hen op ideeën brengen. Waarom een magazine? Omdat wij denken dat onze relaties van elkaar kunnen leren. En omdat iedereen af en toe stil moet staan bij dat wat er toe doet en aandacht moet hebben voor verdieping. Ook wij als bank. Met een magazine neem je even letterlijk rust om je te verdiepen. Bent u (nog) geen institutionele relatie maar wel geïnteresseerd? Vraag STAAL Idee aan, telefonisch of per mail Voorwoord Pierre Huurman, directievoorzitter Beste lezer, STAAL Magazine brengt economische artikelen en verhalen die cliënten willen delen. Keer op keer zijn dat enerverende verhalen. Dat cliënten bereid zijn te vertellen over wat hen zakelijk of privé beweegt, geeft ons een goed gevoel. Het bevestigt uw betrokkenheid bij ons. Bij het maken van STAAL Magazine komt ook keer op keer uw maatschappelijke betrokkenheid naar voren. Het artikel over de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (op pagina 24) leest als een jongensboek. De dertienhonderd vrijwilligers van deze bijzondere organisatie redden meer dan twintig levens per jaar. Het verhaal van Harm Edens (op pagina 6) leert ons dat betrokkenheid net zo goed op kleine schaal kan plaatsvinden. Betrokkenheid is ook wat wij nastreven, in ons contact met u. Als basis voor optimale adviezen en omdat u er voor ons toedoet. Dat dat ook andersom het geval is, merkten wij de afgelopen maanden bij het samenvoegen van kantoor Eindhoven met ons prachtige kantoor in Oosterbeek. Het was spannend voor ons of cliënten uit het zuiden begrip zouden tonen voor een kantoorwisseling, in enkele gevallen zelfs een wisseling van contact persoon. Dat begrip had u gelukkig. Natuurlijk hoop ik dat ondanks de overgang, de bediening blijft zoals u van ons gewend bent. Betrokkenheid op maatschappelijk vlak zie ik eveneens terug bij de cliënten van de Institutendesk van Staalbankiers. Sinds tien jaar bedienen wij als bank instituten: charitasinstellingen, kleinere pensioenfondsen, vermogensfondsen en publieke of semipublieke instellingen. Eén van de eerste cliënten wilde maatschappelijk verantwoord beleggen. Nu, tien jaar later, zien we dat het over grote deel van de Institutendeskcliënten hun beleggingen duurzaam laat beheren door Staalbankiers. Hun aantal is inmiddels dermate gegroeid dat wij het tijd vonden voor een eigen magazine, STAAL Idee. De eerste uitgave van mei voldeed inderdaad aan een behoefte, blijkens de reacties. Wilt u dit magazine ontvangen? Eén telefoontje of mailtje naar uw bankier of contactpersoon is voldoende. Namens alle collega s wens ik u een fijne zomer toe.

4 6 nummer 1, zomer GOLFBALLETJE SPECIAAL Toen tekstschrijver en presentator Harm Edens hoorde over biologisch afbreekbare golfballen gemaakt van afval uit de patatindustrie, wilde hij er gelijk in investeren. Uit idealisme. Als je denkt dat het toch allemaal niet uitmaakt, ben je een ongelooflijke sukkel. TEKST STEFAN KLEIN KOERKAMP FOTO WOUT JAN BALHUIZEN Het is een statistiek waar golfers niet per se blij van zullen worden: jaarlijks verdwijnen er miljoenen golfballen op golfbanen over de hele wereld. Een te enthousiast geslagen drive die in de struiken belandt, of juist een te korte approach die het water niet over komt. Frustrerend voor de speler, maar nog veel slechter voor het milieu. Want in golfballen zitten zware metalen, die schadelijk zijn voor de grond waar ze in terecht komen. Niet meteen het einde van de wereld, maar er is nu een alternatief. En dat deugt, ontdekte tv-persoonlijkheid Harm Edens vorig jaar. Toen ik hoorde van de biologisch afbreekbare golfballen van Robert de Waal was ik meteen om. Omdat je er niets voor hoeft te veranderen. Je doet goed, geeft hoop. Zonder iets te laten. Groen rechts Daar zit volgens Edens het grote verschil met eerdere pogingen: de NatureSX van Biogolf doet kwalitatief niet onder voor zijn niet-afbreekbare varianten. Hij deed verschillende clinics met professionele golfers, en die waren allemaal enthousiast: Het is een prima bal. Alleen is hij gemaakt van zetmeel, van afval uit de patatindustrie. Het enige verschil: als je hem verkeerd raakt en je kunt hem niet terug vinden, is ie zes jaar later volledig vergaan. Nee, hij valt niet uit elkaar als je hem wegslaat. De afbreekbare golfbal is groen en duurzaam, cradle to cradle. Termen die de ambassadeur van het Wereld Natuur Fonds die overigens zelf niet golft heel erg aanspreken. Maar het is ook het ondernemerschap dat Edens over de streep trok. Tijd en geld willen investeren in het behoud van de planeet. Het is groen rechts. Ik zag het eerder bij de Waka Waka Light, een zonnecellampje dat na één dag opladen zestien uur licht geeft. Dat scheelt niet alleen kerosine, maar vooral heel veel ongelukken met kerosinelampen. Zo n 2,5 miljoen ongelukken per jaar van verbrandingen tot aan doeningen aan de luchtwegen. Zo klein, maar zo mooi en effectief! Ik was te laat om daarin te investeren, maar die lancering was een geboorte van hoop. Toen ik hoorde van de ontwikkeling van deze golfballen kreeg ik hetzelfde gevoel. Plofkip Edens besloot ditmaal wel meteen te investeren en werd daarin gesteund door zijn bankier bij Staalbankiers: Ook die zag het zitten, en terecht. Hij wordt er net zo blij van als ik. Kijk, iedereen wil wel iets doen voor het milieu. Maar we willen er niet te veel voor laten. Elektrisch rijden is leuk, maar heeft zijn beperkingen. Biologisch vlees? Natuurlijk! Maar als we het niet kunnen betalen, eten we toch liever die plofkip dan goedkope vleesvervangers. Deze golfballen zijn niet duurder dan die van Nike, en volgens ons testpanel zijn ze ook niet minder. Luis in de pels Edens is natuurlijk ook niet gek. Hij weet dat dit idealisme is, dat hij investeert in een klein bedrijfje dat zich gaat roeren in een miljardenindustrie. Een luis in de pels, hooguit. Maar dat is geen reden om dan maar niets te doen, bezweert hij: Als je denkt dat toch allemaal niet uitmaakt, ben je een ongelooflijke sukkel. Het maakt namelijk altíjd een verschil. Al is er bij elke golfclub in Nederland maar één persoon die dit oppakt, dan hebben we al gewonnen. Maar bovenal, besluit Harm, is het een briljant verhaal. Afval van een aardappelfabrikant inzetten voor golfballen, dat verzin je toch niet? Meer informatie:

5 8 nummer 1, zomer Wat de DGA raakt Erfbelasting van vastgoed De wet kent geen definitie voor ondernemingsvermogen of beleggingsvermogen. Met de nodige financiële consequenties voor directeuren-grootaandeelhouders (DGA) met vastgoed. TEKST SEBASTIAAN VAN DER LUBBEN FOTO HOLLANDSE HOOGTE Stel: u erft aandelen in een beleggingsvennootschap ter waarde van 10 miljoen euro. Dan is de erflater 2,5 miljoen inkomstenbelasting verschuldigd en bent u als erfgenaam 1,5 miljoen euro erfbelasting verschuldigd aan de Belastingdienst. Dat bedrag is stukken lager als het geen beleggingsvennootschap betreft, maar een materiële onderneming. In dat geval bent u slechts euro erfbelasting verschuldigd en kan de voormelde inkomstenbelastingclaim worden doorgeschoven. Een verschil van ruim 3,6 miljoen euro een flinke slok op een borrel. Hoe kan dit? Zeker bij vastgoed bestaat tussen beide activiteiten een groot, grijs gebied. Een ondernemer in vastgoed kan veel activiteiten verrichten. Denk aan huur innen, klachten afhandelen, aan- en verkopen of panden en projecten ontwikkelen. Volgens de Belastingdienst kan hierbij toch sprake zijn van een belegging en niet van een materiële onderneming. Met een hoge aanslag bij de erven tot gevolg. Maar andersom kan ook. Volgens de Belastingdienst kan er sprake zijn van een materiële onder neming ondanks geringe activiteiten, zoals bij de exploitatie van windturbines. In dat geval is de aanslag fors lager. Is dat niet oneerlijk, wilden een aantal ondernemers in vastgoed weten? Gaat het onderscheid tussen ondernemen en beleggen niet in tegen het gelijkheidsbeginsel? Dat beginsel is vastgelegd in artikel 26 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) of artikel 14 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). Brengen die verdragen niet met zich mee dat voor beide activiteiten dezelfde doorschuifregeling voor de inkomsten belasting en vrijstellingen van erfbelasting gelden? Nee, stelde de staatssecretaris van Financiën in oktober 2012 en wuifde de bezwaren weg dat beleggingsvermogen niet dezelfde vrijstelling zou krijgen als ondernemingsvermogen. de Hoge Raad de inspecteur derhalve in het gelijk gesteld, meldt de Belastingdienst op 3 december 2013 op haar website. Het bericht kan u zomaar zijn ontgaan. Het arrest van de Hoge Raad staat soms haaks op de beleving van ondernemers in vastgoed, stelt Theo Hoogwout, verbonden aan het Fiscaal Economisch Instituut van de Erasmus Universiteit en GREENILLE Rotterdam. Als een ondernemer in vastgoed de hele dag op pad is om nieuwe projecten te kopen en te verhuren, en ook op zijn kantoor mede werkers zich hiermee bezig houden, dan oefenen zij in hun beleving een onderneming uit. Daar kan, gegeven de jurisprudentie, de Belastingdienst anders over denken. Wat is fiscaal gezien dan het onderscheid tussen beleggen en ondernemen? In de praktijk valt dat dus niet eenduidig vast te stellen, maar bij projectontwikkeling bijvoorbeeld, is zondermeer sprake van ondernemen. Duidelijkheid Welke mogelijkheden hebben ondernemers om hierover enige duidelijkheid Wanneer Beleving te krijgen? Ondernemers kunnen altijd een duidelijke Hierop toog een aantal partijen naar de overleggen met de Belastingdienst, licht grens wordt rechter, maar ving bot bij de Hoge Raad. Hoogwout toe. Maar als de Belastingdienst een activiteit als beleggen aan Grijs gebied De wetgever heeft volgens de Hoge Raad getrokken, zoeken De wetgever is vaag over de vraag welke geen ongerechtvaardigd onderscheid merkt, heeft verder overleg weinig zin. activiteiten in een bedrijf zijn aan te gemaakt tussen het belasten van ondernemingsvermogen en het belasten van voor een proefschenking en liet de rechter Onlangs koos een vastgoedondernemer ondernemers merken als een ondernemingsactiviteit en welke als een beleggingsactiviteit. ander vermogen. Met deze beslissing heeft vervolgens bepalen of het een schen die grens ook op king was van ondernemingsvermogen of beleggingsvermogen. Gezien het actieve beheer van de omvangrijke vastgoedportefeuille kreeg deze ondernemer van de rechter gelijk: er was sprake van ondernemingsvermogen en de vrijstelling van schenkbelasting was van toepassing, Als het helder is om welke activiteit het gaat, bijvoorbeeld passieve verhuur van onroerende zaken, dan is er sprake van beleggen en is deze strategie niet nodig,, stelt Hoogwout. Maar in onduidelijke gevallen is dit wel een bruikbare strategie. Hoogwout raadt aan een analyse te laten maken van de activiteiten die als ondernemen te kwalificeren zijn. Waarom trekt de wetgever geen duidelijker grens? Theo Hoogwout: Wanneer een duidelijke grens wordt getrokken, zoeken ondernemers die grens ook op. Dat vindt de wetgever onwenselijk. Door een grijs gebied te laten bestaan, kan de Belastingdienst per situatie toetsen en kan de rechter in specifieke gevallen een oordeel vellen. Daaraan zit wel een risico. Een hoge aanslag die voortkomt uit een belaste beleggingsactiviteit kan druk zetten op de vastgoedporte feuille van de erfgenamen. Om de schuld die dan ontstaat te kunnen aflossen, is het in sommige gevallen noodzakelijk om vastgoed te verkopen. Het is niet ondenkbaar dat daarmee de onderneming (die in de ogen van de Belastingdienst een beleggings instelling is) eindigt. En daarmee staat een belangrijke ratio naliteit van de vrijstelling in de erfbelasting alsnog onder druk: de continuïteit van een onderneming na overlijden of bedrijfsopvolging. Estateplanning Het grijze gebied tussen ondernemen en beleggen heeft niet alleen fiscale gevolgen voor de estateplanning van DGA s. De complexiteit neemt volgens Hoogwout toe omdat ook civielrechtelijke kwesties als huwelijk, erfrecht en ondernemingsrecht moeten worden meegewogen. Zo zijn huwelijkse voorwaarden van invloed op de vrijstellingen in de Successiewet en bedrijfsopvolgingsregelingen. Welke dat precies zijn, behandelt STAAL Magazine vanwege de omvang en complexiteit in een volgend artikel.

