Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009 RESULTATEN DIE SPREKEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009 RESULTATEN DIE SPREKEN"

Transcriptie

1 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009 RESULTATEN DIE SPREKEN

2 ONZE WAARDEN Gedrevenheid Onze prestaties op lange termijn garanderen voor al onze belanghebbenden, door voortdurend te streven naar efficiency en innovatie ten behoeve van onze klanten en de openbare dienstverlening. Engagement De ontwikkeling van de Groep verzoenen met het respect voor de planeet en de mensen essentiële diensten leveren. Durf Het heden optimistisch beleven en creatief bouwen aan de toekomst. Verbondenheid Al onze krachten bundelen in eenzelfde ploeggeest om van energie en milieu duurzame bronnen van vooruitgang en ontwikkeling te maken.

3 INHOUD Boodschap van de Directeur-generaal STEUNEN OP EEN STERKE BASIS VERTROUWEN OP PERFORMANTE INSTALLATIES DE BAND MET DE KLANT VERSTERKEN EEN VOORBEELDFUNCTIE NASTREVEN DE RESULTATEN EVALUEREN Woordenlijst Informatie Electrabel, Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009 Dit verslag situeert Electrabel binnen de GDF SUEZ Groep en beschrijft de activiteiten en de belangrijkste kerncijfers van de onder neming in België. Het verslag rapporteert eveneens over het naleven van de verbintenissen die Electrabel is aangegaan in haar plan voor duurzame ontwikkeling Samen voor minder CO 2. De inhoud van het verslag werd afgestemd op de rapportering in het Activiteitenverslag 2008 (september 2009) en het Groenboek Samen voor minder CO 2 (oktober 2008) en baseert zich eveneens op de GRIrichtlijnen (zie blz. 53). Het verslag behelst de periode 1 januari december Belangrijke ontwikkelingen die zich begin 2010 voordeden in enkele dossiers, worden aanvullend vermeld. Alle cijfers hebben betrekking op het jaar 2009, tenzij anders aangeduid. Het is de bedoeling dit verslag jaarlijks op te maken. Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

4 Het woord aan Sophie Dutordoir, Directeur-generaal Electrabel Een geëngageerd, verantwoordelijk en betrokken energiebedrijf. Sophie Dutordoir, wat is het doel van dit rapport? Het uitgangspunt was een vaststelling: er wordt zoveel gezegd over Electrabel en de verklaringen staan vaak ver af van de realiteit en van wat we vandaag zijn. In zekere zin is dat begrijpelijk: Electrabel is in een korte periode in minder dan tien jaar enorm veranderd. Onder invloed van de Europese richtlijnen en hun omzetting in Belgisch recht, heeft onze perimeter een complete evolutie ondergaan. Van een onderneming die sterk geïntegreerd was in de hele waardeketen van elektriciteit en gas en die vrij dominant was in België, is Electrabel nu een internationale speler geworden op een productie- en verkoopmarkt met veel concurrentie. Oordeel maar: we hebben ons volledig teruggetrokken uit het transport van elektriciteit en gas in België. In de drie gewesten van het land hebben we ons aandeelhouderschap in de distributienetten teruggebracht tot een minderheidspositie, terwijl we het operationele beheer ervan hebben afgestaan. Op het vlak van de productie hebben we in België veel productiecapaciteit afgestaan aan SPE en E.ON; met deze laatste door productiecapaciteit in Duitsland uit te wisselen. Zo hebben we ons marktaandeel teruggebracht van 83% naar iets meer dan 60% en onze aanwezigheid op de Duitse markt versterkt, want de reële fysieke markt omvat de Benelux, Frankrijk en Duitsland. De netten in deze zone zijn sterk met elkaar verweven en de prijzen groeien er sterk naar elkaar toe. Met een aandeel van 8% in de productiecapaciteit op deze markt, is de positie van GDF SUEZ vergeleken met die van EDF, E.ON en RWE niet onbelangrijk, maar zeker niet dominant. Op het vlak van de verkoop, een volledig geliberaliseerde activiteit, is ons marktaandeel in België kleiner dan 70%. Wat zijn uw ambities in België? Dit jaarverslag focust inderdaad op België, ons historisch werkterrein. We hebben er drie ambities. Eerst en vooral iets wat een evidentie hoort te zijn voor een commercieel bedrijf: tevreden klanten. Ons aanbod combineert aantrekkelijke prijzen en een servicekwaliteit die aanzienlijk hoger ligt dan het gemiddelde. Een kwalitatieve dienstverlening start voor een energiebedrijf bij de bereikbaarheid. Onze klanten kunnen persoonlijk contact met ons opnemen wanneer ze dat willen, 7 dagen op 7, de klok rond, via onze shops, onze loketten bij De Post, onze duizenden partners-installateurs, onze website, of ons contact center, dat kan bogen op een bereikbaarheid van 99%. Bereikbaar zijn volstaat echter niet! We geven elke klant die met een probleem wordt geconfronteerd, zo mogelijk al bij het eerste contact, een doeltreffend antwoord. Bovendien bieden we moderne diensten aan die het leven eenvoudiger maken: een online verhuisprocedure zonder overbodig papierwerk; een sms die klanten met een domiciliëring meedeelt dat hun rekening wordt gedebiteerd; de mogelijkheid om online met onze experts te chatten over alle kwesties in verband met facturen, energiebesparingen, enz. Dankzij deze maatregelen zijn de indicatoren met betrekking tot de tevredenheid en trouwheid van onze klanten aanzienlijk verbeterd sinds de opening van de markt. Dat blijkt ook uit het aantal klachten dat we ontvangen, waarbij we duidelijk beter scoren dan onze concurrenten. Voor ons en onze medewerkers een geweldige aanmoediging om op deze weg door te gaan. Een voortdurende verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening is immer een must. U sprak over drie ambities. Wat is de tweede? We zijn een energiebedrijf dat zijn verantwoordelijkheid neemt, met aandacht voor duurzame ontwikkeling. We garanderen de beschikbaarheid van energie, tegen een competitieve prijs, met respect voor het milieu. 2 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

5 Ons programma voor de strijd tegen de klimaatopwarming kreeg de naam Samen voor minder CO 2. Twee jaar na de lancering ervan zijn de resultaten goed: onze CO 2-uitstoot per geproduceerde kwh is ten opzichte van 1990 met ongeveer 40% gedaald, een derde hiervan werd overigens in de afgelopen twee jaar gerealiseerd; onze uitstoot van SO 2, NO x en fijn stof is sinds 1990 met ongeveer 90% afgenomen; in nauwelijks één jaar tijd hebben we ruim residentiële en professionele klanten weten te overhalen om voor ons aanbod groene energie te kiezen, waarbij 100% hernieuwbare energie wordt geleverd, geproduceerd met installaties die we in België uitbaten. Het milieu is echter niet de enige factor die een rol speelt in de energiesector. De prijzen van elektriciteit en aardgas blijven de aandacht trekken omdat ze een impact hebben op het concurrentievermogen van onze bedrijven en op de koopkracht van de gezinnen. Door de forse stijging van de brandstofprijzen op de wereldmarkten is de elektriciteitsprijs in 2008 sterk gestegen. Vandaag bevindt hij zich opnieuw op het niveau van begin Op enkele uitzonderingen na, convergeren de groothandelsprijzen binnen de markt die uit de Benelux, Frankrijk en Duitsland bestaat. De Belgische elektriciteitsprijzen voor residentiele klanten steken gunstig af tegen het gemiddelde van de vier ons omringende landen, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Er blijven evenwel ongelijkheden bestaan tussen de landen onderling: de voorbije maanden betaalt een gemiddelde klant in België aanzienlijk minder voor zijn elektriciteit dan eenzelfde klant in Duitsland of Nederland, maar meer dan in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De aardgasprijzen in België liggen sinds de liberalisering meestal lager dan dit gemiddelde en zijn momenteel de laagste van de markt, op het Verenigd Koninkrijk na. Naast de klimaatuitdaging en de concurrentiële prijzen is er het aspect van bevoorradingszekerheid. Wat is voor Electrabel de sleutel om deze drie vereisten met elkaar te verzoenen? Het is correct om dit te onderstrepen. Electrabel engageert zich eveneens om op elk ogenblik de bevoorrading van al haar klanten veilig te stellen. Om deze drie vereisten te beheren, steunen we in de eerste plaats op een energiemix, die bestaat uit kernenergie, gas, steenkool en hernieuwbare bronnen, waarvan biomassa in België de belangrijkste is. Een evenwichtig, maar ook een goed presterend productiepark. In 2009 bedroeg de beschikbaarheidsgraad van onze centrales 87%. Dat niveau halen we dankzij de combinatie van onze knowhow, de motivatie van onze teams, de grote aandacht voor veiligheid en de kwaliteit van onze installaties. Onze tweede ambitie is dus om deze positie van verantwoordelijk energiebedrijf te consolideren. U had het over drie ambities. Wat is de laatste? Als grote industriële groep, sinds lang actief in België, hebben GDF SUEZ en Electrabel ook een sociale rol te vervullen. We streven ernaar om in de toekomst een bedrijf te blijven dat betrokken is bij de samenleving. Dat gebeurt uiteraard via bijdragen aan de economie van het land. Door jaarlijks 500 miljoen euro te investeren. Door banen te scheppen: Electrabel telt vandaag medewerkers in België en GDF SUEZ Het wordt te weinig gezegd, maar ondanks de economische omstandigheden die we kennen, was de gas- en elektriciteitssector in 2009 één van de weinige sectoren waarin de graad van tewerkstelling met bijna 5% steeg in vergelijking met Naast de economische dimensie willen we ook tegemoetkomen aan andere verwachtingen van de maatschappij. Door elk jaar ruim 2,5 miljoen euro aan sponsoring te besteden, steunen GDF SUEZ en Electrabel talrijke initiatieven op het vlak van cultuur, sport, herintegratie in de maatschappij en milieu in België. Door onze competenties ter beschikking te stellen van anderen, helpen we hen bij het realiseren van hun projecten. In Antarctica bijvoorbeeld, werkten we samen met ons wetenschappelijk en technisch competentiecentrum Laborelec mee aan het ontwerp en de realisatie van een zero emis sion poolstation in extreme klimaatomstandigheden. En tot slot, door onze medewerking te verlenen en ons imago ter beschikking te stellen van maatschappelijke acties, zoals de bloedinzamelingen van het Rode Kruis of, onlangs, de campagne van het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid ter verbetering van de veiligheid op de weg. Dat is onze doelstelling: tegelijk een leverancier zijn die zich inzet voor zijn klanten, een energieonderneming met verantwoordelijkheidszin en een bedrijf dat verankerd is in de samenleving. Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

6 4 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

7 01 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS Deel van GDF SUEZ Grootste elektriciteitsproducent en -leverancier in België Tien engagementen voor minder CO 2 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

8 01.STEUNEN OP EEN STERKE BASIS Deel van een wereldleider in energie Electrabel maakt deel uit van GDF SUEZ, wereldwijd één van de toonaangevende energieleveranciers, actief in de volledige waardeketen van de energie, in elektriciteit en aardgas, zowel stroomopals stroomafwaarts. De GDF SUEZ Groep is georganiseerd rond zes bedrijfstakken: vijf bedrijfstakken energie en één bedrijfstak milieu. De bedrijfstak GDF SUEZ Energy Europe & International omvat vijf divisies die geografisch afgebakend zijn. De divisie GDF SUEZ Energy Benelux & Germany is verantwoordelijk voor de productie van elektriciteit en de verkoop van elektriciteit, aardgas en energiediensten in België, Nederland, Luxemburg en Duitsland. Ze staat eveneens in voor het optimaliseren van het geheel van posities van de onderneming in deze regio (portfolio management). In de Benelux worden de operationele taken van de divisie uitgevoerd door en onder de merknaam Electrabel, GDF SUEZ Groep (in Luxemburg gebeurt de elektriciteitsproductie onder de merknaam Twinerg, GDF SUEZ Groep). In Duitsland oefent GDF SUEZ Energie Deutschland haar activiteiten uit onder de merknaam GDF SUEZ. Grote industriële klanten actief in meerdere landen worden bediend onder de merknaam GDF SUEZ Global Energy. De activiteiten van de divisie GDF SUEZ Energy Benelux & Germany staan sinds 19 juli 2009 onder de leiding van Sophie Dutordoir, Chief Executive Officer. De kerncijfers van de divisie zijn samengevat op bladzijde 56. GDF SUEZ: kerncijfers (jaar 2009) medewerkers in de wereld, waarvan in energie en diensten en in milieu 72,7 GW geïnstalleerde productiecapaciteit 79,9 miljard euro omzet onderzoekers en experts in 9 onderzoeks- en ontwikkelingscentra GDF SUEZ: organisatie GDF SUEZ Energy France Energy Europe & International Global Gas & LNG Infrastructures Energy Services SUEZ Environnement Energy Benelux & Germany Energy Europe Energy Latin America Energy North America Energy Middle East, Asia and Africa 6 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

9 Marktleider in de Benelux Electrabel verkoopt in de Benelux elektriciteit, aardgas, energieproducten en -diensten aan 6 miljoen residentiële, professionele en industriële klanten en openbare instellingen. In 2009 bedroegen de verkoopvolumes GWh elektriciteit en GWh aardgas. Daarnaast produceert de onderneming op deze markt elektriciteit en warmte met een gediversifieerd productiepark van MW, waarvan de uitstoot van broeikasgassen tot de laagste in Europa behoort. Haar park bestaat uit kerncentrales, centrales die werken op fossiele brandstoffen (voornamelijk aardgas en steenkool), installaties die hernieuwbare energiebronnen gebruiken en spaarbekkencentrales. Omvangrijke nieuwbouwprojecten in België (klassieke centrale Knippegroen, 305 MW) en in Nederland (STEG-centrales Flevo, 870 MW; hoogefficiënte steenkoolcentrale in Rotterdam, 800 MW) zorgen ervoor dat de onderneming in de Benelux over voldoende productiecapaciteit blijft beschikken en een evenwicht houdt tussen haar verkoop- en productieportefeuille. De portfolio- en tradingoperaties van GDF SUEZ ondersteunen en optimaliseren de verkoop- en productieactiviteiten van Electrabel. De Groep is actief op alle tradingmarkten in Europa waar ze elektriciteit, brandstoffen, CO 2-kredieten aan- en verkoopt. Portfolio Management verzekert de bevoorrading van de centrales met brandstoffen en zorgt voor een optimale inzet van de productie middelen. Door deze activiteiten kan Electrabel haar klanten die hun energieportefeuille actief willen beheren en optimaliseren, een compleet en gevarieerd aanbod doen op het vlak van risicomanagement, de levering van energieproducten, complexe oplossingen op maat, groene producten, emissierechten... In de Benelux-regio telt Electrabel medewerkers. De onderneming werft voortdurend nieuwe werknemers aan, die ze talrijke kansen biedt om een uitdagende en verrijkende loopbaan uit te bouwen binnen de internationale GDF SUEZ Groep. Electrabel in de Benelux: kerncijfers (jaar 2009) Grootste elektriciteitsproducent in België Grootste elektriciteitsleverancier in België 2e grootste aardgasleverancier in België Grootste producent en leverancier van groene stroom in België Grootste elektriciteitsproducent in Nederland Grootste elektriciteitsproducent in het Groothertogdom Luxemburg medewerkers 3,9 miljoen klanten elektriciteit* 2,15 miljoen klanten aardgas* 94,1 TWh verkoop elektriciteit** 72,5 TWh verkoop aardgas** 16,3 GW productiecapaciteit * toegangspunten ** verkoop binnen de regio Een opsplitsing van deze kerncijfers per land is terug te vinden op bladzijde 56. Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

10 01 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS Nieuwe posities in België Electrabel is in België de grootste verkoper van elektriciteit, de tweede grootste leverancier van aardgas en de grootste producent van elektriciteit. Ze kan er bogen op meer dan een eeuw ervaring. De progressieve opening van de energiemarkten in België, waaraan de onderneming actief heeft meegewerkt, heeft vanaf 2001 onafgebroken een proces in gang gezet dat haar historisch gegroeid marktleider schap heeft afgebouwd. Ook in 2009 werden stappen gezet die meer concurrentie op en een betere werking van de energiemarkt in België beogen. De Duitse energieonderneming E.ON verwierf 941 MW van Electrabel s productiemiddelen (de klassieke centrale Langerlo en de STEG-centrale Vilvoorde), evenals 770 MW nucleaire capaciteit in de vorm van trekkingsrechten op de kerncentrales Doel en Tihange (waarvan 270 MW wordt geleverd in Nederland). In ruil kreeg de GDF SUEZ Groep ongeveer MW productiecapaciteit in Duitsland (nucleaire trekkingsrechten, steen kool- en aardgascentrales, hernieuwbare energie en spaarbekkencentrales). SPE, de tweede grootste elektriciteitsproducent in België, die al beschikte over een aandeel van 161,5 MW in de capaciteit van de kerncentrales Doel en Tihange, verkreeg een bijkomend nucleair vermogen van 250 MW in deze eenheden. Daarnaast levert Electrabel aan SPE ook nog 100 MW op het Belgische net in ruil voor een equivalent volume op het Franse net afkomstig van de participatie van SPE in kerncentrale Chooz. De activiteiten van Electrabel op het vlak van de elektriciteits- en aardgasdistributienetten in Wallonië werden overgenomen door de Opérateur des Réseaux Gaz & Électricité (ORES). ORES werkt in opdracht van de distributienetbeheerders waarin Electrabel nog minderheidsparticipaties (maximum 30%) aanhoudt die ze geleidelijk aan afbouwt. In Vlaanderen (Eandis) en in Brussel (Brussels Network Operations) gebeurde eenzelfde operatie eerder in Ook de beslissing van de Ministerraad om de exploitatieduur van de kerncentrales Doel 1, Doel 2 en Tihange 1 te verlengen en de akkoorden die GDF SUEZ in dit verband sloot met de Belgische Staat onder andere investeren in hernieuwbare energie via Electrabel zullen de activiteiten van de onderneming in de komende jaren sterk bepalen. Verder zette Electrabel een procedure in gang om haar participaties in het aardgastransportbedrijf Fluxys en het elektriciteitstransportbedrijf Elia te verkopen. De onderhandelingen met kandidaatovernemers leidden begin 2010 tot een akkoord over de verkoop van haar volledige participatie in Fluxys aan de gemeentelijke holding Publigas en van 12,5% van haar aandeel in Elia aan de gemeentelijke holding Publi-T. Eind mei 2010 was de Groep definitief uitgestapt uit de ondernemingen die de transportnetten in België beheren. Aandeel in de productiecapaciteit in België in % bron: raming Electrabel Andere Electrabel Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

