Week 12: Mediteren met een mantra (praktijkoefening 9)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Week 12: Mediteren met een mantra (praktijkoefening 9)"

Transcriptie

1 Week 12: Mediteren met een mantra (praktijkoefening 9) In de voorgaande samenkomst verdiepten we ons in de Lectio Divina, een manier van mediteren die opgang maakte in het christendom. Vandaag verdiepen we ons in een meditatievorm die sedert enkele decennia opnieuw herontdekt is in het christendom, maar die verder reikende wortels heeft in de oosterse religies, namelijk het mediteren met een mantra. Deze praktijkoefening brengt ons overigens terug naar het uitgangspunt waarmee we het praktische luik van dit seminarie negen weken geleden begonnen. Inleiding Over mediteren met een een oude oosterse praktijk Over meditatie bestaan enkele stereotiepe beelden: over de lichaamshouding die men moet aannemen bij het mediteren bijvoorbeeld denk aan de houding van Rafiki uit De Leeuwenkoning maar evengoed over het geluid dat men hierbij dient te maken. De zoemende Om -klank ontsnapt aan menig jongere wanneer men het woord meditatie lanceert. Helemaal vreemd is dit uiteraard niet, want het refereert naar de praktijk van mediteren met een gebedswoord die inderdaad tot de traditie van meditatie behoort. Mediteren met een mantra is, zoals ook heel wat andere meditatievormen, geen praktijk die in het boeddhisme ontstaan is. Het heeft zijn wortels in het hindoeïsme, en meer bepaald in een bepaalde strekking van het hindoeïsme, namelijk het tantrisme. Het tantrisme kwam tot bloei in het Noord-Westen van India vanaf de 8 ste eeuw na Christus. Het is een religieuze strekking waarover aldus godsdienstwetenschappers nog heel wat onbekend is omdat ze beoefend wordt in groepen waarin een strikte geheimhouding geldt. Die geheimhouding vindt o.a. zijn verklaring in enkele van haar kerninzichten. Centraal in de tantrische geschriften (de zogenaamde tantra s) staat immers de idee dat de mens goddelijke energie in zich draagt (kundalini genoemd) die afgescheiden is van de universele goddelijke energie (die vaak voorgesteld wordt als de godheden Shiva of Brahman). De mens bereikt de verlossing wanneer de energie in hemzelf opnieuw verenigd raakt met de universele energie. Daartoe moet de kundalini-energie die slapend aanwezig is in de mens opnieuw gewekt worden en via de energiekanalen en chakra s (of energieknooppunten) naar boven gevoerd worden. Dit opwekkingsproces wordt als zeer delicaat ervaren. Daarom wordt het omgeven met allerhande rituelen en begeleid door een goeroe 1 die de persoon in kwestie mondjesmaat in de geheime kennis er rond initieert. Het gebruik van mantra s heeft zijn plaats in het opwekkingsproces. Mantra s zijn spreuken die men voortdurend moet herhalen om de bijhorende chakra s te verwerkelijken en die helpen om de bijhorende godheden te visualiseren. De bekende mantra Om hoort bijvoorbeeld bij de laatste (zesde) chakra en wordt gebruikt als een klank die helpt om zich te concentreren op het Brahman. 2 1 Een goeroe is een geestelijk leidsman die de begeleide begeleidt van het donker (goe) naar het licht (roe). 2 R. Kranenborg, Hindoeïsme, Kampen (Kok), 1997, p ; G. Oxtoby, World Religions. Eastern Traditions, Oxford (University Press), 2002, p en p. 119; G. Flood, An introduction to Hinduism, Cambridge (University Press), 2004, p

2 Hoewel het tantrisme als religieuze stroming tot het hindoeïsme behoort, hebben heel wat van de rituele praktijken van het tantrisme zich ook verspreid en geïncarneerd in bepaalde vormen van boeddhisme. Eén van de boeddhistische stromingen waarin het te vinden is, is het al eerder genoemde Tibetaans boeddhisme. 3 Wie geïnitieerd wil worden in het Tibetaans boeddhisme heeft, net als in het hindoeïstische tantrisme, een leermeester nodig. De leermeester (lama s genoemd) stippelt de weg uit, leidt de leerling binnen in de verschillende (geheime) niveau s van kennis en praktijk; de volgeling volgt hem blindelings. De leermeester kiest voor elke leerling, overeenkomstig diens karakter, een eigen mantra uit waarmee de leerling het hem passende goddelijke wezen kan visualiseren. De praktische werking hiervan is, aldus Peter Harvey in An Introduction to Buddhism. Teachings, History and Practices, misschien nog het best te vergelijken met de werking van een muziekstuk: bepaalde akkoorden hebben bij sommige mensen de kracht om een bepaalde gemoedsgesteltenis op te wekken en levend te maken. Hetzelfde gebeurt bij een als geheel van (vaak betekenisloze) klanken die telkens herhaald worden, bezitten ze de evocatieve kracht om godheden die aan de klank verbonden zijn op te roepen en levendig te maken in de leerling. Omwille van de grote nadruk op (o.a.) het gebruik van mantra s wordt het Tibetaans boeddhisme overigens ook wel het Mantrayana-boeddhisme genoemd. 4 Over mediteren met een mantra in de christelijke traditie Mediteren met een mantra ervaren weinig mensen als typisch christelijk. Nochtans is het op dit moment een wereldwijd verspreide praktijk, die in de geschiedenis van het christendom bovendien terugreikt naar een ver verleden. De man die voor de herontdekking en de herintroductie van christelijke meditatie met een mantra heeft gezorgd, is John Main. John Main werd in 1926 geboren in Londen, in een katholiek Iers gezin. Het leven van de jonge Main volgt een eerder grillig parcours. Nadat hij eerst voor een krant en nadien in het leger had gewerkt, treedt hij midden de jaren 40 in bij de Reguliere Kanunniken van Latheranen. In 1950 verlaat hij die gemeenschap en gaat hij rechten studeren in Dublin, om vervolgens te gaan werken voor de Britse koloniale dienst in Maleisië. Daar leert hij een hindoe swami 5 kennen die hem initieert in het mediteren met een mantra. John Main vertelt hierover in In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities het volgende: Ik begon de heilige man regelmatig te bezoeken en bij mijn eerste bezoek zei hij mij het volgende: Om te mediteren moet je leren zwijgen. Je moet stil zijn. En je moet je concentreren. In onze traditie kennen wij een weg om die stilte, die concentratie te bereiken. Wij gebruiken een woord dat we mantra noemen. Wat u moet doen om te mediteren is: dat woord kiezen en het vervolgens herhalen, nauwgezet, met liefde en zonder ophouden. Verder heb ik niets te zeggen. En nu gaan we mediteren. En zo kwam ik iedere week, zo wat 18 maanden lang, naar die heilige man Gods, ging naast hem zitten en mediteerde een half uur lang met hem. Hij vertelde me dat als ik werkelijk serieus wilde zoeken, het absoluut noodzakelijk was iedere dag twee keer te mediteren. Hij zei: Het zou lichtzinnig zijn als u enkel zou mediteren wanneer u mij komt bezoeken. Het zou lichtzinnig zijn als u één maal per dag zou mediteren. Als u het ernstig neemt en die mantra in uw hart wilt doen wortel schieten, dan is de minimum afspraak, dat u de ochtend begint met een half uur te mediteren en in de loop van de avond nog een half uur. En tijdens de meditatie mogen er in uw geest geen gedachten, geen woorden, geen fantasieën zijn. Het enige geluid moet dat van uw mantra, uw woord zijn. De mantra (zo ging hij verder) is als een grondtoon. 3 Zie week 7, zittende meditatie, p P. Harvey, An Introduction to Buddhism. Teachings, History and Practices, Cambridge (University Press), 2004, p ; G. Oxtoby, World Religions. Eastern Traditions, Oxford (University Press), 2002, p Een swami is een titel die men geeft aan een mens die zich bevrijd heeft van alle materiële verlangens en zo meester van zichzelf geworden is. 2

