Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle"

Transcriptie

1 Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle Rapport Delft, 19 september 2011 Opgesteld door: Arno Schroten (CE Delft)

2 Colofon Bibliotheekgegevens rapport: Arno Schroten (CE Delft) Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle Delft, CE Delft, 19 september 2011 Publicatienummer: Opdrachtgever: Alle openbare CE-publicaties zijn verkrijgbaar via Meer informatie over de studie is te verkrijgen bij de projectleider copyright, CE Delft, Delft CE Delft Committed to the Environment CE Delft is een onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau, gespecialiseerd in het ontwikkelen van structurele en innovatieve oplossingen van milieuvraagstukken. Kenmerken van CE-oplossingen zijn: beleidsmatig haalbaar, technisch onderbouwd, economisch verstandig maar ook maatschappelijk rechtvaardig Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

3 Inhoud Samenvatting 5 1 Inleiding Aanleiding Uitgangspunten van de doorrekening Leeswijzer 10 2 Mobiliteit à la carte Overzicht voorstel Kilometerheffing + ruimteheffing auto s Opheffen van alle financiële voordelen van reizen Tariefdifferentiatie OV toestaan Fiscale maatregelen in de woningmarkt Heffingen op het gebruik van open ruimte en het vervuilen van de horizon Verhandelbare rechten in bedrijfsterreinen Het totale pakket aan maatregelen 18 3 Een optimale mobiliteitsmix zonder CO 2 -footprint Overzicht voorstel Afschaffing onbelaste vergoeding voor gebruik privéauto in het woonwerkverkeer Bijtelling auto van de zaak: totale leasebedrag wordt gezien als loon Fiscale maatregelen die bedrijven stimuleren/faciliteren bij ontwikkeling nieuwe milieuvriendelijke vervoersconcepten Fiscale stimulering van hubs en transferia in grote steden Techniekneutrale fiscale maatregelen elektronische hulpmiddelen mobiel werken Betere invulling van de fiscale thuiswerkfaciliteit CO 2 -punten systeem Aanschafbelasting personenauto s gebaseerd op CO 2 -emissies productie auto s Het totale pakket aan maatregelen 27 4 Nieuwe fiscale regels voor New mobility Overzicht voorstel Herzien fiscale regeling woon-werkverkeer New mobiliteit budget Differentiatie van de bijtelling voor lease-auto s naar privégebruik Differentiatie van de kilometervergoeding voor zakelijke mobiliteit met de privéwagen Opheffen belemmeringen in de huizenmarkt Doorberekenen maatschappelijke kosten bedrijfslocaties Het totale pakket aan maatregelen 35 Literatuurlijst Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

4 Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

5 Samenvatting Aanleiding In de Green Tax Battle gaan een team van hoogleraren, een team van professionele accounts (PWC) en een team van maatschappelijke organisaties (Natuur & Milieu en de Fietsersbond) met elkaar de strijd aan om het meest effectieve en innovatieve voorstel voor verdere vergroening van het fiscale stelsel. Hierbij ligt de nadruk op het zakelijke en woon-werkverkeer. In deze notitie presenteren we de resultaten van een doorrekening/beoordeling van de mobiliteits-, milieu- en financiële effecten van de drie voorstellen. Vanwege de beperkte omvang van deze studie dienden we onze doorrekening te baseren op bevindingen uit de recente (Nederlandse) literatuur. Voor maatregelen waarvoor in de literatuur geen kwantitatieve gegevens beschikbaar waren m.b.t. de mobiliteits- en milieueffecten (bijvoorbeeld omdat het om innovatie maatregelen ging) hebben we volstaan met een kwantitatieve analyse. Hetzelfde geldt voor maatregelen die onvoldoende waren uitgewerkt om kwantitatief doorgerekend te worden. Voorstel 1: Mobiliteit à la carte De kern van het voorstel van het team hoogleraren wordt gevormd door een kilometerheffing (in combinatie met een ruimteheffing voor auto s). Tegelijkertijd met invoering van deze maatregel wordt de MRB en 25% van de BPM afgeschaft. De kilometerheffing resulteert in een CO 2 -reductie van 8-18% en tot een daling van de reistijdverliezen van 13-40%. Kanttekening bij deze maatregel zijn wel de relatief hoge investerings- en exploitatiekosten.de effecten van de ruimteheffing konden niet worden gekwantificeerd. Naast de kilometerheffing zorgt ook de opheffing van de financiële voordelen voor reizen voor positieve milieu- en bereikbaarheidseffecten 1. Vooral de afschaffing van de onbelaste kilometervergoedingen (en mogelijk de fiscale voordelen voor de auto van de zaak) is (zijn) in die optiek waarschijnlijk effectieve maatregelen. De hoogleraren stellen ook enkele fiscale maatregelen voor die betrekking hebben op de woningmarkt en op het gebruik van (open) ruimte. Deze maatregelen kunnen (vooral op langere termijn) de effecten van de bovenstaande maatregelen vergroten. Voorstel 2: Een optimale mobiliteitsmix zonder CO 2 -footprint Het hart van het voorstel van PWC wordt gevormd door een CO 2 - puntensysteem in combinatie met een aanschafbelasting voor personenauto s die is gebaseerd op de CO 2 -emissies die vrijkomen tijdens de productie van de auto. Het CO 2 -puntensysteem bestaat eruit dat mensen CO 2 -punten kopen, die ze kunnen inleveren wanneer ze hebben getankt of gebruik maken van het OV. Tegelijkertijd met de invoering van deze maatregelen worden de huidige brandstofaccijnzen en BPM afgeschaft. In potentie vormen deze voorgestelde maatregelen effectieve instrumenten voor het terugdringen van de CO 2 - emissies van het autoverkeer en voor het reduceren van de congestieproblematiek. Of dit potentieel ook daadwerkelijk gerealiseerd 1 Merk op dat deze effecten niet zomaar bij de effecten van de kilometerheffing opgeteld kunnen worden, vanwege mogelijke interactie-effecten. Het valt buiten de scope van deze studie om de omvang van deze interactie-effecten in te schatten Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