6 10 nummer 1, zomer EEN THUIS TEGENOVER HET ZIEKENHUIS Op je sloffen nog even welterusten zeggen tegen je vrouw, die is opgenomen in het Erasmus MC-Kanker Instituut. Dat kan als je logeert bij Familiehuis Daniel den Hoed. Directeur Theo van der Poel: Al is het maar één nacht, kom! We zijn ervoor. TEKST ELLEN WEBER FOTO MARIEKE VAN DE VELDE Is het voor patiënten en hun familie fijn om tussen lotgenoten te zitten? Sommige mensen vinden het prettig om hun verhaal te delen, bijvoorbeeld als ze s avonds naast iemand staan te koken. Maar niet iedereen zit daarop te wachten. Soms kun je het leed van anderen er niet ook nog bij hebben. Vergeet niet dat het spannend is. De één gaat beter naar huis, terwijl de ander vijf minuten later te horen krijgt dat de kanker onbehandelbaar is. Dat is moeilijk. Is het moeilijk om vrijwilligers te vinden voor dit werk? Helemaal niet. De vrijwilligers komen vanzelf. Sommigen zijn zelf patiënt geweest en willen iets terug doen voor een ander. s Ochtends zijn er drie vrijwilligers, s middags twee en s avonds twee. Als gastheer of -vrouw doen ze alles: licht huishoudelijk werk, de administratie bijhouden en praten met de gasten. Vooral dat laatste is belangrijk. Bij vertrek zeggen gasten vaak dat de vrijwilligers geweldig zijn, dat ik er trots op moet zijn. Vaak uit de waardering zich ook in een gift naderhand. 24 kamers. De verbouwing en inrichting kost vijf miljoen euro. Daarna moeten we de exploitatie nog rondkrijgen. Donaties blijven dus essentieel om het huis in stand te houden. Ambitieuze plannen. Gaat dat lukken? Het moet lukken. We hebben zeventig vrijwilligers nodig, die komen er wel. Ik heb net gehoord dat de stichting Roparun 1,8 miljoen euro aan inrichtingskosten voor zijn rekening neemt. Maar we zijn er nog lang niet: we hebben nog veel meer sponsors en donateurs nodig. Daarom ben ik heel blij dat het Familiehuis in september het goede doel is bij de jaarlijkse Goede Doelen Rally van Staalbankiers. Meer informatie: Wat maakt dat kankerpatiënten en hun familie zich thuis voelen in het Familiehuis? Mensen die hier binnenkomen zijn zenuwachtig; leven en dood liggen dicht bij elkaar. Meteen al bij ontvangst stellen vrijwilligers de gasten op hun gemak. Verder proberen we de thuissituatie zoveel mogelijk na te bootsen. Er is een gezamenlijke huiskamer, je kunt hier koken, de was doen en een fiets lenen om boodschappen te doen. Er zijn dertien gastenkamers. Wie kunnen hier overnachten? Familieleden, maar bijvoorbeeld ook patiënten die s ochtends om acht uur een afspraak hebben met de specialist, tot gasten uit de Antillen die een half jaar blijven voor de behandeling. Alles is mogelijk. Wil je doordeweeks hier overnachten en in het weekend naar je eigen huis? Geen probleem. Dan houden we je kamer aan tegen een symbolische bijdrage van tien euro per nacht. De gemiddelde verblijfsduur is vier à vijf nachten. Al is het maar één nacht, kom! We zijn ervoor. De 45 vrijwilligers die hier werken, noemt u de kurk waarop het Familiehuis drijft. Wat maakt de vrijwilligers zo bijzonder? Ik noem ze supervrijwilligers. Als je hier werkt moet je jezelf wegcijferen, nooit je eigen verhaal kwijt willen. Tegelijkertijd moet je er wél zijn. Altijd luisteren, ook al denk je: nu even niet. De vrijwilligers voelen aan wat het betekent om kanker te hebben. Vaak zijn ze zelf ziek geweest of hebben ze iemand in hun omgeving aan kanker verloren. We ondersteunen de vrijwilligers zo veel mogelijk met trainingen en informatie over medische zaken. Wat drijft u om dit werk te doen? Als je ziek bent, zijn materiële zaken niet belangrijk. Je wilt maar één ding: dichtbij je geliefden zijn. Vanuit het Familiehuis loop je zo op je sloffen naar de overkant om je partner even welterusten te zeggen. Een man logeerde in een kamer aan de achterkant. Zijn vrouw lag in een ziekenhuiskamer, precies tegenover. Elke avond om 10 uur schoven ze de gordijnen opzij om even naar elkaar te zwaaien. Dat is toch mooi? Theo van der Poel: Donaties blijven essentieel om het familiehuis in stand te houden Dankzij die giften is overnachten betaalbaar. Een kamer kost per nacht 70 euro, een gast betaalt een eigen bijdrage van 21 euro. Voor mensen die het financieel moeilijk hebben, regelen we iets. Want geld mag niet de drempel vormen. Minimaal 50 euro moet dus ergens anders vandaan komen. Een gedeelte betalen we van het rendement op ons vermogen, dat we hebben ondergebracht bij Staalbankiers. Jaarlijks moeten we nog een gat dichten van 250 duizend euro. Tot nu toe is dat altijd gelukt, met dank aan serviceclubs, particulieren en bedrijven die acties organiseren. Een mevrouw die hier gelogeerd heeft, gaf een bloemenabonnement om de huiskamer op te fleuren, ter nagedachtenis aan haar overleden man. En af en toe ontvangt het Familiehuis een nalatenschap. In 2020 krijgt Rotterdam een nieuw ziekenhuis, met een nieuw Erasmus MC-Kanker Instituut. Kunt u iets vertellen over het nieuwe Familiehuis? Tegenover het nieuwe behandelcentrum komt een nieuw Familiehuis met

7 12 nummer 1, zomer Erik Boelm (45) beheert vermogens, voornamelijk voor cliënten in de regio s Zuid-Oost en Noordoost. Hij heeft 22 jaar ervaring als vermogensbeheerder en private banker, waarvan zeven jaar bij Staalbankiers. Ik begon bij Staalbankiers als private banker. Dat vergelijk ik vaak met een huisarts, een generalist. Maar ik wilde weer terug naar mijn specialisme beleggen, de diepte in. Het is een fantastisch vak. Vermogensbeheer gaat over vertrouwen een vermogende geeft nogal iets uit handen. Uitstraling helpt, ik ben heel rustig. Dat waarderen ze in het noorden van het land waar ik vandaan kom, maar ook in het westen. Je moet altijd een realistisch verhaal hebben, dat is de basis voor het vertrouwen. Samen met de cliënt stel je doelen en daar koppel je een verwacht risico en rendement aan. Als een rendement van 4 pro cent op jaarbasis voldoet om de gestelde doelen te behalen, dan is het niet verstandig om 10 of 15 pro cent te willen nastreven. Hoe verleidelijk soms ook. Ik zorg ervoor dat mijn cliënten niet de waan van de dag volgen. Goed verwachtingen managen, komt vaak neer op afremmen. Ervaring helpt mij leren omgaan met plotselinge koersschommelingen die ik niet in de hand heb. TEKST MAUREEN LAND FOTO JIRI BÜLLER HOE RENDEREND ZIJN DE EMERGING MARKETS NOG? Wereldwijd beleggen Sinds het uitbreken van de economische crisis in 2008 vormden opkomende markten voor veel beleggers een licht in de duisternis. Dat beeld kantelde halverwege vorig jaar compleet nadat een valuta-uittocht voor een dramatische koersval zorgde. Toch hebben de emerging markets nog veel te bieden voor de wereldwijd opererende belegger. TEKST RODY VAN DER POLS FOTO RHONALD BLOMMESTIJN

8 14 nummer 1, zomer In de ban van de stembus Opvallend veel opkomende landen gaan dit jaar naar de stembus. Zo hield Turkije afgelopen maart lokale verkiezingen, kozen de burgers van India in april en de Zuid-Afrikanen in mei een nieuw parlement, mogen Indonesiërs in juli naar de stembus voor een nieuwe president en gaat de Braziliaanse president Dilma Roussef in oktober op voor haar herverkiezing. Deze politieke onrust komt nog eens bovenop de turbulentie op de financiële markten, een recept voor extra volatiliteit. Tegelijkertijd bieden deze verkiezingen kansen voor de lange termijn. Een regering met een stevig mandaat krijgt de mogelijkheid om economische hervormingen door te voeren die met verkiezingen voor de deur onmogelijk zijn. Het decennium van de opkomende markten was In deze periode was het gemiddelde rendement op jaarbasis voor emerging markets maar liefst 10,9% tegenover een magere 1,3% voor de ontwikkelde markten (bron: MSCI). Geen wonder dat groei briljanten als China, India en Brazilië uitgroeiden tot de lievelingen van menig belegger, zeker sinds Immers, deze landen vormden een van de weinige bronnen van rendement tijdens de zwartste jaren van de economische crisis. Maar met dat rendement en parallel daaraan, het enthousiasme is het sinds enkele maanden plotseling gedaan. Wat is hier aan de hand? Schaduwkanten Het begon allemaal vorig jaar mei toen Ben Bernanke, voorzitter van de Federale Bank Brazilië, Indonesië, Zuid-Afrika, Turkije en India worden beschouwd als economische brekebeentjes (FED) in de Verenigde Staten, de langzame afbouw van de economische steunmaatregelen aankondigde ( tapering ). Sinds het uitbreken van de crisis kocht de FED namelijk voor miljarden aan Amerikaanse staat obligaties op. Dankzij de lage rentes in Europa en de VS stroomden deze dollars linea recta naar de economieën waar je nog wél enig rendement kon verwachten: de opkomende markten, die sterk profiteerden van deze niet aflatende kapitaalinjectie. Maar, zoals dat gaat, aan elk feestje komt een einde. Met het opkrabbelen van de westerse economieën, de VS voorop, viel er voor beleggers weer wat te kiezen. En werden zij als vanzelf ook weer kieskeuriger. Ineens sprongen de schaduwkanten van de opkomende markten steeds meer in het oog. Denk aan tekorten op de lopende rekening (India, Indonesië, Zuid-Afrika, Turkije), hoge inflatie (India, Turkije, Brazilië) en overmatige schuldenlast (Maleisië). Met de aankondiging

9 16 nummer 1, zomer Zuid-Europa in de lift We zijn gewend om aan verre oorden te denken, als we het hebben over emerging markets. Landen in Azië, in Zuid-Amerika, langs de rafelranden van Europa. Maar dichterbij worden ook Griekenland, Portugal en Spanje door veel beleggers beschouwd als kansrijke emerging markets. Helemaal nu hervormingen hun vruchten beginnen af te werpen. van Bernanke dat het straks is afgelopen met de eindeloze toevloed van goedkoop geld keert de wal het schip. De dollars worden gerepatrieerd, ze vloeien terug naar de VS. De geldstroom richting emerging markets komt plotseling tot stilstand. Fragile five Voor veel opkomende economieën heeft dit dichtdraaien van de geldkraan ingrijpende gevolgen: aandelenkoersen kelderen en lokale valuta staan onder druk. Van de ene op de andere dag worden Brazilië, India, Indonesië, Zuid Sterker nog, met het toegenomen risico van de klassieke emerging markets is Zuid-Europa ineens een stuk interessanter voor beleggers. Immers, obligaties in de periferie van de eurozone bieden een relatief hoge rente, net als schuldpapieren van opkomende markten. Met het verschil dat Griekenland, Portugal en Ierland wel onder de beschermende paraplu vallen van de Europese Centrale Bank. Griekenland kon geen beter moment kiezen voor zijn eerste obligatieveiling in vier jaar: half april haalde het land 3 miljard euro op met de veiling van 5-jarige staatsobligaties tegen een rente van 4,95%. De vraag lag echter vele malen hoger en liep op tot ruim 20 miljard euro. Afrika en Turkije beschouwd als economische brekebeentjes, de zogenoemde fragile five. Deze ontwikkelingen krijgen momentum als begin dit jaar het vermoeden rijst dat de FED de rente sneller gaat verhogen dan werd aangenomen en er tegelijkertijd zorgwekkende cijfers uit China binnenkomen. In een golf van paniek worden beleggingen in opkomende landen massaal gedumpt. Begin februari becijfert persbureau Bloomberg dat er al voor 1800 miljard dollar aan beurswaarde is verdampt in een nerveuze verkoopgolf. Maar ook in de landen zelf ontstaat onrust. Zo komt in Turkije de centrale bank in een spoedzitting bijeen. In de eerste zes weken van dit jaar devalueert de Turkse lira 13 procent ten op zichte van de dollar. In Argentinië gaan mensen massaal de straat op om te protesteren tegen de beroerde economische omstandigheden. Is hier een nieuwe wereldwijde economische crisis in de maak? Dat is de vraag die zich opdringt. Hoe groot is de kans dat deze valutacrisis overslaat naar de ontwikkelde economieën, nog maar nauwelijks bekomen van de recessie? Al snel klinken er geruststellende geluiden uit allerlei hoeken. What happens in the emerging markets, stays in the emerging markets, luidt de kern achtige analyse van investeringsbank Goldman Sachs, met een knipoog naar de bekende uitspraak over Las Vegas. En ook Paul Krugman, Nobelprijs winnaar, econoom en columnist bij New York Times, stelt dat de gevolgen beperkt zullen blijven. Hoe weten zij dat zo zeker? Verschillen Allereerst, omdat we al vaker hebben gezien dat soortgelijke crisissen in de opkomende markten (denk aan Mexico in de jaren tachtig, Azië in de jaren negentig) maar beperkte gevolgen hadden. Terwijl deze landen er indertijd een stuk slechter voor stonden. Een andere belangrijke reden is dat je deze opkomende landen niet over één kam kunt scheren. Zoals de Belgische topeconoom Geert Bekaert, hoogleraar aan de Columbia Business School, het onlangs in een interview stelde: Er is niet zoiets als een gecorreleerde zeepbel in dé groeilanden. Beleggers miskijken zich daarop. Met andere woorden, deze economieën verschillen te veel om elkaar in een vrije val mee te sleuren. Zo hebben de schommel bewegingen van de Braziliaanse economie veel meer te maken met interne problemen dan met de wereld wijde economie. Of neem nu Turkije en India, beide Frontier markets Het zijn nog net geen op komende markten, maar ze hebben wel de potentie om het te worden: frontier markets. Deze landen maken een sterke economische groei door, maar hebben nog een onderontwikkelde kapitaalmarkt. Denk aan Bulgarije, Bangladesh, Pakistan en Koeweit. Frontier markets maken kans op een stevige economische groei, waarmee ze kansen bieden voor beleggers. Tot 2050 schat het IMF een gemiddelde groei van 5,8% per jaar, een stuk hoger dan voor opkomende landen (4,4%). Een bijkomend voordeel is dat gerekend tot de fragile five vanwege hun tekort op de lopende rekening. Maar waar het Turkse tekort van 7% inderdaad zorgelijk is, hoeft het Indiase tekort van 2 á 2,5% mits slim gemanaged niet problematisch te zijn voor een land dat snel groeit. Outperformance Kortom, het is te eenvoudig om de opkomende markten collectief af te schrijven. Enkele landen die boven hun stand hebben geleefd, zoals Turkije, Zuid-Afrika en Argentinië, zullen met een recessie te maken krijgen. Andere opkomende landen kunnen weer snel uit het dal klimmen. Zeker landen waar straks een nieuwe regering aantreedt die na het wegebben van de verkiezingskoorts (zie kader In de ban van de stembus) de kans krijgt om barrières voor lange termijngroei weg te nemen en populistische maatregelen terug te schroeven. In veel van deze landen is nog altijd sprake van een groeiende middenklasse met een toenemende koopkracht, een belangrijke motor voor economische expansie. Ook in globaal perspectief groeit de rol van de emerging markets nog altijd. Zo hebben onderzoekers van de London Business School becijferd dat de opkomende markten dertig jaar geleden goed waren voor 1% van de wereldwijde beleggingsmarktkapitalisatie en 18% van het wereldwijde bruto nationaal product. Vandaag de dag is dit respectievelijk In een golf van paniek worden beleggingen in opkomende landen massaal gedumpt deze economieën een eigen dynamiek hebben, waardoor ze weinig correlatie vertonen met ontwikkelde en opkomende markten. Dit is belangrijk voor de spreiding binnen een wereldwijde aandelenportefeuille. Aan deze voordelen hangt wel een prijskaartje in de vorm 13% en 33%. En dit aandeel blijft toenemen. Op basis van een analyse van de prestaties van opkomende landen sinds 1900, voorspellen de onderzoekers ook voor de komende jaren een outperformance (of verschil ten opzichte van de benchmark) tot 1,5%. Kortom, wie zich niet laat meeslepen door het huidige sentiment kan nog steeds een net rendement verwachten in de opkomende markten. Of dat nu door middel van directe beleggingen is of indirect, via aandelen in multinationals die actief zijn in de opkomende markten. Sowieso blijven beleggingen in opkomende markten een must voor de samenstelling van een evenwichtige portefeuille. Immers, opkomende markten hebben een relatief lage correlatie met de ontwikkelde markten, waardoor ze een belangrijke rol spelen bij het afdekken van risico. Is daarmee de kous af? Niet helemaal. Elk toekomst scenario kent een achilles hiel. In dit geval: China. Begin dit jaar bleek de tweede economie van de wereld opnieuw met tegenwind te kampen, de Chinese industrie liet een onverwachte industriële krimp zien. De grote vraag is dan ook of China de omslag weet te maken van een export-economie naar een volwassen consumenten-economie. Gezien de bijna ongelimiteerde geldvoorraden van het land én de grote belangen die op het spel staan, lijkt dit slechts een kwestie van tijd. Maar of dit zonder al te grote schokken gebeurt? De tijd zal het leren. van een hoog risico. Immers, de volatiliteit is groot door een veelal instabiele mix van economische en politieke factoren. Zoals de spanningen en het geweld tussen Rusland en Oekraïne eveneens een frontier market onlangs maar weer eens onderstreepten.

10 18 nummer 1, zomer Voor het vierde achtereenvolgende jaar organiseerde Olaf van den Berg met zijn bedrijf Hadimassa Emma s Amazing Fun(d) Raising Night. Het doel: in vijf jaar tijd twee miljoen euro ophalen voor De Metamorfose van het Emma Kinderziekenhuis in Amsterdam. TEKST HARRIOT VONCKEN FOTO REINIER VAN DER AART Hij weet uit eigen ervaring hoe belangrijk goede faciliteiten en een prettige sfeer zijn in een ziekenhuis: Ik heb zelf een zieke baby gehad. Je brengt zoveel tijd in een ziekenhuis door, dat het haast een tweede huis wordt. Een fijne omgeving is dan essentieel. Enkele jaren geleden kwam Olaf van den Berg in contact met de toenmalige directeur van het Emma Kinderziekenhuis van het Academisch Medisch Centrum, professor Hugo Heymans. Hij raakte geïnspireerd door zijn visie op zorg voor kinderen in ziekenhuizen. Het Emma was net gestart met De Metamorfose, een vernieuwingsproject dat het ziekenhuis van deze tijd moet maken. Met voorzieningen voor kinderen van nu. Uitgangspunt is dat hun leven, ondanks dat zij ziek zijn, zo normaal mogelijk kan blijven. Daarom is die verbouwing zo noodzakelijk. Dus vatte Van den Berg vijf jaar geleden het plan op om met zijn evenementenbureau Hadimassa de laatste twee miljoen in te zamelen die nog nodig was voor de verbouwing van het kinderziekenhuis. Chanel en Taminiau Dat plan resulteerde in een jaarlijks terugkerend evenement, een vernieuwend charity nightlife event in de Amsterdamse Gashouder: Emma s Amazing Fun(d) Raising Night. De doelgroep: jonge creatieve professionals uit de omgeving Amsterdam. Mét kinderen. Van den Berg legt uit: Fundraising is vaak in een hotel urenlang items veilen. Rode wijn, ronde tafel, bordje omhoog maar daar zie je deze ouders niet. Dus bedacht hij een fun-raising night. Een avond die draait om entertainment, om dance en live optredens, het echte nachtleven dus. We willen niet op de emoties inspelen door zieke kinderen te laten zien met slangetjes in hun arm, we willen met Amazing Emma juist het leven vieren. Er is ook een veiling van unieke experiences. De laatste keer op 28 maart werden er zeventien items geveild in de Gashouder. Die brachten samen euro op. Onder de bijzondere veilingstukken waren tickets voor de exclusieve CHANEL-show in Parijs en een jurk van Jan Taminiau. Het mooiste vindt Van den Berg dat Amazing Emma niet bij die ene funraising night blijft: Artiesten en gasten die meedoen, starten soms ook eigen initiatieven. Zoals de dj die bij ons draaide, hij gaf een feest voor zijn vrienden en zamelde nog meer geld in. Amazing Emma: vier het leven De Metamorfose van het Emma Kinderziekenhuis AMC kost 35 miljoen. De stichting Embrace Emma is opgericht om hieraan 2 miljoen euro bij te dragen in vijf jaar tijd met Amazing Emma s Fun(d)raising Night. In het bestuur zitten onder andere Winston Gerschtanowitz en Olcay Gulsen (Supertrash). Sinds 2010 heeft de stichting al meer dan een miljoen euro opgehaald. Dit jaar ging de opbrengst van euro naar de speciaal voor (kleine) kinderen aangepaste intensive care. Volgend jaar maart organiseert Hadimassa de vijfde en laatste Amazing Emma om de nog benodigde euro binnen te halen. Meer informatie:

