Zuinig met energie, kwistig met geld?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zuinig met energie, kwistig met geld?"

Transcriptie

1 panel De kostprijs van duurzaam bouwen Zuinig met energie, kwistig met geld? S. Dewitte We zijn het er allemaal over eens dat we energiezuinige gebouwen moeten realiseren, willen we iets veranderen aan het klimaatprobleem en de acute koortspiek waaraan de fossiele-brandstofprijzen lijden. Maar over het hoe zijn de meningen verdeeld, zeker als het prijskaartje ter sprake komt. Voor onze rondetafel brachten wij gesprekspartners samen die intens met deze problematiek bezig zijn. De panelleden zijn in alfabetische volgorde Christophe Marrecau van de vzw Passiefhuis-Platform; waarnemend administrateur-generaal Luc Peeters van het Vlaams Energieagentschap (VEA); Peter Thoelen van de vzw Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch bouwen en wonen (VIBE); voorzitter Gilbert Van Hecke van NAV; ingenieur-architect Lieven Verbruggen van Artex bvba. Dat (ver)bouwen handenvol geld kost, beaamt iedereen rond de tafel. Maar op de bijkomende vraag of het té duur is, klinken de antwoorden al genuanceerder. Lieven Verbruggen: Vergeleken met de ons omringende landen zijn we het laatste kwart van de 20 e eeuw verwend. Door de inhaalbeweging van de voorbije 5 jaar is het verschil met de buren gedeeltelijk uitgevlakt. Een economische wetmatigheid zegt dat we ons gedrag aanpassen als producten duurder worden, met andere woorden dat we kleiner moeten bouwen. Een leuke boodschap is dat natuurlijk niet, maar ik vrees dat we moeten inboeten aan welvaart. Bouwen is inderdaad te duur als je zweert bij de standaard die we vandaag gewend zijn. Maar de prijs wordt redelijker zodra je de noodzaak van een gedragswijziging inbouwt. Misschien moet de overheid een sensibiliseringscampagne opzetten rond de carport. Geen garage in je woning betekent een besparing van 36 m 2, centen die je in betere isolatie kunt investeren, waardoor je in de toekomst veel geld bespaart. Gilbert Van Hecke: Ik kan dat alleen maar beamen. Uit studies van mijn studenten bleek jaren geleden al dat zowel de gronden als de woningen in België twee keer zo groot waren als bijvoorbeeld in Duitsland. Christophe Marrecau: Ondanks de prijsstijgingen laat de ratio het nog altijd afweten bij de bouwheer. In het beslissingsproces zien we telkens weer dat bedrijven noch particulieren overwegen om het volume of de oppervlakte te reduceren en zo het budget te verkleinen. Is daar een taak weggelegd voor de architect? Zijn rol is natuurlijk al erg uitgebreid. Misschien kan het er nog net bij Peter Thoelen: Ik vind de inbreng van de architect heel belangrijk. Voor iedereen die niet in een stads- of dorpskern woont, is het referentiekader nog altijd de ruime, vrijstaande woning met een tuin rondom. Dat kader moeten we doorbreken, gezien de ruimtelijke ordening, de noodzaak aan energiebesparing en de kostprijs van bouwen en renoveren. Een moeilijke oefening, waarin de architect zeker kan meespelen. Lieven Verbruggen: Zo n trendbreuk realiseren is zeker niet eenvoudig. Om te beginnen moet je de architecten sensibiliseren. Als ik in eigen hart kijk, moet ik toegeven dat ik niet alle moeite van de wereld doe om mijn opdrachtgevers in de richting» DIMENSION 13