6 wordt, is sterk afhankelijk van de vormgeving van deze maatregelen. Het voorstel van PWC is echter niet ver genoeg uitgewerkt om hier uitspraken over te kunnen doen. Verder vragen we ons af of een op CO 2 -inhoud van de brandstoffen gedifferentieerde accijns niet een simpeler systeem vormt om (grotendeels) dezelfde effecten te bereiken. Naast het CO 2 -puntentsysteem en de nieuwe aanschafbelasting voor auto s kunnen ook de voorgestelde veranderingen in de onbelaste kilometervergoeding en de bijtellingregeling voor auto s van de zaak tot significante emissiereducties leiden. De overige voorgestelde maatregelen leiden, zeker op de korte termijn, tot beperkte effecten. Fiscale maatregelen die leiden tot de ontwikkeling van toekomstige innovatieve mobiliteitsconcepten kunnen potentieel significante effecten hebben, maar het was niet mogelijk om te bepalen in hoeverre ze in staat zijn om dit potentieel te realiseren. Voorstel 3: Nieuwe fiscale regels voor New Mobility Het voorstel van Natuur & Milieu en de Fietsersbond heeft een beperktere scope dan de andere twee voorstellen 2. Natuur & Milieu en de Fietsersbond richten zich in hun voorstel exclusief op specifieke maatregelen voor woonwerk en zakelijke mobiliteit 3, terwijl de andere twee voorstellen ook meer algemene mobiliteitsinstrumenten voorstelt (kilometerheffing, CO 2 - puntensysteem). De drie potentieel meest effectieve maatregelen in het voorstel van Natuur & Milieu en de Fietsersbond hebben betrekking op aanpassingen van de onbelaste kilometervergoeding en de bijtellingregeling voor auto s van de zaak. De afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding voor het woon-werkverkeer leidt bijvoorbeeld tot 2% tot 7% minder emissies. Voor de zakelijke ritten met de privéauto wordt een gedifferentieerde bijtelling voorgesteld, die tot significante milieueffecten kan leiden. Bijkomend voordeel van deze maatregel is dat het een leidraad kan zijn voor werknemers bij het toekennen van belaste kilometervergoedingen: zij kunnen de regeling gebruiken om ook bij evt. belaste vergoedingen dezelfde differentiaties toe te passen. De aanpassingen van de bijtellingregeling kunnen ook significante milieueffecten hebben, maar de effecten van deze maatregel konden niet worden berekend. De overige voorgestelde maatregelen hebben vooral een ondersteunde rol voor de drie hierboven genoemde maatregelen. Met name de fiscale maatregelen gericht op de woningmarkt en bedrijventerreinen kunnen op de lange termijn een belangrijke ondersteuning vormen bij het tot stand komen van de effecten zoals die voor de drie hoofdmaatregelen mogen worden verwacht. Vergelijking voorstellen Hoewel de drie verschillende voorstellen zeer verschillend zijn, bevatten ze ook enkele overeenkomsten. Zo pleiten alle drie de teams voor een (gedeeltelijke) afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding voor het woon-werk (en soms ook zakelijke) verkeer. De hoogleraren gaan hierin het 2 3 Deze scope sluit overigens wel beter aan bij de uitgangspunten die op voorhand zijn opgesteld voor de Green Tax Battle, namelijk het verder vergroenen van fiscale maatregelen voor het zakelijken en woon-werkverkeer. Wel geven Natuur & Milieu en de Fietsersbond in hun voorstel aan dat hun voorstel gezien moet worden in aanvulling op een toekomstig beprijzingssysteem. Echter, dit systeem wordt in het voorstel niet nader uitgewerkt Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

7 verst (afschaffing van de vergoeding voor alle modaliteiten voor zowel zakelijk en woon-werkverkeer), terwijl Natuur & Milieu en de Fietsersbond deze vergoeding alleen in het woon-werkverkeer wil afschaffen (en differentiëren naar CO 2 voor zakelijke ritten). PWC stelt voor om alleen de onbelaste vergoeding voor het gebruik van de privéauto voor woon-werkverkeer af te schaffen. Dit werpt de vraag op of het vanuit milieuoogpunten wenselijker is om de onbelaste kilometervergoeding voor het OV en de fiets in stand te houden, om zo een goed alternatief te bieden voor de auto in het zakelijke en woonwerkverkeer. Dit kan mogelijk ook zorgen voor een groter draagvlak bij de burger. Ook stellen alle teams voor om de fiscale behandeling van het privégebruik van de auto van de zaak aan te pakken, zodat de zakenautorijder een meer volledige prijs gaan betalen voor het gebruik van de leaseauto voor privédoeleinden. Tot slot zijn alle drie de teams er van overtuigd dat fiscale maatregelen gericht op het zakelijke en woon-werkverkeer ondersteund dienen te worden door generieke mobitliteitsmaatregelen, zoals een kilometerheffing of een CO 2 -puntensysteem. Er bestaan ook duidelijke verschillen tussen de voorgestelde maatregelen. Zo richten de hoogleraren en de Natuur & Milieu en de Fietsersbond zich naast fiscale mobiliteitsmaatregelen ook op fiscale maatregelen gericht op aanpalende markten: de woningmarkt en de markt voor (open) ruimte. PWC doet dit in haar voorstel niet. Zij richten zich daarentegen meer op het stimuleren van innovatieve faciliteiten op het gebied van het Nieuwe Werken. Daarnaast kiezen zowel PWC als Natuur & Milieu en de Fietsersbond ook voor het gebruik van fiscale subsidies (belastingkortingen) om thuiswerken te stimuleren, terwijl dit type maatregelen achterwege blijft bij de hoogleraren Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

8 Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

9 1 Inleiding 1.1 Aanleiding In de Green Tax Battle gaan een team van hoogleraren, een team van professionele accounts (PWC) en een team van maatschappelijke organisaties (Natuur & Milieu en de Fietsersbond) met elkaar de strijd aan om het meest effectieve en innovatieve voorstel voor verdere vergroening van het fiscale stelsel. De nadruk ligt daarbij op fiscale maatregelen die aangrijpen op het zakelijke en woon-werkverkeer en die er op een effectieve manier voor zorgen dat de milieu- en ruimtebelasting van deze vormen van mobiliteit afnemen. De winnaar wordt gekozen door een jury bestaande uit Wouter Koolmees (D 66), Raymond Gradus (WI voor het CDA), Kees Vendrik (Algemene Rekenkamer) en Willem Vermeend (bijzonder hoogleraar en ondernemer duurzame energie). De drie voorstellen zijn doorgerekend/beoordeeld door CE Delft. In deze notitie worden de resultaten hiervan gepresenteerd. 1.2 Uitgangspunten van de doorrekening Bij de doorrekening/beoordeling van de drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle hebben we de volgende uitgangspunten gehanteerd: De doorrekening is gericht op de volgende effecten: - Mobiliteitseffecten: volume-effecten (kilometers), samenstelling wagenpark, bereikbaarheid, modal split. - Milieueffecten: de nadruk ligt hierbij op CO 2 -emissies. Indien relevant bespreken we ook de effecten op luchtvervuilende emissies. - Financiële effecten: effecten op de overheidsinkomsten en uitgaven, koopkrachteffecten. Andere relevante effecten (haalbaarheid van de voorstellen, invloed op de maatschappelijke welvaart) zijn niet meegenomen in deze notitie. Waar mogelijk hebben we de omvang van de mobiliteits- en milieueffecten kwantitatief ingeschat. Daarbij hebben we ons gebaseerd op bevindingen uit de recente (vooral Nederlandse) literatuur. Vanwege de beperkte omvang van deze studie was het niet mogelijk om eigen berekeningen uit te voeren. Voor mobiliteits- en milieueffecten waarvoor de literatuur geen kwantitatieve resultaten oplevert hebben we volstaan met een kwalitatieve bespreking van de effecten. De effecten van fiscale maatregelen zijn sterk afhankelijk van de precieze vormgeving van die instrumenten. Of een bepaalde maatregel budget/lastenneutraal is vormgegeven of niet is bijvoorbeeld cruciaal voor de te verwachten effecten. Een aanzienlijk deel van de door de drie teams voorgestelde maatregelen zijn onvoldoende uitgewerkt om een goede kwantitatieve inschatting van de effecten mogelijk te maken. Voor deze maatregelen hebben we in een enkel geval de benodigde aannames gemaakt voor een kwantitatieve doorrekening, maar hebben we meestal volstaan met een kwalitatieve beoordeling. Vanwege de beperkte omvang van deze studie is er voor de financiële effecten van de verschillende maatregelen meestal volstaan met een kwalitatieve analyse. Een uitzondering hierop vormen de financiële effecten die optreden bij aanpassing van de regelingen voor de onbelaste reiskostenvergoedingen voor het zakelijke en/of woon-werkverkeer. Op Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