11 20 nummer 1, zomer Langeafstandrijder Giel Kerkhof TOUGH RIDER Giel Kerkhof (65) rijdt motor. En dan niet een mooi-weer-tochtje op zondagmiddag. Nee, soms zit < hij zeventien uur aaneen op zijn Harley Davidson. Overal ter wereld. > TEKST HESTER SLEEKING FOTO FRANK RUITER Tien jaar geleden nam Giel Kerkhof afscheid van zijn werkende leven als Trader bij oliebedrijf Vitol. Motor rijden deed hij al lang, maar er bleef te weinig vrije tijd over om echte lange toertochten te maken. Dus ging Kerkhof in 2004 met pensioen om de wereld te ontdekken vanaf zijn Harley. Je ruikt alles, je proeft alles. Je zit in het landschap. Ik rij met mooi weer, maar ook met regen, hagel of wind. Het is een way of life. In tien jaar tijd maakte Kerkhof talloze reizen op zijn motor en hield er veel vriendschappen aan over. Als je in Amerika in een huurauto zit, gebeurt er niets. Sta je voor het stoplicht op een Harley, dan knopen mensen een gesprekje met je aan. Ze willen weten waar je vandaan komt, waar je naartoe gaat. Soms krijg ik spontaan een uitnodiging om te komen eten. Het motorras is onderling ook buitengewoon sociaal. We groeten elkaar niet alleen op de weg, we trekken ook graag samen op. Ik heb vriendschappen over de hele wereld en met veel vrienden maak ik zo af en toe een tocht. De mooiste plekken op aarde heeft Kerkhof bezocht, zonder twijfel vindt hij Nieuw-Zeeland zijn fraaiste bestemming: Nieuw-Zeeland is het summum. Het mooiste van Noorwegen, het mooiste van Frankrijk, van Canada. Het komt daar allemaal samen. Weinig slaap Het langeafstand motorrijden werd echt een uitdaging toen Kerkhof acht jaar geleden in contact kwam met de Iron Butt Association (zie kader op pagina 22). Ik raakte onderweg in Amerika aan de praat met een andere motorrijder, die op zoek was naar een getuige. Hij deed de rit van duizend mijl in 24 uur om een certificaat te halen. Je moet kunnen bewijzen dat je die rit ook echt gemaakt hebt, bijvoorbeeld met bonnetjes van een tankstation of met de hulp van een getuige. Als je binnen een etmaal veilig duizend mijl kunt afleggen, mag je lid worden van de association en deelnemen aan hun ritten. Dat leek mij natuurlijk ook wel wat. In 2009 ben ik lid geworden. Om zo lang op de motor te kunnen zitten, traint Kerkhof veel. Als ik thuis ben, fiets ik dagelijks minstens een uur. Ik ben altijd met endurance sporten bezig geweest, ik hou ervan om de wedstrijd met mijzelf aan te gaan. Vorig jaar reed ik de Iron Butt Rally voor het eerst, elfduizend mijl in elf dagen dwars door

12 22 nummer 1, zomer Amerika. Dan zit je ongeveer zeventien uur per dag op de motorfiets. Gelukkig heb ik weinig slaap nodig, zo n drie à vier uur per nacht is voor mij voldoende. Ik train bijvoorbeeld ook hoe je moet reageren bij een aanrijding met een wild dier. Inmiddels heb ik al een halve dierentuin onder mijn wielen gehad: een reebok in de VS, een walabi in Australië. Niet leuk voor het beestje, maar als je bovenop je rem gaat staan, kun je het zelf niet meer navertellen. Gas erop, dat is de enige manier om overeind te blijven. Ik maak mijn geest onderweg volledig schoon 11 duizend mijl in 11 dagen The world s toughest riders zijn lid van de Iron Butt Association (IBA), de Amerikaanse vereniging voor langeafstand motorrijders. De club heeft wereldwijd meer dan vijftigduizend leden, maar een harde kern van zo n zeshonderd man. De IBA organiseert verschillende ritten door de Verenigde Staten, waarvan de Iron Butt Rally de belangrijkste is. In elf dagen leggen de deelnemers een afstand af van meer dan elfduizend mijl, een kleine achttienduizend kilometer. Dit betekent dat ze elke dag zo n zestienhonderd kilometer rijden, ofwel een enkele reis Utrecht Rome. Omdat het animo groot is, moeten IBA-leden loten voor een startbewijs. Ben je ingeloot, dan mag je starten in deze rally die de deelnemers kriskras door de VS voert en ze bovendien onderweg allerlei opdrachten laat uitvoeren voor bonuspunten. Deze rally vindt eens in de twee jaar plaats, op 29 juni 2015 begint de Iron Butt in Albuquerque, New Mexico. En Giel Kerkhof zal aan de start staan. Volle agenda Kerkhofs zoon en zijn kleinkinderen wonen in Melbourne, dus ook daar stapt Kerkhof graag op de motor. In Australië rijd ik op een Yamaha, ondanks dat ik er eigenlijk een beetje te lang voor ben. Australië is bijzonder voor mij. Ik was de eerste mens die er tienduizend mijl reed in tien dagen. Volgend jaar maart ga ik er weer heen. Met mijn zoon en twee neefjes wil ik vanuit Australië via Singapore, Laos en China, door Mongolië naar Antwerpen, naar huis, rijden. Ik mag er ruim twee maanden over doen, want daarna doe ik in Amerika weer mee met de Iron Butt Rally. Lachend voegt hij toe: Ik heb een volle agenda. Is het nog wel leuk, om zo veel onderweg te zijn? Ja. Nu kan het nog. Ik maak mijn geest onderweg volledig schoon, mijn hoofd is leeg. Er is simpelweg geen tijd om aan andere dingen te denken dan aan het rijden. Motorrijden is voor mij de ultieme vrijheid. De oude dame Begin mei reed ik samen met mijn vriend en RTL-Nieuws collega Roelof Hemmen voor de derde keer op rij de Tulpenrallye. Zes dagen lang in een opgevoerde en compleet voor een rally uitgeruste en omgebouwde Volvo Amazone uit Vanuit Zuid-Frankrijk naar de finish in Noordwijk scheuren. Ik achter het stuur en Roelof de navigator. Zo n tien uur per dag leefden wij in wat we liefkozend onze oude dame noemen. Samen in één auto, maar wel in twee werelden. Ik in de echte wereld om mij heen, Roelof in die van ingewikkelde kaarten. Gewapend met schaallatjes, loepen en stiften probeert hij de juiste route te vinden en te wijzen. Ik vertel hem tijdens het rijden wat ik zie. terwijl hij mij vertelt wat hij wil zien. Bruggetjes, kerkjes, riviertjes of hoogspannings leidingen. Zo racen we over landweggetjes, over bergpassen en door bossen. Iedere keer als een kind zo blij als we weer een letter vinden die ons bevestigt dat we op de goede weg zitten. Een soort paaseieren zoeken met oude auto s. Ja, was het maar zo simpel. Kaarten die gemanipuleerd zijn, herkenningspunten die eruit gegumd zijn, tweesprongen die in werkelijkheid vijfsprongen zijn. Wegen die niet op de kaart staan en waarop je dus niet moet rijden, terwijl alles wel lijkt te kloppen. Momenten waarop het kompas je beste maatje is en de factor tijd je grootste vijand. De route-uitzetter die er alles aan gedaan heeft om Roelof en al die andere navigators het zo lastig mogelijk te maken. Een psychologisch spelletje op het scherpst van Column Frits Wester de snede. Arme Roelof, ik heb hem horen zuchten, steunen en vloeken. Hem radeloos zien zwijgen. Hem heen en weer geslingerd zien worden tussen briljante vondsten en enorme blunders. Af en toe had ik het echt met hem te doen. Je doet het als team, maar mijn rol is een stuk eenvoudiger. Gewoon heel hard en scherp rijden. Waarbij ik mij af en toe even helemaal uit kon leven tijdens in de route opgenomen circuitproeven. Maar wat hebben we weer een topweek beleefd. Gewoon even iets heel anders. Geen telefoon, geen nieuws. Onze wereld was de auto, de natuur om ons heen en het plezier met de andere deelnemers. Het feest bij de finish in Noordwijk. Als team van RTL-Nederland hebben we daarbij dankzij onze sponsoren opnieuw een prachtig bedrag opgehaald voor het goede doel. Dit jaar voor de Mappa Mondohuizen waar ernstig zieke kinderen in een thuissituatie verpleegd worden. Het was weer een geweldig avontuur. En ondanks dat Roelof daar onderweg soms even heel anders over dacht, verheugen we ons alweer op volgend jaar. Paaseieren zoeken met oude auto s, hoe leuk is dat! Paaseieren zoeken met oude auto s, hoe leuk is dat!

13 24 nummer 1, zomer ZEEHELDEN Hoge golven, slagregens, windkracht 8. Realiteit voor de vrijwilligers en medewerkers van Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij die al bijna twee eeuwen mensen redden langs de Hollandse kust. Aan het roer van de KNRM staat directeur Roemer Boogaard: Het heeft me gepakt. De KNRM in 6 bedrijven. TEKST MAUREEN LAND FOTO'S HOLLANDSE HOOGTE EN ANP PHOTO ORGANISATIE Drive De voormalig marine officier Roemer Boogaard heeft een prachtbaan. Ooit trok hij als marineman het uniform aan om op zee te kunnen zijn. Toen met het klimmen in de rangen de afstand tot zee groeide, maakte Boogaard zestien jaar geleden de overstap naar de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij, de KNRM. Een zeer zelfstandig en operationeel bedrijf. Reddingsoperaties welteverstaan, uitgevoerd door vrijwilligers. Boogaard: Het type mens heeft me gepakt. Kustbewoners die hun hand opsteken en zeggen: Wij zijn er. Heel bijzondere mannen en een paar vrouwen. Werk met zingeving, dat mag duidelijk zijn. En Boogaard wil deze redders op zee dienstbaar zijn en ondersteunen in hun drive, redden en veilig uit en thuis. Dat is het leidmotief van de organisatie, dat al 190 jaar doet aan burgerparticipatie. Vrijwilligers die hun verantwoordelijkheid nemen. Zijn grootste verantwoordelijkheid is zijn plicht de redders veilig thuis te krijgen, en dat lukt even afkloppen goed. VRIJWILLIGERS Golven lezen 1300 vrijwilligers telt de KNRM, een gemêleerde club van vrachtwagenchauffeurs tot chirurgen, die samen klaar staan voor hun medemensen in nood. In 2013 rukten zij 2100 keer uit voor een redding op zee. Redenen? Een motorstoring, averij, slechte weersomstandigheden. Statistisch gezien redden de vrijwilligers zo n 25 tot 30 levens per jaar. En daar staat geen vergoeding tegenover. De redding is hun beloning. Boogaard: De golven leren lezen en respect voor de elementen opbouwen, dat is een belangrijk aspect van het werk dat de redders verrichten. Ervaren zeelui.

