Inhoudsopgave. 1 Ketendenken. 2 Wie is Bavaria. 3 Onze doelen. 4 Hoe ziet ons speelveld eruit? 5 Segmentatie naar onze vijf pijlers.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. 1 Ketendenken. 2 Wie is Bavaria. 3 Onze doelen. 4 Hoe ziet ons speelveld eruit? 5 Segmentatie naar onze vijf pijlers."

Transcriptie

1 MVO verslag 2013

2 Inhoudsopgave 1 Ketendenken 1.1 Stakeholders Dialoog in Wie is Bavaria 2.1 Voorwoord Ethisch gedrag & compliance Strategie, visie en beleid 10 3 Onze doelen 4 Hoe ziet ons speelveld eruit? 4.1 Bavaria internationaal Hoe wij MVO borgen 17 5 Segmentatie naar onze vijf pijlers 5.1 Zorg voor mens & omgeving Verantwoord omgaan met water Zuinig met energie Duurzaam ketenbeheer Verantwoord alcoholgebruik 41 6 Brouwproces 7 Dilemma s 8 Colofon 9 Bijlagen Bijlage 1: De Bavaria organisatie 52 Bijlage 2: Verslag, scope en verantwoording 56 Bijlage 3: Stakeholder engagement 58 Bijlage 4: Milieu data 60 Bijlage 5: Sociale data 63 Bijlage 6: GRI Index 70 Bijlage 7: Afkortingen en begrippen 79 Bijlage 8: Certificaat Lloyds 81 2

3 1 Ketendenken 1.1 Stakeholders Als familiebedrijf is lange termijn denken en duurzaam ondernemen voor ons vanzelfsprekend. Daar is de zorg voor de samenleving en onze stakeholders een integraal onderdeel van. Bavaria opereert binnen een groter geheel; onze keten. We zijn ons ervan bewust dat we in die keten ook samen met anderen het verschil kunnen maken. Daarom zijn en blijven wij in gesprek met partners en belanghebbenden en vervullen onze stakeholders een sleutelrol in onze bedrijfsvoering. Samen vormen we een beeld van Bavaria s rol in de maatschappij en de mogelijkheid om daar zo optimaal mogelijk invulling aan te geven. Onze visie: zonder stakeholders geen Bavaria Tot onze stakeholders rekenen we onder meer klanten,, leveranciers, omwonenden, maatschappelijke organisaties, de familie Swinkels, dochterondernemingen/deelnemingen, brancheverenigingen en overheden. Maar ook het algemene publiek zien we als stakeholder. We zijn van mening dat onze stakeholders essentieel zijn voor ons voortbestaan en voor het succes van de duurzame weg die we ingeslagen zijn. Door de dialoog aan te gaan, kunnen we samen met andere partijen de optimale oplossingen voor een duurzame bedrijfsvoering vinden. Daarnaast vertaalt de mate waarin wij de wensen van onze stakeholders beantwoorden zich direct (bijvoorbeeld klanten) en indirect (zoals maatschappelijke organisaties) terug in onze verkopen. Onze stakeholders bepalen dus ook ons bestaansrecht als bedrijf. De dialoog met stakeholders is een belangrijk instrument dat ons helpt om de verwachtingen van stakeholders in kaart te brengen en er aan te voldoen. Door het gesprek aan te gaan kunnen we de positieve impact van Bavaria op de maatschappij vergroten en tegelijkertijd het voortbestaan van ons bedrijf garanderen. De verwachtingen die anderen van ons hebben, helpen ons bij het stellen van de juiste prioriteiten en het nemen van beslissingen. Daarnaast vergroot het onze transparantie richting de samenleving en biedt het kansen voor nieuwe vormen van samenwerking, innovatie samen met partners en het samen bereiken van doelen. De case studies met onze transporteur Van den Heuvel en onze verpakkingsleverancier Papier-Mettler laten goed zien wat de resultaten van actieve samenwerking met partners kunnen zijn, evenals de resultaten van de dialoog in We zijn dan ook altijd op zoek naar nieuwe partners. De stakeholderdialoog is een belangrijke vorm van input voor ons MVO beleid. Waar nodig passen we dit aan op basis van de resultaten en conclusies uit de dialoogsessies. Meer informatie over onze stakeholders vindt u hier. 3

4 1.2 Dialoog in 2013 Branche-initiatieven We zijn actief lid van het branche-initiatief De Nederlandse Brouwers, de overkoepelende organisatie die de belangen behartigt van acht in Nederland gevestigde bierbrouwerijen. Duurzaamheid is een van de belangrijkste thema s. We richten ons op het ontwikkelen van een MVO aanpak op brancheniveau. Op de Dag van de Duurzaamheid 2013 werd het magazine De Brouwers van Morgen gepresenteerd, waarin brouwers en andere stakeholdersverhalen vertellen op basis van de gezamenlijke doelstellingen van De Nederlandse Brouwers voor verantwoorde bierconsumptie en duurzaamheid. Wij vertellen er over ons Boer Bier Water project. In onze dialoog met De Nederlandse Brouwers stonden naast de MVO profilering van de bierbranche ook de energiebenchmark en milieubelastingen centraal afgelopen jaar. Met twee andere branche-initiatieven, de Vereniging Industriewater (VIW) en de Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW), hebben we afgelopen jaar ook gesproken over milieubelastingen, en water- en energiegebruik. Hier gaat het voornamelijk om het uitwisselen van best practices. Daarnaast heeft het VEMW een lobbyfunctie en zijn de verenigingen gesprekspartner voor de overheid. Leveranciers & transporteurs Met leveranciers van verpakkingsmaterialen hebben we verdere stappen gemaakt in het verduurzamen van onze verpakkingen. We gingen actief het gesprek aan met blikleveranciers en karton- en folieleveranciers. We hebben een nieuwe stap gezet in het gezamenlijk opstellen van doelstellingen rondom MVO aspecten van verpakkingen. Lees hier hoe een van onze folieleveranciers onze samenwerking ziet. We hebben een goede en nauwe samenwerking met onze transporteurs Simon Loos en Van den Heuvel, vooral in onze Lean & Green projecten. Met hen hebben we in 2013 verder gewerkt aan het inzetten van Euro 6 verwachtwagens, het overstappen op alternatieve brandstof zoals aardgas en groengas, het uitwerken van doelstellingen rondom brandstof- en CO 2 uitstoot beperking maar voornamelijk aan het onderzoeken van de mogelijkheden rondom backhauling en de inzet van eco-combi s. Lees hier de terugblik op onze samenwerking van een van onze transporteurs. In 2013 focusten we ons ook op de dialoog en samenwerking met grondstofleveranciers. Het verduurzamen van de gerst en hop die we gebruiken, staat hoog op de agenda. Samen met Holland Malt keken we naar de mogelijkheden voor het verduurzamen van onze gerstinkoop en de gerstteelt in Frankrijk. Daarnaast speelt Holland Malt een belangrijke rol in het Boer Bier Water project. Lees meer over de uitkomsten van onze gesprekken met leveranciers en transporteurs in Duurzaam ketenbeheer: sleutel tot succes. Buurtgenoten Een bijzondere samenwerking die in 2013 goed vorm heeft gekregen is met vergelijkbare, niet concurrerende bedrijven zoals Mars en Heinz, in het opzetten van onze Lean& Green barge project. Maanden verkennen, overleggen en afspraken maken hebben geleid tot een innovatief transportsysteem dat verschillende transportvormen, zoals spoor en water, met elkaar combineert. Lees er hier meer over. Lokale initiatieven Het grootste, multi-stakeholder project dat we lokaal uitvoeren is Boer Bier Water. Hier werken we samen met de ZLTO Laarbeek, Waterschap Aa en Maas, Holland Malt, Rijkswaterstaat, Rabobanken natuurlijk de boeren. Maar er zijn meer lokale organisaties waar we mee praten en samenwerken, zoals met Dorpsinitiatief Lieshout en IVN / Laarbeeks landschap, over de inrichting van de omgeving van de brouwerij. Ook op andere onderwerpen nemen we het initiatief tot overleg met lokale partijen; zo hebben we in 2013 twee sessies georganiseerd met GGD / Novadic regio Helmond, politie, de gemeente en maatschappelijk werk organisaties om ervaringen en ideeën uit te wisselen rondom verantwoord alcohol gebruik van jongeren. Daarnaast is er onze samenwerking met de lokale organisatie Atlant Groep; wij bieden arbeidsplaatsen voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt en Atlant helpt ons de juiste arbo-omstandigheden te creëren. Lees er hier meer over. 4

5 Klanten We hebben afgelopen jaar extra ingezet op de dialoog met onze klanten. Zo spraken we met een grote Europese retailer specifiek over hun voortgang op het gebied van MVO en hun verwachtingen van ons. Ook in reguliere overleggen was MVO regelmatig onderwerp van gesprek. We merken dat we steeds vaker gevraagd worden gedragscodes te ondertekenen, verklaringen af te leggen of specifieke informatie aan te leveren. We stellen ons proactief op, bijvoorbeeld door actieve implementatie van en communicatie over ons ISO managementsysteem, zodat we aan deze behoeften kunnen blijven voldoen. Een bijzondere dialoog die we in 2013 startten, is met een aantal grote Zuid-Afrikaanse retailers. Samen zetten we een project op rondom het tegengaan van het stropen van neushoorns, en het alcoholmisbruik in de natuurparken. Lees er hier meer over. Consumenten We zijn altijd op zoek naar manieren om onze consumenten beter te bereiken en meer te betrekken bij ons MVO beleid en onze activiteiten. Vorig jaar vroegen we schijfster Renske de Greef een verhaal te schrijven bij ons MVO verslag. Hier werd goed op gereageerd en het boek is ca maal gedownload. Dit jaar nodigen we consumenten nog dichterbij uit. Het verslag heeft de vorm van een online omgeving gekregen, is direct gelinkt aan onze consumentensite, en heeft een interactieve stakeholderomgeving waar we uitnodigen tot reacties en vragen. Ook bij de dilemma s vragen we specifiek om input van consumenten. We hopen zo het bewustzijn van de consument en het imago van Bavaria verder te versterken. Medewerkers Onze worden structureel betrokken bij belangrijke bedrijfsontwikkelingen. In 2013 zijn onze en de OR actief geweest in het verder vormgeven en implementeren van het Masterplan Veiligheid en het driejarige Masterplan Kwaliteit. Ook zijn betrokken in het verbeteren van ons afvalbeheer en het (her)opstellen van ons opleidingsbeleid. Daarnaast bevragen we ze regelmatig over de uitvoering van de activiteiten rondom ons programma Duurzame Inzetbaarheid, zoals na het afronden van een personal fitness programma of cursus stoppen met roken. De reacties zijn overwegend positief en we zien dat de sportieve kant van het personal fitness programma aanstekelijk werkt. In 2013 zijn we, o.a. naar aanleiding van de CAO-onderhandelingen, gestart met een onderzoek naar de interne communicatie. Vanuit de analyse die bestond uit interviews, een enquête en discussiebijeenkomsten met directie, managers en kunnen we concluderen dat er behoefte is aan een sterke verbetering van de interne communicatie. We hebben in samenspraak met de directie een communicatieplan ontwikkeld dat vanaf 2014 vorm moet gaan geven aan de basis, de structuur en de middelen van de interne communicatie. Onderdeel van het communicatieplan is het implementeren van een geheel nieuw intranet. Het blijft een uitdaging onze actief betrokken te krijgen en houden bij MVO. We communiceren het belang van MVO naar onze via diverse kanalen, zoals de Bavariant en de nieuwjaarsspeech van directievoorzitter Jan-Renier Swinkels, en geven via verschillende kanalen (de OR, werkoverleg, maar ook direct met de MVO-manager) de ruimte om opmerkingen en ideeën te delen. We merken echter dat deze ideeën door de jaren heen wat minder worden en dat de respons hoger is als we actief te betrekken bij specifieke lopende projecten, zoals de vernieuwing van het intranet. Gemeente Laarbeek We werken graag en goed samen met de Gemeente Laarbeek. Dit jaar hebben we de gemeente vooral gesproken over het verbeteren van lokale infrastructuur, het verdiepen van het Wilheminakanaal, de Watermaand en het project Laat je niet flessen. Juni Watermaand is een jaarlijks initiatief van de gemeente. Het doel is om inwoners van de gemeente Laarbeek bewust te maken van het belang van (schoon) water. Bavaria is een van de hoofdsponsors van de Watermaand. In 2014 willen we hierin een actieve rol spelen, door het organiseren van een fietstocht langs de Boer Bier Water projecten. Voor Laat je niet flessen hadden we grootse plannen voor 2013 met Het Laarbeek Experiment. Omdat dit idee kostentechnisch niet haalbaar bleek, zijn we terug naar de tekentafel gegaan. We blijven samen met de gemeente naar effectieve invullingen voor Laat je niet flessen zoeken. 5

6 Conclusie De stakeholdergesprekken en informatie van 2013 bevestigen dat we op de juiste weg zijn met MVO en dat we de afgelopen jaren de juiste onderwerpen hebben geadresseerd. Om MVO in de komende jaren nog sterker met de kern van onze bedrijfsactiviteiten te verweven en onze ambities ook op de lange termijn verder te versterken, werken we aan een nieuw MVO masterplan. De basis daarvoor blijft ISO Daarbinnen werken we onze speerpunten, visie, beleid en doelstellingen opnieuw uit. De stakeholdergesprekken zorgen deels voor de invulling daarvan, maar deels zullen we ook na de introductie van het plan, waarin samenwerking een belangrijk aspect is, met onze stakeholders om tafel zitten om concreet invulling te geven aan nieuwe activiteiten. In 2014 willen we onze dialoog met stakeholders intensiveren. Daarbij staat MVO centraal. Meer informatie over onze stakeholders vindt u in bijlage 2. 6

7 2 Wie is Bavaria 2.1 Voorwoord We kijken terug op een bewogen Een jaar waarin we te maken kregen met grote uitdagingen. Maar ook een jaar waarin we goede stappen richting de toekomst hebben gezet. Niet alleen financieel, maar ook op sociaal en milieugebied. Voor u ziet u ons eerste online verslag, waarmee we door middel van een heldere, transparante en Bavariaanse communicatie het grote publiek ons verhaal willen vertellen. We willen u inzicht geven in onze visie op maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en u laten zien hoe wij dat binnen ons bedrijf tot uiting brengen met onze vijf MVO thema s Zorg voor mens en omgeving, Verantwoord omgaan met water, Energie en klimaat, Duurzaam ketenbeheer en Verantwoord alcoholgebruik. Op deze manier delen we graag onze belangrijkste ontwikkelingen met u, hopen we dat wij u inspireren en dat u ons omgekeerd ook inspireert. Want duurzaam worden doe je niet alleen, maar samen. Dat weten wij als geen ander. Terugblik op 2013 Wij hebben last gehad van de zwakke Europese economie. Alhoewel die enigszins is gestabiliseerd, realiseren we hier 70% van onze omzet en is de invloed dus groot. Ondanks tegenslagen hebben we het biervolumeniveau van 2012 weten vast te houden op 5,8 miljoen hectoliter. Ons nettoresultaat is in bepaalde regio s echter gedaald als gevolg van onder druk staande marges. Op het gebied van MVO hebben we meerdere successen behaald in 2013, veelal samen met onze stakeholders, waaronder leveranciers. Zo startten we een samenwerking met Atlant Groep, een netwerkorganisatie op het gebied van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid. Inmiddels werken 8 van Atlant op onze verpakkingsafdeling. Lees er hier meer over. Samen met onze transporteur Van den Heuvel zijn we een pilot gestart met aardgasvrachtwagens (zie hierover meer in de case studie). Tot dusverre is deze succesvol. Met Mars begonnen we aan een ontdekkingsreis, Lean & Green barge genaamd, met als doel het van de weg halen van containertransporten. Het vervoer over binnenwater is niet alleen beter voor het milieu, maar lost ook fileproblemen en overlast in dorpskernen op. We hebben al 1400 containers van de weg kunnen halen. Lees er meer over in het onderdeel Duurzaam ketenbeheer. Het project Boer Bier Water wordt steeds succesvoller. Samen met veel (lokale) partijen pakken we lokale problemen aan. Zoals verdroging. In 2013 sloten we het seizoen samen af met een traditioneel oogstfeest. We zien ook nog uitdagingen, niet alles loopt zoals gepland. In 2013 registreerden we 19 ongevallen met verzuim, gelijk aan We willen dit aantal laten dalen naar 0 in Ons nieuwe Masterplan veiligheid moet ons hierbij gaan helpen. Lees er hier meer over. 7

8 Vooruitkijken naar 2014 Wij verwachten dat de biermarkt het komende jaar weer aan zal trekken en dat ons nettoresultaat in 2014 weer zal gaan groeien. De eerste positieve signalen hiervoor zijn al zichtbaar. Onze strategie biedt ons voldoende kansen voor de toekomst, die we dan ook met vertrouwen tegemoet gaan. We hebben in 2013 wederom veel geïnvesteerd in de toekomst en bij kunnen dragen aan een betere omgeving. We kijken uit naar een duurzaam We hopen dat u geniet van ons nieuwe online verslag en nodigen u van harte uit ons uw ideeën, opmerkingen suggesties voor verbetering met ons te delen. In 2014 wacht ons de grote uitdaging om onze bedrijfsstrategie en MVO strategie op elkaar aan te sluiten. Daartoe introduceren we in de loop van 2014 ons nieuwe MVO Masterplan, waarin we opnieuw kijken naar onze leidende principes op MVO gebied. Ook gaan we onze ambities en doelstellingen herijken en aanscherpen. Op milieugebied richten we ons op verdere verbetering. Op de opschaling van het barge initiatief, waarin we samen met Mars de mogelijkheden van het transport over binnenwater benutten. Door ook onze goederenstromen richting Italië over binnenwater naar Rotterdam te vervoeren, hopen we jaarlijks nog duizend extra containers van de weg te halen. Ook hopen we samen met onze partner Van den Heuvel een proef in België te starten met extra lange vrachtwagens, zogenaamde ecocombi s. Op personeelsvlak blijft veiligheid een onverminderd belangrijk speerpunt. In 2014 gaan we ons nieuwe veiligheidregistratiesysteem SMILE op grotere schaal testen binnen ons bedrijf. Ook blijven we onze met verschillende initiatieven stimuleren om een gezonde levensstijl na te streven. Directie Bavaria Ing. J.R.A.S.E. Swinkels, voorzitter P.J.F. Swinkels Ir. C.A.S. Swinkels Drs. F.A.M. Swinkels Drs. P-J.J.M. Swinkels Mr. drs. J.P. van der Veen 26 juni 2014 Lieshout 8

9 2.2 Ethisch gedrag & compliance We voldoen aan verplichtingen We vinden het vanzelfsprekend dat we ons houden aan alle eisen op het gebied van arbo, milieu en voedselveiligheid. Deze eisen houden we structureel in kaart middels ons management systeem. Bavaria houdt in het kader van ISO en een register wet- en regelgeving bij, waar alle voor onze organisatie relevante wet- en regelgeving in opgenomen zijn. Het register wordt jaarlijks geactualiseerd. In 2013 werd het uitgebreid met onder andere de inkoop en verkoop van alcoholische dranken, integer handelen en het voorkomen van legionella besmettingen. Eén van onze grootste verantwoordelijkheden is informatievoorziening aan consumenten. Voor al onze producten gelden regels voor etiketten en labels. In onze communicatie naar consumenten is de Reclamecode voor Alcoholhoudende drank leidend. Bavaria voldoet aan al deze regels. Ook communiceren we over de voedingswaarde van al onze producten. Vragen van consumenten over ingrediënten of andere productinformatie, worden door de afdeling Consumenten Service beantwoord. Geen overtredingen Er zijn in 2013 geen overtredingen geconstateerd van wet- en regelgeving die hebben geleid tot officiële waarschuwingen of boetes. Wel is er een incident geweest waarin een chauffeur de arbeidstijdenwet niet heeft nageleefd. We hebben hierop maatregelen genomen om soortgelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. Deze maatregelen hebben we intern geverifieerd tijdens een audit. In 2013 rapporteerden we proactief aan de toezichthouders over dode vissen in de Goorloop, waar een gedeelte van ons gezuiverde afvalwater wordt geloosd. Het incident bleek het gevolg te zijn van een overschuimende tank. Na een heftige regenbui kwam het schuim in het schoonwater riool terecht. We namen correctieve en corrigerende maatregelen om nieuwe problemen te voorkomen. We verbeterden onze compliance manual We hebben al een aantal jaren een compliance manual voor ons bedrijf en onze. Deze manual focust op integriteit en mededinging en wordt in 2014 uitgebreid en verbreed. Eerlijk handelen is tot speerpunt benoemd. Onze uitgangspunten zijn niet alleen gebaseerd op bestaande normen en wetgeving, maar ook op onze eigen normen en de verwachtingen van stakeholders. Daarmee gaan we verder dan wat wettelijk wordt voorgeschreven. Alle betrokken, voornamelijk in commerciële functies, ontvangen vanaf 2014 training over de nieuwe compliance manual. We oriënteren ons op nieuwe initiatieven We hebben ons in 2013 georiënteerd op het Supply Chain Initiative. Dit is een Europees initiatief wat door producenten en afnemers ondertekend kan worden en wat oneerlijke handelspraktijken tegengaat. We willen ons in 2014 bij dit initiatief gaan aansluiten en onderzoeken of onze organisatie hierop aanpassen waar nodig. Doelen 2014 Afronden en implementeren van de hernieuwde compliance manual Geven van trainingen over de nieuwe compliance manual aan alle betrokken 9

10 2.3 Strategie, visie en beleid Duurzame koploper worden en blijven Als familiebedrijf zit duurzaam ondernemen ons in het bloed. We werken volgens de filosofie dat we de brouwerij in bruikleen krijgen van onze kinderen en kleinkinderen. Dat betekent dat we over de generaties heenkijken en investeren in duurzaam ondernemen, zodat we het bedrijf op de best mogelijke manier door kunnen geven aan de volgende generatie. Het is onze ambitie om in onze sector een duurzame koploper te worden en te blijven. We willen vooroplopen op het gebied van duurzame innovaties en ondernemend blijven met een goede balans tussen mens, milieu en marge (people, planet en profit). We zoeken bewust naar een optimale bijdrage aan de maatschappij, vanuit onze overtuiging dat we een grote toegevoegde waarde voor de samenleving kunnen hebben. Zorg voor mens en omgeving Verantwoord omgaan met water Energie en klimaat Duurzaam ketenbeheer Verantwoord alcoholgebruik. Trias Bavarica in 2013 De invulling van de MVO thema s is gebaseerd op de Trias Bavarica die we in 2010 vormgaven. Deze set van principes houdt in dat we: 1. Een bewuste keuze maken voor de activiteiten die we uitvoeren; de zuinigste manier kan zijn een activiteit niet te doen 2. Als we een activiteit doen dan willen we deze zo duurzaam mogelijk uitvoeren 3. Het deel van de activiteit dat niet duurzaam uitgevoerd kan worden, voeren we zo efficiënt mogelijk uit. Samenwerking is de spil Alles draait om samenwerking met onze interne en externe stakeholders. We werken samen aan een sterk, innovatief en ondernemend Bavaria en gaan actief in dialoog met de buitenwereld om samen de optimale oplossingen voor een duurzame bedrijfsvoering te vinden. Het is onze overtuiging dat we alleen het maximale uit onszelf kunnen halen en uit de manier waarop wij waarde toevoegen aan de samenleving, als we ook de dialoog aan gaan met al onze stakeholders. We baseren ons op ISO Ons MVO beleid is gebaseerd op de ISO richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en op risico s en mogelijkheden van MVO voor de uitwerking van de bedrijfsstrategie. De vijf centrale thema s In dialoog met onze stakeholders en de organisatie, hebben we in 2011 vijf thema s benoemd die samen de spil van ons MVO beleid vormen: Next level van MVO De Trias Bavarica is sinds 2010 leidend geweest bij al onze activiteiten en investeringen. In 2013 zijn we tot de conclusie gekomen dat onze Trias Bavaria niet ons enige leidende principe moet zijn op MVO gebied. Het is onze ambitie om in 2014 een nieuw MVO Masterplan op te stellen, waarin de MVO ambities en doelen worden herijkt, aangescherpt en gekoppeld worden aan de bedrijfsstrategie. In het Masterplan worden ook onze leidende principes benoemd. Naar verwachting wordt het plan halverwege 2014 afgerond. Met ons nieuwe MVO beleid willen we maatschappelijk verantwoord ondernemen binnen Bavaria naar het volgende niveau tillen. Daarbij hoort een extra focus op de onderwerpen waar onze impact het grootst is en wij een positieve bijdrage kunnen leveren. Voor Bavaria zijn dat duurzame grondstoffen en verpakkingen en een duurzame logistiek. We versterken onze MVO communicatie We willen ons MVO beleid dat gestoeld is op ISO 26000, beter richting consumenten en andere stakeholders communiceren. Dat doen we door MVO ook duidelijk aan onze consumentenwebsite te verbinden en door een nieuwe, digitale en interactieve omgeving voor ons verslag te maken. We willen meer en meer de verbinding met Facebook en Twitter zoeken om ons MVO beleid beter te belichten. 10

11 3 Onze doelen Onze doelen Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 en verder Onze organisatie Stakeholderdialoog Onze Vernieuwen van de managementsystemen van voedselveiligheid, veiligheid en kwaliteit om MVO nog meer te integreren. Start implementatie ISO Stakeholders meerdere jaren niet gesproken, opnieuw interviewen (bv. NGO's, omwonenden). Iedere medewerker eens in 3 jaar uitnodigen voor een PMO. Intensiveren van het project "duurzame inzetbaarheid"; door het opzetten van een inzetbaarheidcockpit. Voortzetten personal trainer project en programma stoppen met roken. Aanbieden gezond voedsel aan. Uitbreiden werkplekonderzoek. Reductie verzuimpercentage naar 4,5% in Managementsystemen zijn aangepast en werken in de praktijk Managementsysteem voor kwaliteit en voedselveiligheid bevat elementen uit ISO en is gecertificeerd volgens de IFS norm Veel stakeholders gesproken of openbare informatie van stakeholders geanalyseerd (zie hoofdstuk 1 stakeholders) PMO is uitgevoerd. Projecten voor stoppen met roken en aanbieden gezond voedsel zijn ook uitgevoerd. De fysiotherapeut is actief betrokken bij de inrichting van werkplekken. Ziekteverzuim was 4,9%. Nieuw masterplan MVO opstellen op basis van ISO De MVO activiteiten beter aan laten sluiten bij de algemene bedrijfsvisie. Managementsysteem aansluiten bij klanteneisen en in 2014 en 2015 certificeren op basis van IFS. Verwachtingen van stakeholders gebruiken voor opstellen nieuw masterplan MVO. Dialoog met stakeholders wordt voorgezet. PMO wordt voorgezet. Duurzame inzetbaarheid blijft belangrijk thema bij het personeelsbeleid. Reductie verzuimpercentage naar 3,98% in

12 Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 en verder Nul ongevallen met verzuim (eigen werknemers) in 2015 lokatie Lieshout, maximaal 9 in Implementatie van het Masterplan Veiligheid in ongevallen met verzuim was 6. Masterplan veiligheid is opgezet. Stuurgroep veiligheid is actief. Nul ongevallen met verzuim (eigen werknemers) in 2015, maximaal 6 in Via diverse projecten (o.a. duurzame inzetbaarheid, energiebesparing) willen we uit dagen. De inzet van van Stichting ORO continueren. Starten met van de Atlant groep. Projecten lopen door. Voor het succes van deze projecten is interne communicatie van groot belang. De samenwerking met ORO is gecontinueerd. Met Atlant zijn we gestart met een groep die in het warehouse werkzaamheden uitvoerden. Via diverse projecten (o.a. duurzame inzetbaarheid, energiebesparing) willen we uit blijven dagen. Interne communicatie wordt verbeterd, worden hier actief bij betrokken. De inzet van van Stichting ORO en Atlant continueren. Verbreden compliance manual met focus op eerlijk handelen. Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 Duurzaam ketenbeer en duurzame productontwikkeling Uitbreiding van de leveranciersgedragscode bij grondstofleveranciers en leveranciers van niet product gerelateerde materialen en diensten. 80% van grondstofleveranciers (gerst, mout, hop en aromas) scoort in 2020 minimaal 80% van de maximale duurzaamheidscore. 20% CO 2 equivalent reductie op verpakkingen in 2020 (t.o.v. 2008). Reductie van ca. 35% CO 2 uitstoot op transport t.o.v in > 50% van de grondstof en verpakkingsleveranciers hebben de code of conduct onderschreven'. Overleg tussen Holland Malt en grote coöperaties over verduurzaming van de gerstteelt. Afspraken gemaakt met leveranciers over nieuwe verpakkingen. Diverse projecten gestart om milieu-impact van verpakkingen te verminderen. Doelstelling is vertaald naar het behalen van de Lean and Green star award. Deze is gerealiseerd en wordt begin 2014 uitgereikt. Verdere uitbreiding van de leveranciersgedragscode bij grondstofleveranciers en leveranciers van niet product gerelateerde materialen en diensten. Opstellen van een concrete lijst duurzaamheidscriteria voor alle grondstoffenleveranciers. Toetsen van alle gerstcontracten aan duurzaamheidscriteria. Toetsing van alle grondstof- en verpakkingsleveranciers op duurzaam transport. 80% van grondstofleveranciers (gerst, mout, hop en aromas) scoort in 2020 minimaal 80% van de maximale duurzaamheidscore. 20% CO 2 equivalent reductie op verpakkingen in 2020 (t.o.v In 2014 afspraken actief blijven volgen. Handhaven of verbeteren niveau Lean and Green star. Uitvoeren van projecten om milieu-impact van transport te verminderen. 12

13 Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 Water Top 3 positie in de wereldwijde benchmark voor watergebruik bij brouwerijen vanaf Reductie watergebruik met 2-5% per liter bier p/jr. Op biologische wijze voldoen aan wettelijke eisen voor fosfaatemissies van 0,5 milligram per liter vanaf Duurzaam gebruik van waterbronnen met minimale verdrogingseffecten en schoon grondwater. Er is geen waterbenchmark geweest in Watergebruik is toegenomen door de toename in kleine productiebatches (van 3,3 naar 3,5 l/l). Nereda proeven zijn opgeschaald. Systeem is getest onder praktijkomstandigheden en voldoet niet aan de verwachtingen. Alternatieven worden onderzocht. Verdrogingseffecten zijn meegenomen in het project Boer Bier Water. Top 3 positie in de wereldwijde benchmark voor watergebruik bij brouwerijen vanaf Reductie watergebruik met 2-5% per liter bier p/jr. Op biologische wijze voldoen aan wettelijke eisen voor fosfaatemissies van 0,5 mg/liter vanaf Fosfaatemissie ook onderbrengen in het project Boer Bier Water. Duurzaam gebruik van schone waterbronnen met minimale verdrogingeffecten. Voortzetten Boer Bier Water. Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 Energie Top 3 positie in wereldwijde benchmark voor energie-efficiency bij brouwerijen vanaf 2016 Op het gebied van energie de zuinigste brouwerij ter wereld in 2020 Minimaal 2% vermindering van specifiek energiegebruik (MJ/hl) per jaar tot 2020 Energieverbruik in de keten zichtbaar maken en verminderen Aandeel energie van duurzame bronnen significant vergroten, o.a. studie naar verhoging biogasopbrengst (2013) Bavaria behoort tot de wereldtop in de benchmark voor energie-efficiency bij brouwerijen Het specifiek energiegebruik is gelijk gebleven (127 MJ/hl) Het specifieke energieverbruik is gelijk gebleven (127 MJ/hl). Door middel van het project Blue Horeca gaf Bavaria ondernemers advies en inzicht in hun energieverbruik. Project is tijdelijk gestopt. Toename opbrengst biogasinstallatie is niet gerealiseerd. Door groot onderhoud aan de afvalwaterzuiveringsinstallatie is minder biogas geproduceerd. Een positie in de wereldtop in wereldwijde benchmark voor energie-efficiency bij brouwerijen in In 2019 een eerste plaats in wereldwijde benchmark voor energie-efficiency bij brouwerijen. Minimaal 2% vermindering van specifiek energiegebruik (MJ/hl) per jaar tot Energieverbruik keten zichtbaar maken en verminderen. O.a. ontwikkelen app voor horecaondernemers. Opschalen we het project Blue Horeca. Installatie zuinige koelingen in de Horeca. Aandeel energie van duurzame bronnen significant vergroten. 13

14 Thema Doelen 2013 Resultaten 2013 Doelen 2014 Onze omgeving Verantwoord alcoholgebruik Lokale flora en fauna versterken. Gebruik van bestrijdingsmiddelen op het bedrijfsterrein stoppen. Nul klachten uit de omgeving (net als voorgaande jaren). Taxi-Bavaria continueren. Afzet 0.0% Wit en 0.0% Rosé; vergroten t.o.v Project "Beer academy"; uitbreiden met onderwijsinstellingen. Lokale projecten opstarten gericht op voorkomen drankmisbruik (binnen project "Laat je niet flessen"). Actief promoten alcohol vrij bier als alternatief voor alcohol houdend bier. Aanpassingen in inrichting terrein gedaan om lokale flora en fauna te versterken. Geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Nul klachten uit de omgeving. Taxi-Bavaria is gecontinueerd. Het aantal ritten kon niet vastgesteld worden. Realisatie volumestijging in de 0.0% categorie Onderwijsinstelling "De Rooij Pannen"; is betrokken bij de Beer academy. Actief overleg gevoerd met betrokken partijen. Plannen uitgewerkt voor lokale aanpak. Experiment uitgevoerd tijdens studentenfeest (verwisseling alcoholhoudend en alcoholvrij bier). Lokale flora en fauna versterken door plaatsen van nestkast voor slechtvalk, deelname aan tellingen van IVN, inzaaien gerst op het bedrijfsterrein. Geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Bedrijfsterrein aantoonbaar vrij van bestrijdingsmiddelengebruik. Jaarlijks nul klachten uit de omgeving. Continueren van Taxi Bavaria. Realiseren volumestijging in de 0.0% categorie. Project voortzetten. Concrete invulling geven aan het project 'Laat je niet flessen'. Acties en projecten voortzetten. 14

15 4 Hoe ziet ons speelveld eruit? 4.1 Bavaria internationaal Facts & figures Bavaria is de grootste onafhankelijke brouwerij van Nederland. We zijn een 100% familiebedrijf. De wortels van ons bedrijf gaan terug tot Inmiddels staat de 7e generatie van de familie Swinkels aan het roer. De jaarlijkse productie is bijna 6 miljoen hectoliter bier. 65% is bestemd voor export naar ruim 120 landen. Nederland, Frankrijk, Italië en Rusland zijn onze grootste markten. Onze grondstoffen komen met name uit Nederland, Frankrijk en Duitsland. Naast bier produceert Bavaria ook mout, frisdrank, graanextract en water. Onze netto-omzet is ruim 500 miljoen. We hebben zo n wereldwijd. Bavaria beschikt als enige grote brouwerij in Nederland over natuurlijk mineraalwater uit eigen bron. Het hoofdkantoor staat al sinds jaar en dag in Lieshout, provincie Noord-Brabant. Ook het leeuwendeel van de productie vindt hier plaats. Bavaria heeft een belangrijke rol binnen de regio: Een groot deel (ruim 50%) van de is afkomstig uit de directe omgeving. 15

16 16

17 4.2 Hoe wij MVO borgen We koesteren MVO Het is onze ambitie om een duurzame koploper te worden en te blijven in een sector waar waardecreatie sterk verbonden is met het gebruiken van (natuurlijke) grondstoffen. Als familiebedrijf zit een lange termijn focus ons in het bloed. We kijken over generaties heen en investeren in duurzaam ondernemen, zodat we ons bedrijf op de best mogelijke manier kunnen doorgeven. Duurzaamheid en waardecreatie gaan daarbij hand in hand. Binnen Bavaria is maatschappelijk verantwoord ondernemen daarom niet langer een keuze. Het staat aan de kern van de bedrijfsvoering. Naast kwaliteit en kosten, zijn duurzaamheid, energieverbruik en CO 2 uitstoot leidende criteria bij investeringen. Door de manier waarop MVO in de organisatie is geborgd, worden verantwoorde beslissingen door het besluitvormingsmodel gestimuleerd. We beleggen verantwoordelijkheden Iedere werknemer draagt zorg voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen van Bavaria. De formele verantwoordelijkheden zijn goed belegd en vastgelegd. De directie van Bavaria is eindverantwoordelijk voor MVO. De MVO stuurgroep die onder leiding van de directie staat, zorgt voor de centrale coördinatie en uitvoering van MVO. De stuurgroep bestaat uit de directeur global marketing en sales, de manager Quality Assurance, de directievoorzitter, de hoofden P&O en inkoop en wordt voorgezeten door de MVO manager. De samenstelling onderstreept het brede draagvlak van MVO binnen Bavaria en garandeert de uitvoering van genomen beslissingen. De MVO verantwoordelijkheden van de stuurgroep zijn direct gekoppeld aan de bestuurstaken. Ondersteunende activiteiten worden verdeeld of opgepakt door het hoofd P&O of inkoop. De stuurgroep is verantwoordelijk voor het vaststellen, monitoren, bewaken en evalueren van beleid en doelen op het gebied van MVO. In 2013 evalueerde de stuurgroep het huidige MVO beleid en de houdbaarheid van de Trias Bavarica. De evaluatie resulteerde in de ambitie om in 2014 een nieuw MVO Masterplan op te stellen, waarin de MVO ambities en doelen worden herijkt, aangescherpt en gekoppeld worden aan de bedrijfsstrategie. Om dat te realiseren wordt de directie sterker bij het MVO beleid en de activiteiten betrokken. Naar verwachting wordt het plan halverwege 2014 afgerond. We garanderen kwaliteit MVO is belegd binnen de stuurgroep, maar ook binnen de rest van ons bedrijf nemen MVO en kwaliteit een centrale plek in. Er is intensief overleg tussen de afdeling Quality Assurance (QA) en overige afdelingen. Daarmee zorgen we ervoor dat operationele zaken rondom kwaliteit, klanttevredenheid en voedselveiligheid goed zijn geborgd binnen ons bedrijf. Voor een onderwerp als ketenverantwoord inkopen, betekent dit direct overleg tussen de MVO stuurgroep en de afdeling Quality Assurance. We hebben MVO geïntegreerd in de relevante QA processen en procedures. MVO managementsystemen Het speelveld kennen en beheersen Als één van de koplopers op het gebied van MVO in onze sector moeten we ons MVO speelveld en de externe omgeving, inclusief alle verwachtingen en ontwikkelingen, niet alleen kennen maar ook beheersen. Bij het in kaart brengen en beheersen van alle interne en externe verwachtingen, ontwikkelingen en eisen, maken we gebruik van (MVO) managementsystemen. Met ons managementsysteem hanteren we een plan-do-check-act cyclus. Dit helpt ons te sturen op continue verbetering door het ontwikkelen en implementeren van beleid, het evalueren van onze activiteiten, het signaleren van verbeterpunten en kansen, en beheersen van risico s. Kort gezegd zorgt het systeem ervoor dat we alle onderdelen van ons bedrijf, maar ook de externe omgeving duidelijker in kaart kunnen brengen en goed kunnen reageren op veranderingen. De wensen en verwachtingen van stakeholders nemen een centrale plek in ons MVO managementsysteem in. 17

18 Risico s beheersen en verkleinen Goed risicomanagement is een continu aandachtspunt voor het management van Bavaria. Door risico s goed te beheersen en waar mogelijk te verkleinen of elimineren, beschermen we ons bedrijf tegen de gevolgen van calamiteiten of imagoschade. Binnen Bavaria worden risico s in meerdere categorieën verdeeld: markt, financieel, operationeel en risico s als gevolg van wet- en regelgeving. Hierbinnen kunnen weer verschillende typen risico s onderscheiden worden. Ook MVO risico s spelen een belangrijke rol. Ze staan aan de basis van ons MVO beleid. Zo is water een belangrijke grondstof voor bier en is afkomstig uit bronnen op ons eigen terrein. De veiligheid en bescherming van deze voorraden heeft hoge prioriteit. We gaan zelf verantwoord om met water, maar initiëren ook projecten in de omgeving die als doel hebben om de watervoorraden en kwaliteit zo goed mogelijk te beschermen. Als productiebedrijf kunnen energiekosten onze kostprijs behoorlijk beïnvloeden. Dat is een risico dat we proberen te verkleinen door zo zuinig mogelijk met energie om te gaan. Ook risico s in de keten spelen een belangrijke rol, zoals de beschikbaarheid van voldoende duurzame grondstoffen, zoals gerst, tegen een concurrerende prijs en het voorkomen van logistieke problemen, bijvoorbeeld filedruk en opstoppingen in de directe omgeving van Lieshout. Naar één, geïntegreerd, management systeem Er bestaan verschillende certificeringen van management systemen. Tot 2012 werkten we met verschillende typen certificeringen, elk met hun eigen doel. De wirwar aan certificaten en systemen die hierdoor ontstond, zorgde voor veel overlap en inefficiëntie. In 2012 besloten we om in de toekomst alleen nog ISO (FSSC 22000) en ISO als richtlijn te hanteren, omdat deze gericht zijn op de onderwerpen die voor ons het meest belangrijk zijn. We beëindigden onze certificaten van OHSAS, HACCP, ISO 9001 en ISO Dat betekent echter niet dat ons management systeem niet meer aan de eisen van die certificaten voldoet. Samen met onze auditor houden we dit in de gaten. De certificaten van IFS, GMP en de MVO Prestatieladder (niveau 4) behouden we gezien de toegevoegde waarde voor onze activiteiten en onze communicatie richting stakeholders. In 2009 begonnen we met de implementatie van de ISO richtlijn. In 2013 werkten we verder aan de implementatie van de ISO richtlijn in de organisatie. Het systeem is nog gebaseerd op IFS, maar voldeed eind 2013 al voor een groot deel aan de eisen van ISO Onze klanten hebben positief gereageerd op het nieuwe systeem en de beslissing om onze certificeringen te vereenvoudigen. In 2014 willen we de systeeminrichting van ISO afronden, zodat het nog een jaar operationeel is voordat we gaan certificeren. Het certificaat verwachten we begin 2016 te kunnen ontvangen. Het implementatieproces hebben we doorlopen samen met leveranciers, klanten en andere betrokkenen; zij moeten ons nieuwe systeem ook vertrouwen. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen. We zien niet alleen een brede acceptatie van het systeem, het levert ons ook voordelen op. Zo heeft ons systeem nu grote gelijkenissen met de ook op ISO gebaseerde systemen van een groot aantal klanten. Daardoor kunnen we makkelijker voldoen aan hun MVO-eisen. Alles wordt geverifieerd LRQA voert voor ons verificaties uit. Onze managementsystemen worden jaarlijks beoordeeld. Ook relevante wet- en regelgeving wordt in de beoordeling mee genomen. In 2013 heeft LQRA diverse verbetermaatregelen aangedragen, onder meer op het gebied van veiligheid. Bavaria heeft de aanbevelingen opgevolgd door het oprichten van een stuurgroep Safety en het introduceren van het veiligheidregistratiesysteem SMILE, waarin diverse KPI s gemonitord en geanalyseerd worden. Zie meer hierover in "Onze mensen". Doelen 2014: Eind 2014 is ons managementsysteem ingericht conform ISO Begin 2016 willen we het systeem laten certificeren We continueren ons MVO Prestatieladder certificaat op niveau 4 Vanaf 2015 breiden we de scope van de managementsystemen uit naar internationale activiteiten 18

19 5 Segmentatie naar onze vijf pijlers 5.1 Zorg voor mens & omgeving Onze mensen Er werken in totaal 714 mensen voor Bavaria en hun welzijn staat bij ons bovenaan. We hebben een directe impact op hun leven en gezondheid. Het is niet alleen in ons, maar ook in hun eigen belang dat ze gezond en gemotiveerd zijn en plezier in hun werk hebben. Een groot deel van onze komt uit de nabije omgeving van Lieshout. We hebben hier als grote lokale werkgever een belangrijke rol. Maar onze impact reikt verder. We willen ook zorgen dat de mensen die actief zijn in de keten waar we deel van uitmaken, zoals onze leveranciers, onder goede omstandigheden kunnen werken. Lees daar hier meer over. Onze visie op onze : samen voor duurzaam We willen een verantwoordelijke werkgever zijn, maar door het activeren van de werknemer zelf; sámen problemen voorkomen en oplossen. Door de aanpak en omvang van Bavaria kan nog op een zeer individuele basis met gewerkt worden. We zetten ons is om de figuurlijke drempels zo laag mogelijk te houden. Daarbij is veel ruimte voor preventie. We merken dat zodra er kleine dingen spelen, mensen dit durven en kunnen aankaarten. Dat lost veel zaken op die anders mogelijk tot een probleem en verzuim zouden kunnen leiden. We schatten dat ons verzuimpercentage als gevolg van onze individuele en preventie georiënteerde aanpak gedaald is. Sinds 2011 is Duurzame Inzetbaarheid speerpunt binnen ons personeelsbeleid. We spelen er mee in op de trends van veranderende regelgeving (langer werken) en vergrijzing. Bavaria is een productiebedrijf met ploegendiensten en een soms relatief hoge fysieke belasting. Ondanks een focus op het ondersteunen en faciliteren van oudere werknemers, worden ook de jongere werknemers niet vergeten in het duurzame inzetbaarheid beleid. Daarbij kan gedacht worden aan het voorkomen van psychische overbelasting zoals een burn-out. Wanneer een werknemer in een situatie terecht komt waarin bestaande werkzaamheden (tijdelijk) niet meer mogelijk of verantwoord zijn, proberen we in samenspraak te zoeken naar alternatieve werkzaamheden. In 2013 is dit in een aantal gevallen gebeurd. Het langer, optimaal inzetten van de mensen vanuit wederzijds belang, daar gaat duurzame inzetbaarheid over. 19

20 20

Duurzaam ondernemen 2012

Duurzaam ondernemen 2012 Duurzaam ondernemen Jaarverslag 2009 2012 Duurzaam ondernemen 2012 Inhoud Voorwoord Doelen en resultaten 1 Sympathiek met lef 1.1 Onze ambitie: duurzame koploper worden en blijven 1.2 Verankering van

Nadere informatie

Liever investeren in energiebesparing dan in zonnepanelen

Liever investeren in energiebesparing dan in zonnepanelen De Trias Bavarica van directievoorzitter Jan-Renier Swinkels: Liever investeren in energiebesparing dan in zonnepanelen 10 oktober 2013 Geen Trias Energetica maar de Trias Bavarica. Oftewel: liever zoveel

Nadere informatie

MVO verslag 2014 MVO VERSLAG 2014 1

MVO verslag 2014 MVO VERSLAG 2014 1 MVO verslag 2014 1 Inhoudsopgave 1 Ketendenken 1.1 Stakeholders 1.2 Dialoog in 2014 1.3 Online stakeholderomgeving 2 Wie is Bavaria 2.1 Voorwoord 2.2 Ethisch gedrag & compliance 2.3 Strategie, visie &

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid DUURZAAM ONDERNEMEN bij NS Strategie Mobiliteit per trein heeft een duurzaam karakter en daarmee NS ook. Door het reizen van deur tot deur voor onze klanten zo aantrekkelijk mogelijk te maken draagt NS

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Duurzame sector met vooruitstrevende blik

Duurzame sector met vooruitstrevende blik BierNieuws Nummer 2 mei 2013 Informatiebulletin van Nederlandse Brouwers column Duurzame sector met vooruitstrevende blik Al decennia lang vervullen brouwerijen een belangrijke rol in de Nederlandse samenleving.

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens Inclusief CO 2 -footprint en reductie Maarssen, 25 maart 2014 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling COLOFON Het format

Nadere informatie

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2. Coolmark MVO Jaarverslag 2014 Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.2 Minimale milieubelasting...

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

MVO JAARVERSLAG 2013. Coolmark B.V.

MVO JAARVERSLAG 2013. Coolmark B.V. MVO JAARVERSLAG 2013 Coolmark B.V. Zweth 6 2991 LH Barendrecht Versie 08.08.2014 Inhoud 1. Voorwoord... 2 MVO strategie en visie... 2 MVO samen met u... 2 2. People... 3 2.1 Goede arbeidsvoorwaarden...

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

MVO actieplan HKV 2015-2016

MVO actieplan HKV 2015-2016 MVO actieplan HKV 2015-2016 November 2015 November 2015 MVO actieplan HKV Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Onze MVO doelen en actiepunten... 5 3 Implementatie, review en communicatie... 8 4 Verantwoording...

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 3.C.2. Juli 2013. BW Groep b.v. Waaronder de werkmaatschappijen;

Communicatieplan. Conform 3.C.2. Juli 2013. BW Groep b.v. Waaronder de werkmaatschappijen; Conform 3.C.2 2012 Juli 2013 BW Groep b.v. Waaronder de werkmaatschappijen; de Waard Grondverzet b.v. de Waard Transport & Overslag b.v. Baardmeesweg 20 Professor Zernikestraat 18 3899 XS ZEEWOLDE 8606

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 Inhoudsopgave 01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 1. Agrico legt rekenschap af over effecten op de maatschappij, de economie en het milieu... 8 2.

Nadere informatie

CO2- communicatieplan

CO2- communicatieplan CO2- communicatieplan Remmits Beheer Opgesteld : Gecontroleerd: Status : E. Luiken F. Pesch Definitief Augustus 2015-1 - Inhoudsopgave: 1.0 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014 ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN DRAAGT EEN STEENTJE BIJ CO 2 -PRESTATIELADDER Index Datum Redactie Goedgekeurd door 28-01- B. de Klerk A.W. Bontrup 28-01- Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beleid... 3 3. Borging...

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Communicatieplan m.b.t. CO2

Communicatieplan m.b.t. CO2 Communicatieplan m.b.t. CO2 Opgesteld door : H. van Roode en Y. van der Vlies Datum : 20 februari 2014 Goedgekeurd door : H. van Roode Datum: 20 februari 2014 Blad 2 van 11 Inhoudsopgave Inleiding... 3

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland Conform 3.C.2 23 juni 2015 Voorbij Prefab Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING COMMUNICATIE... 3 1.1 Interne communicatie... 3 1.2 Externe communicatie...

Nadere informatie

Communicatieplan. Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen. Conform 3.C.2. 05 Mei 2015

Communicatieplan. Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen. Conform 3.C.2. 05 Mei 2015 Conform 3.C.2 05 Mei 2015 Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING COMMUNICATIE... 3 1.1 Interne communicatie... 3 1.2 Externe communicatie... 4 2 DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie

Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie FPH Ploegmakers BV - Communicatieplan 1 Verantwoording Titel Communicatieplan Invalshoek C: Transparantie Revisie 1.0 (definitief)

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame boodschap Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame koers als familiebedrijf Jumbo is een echt familiebedrijf, dat middenin de samenleving staat. Daar zijn we trots op. Een

Nadere informatie

Beschrijving Energie Management Systeem

Beschrijving Energie Management Systeem Beschrijving Energie Management Systeem 11 maart 2014 Dit document beschrijft het Energie Management Systeem en het reductieplan voor realisatie van de energiereductie doelstellingen van Bepacom B.V. StenVi

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring DUURZAAMHEIDSVERKLARING Ondergetekende: [Naam Leverancier en rechtsvorm [ ], statutair gevestigd te [plaats], aan de [straat, nummer en postcode] (KvK ), hierna te noemen Leverancier, hierbij rechtsgeldig

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015 plan 2014-2015 Inzake 20 Tinten Groen CO2-prestatieladder Certificering Continuering 2013-2014 Datum : September 2015 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2014 2015 September 2015 pag. 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Voorwoord Met trots presenteer ik u het allereerste duurzaamheidsverslag van CCL Nutricontrol! In dit eerste duurzaamheids verslag willen wij u laten zien dat wij

Nadere informatie

Voeg hier uw bedrijfslogo in. Lean and Green Award. Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF]

Voeg hier uw bedrijfslogo in. Lean and Green Award. Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF] Voeg hier uw bedrijfslogo in Lean and Green Award Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF] Opgesteld door: Versie: Voorwoord Dit is het format voor het Plan van Aanpak dat nodig is voor het behalen van de Lean &

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van. Henzen Wegenbouw B.V.

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van. Henzen Wegenbouw B.V. Communicatieplan Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2 Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van Henzen Wegenbouw B.V. Auteur(s): Dhr. P. Henzen, (Directie) Mevr. H. Nawijn (CO 2-functionaris)

Nadere informatie

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Datum Auteur(s) Versie Classificatie Status 9 augustus 2013 Hke08033/Apo20090 1.1 Definitief Ordina Nederland B.V. ING Bank 069.68.64.649 KvK 30086514 BTW

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie Notitie Datum: 19 maart 2012 Project: NEN zelfverklaring ISO 26.000 Uw kenmerk: - Locatie: Holten Ons kenmerk: V076381aa.00002.jlv Betreft: Stakeholderanalyse Versie: 01_002 Inleiding In deze notitie wordt

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord!

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Milieubewuste inkoop Hero Benelux breidt haar inspanningen voor een duurzame inkoop van grondstoffen verder uit. We letten daarbij niet alleen op kwaliteit.

Nadere informatie

Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4

Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4 Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4 Colt International Beheer BV Korte Oijen 4 5433 NE KATWIJK Postbus 29 5430 AA CUIJK Tel: 0485-399 999 Website: www.coltinfo.nl E-mail: info@coltinfo.nl Opgesteld

Nadere informatie

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Energie auditverslag 2014... 4 Bedrijfsgrootte en organisatiegrenzen... 4 Inzicht... 5 CO2 Emissies onderverdeeld naar

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

3.C.2. Communicatieplan. CO 2 Prestatieladder, niveau 4

3.C.2. Communicatieplan. CO 2 Prestatieladder, niveau 4 3.C.2. Communicatieplan CO 2 Prestatieladder, niveau 4 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Strategie... 1 Communicatiedoelstellingen... 2 Doelgroepen... 2 Intern... 2 Extern... 2 Boodschap per... 3 Interne belanghebbenden...

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Stubbe Logistiek MVO met handen en voeten

Stubbe Logistiek MVO met handen en voeten Stubbe Logistiek MVO met handen en voeten Even voorstellen Xander van der Veeke, 40 jaar Sportief; o.a. voetbal, hardlopen Genieten (werk, vakanties, lekker eten) Getrouwd met Patricia Zoons Tim & Brent

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

Communicatieplan Breur IJzerhandel

Communicatieplan Breur IJzerhandel Communicatieplan Breur IJzerhandel 4 Oktober 2014 4 OKT 2014 Communicatieplan Breur IJzerhandel 1. Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken uit onze dagelijkse

Nadere informatie

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V.

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d. 11-7-2013 Geactualiseerd d.d. 04-10-2013 Geactualiseerd d.d. 09-05-2014 Inhoudsopgave Nr. Titel Pagina 1. Inleiding 3 2.

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan

CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan 2015 CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk bestrating

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION DUTCH DATACENTER ASSOCIATION Onze missie: De DDA verbindt de marktleidende datacenters in Nederland met als missie het versterken van de economische groei en het profileren van datacenters in de samenleving.

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: 2015 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU 1 Prioriteringsrapport

Nadere informatie

Duurzamer Ondernemen geborgd

Duurzamer Ondernemen geborgd Duurzamer Ondernemen geborgd DNV Relatiedag Corpus Leiden, 8 november 2012 Albron in t kort Zelfstandig NL sbedrijf sinds 1889 Ruim 5.000 collega s op 1.000 locaties 250.000 gasten per dag Allround foodservice-specialist:

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f.

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4 A 2 en 3 B 2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma v_1, 1/7 Inhoud Inhoud... 2

Nadere informatie

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht stap 1 Interne & externe analyse Onderzoeksvragen Eindproducten STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Keiser Verkeerstechniek B.V. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Keiser Verkeerstechniek B.V. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van Communicatieplan Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2 Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van Keiser Verkeerstechniek B.V. Auteur(s): Marko Keiser (Directeur Keiser Verkeerstechniek B.V.)

Nadere informatie