3 Terwijl we nu die toon in ons laten klinken, beginnen we een resonantie op te bouwen. Die resonantie brengt de heelheid in ons zelf tot stand We beginnen de diepe eenheid te ervaren die wij allen bezitten in ons wezen? En dan begint die grondtoon een resonantie op te bouwen tussen u en alle wezens en de hele schepping; een eenheid tussen u en uw Schepper. 6 Na een jaar keert Main terug naar Ierland waar hij blijft mediteren. De dood van een neefje brengt hem er eind de jaren 50 toe in te treden in de benedictijner abdij van Ealing in Londen. Zijn novicemeester verbiedt hem te mediteren met een mantra en legt hem een andere gebedsmethode op. Hoewel die methode niet vruchtbaar blijkt te zijn, blijft Main ze toch trouw volgen. Rond de jaren 70 herleest hij eerder bij toeval, samen met een jonge man die interesse heeft om monnik te worden, een werk van de benedictijn Augustine Baker, Holy Wisdom. Tot Mains grote verbazing schrijft Baker daarin over mantra-achtige vormen van meditatie en hij verwijst hierbij naar de vroeg christelijke monnik Johannes Cassianus. Johannes Cassianus leefde in de 4 de -5 de eeuw na Christus. Deze monnik bleek in zijn tijd zelf naar het Oosten gereisd te zijn, op zoek naar een leraar die hem zou kunnen leren mediteren. Bij de woestijnvaders in Egypte stoot Cassianus op Abba Isaac die hem inleidt in het voortdurend gebed een gebed zonder beelden, zich beperkend tot het herhalen van een enkel vers. 7 Het mediteren met een mantra was dus een meditatievorm te zijn die al in zwang was bij de woestijnvaders en moeders die vanaf de 3 de eeuw na Christus de Egyptische woestijn bewoonden. De gebedswoorden, zo leert historisch onderzoek, fungeerden er als een hulpmiddel om zich makkelijker te kunnen concentreren op het geestelijke. Verschillende formules werden daarbij gebruikt, zo onder andere het voortdurend noemen van de naam van Jezus. Via Johannes Cassianus is deze vorm van mediteren bij Benedictus van Nursia en in de (westerse) benedictijnse traditie terecht gekomen. 8 In het Oosten was deze praktijk het begin van het latere Jezusgebed, een praktijk van meditatie en gebed die vooral in de Oosters-orthodoxe (Russisch-orthodoxe, Grieks-orthodoxe) kerken tot op de dag van vandaag verder leeft bijvoorbeeld ook bij de monniken op de Griekse berg Athos. Het principe is steeds hetzelfde: zitten, aanwezig zijn, en zich concentreren op een korte zin of woord. Vanaf ongeveer de twaalfde eeuw ligt één formule redelijk vast: Heer Jezus Christus Zoon van God, ontferm u over mij, zondaar. In de praktijk kan het meditatiewoord korter zijn, bijvoorbeeld: Heer Jezus, ontferm u. Deze gebedstraditie wordt ook het hesychasme genoemd van het Griekse hesychia wat het doel van deze meditatievorm aangeeft: innerlijke rust bereiken om zo verenigd te worden met God. 9 Enthousiast door deze ontdekkingen besluit Main de woestijnvaders en vooral ook Johannes Cassianus van naderbij te bestuderen. In 1976 resulteert zijn studie en zoektocht in de oprichting van een gemengde religieuze gemeenschap in Montréal, die meditatie als basis heeft. Main wordt een groot spiritueel leidsman die de oud christelijke praktijk van meditatie met een mantra in het christelijke spirituele leven herintroduceert. Hij publiceert meerdere boeken. In 1982 sterft John Main. Deze vorm van meditatiebeoefening heeft ondertussen wereldwijd weerklank gevonden. Onder impuls van de benedictijn Laurence Freeman is de beweging 6 J. Main, In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities, Tielt (Lannoo), 1989, p Ibid., p Zie o.a.: C. Jamison, Levenslessen van een abt. De 7 stappen naar een leven volgens Benedictus, Tielt (Lannoo), 2008, p Zie: G.J.M. Bartelink, De bloeiende woestijn. De wereld van het vroege monachisme, Baarn (Ambo), 1993, p. 81; Benoît Standaert, Spiritualiteit als levenskunst.alfabet van een monnik, Tielt (Lannoo), 2007, p ; A. Pot, Geschiedenis van het hesychasme, op 3