2 Lieven Verbruggen, EPB-verantwoordelijke ARTEX bvba van een E70 en K40 te dirigeren. En ik kan best begrijpen dat collega s voor wie het esthetische aspect primeert, liever extra kosten vermijden in ruil voor een mooiere gevelsteen. Maar zelfs als je alle architecten mee krijgt, vraag ik me af of zij de geschikte partij zijn om de bouwheer te overtuigen. Zij hebben het al zo moeilijk om de bouwheer iets te verkopen. Onredelijke prijsverhogingen? Een ander punt van discussie is het aandeel van duurzame bouwmaatregelen in de prijsstijgingen van de voorbije jaren. Is het allemaal in verhouding of werd er soms misbruik gemaakt van de maatregelen om de winstmarges te verhogen? Luc Peeters: Bij de invoering van de EPB-reglementering waren de beroepsverenigingen van aannemers niet meteen enthousiast. Om hun negatieve reactie te ondersteunen, haalden ze onder andere een fikse meerkost aan. Het VEA vond deze meerkost sterk overdreven. Ik kan me best voorstellen dat sommige individuele aannemers toen hebben gedacht: als dat zo zit, moet ik mijn prijzen wat optrekken. Zeker in een oververhitte bouwmarkt met goed gevulde orderboekjes is dat een begrijpelijke reactie. Lieven Verbruggen: Wat de prijzen betreft moet je een onderscheid maken tussen de isolatiekost en de ventilatiekost. Beter isoleren om aan de normen te beantwoorden vergt slechts een minieme meerprijs. Als je uitgaat van een netto bouwprijs van euro per m 2 - wat vandaag aan de lage kant is, denk ik - zal meer isoleren daarin misschien goed zijn voor 50 euro. Er bestond al een ruim aanbod aan isolatiematerialen, zodat de prijzen daar niet gestegen zijn. In de ventilatie daarentegen is er wel een prijsverhoging. De paar grote spelers op de markt hebben van het beperkte aanbod gebruik gemaakt om goede zaken te doen. Christophe Marrecau: Het is normaal dat je in een eerste fase een soort monopolie-effect hebt. Dat was in de passiefbouw ook zo, omdat het aanbod aan architecten, producten, technieken en methodes beperkt was. Maar die fase zijn we intussen wel ontgroeid wat energiezuinig bouwen betreft. Gilbert Van Hecke: Toch blijf ik bij mijn stelling dat ik op Batibouw 2008, dat in het teken stond van duurzaam bouwen, innovatie nagenoeg uitsluitend op de prijskaartjes heb teruggevonden. Christophe Marrecau: Wij merken wel dat innovaties op het gebied van klimatisatie heel moeilijk te introduceren of te ontwikkelen zijn in België. De vraag is er weliswaar, maar fabrikanten stappen niet meteen op de kar van de innovatie. Zij investeren pas vanaf een bepaalde drempel en die verschilt van fabrikant tot fabrikant. Peter Thoelen: De prijzen volgen inderdaad het (on)evenwicht tussen vraag en aanbod. Maar hoe duurder bouwgrond, bouwen en renoveren worden, hoe meer kansen het biedt om energiezuinig te bouwen. Als je in ruil voor een marginale meerkost van extra isolatie zoveel besparingen kunt realiseren tijdens de volledige gebruikfase van het gebouw, biedt dat gouden communicatiekansen voor de overheid, de beroepsverenigingen en vzw s zoals VIBE en het Passiefhuis-Platform. Christophe Marrecau: Omdat de meerprijs verschilt van project tot project, zou je een aantal typologieën moeten opstellen. Passiefhuiswoningen kosten gemiddeld 15% meer dan een gebruikelijk gebouw. Voor kantoorgebouwen daarentegen is de meerprijs dikwijls heel beperkt omdat de koeling wegvalt. Het nieuwe kantoorgebouw van Volvo op hun CO 2 -neutrale site is bijvoorbeeld volgens de passiefhuis-standaard gebouwd en kostte minder dan het oorspronkelijk geplande ontwerp. 14 DIMENSION

3 Economisch optimum panel Daarmee zitten we bij het thema kosten en baten. Het debat hierover werd een tijdje geleden aangezwengeld door de doctoraatsthesis van ingenieur-architect Griet Verbeeck. Zij peilde naar het economisch optimum voor lage-energiewoningen en distilleerde daaruit een aantal heel praktische conclusies. Luc Peeters: Wij hebben zelf een studie laten maken over wat het extra zou kosten om het E-peil te verstrengen tot het economisch optimum dat gemiddeld E60 bedraagt. Afhankelijk van het type van woning kom je dan tot extra prijzen van 15 tot 50 euro per m 2. Dat lijkt me heel redelijk. Luc Peeters: 90% van de boetes heeft te maken met ventilatie. Misschien wisten de architecten in het begin niet goed hoe ze met deze nieuwe eis moesten omgaan. Maar mensen zien er dikwijls ook het belang niet van in. De reactie is vaak nog: we zetten toch gewoon de deur of het schuifraam even open om te ventileren. Wat is het probleem? Een notaris haalde als argument aan dat de mensen op de straat niet mochten horen wat er in zijn kantoor werd besproken. Er is duidelijk nog werk aan de winkel. Vandaar ook dat we in samenwerking met de ventilatiesector een webfilmpje over de noodzaak van ventileren hebben gemaakt en naar de architecten hebben verspreid. Christophe Marrecau: Ideaal zou zijn dat je, abstractie makend van een reeks randvoorwaarden, zo n economisch optimum als de wettelijke minimumdrempel zou vooropstellen. Anderzijds moet je er wel een dynamische oefening van maken omdat de parameters voortdurend evolueren. Het voordeel van zo n telkens herhaalde oefening is dat je de eisen blijvend kunt aanscherpen en dat je beschikt over een degelijk onderbouwde argumentatie om met de burger te communiceren. Peter Thoelen: Ik wil het nut van dergelijke studies zeker niet in twijfel trekken, maar ik heb wel een probleem met het begrip economisch optimum. In feite gaat het louter om een financieel optimum, niet om een macro-economisch optimum, want je kunt een veel grotere energiebesparing realiseren dan wat nu het economisch optimum wordt genoemd. In onze adviezen gaan we minstens uit van een lage-energiewoning van K30 en E60, en gaat onze voorkeur naar een passiefgebouw, aangevuld met het gebruik van ecologische materialen. Een financieel of zelfs een macro-economisch optimum is overigens mijlenver verwijderd van een milieuoptimum. Wij hebben ooit de kostprijs van een reëel bestaande nieuwe bioecologische lage-energiewoning laten vergelijken met hetzelfde gebouw volgens de toen heersende K55 norm zonder specifieke ecologische materialen. Gerealiseerd volgens onze normen kostte dat, de langetermijn-economische factoren meegerekend, amper 6% meer dan de toen gebruikelijke K55 uitvoering. Nood aan vorming Gilbert Van Hecke: Ik hoor van sommige collega s dat kleinere aannemers soms nog een probleem vormen. Ze zijn sterk bezig met hun werk, volgen weinig of geen opleiding en zijn dikwijls betrokken bij werken waaraan geen architect te pas komt. Maar bij de beroepsverenigingen is het besef doorgedrongen dat hier iets moet aan gedaan worden. Christophe Marrecau: Er is nood aan opleiding en vorming. Heel wat mensen hebben in het verleden nooit iets gehoord over energiezuinig bouwen. Ook in de beroepsopleiding en het hoger onderwijs zijn er initiatieven nodig.» Hoe zit het intussen met de praktijk? De panelleden reageren positief, alles in acht genomen. Lieven Verbruggen: De EPB-regelgeving wordt veel beter opgevolgd dan vroeger het geval was voor de K55-voorschriften. Dat heeft vooral te maken met de boetedreiging. Of de theorie en de uitvoering altijd overeenstemmen is natuurlijk niet zeker, maar het belangrijkste is dat er een duidelijke vooruitgang werd geboekt. Gilbert Van Hecke, Voorzitter NAV DIMENSION 15

4 is een stipte monitoring en bijsturing, en achteraf een correct gebruik. Met name de regeling van zonweringsystemen in kantoren of het onderhoud van ventilatiesystemen vergt de nodige aandacht. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat je in de sector van het sociale wonen beter met een onderhoudscontract werkt zodat je weet dat filters op het juiste moment worden vervangen. Peter Thoelen: Ik weet niet hoe het vandaag zit, maar tot voor kort was duurzaam bouwen in de architectenopleiding een keuzevak. Dat zegt genoeg. Maar het goede nieuws is dat de aannemersfederaties zelf al zeggen dat er iets moet gebeuren. Dat is een belangrijk signaal voor hun achterban. Uiteraard zijn er altijd individuen die afhaken, maar zij prijzen zichzelf uit de markt. Wie daarentegen een pioniersrol speelde in het verleden, wordt vandaag beloond, want ervaring wordt op prijs gesteld. Lieven Verbruggen: Ik zou willen pleiten voor een intensere communicatie en stimulatie tussen architect en EPB-verslaggever. Hoe vroeger we met elkaar overleggen, hoe groter de kruisbestuiving en hoe meer we van elkaar leren. In het begin zal dat de prijs van de EPB-verslaggeving misschien wat opdrijven, maar als je op langere termijn een samenwerking opzet, valt die initiële kost snel weg. In ons architectenbureau zorgen we ervoor dat de klanten hun K- en E-peil kennen voor de bouwplaats van start gaat. Als ze dan zien dat ze bijvoorbeeld een E75 hebben, reageren ze soms: kan dat niet zakken tot E70, want dan geniet ik bijkomende voordelen. Maar dergelijke keuzes moet je natuurlijk op voorhand bespreken. Achteraf nog aan het E-peil gaan sleutelen, is geen optie. Om de mensen te sensibiliseren, moeten ze in het Brussels gewest verplicht een aantal zaken meten. Dat lijkt mij erg zinvol. Ik ken veel collega s die met de mond vol tanden staan als ik hen vraag hoeveel kwh ze per jaar verbruiken. Peter Thoelen: In Nederlandse studies werd een hele rist parameters onder de loep genomen. Een van de belangrijkste factoren die bepaalden of mensen een goed gevoel hadden in een gebouw, was: wat kan ik zelf nog regelen? Kan ik het raam open zetten? Dat is allemaal psychologisch, hoor ik de techneuten al beweren, maar wonen is nu eenmaal een psychologisch gegeven. Een woonmachine waarin alles automatisch is geregeld en je geen deur of raam mag openen, is verre van ideaal, zelfs niet voor doelgroepen die zelf niet het nodige gezond verstand aan de dag leggen wat een goed onderhoud en gebruik betreft. Bovendien rijst er een uiterst prozaïsch probleem: als alles wordt geautomatiseerd en alle woningen morgen boordevol domotica zitten, zijn er niet genoeg technici om dat alles te onderhouden. Meer algemeen denk ik dat het wel in orde zal komen met energiezuinig bouwen als ik de huidige evolutie zie. Wat daarentegen een enorm probleem zal worden over pakweg tien jaar, is de slechte binnenluchtkwaliteit. Vandaag al zien we dat de buitenlucht in steden veel beter is dan de binnenlucht. Dat ventileer je niet zomaar eventjes weg. Maar de discussie aangaan over emissies en gezonde bouwmaterialen, en een heleboel producten in vraag stellen, dat ligt pas gevoelig, ook bij architecten. Luc Peeters: Om zoveel mogelijk mensen de juiste boodschap door te spelen, hebben wij gekozen voor de aanpak met energieconsulenten bij aannemers, architecten, de Gezinsbond, het Ouderen Overleg Komitee Via hun diverse kanalen trachten wij een boodschap te verspreiden: investeer in energiezuinigheid. Het grootste potentieel aan energiebesparing zit in de Christophe Marrecau: Belangrijk is dat de boodschap over de noodzaak van energiezuinig bouwen langs verschillende kanalen bij de doelgroep belandt. De verschillende beroepsgroeperingen moeten dan ook die communicatie verzorgen. De burger zelf heeft tevens nood aan input over hoe hij met een energiezuinige woning moet omspringen. Een mogelijk gevaar is dat mislukte voorbeelden het hele concept van de energiezuinige woning op de helling zouden zetten. Kijk naar het onlangs gevoerde debat over balansventilatie in Nederland. Als je niet oplet, word je vijf jaar terug in de tijd gekatapulteerd en ontstaat er een heuse aversie. Dat geldt voor alle soorten van gebruikers: van kantoren, van sociale woningen Cruciaal in de beginfase Peter Thoelen: bestuurder VIBE Luc Peeters, Administrateur-generaal VEA 16 DIMENSION

5 bestaande woningen. Substantiële energiebesparingen verwezenlijk je niet met kleine maatregelen. In bestaande woningen zijn investeringen nodig in dakisolatie, hoogrendementsbeglazing, de vervanging van een oude stookketel, et cetera. Op de huurmarkt zal het energieprestatiecertificaat op termijn een instrument worden om de eigenaar te stimuleren tot investeren in energiebesparende maatregelen. Woningen met een pover certificaat zullen moeilijker verhuurd geraken. Voorlopig hanteren we de politiek van de wortel met ondersteuning, premies, sensibilisering. Maar als we de doelstellingen voor 2020 willen behalen, zullen we een paar jaar voordien moeten overstappen op verplichtingen. Energiek de toekomst in Het woord is gevallen: de toekomst. Wat brengt die volgens onze gesprekspartners? Wordt het passiefhuis de standaard van morgen? Christophe Marrecau: Wel als het van het Europees Parlement afhangt. Dat mikt, een beetje te optimistisch wellicht, op Maar 2015 of 2018 moet volgens ons haalbaar zijn. Het traject is nog lang, want we hebben het wel degelijk over Europa. Momenteel nemen we bijvoorbeeld deel aan een Europees project om het passiefhuisconcept in het voormalige Oost-Europa ingang te doen vinden. Ik hoef er geen tekening bij te maken dat we daar nog veel verder verwijderd zijn van bovenstaande doelstelling. Peter Thoelen: Persoonlijk ben ik heel enthousiast over de Vlaamse Transitie-agenda duurzaam bouwen en wonen, waarin administraties, de bouwsector en ngo s met elkaar van gedachten wisselen over toekomstscenario s. Niet om nu eens dé definitie van duurzaam bouwen te geven, wel om zoveel mogelijk experimenten op het getouw te zetten en te kijken welke waardevol genoeg zijn om ze te ondersteunen. Lieven Verbruggen, EPB-verantwoordelijke ARTEX bvba Christophe Marrecau, Passiefhuis-Platform detafelgesprek plaatsvond, n.v.d.r.) voor woningen de invoering van een E90 eis tegen medio 2009, en een verdere verstrenging tegen 2011 tot E70, zodat we hetzelfde eisenniveau aanhouden als het Brussels Gewest. In 2009 komt er dan een evaluatie om de beslissingen voor 2014 voor te bereiden. Tegelijkertijd wordt een heel systeem van financiële ondersteuningsmaatregelen uitgewerkt. De onroerende voorheffing wordt bijvoorbeeld gedurende tien jaar met 20% of 40% verlaagd, afhankelijk van het E-peil (-20% bij E60 voor woningen en bij E70 voor niet-woongebouwen; -40% bij E40 voor woningen, n.v.d.r.). Ook de hoogte van de premies, toegekend via de netbeheerders, hangt vanaf 2009 af van het E-peil dat minstens tot E80 moet zakken. Tenslotte wordt de verzekering gewaarborgd wonen gedeeltelijk gekoppeld aan een peil van minstens E70 voor wie meer dan een bepaald maximum verdient, en zijn er in dat geval hogere uitkeringen mogelijk voor de anderen. Op die manier willen we het begrip E-peil in het brein van de bouwheer branden, zodat hij zelf bij de architect informeert welke voordelen hij kan krijgen en de architect de gelegenheid krijgt om hem te stimuleren om voor een energiezuinige woning te kiezen. Anderzijds ondersteunen we het concept van de energiezuinige architect dat NAV en BVA in het leven hebben geroepen als zetje in de rug voor architecten die hun kennis over energiezuinig bouwen nog eens willen opfrissen. panel Luc Peeters: Met de EPB-regelgeving zijn we met een niet al te ambitieus niveau van start gegaan om alle bouwpartners vertrouwd te maken met het concept en de procedures. Nu komt stilaan het moment om de eisen te verstrengen. Ons advies luidt: speel geen Jerommeke. Het heeft weinig zin nu al een stringente en overambitieuze planning tot 2020 vast te leggen. Uiteraard moet je wel een vijftal jaar vooruitkijken, zodat de sector de kans krijgt zich op de komende eisen voor te bereiden. Maar tegelijkertijd moet je tussentijdse evaluaties inbouwen om te zien of je nog realistisch bezig bent en de doelgroep nog altijd mee is. Want als die een keer afhaakt omwille van onhaalbare eisenniveaus, wordt het een verdraaid moeilijke opdracht om het vertrouwen in de regelgeving te herstellen. De Vlaamse regering onderzoekt momenteel (sommige politieke beslissingen moesten nog worden genomen toen het ron- Een maatregel die we nog even moeten bekijken, is de derdebetalersregeling voor de financiering van de energierenovatie van bestaande woningen. Het concept van een energierenovatiekrediet komt moeilijk op gang, onder meer omdat we het pas in de offertefase via de aannemer voorstellen aan de bouwheer. We komen met onze informatie dan klaarblijkelijk te laat. Op het moment dat hij een offerte vraagt aan een aannemer, heeft de bouwheer zijn budget al voor elkaar. Eigenlijk zouden we de mensen moeten kunnen sensibiliseren die wel de investeringen willen doen, maar er niet de centen voor hebben. Maar dat is niet zo eenvoudig. De wet op het consumentenkrediet laat niet toe dat we daarover communiceren tenzij we ons laten erkennen als kredietbemiddelaar. Dit is evenwel geen rol die de overheid kan opnemen. We zullen hiervoor andere oplossingen moeten zoeken. < Foto s: Marc Scheepers - Tekst: Staf Bellens DIMENSION 17

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON18 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 28 april 2011 2 Commissievergadering nr. C214 WON18 (2010-2011)

Nadere informatie

VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden

VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden Bij meerderheid van aannemers daalt orderboek voor huizen en flats VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden Bij 54% van de aannemers ligt het aantal orders voor nieuwe huizen

Nadere informatie

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 1 Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. AANLEIDING TOT WIJZIGING VAN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING... 2 1.1 Revisie EPBD-richtlijn...

Nadere informatie

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be Wat is mijnepb? Veiligheidscoördinatie Wij voeren de veiligheidscoördinatie uit voor mijnepb.be is een

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen Auteur: Veronique Mattheeuws Onderzoek perceptie impact bouwschil op E-peil Online enquête uitgevoerd in januari 2016 Representatieve steekproef van 700 bouwers

Nadere informatie

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4.

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. 1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. Communicatiecultuur rond REG 5. Voorbeeldrol overheid 1

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest Vlaams Energieagentschap Luc Peeters, administrateur-generaal Inhoud: 1. Inleiding & definitie 2. Nieuwbouw 3. Publieke gebouwen 5. Niet-residentiële

Nadere informatie

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 Vlaamse energieprestatieregelgeving sinds 2006 Nieuwbouw moet gezond

Nadere informatie

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne De BEN- woning : de woning van de toekomst Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@bouwunie.be 1 K45/E80 Nu bouwen met de eisen van de

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank 1 BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD/INLEIDING... 2 1. BEN-EISEN... 2 2. BEN-EISEN IN DE EPB-SOFTWARE 3G... 2 3. BEN-EISEN IN DE FORMULIEREN...

Nadere informatie

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom Welkom 2. Beleggen in energiebesparing en alternatieve energie Een rendabele uitdaging Luc Maes, schepen van energiebeleid Gemeente Beveren Programma 1. Introductie 2. Overzicht fiscale aftrekken en premies

Nadere informatie

12/04/2016. www.acasus.be. Acasus? www.acasus.be

12/04/2016. www.acasus.be. Acasus? www.acasus.be Acasus? 1 Interesse in duurzaam wonen, bouwen of renoveren? Acasus! Acasus bouwt aan een partnerschap tussen overheid, onderzoeksinstellingen, opleidingscentra en de private sector. POM West-Vlaanderen

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 7 februari 2012 Geert Flipts Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur Premies 2011 bestaande woningen Ruim 60.000 dakisolatiepremies

Nadere informatie

Energie en comfort in duurzame gebouwen

Energie en comfort in duurzame gebouwen Energie en comfort in duurzame gebouwen Aluminium Experience Day 30 augustus 2011 Dr.ir.arch. Griet Verbeeck (PHL & K.U.Leuven) DUURZAME GEBOUWEN KLIMAATSVERANDERING UITPUTTING NATUURLIJKE RIJKDOMMEN DUURZAAMHEID

Nadere informatie

De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst. Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne

De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst. Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne Architect : Kim Nuyttens GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@benergie.be GSM 0473 524

Nadere informatie

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning Brussel, 9 juli 2008 070908 Advies decreet hypotheekvestiging Advies Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning 1. Toelichting

Nadere informatie

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Versie februari 2013 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. PROCEDURES... 2 1.1 Aantal ingediende startverklaringen...

Nadere informatie

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be 1. D U U R Z A A M B O U W E N Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be E CO- C O N S T R U C T I E We leven in een wereld waarin natuurlijke hulpbronnen niet onuitputtelijk blijken,

Nadere informatie

Advies. Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen

Advies. Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen Brussel, 12 september 2007 091207 Advies besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energie Advies Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding en krachtlijnen...

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

De Vlaamse Renovatiedag in een notendop

De Vlaamse Renovatiedag in een notendop Persmoment De Vlaamse Renovatiedag in een notendop Openhuizendag Initiatief van NAV en Ik ga Bouwen & Renoveren 18 de editie Doelpubliek: toekomstige verbouwers Gratis Uniek. Meer dan een namiddag huisjes

Nadere informatie

NATIONAAL. Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder VLAANDEREN

NATIONAAL. Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder VLAANDEREN Bij plaatsing inbraakwerende beglazing NATIONAAL Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder Ondernemer : Bijkomende aftrek

Nadere informatie

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 jan. 2014 1 Verplicht aandeel HE met PV Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel Evaluatie van beleid en beleidsinstrumenten Protocol tussen de entiteit 1 verantwoordelijk voor de (aansturing van de) evaluatie en (de instelling verantwoordelijk voor) het beleidsinstrument Vlaamse overheid

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Het ABC van de energieprestatieregelgeving

Het ABC van de energieprestatieregelgeving Het ABC van de energieprestatieregelgeving De Vlaamse overheid streeft er naar dat alle gebouwen in Vlaanderen energiezuinig én comfortabel worden. Een van de middelen om dit te realiseren, is de energieprestatieregelgeving,

Nadere informatie

Woning Bauwens-Bogaert. Focusdag Vlaamse klimaatconferentie. 26 november 2007 Karel Bauwens, ir.-arch. Els Bogaert, interieurvormgever

Woning Bauwens-Bogaert. Focusdag Vlaamse klimaatconferentie. 26 november 2007 Karel Bauwens, ir.-arch. Els Bogaert, interieurvormgever Voorzitter: Dirk Van Regenmortel Verslaggever: Tine Tanghe De sessie werd ingeleid door de voorzitter, de heer Dirk Van Regenmortel. In tegenstelling tot de andere sessies van deze focusdag, betekent deze

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

NUL-ENERGIEWONINGEN PASSIEFWONINGEN BEN WONINGEN LAGE-ENERGIEWONINGEN HOUTSKELETBOUW

NUL-ENERGIEWONINGEN PASSIEFWONINGEN BEN WONINGEN LAGE-ENERGIEWONINGEN HOUTSKELETBOUW Energiezuinige kwaliteitswoningen in houtskeletbouw, daar staat Arkana voor. Ons ervaren bouwteam werkt samen met U om tot een geslaagd project-op-maat te komen dat aan alle verwachtingen en het beschikbare

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever Stuk 1525 (2002-2003) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 21 januari 2003 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever betreffende

Nadere informatie

De nieuwe energiepremies

De nieuwe energiepremies De nieuwe energiepremies PERSBERICHT 23/1/2012 VLAANDEREN VERNIEUWT PREMIEAANBOD De Vlaamse regering heeft op 1 januari nieuwe premies ingevoerd voor energiebesparende investeringen in woningen. Dankzij

Nadere informatie

De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten

De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten PERSMEDEDELING In een tijd waarin creativiteit niet alleen cultureel maar ook economisch het verschil moet maken, staan beroepen

Nadere informatie

RENOVATIEPACT vergadering 18 maart 2015

RENOVATIEPACT vergadering 18 maart 2015 RENOVATIEPACT Werkgroep BEN-definitie renovatie - verslag vergadering 18 maart 2015 1. Inleiding Het VEA gaf een korte inleiding over de werkzaamheden van de voorbije werkgroepen en lichtte het doel van

Nadere informatie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C251 WON23 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 31 mei 2012 2 Commissievergadering nr. C251 WON23 (2011-2012) 31

Nadere informatie

Programma slotcongres 24/6/14

Programma slotcongres 24/6/14 Programma slotcongres 24/6/14 Tijdstip Onderwerp (Filip Williot zaal, tenzij anders vermeld) 13.00-13.30 Algemene vergadering OVED: overzicht vorige en toekomstig werkjaar OVED 13.30-14.00 Start congres:

Nadere informatie

verbouwen Batibouw 2014

verbouwen Batibouw 2014 Belgen WE BRING over eigen ALUMINIUM woning TO LIFE bouwen, kopen & verbouwen Batibouw 2014 Opzet en methode Jaarlijks onderzoek naar evoluties op de bouw- en verbouwmarkt Uitgevoerd door het onafhankelijke

Nadere informatie

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Inhoud Premies voor energiebesparende investeringen in 2014... Een overzicht van de premies die sinds 1 januari van kracht zijn.... Nieuw in 2014...

Nadere informatie

18/10/2013. Arch. Christophe Debrabander voor Bostoen. De woning van 2020 werfbezoek. 17 oktober 2013, de woning van 2020

18/10/2013. Arch. Christophe Debrabander voor Bostoen. De woning van 2020 werfbezoek. 17 oktober 2013, de woning van 2020 Arch. Christophe Debrabander voor Bostoen De woning van 2020 werfbezoek 1 onze MISSIE: Omdat comfortabel wonen een behoefte is van iedereen, (ver-)bouwt Bostoen betaalbare, energiezuinige wooneenheden

Nadere informatie

straat van morgen wijkrenovatie en participatie hand in hand

straat van morgen wijkrenovatie en participatie hand in hand straat van morgen wijkrenovatie en participatie hand in hand Jeroen Verbeke, wvi Ann Blontrock, stad Ambitie Ambitie op straatniveau: - veilig en gezond: alle woningen - energie: 20% vermindering CO 2

Nadere informatie

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 1 EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INGRIJPENDE ENERGETISCHE RENOVATIE... 2 1.1 Definitie en eisen bij ingrijpende energetische

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

+HUIS renovatie. Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven

+HUIS renovatie. Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven +HUIS renovatie Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven Dirk de Vroome Door Zon en Wind Atelier 10/15 Zehnder J.E.StorkAir GeoEnergie Datum: 11 november 2013 1 +HUIS renovatie

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek?

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement,

Nadere informatie

Burgstraat 38A 9000 GENT : +32 9 334 94 70 & 71 (secr.) : +32 9 334 94 77

Burgstraat 38A 9000 GENT : +32 9 334 94 70 & 71 (secr.) : +32 9 334 94 77 KASTEELPARK & Co NV INDEX & CO NV P.a. Van Cuyckstraat 1 bus 17 Per fax: 03.222.90.24 Gent, 7 december 2007 BETREFT : KASTEELPARK & CO INDEX & CO/ ADVIEZEN Uw ref. : Mijn ref. : Geachte heren, Hieronder

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen Vastgoedforum 27 februari 2015 Ellen Moons Vlaams Energieagentschap Overzicht Inhoud artikel 5 Toepassingsgebied entiteiten - gebouwen Besparingsdoelstelling

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking

ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking Het uitvoeringsbesluit regelt de projectsubsidies voor ontwikkelingseducatie en brengt enkele wijzigingen aan in het besluit over de financiering

Nadere informatie

SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN

SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN RENOVEREN ENERGIEZUINIG MAKEN AANPASSEN Fiscaal voordeel Verbeterings- en aanpassingspremie Renovatiepremie Vlaamse dakisolatiepremie Infrax-premies Fiscaal voordeel

Nadere informatie

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN Inleiding programma Achtergrond: EPB-eisen Wat is BEN? Actieplan in 5 domeinen Innovatie Integraal kwaliteitskader Communicatie Financiering Energiebeleid BEN-advies voor

Nadere informatie

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 In het face-to-face onderzoek uitgevoerd in maart en april 2008, werden in totaal 1.026

Nadere informatie

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Discussienota Tertiaire Sector BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Katleen Briffaerts 1 Inhoud Inleiding Aannames Beleidsdoelstellingen

Nadere informatie

Multiprofessioneel Architectenburo Berkein Arch. Geert Berkein Bellemstraat 50 9880 Aalter

Multiprofessioneel Architectenburo Berkein Arch. Geert Berkein Bellemstraat 50 9880 Aalter Als algemeen aannemer heeft Zeker Wonen sinds 1979 reeds heel wat ervaring en know-how opgebouwd. De evolutie die het Vlaamse bouwlandschap heeft meegemaakt de laatste decennia, alsook de vele uitdagingen

Nadere informatie

Multiprofessioneel Architectenburo Berkein Arch. Geert Berkein Bellemstraat 50 9880 Aalter

Multiprofessioneel Architectenburo Berkein Arch. Geert Berkein Bellemstraat 50 9880 Aalter ()*)+,-.). Als algemeen aannemer heeft Zeker Wonen sinds 1979 reeds heel wat ervaring en know-how opgebouwd. De evolutie die het Vlaamse bouwlandschap heeft meegemaakt de laatste decennia, alsook de vele

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 21/02/2013 Kamp C Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Editie september - oktober 2012. Samenaankoop dak- en zoldervloerisolatie

Nieuwsbrief. Editie september - oktober 2012. Samenaankoop dak- en zoldervloerisolatie Regionaal Woonbeleid Noord-Pajottenland Interlokale vereniging Affligem, Liedekerke, Roosdaal & Ternat p/a Gemeentehuis Opperstraat 31 1770 Liedekerke Tel. 053 64 55 57 Fax 053 64 55 59 E-mail: wonen@liedekerke.be

Nadere informatie

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans Enquête Energieprestatieregelgeving in de praktijk peilt naar de kennis, toepassing, mening en verandering op de werf ten gevolge van de energieprestatieregelgeving bij de Vlaamse bouwprofessionelen. De

Nadere informatie

Dé onmisbare gids voor elke (ver)bouwer

Dé onmisbare gids voor elke (ver)bouwer $ 29 Dé onmisbare gids voor elke (ver)bouwer Limburg 2015 VERSTANDIG BOUWEN 1 Ontwerp en partners Een nieuwe woning begint bij een visie, een idee, het ontwerp. Hoe moet ze eruit zien? Of nog belangrijker:

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 VMSW Afdeling PROJECTEN Ir Bernard Wallyn Aanleiding Strategische doelstelling Vlaamse Regering In 2020 zijn er in Vlaanderen geen energieverslindende woningen

Nadere informatie

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA OVERZICHT 1. Situering en onderzoeksvragen 2. Methode 3. Wervings- en selectieprocedures

Nadere informatie

De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen

De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen In goed isoleren ligt een belangrijke sleutel voor het behalen van de 2020-doelstellingen van Europa. Hoever staan we vandaag in het behalen

Nadere informatie

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest WG Energiezorg. Een zorg voor de toekomst Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Naar een rationeel energiebeleid De klimaatsverandering zet ons aan om maatregelen

Nadere informatie

Advies. Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen

Advies. Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Brussel, 10 september 2008 100908 Advies besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Advies Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Inhoud 1. Situering... 3 2. Algemene beoordeling...

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving stuk ingediend op 593 (2009-2010) Nr. 1 28 juni 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Kortrijksesteenweg nummer 132 bus 0103 bestemming appartement type - bouwjaar 2001 softwareversie 9.11.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen 1 Kenmerken Vlaams woningenbestand Overgrote meerderheid individuele woningen, elke woning quasi anders. Oud met slechte energieprestatie.

Nadere informatie

Energiezuinig (ver)bouwen: geen rechttoe rechtaan verhaal

Energiezuinig (ver)bouwen: geen rechttoe rechtaan verhaal KVAB / Reflectiegroep Energie 14 oktober 2015 Energiezuinig (ver)bouwen: geen rechttoe rechtaan verhaal Hugo Hens Inhoudsoverzicht Inleiding Bewonersgedrag o o Feiten? Hoe statistisch? o Gevolgen Netto

Nadere informatie

Sinds 1982 realiseerde Bouwwerken Bomaes meer

Sinds 1982 realiseerde Bouwwerken Bomaes meer ouwwerken Bomaes 3 Sinds 1982 realiseerde Bouwwerken Bomaes meer dan??? prachtige woonprojecten van topkwaliteit. Wij genieten van een jarenlange reputatie als een betrouwbare, gewaardeerde en solide bouwpartner.

Nadere informatie

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen Marijke De Meulenaer Vlaams Energieagentschap 29/09/2014 06/10/2014 Huidige eisen nieuwbouw Toekomstige evoluties Eisen bij renovatie 2 Huidige eisen nieuwbouw

Nadere informatie

Gedetailleerde beschrijving

Gedetailleerde beschrijving H SBBBBBB 6 Pagina 1 van 15 Gedetailleerde beschrijving ruime en hoogwaardig afgewerkte appartementen met terras. 5 met 2 slaapkamers, 1 met 1 slaapkamer (app nr 1.2 reeds verkocht). Volledig afgewerkt.

Nadere informatie

BOUWINNOVATIE 2013. Bouwinnovatie profileert zich daarom ook als beurs met Limburgse vakkennis van wereldniveau en de weg naar elke bouwdroom.

BOUWINNOVATIE 2013. Bouwinnovatie profileert zich daarom ook als beurs met Limburgse vakkennis van wereldniveau en de weg naar elke bouwdroom. BOUWINNOVATIE 2013 Bouwinnovatie is dé beurs voor bouwen en verbouwen in Limburg. Ze brengt alle informatie, producten en diensten uit de sector onder één dak en biedt bouwheren en bouwprofessionals een

Nadere informatie

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE WARM WATER DUURZAME ENERGIE VERWARMING WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE ENERGIEBESPARENDE OPLOSSINGEN VOOR BIJ U THUIS STIEBEL ELTRON - SYSTEMEN VOOR EEN LAAG ENERGIEVERBRUIK In de nabije

Nadere informatie

Massief passief bouwen... de baksteenoplossing

Massief passief bouwen... de baksteenoplossing 20 BOUWEN MET BAKSTEEN Massief passief bouwen... de baksteenoplossing voor het passiefhuis Woning te Gent Architect: Kristof Cauchie - Studiebureau: 3DB Aanvankelijk werd het concept van een passiefhuis

Nadere informatie

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Vlaams minister Kris Peeters wil met een verstandig energiebeleid niet alleen het aanbod sturen maar ook en vooral de vraag beheersen.

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Briefadvies van 3 juni 2004

Briefadvies van 3 juni 2004 m i l i e u - e n n a t u u r r a a d v a n v l a a n d e r e n Briefadvies van 3 juni 2004 over het Voorontwerp van besluit tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestaties en het binnenklimaat

Nadere informatie

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis Warm water duur zame Ener gie VERWARMING Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis STIEBEL ELTRON - Systemen voor een laag energieverbruik In de nabije

Nadere informatie

BEPERKTE OFFERTEAANVRAG 23 JANUARI 2008 Project nr. 1: Bouw Van Een Geheel Van 10 Woningen Voor Bejaarden KRIEKENPUT

BEPERKTE OFFERTEAANVRAG 23 JANUARI 2008 Project nr. 1: Bouw Van Een Geheel Van 10 Woningen Voor Bejaarden KRIEKENPUT Project nr. 1: Bouw Van Een Geheel Van 10 Woningen Voor Bejaarden KRIEKENPUT Budget: 892 600 studiekosten en BTW niet meegerekend Adres van de werken: Kriekenputstraat (tussen nrs 44 en 54) / 1180 Brussel

Nadere informatie

Nogmaals de voorwaarden op een rijtje om gebruik te kunnen maken van de tussenkomst van het Sociaal Verwarmingsfonds

Nogmaals de voorwaarden op een rijtje om gebruik te kunnen maken van de tussenkomst van het Sociaal Verwarmingsfonds Nogmaals de voorwaarden op een rijtje om gebruik te kunnen maken van de tussenkomst van het Sociaal Verwarmingsfonds Over welke brandstof gaat het? Het gaat om de factuur betaald voor huisbrandolie (of

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau 7 & 8 november Passiefhuis-Platform 2009 vzw Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen Context 128 m2 woonopp. over 2 bouwlagen garage

Nadere informatie

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016)

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) AGENDA 19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB 19:10u Inleiding VCB energieconsulenten 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) 19:50u WTCB (Verstrenging E-peil, STS en & TV s) 20:20u

Nadere informatie

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Gezamenlijk briefadvies Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Wijziging Energiebesluit met diverse bepalingen inzake de energieprestatieregelgeving Datum van goedkeuring Minaraad 3 september 2015

Nadere informatie

Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel. Christophe BARBIEUX

Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel. Christophe BARBIEUX Duurzame renovatie Problematiek van het verdelen van de winst onder eigenaar en huurder Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel Christophe BARBIEUX AFDELING Energie 25 maart 2014 Chronologie

Nadere informatie

Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015

Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015 Wijkavond energie besparen Hilversum Oost 19-5-2015 Wat kunt u verwachten? Ambities gemeente Hilversum Seinkracht Wie is Hoom? Hilversum Oost onder de loep Wijkaanbod: partijen en prijzen Subsidies en

Nadere informatie

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst 15 juni 2011 VEA Jos Geijsels A. 5 jaar EPB in cijfers juni 2011 2 A. Geplande wijzigingen 1. Aantal EPB-aangiften; 2. Evolutie E-peil; 3. Evolutie

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens jullie voorbereidingen en de wedstrijd. Geef elkaar tips en zoek samen de sterktes en zwaktes van de argumenten. Je kan veel leren van elkaar, ook

Nadere informatie