10 basis van KiM (2011) konden deze effecten namelijk relatief simpel (gedeeltelijk) gekwantificeerd worden. We hebben in deze notitie getracht een zo objectief mogelijke inschatting te geven van de effecten van de verschillende voorgestelde maatregelen. Een beoordeling van de drie voorstellen behoorde niet tot de doelstellingen van deze studie. Deze taak laten we graag over aan de jury van de Green Tax Battle. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 t/m 4 zullen we de drie voorstellen bespreken. Daarbij zullen we eerst een kort overzicht geven van de voorgestelde maatregelen, om vervolgens per maatregel de mobiliteits-, milieu- en financiële effecten in kaart te brengen. We besluiten elk hoofdstuk met een korte beschouwing van het pakket aan maatregelen als geheel Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

11 2 Mobiliteit à la carte 2.1 Overzicht voorstel Het eerste voorstel dat is ingediend is afkomstig van een groep hoogleraren: Jan Anne Annema, Bert van Wee (beiden van de TU Delft), Henk Meurs (Radboud Universiteit Nijmegen), Erik Verhoef en Piet Rietveld (Vrije Universiteit Amsterdam). Zij stellen een fiscaal regime voor waarbij de reiziger mag kiezen wat hij wil (mobiliteit à la carte), maar ook betaalt voor de volledige (maatschappelijke) kosten die dat veroorzaakt. Dit betekent o.a. dat er geen teruggaven of tegemoetkomingen meer zijn voor reizen. In het voorstel van de groep hoogleraren worden de volgende (concrete) maatregelen genoemd: Kilometerheffing + ruimteheffing auto s Opheffen van alle financiële voordelen voor reizen; Tariefdifferentiatie OV toestaan Fiscale maatregelen in de woningmarkt Afbouw van de hypotheekrenteaftrek Afschaffen van de overdrachtsbelasting Geleidelijke afschaffing huursubsidie via beschermde huursector Heffingen op het gebruik van open ruimte en het vervuilen van de horizon Verhandelbare rechten in bedrijfsterreinen 2.2 Kilometerheffing + ruimteheffing auto s Voor alle auto s gaat er op alle wegen een kilometerheffing gelden. Daarnaast wordt er een ruimteheffing ingevoerd voor auto s, wat betekent dat auto s dienen te betalen voor het parkeren op openbaar grondgebied. Tegelijkertijd met de invoering van de kilometerheffing en de ruimteheffing wordt de MRB en 25% van de BPM afgeschaft, evenals de huidige parkeergelden/vergunningen. Wat betreft de vormgeving van de tarieven (hoogte en differentiatie) worden geen concrete voorstellen gedaan. Er wordt wel aangegeven dat de te betalen prijs wordt gebaseerd op de maatschappelijke kosten. Op basis van CE Delft et al. (2011) en CE Delft (2008) kan worden ingeschat dat de gemiddelde maatschappelijke kosten voor een personenauto ca. 0,12 0,13 per voertuigkilometer bedragen 4. Bedacht moet echter worden dat een deel van de maatschappelijke kosten ook reeds geïnternaliseerd worden door de brandstofaccijns en de resterende BPM. CE Delft en VU (2004) laten bijvoorbeeld zien dat bij de huidige belastingtarieven de maatschappelijke kosten voor een benzineauto gedekt worden door de betaalde belastingen. Wanneer de volledige maatschappelijke kosten in rekening worden gebracht via een kilometerheffing (+ ruimteheffing) bovenop de bestaande brandstofaccijns en resterende BPM, dan betalen (sommige) automobilisten 4 De gemiddelde externe kosten van geluidsoverlast, luchtvervuiling, klimaatverandering en ongevallen worden voor een personenauto in Nederland ingeschat op ca. 0,09 per vkm (CE Delft et al., 2011). CE Delft (2008) schat daarnaast in dat de infrastructuurkosten (aanleg + onderhoud en beheerkosten) voor een personenauto ca. 0,03 0,04 per vkm zijn Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

12 dus per saldo meer dan dat ze veroorzaken aan maatschappelijke kosten. In het voorstel van de hoogleraren wordt niet aangegeven hoe de tariefhoogte van de kilometerheffing precies zal worden vastgesteld. Daarom gaan we hier uit van een bandbreedte, waarbij de ondergrens wordt gevormd door een lastenneutrale invoering van de kilometerheffing en de bovengrens door een kilometerheffing die de volledige maatschappelijke kosten in rekening brengt. Voor de ruimteheffing beschrijven we kwalitatief de effecten die op kunnen treden bij verschillende typen vormgeving. Mobiliteitseffecten Besseling et al. (2008) schat in dat een lastenneutrale kilometerheffing waarbij de hoogte van het tarief is bepaald op basis van 100% MRB en 25% BPM afbouw leidt tot ca. 10% minder voertuigkilometers. In het kader van de onderzoeken naar de effecten van Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM) is er geen onderzoek gedaan naar een variant met een gemiddeld tarief per vkm van ca. 0,12-0,13. Wel is het echter mogelijk om op basis van de metaanalyse van de effectstudies in het kader van ABvM (Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 2008b), een extrapolatie uit te voeren om deze effecten in te schatten. Op deze manier vinden we dat een kilometerheffing van 0,12 0,13 per voertuigkilometer leidt tot ca. 16% minder autokilometers. Het door de hoogleraren voorgestelde kilometerheffingssysteem zal dus waarschijnlijk leiden tot 10% tot 16% minder kilometers. Naast een afname van het totale aantal autokilometers zal ook de congestie afnemen. Voor de lastenneutrale variant gaat het dan om een afname van 13% tot 28%, afhankelijk van de wijze van differentiatie van de kilometerheffing (Ecorys en MuConsult, 2007). Bij de hoge variant is het effect op de congestie wederom geschat d.m.v. extrapolatie van de resultaten uit de meta-analyse van de effectstudies in het kader van ABvM. Deze variant leidt tot ca. 40% minder congestie. De bandbreedte voor de congestiereductie dat kan worden bereikt m.b.v. het kilometerheffingsysteem zoals dat wordt voorgesteld door de hoogleraren komt daarmee op 13% tot 40%. De mobiliteitseffecten van een ruimteheffing voor auto s zijn nog niet onderzocht. Wanneer de ruimteheffing budgetneutraal wordt vormgegeven (opbrengsten ruimteheffing zijn gelijk aan opbrengsten parkeertarieven/vergunningen), dan zal de maatregel waarschijnlijk geen significant effect hebben op de omvang van het wagenpark. Wel kan er een verschuiving optreden in de geografische spreiding van het wagenpark, afhankelijk van de differentiatie van de ruimteheffing. Leidt de ruimteheffing daarentegen tot een stijging van de lasten voor de automobilist, dan kan deze maatregel ook een reducerende werking hebben op de omvang van het wagenpark en daarmee indirect ook op het autogebruik. Milieueffecten De milieueffecten van de kilometerheffing zijn afhankelijk van de verandering in het aantal autokilometers en van de samenstelling van het autopark. De eerste variabele is hierboven geschat op ca %. De veranderingen in de samenstelling van het wagenpark konden niet ingeschat worden, omdat het niet precies duidelijk is op welke manier de kilometerheffing gedifferentieerd wordt. Uit MuConsult (2009) blijkt dat de wijze van differentiatie een significante invloed kan hebben op de milieueffectiviteit van de kilometerheffing: de range in CO 2 -reducties is enkele procenten. Op basis van deze constatering schatten wij in dat de reductie in CO 2 -emissies van de hier voorgestelde kilometerheffing in de range van 8% - 18% ligt. De effecten op luchtvervuilende emissies zijn sterk afhankelijk van de gehanteerde Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

13 differentiaties en kunnen zonder nadere informatie hierover dus niet ingeschat worden 5. De milieueffecten van de ruimteheffing zijn direct af te leiden van de mobiliteitseffecten en daarmee sterk afhankelijk van de vormgeving van deze maatregel. Bij een budgetneutrale vormgeving zijn de CO 2 -effecten waarschijnlijk zeer beperkt, terwijl bij een lastenverhogende vormgeving de maatregel bij kan dragen aan een reductie van de CO 2 -emissies. Financiële effecten De effecten op de belastinginkomsten voor de overheid en de koopkrachteffecten voor de automobilist zijn in belangrijke mate afhankelijk van het feit of deze maatregel budget/lastenneutraal wordt vormgegeven of niet. In ieder geval geldt er dat de lastendruk verschuift van mensen die weinig rijden naar mensen die veel rijden. De opzet van een op GPS-gebaseerde kilometerheffing brengt hoge investerings- en exploitatiekosten met zich mee, waarvan de hoogte sterk afhankelijk zijn van de vormgeving van het systeem. Ter informatie, de onderzoeken naar de kilometerprijs schatten de investeringskosten in op ca. 4 miljard, terwijl de exploitatiekosten voor de eerste 5 jaar van het systeem worden geschat op ca. 2 miljard (Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 2008a). 2.3 Opheffen van alle financiële voordelen van reizen In het voorstel wordt slechts zeer summier aangegeven hoe deze maatregel wordt vormgegeven. In deze notitie gaan we uit van de volgende specifieke acties: Afschaffen van de onbelaste kilometervergoeding voor alle vervoermiddelen. Afschaffen van de fietsvergoeding. Afschaffen van de overheidsbijdrage aan de studenten OV-kaart. Deze maatregel heeft ook invloed op de bijtellingregeling voor auto s van de zaak. Dit zou echter op verschillende manieren vormgegeven kunnen worden. Aangezien dit niet is gedaan in het voorstel, zullen we dan ook geen effecten inschatten van veranderingen in de bijtellingregeling. Wel dient opgemerkt te worden dat maatregelen die aangrijpen op de bijtellingregeling in theorie zeer effectief kunnen zijn. Mobiliteitseffecten Door CE Delft (2008b) zijn de mobiliteitseffecten voor een verlaging van de onbelaste kilometervergoeding voor personenauto s van 0,19 naar 0,12 geschat op basis van een elasticiteitenbenadering. Wanneer we de resultaten van deze analyse extrapoleren naar de situatie waarin de onbelaste kilometervergoeding volledig wordt afgeschaft, dan vinden we dat het totale aantal autokilometers In het woon-werk- en het zakelijke verkeer afnemen met 5 tot 10%. KiM (2011) komt tot een daling van circa 6%. 5 In MuConsult (2009) worden verschillende varianten van een differentiatie van de kilometerprijs naar luchtvervuilende emissies bekeken. De reductie in emissies die optreedt bij deze varianten varieert van 10 tot 20%. Echter, het is mogelijk om te kiezen voor een nog verdergaande differentiatie, die resulteert in hogere emissiereducties Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

14 De bovenstaande inschattingen zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de onbelaste kilometervergoeding voor andere vervoermiddelen in stand blijven. Dat is hier echter niet het geval. Om hiervoor te corrigeren maken we gebruik van de constatering van CPB (2004) dat bij een verhoging van de onbelaste kilometervergoeding voor auto s ca. 1/3 van de stijging in autokilometers het gevolg is van een overstap naar de auto vanuit andere vervoerswijzen. Wanneer we dit hier toepassen, dan vinden we een afname van het aantal autokilometers in het zakelijke en woon-werkverkeer van 3% tot 7%. Naast dit modal shift effect (dat hierboven reeds is meegenomen in de berekeningen) kan ook het effect optreden dat mensen die gebruik maken van het OV minder gaan reizen omdat ze dichter bij het werk gaan wonen, vaker thuis gaan werken, etc. Er zijn geen onderzoeken bekend die deze effecten hebben onderzocht. Naast de effecten op het aantal voertuigkilometers heeft de afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding ook invloed op de congestie. KiM (2011) schat in dat het reistijdverlies daalt met 15% in 2020 bij afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding voor personenauto s. Bij afschaffing van de onbelaste vergoeding voor alle vervoermiddelen veronderstellen wij dat de daling in reistijdverlies ongeveer 33% lager uitvalt (vanwege uitblijven modal shift effect), d.w.z. ca. 10%. Het afschaffen van de fietsvergoeding zal waarschijnlijk een beperkt effect hebben. Uit MuConsult (2008) blijkt namelijk dat de reiskosten een beperkte invloed hebben op de keuze van mensen om wel/niet met de fiets naar het werk te gaan. Bovendien gaat het vaak om kleine bedragen omdat de afgelegde afstand en daarmee de maximale vergoeding beperkt zijn. Tot slot, de afschaffing van de overheidsbijdrage aan de studenten OV-kaart zal ertoe leiden dat er minder gebruik gemaakt zal worden van het OV. Kwantitatieve schattingen zijn daarvoor echter niet beschikbaar. Milieueffecten Op basis van de ingeschatte mobiliteitseffecten schatten we in dat de emissies van de auto in het woon-werk en zakelijk verkeer 3% tot 7% lager liggen door afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding. De daling van het aantal OV-kilometers kan ook leiden tot minder emissies (wanneer er bijvoorbeeld minder (lange) treinen hoeven te worden ingezet), maar deze kunnen in deze studie niet worden gekwantificeerd. Financiële effecten Door KiM (2011) wordt ingeschat dat afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding van de auto in het zakelijke en woon-werkverkeer de overheid 2,3 miljard oplevert. Daarbovenop komen nog eens de extra inkomsten als gevolg van de afschaffing van de onbelaste kilometervergoeding voor de andere vervoerwijzen (omvang onbekend), de afschaf van de fietsvergoeding en de studenten OV-kaart. De koopkracht van mensen die momenteel profiteren van de onbelaste kilometervergoeding daalt, met in totaal meer dan 2,3 miljard. Daarnaast daalt ook de koopkracht van mensen die momenteel profiteren van de fietsvergoeding en de studenten OV-kaart Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

15 2.4 Tariefdifferentiatie OV toestaan De overheid geeft alle openbaarvervoersbedrijven de mogelijkheid om tariefdifferentiatie toe te passen: naar tijdstip, plaats en rijrichting. Mobiliteitseffecten Tariefdifferentiatie in het OV kan leiden tot verschillende mobiliteitseffecten. Allereerst kunnen mensen besluiten om buiten de spits te reizen, om zo de hogere tarieven in de spits te vermijden. Proeven met spitsmijden in het OV laten zien dat tariefdifferentiaties tussen spits en niet-spits inderdaad leidt tot deze gedragsverandering, al is de groep deelnemers aan deze proef te beperkt om definitieve conclusies aan de resultaten van deze proef te verbinden (Spitsmijden, 2008). De tariefdifferentiatie kan mensen er ook toe aanzetten om minder met het OV te reizen (in de spits), door bijvoorbeeld vaker thuis te werken, dichter bij het werk te wonen of door met de fiets of de auto te gaan. Door inzet van andere fiscale maatregelen, zoals de kilometerheffing, kan de laatstgenoemde gedragsreactie wellicht worden beperkt/voorkomen. Buiten de spits worden mensen juist geprikkeld om vaker met het OV te reizen, omdat de prijzen voor die reizen waarschijnlijk zullen gaan dalen. Het nettoeffect op de auto- en OV-kilometers is onbekend. Op langere termijn kunnen de opbrengsten van de tariefdifferentiatie eventueel worden gebruikt voor uitbreiding van de capaciteit of kwaliteit van het OV. Hierdoor wordt de aantrekkelijkheid van het OV vergroot en daarmee ook het gebruik ervan. Op basis van de beschikbare literatuur is het niet mogelijk om een kwantitatieve inschatting te maken van de mobiliteitseffecten van deze maatregel. Milieueffecten Omdat het netto-effect op de auto- en OV-kilometers onbekend is, is het ook niet mogelijk om de milieueffecten van deze maatregel in te schatten. Financiële effecten De maatregel leidt tot extra inkomsten voor de OV-bedrijven. Ook de overheid kan financieel profiteren, omdat ze minder subsidies hoeven bij te dragen aan het OV en er wellicht minder investeringen in OV-infrastructuur noodzakelijk zijn. De maatregel leidt daarnaast tot een daling van de koopkracht van mensen die op dure tijdstippen of plaatsen blijven rijden. Voor reizigers die daarentegen reizen op goedkope tijdstippen of plaatsen kan er sprake zijn van een verbeterde koopkracht. 2.5 Fiscale maatregelen in de woningmarkt In het voorstel worden drie specifieke fiscale maatregelen voor de woningmarkt onderscheiden: Afbouw van de hypotheekrenteaftrek; over een periode van 30 jaar wordt de hypotheekrenteaftrek afgebouwd door de maximale termijn waarover de aftrek genoten wordt elk jaar met één jaar te bekorten. Afschaffing van de overdrachtsbelasting. Geleidelijke afschaffing huursubsidie via beschermde huursector Doorrekening van drie maatregelen in het kader van de Green Tax Battle

Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle

Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle Doorrekening van drie voorstellen in het kader van de Green Tax Battle Rapport Delft, september 2011 Opgesteld door: A. (Arno) Schroten (CE Delft) Colofon Bibliotheekgegevens rapport: A. (Arno) Schroten

Nadere informatie

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Indicatie van het potentieel van Mobility Mixx wanneer toegepast op het gehele Nederlandse bedrijfsleven Notitie Delft, november 2010 Opgesteld door: A.

Nadere informatie

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Samenvatting belangrijkste resultaten Op verzoek van V&W heeft SZW een eerste inschatting gemaakt van de koopkrachteffecten

Nadere informatie

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten Samenvatting................. In juli 2008 heeft de Europese Commissie een strategie uitgebracht om de externe kosten in de vervoersmodaliteiten te internaliseren. 1 Op korte termijn wil de Europese Commissie

Nadere informatie

CE Delft. Notitie. A. (Arno) Schroten F. (Femke) de Jong. milieu, en technolog. tel: 015 2 150 150 tel: 015 2 150 150. .nl. .nl Besloten Vennootschap

CE Delft. Notitie. A. (Arno) Schroten F. (Femke) de Jong. milieu, en technolog. tel: 015 2 150 150 tel: 015 2 150 150. .nl. .nl Besloten Vennootschap Op CE Delft CE lossingen Delft voor Oplossingen milieu, econom voor ie milieu, en technolog economie ie en technologie Oude Delft 180 Oude 2611 Delft HH 180 Delft 2611 HH Delft tel: 015 2 150 150 tel:

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

BIJLAGE A KENGETALLEN In deze bijlage geven we in overzichtelijke tabellen de kengetallen weer die gebruikt zijn ter bepaling van de effecten van het kantoren- en bedrijventerreinenprogramma voor de regio

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 404 Wijziging van enkele belastingwetten (Wet herziening fiscale behandeling woon-werkverkeer) Nr. 5 VERSLAG Vastgesteld 11 oktober 2012 De

Nadere informatie

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014 Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart Huib van Essen, 21 november 2014 Doel en scope van de studie Update van de studie De prijs van een reis uit 2004 Overzicht van: Externe kosten van verkeer

Nadere informatie

Checklist Auto van de zaak De heilige koe bij de hoorns gevat

Checklist Auto van de zaak De heilige koe bij de hoorns gevat Checklist Auto van de zaak De heilige koe bij de hoorns gevat 1. Eigen auto of auto van de zaak? Een ondernemer die een auto aanschaft en deze zowel privé als zakelijk gaat gebruiken, staat voor de volgende

Nadere informatie

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 De 15 meestgestelde vragen over zakelijk rijden in 2015. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en brandstofaccijns. Wie

Nadere informatie

Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit

Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit Professor Jos van Ommeren, Vrije Universiteit Amsterdam, Februari 2013 Mobiliteitsmanagement gaat over de relatie tussen werkgever en werknemer met betrekking tot mobiliteit.

Nadere informatie

Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009

Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009 Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009 Inhoud De feiten en cijfers verzameld ten aanzien van de impact van de kilometerprijs voor het bedrijfsleven. 1. Opbouw en verdeling wagenpark Motieven

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring!

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! Lagere CO 2 -uitstoot Meer veilige auto s Keuzevrijheid in vervoer Minder files Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! www.creatieve-energie.nl De zakelijk gebruikte

Nadere informatie

Op weg naar groener zakenverkeer

Op weg naar groener zakenverkeer CE Delft CE Delft Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, economie en technologie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 2611 HH HH Delft Delft tel: tel: 015 015 2 150 2 150

Nadere informatie

Thema 1: de gebruiker betaalt

Thema 1: de gebruiker betaalt Beleidscafé: betalen voor automobiliteit 9-12-2010 Thema 1: de gebruiker betaalt Stelling 1: Autobezit moet goedkoper worden voor mensen die weinig rijden en duurder voor mensen die veel rijden. Autobezit

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE Studie in opdracht van Fevia Inhoudstafel Algemene context transport voeding Enquête voedingsindustrie Directe

Nadere informatie

Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij

Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij Analyse CPB-doorrekening verkiezingsprogramma s Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij BOVAG, 29 augustus 2012 Het Centraal Planbureau (CPB) heeft de effecten van alle verkiezingsprogramma

Nadere informatie

MILIEUEFFECTEN VAN DE BEGROTINGSAFSPRAKEN 2014

MILIEUEFFECTEN VAN DE BEGROTINGSAFSPRAKEN 2014 MILIEUEFFECTEN VAN DE BEGROTINGSAFSPRAKEN 2014 Verkenning voor de Motie-Klaver Gerben Geilenkirchen Jordy van Meerkerk 20 maart 2014 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Beschrijving van de maatregelen 6 2.1 Aanscherping

Nadere informatie

Onderwerpen. Impact Lente akkoord op mobiliteitsbeleid werkgevers Mei 2012

Onderwerpen. Impact Lente akkoord op mobiliteitsbeleid werkgevers Mei 2012 Onderwerpen Impact Lente akkoord op mobiliteitsbeleid werkgevers Mei 2012 Agenda - Mobiliteit onderdeel van Lente akkoord - Impact op mobiliteitsbeleid werkgevers - Impact specifiek op mobiliteitsbudget

Nadere informatie

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding November 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Maatregelen in de BPM 3 Voorbeelden BPM 4 Maatregelen in de motorrijtuigenbelasting 5 Maatregelen bijtelling auto van de zaak Zuinige auto s 1 Inleiding De afgelopen

Nadere informatie

Nieuwe fiscale regels voor New mobility: groen, eerlijk en simpel

Nieuwe fiscale regels voor New mobility: groen, eerlijk en simpel Nieuwe fiscale regels voor New mobility: groen, eerlijk en simpel Colofon Juli 2011 Uitgave en copyright: Natuur & Milieu Postbus 1578 3500 BN Utrecht NL info@natuurenmilieu.nl T. +31 (0)30 233 1328 F.

Nadere informatie

Mobiliteit à la carte

Mobiliteit à la carte Mobiliteit à la carte Een vergroeningsplan voor mobiliteit als onderdeel van de Green Tax Battle die woedt in de zomer van 2011 Jan Anne Annema, Erik Verhoef, Henk Meurs, Piet Rietveld, Bert van Wee 22

Nadere informatie

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd belastingsderving (saldo HRA en EWF) tot 13,8 miljard doen toenemen in 2011. Daarbij is geen rekening gehouden met het drukkende effect van de rentestijging op de prijs van de woningen. 3 Effect van varianten

Nadere informatie

Wat wordt de Randstad er beter van?

Wat wordt de Randstad er beter van? Wat wordt de Randstad er beter van? Afronding DBR Arie Bleijenberg I&M, Den Haag, 3 juni 2015 Verantwoording DBR: 10,6 M, 100 onderzoekers, 14 programma s, 6 jaar Betere Randstad? Gebaseerd op: 9 artikelen

Nadere informatie

Fotograaf: Dirkjan Kraan

Fotograaf: Dirkjan Kraan Fotograaf: Dirkjan Kraan Met het belastingplan 2013 presenteert het Kabinet het voorstel om de belastingvrijstelling voor de reiskostenvergoeding voor woon-werk verkeer af te schaffen. Deze uiterst effectieve

Nadere informatie

LeaseConsult Vught november 2014 1

LeaseConsult Vught november 2014 1 Een andere kijk op fiscale bijtelling Inleiding Het gegeven dat de fiscale bijtelling ruim 1,2 miljoen belastingbetalers aangaat en dat de fiscus al enkele keren het uitbrengen van de 2 e Autobrief heeft

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning CPB Notitie Datum : 27 augustus 2004 Aan : de SP, de heer E. Irrgang SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning 1 Inleiding De SP-fractie heeft het CPB gevraagd de budgettaire en koopkrachteffecten te

Nadere informatie

Ketenmaatregelen ICT

Ketenmaatregelen ICT Ketenmaatregelen ICT Scope en kwantificering van thuiswerken en lease-auto s 24 juni 2010 1 Imagine the result MJA-ICT & KE Op dit moment stellen een grote groep bedrijven hun energie-efficiencyplannen

Nadere informatie

Autobrief 2.0; een nieuw autobeleidsplan

Autobrief 2.0; een nieuw autobeleidsplan De complexe wereld van autobelastingen (2011-2015) Het kabinet is voornemens het stelsel van autobelastingen eenvoudiger te gaan maken. Met alle jaarlijkse aanpassingen en uitzonderingen is het behoorlijk

Nadere informatie

Green Car Solution. Group Facility Services en mvo september 2008 pagina 1 van 5 1 van 8. Green Car Solution Centraal Beheer Achmea & WagenPlan

Green Car Solution. Group Facility Services en mvo september 2008 pagina 1 van 5 1 van 8. Green Car Solution Centraal Beheer Achmea & WagenPlan Green Car Solution S c h o o n e n v o o r d e l i g l e a s e n Group Facility Services en mvo september 2008 pagina 1 van 5 1 van 8 Green Car Solution S c h o o n e n v o o r d e l i g l e a s e n Green

Nadere informatie

CO 2 -reductie door gedragsverandering in de mobiliteitssector

CO 2 -reductie door gedragsverandering in de mobiliteitssector CO 2 -reductie door gedragsverandering in de mobiliteitssector Matthijs Otten CE Delft Otten@ce.nl Arno Schroten CE Delft Schroten@ce.nl Maarten t Hoen CE Delft Hoen@ce.nl Bijdrage aan het Colloquium Vervoersplanologisch

Nadere informatie

Module: Ontbrekende schakel in netwerk

Module: Ontbrekende schakel in netwerk Module: Ontbrekende schakel in netwerk Invullen In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Investeringen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie

Nadere informatie

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel".

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen Naar een activerender belastingstelsel. Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel". Conclusies na analyse en doorrekenen van de adviezen: -- De adviezen van de Commissie van Dijkhuizen leiden tot een

Nadere informatie

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen.

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen. BELASTINGPLAN 2012, AUTOBELASTINGEN. Voorgestelde wijzigingen (kunnen nog wijzigen na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer) De meest in het oog springende wijzigingen zijn het stopzetten van de vrijstelling

Nadere informatie

2009D48472. Lijst van vragen totaal

2009D48472. Lijst van vragen totaal 2009D48472 Lijst van vragen totaal 1 Kunt u aangeven of en wanneer de Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse, op basis waarvan gestart is met Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM), geactualiseerd wordt?

Nadere informatie

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1 Bestemd voor: Klant t.a.v. de heer GoedOpWeg 27 3331 LA Rommeldam Digitale offerte Nummer: Datum: Betreft: CO 2 -Footprint & CO 2 -Reductie Geldigheid: Baarn, 24-08-2014 Geachte heer Klant, Met veel plezier

Nadere informatie

Vergroening van belastingen Concrete handvaten

Vergroening van belastingen Concrete handvaten Vergroening van belastingen Concrete handvaten Frans Rooijers & Martijn Blom 2 1 Vergroening belastingen Van arbeid naar milieubelastende factoren 1. Regulerend >> afname milieueffecten 2. Inkomsten voor

Nadere informatie

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag Vianen, 17-06-2011 Betreft: Onzorgvuldige plannen inzake de bijtelling. Geachte heer mevrouw, Graag informeren wij u over de omissie in de autobrief inzake de

Nadere informatie

Erik Verhoef Vrije Universiteit Amsterdam

Erik Verhoef Vrije Universiteit Amsterdam Erik Verhoef Vrije Universiteit Amsterdam Kijkend naar 2040 Scenario s: rekening houden met toenemende verkeersdruk op Zuidas Maar: scenario s zijn beïnvloedbaar Aanbieden / faciliteren alternatieven voor

Nadere informatie

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III

Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Jade Beheer B.V. 4.A1 Ketenanalyse scope III Ketenanalyse 1 Inleiding Eis: Aantoonbaar inzicht in de meest materiele emissies uit scope 3 middels 2 ketenanalyses. Voor het in kaart brengen van scope III

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Het wetsvoorstel is op 17 november 2011 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel is op 17 november 2011 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Financiën Datum 17 november 2011 Betreffende wetsvoorstel: 33007 Wijziging van de

Nadere informatie

Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden

Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden Klimaatimpact van de 0,5 liter PET-fles Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden Openbare notitie Delft, april 2011 Opgesteld door: M.M. (Marijn) Bijleveld G.C. (Geert) Bergsma

Nadere informatie

PHEV (1-50 gram/km) 15% 17% 19% 22% 22% Zuinig (51-106 gram/km) 21% 22% 22% 22% 22% Overig (> 106 gram/km) 25% 22% 22% 22% 22%

PHEV (1-50 gram/km) 15% 17% 19% 22% 22% Zuinig (51-106 gram/km) 21% 22% 22% 22% 22% Overig (> 106 gram/km) 25% 22% 22% 22% 22% Analyse Autobrief II 584548 25 juni 2015 Deze Autobrief bevat de beleidsvoornemens van het kabinet voor de autobelastingen in de periode 2017 tot en met 2020. Na de Kamerbehandeling dit najaar moeten deze

Nadere informatie

Maatschappelijke kosten-batenanalyse van Persoonlijk Mobiliteitsbudget

Maatschappelijke kosten-batenanalyse van Persoonlijk Mobiliteitsbudget Maatschappelijke kosten-batenanalyse van Persoonlijk Mobiliteitsbudget Jan Anne Annema en Bert van Wee, TU Delft, 17 februari 2012 Notitie in opdracht van de ANWB 1. Inleiding De ANWB heeft gevraagd om

Nadere informatie

Auto: zakelijk of privé?

Auto: zakelijk of privé? Zeer zuinige auto s zijn nu nog vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting Auto: zakelijk of privé? "Zet ik de auto op de zaak of houd ik hem liever privé?" Een in de praktijk veel gestelde vraag waar veel

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Kluwer Online Research Belastingadvies Actualiteiten auto in de inkomsten- en loonbelasting

Kluwer Online Research Belastingadvies Actualiteiten auto in de inkomsten- en loonbelasting Belastingadvies Actualiteiten auto in de inkomsten- en loonbelasting CO 2 -differentiatie: de regels met ingang van 1 januari 2012 Het kabinet stimuleert het rijden van een schonere auto van de zaak via

Nadere informatie

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Huib van Essen CE Delft Ecomobiel, 8 en 9 oktober 2013 CE Delft Onafhankelijk,

Nadere informatie

PERSONENWAGENS & BEDRIJFSVOERTUIGEN

PERSONENWAGENS & BEDRIJFSVOERTUIGEN Zaventem, 22 januari 2013 Een nieuw jaar betekent ook weer een nieuwe regelgeving. Na lange discussies en overlegperiodes met de beroepsfederaties is de kogel uiteindelijk door de kerk. In haar Addendum

Nadere informatie

Gevolgen Kunduz-akkoord, voor werkgevers en werknemers en betekenis voor mobiliteitsbudgetten

Gevolgen Kunduz-akkoord, voor werkgevers en werknemers en betekenis voor mobiliteitsbudgetten Gevolgen Kunduz-akkoord, voor werkgevers en werknemers en betekenis voor mobiliteitsbudgetten (onder voorbehoud verdere uitwerking) 24-05-2012 AWVN/SYNDESMO Overzicht algemene maatregelen en financiële

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

Literatuurscan effecten fiscale maatregelen op mobiliteit

Literatuurscan effecten fiscale maatregelen op mobiliteit Literatuurscan effecten fiscale maatregelen op mobiliteit Herziene notitie Datum 27 augustus 2008 Kenmerk VW61 MuConsult B.V. Postbus 2054 3800 CB Amersfoort Tel. 033 465 50 54 Fax 033 461 40 21 E-mail

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.2 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden Auteur

Nadere informatie

Milieu jaarverslag 2013-Q4

Milieu jaarverslag 2013-Q4 Milieu jaarverslag 2013-Q4 1. Inleiding In dit verslag worden gegevens gepubliceerd ten aanzien van energie met daaraan gekoppeld de CO 2 footprint. De dataverzameling en rapportage voor CO 2 gebeurt conform

Nadere informatie

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid PAG 2 HOGER HEFFINGSVRIJ VERMOGEN IN BOX 3 PAG 3 WIJZIGING AANMERKELIJK BELANG EN EMIGRATIE PAG 4 AANPASSING AUTOBELASTINGEN PAG 5 VERLAGING TWEEDE EN DERDE SCHIJF EN VERLENGING DERDE SCHIJF PAG 6 SNELLERE

Nadere informatie

Mobiliteitsmaatregelen in de regio Haaglanden

Mobiliteitsmaatregelen in de regio Haaglanden folder basisstramien 19-01-2009 19:12 Pagina 3 Mobiliteitsmaatregelen in de regio Haaglanden Op 10 september 2008 hebben 23 grote werkgevers de regio Haaglanden in aanwezigheid van de minister van Verkeer

Nadere informatie

Fietsplan Onderwijsbureau Meppel

Fietsplan Onderwijsbureau Meppel Fietsplan Onderwijsbureau Meppel Inleiding Al enige tijd is het binnen de fiscale wetgeving mogelijk dat werkgevers onder bepaalde voorwaarden aan werknemers een fiets ter beschikking stellen of vergoeden.

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit: visie op 2050. Symposium Duurzame Mobiliteit, 27 januari 2011 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Duurzame mobiliteit: visie op 2050. Symposium Duurzame Mobiliteit, 27 januari 2011 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Duurzame mobiliteit: visie op 2050 Symposium Duurzame Mobiliteit, 27 januari 2011 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Voorspellen is lastig 2 zeker de toekomst 3 Vele uitdagingen mobiliteitsbeleid

Nadere informatie

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V.

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V. ANWB Kiezen voor mobiliteit - Files en bereikbaarheid - conclusies Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA 1 Motivaction International B.V. Inhoudsopgave

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike Rapportage Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike In opdracht van: Stadsregio Arnhem Nijmegen Datum: 11 februari 2013 Projectnummer: 2012171 Auteurs: Ronald Steenhoek & Marieke

Nadere informatie

Milieueffecten van wijziging BPM-grondslag personenauto s naar CO 2 -uitstoot. G.P. Geilenkirchen, S.F. Kieboom, K.T. Geurs

Milieueffecten van wijziging BPM-grondslag personenauto s naar CO 2 -uitstoot. G.P. Geilenkirchen, S.F. Kieboom, K.T. Geurs Milieueffecten van wijziging BPM-grondslag personenauto s naar CO 2 -uitstoot G.P. Geilenkirchen, S.F. Kieboom, K.T. Geurs Milieueffecten van wijziging BPM-grondslag personenauto s naar CO 2 -uitstoot

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 3 CO 2- emissies

Voortgangsrapportage. Scope 3 CO 2- emissies Voortgangsrapportage Scope 3 CO 2- emissies 2014 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 24-02-2015 P.P. Lamers Eerste versie 0.2 05-03-2015 K. de Waard Tabellen aangepast 0.3 10-03-2015 P.P.

Nadere informatie

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Onderzoek Trappers rapportage Opdrachtgever Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Opdrachtnemer DTV Consultants B.V. Ruben van den Hamsvoort en Alex van Ingen POM 8267 Breda, maart 2009

Nadere informatie

1.1. Inleiding...1. 1.2. DGA: ondernemer?...1. 2.1. Inleiding...3. 2.2. Hoeveel bijtelling?... 3. 2.3. De hybrideauto van de zaak...

1.1. Inleiding...1. 1.2. DGA: ondernemer?...1. 2.1. Inleiding...3. 2.2. Hoeveel bijtelling?... 3. 2.3. De hybrideauto van de zaak... 1. Goed om vooraf te weten 1.1. Inleiding...1 1.2. DGA: ondernemer?...1 2. Bijtelling wegens privégebruik 2.1. Inleiding...3 2.2. Hoeveel bijtelling?... 3 2.3. De hybrideauto van de zaak...4 2.4. Bijtellingspercentage

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Autoleasemarkt in cijfers 2012

Autoleasemarkt in cijfers 2012 www.vna-lease.nl Autoleasemarkt in cijfers 2012 samenvatting Mobiliteit verandert; autoleasing ook 1. Lease-auto s in Nederland Mobiliteit verandert. Zakelijke reizigers kunnen kiezen uit een steeds breder

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Voortgangsrapportage scope 1 en 2 analyse eerste halfjaar 2014

Voortgangsrapportage scope 1 en 2 analyse eerste halfjaar 2014 Notitie Contactpersoon Martine Burgstaller Datum 7 oktober 2014 Kenmerk N049-0495501MBQ-cri-V01-NL Voortgangsrapportage scope 1 en 2 analyse eerste halfjaar 2014 1 Inleiding Tauw heeft zich eind 2011 laten

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken Het slimme mobiliteitsconcept Anders reizen, beter werken Eén integrale oplossing Heeft uw bedrijf een overvolle parkeerplaats? Verwerkt u nog jaarlijks honderden declaraties voor het gebruik van de trein

Nadere informatie

Ketenanalyse woon-werkverkeer

Ketenanalyse woon-werkverkeer Ketenanalyse woon-werkverkeer Rapportage van de scope 3 CO2-emissies Definitieve rapportage Verantwoording Titel : Ketenanalyse woon-werkverkeer Projectnummer : 41318 Referentienummer : 201411271248 Revisie

Nadere informatie

5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen

5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen 5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen 5.1. Begrip Vroeger werd een firmawagen ter beschikking gesteld aan werknemers die veel beroepsmatige verplaatsingen aflegden. De laatste jaren is het toekenningsgebied

Nadere informatie

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Het Ministerie van Financiën heeft het voornemen de autobelastingen grondig te herzien. Een voorstel hiertoe is in juni 2011 aan de Tweede Kamer gepresenteerd

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3 Vraag 1 Klopt het dat de Mitsubishi Outlander PHEV in aanmerking komt voor 0% BPM (belasting op personenauto s en motorrijwielen), de subsidieregelingen KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek), MIA (milieuinvesteringsaftrek)

Nadere informatie

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Verkeersplanning 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Effecten van verkeer- en vervoersbeleid op stil, schoon en zuinig Robert van den Brink 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 2 de vier V sv A B

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.3 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden Auteur

Nadere informatie

Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4

Nadere informatie

Eric Kwinkelenberg(procesmanager KAM), Simone Butter-d Hulst Afdeling KAM

Eric Kwinkelenberg(procesmanager KAM), Simone Butter-d Hulst Afdeling KAM Memo Aan Kopie aan Directie BAM Techniek Cindy Ensink Manager KAM Van Afdeling Telefoon direct Fax direct E-mail Eric Kwinkelenberg(procesmanager KAM), Simone Butter-d Hulst Afdeling KAM kam@bamtechniek.nl

Nadere informatie

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Samenvatting Griet De Ceuster Transport & Mobility Leuven Studie uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij, MIRA september 2004 Samenvatting

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn!

Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn! Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn! Een scherp tarief, of kortere looptijd. Waarom zou u dat niet doen? Met Occasion Lease kunnen u en uw medewerkers snel, veilig, betrouwbaar én voordelig

Nadere informatie

Presentatie Europese CVO Barometer 2012. Oud-Zuilen 12 juni 2012

Presentatie Europese CVO Barometer 2012. Oud-Zuilen 12 juni 2012 Presentatie Europese CVO Barometer 2012 Oud-Zuilen 12 juni 2012 wat is CVO? CVO is een internationaal en onafhankelijk expertiseplatform gericht op de zakelijke automarkt een instrument om alle actoren

Nadere informatie

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma D66 staat garant voor een solide financieel beleid, dat ruimte biedt voor investeringen in de kwaliteit van de samenleving en economische dynamiek. Het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Milieubarometer 2010-2011

Milieubarometer 2010-2011 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N005 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2010-2011 Datum : 6 januari 2012 Milieubarometer 2010-2011 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.1 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden

Nadere informatie