Verslag conferentie Auteursrecht in de Amateurkunst d.d. 11 december 2009 in het gebouw van Kunstfactor te Utrecht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag conferentie Auteursrecht in de Amateurkunst d.d. 11 december 2009 in het gebouw van Kunstfactor te Utrecht"

Transcriptie

1 Verslag conferentie Auteursrecht in de Amateurkunst d.d. 11 december 2009 in het gebouw van Kunstfactor te Utrecht Tom de Rooij, directeur van Kunstfactor, heet de aanwezigen welkom. Hij geeft aan dat de amateurkunst in de volle breedte te maken heeft met auteursrecht, maar dat duidelijkheid en transparantie nog wel eens ontbreken. Mede daarom organiseert Kunstfactor deze conferentie. Hij geeft de microfoon over aan Leo de Later die deze dag gaat presenteren. De Auteurswet is in 1912 opgesteld en bestaat dus bijna 100 jaar: is dit een reden voor een feest? De wet was bedoeld om de vergoeding aan auteurs en componisten te regelen. In 1993 is daar de wet op de naburige rechten bijgekomen. Presentatie prof. dr. Jan Kabel (emeritus-hoogleraar informatierecht) Prof. Kabel geeft met zijn presentatie (hand-out zie bijlage) aan wat de wet concreet inhoudt (aan de hand van diverse voorbeelden) en welke consequenties de wet voor de amateurkunst heeft. Vraag: Is de Auteurswet werkbaar? Antwoord: De uitwerking van de diverse rechten in collectiviteit is ingewikkeld; diverse beheersorganisaties zijn hier mee bezig. Vraag: Moet iedereen nu zelf voor eigen gebruik (studie) een kopie maken en ook zelf het origineel aanschaffen? Antwoord: Voor bladmuziek is er de Regeling Additioneel Kopiëren van Musicopy. Vraag: Er is een uitzondering gemaakt voor het kopiëren in onderwijssituaties; wordt het geen tijd om voor de amateurkunst ook vrijstelling (met vergoeding) te verkrijgen? Antwoord: Liever niet teveel uitzonderingen; dit betekent teveel inbreuk op het huidige systeem. Vraag: Naburige rechten het is niet helemaal duidelijk wat hieronder wordt verstaan. Antwoord: Hierin worden (door SENA) de rechten op openbaarmaking door uitvoerder / vertolker beschermd. Vraag: Het auteursrecht is verkoopbaar: mag de koper bij overdracht op algemene titel het werk naar eigen inzicht aanpassen? Antwoord: In artikel 2 wordt ingegaan op de voorwaarden bij verkoop op bijzondere titel: men is dan wel het morele recht en het vermogensrecht kwijt. Praktijkvoorbeelden Namens de VNK (Vereniging van Nederlandse Korenorganisaties) wordt via een presentatie de praktijk van alledag van een koor weergegeven, hieruit komen 30 discutabele punten. De VNK respecteert de Auteurswet, wil wel betalen, maar dan wel in redelijkheid en bij voorkeur aan één CBO (Collectieve Beheers Organisatie). Buma: er wordt gewerkt aan combinaties van CBO s. Zo is er verregaande samenwerking tussen Buma en SENA en wordt een gezamenlijke factuur verzonden. Sommige deskundige expertise valt niet onder te brengen bij één CBO. Wel is er inmiddels één loket waar men met alle vragen terecht kan. 1

2 Voorkeur verdient het als partijen zich organiseren. Voor wat betreft de theaterwereld betekent dit concreet dat niet alleen toneelschrijvers zich moeten organiseren, maar ook de toneelverenigingen. In de theaterwereld heeft men te maken met vooral commerciële inningsorganisaties. Begin dit jaar heeft de Werkgroep Verbetering Incasso Auteursrecht een advies uitgebracht over de vereenvoudiging van de incasso auteursrecht en naburige rechten door samenwerking. Onvindbaarheid rechthebbende Groot probleem blijft het als een rechthebbende onvindbaar is. Hoe zit het dan met de uitbetaling van de rechten. Formeel moet de rechthebbende toestemming verlenen voor het (laten) bewerken van werken. Er zijn tal van organisaties die archiefwerkers in dienst hebben die zich bezighouden met het uitzoeken van gegevens van rechthebbenden, zoals Orphan Works en Stichting Foto Anoniem. Als men kan aantonen dat alle beschikbare, digitale routes zijn bewandeld en de rechthebbende heeft zich niet gemeld of gegevens zijn onbekend gebleven, dan kan altijd nog achteraf sprake zijn van uitbetaling van rechten. In ieder geval is duidelijk dat een uitvoerende alle bekend zijnde gegevens moet melden. Paneldiscussie Panel: Jan Kabel (emeritus-hoogleraar informatierecht), André Meijster (directeur Koninklijke Christelijke Zangers Bond), Marco Pastors (voorzitter Werkgroep Verbetering Incasso Auteursrecht) en Rudolf Riegen (manager algemene licenties Buma/Stemra) Vraag: Is de kritiek op de CBO s terecht? Antwoord: Het is voor de CBO s niet goed mogelijk om te anticiperen op zowel de digitale techniek als de traditionele analoge markt. Vraag: Is de Auteurswet werkbaar? Antwoord: De situatie is nu ingewikkeld; er zijn niet alleen verschillende CBO s maar ook verschillende andere instanties die de incasso verrichten. We willen in Nederland alles juridisch vastleggen en regelen. Als het systeem te simpel en te weinig gedifferentieerd is, kan dit betekenen dat je soms teveel moet betalen. Alles wat wordt uitgevoerd wordt in principe openbaar gemaakt en daar dient over betaald te worden. Het is juridisch niet goed vastgesteld hoe het zit met commercieel gebruik van opnamen. Er zijn collectieve regelingen voor de blaasmuziek en de korenorganisaties. Waar aan moet worden gewerkt is nog meer goede en duidelijke voorlichting en ook moet er aandacht zijn voor samenwerking tussen CBO s. Informatie over de collectieve regelingen voor koren en blaasorkesten is verkrijgbaar via resp. de VNK en de LMO s (Landelijke Muziek Organisaties). Ook wordt gemeld dat men vaak niet durft aan te kloppen bij de Buma omdat men angst heeft voor hoge rekeningen. Steekproefsgewijze wordt er om een repertoire opgave gevraagd. Buma probeert het voor de amateurmuzieksector zo gemakkelijk mogelijk te maken. Niet duidelijk is hoe je de niet-georganiseerde koren en orkesten bereikt en hoe daar de inning van verloopt. Gesproken wordt over een gedoogbeleid ten aanzien van niet-georganiseerden, dat wil zeggen wat is overeengekomen met georganiseerden geldt ook voor hen, alleen: hoe bereik je deze uitvoerenden voor de facturen. Voor Buma is dit geen regel. Ook niet-georganiseerden worden opgespoord en krijgen een factuur. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld gelegenheidskoren. Wens van de werkgroep Additioneel Kopiëren: komen tot één centrale adresadministratie en zorgen voor gezamenlijke onderhandelingen die kunnen leiden tot gezamenlijke afspraken voor de CBO s. Licentieovereenkomsten via Musicopy kunnen ook leiden tot toestemming om te kopiëren binnen bepaalde voorwaarden. 2

3 In 2006 heeft het College van Toezicht over de CBO s een rapport uitgebracht. Hierin is naar voren gebracht dat bij facturen en uitbetalen aan rechthebbende kosten in rekening worden gebracht die bij een collectieve CBO lager kunnen uitvallen. Ook is gebleken dat er veel bestuursleden met dubbelrollen binnen de CBO s actief zijn (zowel bij de uitbetalers als bij de ontvangers). Geantwoord dat dit onderwerp ook is meegenomen bij de werkgroep auteursrecht. Zo ontstaat er natuurlijk een gebrek aan vertrouwen in de CBO s. Meer transparantie is hierbij gewenst. Afronding paneldiscussie 100 jaar Auteurswet een ramp of een zegen? R. Riegen zegen; wel praktisch inzicht M. Pastors in principe zegen, afhankelijk van de wijze van uitvoering A. Meijster noodzakelijk; misschien aanpassen/transparant maken J. Kabel sluit zich aan bij M. Pastors MIDDAGSESSIE korte samenvatting (voor verslagen zie Bijlage) Samenvatting Sessie 1: additioneel kopiëren - incasseren en verdelen van middelen bij één instantie - nog betere en duidelijke informatie over de diverse onderdelen - kopieën alleen voor natuurlijke personen. - verschillende modellen mogelijk - liedteksten vallen ook onder de Auteurswet - digitaliseren etc. valt niet onder de regeling - grafische reproductie is in een aparte licentie te verkrijgen - in overleg met VNK wil Musicopy weten wat vanuit de koorwereld wordt gewenst ten aanzien van de regeling Samenvatting sessie 2: Buma/Stemra, recente ontwikkelingen - grootste inkomstenbron is Radio/TV - er is een collectieve regeling voor koren en blaasorkesten - Buma zet uiteen wat het beleggen van gelden voor hen heeft betekend tijdens de huidige crisis - voor Buma is een koorrepetitie ook een openbare uitvoering - Deeplink en Youtube mogen worden vermeld (hebben licentie) - Buma is in onderhandeling over embedding - eigen muziek op eigen website alleen met licentie (Buma controleert alle websites) - bij digitale weergave via embedding wordt een brief door Buma, waarna de ontvanger 14 dagen de tijd krijgt om een en ander te wijzigen - graag een publicatie met alle ins en outs voor amateurs in duidelijke taal - eventueel een meldpunt via KF of VNK bij uitblijven van beantwoording vragen. Samenvatting sessie 3: amateurtheater het veld en de inningsorganisaties - België ligt een stapje voor als het gaat om de praktijk van het innen van opvoeringrechten - graag 1 database die auteursrechten beschermt en beheert - in Nederland veel commerciële incasso organisaties - belangrijk rol voor Kunstfactor, ook voor particulier initiatief (Heimans: rol van Kunstfactor doet alleen faciliteren en belangenbehartiging). Samenvatting sessie 4: beeldend: rechten en plichten van makers en gebruikers - alle werk van een ander bevat rechten voor gebruik tenzij de maker toestemming heeft gegeven 3

4 - er zijn 6 standaardlicenties te koppelen aan je eigen werk; duidelijk is wat mag of niet mag met de licentie (in ieder geval geen commercieel gebruik) - Buma-reactie: samenwerking met Creative Commons Nederland heeft geleid tot het gebruik maken van elkaars expertise waardoor de belangen van de rechthebbenden zijn verbeterd - het is goed om met elkaar in gesprek te blijven - tip: kijk op auteursrechtonderwijs.nl (link op Buma/Stemra) Slotpanel Panel: Michel Frequin (directeur VOICE), Arda Gerkens (Tweede Kamer SP, voorzitter Werkgroep Auteursrecht), Paul Keller (Kennisland), Frans Smit (Ned. Vereniging voor Amateurtheater) Arda Gerkens informeert aanwezigen over de aanleiding en het doel van het onderzoek door de Werkgroep Auteursrecht. Op initiatief van de SP is een werkgroep samengesteld met een zo breed mogelijk kader en een duidelijke opdracht. Vervolgens somt spreekster een aantal belangrijk uitkomsten van het onderzoeksrapport op: - makers moeten worden beloond - aanbeveling: 1 organisatie voor het innen en uitbetalen van auteursrechten - dubbelrol bestuurders/rechthebbenden - thuiskopiefonds opheffen - downloaden verbieden Michel Frequin meldt dat VOICE (Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren) een brancheorganisatie is die de belangen behartigt voor 18 organisaties. De sector heeft met name kritiek op het huidige functioneren en uitvoeren van de Auteurswet. Vooralsnog is er, wat VOICE betreft, nog geen behoefte aan één loket. De beste vorm voor een goede uitvoering van de wet is een betere, liefst een optimale, samenwerking. Uit deze samenwerking kan ook een project basisregistratie ontstaan. Voor muziek is er één instantie die zich bezighoudt met de uitvoering van de wet. Voor andere sectoren is er vaak uitgebreide expertise nodig, deze kunnen bijvoorbeeld bij VOICE terecht. Cedar, waaronder Musicopy behoort, werkt voor zes stichtingen. De theaterwereld kent vele organisaties die de belangen van rechthebbenden vertegenwoordigen. De Auteurswet is aan vernieuwing toe. Internet is nu ook voor iedere burger beschikbaar en zal moeten leiden tot aanpassing van de oude regelingen. De huidige Auteurswet is in overeenstemming met Europese afspraken. Met name uitvoeringsrechten via internet leveren problemen op. Bandjes spelen vaak muziek van anderen en gebruiken opnamen voor aankondiging van optredens. Zowel de maker als de uitvoerder kan terecht bij Buma. Opgemerkt wordt dat kleine kooruitgevers nauwelijks het hoofd boven water kunnen houden. Ook dit zal worden meegenomen in het overleg tussen Buma en VNK. Er is niet voor niets een aparte regeling tot stand gekomen, maar het onderscheid commercieel of niet-commercieel geldt ook vaak voor amateurkunst. Maak gebruik van de regeling en profiteer van de gemaakte onderlinge afspraken. Slotronde CBO s: een ramp of zegen? Michel Frequin: het is een zegen dat de CBO s er zijn, maar omdat het nog niet voor alle auteurs (schrijvende auteurs met name) afdoende is geregeld, is het nog next best; voor muziek is er 1 loket. 4

5 Paul Keller: het is een ramp hoe ze opereren (niet transparant), je kunt niet zonder CBO s. Frans Smit: voor auteurs is er nog geen collectieve CBO. Arda Gerkens: de CBO s zijn voor de makers een zegen; voor de rest is het een ramp Hans Heimans bedankt de panelleden voor hun inbreng. De hand-out van Jan Kabel is bij de uitgang beschikbaar. VERKLARING GEBRUIKTE AFKORTINGEN CBO Collectieve Beheers Organisatie LMO s Landelijke Muziek Organisaties (binnen de blaasmuziek) NVA Nederlandse Vereniging voor Amateurtheater SENA Stichting ter Exploitatie van NAburige rechten VNK Vereniging van Nederlandse Korenorganisatie VOICE Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren 5

6 BIJLAGE Sessie 1: Additioneel Kopiëren Aan de hand van een presentatie door Josefien Straesser van Musicopy wordt de regeling additioneel kopiëren uiteengezet. Musicopy behartigt de belangen van 214 uitgevers en componisten als het gaat om het auteursrecht. Musicopy heeft zich aangesloten bij VOICE (Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren) en heeft de gedragscode ondertekend. Hoewel Musicopy met 2 medewerkers geen winstoogmerk nastreeft doet met wel uitbetalingen aan commerciële uitgevers. Musicopy heeft de opdracht gekregen om regelingen te treffen voor het kopiëren van bladmuziek, zowel van papier naar papier als digitaal en ook voor liedteksten. In dit kader is de regeling Additioneel Kopiëren Tot stand gekomen. Koren en blaasorkesten kunnen een licentie bij Musicopy afsluiten waarna kopiëren van bladmuziek onder voorwaarden wordt toegestaan. Deze voorwaarden, uitgaande van het feit dat het koor of orkest beschikt over de originele partituur en partijen: - voor een enkel, later bijgekomen, koor of orkestlid (2-3 kopietjes) - uitsluitend voor gebruik voor oefening of studie door een natuurlijk persoon - slechts een klein deel van de compositie mag worden gekopieerd (10 %) - geen direct of indirect commercieel oogmerk - om aantekeningen op te maken - om beschadigde of zoekgeraakte partijen te vervangen - bij afwijkende aantallen benodigde partijen - voor het vergroten of verkleinen van partijen De licentie kost voor koren 12,50 + 1,00 per koorlid per jaar. Voor orkesten kost de licentie 25,00 + 2,00 per orkestlid per jaar. Op dit moment wordt er overleg gevoerd met de VNK om te komen tot een inventarisatie over de behoefte van koren en te praten over de verschillende modelmogelijkheden. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheid van 1 loket samen met Buma/Stemra. Om tijdens een uitvoering liedteksten via een beamer te projecteren dient een aanvullende licentie te worden verkregen via de evenementenregeling bij Musicopy. Ook voor vrije liedteksten geldt dat de schrijver langer dan 70 jaar geleden moet zijn overleden. Gevraagd wordt om de evenementenregeling te koppelen aan de regeling Additioneel Kopiëren. Musicopy gaat kijken bij openbare optredens en verzamelt bewijs (welke componist, welke uitgave en is toestemming verleend) en meldt inbreuk op de Auteurswet. Verenigingen ontvangen eerst een waarschuwing. Het komt voor dat verenigingen alsnog achteraf een licentie aanvragen. Indien dit niet gebeurt, kan een civiele procedure worden gestart. Er is wel jurisprudentie over een proefproces van uitgeverijen ten opzicht van het Haags Conservatorium, maar voor zover nu bekend is er nog geen uitspraak geweest over koren of orkesten. Gevraagd wordt naar de wens van de koren: kiest men voor maatwerk of liever voor lump sum. Dit aspect wordt meegenomen in het overleg met de VNK. Musicopy gaat alleen over bladmuziek. Bij auteursrechtelijke zaken rond digitale- of audioweergave is Buma/Stemra de organisatie die gaat over de inning en uitbetaling. Voor vrije muziek geldt dat een componist langer dan 70 jaar geleden moet zijn overleden. Toegevoegd wordt dat voor wat betreft gregoriaanse muziek een aantal kloosteruitgaven wel beschermd is. 6

7 Gevraagd wordt om meer en duidelijke informatie over wanneer een werk vrij van rechten is en hoe het zit met oude uitgaven. Voorgesteld wordt om de casus van vanmorgen, met de 30 punten, op de site te plaatsen met direct de antwoorden op de problemen. Als antwoord op de vraag hoe om te gaan met de bladmuziek die in Amerika wordt besteld, wordt geantwoord dat men op de site kan kijken van Muziekbeurs Amsterdam om te achterhalen via welke uitgeverij toestemming kan worden verkregen voor legalisatie van kopieën. Op de vraag hoe het zit met het meenemen van in Nederland gemaakte legale kopieën naar het buitenland, wordt geantwoord dat in de meeste Europese landen een vergelijkbaar instituut als Buma is. Wat is precies een origineel? Een bestand uit Finale is strikt genomen niet legaal; via licentie van Musicopy kan de rechthebbende toch worden betaald. Printing on Demand: is geen origineel maar wel met toestemming van de uitgever geplaatst. In het overleg met VNK zal dit onderwerp ook worden besproken. Ook zal tijdens dit overleg aandacht worden besteed aan de onderwerpen archiefkopie en preserveringskopie (vooral gebruikelijk in bibliotheken). Voorkeur vanuit de aanwezigen: er is behoefte om licentie uit te breiden en uitzonderingen aan te brengen voor beoefenaars van amateurkunst. Op de vraag of de jaarbijdrage van Musicopy onoverkomelijk is, wordt geantwoord dat met de aanschaf van enkele werken de kosten er al uit zijn. Sessie 2 Buma/Stemra: recente ontwikkelingen Presentatie door Dirk Aldenzee (Buma/Stemra) Vereniging Buma (1913) is er om belangen te behartigen van componisten, tekstdichters en muziekuitgevers op het terrein van openbaarmaking. Stichting Stemra is in 1936 opgericht door Vereniging Buma om belangen te behartigen van componisten, tekstdichters en muziekuitgevers op het terrein van mechanisch vastleggen. Het door Buma/Stemra te voeren beleid wordt bepaald door de auteurs. Buma/Stemra houdt zich aan de visie van de Europese commissie en het Europese parlement. Buma probeert ook in het buitenland rechten te vertegenwoordigen, kan ook andersom. Hiertoe zijn afspraken gemaakt met buitenlandse Collective Societies. Vormen: - Radio, TV en kabel; hier gaat veel geld in om (paar honderd miljoen euro) - afdeling buitenland - Stemra, deals met platenmaatschappijen - online, het gebruik van muziek op internet - alle centrale regelingen voor gebruik in het bedrijfsleven De Auteurswet dateert van 1912, maar is wel gemoderniseerd en dekt alles nog; het ziet er niet naar uit dat er binnenkort wijzigingen komen. Buma/Stemra werkt zelf wel aan eenvoudiger procedures en kostenbesparing. Op het moment dat er een nieuw lied ontstaat, valt het automatisch onder de Auteurswet. 7

8 Door registratie kunnen auteurs aantonen dat zij de makers zijn (via notaris, Belastingdienst, I- depot). De Auteurswet beschermt de maker en zijn (muziek)werken; een auteur heeft absoluut verbodsrecht. Indien een auteur niet is aangesloten bij Buma/Stemra of een ander bureau kan men een rechtstreekse deal sluiten met hem/haar, maar behalve met de componist heeft men ook te maken met rechten van tekstdichter en uitgever. Dus altijd goed uitzoeken of zij ook rechthebbenden zijn. Het is voor een auteur lastig afspraken te maken met iedereen die zijn muziek gebruikt, het kan daarom handig zijn zich aan te sluiten bij Buma/Stemra. De auteur tekent dan een exploitatiecontract met Buma/Stemra. Met het contract draagt hij de exploitatie exclusief over aan Buma of Stemra. Voor het auteursrecht kan de auteur zelf dan geen deals meer sluiten met andere partijen. Kunstfactor is hier zelf tegenaan gelopen bij het geven van opdrachten aan componisten. Uitzondering zijn de synchronisatierechten (koppeling beeld en geluid). Sommige uitgeverijen hebben die rechten weggehaald bij Buma/Stemra. Helaas is er nog geen mogelijkheid voor Kunstfactor om over dit probleem met Buma/Stemra te praten/onderhandelen. In principe kunnen auteurs ook weer weg bij Buma/Stemra om zelf deals te sluiten. Een flexibel aansluitingscontract is mogelijk voor concerten maar niet voor internet. Op internet is 98% illegaal. Met muziek op websites doet Buma/Stemra momenteel nog niets. Officieel betaalt men minimaal 330 als men muziek op de website zet. Via YouTube kan men muziek op internet zetten (valt dan onder embedded files); YouTube heeft een deal met Buma/Stemra en is zelf openbaar maker. Embedded files mogen wel, deep link niet. Opmerking vanuit de groep: Er ligt bij Buma/Stemra veel geld op de plank, wat gebeurt daarmee? Reactie: Er zit vaak veel tijd tussen het innen en het uitbetalen aan de rechthebbenden. Auteurs hebben (als bestuur) daarom bepaald dat geld risicoloos belegd moet worden om de kosten te kunnen betalen. Verzoek aan Buma/Stemra een kort stukje te schrijven voor in de bladen van de koepels, waarin de besteding van het geld helder gemaakt wordt. Verzoek aan Buma/Stemra om in samenwerking met Kunstfactor een boekje uit te geven ter verduidelijking, ook voor de individuele amateur. Veel verenigingen informeren bij Buma/Stemra wat ze aan uitvoeringsrechten moeten betalen voor een uit te voeren werk. Er komt bijna nooit antwoord, ook al is het aangetekend verstuurd. Buma/Stemra geeft toe dat er wel e.e.a. aan schort, ook dat de informatie op de website van Buma/Stemra slecht is. De meeste vragen kunnen gesteld worden via de VNK (Vereniging Nederlandse Korenorganisaties). Er moeten uitvoeringsrechten betaald worden voor: repetities (dit is volgens Buma/Stemra ook openbaarmaking, bedragen zijn gebaseerd op rep. + uitvoering) door verenigingen zelf georganiseerde uitvoeringen concoursen of festivals (georganiseerd door derden) optredens binnen de gemeente waar geen vergoeding tegenover staat Productie in eigen beheer wordt ook belast. Wanneer een koor bijvoorbeeld een film maakt waarvan een dvd wordt uitgegeven (geluid van de een en beeld van de ander). Er moet ook betaald worden voor promotiemateriaal. 8

9 Enkele losse zaken naar aanleiding van vragen: - tarieven worden bepaald door onderhandeling met het bedrijfsleven - vanaf volgend jaar stuurt Buma/Stemra niet meer ineens rekeningen, men krijgt voortaan bedenktijd - rechtenvrije muziek is er niet zoveel; wil men het zeker weten dan moet men contact opnemen met Buma/Stemra Vanuit de groep gelanceerde term: Zwart zingen. Dit heeft niets met rouwdiensten te maken maar slaat op koren die niet bij een koepel zijn aangesloten en zich ook niet melden bij Buma/Stemra. Sessie 3 Theater: het amateurtheaterveld en de inningsorganisaties. Wat moet je met wie regelen als je een stuk op de planken brengt? De sessie begint met een korte voorstelronde. BOOG (Bond voor amateur-muziektheater, opera, operette, musical en alle daarmee aanverwante vormen) heeft een contract met de Buma en daaraan gekoppelde voorwaarden. Val je buiten de voorwaarden dan moeten de leden van BOOG rechtstreeks contact opnemen met de Buma. Er zijn wel wat klachten, de Buma beantwoordt vragen niet, niet snel of onjuist en handelt briefwisseling traag af. Ruben Wullaert werkt voor OPENDOEK Amateurtheater Vlaanderen. Dit is een beroepsorganisatie gesubsidieerd door de overheid met twaalf bezoldigde medewerkers. De leden (ongeveer 870) komen o.a. voor informatie m.b.t. repertoireadvies. OPENDOEK werkt met een netwerk aan vrijwilligers. Frans Smit is bestuurslid van dé belangenbehartiger van het Nederlandse amateurtheater NVA. Dit is een functie op vrijwillige basis. Bij de vereniging kan je o.a. terecht voor verzekeringen, een databank, toneelbibliotheek en een repertoireadvieslijn. Het gesprek gaat over opvoeringrecht. Tegen welke problemen loopt het amateurtheatergezelschap aan. Wat valt onder het auteursrecht, mag je zelf tekstueel veranderingen aanbrengen. De meningen lopen uiteen, moet de auteur wel recht doen! Soms regelt een auteur de rechten via een bureau, en soms zijn er meerdere belangenbehartigers. Dit levert enorme problemen op voor de amateurtheatergezelschappen die daarmee te maken krijgen. In sommige gevallen is het erfrecht van de auteur niet goed geregeld. De rol van de Buma in Nederland is vergelijkbaar aan de rol van Sabam (vereniging van auteurs, componisten en uitgevers) in België. Ongeveer zestig tot zeventig procent van de uitgevoerde stukken zijn niet geregeld via de Buma of een aan de Buma gerelateerde organisatie. Er volgt een discussie over wat voor Nederland een ideale situatie zou zijn voor de amateurtheatergezelschappen. Er komt een voorstel voor een openbare database waarin alle auteursrechthebbenden zijn stukken vertegenwoordigd heeft. Er wordt gesproken over een landelijk informatiesysteem; de vraag is: wie gaat dat organiseren en betalen? Op dit informatiesysteem kan bijvoorbeeld een link naar een documentatiecentrum met inzage in bijvoorbeeld krantenartikels. Waarom kunnen België en Nederland niet samenwerken, één organisatie en één database? De belangenorganisaties voor amateurtheatergezelschappen in België en Nederland verschillen juridisch niet zoveel, alleen de uitvoering is in België beter georganiseerd. 9

10 Sessie 4 - Beeldend: rechten en plichten van makers en gebruikers Sprekers: Matthijs Bobeldijk (Buma/Stemra) en Paul Keller (Kennisland / Creative Commons Nederland) Matthijs Bobeldijk geeft een toelichting op de werkwijze van Buma. De huidige methode van auteursrecht is niet meer toereikend. Buma is druk bezig om een nieuw systeem te ontwikkelen in samenwerking met o.a. Paul Keller van Kennisland / Creative Commons Nederland. Door het gebruik van internet en programma s zoals YouTube is de drempel om je muziek of een ander creatief product toegankelijk te maken voor het publiek erg laag. YouTube heeft een regeling getroffen met organisaties van rechten. Als je een product op YouTube zet, kun je kiezen: niemand mag dit product gebruiken (block) het product mag gebruikt worden, maar je wilt er geld mee te verdienen (monetize) het product mag gebruikt worden, je hoeft er geen geld mee te verdienen maar je wilt wel weten waar het voor gebruikt wordt (follow statistics) Paul Keller geeft een toelichting op de licenties van Creative Commons. Creative Commons biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers, docenten en alle andere creatieve makers de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Met een keuze uit zes standaardlicenties bepaalt de maker in welke mate zijn of haar werk verder verspreid en bewerkt mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag. CC is een onafhankelijk bedrijf zonder leden. Creative Commons licenties: gaan uit van een geïnformeerde keuze van de auteur om sommige rechten vrij te geven zijn rechtsgeldig zijn gemakkelijk in gebruik en herkenbaar Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor: altijd naamsvermelding naamsvermelding en gelijk delen naamsvermelding, geen afgeleide werken naamsvermelding, niet-commercieel naamsvermelding niet-commercieel gelijk delen Commercieel / niet-commercieel lijkt een nieuwe scheidslijn in het auteursrecht te worden. Er zijn nog geen officiële criteria om vast te stellen of iets commercieel of niet-commercieel is. Er wordt nu nog uitgegaan van iets is commercieel als er geld voor gevraagd of mee verdiend wordt. Vraag: Zijn de licenties van Creative Commons gekoppeld aan films? Antwoord: Je kunt bij het aanmaken van je account je aangeven of de licentie ook voor foto s gebruikt moet worden. Vraag: Hoeveel moeten we betalen als we een filmpje integreren vanuit YouTube? Antwoord: Het is nu nog niet bepaald; tot 1 januari 2010 is er een soort gedoogbeleid bij Buma Het onderwerp is nog in behandeling en wordt zo snel mogelijk gecommuniceerd 10

11 Vraag: Wordt de heffing met terugwerkende kracht ingevoerd? Antwoord: Is nog in behandeling, kan ik nog geen antwoord op geven Vraag: Moet voor de muziek die bij een filmpje gebruikt wordt apart worden betaald? Antwoord: Ja, tenzij je muziek gebruikt die vrij van rechten is. Wanneer is een werk auteursrechtelijk beschermd? Een werk is automatisch beschermd op het moment dat het tot stand komt. Je hoeft je werk dus niet te registreren. Voorwaarde is dat het werk origineel is. Het auteursrecht vervalt 70 jaar na de dood van de maker. Hoe exploiteer ik mijn werk commercieel? De meeste (professionele) auteurs oefenen hun auteursrechten uit via een collectiefbeheerorganisatie zoals Buma/Stemra of de LIRA. Die organisaties onderhandelen met exploitanten ten behoeve van de auteurs. Dat is prettig voor de auteur, het voorkomt dat auteurs individueel met exploitanten moeten onderhandelen. Maar tegelijkertijd kan de auteur daarom niet meer buiten de beheerorganisatie om over eigen werk beschikken. Dat is onhandig als de auteur zijn eigen muziek op zijn eigen website wil plaatsen of als de auteur pro bono wil meewerken aan een schoolmusical. Om dat probleem te ondervangen zijn Buma/Stemra en Creative Commons een project gestart om de auteur daartoe in de gelegenheid te stellen. Op de website van beide organisaties vindt je meer informatie. Maar stel nou dat ik mijn werk met anderen wil delen? Dan voorzie je je werk van een Creative Commons licentie. Creative Commons geeft auteurs de mogelijkheid om onder bepaalde voorwaarden hun werken met anderen vrij te delen. In plaats van het all rights reserved worden er onder deze licentie some rights reserved. Hoe je dat moet doen kun je op hun website vinden. Waarom zou ik mijn werk gratis delen? Omdat het leuk is om je werk te kunnen delen met anderen. Ze kunnen je werk beter maken of in een verrassende nieuwe context plaatsen. Een ander argument is dat vrije informatie verkeer innovatie bevordert. Maar ook bedrijven, overheden en niet-commerciële instanties hebben baat en belang bij CC-licenties; denk aan sites als Flickr en YouTube. Ook culturele instanties kunnen CClicenties gebruiken om een archief op te zetten of vrij te geven. Vraag aan alle deelnemers: Hoe zien jullie de rol van Kunstfactor binnen dit thema? Rubriek Meest gestelde vragen op de Kunstfactor-website met o.a. algemene regelingen van Buma, SENA en andere CBO s Met dank voor de verslaglegging aan: Waso Bacharidou, Maryan Hess, Martha van Keulen, Patricia Kramer. 11

De zakelijke kant van muziek

De zakelijke kant van muziek De zakelijke kant van muziek Leerlingentekst en opdrachten Muziek en tekst: eigendom, rechten en geld verdienen Je bent gek op muziek en wat is nou leuker dan van je hobby je werk maken? Als je een bandje

Nadere informatie

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 Erwin Angad-Gaur E r worden, zowel nationaal als internationaal, veel discussies gevoerd over

Nadere informatie

Muziek in films. Het gebruik van rechten vrij muziek in films

Muziek in films. Het gebruik van rechten vrij muziek in films Muziek in films Het gebruik van rechten vrij muziek in films Waar gaan wij het over hebben? Disclaimer Uitgangspunten Wat is het probleem? Welke mogelijkheden zijn er? De oplossingen Demo: Hoe vind en

Nadere informatie

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden http://www.picdiary.com/new/nyc2004-widescreen/3 Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Het klassieke auteursrecht Auteursrecht in de onderwijscontext

Nadere informatie

A creative commons presenteert: creatieve werken. delen met anderen - een strip. door alex roberts, rebecca royer en jon phillips

A creative commons presenteert: creatieve werken. delen met anderen - een strip. door alex roberts, rebecca royer en jon phillips A creative commons presenteert: creatieve werken delen met anderen - een strip door alex roberts, rebecca royer en jon phillips A creatieve werken delen met anderen Met Creative Commons gaat voor iedereen

Nadere informatie

Wijzigingsformulier exploitatie auteursrechten

Wijzigingsformulier exploitatie auteursrechten Siriusdreef 22-28 Postbus 3080 2130 KB Hoofddorp t +31 (0)23 799 79 99 f +31 (0)23 799 77 77 info@bumastemra.nl www.bumastemra.nl Vereniging Buma en Stichting Stemra zijn de auteursrechtenorganisaties

Nadere informatie

[WEBSITE VERSIE] Overeenkomst Vervaardiging geluidsdragers on demand ONDERGETEKENDEN

[WEBSITE VERSIE] Overeenkomst Vervaardiging geluidsdragers on demand ONDERGETEKENDEN [WEBSITE VERSIE] Overeenkomst Vervaardiging geluidsdragers on demand ONDERGETEKENDEN [Bedrijf], gevestigd aan de [straat], [postcode] te [plaats], vertegenwoordigd door: [naam], hierna te noemen de Producent,

Nadere informatie

MULTIMEDIA PLATFORM FAN

MULTIMEDIA PLATFORM FAN BJORN SCHIPPER 1 MULTIMEDIA PLATFORM FAN EXPLOITATIE VAN FANCONTENT DOOR FANSITES In de vorige Muziekwereld 2 ben ik ingegaan op de handelsnaam- en merkenrechtelijke aspecten van het gebruik van artiestennamen

Nadere informatie

1 De drie hoofdlijnen: muziekdocenten, leerkrachten en leerlingen.

1 De drie hoofdlijnen: muziekdocenten, leerkrachten en leerlingen. IKEI, MIK en het Leerorkest hebben bij elkaar opgeteld jaren ervaring met het geven van instrumentaal muziekonderwijs op de basisschool. Vanuit de overtuiging dat deze vorm van muziek educatie alleen verder

Nadere informatie

Licentietarieven Jan Marten de Vries per 1 juli 2015

Licentietarieven Jan Marten de Vries per 1 juli 2015 Licentietarieven Jan Marten de Vries per 1 juli 2015 1 Inleiding Het document Licentietarieven Jan Marten de Vries geldt voor openbaarmaking en verveelvoudiging van teksten en muziek waarop Jan Marten

Nadere informatie

Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC

Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC MUZIEK VERDIENT FAIR PLAY Steeds meer mensen en bedrijven hebben een website die ze aankleden met muziek. Muziek zorgt namelijk voor de juiste sfeer. Veel sites

Nadere informatie

dat de Producent voor het ten gehore brengen van muziekwerken een afzonderlijke regeling met BUMA heeft getroffen;

dat de Producent voor het ten gehore brengen van muziekwerken een afzonderlijke regeling met BUMA heeft getroffen; Kiosk versie Overeenkomst vervaardiging geluidsdragers on demand ONDERGETEKENDEN Firmanaam: Straat: Plaats: Vertegenwoordigd door: hierna te noemen de Producent, enerzijds, en de Stichting STEMRA, gevestigd

Nadere informatie

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Creative Commons Licenties Rechnvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Colofon Creative Commons Licenties auur(s): Maks vzw 2013-2014 Een publicatie van Mediawijs.be. Pleinlaan 9, 1050 Brussel mediawijs@iminds.be

Nadere informatie

OPEN CONTENT. Wat is het en hoe kun je het gebruiken?

OPEN CONTENT. Wat is het en hoe kun je het gebruiken? pd OPEN CONTENT Wat is het en hoe kun je het gebruiken? Creative Commons laat zien welke mogelijkheden er bestaan tussen volledig auteursrecht (copyright: alle rechten voorbehouden) en het publieke domein

Nadere informatie

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT WEL KOM B I J CCLI WIE WE ZIJN Christian Copyright Licensing International (CCLI) is dé auteursrechtenorganisatie voor uw kerk. Iedere zondag worden in heel Nederland liederen

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement van de Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren ( VOI E )

Huishoudelijk Reglement van de Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren ( VOI E ) Huishoudelijk Reglement van de Vereniging van Organisaties die Intellectueel eigendom Collectief Exploiteren ( VOI E ) INHOUDSOPGAVE OVERWEGINGEN ALGEMEEN 1. Definities 2. Het lidmaatschap CONTRIBUTIEREGELING

Nadere informatie

Protocol Inzicht en controle digitaal gebruik van content binnen Hogescholen

Protocol Inzicht en controle digitaal gebruik van content binnen Hogescholen Protocol Inzicht en controle digitaal gebruik van content binnen Hogescholen Achtergrond en werkwijze van Stichting PRO bij de intranetcontroles Vastgesteld door Vereniging Hogescholen en Stichting PRO

Nadere informatie

Rapport Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten 2013. Presentatie 3 december 2014

Rapport Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten 2013. Presentatie 3 december 2014 Rapport Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten 2013 Presentatie 3 december 2014 College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Auteurs- en naburige rechten ZBO, Ministerie van

Nadere informatie

Creative Commons in. Informatie voor projectleiders bij hogeronderwijsinstellingen. CC BY: Creative Commons Mountain View HQ

Creative Commons in. Informatie voor projectleiders bij hogeronderwijsinstellingen. CC BY: Creative Commons Mountain View HQ Creative Commons in SURF-projecten Informatie voor projectleiders bij hogeronderwijsinstellingen CC BY: Creative Commons Mountain View HQ 3 Creative Commons in SURF-projecten Creative Commons in SURF-projecten

Nadere informatie

Opname-overeenkomst. Namen artiest(-en): ... Als artiesten gezamenlijk werkzaam onder de naam: XXXX Adres : XXX Postcode en woonplaats : XXX

Opname-overeenkomst. Namen artiest(-en): ... Als artiesten gezamenlijk werkzaam onder de naam: XXXX Adres : XXX Postcode en woonplaats : XXX Opname-overeenkomst Namen artiest(-en):............................................................................................................................................................................

Nadere informatie

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding!

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! In ons dagelijkse leven kunnen we niet zonder muziek. Voor heel wat winkels,

Nadere informatie

Verenigde Naties - Universele verklaring van de rechten van de mens (1948)

Verenigde Naties - Universele verklaring van de rechten van de mens (1948) Auteursrecht Auteursrecht is een, via de wet geregeld, recht dat jou als maker van een creatief werk (bijvoorbeeld film, tekst, muziek, foto s) toekomt om te bepalen wat een ander wel en niet met jouw

Nadere informatie

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud:

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud: BUMA, STEMRA en SENA VvK - februari 2001 Inhoud: 1. Ensemble X op een lunchconcert 2. Live uitzending op radio en tv 3. CD-productie in eigen beheer 4. CD op radio en tv 5. Wat doen Buma en Stemra? 6.

Nadere informatie

Muziekgebruik en Buma

Muziekgebruik en Buma Muziekgebruik en Buma Informatie Siriusdreef 22-28 Postbus 3080 2130 KB Hoofddorp t (023) 799 79 99 f (023) 799 77 77 e info@bumastemra.nl www.bumastemra.nl Vereniging Buma is de auteursrechtorganisatie

Nadere informatie

Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden

Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Gezamenlijke Verklaring Consumentenbond en Artiestenvakbonden Voorstel voor een nieuwe regeling De Consumentenbond, Ntb en FNV Kiem doen gezamenlijk een

Nadere informatie

Didier Deneuter modo Advocaten

Didier Deneuter modo Advocaten OVEREENKOMSTEN AUTEURS- EN NABURIGE RECHTEN ONDERHANDELINGEN IN DE PRAKTIJK Didier Deneuter modo Advocaten Congresstraat 37 41 1000 BRUSSEL didier.deneuter@modo-law.be [T] 02.427.39.00 [F] 02/425.39.00

Nadere informatie

Aanvraag voor toestemming voor productie in eigen beheer

Aanvraag voor toestemming voor productie in eigen beheer Siriusdreef 22-28 Postbus 3080 2130 KB Hoofddorp Telefoon (023) 799 79 99 Fax (023) 799 77 77 E-mail info@bumastemra.nl www.bumastemra.nl ABN AMRO Bank 43 30 73 500 ING Bank 69 73 60 016 Postbank 372484

Nadere informatie

Amsterdam 25 november 2008; laatste aanpassing 6 dec. 2008

Amsterdam 25 november 2008; laatste aanpassing 6 dec. 2008 Link naar nieuwsbericht Amsterdam 25 november 2008; laatste aanpassing 6 dec. 2008 Onderwerp: luisterboeken en eboeken Standpunt Stichting Auteursdomein Over de overdracht van de collecties luisterboeken

Nadere informatie

Opgesteld door Els van Eersel voorzitter 1 mei 2013 BELEIDSPLAN 2013-2015

Opgesteld door Els van Eersel voorzitter 1 mei 2013 BELEIDSPLAN 2013-2015 Opgesteld door Els van Eersel voorzitter 1 mei 2013 BELEIDSPLAN 2013-2015 Missie, visie en doelstellingen Missie van VTN De VTN is een dienstverlenende organisatie voor de aangesloten koren. Zij streeft

Nadere informatie

AANVRAAG TOT LIDMAATSCHAP IN HOEDANIGHEID VAN UITGEVER EN OPGAVE VAN DE WERKEN

AANVRAAG TOT LIDMAATSCHAP IN HOEDANIGHEID VAN UITGEVER EN OPGAVE VAN DE WERKEN Dienst Aanvaardingen Tel : 02/286.82.34 Aarlenstraat 75-77 Fax : 02/231.18.00 1040 Brussel E-mail : affiliation@sabam.be Blz : 1/8 Volgnummer : Inschrijvingsnummer : Voorbehouden voor de administratie

Nadere informatie

Muziekuitgave overeenkomst

Muziekuitgave overeenkomst Muziekuitgave overeenkomst De ondergetekenden: Componist/Tekstdichter Naam Straat Postcode en woonplaats Pseudoniem Hierna afzonderlijk en gezamenlijk te noemen "de Auteur" en de Uitgever Naam :....................

Nadere informatie

AUTEURSRECHT In deze uitleg worden de volgende vragen beantwoord: 1. Hoe ontstaat auteursrecht?

AUTEURSRECHT In deze uitleg worden de volgende vragen beantwoord: 1. Hoe ontstaat auteursrecht? AUTEURSRECHT In deze uitleg worden de volgende vragen beantwoord: 1. Hoe ontstaat auteursrecht? 2. Wat is een werk met een eigen oorspronkelijk karakter? 3. Wat zijn de overige eisen die de wet stelt aan

Nadere informatie

Niet-tastbare objecten die waardevol, absoluut en exclusief zijn

Niet-tastbare objecten die waardevol, absoluut en exclusief zijn ICT & Recht Samengesteld door Leon Wetzel Intellectueel eigendom Wat valt onder intellectueel eigendom? Programmatuur Databanken Merken Handelsnamen Domeinnamen Octrooien Mediarecht Kwekersrecht Chipsrecht

Nadere informatie

meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam &

meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam & meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over Auteursrechten De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT t: (030)

Nadere informatie

Het vertonen van televisieprogramma s in recreatiebedrijven

Het vertonen van televisieprogramma s in recreatiebedrijven 2 0 1 1 Het vertonen van televisieprogramma s in recreatiebedrijven Speciale kortingsregeling leden Recron Televisiemakers verdienen een vergoeding Betalen voor een verblijf op een camping of bungalowpark,

Nadere informatie

Toelichting op journalistieke auteursrechtvergoedingen

Toelichting op journalistieke auteursrechtvergoedingen Toelichting op journalistieke auteursrechtvergoedingen Met de ondertekening van het aansluitingscontract draagt u aan Lira een gedeelte van de rechten op uw werk over. Dit klinkt misschien eng. Vanzelfsprekend

Nadere informatie

VvL-Adviescontract voor digitale publicaties

VvL-Adviescontract voor digitale publicaties 1 VvL-Adviescontract voor digitale publicaties Adviescontract voor de digitale publicatie van een oorspronkelijk Nederlandstalig literair werk of van een Nederlandse vertaling van een literair werk Inleiding

Nadere informatie

Tarieven muziekgebruik 2015

Tarieven muziekgebruik 2015 Tarieven muziekgebruik 2015 MUZIEK VOEGT IETS TOE Elke organisatie die muziek gebruikt, vastlegt of laat horen, heeft daarvoor toestemming nodig. U dus ook. Het maakt niet uit of u een eenmanszaak heeft,

Nadere informatie

Verslag Erfgoedarena 20 mei 2009 Auteursrecht. Afkopen of opsporen?

Verslag Erfgoedarena 20 mei 2009 Auteursrecht. Afkopen of opsporen? Verslag Erfgoedarena 20 mei 2009 Auteursrecht. Afkopen of opsporen? Meer informatie over Erfgoedarena vindt u op www.erfgoednederland.nl De Erfgoedarena is een samenwerkingsverband tussen de Reinwardt

Nadere informatie

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Modellicenties voor open data Versie 1.1 CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Licentiemodellen open data v1.1 2 Inleiding In deze nota worden een aantal modellicenties voorgesteld voor het ter beschikking stellen

Nadere informatie

K o n i n k l i j k Nederlands Zangersverbond

K o n i n k l i j k Nederlands Zangersverbond K o n i n k l i j k Nederlands Zangersverbond Project bibliotheek Brochure Digitaliseren Versie 1.1 12 mei 2009 1 / 1 Een van de punten die het projectteam in opdracht van de VR zal onderzoeken is het

Nadere informatie

Amateurkunst & publiek

Amateurkunst & publiek Amateurkunst & publiek 2011 inhoudsopgave Inleiding 05 Bezoeken 06 Formele podia 07 Informele podia 10 Vergelijking formele en informele podia 15 Amateurs en professionals 17 Colofon 18 Inleiding Inleiding

Nadere informatie

Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013

Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013 Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013 Jacqueline Seignette Jacqueline Seignette, Höcker advocaten, Amsterdam http://vimeo.com/2465906 Ideale situatie: creativiteit vrije loop

Nadere informatie

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties NOTITIE College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Auteurs- en naburige rechten Onderwerp Sociaal cultureel beleid CBO s 3 december 2010 Hoofdstuk 1 Inleiding In zijn laatste Financieel Rapport

Nadere informatie

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Hoe kan een Nederlandse startende ondernemer met een modelabel zijn intellectuele eigendom zo goed mogelijk beschermen?

Nadere informatie

Gery Bessemans Nationaal Adviseur Beëdigd

Gery Bessemans Nationaal Adviseur Beëdigd Gery Bessemans Nationaal Adviseur Beëdigd De auteurswet Wat is beschermd door auteursrecht? Wat is beschermd door naburige rechten? Welke rechten zijn beschermd? De muziekwereld en andere CVBA s. Muziek

Nadere informatie

Een leven lang zingen

Een leven lang zingen Een leven lang zingen Wij ondersteunen mensen in het beoefenen van hun hobby Wat doet de KCZB precies? In een notendop: de KCZB ondersteunt koren met een uitgebreid servicepakket. Wij zijn de grootste

Nadere informatie

Auteursrechten en digitale muziek. NVMB-netwerkbijeenkomst 27.11.2014

Auteursrechten en digitale muziek. NVMB-netwerkbijeenkomst 27.11.2014 Advocaten en notarissen Auteursrechten en digitale muziek NVMB-netwerkbijeenkomst 27.11.2014 Programma Auteursrecht in een notendop Hoofdregels Enkele uitzonderingen Specifieke aandachtspunten bij digitaliseren

Nadere informatie

Goed geregeld via uw boekingskantoor

Goed geregeld via uw boekingskantoor Goed geregeld via uw boekingskantoor Goed geregeld via uw boekingskantoor Over Buma Buma vertegenwoordigt makers van muziek werken (componisten en tekst dichters) en hun uitgevers, van over de hele wereld.

Nadere informatie

Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten Bevindingen 2014. Presentatie 23 november 2015

Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten Bevindingen 2014. Presentatie 23 november 2015 Toezicht op Collectief Beheer Auteurs- en naburige rechten Bevindingen 2014 Presentatie 23 november 2015 College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Auteurs- en naburige rechten ZBO, Ministerie

Nadere informatie

SAMEN WERKEN AAN VERBETERING

SAMEN WERKEN AAN VERBETERING SAMEN WERKEN AAN VERBETERING INCASSO AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN SAMENVATTING VAN HET ADVIES WERKGROEP VERBETERING INCASSO AUTEURSRECHT Den Haag, 29 april 2009 COLOFON Projectnummer: 26101 Auteurs:

Nadere informatie

DIGITALE DISTRIBUTIE OVEREENKOMST (voorbeeld)

DIGITALE DISTRIBUTIE OVEREENKOMST (voorbeeld) DIGITALE DISTRIBUTIE OVEREENKOMST (voorbeeld) Tussen Adres Postcode Plaats Telefoon E-mail Website (hierna te noemen Distributeur), En Adres Postcode Plaats Telefoon E-mail Website (hierna te noemen Producent)

Nadere informatie

Auteurs(contracten)recht

Auteurs(contracten)recht Auteurs(contracten)recht Een korte inleiding Vera van Buitenen Auteursrecht Het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen,

Nadere informatie

AUTEURSRECHTEN EN SABAM

AUTEURSRECHTEN EN SABAM AUTEURSRECHTEN EN SABAM EVENTFORUM 2014, MOD, HASSELT 23/04/2014 Community manager Siegfried Bakelants 2014 WIE WAT HOE CV: http://be.linkedin.com/in/siegfriedbakelants BLOG: http://siegfriedbakelants.wordpress.com/

Nadere informatie

Gebruikshandleiding ECASH Music v1.0 09-09-2006

Gebruikshandleiding ECASH Music v1.0 09-09-2006 Gebruikshandleiding ECASH Music v1.0 09-09-2006 Beste Klant, Gefeliciteerd met uw aankoop van ECASH music. Het muzieksysteem wat naast uw kassapakket draait op de kassa. Het systeem wordt u geleverd zonder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1.0 Inleiding pag.3. 8.0 Overige audiovisuele producties pag.15. 2.0 Het muziekauteursrecht pag.4. 3.0 Auteursrechtorganisaties pag.

Inhoudsopgave. 1.0 Inleiding pag.3. 8.0 Overige audiovisuele producties pag.15. 2.0 Het muziekauteursrecht pag.4. 3.0 Auteursrechtorganisaties pag. Inhoudsopgave 1.0 Inleiding pag.3 2.0 Het muziekauteursrecht pag.4 2.1 Over geestelijk eigendom 2.2 De Nederlandse Auteurswet 3.0 Auteursrechtorganisaties pag.5 3.1 Vereniging Buma 3.2 Stichting Stemra

Nadere informatie

Recht en innovatie - Video in het onderwijs -

Recht en innovatie - Video in het onderwijs - presentatie op de themamiddag Video in het onderwijs op 4 maart 2010 Hogeschool Windesheim te Zwolle Recht en innovatie - Video in het onderwijs - Jaap Dijkstra Faculteit Rechtsgeleerdheid Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Ondernemen met IP in de praktijk

Ondernemen met IP in de praktijk Ondernemen met IP in de praktijk Inhoud Wat is IE? Hoe werkt IE? o c t rooien m e rk e n m o d e llen a d v o c a t uu r Waarom IE beschermen? Alternatieven voor het beschermen van IE? Welke verschillende

Nadere informatie

Welzijnswerk. Informatie en tarieven 2011. goed geregeld klinkt beter

Welzijnswerk. Informatie en tarieven 2011. goed geregeld klinkt beter Welzijnswerk Informatie en tarieven 2011 goed geregeld klinkt beter Inhoudsopgave 1 Inleiding pag. 3 2 Organisaties voor het muziekauteursrecht pag. 4 3 Veel voorkomende vragen pag. 6 4 De Buma-tarieven

Nadere informatie

Inleiding tot het auteursrecht. Lucie Guibault 30 september 2011

Inleiding tot het auteursrecht. Lucie Guibault 30 september 2011 Inleiding tot het auteursrecht Lucie Guibault 30 september 2011 Inhoud Verkrijgen van rechten Auteursrechthebbende Het werk Omvang van rechten Morele rechten Beperkingen op het auteursrecht 2 Het Auteursrecht

Nadere informatie

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto?

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto? FOTOREGELS Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s Over auteursrecht op foto s is bij consumenten wel eens onduidelijkheid. Soms kan dat tot vervelende situaties leiden voor zowel klant als fotograaf.

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Zijne Excellentie De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie De weledelgestrenge heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH Den Haag Postadres: Postbus 15072 1001 MB Amsterdam Bezoekadres: Herengracht

Nadere informatie

Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars

Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars 2012 Protocol omtrent voorlichting bij een natura-uitvaartverzekering indien nabestaanden kiezen voor een niet aan de verzekeraar

Nadere informatie

Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars. Mei 2012

Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars. Mei 2012 Protocol transparantie voor uitvaartondernemers en natura-uitvaartverzekeraars Mei 2012 Protocol omtrent voorlichting bij een natura-uitvaartverzekering indien nabestaanden kiezen voor een niet aan de

Nadere informatie

Versie: mei 2012. Handleiding Self Service

Versie: mei 2012. Handleiding Self Service Versie: mei 2012 Handleiding Self Service Inhoud Welkom Stap 1. Stap 2. Stap 3. Stap 4. Stap 5. Stap 6. Rond je account af Check of het evenement al is aangemaakt Check de locatie Voer je evenement in

Nadere informatie

Muziekgebruik algemeen

Muziekgebruik algemeen Muziekgebruik algemeen Informatie en tarief 2011 goed geregeld klinkt beter Inhoudsopgave 1 Inleiding pag. 3 2 Organisaties voor het muziekauteursrecht pag. 4 3 Veel voorkomende vragen pag. 6 4 De Buma-tarieven

Nadere informatie

Wilco te Winkel. De (digitale) toekomst van de readerregeling voor het wetenschappelijk onderwijs

Wilco te Winkel. De (digitale) toekomst van de readerregeling voor het wetenschappelijk onderwijs De (digitale) toekomst van de readerregeling voor het wetenschappelijk onderwijs Wilco te Winkel Informatiemanager Coördinator auteursrechten 5 wetenschappelijke opleidingen Coördinator ICT Onderwijs Faculteit

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid & Justitie Directie Wetgeving; sector Privaatrecht. Den Haag, 31 augustus 2011

Ministerie van Veiligheid & Justitie Directie Wetgeving; sector Privaatrecht. Den Haag, 31 augustus 2011 Ministerie van Veiligheid & Justitie Directie Wetgeving; sector Privaatrecht Den Haag, 31 augustus 2011 Betreft: internetconsultatie over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Modellicenties Open Data. http://www.vlaanderen.be/opendata info@opendataforum.info Skype: opendataforum_ LinkedIn: Open Data Group

Modellicenties Open Data. http://www.vlaanderen.be/opendata info@opendataforum.info Skype: opendataforum_ LinkedIn: Open Data Group Modellicenties Open Data http://www.vlaanderen.be/opendata info@opendataforum.info Skype: opendataforum_ LinkedIn: Open Data Group INLEIDING In deze nota worden een aantal modellicenties voorgesteld voor

Nadere informatie

Inhoud. Recht en Informatica HC5: Reactie van consument. Juridische bescherming DRM. Reakties wetgever. Auteursrecht onder druk: Reactie producenten

Inhoud. Recht en Informatica HC5: Reactie van consument. Juridische bescherming DRM. Reakties wetgever. Auteursrecht onder druk: Reactie producenten Recht en Informatica HC5: Intellectuele eigendom (2) Henry Prakken 18 mei 2015 Inhoud Auteursrecht: reacties op technische ontwikkelingen: Digital Rights Management Heffingen Creative Commons licenties

Nadere informatie

Auteursrecht en naburige rechten in de kerk

Auteursrecht en naburige rechten in de kerk Auteursrecht en naburige rechten in de kerk Bureau Juridische Zaken 22 Auteursrecht en naburige rechten in de kerk Bureau Juridische Zaken 22 Pagina 3 van 22 Auteursrecht en naburige rechten in de kerk

Nadere informatie

Licentieaanvraag internet Niet commerciële webcasting

Licentieaanvraag internet Niet commerciële webcasting Licentieaanvraag internet Niet commerciële webcasting 01 GEGEVENS LICENTIEAANVRAGER Naam radiostation: Telefoon: Fax: E-mail: Website: Naam contactpersoon: Geboortedatum: m / v Kamer van Koophandelnummer*:

Nadere informatie

de Stichting STEMRA, gevestigd in Amstelveen en kantoor houdende aan de Siriusdreef 22-28 te Hoofddorp,

de Stichting STEMRA, gevestigd in Amstelveen en kantoor houdende aan de Siriusdreef 22-28 te Hoofddorp, Overeenkomst INTERMEDIAIR PRODUCTIES IN EIGEN BEHEER Ondergetekenden Firmanaam: Straat: Plaats: Vertegenwoordigd door: hierna te noemen de Intermediair, enerzijds, en de Stichting STEMRA, gevestigd in

Nadere informatie

GEBRUIKERSVOORWAARDEN

GEBRUIKERSVOORWAARDEN GEBRUIKERSVOORWAARDEN Definities Gebruiker: geregistreerde gebruikers van de website [ondertitel.com] Bezoeker: niet geregistreerde personen die de website [ondertitel.com] bezoeken Gebruik: handelingen

Nadere informatie

Muziek in audiovisuele producties

Muziek in audiovisuele producties Muziek in audiovisuele producties Tarieven per 2015 INHOUDSOPGAVE Inleiding 04 2. Het muziekauteursrecht 2.1 Over geestelijk eigendom 05 2.2 De Nederlandse Auteurswet 05 3. Auteursrechtenorganisaties 3.1

Nadere informatie

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten:

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: - vermogensrechten - morele rechten De vermogensrechten (economische rechten) geven de auteur

Nadere informatie

LICENTIEOVEREENKOMST

LICENTIEOVEREENKOMST LICENTIEOVEREENKOMST Ondergetekenden: 1. [NAAM ARCHITECT(ENBUREAU)], geboren op [ ] te [ ], wonende te [ ] aan de [ ]/ gevestigd en kantoorhoudende aan de [ ] te [ ], (ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd

Nadere informatie

Erfgoedinstellingen en auteursrecht: Ken je strategie!

Erfgoedinstellingen en auteursrecht: Ken je strategie! Erfgoedinstellingen en auteursrecht: Ken je strategie! KVAN dagen 2015 PAUL KELLER, AMERSFOORT, 9 JUNI 2015 Auteursrecht en erfgoedcollecties Op veel werken in de collecties van erfgoedinstellingen rust

Nadere informatie

Algemene voorwaarden. Algemene voorwaarden Awerso Webdiensten, per 1 december 2011 - Pagina 1

Algemene voorwaarden. Algemene voorwaarden Awerso Webdiensten, per 1 december 2011 - Pagina 1 Algemene voorwaarden 1. Definities In de algemene voorwaarden worden onderstaande definities met diens betekenis gebruikt, tenzij anders aangegeven. 1. Awerso Webdiensten: handelsnaam van Awerso, ingeschreven

Nadere informatie

RECRON-overzicht auteursrechten naburige rechten en kortingen

RECRON-overzicht auteursrechten naburige rechten en kortingen RECRON-overzicht auteursrechten naburige rechten en kortingen De meeste leden van RECRON vinden de auteursrechten en de zogenaamde naburige rechten, een lastige materie, maar hebben er wel mee te maken.

Nadere informatie

18-10-2012, Buma/Stemra reactie op de Internetconsultatie Richtlijn collectieve beheersorganisaties

18-10-2012, Buma/Stemra reactie op de Internetconsultatie Richtlijn collectieve beheersorganisaties Reactie van Buma/Stemra: 1. Hoe kijkt u aan tegen het voorstel om op Europees niveau te voorzien in minimumregels voor transparantie en governance voor alle cbo s? Het is een goed voornemen van de Europese

Nadere informatie

Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006

Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006 Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 12 december 2006 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten BELANGRIJK: Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst SEKAM en SEKAM Video. December 2013

Informatiebijeenkomst SEKAM en SEKAM Video. December 2013 Informatiebijeenkomst SEKAM en SEKAM Video. December 2013 Datum: 13 december 2013 Locatie: West-Indisch Huis Herenmarkt 99, Amsterdam Notulen: Anneloes Vernooij Aanwezigen bestuur: Dhr. D. v.d. Graaf (secretaris

Nadere informatie

Muziek in audiovisuele producties Informatie en tarieven 2008

Muziek in audiovisuele producties Informatie en tarieven 2008 9 Tot slot Muziek in audiovisuele producties Informatie en tarieven 2008 9.1 Algemene voorwaarden Met het verschijnen van deze tarievenbrochure vervallen onze voorgaande tarieven. Alle vermelde vergoedingen

Nadere informatie

DE MUZIEKAUTEUR BIJ SABAM WWW.SABAM.BE

DE MUZIEKAUTEUR BIJ SABAM WWW.SABAM.BE DE MUZIEKAUTEUR BIJ SABAM WWW.SABAM.BE WOORD VOORAF Tussen het schrijven van een muziekwerk en de weg naar het publiek is er een belangrijke stap waarbij SABAM je graag met raad en daad bijstaat : je als

Nadere informatie

1/ 5. VRAGEN EN ANTWOORDEN over makers, producenten en RoDAP.

1/ 5. VRAGEN EN ANTWOORDEN over makers, producenten en RoDAP. VRAGEN EN ANTWOORDEN over makers, producenten en RoDAP. Klopt het dat producenten makers niet betalen? Nee, producenten betalen honoraria voor het werk èn een vergoeding voor de overdacht van rechten,

Nadere informatie

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter.

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter. Zaaknummer: S20-28 Datum uitspraak: datum uitspraak Plaats uitspraak: Zaandam DE RIJDENDE RECHTER Bindend Advies in het geschil tussen: N. Mooren te Amsterdam verder te noemen: Mooren, tegen: T. Leerintvelt,

Nadere informatie

Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016

Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016 Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016 deze versie: dinsdag 6 oktober 2015 Dit reglement is samengesteld voor de voorrondes en het finaleweekend die onderdeel uitmaken van het Nederlands Koor Festival

Nadere informatie

Taak 1.4.12 Machnie Inhoud

Taak 1.4.12 Machnie Inhoud Taak 1.4.12 Machnie Inhoud Taak 1.4.12 Machnie... 1 Inhoud... 1 Inleiding... 2 Waarom deze e-mail?... 3 Wat zijn auteursrechten en waar gelden ze voor?... 3 Auteursrecht... 3 Citaatrecht... 4 Fair use...

Nadere informatie

TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE

TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE Vraag 1 Bij deze vraag dient u aan te geven wie de verzoeker is van deze melding. Eventuele correspondentie over de melding zal naar deze persoon worden verstuurd.

Nadere informatie

Leidraad opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg. publiceren op. internet

Leidraad opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg. publiceren op. internet qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasd fghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzx cvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg

Nadere informatie

JAARLIJKS VERWERKT BUMA/STEMRA DE GEGEVENS VAN RUIM 30.000 LIVEOPTREDENS

JAARLIJKS VERWERKT BUMA/STEMRA DE GEGEVENS VAN RUIM 30.000 LIVEOPTREDENS JAARLIJKS VERWERKT BUMA/STEMRA DE GEGEVENS VAN RUIM 30.000 LIVEOPTREDENS 5 Introductie BESTE LEZER, Muziek is belangrijk. Bij belangrijke gebeurtenissen in het leven is er altijd muziek aanwezig. De artiesten

Nadere informatie

Handleiding Muziek Online Zakelijk Versie april 2014

Handleiding Muziek Online Zakelijk Versie april 2014 Handleiding Muziek Online Zakelijk Versie april 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 2 Hoofdstuk 2. Gebruik en installatie 3 2.1 Benodigdheden 3 2.2 Inloggen 4 2.3 Muziek luisteren 6 2.4 Wachtwoord

Nadere informatie

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 2 Exoten in Nederland. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Exotische dieren die in Nederland leven

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 2 Exoten in Nederland. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Exotische dieren die in Nederland leven Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 2 ALLES WAT LEEFT LES 2 Exoten in Nederland Deze les gaat over: Exotische dieren die in Nederland leven Bij dit thema horen ook: Les 1 Ecosystemen en voedselketens

Nadere informatie

5 Juridische aspecten van de digitale bibliotheek

5 Juridische aspecten van de digitale bibliotheek Juridische aspecten van de digitale bibliotheek 5 Juridische aspecten van de digitale bibliotheek Jaap Dijkstra & Esther Hoorn Inleiding Op 24 augustus 2006 bracht de Commissie van de Europese Gemeenschappen

Nadere informatie