14 26 nummer 1, zomer We zijn geen zielig doel, de Redding Maatschappij moet het hebben van gulle gevers en fondsen Ervaring heb je nodig om de zee aan te kunnen in alle omstandigheden. Maar ook om de jonge honden op te leiden en aan de hand te nemen. Want opleiden en trainen is een ander belangrijk aspect van nhet werk. Wekelijks oefenen de vrijwilligers, en werken ze aan hun skills: varen, EHBO, techniek, communicatie op zee, navigatie. Gezien de inspanning die de Redding Maatschappij van de redders vraagt, is het best bijzonder dat de belangstelling van vrijwilligers groot is. Boogaard: Het kost heel veel tijd, gemiddeld tien tot vijftien uur per week of meer. Voor sommigen is het een way of life. Want die pieper is er altijd. Je moet na een melding binnen tien minuten ter plekke zijn. Dat lukt elke keer weer, door een strakke organisatie en een enorme inzet van menselijk kapitaal. Tien redding bootschippers, ervaren zeelieden in dienst van de KNRM en de vrijwilligers schippers, plaatsvervangend schippers, motordrijvers of technici en opstappers, verantwoordelijk voor de navigatie en de communicatie op zee. Dan zijn er ook nog Redders aan de wal; mensen die in de plaatselijke commissies de reddingstations en het materieel op orde houden, die plannen of fondsen werven. slenken, stroming, golfgedrag: de zee en de omstandigheden zijn overal anders. Gelukkig zijn niet bij alle reddingsoperaties levens in gevaar. Maar het komt voor. 8 mei 2013, die dag staat iedere KNRM er, ook Roemer Boogaard in het geheugen gegrift. In dichte mist stortte 25 mijl uit de kust bij IJmuiden een Cessna in zee, met aan boord een piloot en een fotograaf. Technisch lastig, om ze in dichte mist te vinden. De redding had een dramatische afloop. De fotograaf kon door de mannen uit IJmuiden uit het water worden gehaald en gered. Maar de piloot heeft het uiteindelijk hij was zwaar onderkoeld niet gehaald. Moeilijke momenten voor de redders. En dit is maar een van de vele emotionele verhalen waarin de KNRM grossiert. Van redders en van slachtoffers. Waar de vrijwilligers soms nog wel tot lang na een redding contact mee houden. Koningin Máxima en Roemer Boogaard (rechts) bij de doop van de Nh1816, 2 april 2014 VLOOT Drenkelingen De KNRM heeft 75 reddingboten, grote en kleine, die vanuit 45 reddingstations opereren. De nieuwste trots is de Nh1816, op 2 april gedoopt door Koningin Maxima. Een prototype dat eerst een jaar lang wordt uitgetest. Het schip is een technisch hoogstandje, ontwikkeld door de KNRM samen met scheepsbouwers De Vriesch Lentz en Damen Ship Yards, en de TU Delft. De OOK KNRM Nh1816 is betaald uit een donatie van 2,5 Off-shore miljoen euro van een verzekeringsmaat De Koninklijke Nederlandse Redding schappij. Het schip heeft radar, kan snel en zonder klappen te maken op de golven ter plekke zijn. 120 drenkelingen kan de reddingboot van zee mee terugnemen naar de wal. De reddingboot heeft een bak die drenkelingen horizontaal uit het water kan halen. Noodzakelijk, want wanneer je lang in zee ligt, raakt je bloedhuishouding verstoord en dat kan tot een hartstilstand leiden als je niet horizontaal uit het water komt. En de redders willen het liefst warme lichamen mee naar de wal nemen. REDDEN Cessna Reddingsoperaties vinden plaats vanuit de reddingsstations, die allemaal vrij zelfstandig opereren. De 45 stations zijn verdeeld over de hele kustlijn, de Waddeneilanden en het IJsselmeer. Het hoofdkantoor in IJmuiden ondersteunt en faciliteert de gemotiveerde clubs die met professionaliteit en passie hun werk doen: mensen redden. Watersporters van kitesurfers tot zeezeilers, maar ook beroepsvaart reddingen per jaar, gemiddeld 50 per station. De jongens op de stations moeten hun eigen gebied als hun broekzak kennen. Want het maakt uit of je uitvaart vanuit IJmuiden, Scheveningen of Vlieland. Vaargeulen, dieptes, Maatschappij, is niet alleen actief op zee, maar ook op het land. Lifeguards bewaken tijdens het badseizoen het strand, de branding en ook een deel van de kustlijn. Om surfers, vermiste kinderen of afgedreven zwemmers te redden. Boogaard wil die strandbewaking graag uitbreiden. In september als het seizoen is afgelopen, de strandwacht naar huis is maar de Duitsers nog wel vakantie hebben gebeuren vaak de meeste ongelukken, weet Boogaard. Door springtij, zandbanken en muien. Afgelopen september bij Wassenaar werd een klas met dertig Duitse kinderen verrast door een mui. Paniek, ze kwamen niet meer terug naar de kust. Een leraar aan de kant belde snel om hulp. Gelukkig, want een half uur later heb je een probleem. Kinderen zien geen gevaar, maar kennis hebben van de gevaren van de zee is eigenlijk essentieel. De KNRM zet ook de hulp van huisartsen in, via de Radio Medische Dienst geven zij 800 medische adviezen per jaar aan mensen op zee. En dan is er nog het off-shore trainingscentrum met deelneming van de KNRM, waar zeelui trainen die op booreilanden werken. Een samenwerkingsverband met het Scheepvaart en Transportcollege Rotterdam. Beide organisaties vermarkten zo hun kennis en kunde. Nodig, voor de link met het Nederlandse maritieme bedrijfsleven en voor inkomsten. GULLE GEVERS Zeemanshoop De KNRM krijgt geen cent subsidie. Collectanten kom je niet tegen. We zijn geen zielig doel, licht Boogaard toe. De Redding Maatschappij moet het hebben van gulle gevers en fondsen. Want redden kost geld. Boogaard: En toch geven we redden gratis weg, redders krijgen niets en de geldgevers die de geuzennaam Redders aan de wal dragen krijgen er ook al niets concreets voor terug. Het meest concrete dat de KNRM te bieden heeft, is eigenlijk vertrouwen. Vertrouwen dat je gered wordt op zee, het vertrouwen dat je als vrijwilliger goed opgeleid wordt en met veilig materieel werkt. En niet te vergeten het vertrouwen van de Redders aan de wal, de gevers, dat hun geld met zuinigheid en vlijt besteed wordt en op de juiste plek terecht komt. In de besteding van hun financiën is de KNRM heel transparant en dat roept waardering op bij de gevers, weet Boogaard. Zeker bij substantiële schenkingen. De gift van een ondernemer voor de aanschaf van een schip leidde eens tot doorlichting van de organisatie. We werden bevraagd: hoe bouwen jullie dat schip, hoe verloopt de aanbesteding? Verantwoording afleggen is leuk en leerzaam. Reddingboten dragen vaak namen met een betekenis voor de schenker. Mensen geven omdat ze respect hebben voor het reddingswerk dat anderen voor hen doen. Het schip de Koopmansdank is daar een voorbeeld van. Maar schenkers kunnen ook dierbaren hebben verloren of zelf gevaren hebben watersporters geven vaak. Na de Tweede Wereldoorlog ontving de KNRM veel giften van Joodse families. Zoals van broer en zus Belinfante, die het schip de Zeemanshoop hebben geschonken. Met hulp van de KNRM vluchtten zij als student naar Engeland, met een reddingboot die de naam Zeemanshoop droeg. Het redde hun leven. Ze schonken een reddingboot met dezelfde naam, die nu vanuit station Breskens levens redt. Meer informatie:

15 28 nummer 1, zomer Spotlight In deze rubriek aandacht voor bedrijven en interessante initiatieven van cliënten van Staalbankiers. BABYGEBARENTAAL Omdat Cato met beschadigde stembanden werd geboren, leek het erop dat ze niet zou kunnen praten. Daarom besloot Renske Douwes Dekker om haar dochter Cato en haar tweelingzusje Ronja gebarentaal aan te leren. Ze begon daar al mee toen de tweeling acht maanden oud was. Gewoon door gebaren voor te doen, soms wel honderd keer achterelkaar tot haar dochters haar nadeden. Met heel veel engelengeduld kortom. Omdat er geen methode bestond voor het aanleren van gebarentaal aan hele kleine kinderen, ontwierp Renske zelf een pop-up gebarenboekje: Lotte & Max en de boerderijdieren. Het bleef niet bij dat ene boekje. Renske wilde de gebarentaal delen met ouders en (dove) kinderen. Nu, ruim zes jaar later zijn er naast het boekje ook acht Lotte & Max dvd s. Met onderwerpen die aansluiten bij hun belevingswereld (boerderijdieren, naar school gaan, buitenspelen) krijgen jonge kinderen een basis gebarenwoordenschat en kunnen zich daarmee volledig uitdrukken. De gebaren aanleren gaat spelenderwijs: met de poppen Lotte & Max, met liedjes, gedichtjes en met veel andere kindjes. Renske, die filmmaakster is, produceerde alle dvd s zelf. Lotte & Max hebben succes, niet alleen onder dove kindjes. Want het blijkt dat gebarentaal ook horende kinderen helpt sneller te leren praten. Net als Renske s dochters Ronja én Cato, die inmiddels na een operatie aan haar stembanden uitstekend is gaan praten. De boekjes en dvd-serie van Lotte & Max zijn bedoeld voor kinderen van drie maanden tot zeven jaar en voor hun ouders of opa s en oma s natuurlijk. FOTO KATERINA PLEVKOVA SHAPE IT YOUR WAY Op zoek naar dat ene onderdeeltje van je keukenmachine dat nergens meer te koop is? Je kunt het voortaan heel eenvoudig zelf maken: stuur een ontwerp naar Shapeways en het onderdeeltje valt twee weken later thuis op de mat. Shapeways is een 3D-printdienst én online gemeenschap. Het bedrijf print ontwerpen in opdracht van particulieren en bedrijven en fungeert als een marktplaats voor ontwerpers en kopers. Het printbedrijf begon in 2007 als een klein initiatief in Eindhoven, nu staan er tien 3D-printers waar elke dag zeker duizend producten uitrollen. Onlangs opende Shapeways een nieuw hoofdkantoor in New York. Bij Shapeways kunnen ontwerpers en amateurs hun ontwerpen makkelijk eenmalig uitproberen, zonder hoge productiekosten. Denk aan unieke sieraden, modelauto s of praktische gadgets. Zelf een 3D-printer aanschaffen is relatief duur en sommige voorwerpen zijn te groot of te ingewikkeld om thuis te printen. Dus doet Shapeways het voor je. Ontwerpen zijn te printen in ruim dertig verschillende materialen: van plastic, glas en keramiek, tot metalen als brons en rvs. Ook zilver en goud behoren tot de mogelijkheden. Naast een printdienst, is Shapeways ook een verkoopplatform voor ontwerpers. Die kunnen op de website hun eigen online winkel openen en daar hun unieke designs verkopen. Als je een ontwerp bestelt, print Shapeways dat voor je uit en bezorgt het thuis. BEELD

16 30 nummer 1, zomer VRAGEN AAN Edwin van den Elst (43) In elk Staal Magazine 9 persoonlijke vragen gekozen uit een lijst van 109 vragen. Een cliënt van Staalbankiers antwoordt. Wat vindt u mooi aan uw werk? 1 Het is bijzonder dat we elke dag bezig zijn met de ontwikkeling van mensen. Dat doen we al vijftien jaar dit jaar vieren we ons jubileum. Wij laten onze mensen groeien. We geven hen niet alleen een opleiding mee, maar ook persoonlijke bagage. Daarmee zorgen we voor de kwaliteit waarmee we klanten blij maken, en tegelijk binden we onze medewerkers aan ons. Dat doen we bij Talent&Pro ook door veel aandacht te geven aan het sociale aspect. Borrelen, barbecues en elk jaar met het bedrijf op wintersport. Met ruim honderd man, het bedrijf draagt fors bij. Met ons jubileum pakken we groots uit. We zijn bezig met een prachtig jubileumboek en organiseren veel kleine en grotere evenementen voor zowel onze klanten als onze collega s. Een heel bijzonder jaar voor ons, waar we zeker bij stilstaan. Waar komt de ondernemer in 2 u vandaan? Geen flauw idee eigenlijk. Nou ja, ik ben best competitief. Ooit ben ik twee windsurfscholen begonnen, omdat ik redelijk goed kon windsurfen. En omdat ik er geld mee kon verdienen. Het leverde te weinig op, dus ben ik iets serieuzers gaan doen. Mijn laatste baan in loondienst was een directiefunctie bij de Deltagroep nu onze grootste concurrent. Bij mijn vertrek in 2006 kreeg ik een paar aanbiedingen. Vlak daarvoor maakten we met het gezin een reis. In Thailand op het strand bespraken mijn vrouw Jolanda en ik wat ik moest doen. Jolanda zei toen, Edwin, als je nu niet voor jezelf begint, wil ik je er ook nooit meer over horen. Dat was het moment denk ik. Voor wie heeft u grote 3 bewondering? Voor veel mensen. Grote leiders of gewone mensen. Ik vind het heel mooi om te zien als iemand met meer bezig is dan zijn of haar eigen leven. Zo bewonder ik Aung San Suu Kyi bijvoorbeeld, de vrouw die strijdt voor de mensenrechten en democratie in Myanmar het vroegere Birma. Ze kreeg er de Nobelprijs voor de Vrede voor in Haar land lag lang onder druk, nu vindt het langzaam de vrijheid. Maar ik bewonder ook iemand bij ons in het dorp die zich voor de voedselbank inzet. Dat deze mensen de tijd en energie vinden, naast werk en gezin. Terwijl er toch maar 24 uur in een dag zitten. Waardoor raakt u geïnspireerd? 4 Door mooie reizen. Mijn vrouw en ik reisden al samen voor we kinderen kregen en zijn daar niet mee gestopt. Onze laatste reis met ons vieren was afgelopen winter naar Myanmar. Dat was echt heel bijzonder. In dat land kun je gelukkig zijn zonder materie. De natuur is geweldig het heeft een schitterende kustlijn en prachtige berglandschappen. Thailand, maar dan veertig jaar terug, en zonder toerisme. De mensen zijn intens boeddhistisch, ze willen goed doen. Ik verloor tijdens die reis mijn portemonnee. Die is me duizend kilometer verderop terug bezorgd, met alles er nog in. Doe je niet groter of mooier voor dan je bent, maar ook niet kleiner Wat was uw slechtste beslissing 5 ooit? Weet ik zo snel niet, ik kijk niet vaak terug. Wat was uw beste beslissing ooit? 6 Dat is zeker de beslissing geweest om in Talent&Pro te stappen. In 2010 kreeg ik de kans het bedrijf samen met drie partners over te nemen. Zakelijk gezien dan, hè? Want anders zou ik mijn meisje ernstig tekortdoen. Jolanda en ik kennen elkaar al bijna 25 jaar, voor elkaar kiezen was een hele goede stap. Welke waarden kreeg u van 7 thuis mee? Ons is altijd ingepeperd: Doe je niet groter of mooier voor dan je bent, maar ook niet kleiner. Dat doe ik ook. Wat vindt u de grootste uitdaging 8 in uw werk? Talent&Pro groeit enorm, van 200 werknemers in 2010 tot 700 werknemers nu. Als je zo hard groeit is het allerbelangrijkste dat je geen concessies doet aan kwaliteit. Dat is de grootste uitdaging. Om die groei te managen en onze kwaliteit bij een groeiende klantvraag te garanderen, daaraan werken is elke dag weer een feest. Zolang wij maar met elkaar blijven vinden dat kwaliteit het belangrijkste is. Alles staat of valt bij de selectie van mensen met het juiste DNA. Zij moeten keihard werken en zich drie slagen in de rondte studeren. De eisen zijn dan ook hoog. We groeien omdat de vraag naar goed opgeleide mensen groot is, maar ook omdat wij kunnen voldoen aan de verscherpte eisen voor financieel geschoolde medewerkers. TEKST MAUREEN LAND FOTO LINELLE DEUNK Edwin van den Elst (43) is ondernemer. In 2010 nam hij met drie partners Talent&Pro over, een detacheringsbedrijf dat pas afgestudeerden opleidt voor een carrière in de financiële dienst verlening. Talent&Pro biedt zevenhonderd werknemers een tijdelijke werkplek bij onder andere banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Van den Elst woont in Oosterbeek, is getrouwd en heeft twee kinderen. Wat was het mooiste moment 9 van afgelopen week? Dat moet nog komen, ongetwijfeld is dat vanavond. Dan gaan we met honderd collega s barbecueën. Allemaal jongens en meisjes die bij ABN Amro, ING of Staalbankiers werken. Gewoon op een veldje, bij een camping bij Amersfoort. Potje lasergamen, gezelligheid. Meer niet. Het wordt laat, het gaat zeker tot vier uur s nachts door. Nee, dat moment ga ik niet meemaken, haha.

17 32 nummer 1, zomer DE PERFECTE VALUTAHEDGE Wie mondiaal belegt, moet rekening houden met lokale valuta s. Beleggingen in landen met een andere munt dan de euro kennen een zogenoemd valuta-effect. Hedgen kan helpen. TEKST SEBASTIAAN VAN DER LUBBEN EN ERIK BOELM FOTO HOLLANDSE HOOGTE John Patrick Nan (61) is orthodontist. Zijn vak en zijn patiënten houden hem jong. Met bankier Alex Zuydgeest golft hij en gaat hij naar voetbalwedstrijden. Beleggingen beperken zich al lang niet meer tot het binnenland of de Europese Unie alleen. Ook particuliere beleggers en fondsen kijken steeds vaker over de grens om hun vermogen te beleggen. Logisch, want de groei zit niet alleen in gebieden met een euro. Ook elders groeit de economie en zijn er kansen voor rendabel vermogensbeheer. Het is daarom belangrijk te weten dat beleggingen in gebieden met verschillende valuta een zogenoemd valuta-effect hebben. Een wat technische term die verklaart waarom koersstijgingen of dalingen niet altijd leiden tot meer of minder rendement op uw beleggingen. Terugrekenen Wie zijn financiën in euro s afhandelt, moet zijn wereldwijde beleggingen in euro s terugrekenen. En in die terugrekening zit het valuta-effect. Welk effect dat is, merkten bijvoorbeeld beleggers in opkomende markten als India en Turkije eind De aandelen daalden er in koers. Die relatief kleine koersdaling was echter uitgedrukt in de lokale valuta. En die lokale valuta gingen veel harder onderuit ten opzichte van de dollar en de euro. Er moest dus veel meer worden afgeschreven dan de koersdaling in eerste instantie suggereerde. Kort gezegd komt het valuta-effect hier op neer: stijgt een valuta waarin de aandelen zijn genoteerd ten opzichte van de euro, dan stijgt ook de waarde van die aandelen. En andersom: daalt de valuta (genoteerd in het vreemde valuta) in waarde ten opzichte van de euro, dan daalt ook de waarde van de aandelen. Bij een wereldwijd gespreid beleggingsfonds met een koers genoteerd in euro s is het valutaresultaat minder zichtbaar, maar wel aanwezig. Ook binnen de wereldwijde Multi Asset portefeuille zoals Staalbankiers hanteert, is er een duidelijke relatie tussen valuta s en rendement waarneembaar. De vraag is: hoe om te gaan met deze valutaeffecten? Het antwoord: de schomme lingen die plaats vinden in de valuta s onderling kunnen worden afgedekt door hedging kortweg: door het aangaan van een andere positie het risico afdekken. Een perfecte valutahedge houdt in dat een belegging die genoteerd is in een andere valuta dan de euro wordt gevrijwaard van de valutakoersschommeling. Eigenlijk wordt een belegging in een andere valuta dan de euro daarmee alsnog een belegging in euro s. Door deze hedge kunnen nadelen maar ook eventuele voordelen van de belegging door valutaverschillen geëlimineerd worden. Ik begon als tandarts, maar wilde al snel meer, dus ben ik me gaan specialiseren. Al jaren werk ik in een maatschap in Den Haag-Leidscheveen. Het is een ruime dynamische praktijk, waar ook pas afgestudeerde orthodontisten het vak leren. Orthodontie is een prachtig vak, met veel ontwikkeling van nieuwe technieken. Intensief en dankbaar werk, want altijd met zichtbaar resultaat. Het blijft uitdagend om een gebit te verbeteren. Het contact met jonge mensen, houdt mij ook jong. In een vrij beroep ben je verantwoordelijk voor je eigen pensioen. Dat vraagt soms om grote beslissingen. Een vast contactpersoon bij een overzichtelijke bank is dan prettig. Daarom stapte ik in 2001 over naar Staalbankiers. Ik miste die continuïteit bij mijn vorige bank. Alex Zuydgeest is nu zeven jaar mijn vaste bankier. We hebben eens per twee maanden contact, vaak met mijn accountant erbij. Alleen in woelige tijden, als de beleggingen schommelen, spreek ik hem vaker. Dan word ik onrustig: wat als de resultaten tegenvallen? Het is toch je pensioen. De rustfactor is belangrijk, daarom heb ik een portefeuille met een defensief tot neutraal profiel. Het contact met Alex verloopt prima, ik zie hem als een persoonlijke vriend. Hij belt me af en toe, of ik mee ga naar ADO we zijn beiden voetbalfan. Soms slaan we een balletje op de golfbaan. Toch blijven de resultaten het hoofddoel, hoe prettig de relatie ook is. Tot nu toe gaat het goed met de beleggingen en heb ik geen reden om van bank te veranderen. Twijfels houd je altijd: moet ik mijn portefeuille anders indelen, mijn hypotheek aflossen? Een relatief kleine bank kan omvallen. Ik ben er niet bang voor hoor, zeker niet met big brother Achmea op de achtergrond. Multi Asset portefeuille Een Multi Asset portefeuille van Staalbankiers met een neutraal profiel is voor ongeveer een kwart afhankelijk van beleggingen aandelen die in dollars zijn genoteerd. Als de koers van die beleggingen gelijk blijft (geen min, geen plus), maar de dollar stijgt ten opzichte van de euro, boekt u toch rendement op uw porte feuille. En andersom uiteraard ook: als de koersen gelijk blijven, maar de dollar daalt ten opzichte van de euro, dan daalt uw rendement. Dat valuta-effect geldt ook voor ongeveer vijftien procent van uw aandelen die in Britse ponden zijn genoteerd en voor circa vier procent van de aandelen die in YEN zijn genoteerd. Hard currency De volatiliteit of beweeglijkheid van valuta s van opkomende landen ten opzichte van de euro is over het algemeen groter dan de volatiliteit ten opzichte van de gevestigde valuta s (USD, GBP, YEN, CHF). Daarom kiezen veel beleggers ervoor om beleggingen in opkomende landen aan te kopen in de gevestigde valuta s, in de beleggingswereld aangeduid als hard currency. Met name obligaties van opkomende landen en bedrijven in die landen worden vaak uitgegeven in hard currency om zo buitenlandse investeerders aan te trekken. Het volledig afdekken van het valutarisico binnen een wereldwijd gespreide portefeuille is mogelijk door termijncontracten op de verschillende valuta s aan te kopen. Dit is kostbaar en legt een behoorlijke druk op het rendement van een dergelijke portefeuille. Staalbankiers heeft ervoor gekozen om binnen de Multi Asset portefeuilles de exposure naar de US dollar (de grootste valuta naast de euro) gedeeltelijk af te dekken door een belegging op te nemen die gehedged is. TEKST MAUREEN LAND FOTO JIRI BÜLLER

18 34 nummer 1, zomer De beslissing om te stoppen was weloverwogen. Ook nu, bijna een half jaar later, sta ik er nog volledig achter. Na zeventien jaar topsport en reizen over de hele wereld is het genoeg. Het klinkt misschien als een droombaan en ik heb er ook van genoten, maar veertig weken per jaar verblijf ik in hotels. Dat hoeft van mij niet meer. Er is meer in het leven dan golf. Neemt niet weg dat ik wel degelijk geniet van mijn laatste jaar. Mijn doel is onveranderd: bij elk toernooi ga ik voor de winst. Ik hoop dit jaar nog een toernooizege toe te voegen aan mijn overwinningen in Dubai in 2003 en Madeira in Het jaar begon heel goed met een vierde plek in Hong Kong. Daarna speelde ik veel toernooien, van Qatar tot Johannesburg, van Spanje tot Zweden. Na een prachtige opening van het seizoen zijn de resultaten redelijk te noemen. Geen topnoteringen, maar ik miste slechts één keer de cut, in Dubai. In de Order of Merit, de seizoenranglijst, sta ik op 78. Mijn doel is om bij de eerste 60 te eindigen. Dan kan ik naar het afsluitende Tour Championship Tournament in Dubai. Dat zou het mooi afmaken voor me. Of ik dat nu haal of niet, mijn laatste toernooi zal hoe dan ook bijzonder worden. Ik probeer daar nu nog niet teveel mee bezig te zijn en ook niet weemoedig te zijn bij elke bal die ik sla. Ik probeer volop te genieten van mijn laatste jaar, van elk toernooi, de mooie dingen die golf mij bracht en nog steeds brengt. In Spanje sloeg ik nog een hole-in-one, dat is altijd leuk. Maar ook niet meer dan dat. Natuurlijk wil ik graag die derde toernooizege nog binnen halen. Kansen krijg ik nog wel: de KLM Open in september, grote toernooien in Keulen en Parijs. We zullen zien wat het laatste half jaar mij brengt. Ook al is de beslissing genomen, het lukt me prima mezelf op te laden voor de wedstrijden. Wat er hierna gaat gebeuren? Ik heb nog geen idee. Een paar partijen toonden al interesse, maar niets is nog concreet. Nu ga ik eerst en vooral genieten van dat laatste rondje. En hopelijk nog een eerste prijs pakken. HET LAATSTE RONDJE Golfer Robert Jan Derksen kondigde op 17 januari aan dat 2014 zijn laatste jaar op de Europese Tour zal zijn. De geboren Blaricummer is klaar met het leven vanuit een koffer. Wel heeft hij de vurige wens om dit jaar nog een laatste keer te vlammen. Of het fiscaal voordelig is om gedeeltelijk de hypotheek af te lossen, is een kleine rekensom. De netto hypotheekrente is in uw geval te becijferen op 1,7% (3,5% minus 51,5%). In privé is over uw spaargeld in box 3 vermogensrendementsheffing verschuldigd van 1,2%. Dit betekent dat spaargelden aanhouden gunstig is vanaf een te ontvangen rente van Vraagbaak Kosterus Wildschut is financial planner bij Staalbankiers. Hij beantwoordt vragen die bij cliënten leven. Dit keer: hypotheken aflossen. Is het gezien de lage rente gunstig om met privégelden (spaarrente 1,9%) mijn hypotheek gedeeltelijk af te lossen? Ik denk aan euro (hypotheekrente 3,5%), met aftrek tegen het hoogste tarief. 2,9%. Uw rente ligt 1% lager, aflossen is dus op jaarbasis netto euro voordeliger. Mocht na aflossing het eigen woningforfait gelijk of hoger zijn dan de hypotheekrente, dan vervalt de hypotheekrenteaftrek en is het nóg gunstiger om de hele hypotheek af te lossen. Uiteraard moet een en ander wel binnen uw financiële planning passen. Ik heb liquide middelen in mijn BV en wil mijn hypotheek bij de bank aflossen. Wat zijn mijn mogelijkheden? U heeft twee mogelijkheden. De meest eenvoudige: de BV een belaste dividenduitkering (22/25% inkomstenbelasting) aan uzelf laten doen en met het netto dividend de hypotheek aflossen. De andere mogelijkheid is om de hypotheek over te sluiten naar de BV, u kunt de beschikbare gelden in de BV dan in hun geheel gebruiken. De BV wordt de nieuwe hypotheekverstrekker. Wat in uw geval het beste is, ligt aan de specifieke omstandigheden. In de praktijk blijkt dat het overnemen van de hypotheek door de BV onder zakelijke voorwaarden in de meeste gevallen fiscaal gezien voordeliger uitpakt. Kan ik mijn hypotheek het beste aflossen met privéspaargelden of met de BV-gelden? De spaargelden kunt u gewoon vanuit privé aanwenden (zie vraag 1) maar u kunt ook uw BV de hypotheek laten overnemen (zie vraag 2). Een andere optie is om privéspaargelden als kapitaal in te brengen in uw BV en daarmee de hypotheek over te sluiten naar de BV. Er is dan een mogelijk fiscaal voordeel bij inbreng van privégeld als kapitaal in de BV. Hierover is in box 3 geen vermogensrendementsheffing (1,2%) meer verschuldigd. Daarnaast zorgt het oversluiten van de hypotheek voor rente-inkomsten in de BV. In privé is de hypotheekrente aftrekbaar. Ook voor u geldt: de specifieke omstandigheden bepalen wat het beste voor u is. Bovendien moet het binnen uw financiële planning passen. Neem voor een advies over de mogelijkheden van het aflossen van uw hypotheek contact op met uw bankier

19 36 nummer 1, zomer BEZUINIGEN THE AMERI CAN WAY Amerika maakt zich de komende maanden op voor de sequester het automatisch snijden in overheidsuitgaven zonder tussenkomst van de politiek. Met alle gevolgen van dien. TEKST SEBASTIAAN VAN DER LUBBEN FOTO THINKSTOCK Wat betekent sequester? Sequester betekent letterlijk boedelbewaarder, een beheerder die aangesteld wordt in geval van een geschil over een boedelverdeling. In Amerikaans economische context is de sequester een politieke afspraak tussen Democraten en Republikeinen die het samen niet eens worden over de hoogte van de staatsschuld. Zodra de Amerikaanse overheids uitgaven boven de vastgestelde grens uitkomen van 986 miljard, treedt sequestration in: het automatisch snijden in die uitgaven. Het geld dat daarmee vrijkomt, wordt gebruikt om de staatsschuld af te betalen. Die moet in 2021 met 1,2 triljoen dollar gedaald zijn. De automatische bezuinigingsregel die de sequester is, trad op 1 maart 2013 in werking. Waarom hebben Amerikanen een sequester? De sequester werkt als een veiligheidsklep, wanneer de overheidsuitgaven overschreden worden, volgen automatisch bezuinigingen. Geen partij heeft er dan nog iets over te zeggen. Republikeinen willen de uitgaven niet laten oplopen, maar ook de belastingen niet verhogen. Democraten willen niet snijden in sociale zekerheid. De patstelling is gepacificeerd door deze veiligheidsklep in te bouwen. Als beide partijen niet uit een begroting komen, neemt het systeem het van hen over. Wat zijn de gevolgen voor de economie? De cijfers zijn niet eenduidig. Het Bruto Nationaal Product zal tussen de 0,6 en 1,1 procent minder groeien als de uitgaven automatisch worden stopgezet. Geen uitgaven betekent immers minder consumptie en daardoor minder productie, met als gevolg een krimpende economie. Wat merken de Amerikanen hiervan? Dat ligt onder andere aan hun beroep of situatie. Militairen en ambtenaren krijgen tijdelijk geen salarissen meer, overheidsgebouwen gaan dicht, nationale parken op slot. Ongeveer 3,8 miljoen werklozen zullen in hun uitkering worden geraakt. Ook werkende Amerikanen gaan het voelen. Economen verwachten dat het verlies aan banen schommelt tussen de en 1,6 miljoen. Zonder oplossing zullen uitgaven aan parken, musea en uitkeringen helemaal stoppen. Dan is sprake van een shut down zoals in oktober Daarvan is nu nog geen sprake. Om welke bedragen gaat het precies? Dat is niet bekend. Dat komt omdat een omschrijving van welke uitgaven dat moeten zijn, ontbreekt. De meeste bronnen, waaronder het Witte Huis zelf, houden een totaalbedrag aan van 1,2 triljoen. Dat bedrag moet in 2021 afgeschreven zijn op de staatsschuld. Jaarlijks is dat ongeveer 85 miljard dollar, te verdelen over de gehele Amerikaanse overheid. Grootste verliezer: defensie. Zij leveren ongeveer 42,7 miljard dollar per jaar in, dat is 7,7 procent van hun totale budget. Wat doen de politici? Democraten en Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat presenteren hun plannen om de sequester te voorkomen. Democraten richten hun pijlen op defensie en buitenlands beleid, Republikeinen zoeken de besparingen vooral in sociale zekerheid. Probleem is dat Republikeinen die een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden hebben tegenhouden wat Democraten die een meerderheid in de Senaat hebben aan concrete plannen voorstellen. De begroting moet door zowel het Huis als de Senaat oftewel het Congres. Hoe komt Amerika van die enorme staatsschuld af? Dat is de kern van de politieke pat stelling. Er zijn twee mogelijkheden: minder uitgeven en meer binnenkrijgen. Minder uitgeven kan, bijvoorbeeld aan defensie en aan sociale zekerheid. Precies twee onderwerpen waar Republikeinen en Democraten lijnrecht tegenover elkaar staan. Inkomsten uit belastingen heffen de patstelling niet op. Een activistisch smaldeel binnen de Republikeinse Partij, de Tea Party, heeft zelfs contracten met afgevaardigden afgesloten die hen verbieden om belastingverhogingen door te voeren. Pleiten voor lastenverzwaring staat gelijk aan politieke zelfmoord.

20 38 nummer 1, zomer Wij begrijpen dat uw grootste rijkdom bij u aan tafel zit Dromen willen verwezenlijken is één, dromen kunnen verwezenlijken is een ander verhaal. Dat laatste begrijpen wij als geen ander. Het is dus goed te weten dat er een private banker is die met gestaag tempo doorgroeit tot ongeveer 21 miljoen rond Daarna is het onmogelijk om nog bitcoins bij te slaan, zoals in het geval van traditionele valuta. Volgens sommige economen is dit de achilleshiel van de digimunt, want als de vraag sneller groeit dan de geld hoeveelheid, blijft de waarde stijgen. Met als gevolg deflatie. En dan is het lonender om bitcoins op te potten dan uit te geven. De dood in de pot van elk economisch systeem. u mee leeft. Die u onafhankelijk advies geeft in de volle breedte. En met een op uw lijf geschreven financiële planning, wordt uw doel ons doel. De bitcoin betekent een revolutie voor het betalingsverkeer, claimen de fans. Máár vinden de criticasters, de digitale munt kan nooit uitgroeien tot een betrouwbaar betaalmiddel zonder een vorm van toezicht. Vijf need to knows over de bitcoin. 1. PRODUCT VAN EEN COMPUTER NETWERK Normale valuta worden uitgegeven door erkende instanties, meestal een centrale bank. De uitgifte van bitcoins is daarentegen het werk van een computer netwerk, een ingewikkeld en technisch verhaal. Simpel gezegd lossen deze computers voortdurend rekenkundige puzzels op, waarbij elke oplossing leidt tot een nieuwe bitcoin. Dit proces heet minen. Het computernetwerk is tegelijk het grootboek dat alle bitcoin-transacties bijhoudt. De decentrale structuur maakt direct betalings verkeer tussen twee partijen mogelijk, zonder tussenkomst van een financiële dienstverlener. En dat is meteen de revolutionaire belofte van dit nieuwe betaal middel: transacties met digimunten kennen geen landsgrenzen, zijn spotgoedkoop en binnen een fractie van een seconde voltooid. Ze vormen een ongekende impuls voor de (internationale) handel. 2. TOTAAL ONGEREGULEERD Doordat niet een centrale instantie, maar een computernetwerk bitcoins uitgeeft, ontbreekt elke vorm van toezicht of politieke inmenging. Niet voor niets is de munt populair bij vrijdenkers en andere groe peringen met een wantrouwen tegen de overheid. En niet te vergeten bij criminelen. Het gebrek aan toezicht roept ook vragen op. Immers, wie ziet toe op stabilisatie van de munt? En waar kunnen consumenten terecht die het slachtoffer worden van een hackers-aanval? De bitcoingebruiker kan op geen enkele instantie terugvallen. Dit soort factoren maken dat de munt nooit zal doordringen tot het grote publiek, vinden criticasters. 3. DE LAATSTE BITCOIN Het algoritme achter de bitcoin is zo ontworpen dat de munthoeveelheid in een 4. NIET OVERAL WELKOM Dit voorjaar kondigde China een officieel TEKST RODY VAN DER POLS verbod af op de handel in bitcoins. Ook Rusland en India voeren een ontmoedigingsbeleid. Anders is het in Amerika, dat de bitcoin als legitiem betaalmiddel beschouwt. En in Nederland? De DNB en AFM wezen beleggers in een persbericht op de risico s van deze munt met zijn sterke koersschommelingen. Wie ermee wil betalen of in beleggen, staat dat vrij. Zolang je maar netjes je bitcoinvermogen of -winst meldt bij de Belastingdienst, waarschuwde minister Dijsselbloem onlangs. 5. ALLANG NIET MEER UNIEK De bitcoin had weliswaar de primeur, maar kent inmiddels talloze afgeleide digimunten met illustere namen als ripple, dogecoin en auroracoin. Stuk voor stuk net iets anders. Zo keert de peercoin een kleine rente uit aan bezitters en levert het minen van primecoins naast een munt met waarde ook nog priemgetallen op. Welke munten het gaan redden en welke niet? Niemand weet dat nog.

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh E F F E C T U E E L augustus 2011-18 Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh Hilaire van den Bergh werkt bij BCS Vermogensbeheer B.V. te Rotterdam. De inhoud van deze publicatie schrijft hij

Nadere informatie

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges 17 mei 2016 Merel van Vroonhoven Koninklijke Hoogheid, geacht bestuur en geachte leden van de Pensioenfederatie, beste aanwezigen. Hartelijk dank

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

info &boon tips & boon

info &boon tips & boon tips & boon Bedrijf schenken of erven Nieuwe regels 2010 Om het voortbestaan van een onderneming niet in gevaar te brengen kent de Successiewet de bedrijfsopvolgingsregeling. Deze regeling is met de komst

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

DE ONAFHANKELIJKE WERELDWIJDE CLUB VAN H.O.G.

DE ONAFHANKELIJKE WERELDWIJDE CLUB VAN H.O.G. DE ONAFHANKELIJKE WERELDWIJDE CLUB VAN H.O.G. LIDMAATSCHAPSGIDS EUROPA, MIDDEN-OOSTEN & AFRIKA 2015 JE VOLGENDE AVONTUUR START HIER Harley Owners Group leden gaan al meer dan dertig jaar samen op pad.

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Beste lezer, Inhoud. Inleiding (Beste lezer,) 2. Staatszaken aan zee 3. De Staat voor uw bedrijfsfeest 3. Teambuilding bij De Staat 4

Beste lezer, Inhoud. Inleiding (Beste lezer,) 2. Staatszaken aan zee 3. De Staat voor uw bedrijfsfeest 3. Teambuilding bij De Staat 4 Strandpaviljoen Beste lezer, In deze brochure nemen we u mee naar Strandpaviljoen De Staat. De perfecte locatie voor vergaderingen, seminars, presentaties, congressen, bedrijfsfeesten en (teambuildings)

Nadere informatie

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012 Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium FiDiB, Vught, 17 september 2012 Agenda Waar hebben we mee te maken? Structurele gevolgen deze crisis Financiële

Nadere informatie

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament ESTATE PLANNING Schenken Huwelijkse voorwaarden Testament Wat is estate planning? Estate planning is het nemen van maatregelen gericht op de besparing van schenk- en erfbelasting bij de overgang of overdracht

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Staalbankiers: Multi Asset Fonds

Staalbankiers: Multi Asset Fonds Staalbankiers: Multi Asset Fonds 2014 Zoekt u een aantrekkelijke manier om uw vermogen te beleggen? Dan zijn de Staalbankiers Multi Asset Fondsen voor u zeker interessant. Hierbij belegt u op basis van

Nadere informatie

Staalbankiers: Multi Asset Fonds

Staalbankiers: Multi Asset Fonds Staalbankiers: Multi Asset Fonds 2013 Zoekt u een aantrekkelijke manier om uw vermogen te beleggen? Dan zijn de Staalbankiers Multi Asset Fondsen voor u zeker interessant. Hierbij belegt u op basis van

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

De kortste weg naar uw (spaar)doel

De kortste weg naar uw (spaar)doel De kortste weg naar uw (spaar)doel Veel van de leuke dingen in het leven hebben een ding met elkaar gemeen: ze kosten geld. En hoe groter uw persoonlijke wensenlijst, hoe meer geld u nodig heeft. Optimaal

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Projectkosten ophalen met fondsenwerving

Projectkosten ophalen met fondsenwerving Projectkosten ophalen met fondsenwerving Het is soms ook best duur om vrijwilligerswerk te doen in het buitenland, of stage te lopen over de grens. Voor Local Dreamers, en voor onze Ecuadoriaanse partnerorganisaties,

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Bedrijfsopvolgingsregelingen voor het familiebedrijf onder druk

Bedrijfsopvolgingsregelingen voor het familiebedrijf onder druk Spotlight Bedrijfsopvolgingsregelingen voor het familiebedrijf onder druk Renate de Lange - Family Business/Private Wealth, Tax & Human Resource Services Jan Nieuwenhuizen - Family Business/Private Wealth,

Nadere informatie

IK BEHANDEL ZELFS DAMES VAN AMPER. uit het gooi geklapt_kr_bs.indd 66

IK BEHANDEL ZELFS DAMES VAN AMPER. uit het gooi geklapt_kr_bs.indd 66 IK BEHANDEL ZELFS DAMES VAN AMPER 66 uit het gooi geklapt_kr_bs.indd 66 18-04-14 11:27 twintig Bart Biermans (35), naar eigen zeggen behoorlijk ijdel, werkt al bijna tien jaar als cosmetisch arts. Met

Nadere informatie

is er voor u! plannen voor 2015 1

is er voor u! plannen voor 2015 1 is er voor u! plannen voor 2015 1 Welkom bij de Eik! In 2014 was het alweer 10 jaar geleden dat de Eik haar deuren opende. In de prachtige omgeving van landgoed Eikenburg met een prettige, warm aandoende

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel Reisbeken(d)tenissen Tania Kross Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen Way of life Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel GRATIS EDITIE Kijkje in de keuken Er wordt hard gewerkt

Nadere informatie

Wij weten hoe het voelt

Wij weten hoe het voelt www.freya.nl Twitter: @Freya_NL facebook.com/freyanl Wij weten hoe het voelt Om je heen lijkt iedereen zomaar kinderen te krijgen. Bij jou blijft die zo gewenste zwangerschap uit. Bij Freya weten we als

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen.

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Goud is al duizenden jaren simpelweg een betaalmiddel: geld. U hoort de term steeds vaker opduiken in de media.

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen Beleggen Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen 225517_1213.indd 1 29-10-13 11:21 Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

De eerste maanden. Nieuwsbrief voorjaar 2016

De eerste maanden. Nieuwsbrief voorjaar 2016 Nieuwsbrief voorjaar 2016 De eerste maanden We zijn nu een aantal maanden open en kijken met een goed gevoel terug op die eerste tijd. We hadden gasten uit Zwolle en ook enkele uit de wijdere omgeving.

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek EigenWoningRekening U heeft een inkomen en een eigen woning. En u wilt in de toekomst de hypotheek helemaal of voor een groot gedeelte aflossen, zodat u in uw eigen woning kunt blijven wonen. Vermogen

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Kids United Inhoudsopgave Kids United Voorwoord Henk Sijtsma Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Enthousiast, gedreven, betrokken, respect: dat waren de woorden die

Nadere informatie

Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever?

Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever? Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever? Cultuurforum 2011, 24 november 2011 BRINGING TOGETHER THE BEST OF BOTH WORLDS 1 Leenaers Verloop Opgericht in 2001 door Marischka

Nadere informatie

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer redders langs de kust Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT Muitgeverij marmer Schoolreis Ed Koopman / KNRM Enkhuizen / Donderdagmiddag 15:34 uur DE DRIEËNDERTIG KINDEREN

Nadere informatie

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING EUROCULT LITO VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING Postbus 13050 3507 LB Utrecht Wittevrouwenstraat 36 3512 CV Utrecht Tel: 030

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

FOR PROFESSIONAL INVESTORS. Emerging Dividends. Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012

FOR PROFESSIONAL INVESTORS. Emerging Dividends. Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012 FOR PROFESSIONAL INVESTORS Emerging Dividends Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012 Emerging Dividends I september 2012 I 2 Op zoek naar inkomen even Google checken GoogleTM zoek-activiteit naar

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

GT Weekend zaterdag 9 april - zondag 10 april 2016

GT Weekend zaterdag 9 april - zondag 10 april 2016 GT Weekend zaterdag 9 april - zondag 10 april 2016 TWEE DAGEN RIJDEN DOOR HET LIMBURGS HEUVELLAND, DE ARDENNEN EN DE EIFFEL. GT Weekend Twee dagen rijden door het Limburgs Heuvelland, de Ardennen en de

Nadere informatie

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

2 15 kilometerwedstrijden, maar toch niet helemaal...

2 15 kilometerwedstrijden, maar toch niet helemaal... 2 15 kilometerwedstrijden, maar toch niet helemaal... Alweer een tijdje geleden, maar vanwege de drukte nog geen verslag, maar zondag 16 november jongstleden liep ik mijn eerste Zevenheuvelenloop in Nijmegen.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Levensloop Rendement Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Het PWRI is er voor ons

Het PWRI is er voor ons Het PWRI is er voor ons Populair jaarverslag 2013 106 102 1.104 2.707 40.937 39.915 Gepensioneerden Werkgevers Voormalige deelnemers Actieve deelnemers WIW SW 98.364 33.926 Onderweg zijn Het PWRI is op

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Dichter bij elkaar. Strategie 2015-2019

Dichter bij elkaar. Strategie 2015-2019 Dichter bij elkaar Strategie 2015-2019 De zorg verandert. Vrijwilligers veranderen. De wensen van families veranderen. De maatschappij verandert. Ronald McDonald Huis Sophia Rotterdam wil klaar zijn voor

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten:

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten: Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2009 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek EigenWoningRekening U heeft een inkomen en een eigen woning. En u wilt in de toekomst de hypotheek helemaal of voor een groot gedeelte aflossen, zodat u in uw eigen woning kunt blijven wonen. Vermogen

Nadere informatie

Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland

Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland Evenementenlocatie met eindeloze mogelijkheden! Central Studios te Utrecht Evenementenlocatie met mogelijkheden Deze voormalige televisiestudio

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Tips en Tricks voor sponsorwerving

Tips en Tricks voor sponsorwerving Tips en Tricks voor sponsorwerving Je gaat op bouwreis en maakt gebruik van de sponsortool, of je bouwt virtuele huisjes op Bouwmee, bijvoorbeeld omdat je voor Habitat meedoet aan een evenement. Alles

Nadere informatie

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd.

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Beleggen

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Fiscaal voordeling vermogen nalaten

Fiscaal voordeling vermogen nalaten Kennisdocument Estate planning Fiscaal voordeling vermogen nalaten U denkt er misschien liever niet aan, maar er komt ooit een moment dat u er niet meer zult zijn. Het is goed om daar nu al bij stil te

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening

Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening Informatie beleggingsfonds per 30 juni 2015 Productomschrijving Met het Loyalis Toekomstplan wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst een (periodieke) uitkering

Nadere informatie

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen.

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen. Folders uitdelen Ik begin aan mijzelf te twijfelen, ben ik echt wel goed bezig. Ben ik echt wel toe aan andere ouders helpen. Zo overtuigd dat ik het aankon, zo erg is dat naar beneden gehaald omdat ik

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Le tour du Mont Ventoux 2014

Le tour du Mont Ventoux 2014 Le tour du Mont Ventoux 2014 Geen berg zo hoog of... deel 2 waar gaan we heen? 16 december 2013 Fietstocht Mont Ventoux, Pagina 1 Waar ben ik aan begonnen...? Nou, om eerlijk te zijn weet ik dat wel. Maar

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen Uw optimale mix van verzekeren en beleggen 2 Het voordeel van beleggen Wilt u graag geld achter de hand hebben om bijvoorbeeld een reis te maken of als aanvulling op het pensioen? Dan kunt u natuurlijk

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 19-1-2015

Jaarverslag 2014 19-1-2015 Jaarverslag 2014 19-1-2015 Voorwoord... 3 Het bestuur... 3 Het ontstaan van Stichting Estafetteloop... 4 De Stichting Estafetteloop... 4 De 100 van Spijkenisse... 5 Hoe werkt het... 5 Het goede doel...

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

ONTMOETEN KENNY KOKEN

ONTMOETEN KENNY KOKEN Gratis Excemplaar ONTMOETEN KENNY KOKEN WIL JIJ HET HELE (VOORLEES) VERHAAL GRAAG LEZEN? Je krijgt Ontmoeten Kenny Koken thuis gestuurd als je een mailtje stuurt naar timo-co@coderups.nl met je naam, adres

Nadere informatie

Kinderen over Klantrelaties

Kinderen over Klantrelaties Kinderen over Klantrelaties handouts bij presentatie CRM Inspiration avond van CRM-Association NL 22 april 2009 Door Adriaan Wagenaar Kijk eens door de ogen van een kind naar klantrelaties. Welke nieuwe

Nadere informatie

Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt. met behulp van microkrediet

Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt. met behulp van microkrediet OikoVisie Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt met behulp van microkrediet SPECIAL Made in Malawi Het warme hart van Afrika, zo wordt Malawi ook wel genoemd. Niet

Nadere informatie

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten.

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Risicobeheersing staat aan de basis van elk beleggingsbeleid. Omdat het renterisico het belangrijkste risico voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie