navb dossier Veiligheid op de openbare weg Bundel N 143 DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE /2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "navb dossier Veiligheid op de openbare weg Bundel N 143 DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - 2015/2"

Transcriptie

1 navb dossier DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE /2 Bundel N 143 Veiligheid op de openbare weg

2 Bundel N 143 navb dossier Inhoud Veiligheid op de openbare weg De navb dossiers zijn driemaandelijkse uitgaven van het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf - navb-cnac Constructiv. In dezelfde reeks zijn nog andere dossiers beschikbaar. De navb dossiers bestaan ook in het Frans, onder de titel cnac dossier. REDACTIE Luc Christiaens, Christian Depue, Veerle De Saedeleer, Thierry Frere, Carl Heyrman, Véronique le Paige, Isabelle Lootens, Emmy Streuve, Isabelle Urbain, Evy Vinck. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Carl Heyrman navb-cnac Constructiv Koningsstraat 132/ Brussel Tel.: Fax: Website: navb.constructiv.be Inschrijvingsnummer bij de Koninklijke Bibliotheek (wettelijk depot) AANSPRAKELIJKHEID Het redactiecomité van de navb dossiers streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. Noch het redactiecomité, noch navb-cnac Constructiv kunnen echter aansprakelijk worden gesteld voor de gepubliceerde informatie. De raadgevingen in deze publicatie ontslaan de lezer niet van de verplichting om de geldende regelgeving na te leven. De reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en duidelijke bronvermelding. BESTELLINGEN EN TARIEVEN Zie eshop.constructiv.be Ook gratis downloadbaar op navb.constructiv.be OPMAAK EN DRUKWERK Inleiding Rol van het navb - inhoud van het dossier Organisatie van vervoer: reglementering Burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Transport langs de openbare weg toepassing van de wegcode De wegcode Vervoer op publiek domein buiten de openbare weg Overzicht van de rijbewijscategorieën Technische eisen voor voertuigen Uitzonderlijk vervoer Voorwaarden voor uitzonderlijk vervoer Signalisatie van verkeershinder op de openbare weg Wettelijk kader Verantwoordelijkheid: wie voert de werken uit? Wie veroorzaakt de hinder? Voorkomen van het probleem - inbreng van de veiligheidscoördinator Aanstellen van een bevoegd seingever of gemachtigd opzichter Mogelijke oplossingen: technische uitrusting Gemengd transport en vervoer van gevaarlijke producten Transport van goederen voor rekening van derden Persoonlijke documenten en boorddocumenten Vakbekwaamheid van vrachtwagenbestuurders Wettelijk kader Opleidingen van het fvb Ladingzekering / overlading Mobiliteits- en verplaatsingsvergoeding Vervoer van personen - rijbewijs en medische schifting Rij- en rusttijden / medische schifting / gezondheidstoezicht Wettelijk kader (transportbedrijf) Aansprakelijkheid en verplichtingen controle Gemengde activiteiten De fysieke gesteldheid van de bestuurder Aandacht achter het stuur Stress en vermoeidheid Alcohol- en druggebruik Conclusie Bijlage Overzicht van de reglementering Bijlage Rijgeschiktheidsattest - afschaffing van de verplichting voor rijbewijs A, B en BE Wie betaalt de kosten voor het medisch onderzoek en het rijbewijs? navb-cnac Constructiv 2015 Overname toegestaan mits uitdrukkelijke toestemming van het navb en duidelijke bronvermelding.

3 Inleiding1 Tegenwoordig wordt onbeperkte mobiliteit beschouwd als een verworven recht: iedereen wil zich zo snel mogelijk van punt A naar punt B kunnen verplaatsen en beschouwt tijdverlies door files of opstoppingen als hinder. Hoe beter de transportmiddelen en de infrastructuur zijn, hoe meer mensen zich echter zullen verplaatsen en hoe meer de mobiliteit opnieuw bemoeilijkt zal worden. Zonder een degelijke organisatie wordt mobiliteit dus het slachtoffer van haar eigen succes. Wegenwerken en de aanvoer van bouwmaterialen naar de werven kunnen voor verkeersoverlast zorgen en liggen aan de bron van verkeershinder. Dit blijft niet zonder gevolgen voor de verkeersveiligheid en heeft een directe impact op het aantal arbeidsongevallen. Ongeveer 4,5% van de arbeidsongevallen doet zich voor tijdens de verplaatsing tussen het werk en de woning. Dit lijkt misschien niet veel, maar als deze cijfers meer in detail worden bestudeerd, blijkt dat woon-werkongevallen ongeveer 38% van alle dodelijke arbeidsongevallen vertegenwoordigen. Studies uit het buitenland tonen vergelijkbare cijfers. Dit betekent dat er bijna evenveel dodelijke arbeidsongevallen gebeuren tijdens de verplaatsing tussen de woning en de werf als op de bouwplaats. Evolutie van het aantal aangiften, van de erkende ongevallen, op de arbeidsweg en op de arbeidsplaats in de bouwnijverheid tot 2011 Aantal aangiften Erkende ongevallen Op de arbeidsweg Op de arbeidsplaats N 1 N 1 in % N 1 in % N 1 in % , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,4 Bron: FAO - De arbeidsongevallen in de sector van de bouwnijverheid in Uitgave Tabel BELGIE Dodelijke arbeidsongevallen Dodelijke ongevallen woon-werk % 37,2 35,6 38,8 36,9 38,5 FRANKRIJK Dodelijke arbeidsongevallen Dodelijke ongevallen woon-werk % 39,6 40,5 39,8 40,4 41,6 36,7 DUITSLAND Dodelijke arbeidsongevallen Dodelijke ongevallen woon-werk % 45,7 42,9 44,8 44,5 44,3 41,4 44,2 43,6 Bron: ETSC (European Transport Safety Council): The Business Case for Managing Road Risk at Work - mei N= aantal navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 3

4 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG Intens wegverkeer heeft ook een duidelijke invloed op de publieke veiligheid en gezondheid en op het milieu. Aangezien een samenleving niet meer zonder een goede mobiliteit kan, is deze problematiek ook een belangrijk onderwerp van politieke discussies geworden. Mensen moeten zich niet alleen verplaatsen voor hun werk, voor hun ontspanning en om bijvoorbeeld boodschappen te doen, maar er moeten ook goederen vervoerd worden naar de verbruikers. Vooraleer iemand een nieuwe economische activiteit opstart, moet er een milieu- of uitbatingsvergunning aangevraagd worden en moet een mobiliteitsstudie uitgevoerd worden. Het is immers niet alleen belangrijk te weten hoe gemakkelijk een nieuwe inplanting bereikbaar zal zijn voor de werknemers en de aanvoer van goederen, maar ook welke impact het bijkomende verkeer zal hebben op de omgeving. Ook bij het opstarten van een nieuwe bouwwerf zou logischerwijze een dergelijke studie uitgevoerd moeten worden. De impact van wegenwerken op de wegveiligheid wordt duidelijk geïllustreerd in de volgende tabel. Jaarlijks maken wegenwerken een vijftiental dodelijke verkeersslachtoffers. Verkeersongevallen in de omgeving van wegenwerken Letselongevallen in de omgeving van wegenwerken Aantal doden tot 30 dagen na het ongeval Aantal ernstig gewonden Aantal licht gewonden Bron: FOD Economie AD Statistiek en Economische Informatie Om de veiligheid op de weg te verzekeren, bestaat er reglementering over de te volgen verkeersregels, de technische eisen voor voertuigen, de verkeerssignalisatie, de eisen voor de bestuurders, enz. In een poging een duidelijk overzicht te geven van dit complexe geheel, hebben we de inhoud van dit dossier beperkt tot de basisprincipes die opgenomen zijn in de wetgeving, zonder in te gaan op alle details. Verder zullen we ons in dit dossier beperken tot enkele specifieke punten die nauw verbonden zijn met bouwactiviteiten. Vooraleer de informatie in dit dossier te gebruiken, is het aangewezen na te gaan of op de werf ook voldaan is aan de randvoorwaarden waarvoor deze informatie geldt. Ook zullen we in het dossier een poging doen om greep te krijgen op andere elementen die een impact hebben op veiligheid en gezondheid en op het milieu, zoals de impact van druk verkeer, de tijd die besteed wordt aan verplaatsingen en de vermoeidheid die hiermee gepaard gaat. Voor sommige bestuurders is het vervoeren van personen of goederen een voltijdse job, voor anderen is het een beperkte activiteit of een bijkomende belasting bovenop het gewone werk (zoals bijvoorbeeld het vervoeren van collega-werknemers voor of na de normale werkuren). Wij hebben de volgende thema s geselecteerd om verder uit te werken in dit dossier: bouwactiviteiten en verkeersveiligheid verkeer en de veiligheid van wegenwerkers mobiliteit en verkeer als oorzaak van psychosociale belasting In de eerste hoofdstukken zal aandacht besteed worden aan de technische en organisatorische bepalingen om de verkeersveiligheid en de veiligheid bij transportactiviteiten te verbeteren. Hiertoe behoren niet alleen het transport van bouwmaterialen, maar ook het vervoer van werknemers en de verplaatsingen van machines. In de laatste hoofdstukken zal meer aandacht besteed worden aan de persoonlijke veiligheid en het welzijn van bestuurders van voertuigen of machines. 4 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

5 1. Rol van het navb - inhoud van het dossier Het navb werd opgericht door het Paritair Comité 124 (PC 124) en daarom is de inhoud van dit dossier toegespitst op ondernemingen die activiteiten uitvoeren die onder de bevoegdheid van PC 124 vallen. Eigenlijk zou het dan enkel om bouwactiviteiten mogen gaan, maar gezien de context en de praktijk van de bouw, komen bepaalde aspecten toch ruimer aan bod. Het navb heeft enkel een adviserende functie en heeft dus geen bevoegdheid om wegverkeer te controleren of om inbreuken vast te stellen en sancties op te leggen. Als de adviseurs van het navb tijdens hun werfbezoeken inbreuken vaststellen die de veiligheid en gezondheid in het gedrang kunnen brengen, kunnen ze echter wel de gepaste informatie verstrekken en indien nodig de hulp inroepen van een bevoegde dienst. Wanneer een bestuurder een inbreuk op de wegcode begaat, kan hij hiervoor een boete krijgen, zelfs als de inbreuk geen onmiddellijk gevaar voor de verkeersveiligheid inhoudt. Vaak kunnen inbreuken en dus boetes vermeden worden als bestuurders voldoende goed geïnformeerd zijn. Hoewel dit niet echt tot het takenpakket van de navb-adviseurs behoort, verschaffen zij in de rand van de dienstverlening die het navb aanbiedt aan werknemers en werkgevers uit de bouwsector, ook op dit vlak regelmatig informatie. In vorige campagnes heeft het navb al uitgebreid aandacht besteed aan de veiligheid bij wegenwerken en de hinder die veroorzaakt wordt door wegenwerken. Hierover werden het Witboek Wegenwerken en het Studieverslag van de campagne Wegenwerken gepubliceerd. navb.constructiv.be>welzijnsinfo>publicaties>witboek-wegenwerken 2. Organisatie van vervoer: reglementering Als er over mobiliteit of verkeershinder wordt gesproken, wordt in eerste instantie gedacht aan het verkeersreglement of de wegcode. Deze reglementering moet zorgen voor een vlotte doorstroming van het verkeer en voor de veiligheid van de weggebruikers. Naast de technische eisen voor voertuigen, voor de uitrusting van de weg of voor de bekwaamheid van de bestuurders, bevat de wegcode ook regels die weggebruikers in acht moeten nemen (zoals snelheidsbeperkingen en voorrangsregels). Naast de wegcode bestaan er ook nog andere reglementeringen die van belang zijn. Bij mobiliteit en bij het organiseren van vervoersactiviteiten zijn meerdere partijen betrokken. Daarom is het nodig de rol, de verantwoordelijkheid en de bevoegdheid van al deze partijen te bekijken en vast te leggen welke rol iedere partij speelt en welke aansprakelijkheden die rol met zich meebrengt. Bovendien mogen we niet uit het oog verliezen dat een opgelegd preventiebeleid in de praktijk minder efficiënt zal zijn als er geen toezicht wordt gehouden op de naleving ervan en als inbreuken niet gesanctioneerd worden. Een wegcode publiceren zonder de nodige controles en sancties te voorzien, zal dan ook weinig resultaten opleveren. Daarom wordt in elke wet of besluit ook duidelijk vastgelegd wie aansprakelijk kan worden gesteld bij een inbreuk en welke boetes of sancties hiervoor opgelegd kunnen worden. Bij het bepalen van de verantwoordelijkheden moeten we een onderscheid maken tussen: de burgerlijke aansprakelijkheid de strafrechtelijke aansprakelijkheid navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 5

6 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG Ook moeten we rekening houden met de wettelijke en reglementaire bepalingen en de hieruit voortvloeiende aansprakelijkheden en controlebevoegdheden, die kunnen verschillen in functie van de plaats waar de activiteiten worden uitgevoerd: langs de openbare weg op publiek domein op een privaat terrein op een afgebakende bouwplaats De betrokken partijen zijn: de opdrachtgever en de organisator van het transport (verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens het transport en het laden en lossen) de eigenaar van het voertuig (verantwoordelijk voor de technische conformiteit van het voertuig) de bestuurder van het voertuig of de gebruiker van de weg (zowel burgerlijk als strafrechtelijk aansprakelijk) de eigenaar van de weginfrastructuur (verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van de weg en de kosten hiervoor) de beheerder van de weg (verantwoordelijk voor de veiligheid op de weg - verantwoordelijk voor het vastleggen van de nodige technische eisen met de eigenaar en voor het opleggen van beperkingen aan het verkeer indien nodig) de toezichthouder (bevoegd om controles uit te oefenen en om tegensprekelijke vaststellingen te doen, zowel in burgerlijke als in strafrechtelijke zaken) de ordehandhaver (bevoegd om inbreuken te bestraffen en sancties op te leggen) 2.1. Burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Veel inbreuken gebeuren uit onwetendheid of door een slechte voorbereiding van de werken. Voor een bestuurder van een voertuig of een werfmachine bestaat er een onderscheid tussen de burgerlijke en de strafrechtelijke aansprakelijkheid. De burgerlijke aansprakelijkheid speelt voornamelijk bij ongevallen met lichamelijke of materiële schade. Artikel 1382 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat wie schade berokkent, die ook moet vergoeden. Bij het uitvoeren van bouwwerken wordt meestal een verzekering afgesloten die de burgerlijke aansprakelijkheid dekt. Voor het besturen van voertuigen op de openbare weg is een verzekering Burgerlijke aansprakelijkheid verplicht. Bij inbreuken op de wetgeving kan de inbreukpleger, ook als er geen schade is, strafrechtelijk vervolgd worden. Een rechtbank spreekt zich uit over wie verantwoordelijk is voor de inbreuk en wie ervoor gesanctioneerd moet worden. Bij een inbreuk op de wegcode, waarin de regels die bestuurders van voertuigen moeten respecteren en de bepalingen waaraan het voertuig en de bestuurder moeten voldoen, opgenomen zijn, kan de bestuurder strafrechtelijk vervolgd worden. Dit wil zeggen dat de wetgever een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de bestuurder legt en hem aansprakelijk kan stellen. Enkele regelmatig voorkomende voorbeelden zijn: rijden met een voertuig of samenstel waarvoor de bestuurder niet het juiste rijbewijs heeft, zoals bij het trekken van een zwaar geladen aanhangwagen, een zware compressor of een elektrische generator van meer dan 750 kg terwijl de bestuurder slechts over een rijbewijs B beschikt in plaats van een rijbewijs B+E rijden op de openbare weg met een gemotoriseerd voertuig (of een bouwmachine) dat niet ingeschreven en verzekerd is of waarvoor het gelijkvormigheidsattest of de technische keuring ontbreekt zonder vergunning een uitzonderlijk transport uitvoeren van ladingen die te zwaar zijn of die buiten de normale afmetingen uitsteken, zoals het vervoer van verlichtingspalen, machines met brede rupskettingen, werfketen, enz. 6 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

7 gevaarlijke producten zoals brandstoffen, gasflessen, enz. vervoeren in hoeveelheden waarvoor een speciale ADR 2 -opleiding vereist is bouwmaterialen vanuit de bouwhandel naar de bouwplaats vervoeren zonder vakbekwaamheidsattest materieel en materiaal vervoeren zonder een degelijke ladingzekering (bv. beschadigde spanbanden of verpakkingen) opstuivend materiaal of afvalmaterialen vervoeren zonder dekzeil Als de bestuurder van een voertuig oordeelt dat de lading niet veilig vervoerd kan worden, mag of moet hij weigeren om het transport in kwestie uit te voeren Transport langs de openbare weg toepassing van de wegcode De openbare weg kan gedefinieerd worden als de wegen die publiek toegankelijk zijn en door iedereen gebruikt kunnen worden. Deze wegen moeten niet noodzakelijkerwijze eigendom zijn van de publieke overheid, ook wegen op privaat domein kunnen beschouwd worden als openbare weg indien de eigenaar (stilzwijgend) toestaat dat ze door iedereen worden gebruikt. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan de wegen die door een industriegebied, een havengebied of een goederenstation lopen en waarvan de grond en dus de weginfrastructuur eigendom is van een havenbedrijf of van de Nationale Maatschappij van Belgische Spoorwegen. Dit eigendomsrecht is echter belangrijk als er moet worden bepaald wie instaat voor het onderhoud en de eventuele herstelling van de infrastructuur. Een gemeentebestuur kan niet zomaar beslissen om op de eigendom van iemand anders werken uit te voeren of signalisatie of andere uitrusting te plaatsen. Bij de regelgeving in verband met het transport van goederen over de openbare weg zijn verschillende wetten en besluiten van toepassing die verband houden met: de veiligheid van het wegverkeer de handhaving van de verkeersveiligheid de organisatie van wegtransport (vervoersvergunning) de inschrijving en technische keuring van voertuigen (technische eisen voor de voertuigen en eventuele sanctionering in geval van inbreuken) de medische geschiktheid (medische eisen voor de bestuurders) het rijbewijs en de vakbekwaamheid van de bestuurders (rijopleiding, examinering en nascholing) De versnippering van bevoegdheden en de spreiding ervan over de verschillende federale of regionale overheidsdiensten maken de zaken er niet eenvoudiger op. De inhoud van de verschillende wetten en besluiten en de controle op de uitvoering zouden een coherent geheel moeten vormen, maar door deze versnippering van bevoegdheden kunnen niet alle bepalingen in één document opgenomen worden. Het is dus aangewezen om naast de wegcode ook de andere toepasbare reglementering te raadplegen. Gerechtelijke uitspraak! Op de werf die aan het openbaar verkeer onttrokken werd, zijn de wettelijke voorschriften van het verkeersreglement niet van toepassing. (LUIK , De Verzekering, 1970, p.105) Bij het uitvoeren van werken op de openbare weg is het belangrijk om de werkzones zeer duidelijk af te bakenen en ze af te scheiden van de openbare weg. Door een duidelijke afscheiding wordt de werkzone onttrokken aan de openbare weg en daarmee aan de wegcode. Doordat de wegcode niet van toepassing is binnen de werkzone, kunnen handelingen die anders verboden zouden zijn, toch uitgevoerd worden. Enkele voorbeelden: voetgangersverkeer of achteruit rijden op een autosnelweg stationeren of parkeren op plaatsen waar een stationeerverbod of parkeerverbod geldt, zoals aan bushaltes en op invoegstroken 2 Europees verdrag betreffende het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, ondertekend te Genève op 30 september 1957 navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 7

8 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG tegen de rijrichting rijden in eenrichtingsstraten De uitvoerders van de werken moeten echter beseffen dat een afbakening in twee richtingen werkt. Enerzijds wordt het verkeer uit de werkzone geweerd, maar anderzijds blijft de werkzone ook beperkt tot de afgebakende zone. Werknemers of voertuigen en machines die zich buiten de afbakening bevinden, bevinden zich op de openbare weg en moeten alle verkeersregels in acht nemen. Voordat een werf wordt ingericht, kan er dus best al rekening gehouden worden met het bepalen van de afgebakende werkzones, inclusief de nodige losplaatsen en het aanvragen van de signalisatievergunning. Een werkzone op een autosnelweg moet bijvoorbeeld lang genoeg zijn om toe te laten dat vrachtwagens de werkzone binnenrijden en binnen het afgebakende gebied hun achteruitrijmanoeuvre uitvoeren De wegcode Elke weggebruiker wordt verondersteld de wet (wegcode) te kennen en elke bestuurder van een voertuig heeft een theoretisch examen afgelegd om zijn rijbewijs te verkrijgen. Van elke bestuurder zou dus verwacht mogen worden dat hij weet met welke voertuigen hij mag rijden met het rijbewijs waarover hij beschikt en wat de beperkingen ervan zijn. De wegcode, of juister gezegd Het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg van 1 december 1975, bevat de reglementering voor alle verkeer langs de openbare weg, dus zowel voor het wegverkeer met gemotoriseerde voertuigen als voor voetgangers en niet-gemotoriseerde voertuigen. Werfmachines worden beschouwd als gemotoriseerde voertuigen als ze zich langs de openbare weg verplaatsen en vallen in dat geval dus onder de bepalingen van de wegcode. Dit betekent dat, als iemand met een werfvoertuig over de openbare weg rijdt, dit voertuig moet voldoen aan alle eisen die gelden voor voertuigen op de openbare weg. Een uitzondering wordt gemaakt voor het transportvoertuig dat gebruikt wordt om het werfvoertuig naar de werf te vervoeren. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met artikel van de wegcode, dat stelt dat voertuigen met metalen rupsbanden niet op de openbare weg mogen rijden. De bestuurders van deze voertuigen moeten voldoen aan de eisen die opgelegd worden in verband met: de leeftijd van de bestuurder rijopleiding (rijbewijs) medische geschiktheid vakbekwaamheid (indien van toepassing) Titel II, art. 2 2 van het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs: Motorvoertuigen die rijden op de openbare weg en die niet behoren tot een van de categorieën gedefinieerd in 1, zoals het verrijdbare bedrijfsmaterieel, worden ingedeeld bij de categorie B, C1 of C naargelang hun maximale toegelaten massa. In de wegcode staan een aantal bepalingen om de veiligheid van het wegverkeer te verbeteren. Hieronder vallen onder andere: de betekenis van de wegsignalisatie, verkeerslichten, wegmarkeringen, voorrangsregels, snelheidsbeperkingen de maatregelen die genomen moeten worden in geval van een defect motorvoertuig de regels betreffende het stationeren en parkeren langs de openbare weg de maatregelen die genomen moeten worden als er door de uitvoering van werken hinder wordt veroorzaakt voor het wegverkeer, zowel voor voertuigen als voor fietsers en voetgangers het gebruik van de veiligheidsuitrusting, zoals de gevarendriehoek en de zwaailichten de bevoegdheden om het verkeer te regelen en een seingever aan te stellen Deze punten worden verder in dit dossier uitgebreider besproken. Naast de wegcode bestaan er KB s die parallel met de wegcode zijn opgesteld en waarin bijvoorbeeld de sancties zijn opgenomen die worden toegepast in functie van de vastgestelde inbreuken. 8 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

9 2.4. Vervoer op publiek domein buiten de openbare weg Voor vervoer buiten de openbare weg kunnen we veronderstellen dat de wegcode niet van toepassing is. Voor vervoer op een publiek domein is echter wel de regelgeving van openbare orde integraal van toepassing. Hieronder vallen onder meer algemene veiligheid, openbare dronkenschap en lawaaihinder. Op publiek domein kunnen de politiediensten optreden bij inbreuken tegen de openbare orde. ARAB - art Een persoon die niet volledig 18 jaar oud is of die de vereiste geschiktheden niet bezit om een beweegbaar toestel of een voertuig op de openbare weg te besturen, mag dit toestel of dat voertuig op de bouwplaats niet besturen, of toegelaten worden te besturen, ongeacht of die persoon al dan niet tot de onderneming behoort. Dit betekent dat de bepalingen in de wegcode ook vastleggen aan welke criteria bestuurders van werfvoertuigen of bouwmachines moeten voldoen. Dit betekent echter niet automatisch dat alle officiële attesten die verplicht zijn voor het besturen van deze voertuigen op de openbare weg (rijbewijs en vakbekwaamheid), ook voorgelegd moeten kunnen worden voor het besturen van deze voertuigen op de bouwplaats Overzicht van de rijbewijscategorieën De meeste bestuurders beschikken over een rijbewijs B of C en moeten de beperkingen kennen die van toepassing zijn voor hun rijbewijs. Hieronder volgt een overzicht van de verschillende bestaande rijbewijscategorieën: navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 9

10 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG In functie van de gewichtsklasse van de werfmachines zullen de bestuurders moeten beschikken over een aangepast rijbewijs: tot kg: rijbewijs B tot kg: rijbewijs C1 meer dan kg: rijbewijs C Bij het inzetten van kleinere zelfaangedreven machines moet gecontroleerd worden of deze eventueel voldoen aan de beschrijving van drie- of vierwielers (trikes en quads) waarvoor een rijbewijs A geldt. Ook houders van een rijbewijs B mogen met deze voertuigen rijden. Bij het inzetten van grotere machines en bij de verplaatsing ervan langs de openbare weg zou gecontroleerd moeten worden of deze niet in de categorie uitzonderlijk vervoer thuishoren. Vaak vallen grotere machines immers onder de bepalingen van het uitzonderlijke vervoer omdat de toegelaten breedte of het maximaal toegelaten gewicht overschreden wordt. Een rijbewijs G is enkel geldig voor het besturen van landbouwtractoren. Het is enkel van toepassing voor land- en bosbouwtoepassingen die beperkt blijven tot het traject tussen het erf en het veld. Zie ook de informatiefiche van het navb over rijbewijzen navb.constructiv.be>welzijnsinfo>publicaties 2.6. Technische eisen voor voertuigen Het KB van 15 maart 1968 legt de technische eisen vast voor voertuigen die zich verplaatsen langs de openbare weg. Deze eisen moeten ervoor zorgen dat de voertuigen geen extra risico s voor de verkeersveiligheid veroorzaken. Onder de technische eisen zijn bepalingen opgenomen in verband met: de toegelaten lengte, breedte en hoogte van de voertuigen met hun lading het toegelaten gewicht en de gewichtsverdeling op de verschillende assen de technische uitrusting van vrachtwagen, zoals: uude lichten, richtingaanwijzers, verlichting, reflectoren of contourmarkering uude achteruitkijkspiegels, dodehoekspiegels en het achteruitrijsignaal de uitrusting voor de ladingzekering, met de weerstandspecificaties voor de kop-, zij- en achterschotten en de ankerpunten de verplichte uitrusting voor noodgevallen, zoals brandblusser, signalisatiekegels en zwaailichten De voertuigen worden volgens hun gebruiksdomein ingedeeld in categorieën. Deze indeling werd op Europees niveau vastgelegd om de technische eisen voor voertuigen te harmoniseren en ervoor te zorgen dat in de verschillende lidstaten dezelfde veiligheidsregels worden toegepast. Naast de technische eisen voor het voertuig zelf, zijn aan de verschillende categorieën ook eisen voor de bestuurder gekoppeld (rijopleiding, medische geschiktheid en vakbekwaamheid). De werknemers uit het PC 124 zullen voornamelijk geconfronteerd worden met de volgende categorieën, die verder beschreven zijn in de onderstaande tabel: categorieën M1 en AF, categorieën N1, N2 en N3, categorieën O en SF. 10 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

11 3 4 Categorie M N G O T C R Voor personenvervoer M1 M2 (*) M3 (*) Voor goederenvervoer N1 N2 N3 Terreinvoertuigen Aanhangwagens Beperkingen Aantal zitplaatsen 3 / MTM 4 / snelheid Maximaal 8 zitplaatsen + bestuurder AA Sedan AB Voertuig met achterklep AC Stationwagen AD Coupé AE Cabriolet AF Voertuig voor meerdere doeleinden AF wordt aangeduid als FA en ingedeeld bij categorie N als het aantal beschikbare zitplaatsen N 6 en het laadvermogen voor goederen > laadvermogen voor personen (= N x 68 kg). Meer dan 8 zitplaatsen en MTM < kg Meer dan 8 zitplaatsen en MTM > kg (*) De voertuigen van categorie M2 en M3 worden verder onderverdeeld in klassen naargelang van het aantal passagiers (tot 22 of > 22) en de aanwezigheid van zit- en/of staanplaatsen, en volgens type en code van koetswerk. < kg tot kg > kg De voertuigen van categorie N worden verder onderverdeeld volgens: BA Vrachtwagen BB Bestelwagen BC Oplegger-trekkend voertuig BD Aanhangwagen-trekkend voertuig Aanduiding die toegevoegd moet worden aan de categorieën M en N voor voertuigen voorzien van aandrijving van zowel voor- als achteras en voorzien van een differentieelblokkeringsmechanisme O1 Aanhangwagens met MTM tot 750 kg O2 Aanhangwagens met MTM van 750 kg tot kg O3 Aanhangwagens met MTM van kg tot 10 ton O4 Aanhangwagens met MTM > 10 ton De voertuigen van categorie O worden verder gecodeerd: DA Oplegger DB Autonome aanhangwagen DC Middenasaanhangwagen Landbouw- en bosbouwtrekkers T1 Max. 40 km/u en spoorbreedte > mm en massa > 600 kg Max. 40 km/u en spoorbreedte < mm en massa > 600 kg T2 Max. 30 km/u als (hoogte zwaartepunt/gemiddelde spoorbreedte) > 0,90 T3 Max. 40 km/u en massa > 600 kg Trekkers voor speciale doeleinden en max. 40 km/u T4.1 Portaaltrekkers T4 T4.2 Brede trekkers T4.3 Trekkers met geringe hoogte boven het wegdek Landbouw- en bosbouwtrekkers op rupsbanden Aanhangwagens voor landbouw- en bosbouwtrekkers R1 R2 R3 R4 TTM 5 tot kg TTM van tot kg TTM van tot kg TTM > kg per as Aangevuld met de vermelding a - Max. 40 km/u b - > 40 km/u 3 Het aantal zitplaatsen wordt bepaald op basis van het aantal bevestigingspunten voor zitplaatsen. Zitplaatsen die tijdelijk weggenomen worden, maar waarvan de bevestigingspunten beschikbaar blijven, worden meegeteld in het aantal zitplaatsen. 4 MTM = Maximaal Toegelaten Massa 5 TTM = Technisch Toegelaten Massa navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 11

12 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG S Verwisselbare getrokken machines S1 S2 TTM tot kg per as TTM > kg per as Voertuigen voor speciale doeleinden Aangevuld met de vermelding a - Max. 40 km/u b - > 40 km/u SA Kampeerwagens SB Gepantserde voertuigen SC Ambulances SD Lijkwagens SE Caravans SF Mobiele kranen SG Overige voertuigen voor speciale doeleinden SH Voor rolstoelen toegankelijke voertuigen 3. Uitzonderlijk vervoer Wanneer ladingen worden vervoerd die groter of zwaarder zijn dan wat met normale vrachtwagens vervoerd kan worden, worden ze beschouwd als uitzonderlijk vervoer en hiervoor gelden specifieke regels. Het is dan ook belangrijk om te weten wat normaal of uitzonderlijk is, zeker bij het vervoeren van grote of zware ladingen, zoals: machines met brede rupskettingen of met een lange giek, torenkranen, machines voor boorpalen of hei-installaties en verhuisliften geprefabriceerde elementen, balken, spanten, welfsels of vloerplaten, kokers en duikers verlichtingspalen en bomen In de wegcode en het technisch reglement voor motorvoertuigen zijn de grenzen voor de massa en de afmetingen van voertuigen vastgelegd. Met voertuigen worden zowel gemotoriseerde voertuigen als aanhangwagens bedoeld. Artikel 46 van de wegcode bepaalt het volgende: Artikel 46. Lading van de voertuigen: afmetingen De lading van de andere voertuigen mag niet verder dan 1 meter buiten het achtereinde van het voertuig uitsteken. De uitsteek mag evenwel bedragen: a) 3 meter, wanneer één van deze voertuigen met lange ondeelbare stukken beladen is; b) 1,50 meter, voor de ladingen van slepen die uitsluitend bestemd zijn voor het vervoer van auto s; De hoogte van een beladen voertuig mag niet meer dan 4 meter bedragen. Het technisch reglement bepaalt de maximaal toegelaten afmetingen in functie van de samenstelling van de sleep, de afstand tussen de (tandem)assen en de toegelaten asbelasting in functie van het moment van inschrijving in het verkeersregister. Dit komt erop neer dat voor elk transport dat hoger dan 4 m, breder dan 2,5 m, langer dan 15,5 m of zwaarder dan 44 ton is, gecontroleerd moet worden of het een uitzonderlijk vervoer is en in welke categorie het thuishoort. Het KB van 2 juni 2010 betreffende het wegverkeer van uitzonderlijke voertuigen legt de specifieke regels vast voor voertuigen die buiten de normale afmetingen of gewichtsklassen vallen. Artikel 3 bevat de definitie en in artikel 4 worden de verschillende categorieën van uitzonderlijk vervoer gedefinieerd. KB van 2 juni Artikel 3 Een uitzonderlijk voertuig is een auto, een aanhangwagen of een sleep, zoals gedefinieerd in artikel 1 van het technisch reglement, die wegens zijn constructie of wegens zijn ondeelbare lading, de grenzen inzake massa of afmetingen overschrijdt vastgesteld in de Wegcode en het technisch reglement. 12 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

13 De eisen van de wegcode en het technisch reglement en de definities van de verschillende categorieën van uitzonderlijk vervoer die vermeld worden, kunnen als volgt samengevat worden: Bepalingen van de wegcode (KB van 1 december 1975) Type voertuig Lengte voertuig Lengte sleep Breedte Hoogte incl. lading Gewicht < 2,60 m < 4,00 m Bepalingen van het technisch reglement (KB van 15 maart 1968) Type voertuig Lengte voertuig (*) Lengte sleep (*) Breedte Hoogte Gewicht (**) N (2 assen) N (3 assen) tot 12 m 2,50 m < 19 ton < 26 ton Trekker/oplegger < 15,50 m tot 44 ton Vrachtauto + aanhangwagen < 18,65 m tot 44 ton (*) Afhankelijk van het aantal assen, de asafstand, (voor details: zie art. 31 van het KB van 15 maart 1968) (**) Afhankelijk van de samenstelling, de datum van de inschrijving, (voor details: zie art. 32 van het KB van 15 maart 1968) Bepalingen in verband met uitzonderlijk vervoer (KB van 21 juni 2010) Categorie Lengte voertuig Lengte sleep Breedte Hoogte Gewicht 1 < 19 m < 27 m < 3,5 m < 4,00 m conform 2 19 tot 22 m 27 tot 30 m 3,50 tot 4,25 m < 4,50 m < 90,0 ton 3 22 tot 28 m 30 tot 35 m 4,25 tot 5,0 m 4,50 tot 4,80 m 90 tot 120 ton 4 > 28 m > 35 m > 5,0 m > 4,80 m > 120 ton 3.1. Voorwaarden voor uitzonderlijk vervoer Aan uitzonderlijk vervoer worden een aantal verplichtingen opgelegd die de veiligheid op de weg moeten waarborgen. Dit zijn de belangrijkste: in het bezit zijn van een vergunning voor uitzonderlijk vervoer. Hier wordt een onderscheid gemaakt tussen een langlopende of permanente vergunning en een kortlopende of tijdelijke vergunning. een retributie betaald hebben in functie van de categorie van uitzonderlijk vervoer (respectievelijk 75, 75, 113 of 150 euro (index november 2009)) voldoen aan de technische eisen voor het voertuig, zoals stuurbare assen en beperking van de oversteek in acht nemen van de beperkingen op het aantal producten dat gelijktijdig vervoerd mag worden zorgen dat het voertuig voorzien is van de voorgeschreven veiligheidsuitrusting, zoals signalisatie en verlichting naargelang van de omstandigheden begeleiding voorzien door: uuéén begeleidingsvoertuig uutwee begeleidingsvoertuigen, waarvan één met de verkeerscoördinator uudrie begeleidingsvoertuigen, waarvan één met de verkeerscoördinator uude politie (aanvullend) De begeleidingsvoertuigen voldoen aan de gestelde technische eisen en zijn voorzien van de verplichte bijkomende uitrusting, zoals communicatiemiddelen, veiligheids- en signalisatiematerieel (brandblusser, toortslampen, verkeersborden en kegels) en meetapparatuur. Een verkeerscoördinator en eventueel bijkomende begeleiders worden aangesteld en hun bevoegdheden worden vastgelegd. Het te volgen traject wordt vijf dagen op voorhand verkend door de verkeerscoördinator. Afhankelijk van het type uitzonderlijk vervoer is transport verboden op weekdagen tussen 6.00 u en u, van u s zaterdags tot u s zondags, op feestdagen, bij mist of beperkt zicht of bij ongunstige weersomstandigheden zoals sneeuw en ijzel. navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 13

14 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG 4. Signalisatie van verkeershinder op de openbare weg Bij het leveren van bouwmaterialen op de bouwplaats kan het verkeer op de openbare weg regelmatig gehinderd worden, zowel door vrachtwagens die tijdens het lossen geheel of gedeeltelijk op de openbare weg blijven staan als door werknemers die moeten zorgen voor het aanslaan van de lasten en door hefwerktuigen die worden ingezet om de lading te lossen Wettelijk kader Wegcode - Artikel 78. Signaleren van werken en verkeersbelemmeringen Het signaleren van de op de openbare weg aangebrachte werken valt ten laste van diegene die de werken uitvoert. Wanneer verkeersborden betreffende de voorrang, verbodsborden, gebodsborden, verkeersborden betreffende het stilstaan en parkeren of voorlopige markeringen die de rijstroken aanduiden moeten worden aangewend, mag deze signalisatie slechts worden aangebracht op voorwaarde dat daartoe toelating is gegeven: door de Minister tot wiens bevoegdheid het beheer van de autosnelwegen behoort of door zijn gemachtigde, zo het een autosnelweg betreft; door de burgemeester of zijn gemachtigde zo het een andere openbare weg betreft. De toelating bepaalt in elk geval de verkeerstekens die zullen gebruikt worden De verkeerstekens moeten weggenomen worden door diegene die de werken uitvoert zodra deze beëindigd zijn De verkeersbelemmeringen moeten worden gesignaleerd: hetzij door de overheid die het beheer van de openbare weg heeft, wanneer het een belemmering betreft die niet te wijten is aan de daad van een derde; hetzij door hem die de belemmering in het leven geroepen heeft. Ingeval deze laatste in gebreke blijft, neemt de overheid die het beheer van de openbare weg heeft, deze verplichting op zich; de kosten die hieruit voortvloeien, kunnen door die overheid teruggevorderd worden van de in gebreke gebleven persoon. De wegcode bepaalt dat verkeershinder duidelijk gesignaleerd moet worden en verwijst hiervoor naar de bepalingen van het ministerieel besluit van 7 mei 1999 over de signalisatie van verkeershinder. De wegcode stelt ook dat de persoon die de hinder veroorzaakt, voor de nodige signalisatie moet zorgen, maar spreekt zich niet uit over de vraag welke van de partijen de hinder veroorzaakt. Bij een levering van bouwmaterialen aan een werf kan dit inderdaad op twee manieren geïnterpreteerd worden. Wie veroorzaakt de hinder? Degene die de bouwwerken uitvoert en de materialen bestelt of degene die de bestelde materialen komt leveren? Hiervoor zou een praktische oplossing gevonden moeten worden, omdat de vereiste signalisatie afhankelijk van het type weg, de omvang en de duur van de hinder, meer of minder uitgebreid zal zijn Verantwoordelijkheid: wie voert de werken uit? Wie veroorzaakt de hinder? Wie is verantwoordelijk voor de plaatsing van de werfsignalisatie als het verkeer gehinderd wordt tijdens het lossen van de vrachtwagens? De werfleiding, de leverancier van bouwmaterialen of de transporteur die het vervoer verzekert? 14 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

15 De wegcode voorziet bepalingen voor laden en lossen, maar sommige loswerkzaamheden vallen duidelijk buiten de definitie van de wegcode, zeker als het lossen meerdere uren in beslag neemt en hiervoor speciale uitrusting of machines nodig zijn, zoals mobiele kranen en betonpompen. Dit betekent dat deze werken niet uitgevoerd zouden mogen worden als er geen aangepaste signalisatie aanwezig is op de losplaats. Bij een eventuele interventie van de politie of een andere bevoegde overheidsdienst, zal deze zich meestal richten tot de persoon die het voertuig bestuurt en hem verbaliseren. Het is dus de verantwoordelijkheid van de bestuurder om ervoor te zorgen dat zijn voertuig tijdens het lossen op een reglementaire manier opgesteld staat. Ook hier geldt het principe dat de werkgever een werknemer niet kan verplichten om een overtreding te begaan. Het is de verantwoordelijkheid van de vrachtwagenbestuurder om na te gaan of de loswerken in veilige omstandigheden kunnen verlopen en indien nodig te vragen de nodige verbeteringen aan te brengen Voorkomen van het probleem - inbreng van de veiligheidscoördinator De veiligheidscoördinator moet al tijdens de ontwerpfase oog hebben voor de manier waarop de werken uitgevoerd zullen worden en een summiere planning van de werken opmaken. Tijdens zijn studie zal hij dan de knelpunten kunnen ontdekken die zich kunnen voordoen bij de levering, de opslag en de plaatsing van de bouwmaterialen of aangevoerde geprefabriceerde elementen. De levering en het transport van bouwmaterialen worden meestal geregeld door een leveringsovereenkomst en niet door een aannemingsovereenkomst. Dit betekent dat de levering van bouwmaterialen niet als een bouwactiviteit wordt beschouwd en dat de leveranciers niet als onderaannemers worden beschouwd. Daarom neemt de veiligheidscoördinator de levering van bouwmaterialen vaak niet op in het Veiligheids- en Gezondheidsplan (VGP). Het KB TMB 6 stelt echter duidelijk dat de veiligheidscoördinator bij het opmaken van een VGP rekening moet houden met alle eventuele risico s waaraan de uitvoerders worden blootgesteld, waaronder het verkeer. Daarnaast moet hij ook de risico s bestuderen die de werf veroorzaakt voor de omgeving. Als het leveren van bouwmaterialen aan de werf met andere woorden hinder voor het verkeer veroorzaakt of de verkeersveiligheid in het gedrang brengt, moeten de nodige preventiemaatregelen opgenomen worden in het VGP. Een mobiliteitsstudie zou dus deel moeten uitmaken van de opdracht van de veiligheidscoördinator Aanstellen van een bevoegd seingever of gemachtigd opzichter De bevoegdheid om het verkeer te regelen, ligt bij de politiediensten. De wegcode staat enkele uitzonderingen toe, maar is zeer restrictief over de situaties waarin weggebruikers de instructies van andere personen moeten opvolgen. In artikel 40bis van de wegcode komen het gedrag tegenover groepen kinderen, scholieren, personen met een handicap en bejaarden en de begeleiding van deze groepen door opzichters aan bod. Wegcode - art : De opzichters bedoeld in artikel 40bis.1.2 moeten ten minste 18 jaar oud zijn en gemachtigd zijn door de burgemeester van de gemeente waar zij hun taak uitoefenen, na een gepaste opleiding door de gemeentelijke politie of de rijkswacht. Zij dragen om de linkerarm een band met, horizontaal, de nationale kleuren en, in zwarte letters op de gele strook, de naam van de gemeente. In artikel staat dat weggebruikers de aanwijzingen van werfopzichters moeten opvolgen om de veiligheid van het personeel van werken op de openbare weg te verzekeren. Wegcode - art. 41.3: Om het verkeer stil te leggen, moeten die militairen, signaalgevers, wegkapiteins, groepsleiders en werfopzichters gebruik maken van een schijf waarop het verkeersbord C3 afgebeeld is en waarvan de karakteristieken bepaald worden door de Minister van Verkeerswezen. 6 Koninklijk besluit van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 15

16 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG Vaak geleiden arbeiders werfvoertuigen wanneer deze de werf binnen- of buitenrijden. Op die manier bevorderen ze de verkeersveiligheid op de openbare weg door te waarschuwen voor de gevaren die de uitvoering van de werken met zich kan meebrengen. Daarbij is het belangrijk dat de arbeiders de werken of gevaren signaleren volgens de regels die zijn vastgelegd in de wegcode. De arbeiders moeten zich er echter van bewust zijn dat ze niet bevoegd zijn om bestuurders van voertuigen te verplichten om: te stoppen om een vrachtwagen door te laten die van de werf komt hun voertuig te verplaatsen als het voor de werf hinderlijk opgesteld zou zijn over een ononderbroken witte lijn te rijden of tegen de rijrichting in te rijden, als de doorgang om voorbij de werken te rijden te smal zou zijn een rood stoplicht of de voorrangsregels te negeren, zelfs niet als de weg hierdoor sneller vrijgemaakt kan worden Daarom is een goede werfvoorbereiding belangrijk, zodat tijdig een signalisatieplan opgemaakt kan worden en de nodige vergunningen verkregen kunnen worden, ook als de bouwwerken zelf niet op de openbare weg worden uitgevoerd, maar er verkeershinder kan ontstaan door de aanvoer van bouwmaterialen. Bij twijfel is het aangewezen overleg te plegen met de bevoegde diensten (politie of gemeentelijke diensten) Mogelijke oplossingen: technische uitrusting Werfuitrusting signalisatiemateriaal Bij de studie van de werfinrichting en de opmaak van het VGP moet de veiligheidscoördinator voldoende aandacht besteden aan het vervoer, het laden en lossen en de opslag van bouwmaterialen en machines. Als het verkeer op de openbare weg hierdoor gehinderd wordt, zal het aspect wegsignalisatie automatisch aan bod komen. De beste oplossing is om op de werf een plaats te voorzien waar vrachtwagens tijdens het lossen kunnen stationeren en een gemakkelijk te verplaatsen afbakening en signalisatie ter beschikking hebben, zodat ze de losactiviteiten op een veilige manier kunnen uitvoeren. Bij de werfinrichting moet rekening gehouden worden met de plaats die een vrachtwagen nodig heeft om veilig een werf binnen en buiten te rijden, maar verder moet ook het zicht van de bestuurder verzekerd zijn en moet de inrijbreedte voldoende groot zijn, zeker bij zeer lange ladingen, waar het middelste deel van de lading de bocht zal afsnijden en de oversteek achteraan zal uitzwaaien. Zie ook navb dossier 142, Bouwplaatsinrichting (navb.constructiv.be>welzijnsinfo>publicaties). 16 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

17 Uitrusting van voertuigen gelijktijdig gebruik van de vier knipperlichten Artikels uit de wegcode: Artikel 32bis. Gelijktijdig gebruik van al de richtingsaanwijzers De inrichting die toelaat al de richtingsaanwijzers van een voertuig gelijktijdig te laten werken, mag slechts gebruikt worden in de gevallen voorzien in artikelen 39bis.2 7 en 51 of om de andere weggebruikers te wijzen op een dreigend gevaar voor ongeval. Artikel 51. Defect voertuig, op de openbare weg gevallen lading De bestuurder van een defect voertuig moet de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en vlotheid van het verkeer te verzekeren. Te dien einde moet hij het voertuig opstellen zoals een geparkeerd voertuig. Wanneer een auto of een door dit voertuig getrokken aanhangwagen evenwel niet kan worden verplaatst of slechts kan worden opgesteld op een plaats waar het stilstaan en het parkeren verboden zijn, moet de bestuurder dit voertuig op afstand signaleren door de gevarendriehoek, voorzien in artikel van dit reglement. De bestuurder kan bovendien gebruik maken van andere signalisatiemiddelen, ondermeer door het gelijktijdig doen functioneren van alle richtingsaanwijzers van het voertuig of door een draagbaar oranjegeel knipperlicht te plaatsen. De auto of aanhangwagen waarvan de verlichtings- of signalisatiemiddelen defect zijn moet op dezelfde wijze gesignaleerd worden wanneer het voertuig niet duidelijk kan worden opgemerkt van op een afstand van ongeveer 100 meter De gevarendriehoek wordt voor het voertuig geplaatst ongeveer in verticale stand, op een afstand van ten minste 30 meter op de gewone wegen en van ten minste 100 meter op de autosnelwegen, en zodanig dat hij voor de naderende bestuurders zichtbaar is van op een afstand van ongeveer 50 meter. Binnen de bebouwde kommen, op plaatsen waar de afstand van 30 meter niet kan in acht genomen worden, mag de gevarendriehoek op een kleinere afstand en eventueel op het voertuig geplaatst worden Wanneer een lading geheel of gedeeltelijk op de openbare weg valt en niet onmiddellijk kan worden weggeruimd moet de bestuurder eveneens de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en vlotheid van het verkeer te verzekeren en de hindernis signaleren zoals hierboven bepaald. Artikel 52. Gedrag bij een ongeval Elke persoon betrokken in een ongeval moet de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en vlotheid van het verkeer te verzekeren. De bestuurder moet ondermeer de bepalingen van artikel 51 naleven. Het voertuig moet evenwel niet verplaatst worden wanneer het een ongeval betreft dat lichamelijk letsel heeft veroorzaakt. Veel bestuurders van voertuigen zijn niet op de hoogte van de richtlijnen voor het gelijktijdig laten werken van de vier knipperlichten. Een veel voorkomend geval van een oneigenlijk gebruik van de knipperlichten is bij het kortstondig stationeren op plaatsen waar eigenlijk niet gestationeerd mag worden en waar het voertuig een gevaar vormt voor het verkeer of voor de andere weggebruikers. Om de andere weggebruikers te waarschuwen voor dit gevaar, worden vaak de vier knipperlichten aangezet. Op zich misschien een goedbedoelde maatregel, maar dit verandert niets aan het feit dat de bestuurder een overtreding begaat en dat de knipperlichten niet op de voorgeschreven manier worden gebruikt. Veiligheidsuitrusting In elk voertuig moet de wettelijk verplichte veiligheidsuitrusting aanwezig zijn. Deze omvat: een gevarendriehoek een brandblusser: het type en de capaciteit moeten aangepast zijn aan de grootte van het voertuig en aan de vervoerde lading. In de ADR-reglementering zijn gedetailleerde bepalingen opgenomen voor gevaarlijke producten. 7 Artikel 39bis 2 betreft het busvervoer van schoolkinderen. navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 17

18 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG een EHBO-kit: de inhoud van de kit kan aangepast worden aan de vervoerde lading of aan het aantal vervoerde personen. een signalisatievest Indien nodig kan bijkomend het volgende voorzien worden: signalisatiematerieel (zoals verkeerskegels) mobiele verlichting of zwaailichten: het is aangewezen de steunpoten bij hefwerktuigen of betonpompen te signaleren en te verlichten wanneer het donker is. Uitrusting van vrachtwagen oranjegele zwaailichten en reflecterende markeringen De vrachtwagens zelf moeten uitgerust zijn met: oranjegele zwaailichten De zwaailichten moeten het verkeer verwittigen van een mogelijk gevaarlijke situatie die veroorzaakt wordt doordat de vrachtwagen breder is dan van op afstand ingeschat kan worden of traag rijdt of stilstaat en hierdoor een onverwachte hindernis vormt. aangepaste zijdelingse verlichting De zijdelingse verlichting moet ervoor zorgen dat de andere weggebruikers de omvang van de vrachtwagen of van de sleep op een correcte manier kunnen waarnemen. De trekker en aanhangwagen moeten als één geheel waargenomen worden. retroreflecterende markeringen Deze markeringen zijn sinds 10 juli 2011 verplicht voor voertuigen van categorie N2, N3, O3 en O4, en meer specifiek voor vrachtwagens vanaf kg, breder dan 2,10 m of langer dan 6 m en voor aanhangwagens vanaf kg. Het principe van de zijmarkering wordt geïllustreerd in de figuur hiernaast. De kleur van de markeringen moet wit of geel zijn aan de zijkant en wit, geel of rood aan de achterkant. De markeringen moeten voldoende ver verwijderd blijven van de achterlichten, stoplichten en knipperlichten, zodat deze lichten duidelijk waarneembaar blijven. Extra aandacht is ook nodig bij het vervoer van lange elementen met behulp van een afzonderlijke dissel. Op de lading die de verbinding vormt tussen deze dissel en de trekker, moet de nodige signalisatie en verlichting aangebracht worden. Uitrusting van prioritaire voertuigen - blauwe zwaailichten In het kader van dringende interventies werden bepalingen voor prioritaire voertuigen vastgelegd. Om ervoor te zorgen dat deze voertuigen duidelijk herkenbaar zijn, zijn ze uitgerust met blauwe zwaailichten waarvan het gebruik streng gereglementeerd is. De wegcode bepaalt in artikel 37 waar en wanneer deze zwaailichten gebruikt mogen worden. Wegcode - Artikel 37. Prioritaire voertuigen Prioritaire voertuigen zijn uitgerust met één of meerdere blauwe knipperlichten en een speciaal geluidstoestel overeenkomstig de bepalingen van de technische reglementen van de auto s of van de bromfietsen en motorfietsen De blauwe knipperlichten moeten gebruikt worden wanneer het prioritaire voertuig een dringende opdracht uitvoert. Ze mogen niet gebruikt worden bij de uitvoering van elke andere opdracht Het speciaal geluidstoestel mag slechts gebruikt worden wanneer het prioritaire voertuig een dringende opdracht uitvoert Wanneer het verkeer door verkeerslichten wordt geregeld mag het prioritaire voertuig dat het speciaal geluidstoestel gebruikt, het rood licht voorbijrijden na te hebben gestopt en op voorwaarde dat zulks geen gevaar voor de andere weggebruikers oplevert. Artikel 38. Gedrag tegenover prioritaire voertuigen die het speciaal geluidstoestel gebruiken Zodra het speciaal geluidstoestel het naderen van een prioritair voertuig aankondigt, moet elke weggebruiker onmiddellijk de doorgang vrijmaken en voorrang verlenen; zo nodig moet hij stoppen. 18 NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

19 5 Het technisch reglement voor motorvoertuigen bepaalt welke voertuigen uitgerust mogen worden met blauwe zwaailichten, namelijk voertuigen van de brandweer, de politie, de civiele bescherming, de MUG en ambulances. Voor andere voertuigen is het gebruik van blauwe zwaailichten verboden. Bij uitzondering kan de minister van Mobiliteit een vergunning verlenen. Dit is bijvoorbeeld gebeurd voor Fluxys in het kader van het uitvoeren van dringende interventies bij gaslekken. Bij deze uitzonderingen staat zeer duidelijk beschreven voor welke interventies de blauwe zwaailichten gebruikt mogen worden. KB Technisch reglement, artikel 28, 2, 1, c, lid 4: Bij wijze van uitzondering kan de Minister van Verkeerswezen de toelating verlenen om andere voertuigen, bestemd voor een openbare dienst, vooraan of op het dak uit te rusten met één of meerdere blauwe knipperlichten. 5. Gemengd transport en vervoer van gevaarlijke producten In verband met gemengd transport duiken regelmatig vragen op. Bijvoorbeeld: wat mag samen vervoerd worden in voertuigen die zowel geschikt zijn voor het vervoer van personen als van goederen? Het antwoord hierop is echter niet zo eenvoudig. De beperking op de maximaal toegelaten massa (MTM) moet altijd gerespecteerd worden. Bij voertuigen voor gemengd transport wordt het laadvermogen bepaald als de MTM van het voertuig, verminderd met het gewicht van de passagiers. Dit betekent echter niet dat er extra materiaal vervoerd mag worden als er geen passagiers aanwezig zijn. In het technisch reglement wordt het aantal passagiers gelijkgesteld aan het aantal zitplaatsen, met inbegrip van de beschikbare aanhechtingspunten waaraan bijkomende zitplaatsen bevestigd kunnen worden. In het technisch reglement zijn ook bepalingen opgenomen in verband met de afscheiding tussen de laadruimte en de bestuurderscabine: er moet een mechanische barrière zijn tussen de vervoerde goederen en de passagiers. Een lading moet correct gezekerd kunnen worden. Ook mogen de bestuurder of de passagiers niet blootgesteld worden aan gevaarlijke producten: gezondheidsgevaarlijke en brandgevaarlijke producten mogen dus niet in dezelfde ruimte worden vervoerd als de passagiers. Gebeurt dit wel, dan moet de laadruimte volledig afgescheiden zijn van de passagiersruimte en indien nodig voorzien zijn van extra verluchting. Bij het transport van grotere hoeveelheden gevaarlijke stoffen moeten de regels van de ADRreglementering in acht genomen worden, bijvoorbeeld bij het vervoer van brandstoffen voor de bevoorrading van grondverzetmachines, vloeibare bitumen bij wegenwerken of oplosmiddelen bij industriële schilderwerken. Wegcode - Artikel 48bis. Vervoer van gevaarlijke goederen 48bis.1. Verplichting de autosnelweg te volgen Voertuigen die gevaarlijke goederen vervoeren in de zin van het Europees Verdrag betreffende het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (ADR) en zijn bijlagen, ondertekend te Genève op 30 september 1957 en goedgekeurd bij de wet van 10 augustus 1960, en die krachtens dat Verdrag of krachtens verordeningsbepalingen van intern recht voorzien moeten zijn van een oranje bord, moeten, behalve in geval van noodzaak, de autosnelwegen volgen. 8 Technisch reglement: koninklijk besluit van 15 maart 1968 houdende algemeen reglement op de technische eisen waaraan de auto s, hun aanhangwagens, hun onderdelen en hun veiligheidstoebehoren moeten voldoen. navb-cnac Constructiv 2015 Veiligheid op de openbare weg 19

20 VEILIGHEID OP DE OPENBARE WEG ADR Vrijstellingen in samenhang met het vervoer van vloeibare brandstoffen De voorschriften van het ADR zijn niet van toepassing op het vervoer van: a. De brandstof, vervat in de reservoirs van een voertuig dat een transportoperatie uitvoert, en die dient voor zijn voortstuwing of voor de werking van een van zijn uitrustingen. De brandstof mag vervoerd worden in vaste brandstofreservoirs, rechtstreeks verbonden met de motor of met de hulpuitrusting van het voertuig en conform aan de desbetreffende reglementaire bepalingen, of in draagbare brandstofrecipiënten (zoals jerrycans). De totale capaciteit van de vaste reservoirs mag niet groter zijn dan 1500 liter per transporteenheid, en deze van een reservoir dat op een aanhangwagen gemonteerd is mag niet groter zijn dan 500 liter. Ten hoogste 60 liter per transporteenheid mag vervoerd worden in draagbare brandstofreservoirs. Deze beperkingen zijn niet van toepassing op voertuigen die door de hulpdiensten gebruikt worden. b. De brandstof, vervat in de reservoirs van voertuigen of andere transportmiddelen (zoals schepen) die als lading vervoerd worden, wanneer deze bestemd is voor hun voortstuwing of voor de werking van één van hun uitrustingen. De kranen tussen de motor of de uitrusting en het reservoir moeten tijdens het transport gesloten zijn, behalve wanneer het noodzakelijk is dat deze uitrusting blijft werken. In voorkomend geval moeten de voertuigen of andere transportmiddelen rechtop geladen worden en beveiligd tegen elke val. 6In de ADR-reglementering zijn een aantal afwijkingen en vrijstellingen opgenomen, waardoor het vervoer van kleine hoeveelheden brandstof vrijgesteld is van de administratieve verplichtingen die voortvloeien uit de ADR-reglementering. Hieruit kunnen we concluderen dat er maximaal 60 liter brandstof (benzine of diesel) vervoerd mag worden in draagbare brandstofrecipiënten (jerrycans). Overeenkomstig de beperkingen tijdens het transport zou het brandstofreservoir van bouwmachines of andere uitrusting een capaciteit van maximaal 500 liter mogen hebben en moet dit reservoir vast aan de machine verbonden zijn. Het vervoer van een gevulde tank door middel van een heftruck, een verreiker of een ander behandelingstoestel is niet toegelaten. 9 ADR: het Europees verdrag betreffende het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, ondertekend te Genève op 30 september NAVB DOSSIER N 143 navb-cnac Constructiv 2015

1. Beschrijving. 2. Wettelijke basis

1. Beschrijving. 2. Wettelijke basis Informatiefiche Rijbewijzen Juridische fiche 1. Beschrijving Deze fiche beoogt een overzicht te geven van de diverse types van rijbewijzen die men in functie van het soort voertuig en het soort activiteiten

Nadere informatie

27 JANUARI 2008. - Koninklijk besluit betreffende

27 JANUARI 2008. - Koninklijk besluit betreffende <praalwagens> FEDERALE OVERHEIDSDIENST MOBILITEIT EN VERVOER 27 JANUARI 2008. - Koninklijk besluit betreffende VERSLAG AAN DE KONING Sire, Het ontwerp van koninklijk besluit dat ik de eer heb aan Uwe Majesteit

Nadere informatie

Circulaire 2016 04 RIJBEWIJS

Circulaire 2016 04 RIJBEWIJS PRINCIPE KB Rijbewijs 23 maart 1998 KB Rijbewijs, vakbekwaamheid en nascholing, 4 mei 2007 De Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer heeft een eigen reglementering (Koninklijk Besluit betreffende

Nadere informatie

Verkeerswetgeving fietsers

Verkeerswetgeving fietsers Verkeerswetgeving (Koninklijk besluit 1 december 1975) INDIVIDUELE FIETSERS of GROEPEN van MINDER DAN 15 FIETSERS Een verplicht fietspad wordt aangegeven met bord G11. Fietsers en snor MOETEN hier gebruik

Nadere informatie

UITZONDERLIJK VERVOER. Stijn De Sutter 12/03/2014 ANTWERPEN

UITZONDERLIJK VERVOER. Stijn De Sutter 12/03/2014 ANTWERPEN UITZONDERLIJK VERVOER Stijn De Sutter 12/03/2014 ANTWERPEN VOORSTELLING Vlaamse Overheid Departement Mobiliteit en Openbare Werken Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) Afdeling Expertise Verkeer en Telematica

Nadere informatie

versie december 2014 HINP Uyttendaele Davy

versie december 2014 HINP Uyttendaele Davy - Verplichte boorddocumenten - Rijbewijs - Toepassingsgebied vakbekwaamheid en vrijstellingen - Nieuwe alcoholwet ( professionele bestuurder ) - Ladingzekerheid HINP Uyttendaele Davy versie december 2014

Nadere informatie

Basisprincipes voor een goede signalisatie bij wegenwerken. André Trouwen Kortrijk 12 juni 2008

Basisprincipes voor een goede signalisatie bij wegenwerken. André Trouwen Kortrijk 12 juni 2008 Basisprincipes voor een goede signalisatie bij wegenwerken André Trouwen Kortrijk 12 juni 2008 .............................. Hoofdprincipes Weggebruikers waarschuwen voor de hindernis Werknemers binnen

Nadere informatie

Aanvraag voor: AANVRAAGTERMIJN Respecteer de aanvraagtermijn AANVRAGER. OPDRACHTGEVER (invullen indien anders dan de aanvrager)

Aanvraag voor: AANVRAAGTERMIJN Respecteer de aanvraagtermijn AANVRAGER. OPDRACHTGEVER (invullen indien anders dan de aanvrager) pagina 1/6 GEMEENTEBESTUUR DE HAAN Gedeelte in te vullen door het bestuur Datum: Behandelend ambtenaar: Dossiernr.: / Aanvraag voor: - inname van het openbaar domein - het signaleren van werken en verkeersbelemmeringen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE

HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE HOOFDSTUK 05 VRACHTWAGENS, AUTOBUSSEN, AUTOCARS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E EN DE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. VRACHTWAGENS GROEP C: CATEGORIEËN C1, C1E, C EN CE...3 1. Overzichtstabel

Nadere informatie

VERKEERSBORDEN. www.gratisrijbewijsonline.be

VERKEERSBORDEN. www.gratisrijbewijsonline.be VERKEERSBORDEN www.gratisrijbewijsonline.be GEVAARSBORDEN ALGEMEEN Zoals de naam van deze reeks het laat vermoeden, wijzen de gevaarsborden op een mogelijk gevaar. De gevaarsborden worden rechts geplaatst.

Nadere informatie

Gemeentebestuur Wichelen

Gemeentebestuur Wichelen Gemeentebestuur Wichelen Sociaal Huis Oud Dorp 2 9260 Wichelen - Tel. 052/43.24.22 Fax. 052/43.04.25 email : Ann.demeyer@wichelen.be Openinguren : van maandag tot vrijdag : van 8.00u tot 12.00u dinsdagavond

Nadere informatie

HOOFDSTUK 09 CATEGORIE G: TREKKERS

HOOFDSTUK 09 CATEGORIE G: TREKKERS HOOFDSTUK 09 CATEGORIE G: TREKKERS DE CATEGORIE G EN ALLE REGELS DIE VOLGEN ZIJN ENKEL OP HET BELGISCH GRONDGEBIED VAN TOEPASSING INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. DEFINITIES...3 1. Categorie G... 3 2. Opmerkingen...

Nadere informatie

Aanvraag voor het signaleren van werken en verkeersbelemmeringen op de openbare weg

Aanvraag voor het signaleren van werken en verkeersbelemmeringen op de openbare weg Gemeentebestuur Sint-Laureins Adres: Dorpsstraat 91 B-9980 SINT-LAUREINS Tel: 09/218 76.40 Fax: 09/379.07.77 E-mail: logistiek@sint-laureins.be Datum: Behandelend ambtenaar: Dossier nr:.. Aanvraag voor

Nadere informatie

CATEGORIE G: TREKKERS

CATEGORIE G: TREKKERS HOOFDSTUK 09 CATEGORIE G: TREKKERS DE CATEGORIE G EVENALS ALLE REGELS DIE VOLGEN ZIJN ENKEL OP HET BELGISCH GRONDGEBIED VAN TOEPASSING Inhoudsopgave DATUM TITEL PAGINANUMMER BIJWERKING LAND- EN BOSBOUWTREKKERS

Nadere informatie

RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN

RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN Rijbewijs categorie G Het rijbewijs categorie G RIJBEWIJS VOOR LANDBOUWVOERTUIGEN Sinds 15 september 2006 is een specifiek rijbewijs noodzakelijk voor het besturen van land- en bosbouwvoertuigen en mobiel

Nadere informatie

Welkom 23/10/2014. Open WiFi netwerk: t Godshuis

Welkom 23/10/2014. Open WiFi netwerk: t Godshuis Welkom 23/10/2014 Open WiFi netwerk: t Godshuis Filip Van Alboom Test uw kennis van de wegcode Commercieel vantwoordelijke VAB Rijschool A. Ik heb voorrang B. Ik moet voorrang verlenen De bus verlaat de

Nadere informatie

Algemeen. Rijbewijs. De verschillende Rijbewijzen

Algemeen. Rijbewijs. De verschillende Rijbewijzen Algemeen Rijbewijs De verschillende rijbewijzen Internationaal Rijbewijs Kosten voor het rijbewijs Welk rijbewijs voor welk voertuig? Verval recht tot sturen Verging (duplicaat) het rijbewijs Nuttige adressen

Nadere informatie

Gebruikersreglement inzake het parkeren op het parkeerterrein handelsdok van de Stad Gent

Gebruikersreglement inzake het parkeren op het parkeerterrein handelsdok van de Stad Gent Gebruikersreglement inzake het parkeren op het parkeerterrein handelsdok van de Stad Gent Goedgekeurd in de gemeenteraad van 25 september 2006 en 21 december 2010 Bekendgemaakt op 28 september 2006 en

Nadere informatie

Vierwielige bromfiets klasse B Vierwieler met motor Landbouwtractor 29/04/2009

Vierwielige bromfiets klasse B Vierwieler met motor Landbouwtractor 29/04/2009 Vierwielige bromfiets klasse B Vierwieler met motor Landbouwtractor 29/04/2009 Homologatie van het voertuig Oorspronkelijk werden de quads gehomologeerd als landbouwmaterieel of bedrijfsmaterieel. Sedert

Nadere informatie

al. voertuigen: fietsen, bromfietsen, GEHANDICAPTENVOERTUIGen, motorvoertuigen, trams en wagens;

al. voertuigen: fietsen, bromfietsen, GEHANDICAPTENVOERTUIGen, motorvoertuigen, trams en wagens; Artikel 1 In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: r. GEHANDICAPTENVOERTUIG: voertuig dat is ingericht voor het vervoer van een gehandicapte, niet breder is dan 1,10 meter

Nadere informatie

Landbouwvoertuigen. Wegcode Inschrijving Bezoldigd zakenvervoer Technische eisen Verzekering Rijbewijs Weetjes

Landbouwvoertuigen. Wegcode Inschrijving Bezoldigd zakenvervoer Technische eisen Verzekering Rijbewijs Weetjes Landbouwvoertuigen De PowerPoint wordt louter als inlichting aangeboden. Verbindend is alleen de officiële, in het Belgische Staatsblad bekendgemaakte versie van teksten. Wegcode Inschrijving Bezoldigd

Nadere informatie

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon Informatiefiche Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon VERANTWOORDELIJKHEID Een (ernstig) arbeidsongeval leidt zowel tot strafrechtelijke verantwoordelijkheid als burgerlijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke

Nadere informatie

20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B

20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B 20 juli 2006- OMZENDBRIEF BETREFFENDE DE HERVORMING VAN DE RIJOPLEIDING CATEGORIE B Het koninklijk besluit van 10 juli 2006 betreffende het rijbewijs voor voertuigen van categorie B hervormt de rijopleiding

Nadere informatie

1 JE RIJBEWIJS HALEN...11

1 JE RIJBEWIJS HALEN...11 INHOUD 1 JE RIJBEWIJS HALEN...11 1.1 De regel...11 1.2 Theorie-examen...11 1.2.1 De leerstof...11 1.2.2 Het examen zelf...11 1.2.3 De spelregels...12 1.3 Praktijkexamen...12 2 HET VERKEERSREGLEMENT...13

Nadere informatie

Wielersportbond NTFU. Verkeersregels. Nederland, België en Duitsland

Wielersportbond NTFU. Verkeersregels. Nederland, België en Duitsland Wielersportbond NTFU Verkeersregels Nederland, België en Duitsland Verkeersregels Hieronder vind je een samenvatting van de belangrijkste relevante verkeersregels m.b.t. de wielersport. Nederland Fietsers

Nadere informatie

Hiërarchische volgorde van verkeersborden en aanduiding wegnummers en symbolen op bewegwijzering

Hiërarchische volgorde van verkeersborden en aanduiding wegnummers en symbolen op bewegwijzering Dienstorder MOW/AWV/2015/14 d.d. 7 september 2015 Titel: Voorgesteld door: (stuurgroep) Kenniscluster: Doelgroep: Voor wie van toepassing? Hiërarchische volgorde van verkeersborden en aanduiding wegnummers

Nadere informatie

Onderrichtingen voor signaalgevers bij wielerwedstrijden

Onderrichtingen voor signaalgevers bij wielerwedstrijden Onderrichtingen voor signaalgevers bij wielerwedstrijden 1. Taak en doel van de signaalgever : a. Het doel van de signaalgever bestaat erin, de wielerwedstrijd op een zo veilig mogelijke manier te laten

Nadere informatie

Studiedag 8 oktober 2015

Studiedag 8 oktober 2015 Studiedag 8 oktober 2015 Vakbekwaamheid Basiskwalificatie en nascholing Rechtsbronnen Europese richtlijn: 2003/59/EG Nationale regelgeving: KB 23 maart 1998 (rijbewijs) KB 4 mei 2007 (vakbekwaamheid) Doelstelling

Nadere informatie

VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE

VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE HOOFDSTUK 04 BROMFIETSEN, MOTORFIETSEN, VOERTUIGEN GROEP 1 = CATEGORIEËN AM, A2, A1, A, B EN BE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. OVERZICHTSTABELLEN VAN DE LEEFTIJDEN VOOR BROMFIETSEN EN MOTORFIETSEN... 3

Nadere informatie

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger Informatiefiche Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger Deze fiche geeft een overzicht van de taken die voortvloeien uit de welzijnsreglementering en de wettelijke contractvormen

Nadere informatie

Rijbewijs (categorieën) en rijgeschiktheid

Rijbewijs (categorieën) en rijgeschiktheid Rijbewijs (categorieën) en rijgeschiktheid 1/6 Rijbewijs (categorieën) en rijgeschiktheid VOERTUIG LEEFTIJD RIJBEWIJS? Tweewielige bromfiets klasse A 50 cc, 25 km/h Tweewielige bromfiets klasse B 50 cc,

Nadere informatie

7 Manoeuvres en bewegingen

7 Manoeuvres en bewegingen 7 Manoeuvres en bewegingen 62 7.1 Manoeuvres Als je een manoeuvre uitvoert, zoals van rijstrook of van file veranderen, de rijbaan oversteken, een parkeerplaats verlaten of oprijden, uit een aangrenzend

Nadere informatie

Deel I Verkeersreglement... 19

Deel I Verkeersreglement... 19 Inhoudsopgave Deel I Verkeersreglement... 19 Algemeen... 19 1.1. Koninklijk Besluit van 1 december 1975 houdende Algemeen Reglement op de Politie van het Wegverkeer en van het Gebruik van de Openbare Weg...

Nadere informatie

ATV. (All Terrain Vehicles)

ATV. (All Terrain Vehicles) ATV (All Terrain Vehicles) ATV (All Terrain Vehicles) 1 Reglementering 2 Homologatie van het voertuig Aanvankelijk werden de ATV s gehomologeerd als bedrijfsmaterieel. Deze homologatie bestaat niet meer

Nadere informatie

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A)

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) * vanaf 1 mei 2013 Ervaring en vertrouwen Een ontspannen tochtje op zondag. Een weekendje weg. Elke dag vlot door de files. Er zijn redenen te over waarom

Nadere informatie

11 JULI 2011 Koninklijk besluit betreffende de veiligheidsinrichtingen aan overwegen op de spoorwegen

11 JULI 2011 Koninklijk besluit betreffende de veiligheidsinrichtingen aan overwegen op de spoorwegen 11 JULI 2011 Koninklijk besluit betreffende de veiligheidsinrichtingen aan overwegen op de spoorwegen B.S. 20 juli 2011 ALBERT II, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze

Nadere informatie

Algemene bepalingen en ontheffingen (ex art. 149 WVW 1994 jo art.7.1 VR en art 87 RVV)

Algemene bepalingen en ontheffingen (ex art. 149 WVW 1994 jo art.7.1 VR en art 87 RVV) Algemene bepalingen en ontheffingen (ex art. 149 WVW 1994 jo art.7.1 VR en art 87 RVV) De onderstaande bepalingen zijn van toepassing, tenzij in de ontheffing uitdrukkelijk anders is vermeld. Artikel 1.

Nadere informatie

INHOUD. Verkeersvademecum 2014 vii

INHOUD. Verkeersvademecum 2014 vii INHOUD AFKORTINGEN...XII VADEMECUM VOERTUIGEN Voetganger... 1 Voortbewegingstoestel... 3 Rijwiel (tweewielig)... 5 Bromfiets klasse A (tweewielig)... 9 Bromfiets klasse B (tweewielig)...13 Motorfiets...17

Nadere informatie

Gevaarlijke bocht. Dubbele bocht of opeenvolging van meer dan twee bochten, de eerste naar links

Gevaarlijke bocht. Dubbele bocht of opeenvolging van meer dan twee bochten, de eerste naar links 1 VERKEERSBORDEN Gevaarlijke bocht. Bocht naar links Gevaarlijke bocht. Bocht naar rechts Gevaarlijke bocht. Dubbele bocht of opeenvolging van meer dan twee bochten, de eerste naar links Gevaarlijke bocht.

Nadere informatie

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Betreft: Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van de

Nadere informatie

De Webpagina is er sinds april en heeft iedere dag een resem bezoekers

De Webpagina is er sinds april en heeft iedere dag een resem bezoekers MSA-AMS.be News 15/08/2009 Inhoud 1 de webpagina 2 Met de rolstoel in het verkeer 2 Regels voortbewegingstoestellen 6 Regels voor rijwielen 6 Rijbewijs 7 Verzekering Aan alle lotgenoten een warme knuffel

Nadere informatie

Eisen aan landbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en daardoor voortbewogen aanhangwagen

Eisen aan landbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en daardoor voortbewogen aanhangwagen Eisen aan landbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en daardoor voortbewogen aanhangwagen AFMETINGEN EN GEWICHTEN Afmetingen van landbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid, aanhangwagens

Nadere informatie

Actieplan: Voorrang 2 Oversteekplaats voor voetgangers / fietsers

Actieplan: Voorrang 2 Oversteekplaats voor voetgangers / fietsers ZVP 2014 2017 - Veiligheid en leefbaarheid Verkeer Storende interacties zone 30 Preventie Voorrang 2 Actieplan: Voorrang 2 Oversteekplaats voor voetgangers / fietsers HCP Koen Wouters - HINP Jo Daniels

Nadere informatie

STILSTAAN EN PARKEREN

STILSTAAN EN PARKEREN Definities: Stilstaan: Een stilstaand voertuig is een voertuig dat niet langer dan nodig stilstaat voor: het laten in- en uitstappen van personen. of voor het laden en lossen van goederen. Parkeren: Een

Nadere informatie

LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015

LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015 LICHTE GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS: FIETS, BROMFIETS OF? Werner De Dobbeleer, VSV Politiecongres 26 oktober 2015 INHOUD Context Europese verordening: inhoud Gevolgen voor Belgische reglementering Conclusies

Nadere informatie

Inhoudstafel. Goedgekeurd in de gemeenteraad van 15 december Bekendgemaakt op 16 december 2015.

Inhoudstafel. Goedgekeurd in de gemeenteraad van 15 december Bekendgemaakt op 16 december 2015. Politieverordening betreffende overtredingen op het stilstaan en het parkeren en de overtredingen betreffende de verkeersborden C3 en F103 vastgesteld met automatisch werkende toestellen Goedgekeurd in

Nadere informatie

Vakbekwaamheid voor steden en gemeenten

Vakbekwaamheid voor steden en gemeenten Vakbekwaamheid voor steden en gemeenten VVSG DrivOlution Mechelen, 2013 Rein Casters Inhoud Waaruit bestaat deze Europese richtlijn? Welke vorming komt in aanmerking? Welke gevolgen bij het niet naleven?

Nadere informatie

27 INDELING VAN DE OVERTREDINGEN

27 INDELING VAN DE OVERTREDINGEN Hoofdstuk 27- Overtredingen van de 1 ste tot de 4 e graad 27 INDELING VAN DE OVERTREDINGEN De verkeerswet bepaalt vier graden van overtredingen, volgens het gevaar dat ze opleveren. Per graad gelden specifieke

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Wet + Regelgeving. Vraag 4 Hoeveel uur nachtdienst mag u volgens de overleg regeling verrichten per 2 weken? A..20 uur B. 22 uur C.

Wet + Regelgeving. Vraag 4 Hoeveel uur nachtdienst mag u volgens de overleg regeling verrichten per 2 weken? A..20 uur B. 22 uur C. Wet + Regelgeving Vraag 1 Worden lijndienstbussen altijd als bestemming verkeer gezien? A.. Ja B. nee C. Alleen tijdens spits uur. Vraag 2 Wat is de max. snelheid op de parkeerplaats van een autosnelweg?

Nadere informatie

Voor de toepassing van de bepalingen van deze verordening wordt verstaan onder:

Voor de toepassing van de bepalingen van deze verordening wordt verstaan onder: GEMEENTE HEIST OP DEN BERG Bijzondere politieverordening betreffende de gemeentelijke administratieve sancties voor de overtredingen betreffende het stilstaan en het parkeren en voor de overtredingen betreffende

Nadere informatie

De registratie moet gebeuren vóór de betrokken persoon aan het werk gaat en moet dagelijks gebeuren.

De registratie moet gebeuren vóór de betrokken persoon aan het werk gaat en moet dagelijks gebeuren. Checkin@work: de hoofdlijnen Vanaf 1 oktober 2014 moet voor elke werf met een totale waarde van meer dan 800.000 niet alleen een aangifte van werken gebeuren (de vroegere werfmelding), maar moet ook elke

Nadere informatie

Een kruispunt. is geen jungle

Een kruispunt. is geen jungle Een kruispunt is geen jungle Bebouwde kommen bevatten allerhande kruispunten waar verschillende types weggebruikers elkaar ontmoeten. Door de drukte en de verscheidenheid van het verkeer is het gevaar

Nadere informatie

NIEUW Invoering vakbekwaamheid voor de categorie D vanaf 10 september 2008

NIEUW Invoering vakbekwaamheid voor de categorie D vanaf 10 september 2008 NIEUW Invoering vakbekwaamheid voor de categorie D vanaf 10 september 2008 Vanaf 10 september 2008 moeten alle bestuurders van een voertuig behorende tot de categorie D en die in beroepsverband rijden,

Nadere informatie

College van Burgemeester en Schepenen

College van Burgemeester en Schepenen College van Burgemeester en Schepenen Besluit OPSCHRIFT Vergadering van 24 maart 2016 Besluit nummer: 2016_CBS_03665 Onderwerp: Nieuw aanvullend reglement van de politie op het wegverkeer - gewestweg -

Nadere informatie

Gelet op de nieuwe gemeentewet bekrachtigd bij de wet van 26 mei 1989 en latere wijzigingen, inzonderheid op de artikelen 133 2 en 135$2;

Gelet op de nieuwe gemeentewet bekrachtigd bij de wet van 26 mei 1989 en latere wijzigingen, inzonderheid op de artikelen 133 2 en 135$2; Tariefreglement op het gebruik van het openbaar domein naar aanleiding van het uitvoeren van wegenwerken, bouwwerken en andere werkzaamheden en het oprichten of veroorzaken van verkeersbelemmeringen in

Nadere informatie

Elektriekers en verzekeringen

Elektriekers en verzekeringen Wel Elektriekers en verzekeringen Federale Verzekering enkele belangrijke cijfers (2012) - Balanstotaal (geconsolideerd) 2,57 miljard - Technische reserves 2,19 miljard - Totale incasso 368,47 miljoen

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Nieuwe regels voor het rijbewijs Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor een of meerdere categorieën? Of beschikt u al over een

Nadere informatie

IN: TB P F TB DOSSIER: DVB/V AANVRAAG VERGUNNING

IN: TB P F TB DOSSIER: DVB/V AANVRAAG VERGUNNING LOKALE POLITIE BRUGGE dienst Verkeersbelemmeringen voorbehouden aan de politie IN: TB P F TB DOSSIER: DVB/V AANVRAAG VERGUNNING voor het aanbrengen van VERKEERSTEKENS naar aanleiding van hetzij het uitvoeren

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7796 20 maart 2015 Besluit van de Minister van Infrastructuur en Milieu, van 17 maart 2015, nr. IenM/BSK-2015/51943, houdende

Nadere informatie

Reglement speelstraten Gemeente Herne

Reglement speelstraten Gemeente Herne Reglement speelstraten Gemeente Herne 2014 GOEDKEURING Goedgekeurd op de gemeenteraad d.d. 30 april 2014 IN WERKING TREDING Dit reglement wordt van kracht op 1 mei 2014. INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK I: WETTELIJKE

Nadere informatie

KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders

KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders - Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. - Voor het vervoer naar, van

Nadere informatie

NIEUWE WETGEVING IN DE MAAK BETREFFENDE DE BEGELEIDING VAN UITZONDERLIJKE TRANSPORTEN

NIEUWE WETGEVING IN DE MAAK BETREFFENDE DE BEGELEIDING VAN UITZONDERLIJKE TRANSPORTEN Koninklijke Federatie van Belgische Transporteurs en Logistieke Dienstverleners Fédération Royale Belge des Transporteurs et des Prestataires de Services Logistiques Königlicher belgischer Verband der

Nadere informatie

Gemeente Zedelgem. MOBILITEIT - Overzicht parkeerreglementen. 1. Beurtelings parkeren

Gemeente Zedelgem. MOBILITEIT - Overzicht parkeerreglementen. 1. Beurtelings parkeren Gemeente Zedelgem MOBILITEIT - Overzicht parkeerreglementen 1. Beurtelings parkeren Het halfmaandelijks beurtelings parkeren is van kracht wanneer het verkeersbord E11 is aangebracht. Het parkeren langs

Nadere informatie

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18.

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18. 1. Op de fietspad en fietsstrook mogen alleen fietsers en snorfietsers rijden. 2. Alarmnummer is 112. 3. Rijbewijs is 10 jaar geldig. 4. Alle betrokkenen bij een aanrijding moeten blijven wachten. (Plaats

Nadere informatie

Op de weg in België - 2008 -

Op de weg in België - 2008 - Op de weg in België - 2008 - Als bestuurder van een gemotoriseerd voertuig in België moet u aan enkele verplichtingen voldoen. Rijbewijs en Wegcode Om u in België in het verkeer te begeven, moet u in het

Nadere informatie

Conceptnota voor nieuwe regelgeving

Conceptnota voor nieuwe regelgeving ingediend op 407 (2014-2015) Nr. 1 24 juni 2015 (2014-2015) Conceptnota voor nieuwe regelgeving van Dirk de Kort, Lode Ceyssens, Karin Brouwers, Martine Fournier, Caroline Bastiaens en An Christiaens betreffende

Nadere informatie

op de politie over het wegverkeer en zijn uitvoeringsbesluiten, door de inning van een som van 50 euro per overtreding met een plafond van 300 euro;

op de politie over het wegverkeer en zijn uitvoeringsbesluiten, door de inning van een som van 50 euro per overtreding met een plafond van 300 euro; Koninklijk besluit van 27 februari 2013 betreffende de inning en de consignatie van een som bij de vaststelling van overtredingen inzake het wegverkeer van uitzonderlijke voertuigen en tot wijziging van

Nadere informatie

Vaststellingen Verkeersongeval

Vaststellingen Verkeersongeval Bijgevoegd:. situatieschets(en) Fotodossier PV van verhoor.. (Functie, naam, voornaam, graad) (Functie, naam, voornaam, graad) de politiebeambte, de politiebeambte, Vaststellingen Verkeersongeval Ongeval

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden

STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Vrachtwagenchauffeur BO BN 003 Versie 2.1 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Info signaalgevers wielerwedstrijden

Info signaalgevers wielerwedstrijden Info signaalgevers wielerwedstrijden Vanrobaeys Eric & Stamper Matthias Maart 2010 1 Zonder signaalgevers, geen koers 2 Signaalgevers Engageren zich voor hun taak. Zijn een belangrijke schakel in het koersverhaal.

Nadere informatie

Deze brochure frist je kennis op van deze op het eerste gezicht vanzelfsprekende, maar o zo noodzakelijke regels. Een kruispunt is immers geen jungle!

Deze brochure frist je kennis op van deze op het eerste gezicht vanzelfsprekende, maar o zo noodzakelijke regels. Een kruispunt is immers geen jungle! Een k is geeruispunt n jung le Bebouwde kommen bevatten allerhande kruispunten waar verschillende types weggebruikers elkaar ontmoeten. Door de drukte en de verscheidenheid van het verkeer is het gevaar

Nadere informatie

Verkeersborden: Groep A - Snelheid

Verkeersborden: Groep A - Snelheid Verkeersborden: Groep A - Snelheid A1 Maximumsnelheid A2 Einde maximumsnelheid A3 Maximumsnelheid op een elektronisch signaleringsbord A4 Adviessnelheid A5 Einde adviessnelheid Verkeersborden: Groep B

Nadere informatie

IN: TB P F EM DOSSIER: DVB/V

IN: TB P F EM DOSSIER: DVB/V LOKALE POLITIE BRUGGE dienst Verkeersbelemmeringen voorbehouden aan de politie IN: TB P F EM DOSSIER: DVB/V AANVRAAG VERGUNNING tot het bezetten van het openbaar domein en het aanbrengen van verkeerstekens

Nadere informatie

WEEK VAN DE NASCHOLING VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS

WEEK VAN DE NASCHOLING VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS WEEK VAN DE NASCHOLING VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS WEEK VAN DE NASCHOLING VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS Sinds 10 september 2009 moeten beroepschauffeurs naast hun rijbewijs C/CE ook een

Nadere informatie

Basiswetboek Wegverkeer. Voor de politie

Basiswetboek Wegverkeer. Voor de politie Basiswetboek Wegverkeer Voor de politie Basiswetboek Wegverkeer Voor de politie Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het Belgisch Staatsblad van 30 juni 2011. Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk

Nadere informatie

HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS

HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. AAN TE VULLEN RUBRIEKEN - VOORZIJDE... 2 1. Naam, Voornamen, geboortedatum en plaats... 2 2. Plaats van afgifte en nummer van het rijbewijs...

Nadere informatie

TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders

TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders - Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. - Voor het vervoer naar, van

Nadere informatie

(AANVULLEND) POLITIE- EN RETRIBUTIEREGLEMENT BETREFFENDE DE INNAME VAN HET OPENBAAR DOMEIN VOOR HET UITVOEREN VAN BEPAALDE WERKEN

(AANVULLEND) POLITIE- EN RETRIBUTIEREGLEMENT BETREFFENDE DE INNAME VAN HET OPENBAAR DOMEIN VOOR HET UITVOEREN VAN BEPAALDE WERKEN (AANVULLEND) POLITIE- EN RETRIBUTIEREGLEMENT BETREFFENDE DE INNAME VAN HET OPENBAAR DOMEIN VOOR HET UITVOEREN VAN BEPAALDE WERKEN Artikel 1. Met ingang van het dienstjaar 2008 dient een retributie betaald

Nadere informatie

BELEIDSREGELS. Gereserveerde gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken

BELEIDSREGELS. Gereserveerde gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken BELEIDSREGELS Gereserveerde gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken Juli 2012 2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...4 DOEL...4 BELEIDSREGELS...5 ARTIKEL 1 BEGRIPSBEPALING...5 ARTIKEL 2 AANVRAAG GERESERVEERDE GEHANDICAPTENPARKEERPLAATS

Nadere informatie

HOOFDSTUK 03 TOEPASSINGSVELD

HOOFDSTUK 03 TOEPASSINGSVELD HOOFDSTUK 03 TOEPASSINGSVELD INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. WIE KAN EEN BELGISCH RIJBEWIJS VERKRIJGEN?... 2 II. MET WELK RIJBEWIJS MAG MEN RIJDEN IN BELGIË?... 3 III. WELK RIJBEWIJS VOOR WELK?... 4 1. Tweewielers...

Nadere informatie

Januari 2012-01-19 Verenigingsondersteuning/Belangenbehartiging

Januari 2012-01-19 Verenigingsondersteuning/Belangenbehartiging Koninklijk Nederlands Watersport Verbond Overkoepelende organisatie ten dienste van de watersport Januari 2012-01-19 Verenigingsondersteuning/Belangenbehartiging Watersporters en trailers Regelmatig komen

Nadere informatie

Wijzigingen vanaf 01.05.2013

Wijzigingen vanaf 01.05.2013 MAATSCHAPPELIJKE ZETEL Brusselsesteenweg 460, 2800 Mechelen BE-0400.824.586 RPR rechtsgebied Mechelen BUREAU VOOR TECHNISCHE CONTROLE nv MAATSCHAPPELIJKE ZETEL Santvoortbeeklaan 34/36-2100 DEURNE BE-0404.288.971

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer a > Retouradres: Postbus 2090, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 253 AA DEN HAAG Plesmanweg -6 2597 JG Den Haag Postbus 2090 2500 EX Den Haag T 070 35 6

Nadere informatie

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep VEILIG OP STAP Te voet of per fiets, alleen of in groep Deze leidraad bevat de voornaamste verkeersregels voor voetgangers en fietsers, alleen of in groep (al dan niet vergezeld van een leider of wegkapitein).

Nadere informatie

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep

VEILIG OP STAP. Te voet of per fiets, alleen of in groep VEILIG OP STAP Te voet of per fiets, alleen of in groep Deze leidraad bevat de voornaamste verkeersregels voor voetgangers en fietsers, alleen of in groep (al dan niet vergezeld van een leider of wegkapitein).

Nadere informatie

Prioritaire voertuigen met een dringende opdracht Enkele aspecten van verkeersveiligheid en verkeersleefbaarheid

Prioritaire voertuigen met een dringende opdracht Enkele aspecten van verkeersveiligheid en verkeersleefbaarheid Prioritaire voertuigen met een dringende opdracht Enkele aspecten van verkeersveiligheid en verkeersleefbaarheid Marc Broeckaert, Verkeersplanoloog bij het BIVV 21 april 2015 overzicht Probleemstelling

Nadere informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie Statistisch Product Verkeersongevallen Algemene informatie FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Sinds 1 juli 1926 maakt de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie de statistiek van

Nadere informatie

HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE

HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE HOOFDSTUK 22 HERNIEUWING, NIETIGHEID-TERUGGAVE INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. SOORTEN HERNIEUWING... 2 1. Hernieuwing ingevolge verlies, diefstal, beschadiging, een niet-gelijkende foto of intrekking door

Nadere informatie

Nieuwe rijbewijsregels vanaf 2013

Nieuwe rijbewijsregels vanaf 2013 Regelingen en voorzieningen CODE 6.8.2.41 Nieuwe rijbewijsregels vanaf 2013 bronnen Nieuwsbrief Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) d.d. 2.8.2012 datum inwerkingtreding naar verwachting 19.1.2013

Nadere informatie

Toolbox-meeting Rijden met aanhangwagens

Toolbox-meeting Rijden met aanhangwagens Toolbox-meeting Rijden met aanhangwagens Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Rijden met aanhangwagens Het gebruik van aanhangwagens in de bouw en

Nadere informatie

rijbewijs Rijbewijs B

rijbewijs Rijbewijs B Om een rijbewijs te halen, moet je een traject doorlopen: theorieopleiding, theorie-examen, praktijkopleiding, stageperiode en praktijkexamen. Dat traject kan je op verschillende manieren tot een goed

Nadere informatie

Juli 2015. Vraag en antwoord

Juli 2015. Vraag en antwoord Juli 2015 Vraag en antwoord Deze vragen en antwoorden geven de nodige uitleg over de invoering van het T-rijbewijs. De afkorting LBT staat voor land- en bosbouwtrekker en MMBS is een afkorting voor motorrijtuig

Nadere informatie

Voorstel voor een richtlijn (COM(2003)0621 C5-0610/2003 2003/0252(COD)) Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B. Motivering

Voorstel voor een richtlijn (COM(2003)0621 C5-0610/2003 2003/0252(COD)) Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B. Motivering 16.2.2005 A6-0016/87 AMENDEMENT 87 Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B - motorvoertuigen met een maximaal toegestane massa van ten hoogste 3 500 kg en waarin ten hoogste acht personen worden vervoerd,

Nadere informatie

Artikel 06c gedrag bij in- en uitrijden werkvakken en tijdelijke uitritten en het laden en lossen

Artikel 06c gedrag bij in- en uitrijden werkvakken en tijdelijke uitritten en het laden en lossen Bron: Titel: CROW Artikel 06c gedrag bij in- en uitrijden werkvakken en tijdelijke ten en het laden en lossen Inhoud: 1. Inleiding In de artikelen 'Maatregelen bij in- en uitrijden werkvakken' en 'Maatregelen

Nadere informatie