11 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS 01 Electrabel in België: kerncijfers (jaar 2009) Verkoop Verkoop elektriciteit Verkoop aardgas 68,9 TWh 55,8 TWh Milieu Aandeel van de productiecapaciteit zonder CO 2-uitstoot 52,7% Klanten elektriciteit* Klanten aardgas* Productie Productiecapaciteit Productie elektriciteit Productie warmte Hernieuwbare energie Productiecapaciteit 3,64 miljoen 1,92 miljoen 11,8 GW 66 TWh 5,3 TWh 419 MW Aandeel in de totale productiecapaciteit 3,55% Aandeel van de elektriciteitsproductie zonder CO 2-uitstoot 61,9% Uitstoot van CO 2 Uitstoot van SO 2 Uitstoot van NO x Management 202 g/kwh 55 mg/kwh 138 mg/kwh Aandeel van de elektriciteitsproductie ISO gecertificeerd 93% Aandeel in de totale elektriciteitsproductie 2,77% Personeel Medewerkers * toegangspunten Organisatie van de netactiviteiten in België (eind 2009) Activiteit Verantwoordelijke Operator Participatie van Electrabel in het kapitaal Transport elektriciteit (1) Elia Elia 24,35% in Elia (3) Distributie elektriciteit en aardgas in Vlaanderen Distributie elektriciteit en aardgas in Brussel Distributie elektriciteit en aardgas in Wallonië Distributienetbeheerders (2) Eandis 30% in de gemengde DNB s Sibelga BNO 30% in Sibelga Distributienetbeheerders (2) ORES 30% in de gemengde DNB s (4) (1) Het transport van aardgas gebeurt door de onderneming Fluxys, waarin Electrabel via SUEZ-TRACTEBEL een aandeel heeft van 38,5% (3) (2) De vroegere intercommunales werden aangesteld als distributienetbeheerder (3) Begin 2010 bereikte Electrabel een akkoord over de verkoop van haar participaties (zie in de tekst op blz. 8) (4) Stemrechten Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

12 01 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS Sterk engagement voor duurzame ontwikkeling Met welke visie en strategie wil Electrabel de uitdagingen van duurzame ontwikkeling aanpakken? Het bijzondere aan energie is dat zij essentieel is voor het leven en de economische ontwikkeling. Het voeren van een duurzaam energiebeleid is altijd een centraal gegeven in de strategie van Electrabel geweest. Eenvoudig in woorden maar moeilijk in daden: energie voor iedereen toegankelijk maken, altijd en overal, tegen een redelijke prijs en zonder schade toe te brengen aan onze planeet en haar bewoners. De klimaatverandering is uitgegroeid tot een hoofdbekommernis van onze stakeholders en energie staat in het middelpunt van het debat, omdat de elektriciteitsproductie, de huisverwarming en het energieverbruik van onze ondernemingen telkens goed zijn voor 20% van de CO 2-uitstoot. Het milieu is voor ons altijd een belangrijk aandachtspunt geweest, en het terugdringen van de CO 2-uitstoot is geen nieuw gegeven voor Electrabel. Al in 1995, twee jaar vóór de goedkeuring van het Kyoto-protocol, hebben wij een beleid gelanceerd om onze emissies te beperken, rationeel energiegebruik aan te moedigen en onze prioriteiten voor elektriciteitsproductie vast te leggen. De strategie was toen al zeer duidelijk: elektriciteit produceren met minder primaire energie en minder CO 2-uitstoot om economische met ecologische overwegingen te verzoenen. Bruno Defrasnes, Verantwoordelijke Duurzame Ontwikkeling Electrabel Kunt u al een eerste balans opmaken, en wat zijn de doelstellingen voor de toekomst? Onze resultaten spreken voor zich: sinds 1990 heeft Electrabel de energie-efficiëntie van haar productiepark met 20% verbeterd en haar CO 2- uitstoot met 40% verminderd, waarmee wij in Europa tot de best scorende elektriciteitsproducenten behoren in termen van CO 2-uitstoot per geproduceerde kwh. En toch is Electrabel van oordeel dat al die inspanningen geen vrijbrief zijn om op onze lauweren te gaan rusten. De eerste prioriteit van onze duurzame ontwikkelingsstrategie is dan ook een blijvende vermindering van onze CO 2-emissies in België. Getuige daarvan het duurzame ontwikkelingsplan Samen voor minder CO 2 dat we eind 2008 hebben gepubliceerd. Om de klimaatverandering efficiënt te bestrijden, zijn er ingrijpende wijzigingen noodzakelijk in de manier waarop we energie produceren, transporteren en verbruiken. Die energierevolutie zal gepaard gaan met tal van technologische, industriële en politieke uitdagingen, en ook met fundamentele gedragswijzigingen en nieuwe energiesystemen die van de grond af moeten worden opgebouwd. Om die drastische omschakeling tot een goed einde te brengen, moeten alle beschikbare technologische oplossingen op een verantwoordelijke manier worden gebruikt en moeten alle economische medespelers in de energiesector worden gemobiliseerd: zij die energie produceren en zij die haar verbruiken, zij die de spelregels bepalen, zij die ze toepassen en zij op wie ze van toepas - sing zijn. Samen handelen is dan ook het leidmotief van Electrabel s klimaatplan Samen voor minder CO 2 dat 10 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

13 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS 01 rond 10 concrete engagementen is opgebouwd. Via dit plan wil Electrabel: haar inspanningen voortzetten om de CO 2-uitstoot van haar productiepark blijvend te verminderen; haar klanten en zoveel mogelijk mensen de knowhow ter beschikking stellen die ze in de voorbije decennia heeft verworven met het verbeteren van de energie- en milieuefficiëntie van haar productiepark, zodat ook zij hun ecologische voetafdruk kunnen verkleinen en hun energiekosten kunnen drukken; de ontwikkeling stimuleren van technologieën, systemen en marktmechanismen voor een performante en koolstofarme energietoekomst; de dialoog opvoeren met burgers, lokale besturen, ondernemingen en overheden; ten slotte op zichzelf toepassen wat zij anderen aanbeveelt. Dit vereist dat onze engagementen worden omgezet in een daadwerkelijke mentaliteits- en gedragswijziging van al onze medewerkers. Ondanks de omvang van die taak en de vele obstakels die moeten worden overwonnen (weerstand tegen verandering, geloofwaardigheid, wettelijke en regelgevende aspecten ), zijn de eerste resultaten van ons plan meer dan bemoedigend. Eind 2009, twee jaar na de lancering van ons plan, was de CO 2-uitstoot van ons productiepark met meer dan 10% verminderd, hadden meer dan van onze klanten voor onze groene elektriciteit gekozen en was de koolstofbalans van onze dagelijkse activiteiten gedaald met 12%. Maar de weg stopt niet in 2010 of in Onze inspanningen moeten worden voortgezet en naar andere domeinen worden uitgebreid, onder meer door onderzoek naar en ontwikkeling van schone energiebronnen en technologieën. Want daarin ligt de sleutel van ons voortbestaan als onderneming. Waarom dit eerste verslag duurzame ontwikkeling? Dit verslag is een logisch uitvloeisel van één van de tien engagementen die we zijn aangegaan, met name het voeren van een actieve dialoog met onze stakeholders en ze in alle transparantie op de hoogte houden van de resultaten van ons duurzame ontwikkelingsprogram ma. Het verschaft een overzicht van de realisaties en key performance indicators van de uitvoering van ons plan. We trachten ook zo goed als mogelijk de aanbevelingen na te leven van het Global Reporting Initiative (GRI), een referentiekader dat alle betrokken partijen hebben gedefinieerd voor de publicatie van duurzame ontwikkelingsgegevens. Ook zijn we de verbintenis aangegaan om dit verslag vanaf het boekjaar 2010 aan een externe certificering te onderwerpen. We volgen op die manier de aanpak van GDF SUEZ. Plaats van het departement Duurzame Ontwikkeling in de organisatie Het departement Duurzame Ontwikkeling werd in 2007 opgericht. Het behoort tot de Directie Strategie, Regulatoire Zaken en Duurzame Ontwikkeling, één van de onder steunende diensten binnen de organisatie van de divisie GDF SUEZ Energy Benelux & Germany, waarvan de directeur lid is van het Uitvoerend comité van de divisie. Het departement zorgt in nauwe samenwerking met de operationele entiteiten en de andere onder steunende diensten van de divisie, evenals met lokale verantwoordelijken, voor het opwekken van een duurzame ontwikkeling reflex bij de equipes van de divisie en het implementeren van de strategie en de acties die door het Uitvoerend comité werden bepaald. Het departement dat ook waakt over de coherentie met het beleid van de GDF SUEZ Groep telde eind 2009 vijf voltijdse medewerkers. Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

14 01 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS Eén plan Tien verbintenissen In het kader van haar plan Samen voor minder CO 2, heeft Electrabel zich geëngageerd om: Duurzaam produceren Tegen 2015 te beschikken en over voldoende de productiemiddelen op basis van hernieuwbare energiebronnen om het totale verbruik van één miljoen gezinnen te dekken. Tegen 2015, 500 miljoen euro te investeren om de energieefficiëntie van haar klassieke centrales in België te blijven verbeteren en dus haar CO 2-voetafdruk te verlagen. Het beperken van de milieu-impact van haar productieactiviteiten voort te zetten. Electrabel zal tegen 2015 haar CO 2-emissies met 1,7 miljoen ton verminderd hebben (samengetelde reducties in de periode bij constante productie referentiejaar: 2007). 8. Onze aanpak Een dialoog te voeren met haar stakeholders in alle openheid. De CO 2-emissies afkomstig van de dagelijkse activiteiten van haar medewerkers in België, tegen 2011 te verminderen met 21%. Research & Development naar vernieuwende technologieën die bijdragen aan de strijd tegen de klimaat verandering te stimuleren. 12 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

15 STEUNEN OP EEN STERKE BASIS 01 De krachten bundelen Haar klanten bij te staan om hen toe te laten hun energieverbruik te verminderen. Samen te werken met haar klanten opdat ze zelf milieuvriendelijkere energie produceren en tegelijk hun energie-uitgaven verminderen Haar klanten 100% groen gecertificeerde energie te leveren, geproduceerd door productiemiddelen met hernieuwbare bronnen: wind, waterkracht, fotovoltaïsch, biomassa. De mobiliteit op aardgas en elektriciteit te stimuleren. Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarbij de behoeften van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. Deze internationaal aanvaarde definitie is een uittreksel uit het rapport Our Common Future, ook gekend onder de naam Brundtland Rapport (1987). Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

16 14 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

17 02 VERTROUWEN OP PERFORMANTE INSTALLATIES MW productie capaciteit 62% van de productie CO 2 -vrij Groene energie voor gezinnen 13% minder CO 2 in twee jaar Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

18 02.VERTROUWEN OP PERFORMANTE INSTALLATIES Een flexibel productiepark van MW In België beschikte Electrabel eind 2009 over een productiecapaciteit van MW (aandeel van de onderneming). Door de diversificatie op het vlak van technologie en brandstoffen illustratief voor de strategie van de GDF SUEZ Groep biedt het productiepark de nodige flexibili teit om de bevoorradingszekerheid van de klanten veilig te stellen, tegen economisch aanvaardbare en stabiele voorwaarden en met respect voor het leefmilieu, in het bijzonder de klimaatverandering. In 2009 produceerden de centrales GWh elektriciteit (+1,5% tegenover 2008) en GWh warmte (-15% tegenover 2008) (aandeel van de onderneming). Ze verbruikten in totaal (aan 100%) 234 miljoen GJ aardgas (67%), steenkool (21%), biomassa (8%), olie en hoogovengas. 725 MW nieuwe productiecapaciteit Electrabel beheert haar productiepark op een dynamische manier. Ze zorgt voortdurend voor een modernisering met de meest geavanceerde technologieën die energie-efficiënter en minder milieubelastend zijn. In 2009 breidde het productiepark uit met (zie blz. 56): de centrale Knippegroen bij Sidmar (305 MW); de warmtekrachteenheid Lanxess Rubber (58 MW); een extra nucleair vermogen van ongeveer 2 x 40 MW door de vervanging van de turbinerotoren in de kerncentrales Tihange 3 en Doel 4; 8 MW windturbineparken en 3 MW zonne-energie. Daarnaast heeft Electrabel 86 MW in aanbouw (40,5 MW bijkomend nucleair vermogen door de vervanging van de stoomgeneratoren in kerncentrale Doel 1; de WKK-eenheid Evonik Degussa waarin ze een aandeel heeft van 21 MW; 24 MW hernieuwbare energie) en startte ze een project voor een 180 MW biomassacentrale in Rodenhuize (zie blz. 20 voor meer informatie over het productiepark met hernieuwbare energiebronnen). Anderzijds verdwenen door de uitwisseling van productiecapaciteit met E.ON (zie blz. 8) de centrales Langerlo (602 MW) en Vilvoorde (385 MW) in november uit het productiepark van Electrabel. En eind 2009 werden de klassieke centrale Amercoeur (127 MW) en een WKK-eenheid in Langerbrugge (22 MW) buiten dienst gesteld. 62% van de productie zonder CO 2 -uitstoot 52,7% van de productiecapaciteit van het park bestond eind 2009 uit CO 2-vrije centrales (kerncentrales, spaarbekkencentrales, hernieuwbare energie) en 22,2% uit CO 2-arme centrales (aardgasgestookte STEG-eenheden en WKK). 61,9% van de elektriciteitsproductie gebeurde zonder uitstoot van CO 2. De hoeveelheid koolstofdioxide die het park uitstoot per geproduceerd kilowattuur behoort tot de laagste in Europa (zie blz. 24). Productiecapaciteit van Electrabel in België in GW 13,1 12,9 13,3 11, De belangrijke daling in 2009 is het gevolg van het afstaan van capaciteit aan SPE en E.ON (zie blz. 8) 16 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

19 Productiepark van Electrabel in België eind 2009 Zandvliet Power Herdersbrug Knippegroen Doel Mol Rodenhuize Kallo Ruien Drogenbos Awirs Saint-Ghislain Amercoeur Tihange Coo Stoom- en gasturbine (STEG) Warmtekracht Klassieke centrale Kerncentrale Spaarbekkencentrale Hernieuwbare energie: zie blz. 21 Plate Taille Aandeel (%) van de centrales in de productiecapaciteit van Electrabel in België eind ,1% 38,1% 1,1% 3,3% 6,2% 24,2% Aandeel (%) van de brandstoffen in de productiecapaciteit van Electrabel in België eind ,1% 7,1% 3,6% 7,4% 16,0% 38,1% 32,7% Aandeel (%) van de centrales in de netto elektriciteitsproductie van Electrabel in België in ,4% 0,8% 7,2% 13,8% 18,7% 57% Aandeel (%) van de brandstoffen in de netto elektriciteitsproductie van Electrabel in België in ,1% 2,3% 2,8% 6,7% 29,1% 2,1% 57% Kerncentrale Steg-centrale Klassieke centrale Warmtekracht Energierecuperatie, gasturbine, turbojet Waterkracht, windpark, zonnepaneel Spaarbekkencentrale Kernsplijtstof Aardgas Steenkool Biomassa, waterkracht, wind, zon Olie, afval, hoogovengas Spaarbekken Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling

20 02 VERTROUWEN OP PERFORMANTE INSTALLATIES Een belangrijk jaar voor de kerncentrales Electrabel exploiteert in België zeven kernreactoren vier in kerncentrale Doel en drie in kerncentrale Tihange die één van de hoekstenen vormen van haar gediversifieerde energiemix en een belangrijke bijdrage leveren in het beperken van de CO 2-uitstoot. Hoge beschikbaarheid van 88% In 2009 vertegenwoordigden de kerncentrales 38,1% van de productiecapaciteit en 57% van de productie van de onderneming in België (zie blz. 17). De beschikbaarheid van het nucleaire productiepark bedroeg 87,6% tegenover 84,8% in De performantie van de kerneenheden werd in 2009 nog verbeterd door de vervanging van de stoomgeneratoren in Doel 1 en de turbinerotoren in Doel 4 en Tihange 3. Door deze werken, die goed zijn voor een investering van 180 miljoen euro, steeg het vermogen van elke eenheid met ongeveer 40 MW. Exploitatieduurverlenging met 10 jaar 2009 was voor de kerncentrales een belangrijk jaar door de beslissing van de Ministerraad om de levens duur van de eenheden Doel 1 en 2 en Tihange 1 met tien jaar te verlengen (zie blz. 8) deze drie eenheden zorgden in 2009 voor 32,5% van de totale nucleaire productie in België. Electrabel startte een Long Term Operation programma om hun performantie op langere termijn te verzekeren. De groep GEMIX een groep van binnen- en buitenlandse deskundigen die in opdracht van de regering de ideale energiemix voor België bestudeerde bevestigde in haar fi nale rapport overigens dat een uitstap uit kernenergie de energiebevoorrading van het land ernstig in gevaar dreigt te brengen. Prioriteit voor nucleaire veiligheid extern erkend 2009, evenals begin 2010, kenmerkte zich ook door verschillende externe audits in de kerncentrales Doel en Tihange, waarbij de veiligheidsmaatregelen werden vergeleken met de beste praktijken die wereldwijd worden toegepast. Op verzoek van de Belgische overheid verrichtten specialisten van het Internationaal Atoomenergie Agentschap in Doel en Tihange OSART-audits, terwijl experts van de World Association of Nuclear Operators twee vrijwillige WANO Peer Reviews uitvoerden. De audits bevestigden dat Electrabel veiligheid prioriteit geeft en dat ze continu werkt aan de optimale veiligheid en betrouwbaarheid van haar installaties. In Doel, bijvoorbeeld, noteerde het OSART-team naast een aantal aanbevelingen en suggesties voor verbetering, veertien beste praktijken die een wereldwijd voorbeeld zijn. In dat kader past ook de doorlopende bijscholing en training van het eigen personeel en dat van externe bedrijven. In 2009 bedroeg het aantal uren opleiding in de kerncentrales (2/3 eigen personeel; 1/3 contractanten). Externe audits uitgevoerd in de kerncentrales OSART WANO Tihange 1 januari 2009* Tihange 1, 2 en 3 oktober 2009 Doel 1 en 2 maart 2010 Doel 1, 2, 3 en 4 februari 2009 *opvolgingsaudit Electrabel organiseerde in 2009 drie noodplanoefeningen in haar kerncentrales om de efficiëntie van hun organisatie in crisissituaties te testen. In het kader van het nucleaire en radiologische noodplan voor het Belgische grond gebied werd, op initiatief van het Crisiscentrum Binnen landse Zaken, in kerncentrale Doel een grootschalige crisisoefening georganiseerd over twee dagen, waarbij een kernongeval werd nagebootst. De crisiscel van Electrabel nam actief deel aan de oefening, in samenwerking met de bevoegde federale, provinciale en lokale overheden. De onderneming werkt intussen aan een nieuw Globaal Plan voor Nucleaire Veiligheid voor de periode Het doel van het plan is de belangrijkste actiedomeinen van de onderneming op het vlak van nucleaire veiligheid vast te leggen. Het houdt rekening met de lessen getrokken uit de OSART audits en de WANO inspecties. 18 Verslag Activiteiten en Duurzame Ontwikkeling 2009

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Electrabel, een groene & lokale speler Jan Caerels RES Dev Onshore Lokale verankering met een gediffentieerd productiepark Herdersbrug Doel Zandvliet Power 90

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Persnota 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Inleiding België beschikt over een geïnstalleerde elektrische productiecapaciteit van

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief CIRIEC 29 november 2007 Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief Als we in België over Unbundling en over concurrentie spreken in de sector gas en elektriciteit, denken

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Aardgas, elektriciteit en diensten

Aardgas, elektriciteit en diensten Panorama Uitgave 2013 Aardgas, elektriciteit en diensten Enovos, één en al energie Enovos is de belangrijkste energieleverancier in een regio die het hart vormt van industrieel Europa en die zich uitstrekt

Nadere informatie

Investeren windturbines in België. Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie

Investeren windturbines in België. Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie Investeren windturbines in België Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie Persnota Maart 2016 Het jaar 2016 wordt gekenmerkt door een versnelde realisatie van de ambities van ENGIE

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

DE THERMISCHE CENTRALES VAN EDF LUMINUS, TECHNOLOGIE CONTINU IN BEWEGING

DE THERMISCHE CENTRALES VAN EDF LUMINUS, TECHNOLOGIE CONTINU IN BEWEGING DE THERMISCHE CENTRALES VAN EDF LUMINUS, TECHNOLOGIE CONTINU IN BEWEGING 2 De thermische centrales van EDF Luminus EEN EVENWICHTIGE ENERGIEMIX Het productiepark van EDF Luminus bestaat uit verschillende

Nadere informatie

Electrabel in 2012. Een betrouwbare in een jaar vol uitdagingen

Electrabel in 2012. Een betrouwbare in een jaar vol uitdagingen Electrabel in 2012 Een betrouwbare energiepartner in een jaar vol uitdagingen Dit verslag geeft een beknopt overzicht van de activiteiten van Electrabel in 2012. Meer informatie is te vinden op de websites

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ********

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ******** Beste collega s, Energie is brandend actueel. Elke dag heeft de pers het over het risico dat België loopt op het vlak van bevoorradingszekerheid, de nieuwe beleidslijnen in het federale regeerakkoord,

Nadere informatie

MIX. Van verantwoorde. herkomst

MIX. Van verantwoorde. herkomst Van verantwoorde MIX herkomst Het papier gebruikt in deze brochure is FSC gecertificeerd (Forest Stewardship Council). Dit certificaat staat voor een aantal mondiaal erkende principes en criteria op het

Nadere informatie

Electrabel, een lokale industriële en verantwoordelijke speler. Electrabel is de grootste groenestroomproducent van het land

Electrabel, een lokale industriële en verantwoordelijke speler. Electrabel is de grootste groenestroomproducent van het land Persnota oktober 2015 De tweede helft van 2015 zal gekenmerkt worden door een versnelde realisatie van de ambities van Electrabel inzake windenergie: 20 windturbines zullen in aanbouw zijn. De bouw van

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2004 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.ibgebim.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE AARDGASLEVERANCIERS

Nadere informatie

Een toonaangevende industriële speler. in België. + 150 jaar. aanwezigheid. in België

Een toonaangevende industriële speler. in België. + 150 jaar. aanwezigheid. in België + 150 jaar aanwezigheid in België Een toonaangevende industriële speler in België 2/3 Inhoudstafel Eén van de belangrijkste werkgevers van België Het grootste energiebedrijf van België De Belgische marktleider

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

De toekomst voorbereiden

De toekomst voorbereiden Het milieu beschermen. Afdrukken dit document alleen indien nodig De toekomst voorbereiden Partner in duurzaam vertrouwen SPIE is Europees leider wat betreft diensten in de domeinen van elektriciteit,

Nadere informatie

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013

Persdossier. Contact: Meest recente update: 18 oktober 2013 Persdossier Meest recente update: 18 oktober 2013 Contact: Katrien Denef of Ellien Stinissen +32 15 40 41 40 pressbelgium@eneco.com katrien.denef@eneco.com ellien.stinissen@eneco.com Inhoud In het kort

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering

Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering BELGISCH NUCLEAIR FORUM STANDPUNT Kernenergie maakt deel uit van de oplossing in de strijd tegen de klimaatverandering De vraag naar elektriciteit blijft toenemen. Tussen 1965 en 2013 zijn de productie

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55

Persdossier. Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Persdossier Contact persverantwoordelijke: Vincent.DeDobbeleer@eneco.com +32 (0)498 17 85 55 Inhoud In het kort 3 De toekomst volgens Eneco 4 Duurzaam, Decentraal, Samen 4 Transitie 5 Het huis van de toekomst

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

Index van de GRI-inhoud

Index van de GRI-inhoud Index van de GRI-inhoud Algemene informatie-elementen G4-32 Algemene informatieelementen Jaarlijks Financieel Verslag 204 Pagina( s) Externe controle Strategie en Analyse G4-2: Brief aan de aandeelhouders

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Windenergie goedkoper dan kernenergie!

Windenergie goedkoper dan kernenergie! Go Wind - Stop nuclear Briefing 1 26 june 2002 Windenergie goedkoper dan kernenergie! Electrabel geeft verkeerde informatie over kostprijs van kernenergie en windenergie. Electrabel beweert dat windenergie

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2013

ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2013 ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2013 VANDAAG INVESTEREN IN DE ENERGIE VAN MORGEN Electrabel maakt deel uit van GDF SUEZ, een wereldleider voor energie. De onderneming is marktleider in België, haar historische

Nadere informatie

Duitsland: een aantal lessen voor onze energietransitie

Duitsland: een aantal lessen voor onze energietransitie Uitgegeven door Hernieuws (http://www.renouvelle.be) Home > Duitsland: een aantal lessen voor onze energietransitie Duitsland: een aantal lessen voor onze energietransitie Michel HUART, Jean CECH, 26 Oktober

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11.

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Monsieur le Président Directeur-General de GdF Suez, Geachte Gouverneur, Geachte Burgemeester,

Nadere informatie

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75

Persdossier. Persdienst: pressbelgium@eneco.com. Meest recente update: 13 mei 2014. Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Persdossier Meest recente update: 13 mei 2014 Persdienst: pressbelgium@eneco.com Persverantwoordelijke: Katrien Denef +32 473 95 13 75 Back-up: Vincent De Dobbeleer +32 485 08 37 16 Inhoud In het kort

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2014

ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2014 ELECTRABEL FEITEN & CIJFERS 2014 INHOUD Kerncijfers p.02 2014 in het kort p.04 Electrabel: een verantwoordelijke p.06 marktleider die dicht bij zijn klanten staat 2014, het jaar van de waarheid p.10 Een

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit

Nadere informatie

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen in KBC Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility of CSR)

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project Blankenberge

ASPIRAVI. Project Blankenberge ASPIRAVI Project Blankenberge Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie verbruiken

Nadere informatie

Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading

Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading ELIA Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Het project Stevin tussen Zeebrugge en Zomergem

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie De weg van de energie 5 Elektriciteit en aardgas leggen een hele weg af voor wij er thuis gebruik van kunnen maken. Verschillende spelers op de energiemarkt zorgen ervoor dat we over voldoende energie

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

Respect voor klanten, partners en medewerkers

Respect voor klanten, partners en medewerkers Respect voor klanten, partners en medewerkers Service : een ander woord voor het respect dat een onderneming verschuldigd is aan haar klanten, medewerkers en partners. Voertuigbeglazing KERNCIJFERS (in

Nadere informatie

Economie kernenergie versus andere opties

Economie kernenergie versus andere opties Economie kernenergie versus andere opties Bert Dekker KIVI NIRIA stuurgroep Energie Symposium De economie van kerncentrales 9 november 2007 Uitgangspunten SEM Maximalisatie van renderende besparingen (payback

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Energiestromen in Vlaanderen

Energiestromen in Vlaanderen Energiestromen in Vlaanderen kolen 142 PJ 7 % internationale bunkers 443,4 PJ 22 % olie 1 14 PJ 54 % gas 421 PJ 2 % nucleaire warmte 246 PJ 12 % primair energiegebruik 2 55,5 PJ 1 % bruto binnenlands energiegebruik

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu houdende omzetting van Europese richtlijnen en andere diverse wijzigingen Bijlage 1.2.2bis bij het

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

DE POLITICI. politici 1

DE POLITICI. politici 1 DE POLITICI Jullie zijn de vertegenwoordigers van de Vlaamse politiek: de minister-president en de minister van Energie. Jullie stellen het beleid van de regering voor aan de andere gesprekspartners. Standpunt

Nadere informatie

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01)

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) Hoe lees en ontcijfer ik mijn energiefactuur? 1. INLEIDING In België en in de meeste Europese landen wordt de beschikbaarheid van energie als vanzelfsprekend beschouwd in

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen

Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid. De uitdagingen in het energiebeleid. CD&V voorzitter Jo Vandeurzen Bouwstenen voor een nieuw energiebeleid De uitdagingen in het energiebeleid CD&V voorzitter Jo Vandeurzen CD&V-studiedag, Vlaams Parlement 29 april 2006 Als ik zeg dat onze moderne westerse samenleving

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Hoe kan het jaar 2013 worden geanalyseerd? In 2013 heeft de Groep, ondanks de situatie van de Europese energiemarkten, goede

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen Commissie voor de economische zaken, belast met het economisch beleid, de energie, het werkgelegenheidsbeleid en het wetenschappelijk

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Een pro-actief energiebeleid uitgelicht

Een pro-actief energiebeleid uitgelicht Een pro-actief energiebeleid uitgelicht Kris Baert - 1 e Vlaamse Energiecongres - 20 oktober 2009 slide 1 Inhoud Duurzaamheid Rationeel energiegebruik Groene stroom CO 2 bilan slide 2 DUURZAAM meerwaarde

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Overzicht 1. Wie is EDF Luminus 2. De uitdaging 3. De oplossing Corporate Presentation -

Nadere informatie