4 Wereldgemeenschap voor christelijke meditatie ontstaan die overal ter wereld (ook in België 10 ) afdelingen heeft en haar centrum heeft in Londen. 11 Wat John Main aanbeveelt als meditatiepraktijk kunnen we (o.a.) lezen in Van woord naar stilte. Zijn instructie luidt daar als volgt: Ga zitten. Zit stil en rechtop. Sluit zachtjes je ogen. Zit ontspannen en alert. Wees stil en begin inwendig het door jou gekozen woord te zeggen. We bevelen je de gebedszin Maranatha aan. Zeg het woord als vier gelijkwaardige lettergrepen. Luister ernaar terwijl je het zegt, vriendelijk maar aanhoudend. Bedenk niets of verbeeld je niets, zelfs niet in spiritueel opzicht. Wanneer gedachten en beelden bij je opkomen, dan leiden ze je af van de meditatie. Keer daarom steeds terug naar jouw woord. Mediteer elke ochtend en elke avond gedurende twintig tot dertig minuten. 12 Zeg je mantra. De keuze van je woord of mantra heeft wel een zeker belang. Het beste zou zijn dat je je woord kiest in overleg met je leraar. Er zijn verschillende mantra s geschikt om te beginnen met mediteren. Als je geen leraar hebt om je te helpen, dan moet je een woord kiezen dat door de eeuwen van onze christelijke traditie heen geheiligd is. 13 Er vallen in deze technische instructie (en in andere instructies die Main doorheen zijn werken geeft) heel wat parallellen op met wat we eerder in deze inleiding schreven over het oosterse mediteren met een mantra. Er is de praktijk van het zitten enerzijds met de aandacht voor een alerte en waakzame houding (zonder dat Main al te zeer de nadruk legt op specifieke houdingen). Er is de klemtoon op het cultiveren van aandacht op een object (hier een mantra), waarbij aangegeven wordt dat het menselijk is dat de geest afdwaalt en dat het er in momenten van verstrooidheid op aankomt om met milde maar toch gedecideerde zachtheid terug te keren naar het object. Net zoals dat in het oosten het geval is, adviseert Main, tenslotte, om voor de initiatie in de meditatie een leraar op te zoeken. Men doet volgens hem zijn voordeel met een meester die door zijn eigen totale inzet een atmosfeer schept van ernst en een geest van volharding 14. Deze meester kiest een specifieke mantra voor de leerling uit, die hem het best kan begeleiden op zijn levenspad. Hoewel het gebedswoord betekenisvol kan zijn, toch is het niet de bedoeling om tijdens het mediteren over de mantra na te denken. Veeleer is het zo dat de klanken van de mantra moeten resoneren in de persoon die mediteert. Men laat die klanken in eerste instantie in zichzelf gewoon weerklinken. In een tweede fase luistert men er naar. En hoe verder men raakt in de meditatie, hoe schijnbaar verder de mantra van de mediteerder af komt te liggen, tot men het punt bereikt dat men de mantra niet meer hoort en de absolute stilte ingaat. Ondanks de vele gelijkenissen duikt precies in de aanbeveling van de mantra de specifiek christelijke betekeniscontext op. Main raadt aan om, als men geen leraar heeft en men op zichzelf begint te mediteren, het woord Maranatha te gebruiken. Dit Aramese woord dat Kom Heer, kom Heer Jezus betekent, is ontleend aan de eerste brief aan de Korinthiërs van Paulus van Tarsus (hoofdstuk 16, vers 22). Er zijn diverse redenen waarom Main deze mantra aanbeveelt: de Aramese taal is de taal van Jezus zelf; het woord Maranatha is bovendien één van de oudste christelijke 10 Zie voor een lijst van meditatiegroepen: 11 J. Main, Van woord naar stilte, Tielt (Lannoo), 2000, p ; Id., In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities, Tielt (Lannoo), 1989, p ; Benoît Standaert, Spiritualiteit als levenskunst. Alfabet van een monnik, Tielt (Lannoo), 2007, p J. Main, Van woord naar stilte, Tielt (Lannoo), 2000, p Ibid., p Id., In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities, Tielt (Lannoo), 1989, p

5 gebeden. Tenslotte helpt ook het feit dat de meeste mensen het Aramees niet machtig zijn om niet gefocust te raken op de inhoud en de betekenis van de mantra (en dus op het denken) maar om het inwerken van de klanken volop kans en ruimte te geven. Tegelijk zegt de betekenis van de mantra ook iets over het specifieke doel dat christelijke meditatie met een mantra heeft. Mediteren met een mantra, zoals elke vorm van mediteren met beelden en objecten, heeft als opzet de waarheid die uitgesproken wordt in de mantra te beleven. Wie het woord Maranatha voortdurend laat resoneren en daar zijn aandacht aan geeft, begeeft zich in een proces van wachten op de persoonlijke aanwezigheid van Jezus Christus in onszelf. 15 Mediteren met een mantra, zo betoogt Main, is een manier om iemand te worden, om jezelf te worden in de christelijke context als geschapen door God, verlost door Jezus Christus en als een tempel van de Heilige Geest. 16 Door meditatie kan men meer en meer de persoon worden waartoe men geroepen is, niet door over God na te denken maar door met Hem te zijn. Eenvoudigweg in Zijn tegenwoordigheid blijven, dat is alles wat nodig is. 17 Christelijke meditatie met een mantra wordt zo een weg om los te komen van het ego, eenvoudig van hart te worden en zich meer en meer te verenigen met de Bron van het leven zelf. En hoewel christelijke meditatie zich door het gebruik van deze specifieke mantra onderscheidt van de hindoeïstische praktijk ervan, toch vertoont deze dynamiek tegelijk heel wat parallellen met de beweging van verenigd worden met het Brahman zoals dat in het hindoeïsme beleefd wordt. Wie enkele vooraanstaande benedictijnse monniken aan het woord wil horen over meditatie moet beslist eens luisteren naar wat Laurence Freeman of Anselm Grün te zeggen hebben. Surf op Youtube bijvoorbeeld naar Laurence Freeman Meditation (www.youtube.com/watch?=hhzw31_vbvg&translated=1). De opvolger van John Main verwoordt daar enkele centrale gedachten van christelijke meditatie. Meditatie, zo zegt Freeman in dit filmpje, is (o.a.) de oefening in stille, niet oordelende aanwezigheid zodat we ons kunnen openen voor de Aanwezigheid denk in dit geval aan de naam van Jahweh ik zal er zijn. Het houdt een beweging in van het verstand naar het hart: vanuit het denken dalen we af en gaan we een weg van verinnerlijking. Het hart is, zo stelt hij, in heel wat religieuze tradities en dus ook in het christendom het symbool van de inwendigheid van de mens. Het staat voor die innerlijke ruimte waar de mens kan samenvallen met zichzelf. In de meditatie beoefent een mens de eenvoud: men laat stilaan alle gedachten los, men laat ze gaan, en men opent zich voor het nu-moment, en voor de aanwezigheid van het Mysterie in zichzelf. In een Braambosuitzending van 2008 vat Anselm Grün het in een interview met Lucette Verboven als volgt samen: meditatie houdt in dat men aanwezig leert zijn bij wat er is, ook bij wat er is in zichzelf. Meditatie is een oefening in nederigheid of in deemoed: men heeft de moed zichzelf, de eigen waarheid en (klein)menselijkheid onder ogen te zien. Zichzelf onder ogen zien, om zichzelf nadien te kunnen loslaten én zichzelf meer te kunnen vinden. Meditatie is dus geen navelstaarderij die narcistisch gericht is. Het haakt veeleer in op de dynamiek om het ego los te laten om zo in contact te komen met het spirituele zelf in religieuze taal uitgedrukt: met het beeld dat God van deze mens gemaakt heeft, met wie men bedoeld is te zijn. Zichzelf zo onder ogen zien leidt tot innerlijke vrijheid: men wordt onafhankelijk van het oordeel van anderen, en tegelijk ervaart men een verbondenheid met de totaliteit van al wat leeft. Zichzelf deemoedig onder ogen zien, zichzelf geaccepteerd weten, van daaruit zichzelf kunnen loslaten en naar een verbondenheid groeien met allen: meditatie leidt zo concludeert Grün tot groeien in liefde. 15 J. Main, In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities, Tielt (Lannoo), 1989, p. 30. Zie ook: Id., Van woord naar stilte, Tielt (Lannoo), 2000, bijvoorbeeld p. 66, maar verder ook in het hele boek. 16 Id., In de volheid van God. Bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities, Tielt (Lannoo), 1989, p Ibid., p

6 Oefening Drie-minuten-adempauze Mediteren met een mantra Op de website beveelt John Main aan op de volgende wijze te mediteren: Ga zitten. Zit stil en rechtop. Sluit zachtjes de ogen. Zit ontspannen en alert. Wees stil en begin inwendig het door jou gekozen woord te zeggen. We bevelen je gebedszin Maranatha aan. Zeg het woord als vier gelijkwaardige lettergrepen: Ma ra na tha Luister ernaar terwijl je het zegt, vriendelijk maar aanhoudend. Bedenk niets of verbeeld je niets, zelfs niet in spiritueel opzicht. Wanneer de gedachten en beelden bij je opkomen, dan leiden ze je af van de meditatie. Keer daarom steeds terug naar jouw woord. Wanneer je je niet thuis voelt bij het aangegeven gebedswoord kan je een ander kiezen. Mogelijkheden zijn: o Heer Jezus, ontferm u over mij o Abba, Amen o Gij in Mij 18 Ook meer seculiere (gebeds)zinnen zijn mogelijk: o Moge ik vrede ervaren o Moge ik liefde ervaren o Moge ik beschermd zijn o Moge jij vrede ervaren o Moge jij liefde ervaren o Moge jij beschermd zijn 19 Lectio divina: over de liefde Wanneer de lectio divinia jou beter ligt, kan je eventueel nogmaals op deze wijze mediteren. Aanbevolen teksten: o Veel te laat heb ik jou lief gekregen o Stem van de herfstregen o 1 Korinthiërs 13, 1-13: hooglied van de liefde o 1 Johannes 4, 7-21 Delen van ervaringen in kleine groepjes in de grote groep 18 R. Weyens, Van wonde naar verwondering, Gent (Carmelitana), 2001, p D. Dewulf, Mindfulness voor jongeren, Tielt (Lannoo), 2009, p

7 Teksten voor de lectio divina Tekst 1 Veel te laat heb ik jou lief gekregen Schoonheid wat ben je oud wat ben je nieuw Veel te laat heb ik jou liefgekregen. Binnen in mijn was je, ik was buiten En ik zocht jou als een ziende blinde Buiten mij, en uitgestort als water Liep ik van jou weg en liep verloren Tussen zoveel schoonheid die niet jij is. Toen heb jij geroepen en geschreeuwd, Door mijn doofheid heen ben jij heengebroken. Oogverblindend ben jij opgedaagd Om mijn blindheid op de vlucht te jagen. Geuren deed jij en ik haalde adem, Nog snak ik naar adem en naar jou. Proeven deed ik jou en sindsdien dorst ik, Honger ik naar jou. Mij, lichtgeraakte, Heb jij doen ontbranden. En nu brand ik Lichterlaaie naar jou toe, om vrede. Huub Oosterhuis 20 Tekst 2 Wees niet bevreesd wanneer de vlagen gaan Rondom uw huis het is uw aards verblijf. Wees niet bevreesd als ziekte u komt slaan Uw lichaam was altijd een aards verblijf. Zonder bekommernis laat u ontgaan Roem, eer en staat; zij zijn een aards bedrijf. ( ) De liefde is uw eeuwige verblijf. Ida Gerhardt H. Oosterhuis, Gezongen liedboek. Verzamelde teksten, Kapellen (Pelckmans), 1993, p Een gedicht van Ida Gerhardt uit haar Verzamelde gedichten (Amsterdam, 1980), geciteerd in: M. Rotsaert S. Van der Grinten, Hem achterna, Brussel/ s Gravenhage, 1993, p

8 Huiswerk praktijkoefening 9 Experimenteer met het mediteren met een mantra. Opnieuw: doe de oefening gewoon, zonder dat je jezelf beoordeelt. Alles is goed, niets is fout. We zijn niet bezig te presteren. Er zijn geen punten te verdienen. Wat er gebeurt, gebeurt er. Wat er niet gebeurt, gebeurt niet Probeer zo weinig mogelijk verwachtingen te hebben. Misschien voel je niets speciaals, en dan is dat gewoon zo. Volgende week praten we over deze oefening. Duid op je huiswerkblad aan of je de oefening gedaan hebt. Noteer misschien ook het tijdstip waarop je ze gedaan hebt. Schrijf kort neer wat je hebt ervaren tijdens het uitvoeren van deze oefening. Doe eventueel, als dat je beter ligt, de lectio divina zes keer tijdens de volgende week. Eén dag mag je je huiswerk overslaan. Probeer de oefening te doen met de ingesteldheid waarover we het in de inleiding hebben gehad. Doe de oefening gewoon, zonder dat je jezelf beoordeelt. Alles is goed, niets is fout. We zijn niet bezig te presteren. Er zijn geen punten te verdienen. Wat er gebeurt, gebeurt er. Wat er niet gebeurt, gebeurt niet Probeer zo weinig mogelijk verwachtingen te hebben. Misschien voel je niets speciaals, en dan is dat gewoon zo. Volgende week praten we over deze oefening. Duid op je huiswerkblad aan of je de oefening gedaan hebt. Noteer misschien ook het tijdstip waarop je ze gedaan hebt. Schrijf kort neer wat je hebt ervaren tijdens het uitvoeren van deze oefening. De drie-minuten-adempauze Probeer tijdens elke dag verschillende drie-minuten-adempauzes te vinden. Voer ze uit volgens het stramien dat we hebben ingeoefend: awareness gathering expanding. Experimenteer verder met het doen van de drie-minuten-adempauze na een aangename of aangename gebeurtenis. Aandachtig zijn Heel wat zaken ontsnappen aan onze aandacht omdat we niet wakker genoeg zijn. Schrijf elke dag heel kort drie zaken (klein of groot) die je hebt opgemerkt, waar je aandacht bleef aan vasthaken. Zoek niet naar speciale zaken; zoek niet naar uiterst positieve of uiterst negatieve zaken. Open je aandacht gewoon voor de kleine dagelijkse gebeurtenissen die normaal gesproken aan je aandacht ontsnappen. Mogelijkheden: het horen van de vogels als je opstaat - de geur van eten - de opkomst van de zon - de merel die op het dak zit te fluiten - de geur van de natte herfstbladeren - het aanvoelen van het instrument dat je bespeelt - (Het schema van deze oefeningen heb ik ten dele overgenomen van Johan Vanhoutte, die op zijn beurt geïnspireerd werd door Mark Williams. De meditatie met een mantra is een eigen toevoeging die men niet vindt in Mindfulnesstrainingen.) 8

9 Huiswerkblad 9 Naam: Duid aan of je de oefening hebt gedaan. Noteer zaken die bij je opgekomen zijn en die je eventueel wil bespreken tijdens de volgende les. Dag/datum Oefening gedaan? Korte commentaar Dag 1 Dag 2 Dag 3 Dag 4 Dag 5 Dag 6 Dag 7 (De vormgeving van dit verslagblad heb ik overgenomen van Johan Vanhoutte, die op zijn beurt geïnspireerd werd door Mark Williams.) 9

Geworteld leven. Je weg gaan in de Geest van Jezus 14 JANUARI 2015

Geworteld leven. Je weg gaan in de Geest van Jezus 14 JANUARI 2015 Geworteld leven Je weg gaan in de Geest van Jezus 14 JANUARI 2015 Psalm 1 Gelukkig de mens Die vreugde vindt in de wet van de HEER en zich verdiept in zijn wet, dag en nacht. Hij zal zijn als een boom,

Nadere informatie

Het Jezusgebed. de woestijnvaders en het Jezusgebed

Het Jezusgebed. de woestijnvaders en het Jezusgebed Het Jezusgebed de woestijnvaders en het Jezusgebed deel 3... door abba Yvan De vader of de abba is een vergeestelijkt iemand die de ziel van de mens kent door zijn eigen ervaring. Hij hoeft niet noodzakelijk

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

Kleine gids voor christelijke meditatie

Kleine gids voor christelijke meditatie Kleine gids voor christelijke meditatie Kleine gids voor christelijke meditatie Oefeningen voor jezelf en het begeleiden van je groep Lex Boot Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer www.uitgeverijboekencentrum.nl

Nadere informatie

De rozenkrans... hoe bid je dat?

De rozenkrans... hoe bid je dat? De rozenkrans... hoe bid je dat? Wie naar de WJD in Keulen is geweest, heeft er zeker eentje gekregen: een WJD mini-rozenkrans. En wie er niet bij was, heeft misschien wel eens een rozenkrans zien liggen

Nadere informatie

Week 8: Mindful Yoga (praktijkoefening 5)

Week 8: Mindful Yoga (praktijkoefening 5) Week 8: Mindful Yoga (praktijkoefening 5) Zoals ondertussen duidelijk zal zijn, is het lichaam een heel belangrijke component voor het mediteren. Vorige week oefenden we ons in het zitten. Heel wat mensen

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Week 11: Met verbeelding mediteren op teksten: de Lectio Divina (praktijkoefening 8)

Week 11: Met verbeelding mediteren op teksten: de Lectio Divina (praktijkoefening 8) Week 11: Met verbeelding mediteren op teksten: de Lectio Divina (praktijkoefening 8) In de voorgaande twee weken beoefenden we de beeldmeditatie. Aan de hand van de beelden van de berg en het meer, spiegelden

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Week 5: Liggende meditatie - de bodyscan (praktijkoefening 2)

Week 5: Liggende meditatie - de bodyscan (praktijkoefening 2) Week 5: Liggende meditatie - de bodyscan (praktijkoefening 2) In Week 4 zetten we onze eerste stappen op de weg van de aandachtsbeoefening. De adem was daarbij ons hulpmiddel. Deze week focussen we ons

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

70 Zegenspreuken. om aandachtig en dankbaar te leven. Kick Bras tekst Anke Bras - van Oord - schilderijen

70 Zegenspreuken. om aandachtig en dankbaar te leven. Kick Bras tekst Anke Bras - van Oord - schilderijen 70 Zegenspreuken om aandachtig en dankbaar te leven Kick Bras tekst Anke Bras - van Oord - schilderijen Inleiding In dit boekje vind je 35 kaartjes met elk twee zegenspreuken. De kaartjes kunnen uit het

Nadere informatie

Presentatie van mijn scriptie Gij geeft het Uw beminden in de slaap gehouden op 24 oktober 2008 in het Titus Brandsma Memorial.

Presentatie van mijn scriptie Gij geeft het Uw beminden in de slaap gehouden op 24 oktober 2008 in het Titus Brandsma Memorial. Presentatie van mijn scriptie Gij geeft het Uw beminden in de slaap gehouden op 24 oktober 2008 in het Titus Brandsma Memorial. Inleiding Lieve mensen, Gij geeft het Uw beminden in de slaap,. zo luidt

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

GCL. engagement. Maria. juiste keuzes maken. spiritualiteit en gebed. God vinden in alles. Kerk. Gemeenschap van Christelijk Leven

GCL. engagement. Maria. juiste keuzes maken. spiritualiteit en gebed. God vinden in alles. Kerk. Gemeenschap van Christelijk Leven GCL Gemeenschap van Christelijk Leven Een christelijke wereldbeweging in Nederland De Gemeenschap van Christelijk Leven (GCL) is een wereldbeweging van leken geïnspireerd door de spiritualiteit van de

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 6 juli 2014, 3 e zondag van de zomer Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Ad Huetink Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Geloofsbelijdenis * (zie de drie voorbeelden) (Als de ouders een doopkaars hebben kan die nu worden aangestoken.)

Geloofsbelijdenis * (zie de drie voorbeelden) (Als de ouders een doopkaars hebben kan die nu worden aangestoken.) Overzicht van een doopviering, waarin de doop wordt gedaan door Nel Hogervorst van Kampen, pastoraal werker. Zij vindt het prettig als er niet zoveel tekst in het boekje staat, omdat zij dan kan improviseren.

Nadere informatie

De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst

De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst Deze rozenkrans mag je mooi inkleuren Het Rozenkransgebed Er zijn liedjes waarin eenzelfde zin steeds herhaald wordt. Zo is er ook een gebed met herhaling:

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel?

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel? In de serie Twee op de kansel Rabbijn Albert Ringer (Liberale joodse gemeente Rotterdam) Dr Christiane Berkvens-Stevelinck (Remonstranten Rotterdam) Thema: Wat is ons essentieel? Lezing : Deuteronomium

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Een Bekrachtigende Tijd van Ziele-Overgang voor Iedereen

Een Bekrachtigende Tijd van Ziele-Overgang voor Iedereen Een Bekrachtigende Tijd van Ziele-Overgang voor Iedereen Geschreven door auteur Geen Reacties Gepubliceerd: december 28th, 2013 Natalie Glasson Aartsengel Metatron, met Natalie Glasson Binnenin jouw wezen

Nadere informatie

Orde van dienst voor 13 juli 2014

Orde van dienst voor 13 juli 2014 OOSTERLICHTKERK HUIZEN Orde van dienst voor 13 juli 2014 Op reis met Iona Bij deze dienst heeft u een liedboek nodig Welkom door de ouderling van dienst Zingen lied 150a v: De wereld behoort toe aan God

Nadere informatie

Orde van dienst. Lieke Juliëtte van Elk. op 28 juni 2015. In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden:

Orde van dienst. Lieke Juliëtte van Elk. op 28 juni 2015. In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden: Orde van dienst op 28 juni 2015 In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden: Lieke Juliëtte van Elk Orgelspel Mededelingen We zingen uit Tussentijds: Lied 1 : 1, 2 en 3 2. Dit huis van hout

Nadere informatie

Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie?

Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie? Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie? door Nathan Wennegers Trefwoord: zelfkennis / meditatie 2015 Non2.nl Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever mag niets uit deze uitgave

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a)

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a) LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a) Bijbelstudie 6 Leven met lef Een vrouw voor Izak: op zoek naar de ware Jacob(a) Hervormde Gemeente van Enter Contact: Ds.

Nadere informatie

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente,

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Er wordt vandaag gedoopt de naam van een mensenkind wordt verbonden met die van God. In onze

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

OPENING VAN DE VIERING

OPENING VAN DE VIERING OPENING VAN DE VIERING KRUISTEKEN EN BEGROETING INLEIDING GEBED Pastor: Laat ons samen bidden tot God, in wiens Naam wij hier samengekomen zijn, en in wiens Naam deze kinderen zullen worden gedoopt. Heer

Nadere informatie

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk Witte Donderdag 24 maart 2016 19 uur in de Protestantse Zionskerk DEEL 1: DIENST VAN DE VOORBEREIDING Orgelspel: variaties op Mijn ziel, aanvaard uw luister (Crüger) Welkom en mededelingen door de ouderling

Nadere informatie

Orgelspel tijdens het orgelspel worden tafelkaarsen aangestoken. Bemoediging en gebed van toenadering:

Orgelspel tijdens het orgelspel worden tafelkaarsen aangestoken. Bemoediging en gebed van toenadering: DUINZICHTKERK zondag 13 oktober 2013 Viering Heilig Avondmaal Wijkgemeente Archipel-Benoordenhout voorganger ds.c. van Duinen ; ouderling van dienst: A. Timmer-Kortleve; diaken van dienst: Laméris-van

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest Pinksternoveen 1 PINKSTERNOVEEN De Pinksternoveen is het kerkelijk gebed om de werking van de Heilige Geest, dat wordt gebeden gedurende de negendaagse periode tussen Hemelvaart en Pinksteren. Een noveen

Nadere informatie

Galaten 4:4-7 - Genade

Galaten 4:4-7 - Genade Galaten 4:4-7 - Genade We hebben zopas twee kinderen, een zoon en een dochter, opgedragen aan onze Vader. Daar is niets vreemd aan; we bidden gewoon voor deze kinderen en bidden dat de ouders hun kinderen

Nadere informatie

Jaarthema NGK Dalfsen

Jaarthema NGK Dalfsen Jaarthema NGK Dalfsen Seizoen 2015-2016 Breng ons samen Verbonden van hart tot hart Aanvaard elkaar daarom ter ere van God, zoals Christus u heeft aanvaard Romeinen 15 vers 7 Jaarthema 2015-2016: Leven

Nadere informatie

LEZING (in het Nederlands en in het Engels) π Donderdag 18 maart 2010 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere

LEZING (in het Nederlands en in het Engels) π Donderdag 18 maart 2010 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere Als westerlingen en christenen voelen we ons soms sterk aangetrokken tot het mysterieuze Oosten. Wat trekt ons daar zo aan, waarom, en wat zijn de consequenties voor ons eigen geloof en cultuur? LEZING

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Programma groepsbijeenkomst Weg van Leven thema: Genade

Programma groepsbijeenkomst Weg van Leven thema: Genade Programma groepsbijeenkomst Weg van Leven thema: Genade Welkom en opening (10 min.) Deel 1: gesprek rond het thema (45 min.) gezamenlijk lezen van de inleidende tekst bij het thema uit het werkschrift

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I Preek Gemeente van Christus, De mooiste dingen in het leven kun je niet als erfernis wegschenken Let er maar eens op. De belangrijkste dingen zijn geen erfstuk. Zeker, je kunt mooie spulletjes erven. Of

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa Zeven hulpbronnen van vertrouwen Door: Carlos Estarippa Geïnspireerd door het boek van Bertie Hendriks Dagboek van de Ziel. De zeven levensfasen (Hendriks, 2013) wil ik in onderstaand artikel beschrijven

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

Week 9: Mediteren met beelden: de bergmeditatie (praktijkoefening 6)

Week 9: Mediteren met beelden: de bergmeditatie (praktijkoefening 6) Week 9: Mediteren met beelden: de bergmeditatie (praktijkoefening 6) Met de sessie van vandaag zijn we in het midden van de praktijkoefeningen van dit seminarie aangekomen. Tijd voor een korte terug- en

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur. Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver

Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur. Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver Thema: Onze Vader Aansteken van de kaars Staand zingen

Nadere informatie

De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit

De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit De Levensbron, Rilland Kerkdienst van Woord en Sacrament, zondag 14 februari 2016 Eerste zondag in de Veertigdagentijd: Invocabit Voorganger: ds. W. Lolkema Mmv van Gospelband Vision, Tholen De VOORBEREIDING

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

zondag 7 juni 2015 17.00 uur Pagina 1

zondag 7 juni 2015 17.00 uur Pagina 1 7 juni 17.00 uur G Zomer Amersfoort West en Oost Thema: Vrij- zijn o GK 171 Wees stil Stilte Votum Zegen Amen o Psalmen voor Nu 130 Gebed Bijbellezing: Genesis 1 : 26 2 : 3 o GK 174 Zo vriendelijk en veilig

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is bijzonder om te ontdekken, hoe veel overeenkomsten er zijn, tussen het verhaal van de opstanding zoals Matteüs dat vertelt, en het boek Daniël,

Nadere informatie

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8 Wie heeft de sleutel? Romeinen 8: 1 Dus wie in Christus Jezus zijn, worden niet meer veroordeeld. 2 De wet van de Geest die in Christus Jezus leven brengt, heeft u bevrijd van de wet van de zonde en de

Nadere informatie

Marcus 1:12,13 35-38. Jesaja 30:15-18. Gemeente van onze Here Jezus Christus

Marcus 1:12,13 35-38. Jesaja 30:15-18. Gemeente van onze Here Jezus Christus Marcus 1:12,13 35-38 Jesaja 30:15-18 Gemeente van onze Here Jezus Christus Het gebedsleven van Jezus is voor ons een wat onbekend terrein. Dat moet het ook wel een beetje blijven. Hoe Hij met zijn Hemelse

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Spiritueel dagboek Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Voorwoord: Een spiritueel dagboek 5 Waarom een spiritueel dagboek? 7 Om bewuster te leven en te handelen Aandachtspunten

Nadere informatie

Orde van de dienst. Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom

Orde van de dienst. Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom Orde van de dienst Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom Geroepen om op weg te gaan In deze dienst zal ds. Jan Minnema afscheid nemen van de Hervormde Gemeente Bennekom Voorganger: Ds. Jan Minnema Ouderling

Nadere informatie

Opstandingsteksten in de lijdenstijd (3/3) Johannes 12, 20-26 Marknesse, 25 maart 2012 ochtenddienst Thema: de graankorrel die moet sterven

Opstandingsteksten in de lijdenstijd (3/3) Johannes 12, 20-26 Marknesse, 25 maart 2012 ochtenddienst Thema: de graankorrel die moet sterven Opstandingsteksten in de lijdenstijd (3/3) Johannes 12, 20-26 Marknesse, 25 maart 2012 ochtenddienst Thema: de graankorrel die moet sterven Gemeente van onze Here Jezus Christus, De graankorrel die sterft

Nadere informatie

1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER

1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER Bijbels jongerenwerk 1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER Lezen: Johannes 15:1-6 Nadat Jezus met zijn discipelen was opgestaan van de gemeenschappelijke maaltijd, je kan dat lezen in

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Bijbelteksten Feest van Genade

Bijbelteksten Feest van Genade Week 1 Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar U, o God. (Psalm 42:2) Mozes sloeg steeds buiten het kamp, op ruime afstand ervan, een tent op die hij de ontmoetingstent noemde.

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Stilteviering zondag 6 september 2015. Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne. Gé Albers; Mc. 7, 31-37. Effeta! Ga open!

Stilteviering zondag 6 september 2015. Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne. Gé Albers; Mc. 7, 31-37. Effeta! Ga open! Stilteviering zondag 6 september 2015 Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne Gé Albers; Mc. 7, 31-37 Effeta! Ga open! Opening: Het evangelieverhaal van vandaag gaat over de genezing van een dove man met

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22

En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22 donderdag 1 januari Nieuwjaarsdag En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22 Gebouwd door God Vandaag slaan we de eerste bladzijde op van een nieuw jaar. Een

Nadere informatie

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens.

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens. Probleem: breuk tussen en mens Door onze keuze is er een breuk tussen en mens. maakte de mens omdat Hij een vriend wilde. Hij wilde aanhoudend contact met de mens. Hij gaf de mens een verrassend mooi leven.

Nadere informatie

Oecumenische geloofsgemeenschap Het Brandpunt

Oecumenische geloofsgemeenschap Het Brandpunt Oecumenische geloofsgemeenschap Het Brandpunt Zondag 24 april 2016 Thema: Hoop voor de kerk in Syrië en Irak Voorganger : Marten de Vries Welkom: Wiena Bakker Vleugel: Dick van der Niet m.m.v. de cantorij

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH - 19 april 2015 Hooglied 1. Laat heb ik u lief gekregen, O schoonheid, zo oud en zo nieuw Laat heb ik u lief gekregen!

Ontmoetingskerk, Laren NH - 19 april 2015 Hooglied 1. Laat heb ik u lief gekregen, O schoonheid, zo oud en zo nieuw Laat heb ik u lief gekregen! Ontmoetingskerk, Laren NH - 19 april 2015 Hooglied 1 Laat heb ik u lief gekregen, O schoonheid, zo oud en zo nieuw Laat heb ik u lief gekregen! En gij waart binnen en ik was buiten, en daar zocht ik u

Nadere informatie

Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7

Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7 Zondag 24 april 2016 - Verlangen naar liefde Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7 Enige discussie in de afgelopen week aan de keukentafel. Kunnen we dit lezen?

Nadere informatie

Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt

Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt 15/10/2008 BEGROETING (door de priester) Sofie : Welkom, lieve Vital. Maandenlang hebben we naar jou komst uitgekeken. Vol verwachting, vol hoop en zeker vol liefde. Iedere

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

Week van gebed voor de eenheid. Zondag 17 januari 2016. Remonstrantse kerk 10.30 uur

Week van gebed voor de eenheid. Zondag 17 januari 2016. Remonstrantse kerk 10.30 uur Week an gebed oor de eenheid Zondag 17 januari 2016 Remonstrantse kerk 10.30 uur Marc Chagall, Mozes geeft de wet aan het olk, litho, 1966 RUST EN ORGELSPEL Na binnenkomst cortège orgelspel Welkom en

Nadere informatie

De monastieke traditie

De monastieke traditie ABDIJ ROOSENBERG PROGRAMMA VOORJAAR 2014 De monastieke traditie Een reeks van activiteiten is erop gericht om het psalmgebed, meditatie en lectio divina te beoefenen. Zo (her)ontdekken we deze gebedsvormen,

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 17 januari 2016 Gebedsdienst voor de eenheid Dienst voorbereid door de Raad van Kerken Lemele - Lemelerveld Thema: Ga terug naar Start Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring )

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

WAT WATER ER TOE DOET

WAT WATER ER TOE DOET WAT WATER ER TOE DOET oktober 2010 3- Gedoopt en daarna Daarna begint de opvoeding en daarbij het proberen duidelijk te maken wie God is en hoe je op een goede manier met Hem kunt leven. Dat is natuurlijk

Nadere informatie

Gebed om te gedenken. Gebed van lofprijzing. Gebed na Hemelvaart. Gebed op de levenszee

Gebed om te gedenken. Gebed van lofprijzing. Gebed na Hemelvaart. Gebed op de levenszee Gebed van lofprijzing Gebed om te gedenken Ik dank U, grote God, dat Gij de Vader zijt die mij te boven gaat, de Zoon die mij terzijde staat, de Geest die in mij bidt en smeekt. Heer, onze God, op deze

Nadere informatie

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 1

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 1 Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 1 Bijbelstudies voor de Bruggroepen van de protestantse gemeente De Brug in Amersfoort, seizoen 2012-2013 Schrijvers: Iwan Dekker, Leantine Dekker,

Nadere informatie

Week 10: Mediteren met beelden: de meermeditatie (praktijkoefening 7)

Week 10: Mediteren met beelden: de meermeditatie (praktijkoefening 7) Week 10: Mediteren met beelden: de meermeditatie (praktijkoefening 7) De bergmeditatie van de vorige praktijkoefening liet ons toe te experimenteren met de houding van standvastigheid, stilte en kalmte.

Nadere informatie

De eerste liefde van God

De eerste liefde van God De eerste liefde van God Trouwpreek over 1 Johannes 3:16 (ds. Jos Douma) gehouden in de trouwdienst van Jeroen en Marjoke Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is

Nadere informatie

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer!

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer! WILHELMINAKERK SOEST 27 september 2015 Voorganger: Ambtsdrager: Lector: Organist: ds. Sj. van der Zee, Gorinchem Fred Heidinga, Dênise Smit Loes Paul Theo van der Woude OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie