ICT van Annie tot Zeeheld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ICT van Annie tot Zeeheld"

Transcriptie

1 ICT van Annie tot Zeeheld Een onderzoek naar de inzet van Informatie en Communicatie Technologie op de 17 scholen van de stichting 'Amsterdam West Binnen de Ring' Amsterdam, juni 2009

2 Inhoudsopgave 1. Vooraf 1.1 Inleiding Samenvatting Methode van onderzoek Opzet van het onderzoek Het onderzoek 2.1 Visie en beleid Visie Beleid De praktijk Kennen en kunnen van de leerkrachten Behoeften Kennen en kunnen van de leerlingen Knelpunten Sterke punten Ict van de school in relatie tot de omgeving De meerwaarde van Ict voor het onderwijs Welke factoren bevorderen Ict De toekomst: wat willen de scholen over 3 5 jaar hebben bereikt? Wie doet wat? Wat hoort aan de school? Wat hoort bovenschools? Wat hoort aan het bestuur? Wat hoort bovenbestuurlijk? Kosten Conclusies Visie en beleid Praktijk School, bovenschool, bestuur, bovenbestuurlijk Kosten Aanbevelingen 3.1 Visie en beleid Praktijk Toekomst Wie doet wat School Bovenschool Bestuurlijk Bovenbestuurlijk kosten Bijlagen Noten Gespreksonderwerpen

3 1. Vooraf 1.1 Inleiding Met het samengaan van 17 scholen van vier stadsdelen in één bestuur ontstond de wens naar het ontwikkelen van bovenschools ICT beleid. Onze stichting liet daartoe een bedrijf een onderzoek uitvoeren naar de stand van zaken op de 17 scholen met betrekking tot de aanwezige ICT-hardware. De ICT werkgroep vond dit onderzoek beperkt en stelde voor ook een onderzoek te doen naar wat er op de scholen op educatief gebied met ICT gebeurt. Het verslag dat voor u ligt is het resultaat van dat onderzoek. De onderzoekers hopen dat de resultaten voldoende aanknopingspunten bieden voor verdere bovenschoolse- en bovenbestuurlijke beleidsontwikkeling. Voor de aanbevelingen, voortvloeiend uit dit onderzoek, zijn alleen de auteurs verantwoordelijk. Amsterdam, juni 2009 Karin Abma, ICT coördinator OBS Rosa Boekdrukker Nico Scholten, Interim adjunct directeur AWBR Dirk Schouten, ICT vrijwilliger OBS Rosa Boekdrukker 1.2 Samenvatting Op 17 scholen van de stichting 'Amsterdam West Binnen de Ring' is de inzet van ICT in het onderwijs onderzocht door te kijken naar visie, beleid en praktijk op ICT gebied. Ook werden behoeften, zwakke - en sterke kanten van scholen onderzocht. Tenslotte werd onderzocht wat de bijdrage van school en bestuur zou kunnen zijn ter verbetering van de inzet van ICT in het onderwijs. De algemene conclusie is dat de inzet van ICT in de scholen te wensen overlaat. Er gebeurt te weining en het heeft onvoldoende kwaliteit. Oorzaken zijn op de eerste plaats de geringe ICT kennis en vaardigheden van veel leerkrachten. Daarnaast spelen inpassingproblemen, tijd en geld een rol. Het onderzoek besluit met een aantal aanbevelingen waarvan de voornaamste zijn: Het verhogen van het ICT niveau van leerkrachten en het hanteren van een ICT leerlijn voor leerlingen. Daarnaast zijn dringend nodig: betere vormen van kennis delen en transparantie en duidelijkheid van het bestuur, dat ook over eigen muren heen kijkt. 3

4 1.3 Methode van onderzoek Na enkele uitwisselingen over het opzetten van onderzoeken werd gekozen voor kwalitatief onderzoek. Deze vorm van onderzoek zou recht doen aan een aantal zaken die de projectgroep van belang vond en die de directie van AWBR apart meldde met: "Wil je daarbij ook meenemen het verslag van een vergadering van 16/6 jl [...]. We moeten natuurlijk ook voordeel zien te halen uit bestuurlijke en eventueel stedelijke ontwikkelingen en samenwerking." ( R. Peeters aan ICT werkgroep dd ). In kwalitatief onderzoek ligt de nadruk op het vergaren van een zo compleet mogelijke en gedetailleerde beschrijving. Vaak is het daarbij zo dat de onderzoekers slechts ongeveer weten waar ze naar op zoek zijn; het ontwerp van het onderzoek ontstaat gedurende het onderzoek. In kwalitatief onderzoek zijn de onderzoekers meestal ook zelf het instrument dat de gegevens verzamelt en zij verzamelen meestal data in de vorm van woorden en beelden. Kwalitatief onderzoek is subjectief; de interpretatie door de betrokkenen is belangrijk, net als participerende observatie en diepte interviews. Er zitten natuurlijk ook lastige kanten aan kwalitatief onderzoek. De data zijn 'rijk', de verwerking kost tijd en is moeilijk te generaliseren. De onderzoekers neigen ertoe subjectief ondergedompeld te raken in in het onderwerp en vooringenomenheid ligt op de loer. Van de laatsten zijn we ons terdege bewust; het waren echter geen redenen om voor een andere methode te kiezen. Binnen kwalitatief onderzoek zijn vele varianten. Wij kozen voor exploratief actieonderzoek. 'Actie-onderzoek' kan gedefinieerd worden als de studie van een sociale situatie met het oogmerk de kwaliteit van de actie erin te verbeteren. Het totale proces --beoordeling, diagnose, planning, implementatie, de effecten bijhouden-- voorziet in de noodzakelijke verbinding tussen zelf-evaluatie en professionele ontwikkeling. Het exploratieve komt tot uitdrukking in de structurering en uitvoering van het onderzoek. 1.4 Opzet van het onderzoek Bij de opzet en vormgeving van het onderzoek is gebruik gemaakt van Dirks vroegere ervaringen in soortgelijk werk. We gebruikten aandachtspunten als leidraad voor gesprekken. Als een gesprek daartoe aanleiding gaf, konden zaken uitgediept worden of minder, dan wel geen aandacht krijgen. De lijst met gespreksonderwerpen werd gemaakt door Karin en Dirk. Zo kwamen we tot de volgende aandachtspunten: - kennismaking met de diverse scholen en hun ICT'ers, - voeling krijgen met wat er op de scholen op ICT gebied speelt, - niet alleen horen wat er speelt, maar ook wat er niet gedaan wordt, wat wensen zijn etc. kortom, een breed scala aan onderwerpen, - draagvlak kweken voor bovenschools ICT beleid, - bovenbestuurlijke ICT zaken. Op basis van bovenstaand lijst met aandachtspunten werd een lijst met gespreksonderwerpen opgesteld en aan de gehele werkgroep voorgelegd voor commentaar en aanvullingen. Deze werden verwerkt waarna de lijst met gespreksonderwerpen en vragen werd vastgesteld. 4

5 We spraken af om na één of twee gesprekken de lijst te bekijken om te zien of aanpassingen nodig waren. Er bleken slechts geringe aanpassingen nodig. Ruim van tevoren werd de lijst met gespreksonderwerpen aan de scholen gestuurd zodat zij zich op het gesprek konden voorbereiden. De gesprekken werden op de scholen gehouden, meestal met directie en ICT'ers. Ze duurden over het algemeen 1,5 tot 2 uur. Karin, Nico en Dirk voerden de gesprekken. Karin en Nico notuleerden beiden en één van hen werkte, telkens om beurten, een gesprek uit tot een leesbaar verslag dat door de twee anderen werd gecontroleerd. Daarna werden het verslag aan de betrokkene voorgelegd ter verificatie en eventueel correctie en aanvulling. Dit ter voorkoming van onwenselijke subjectiviteit en vooringenomenheid. Na goedkeuring kregen we het verslag terug. De verwerking van de gegevens ging over het algemeen als volgt. We namen één item, schreven in steekwoorden en korte zinnen op flappen op wat iedere school daarover meldde en checkten per school deze samenvatting op representativiteit. Voor één item herhaalden we dit voor de 17 scholen. Dit leverde per item één tot 4 flappen met samenvattingen. Daarna probeerde ieder voor zich de flappen van het item in hun totaliteit te 'lezen' en in een samenvatting een 'verhaal' ervan te maken dat zoveel mogelijk recht zou doen aan de gegevens. Dat leverde telkens 3 verhalen op. Deze verhalen werden bediscussieerd en getest op validiteit door ze te vergelijken met de data op de flappen van het item. Tegelijkertijd werd meegeschreven, zo dat één vertellende samenvatting ontstond. Deze samenvatting werd weer getoetst aan de aanwezige data: Dekt de vlag de lading voldoende? Hebben we wat scholen zeggen in het item voldoende recht gedaan? Klopt het redelijk wat we weglaten? Bij sommige onderzoeksvragen is afgeweken van deze procedure en zijn de resultaten opgenomen in een tabel. Dit om de individuele kwaliteiten van scholen beter tot uitdrukking te brengen. Soms bleek dat in de uitwerking samenhangen tussen items ontstonden waardoor ze konden worden samengevoegd. Zo ontstond langzamerhand een beeld dat leidde tot een enigszins samenhangende indeling in hoofdstukken. Voor de conclusies hebben wij geput uit het aangeleverde materiaal dat we zo objectief mogelijk gegroepeerd, samengevat en beschreven hebben. Dat wil niet zeggen dat we vrij zijn van vooringenomenheid. We hebben in twijfelgevallen over de interpretatie vaak de hele vragenlijst bekeken of we daarin aanknopingspunten voor een juiste interpretatie konden vinden. 5

6 2. Het onderzoek Dit hoofdstuk is de kern van het onderzoek. Het besluit met de conclusies, die per onderdeel gegroepeerd zijn. 2.1 Visie en beleid Wij houden deze volgorde aan omdat naar ons idee beleid voortvloeit uit een visie. In het onderzoek liepen ze nogal eens door elkaar Visie Een duidelijke visie op ICT en onderwijs is door slechts enkele scholen geformuleerd. Een bewuste, team breed gedragen visie ontbreekt op de meeste scholen. Wel zien we bij alle scholen dat ze computers en ICT in het dagelijks lesgeven willen integreren. ICT wordt niet als een apart vak beschouwd maar als een hulpmiddel. Daarnaast ziet men ICT als gereedschap ter ondersteuning van de organisatie van de school. Er is slechts een kleine groep scholen die een uitgewerkte en beschreven visie heeft ten aanzien van ICT. Daarnaast is er een grote groep die vanuit een onbeschreven visie en wisselende ideeën richting probeert te geven aan hun beleid Beleid Er is één school die een actueel beleidsplan heeft dat jaarlijks geëvalueerd wordt. Twee scholen hebben geen beleidsplan. Van de overige scholen is het beleidsplan 'in de maak', of wèl aanwezig, maar niet actueel en niet actief in gebruik. We vonden veel 'niet beschreven beleid'. Het is van wisselende kwaliteit. 2.2 De praktijk Op alle scholen wordt getracht ICT te integreren in het onderwijs. Op vrijwel alle scholen wordt gewerkt aan adaptiviteit, zelfstandigheidsbevordering en remediëring. Daartoe wordt getracht ICT te integreren in het onderwijs. De mate waarin dat slaagt is afhankelijk van de mate waarin men in staat is ICT een plek te geven in het klassenmanagement. Een goed klassenmanagement is een voorwaarde voor de inzet van ICT. Het gebruik van ICT binnen het klassenmanagement wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ICT-interesse en -vaardigheid van de leerkracht. Bij de scholen die vanuit een duidelijk onderwijskundig concept werken, zien we dat het voor leerkrachten gemakkelijker is om ICT in te zetten binnen hun klassenmanagement. Desondanks lukt het ook hen niet om ICT structureel in te zetten. Bij scholen die geen duidelijk onderwijskundig concept hebben, wordt de methodegebonden software als steun gebruikt om ICT een plek te kunnen geven binnen het klassenmanagement. Op alle scholen wordt ICt ook ingezet voor de school organisatorische en administratieve doeleinden (daar gelden noodzaak en verplichting) Kennen en kunnen van leerkrachten Hierboven werd de ICT-vaardigheid en -interesse van de leerkracht even aangestipt. Vooral de vaardigheden lijken een dominante factor te zijn bij de inzet van ICT in het onderwijs. We hebben aan dit punt vrij veel aandacht geschonken. Op iedere school is er minsten één persoon die voor wat betreft ICT kennis uitsteekt 6

7 boven de rest van het team. Het is echter onduidelijk om welke kennis het gaat en wat het niveau van die kennis is. Ook zijn er scholen die daarnaast expertise bij verschillende personen hebben. Bijvoorbeeld, de ib-er kent de kneepjes van hun remediërende software; een leerkracht van groep 3 weet veel van Veilig Leren Lezen en een vrijwilliger weet 'alles' van het bibliotheek programma EducatB. De aanwezige kennis wordt op verschillende, ongestructureerde manieren gedeeld: in de wandelgangen, op studiedagen, in kleine groepjes, op aanvraag, in toevallige 1:1 contacten, in bouw- en teamvergaderingen, etc. Er is één school die extern kennis deelt door middel van nieuwsbrief, website en workshops. De overige scholen delen hun kennis alleen intern. Als ondersteuning op ICT gebied niet intern gehaald kan worden, wordt die extern ingekocht. Soms wordt daarna de extern binnengehaalde kennis verder verspreid in school Behoeften Er is slechts één school waar geen behoefte is aan scholing. Alle andere scholen hebben uiteenlopende behoeften; van basisvaardigheden tot specifieke cursussen, van coaching (klassenbezoek, individuele instructie, uitleg programma's, etc), tot workshops Kennen en kunnen van de leerlingen Op de meeste scholen werken de leerlingen met methode gebonden software. Verder wordt er gebruik gemaakt van niet-methode gebonden software. Remediërende software gebruiken de leerlingen weinig. Internet wordt voornamelijk gebruikt om informatie te zoeken voor werkstukken en spreekbeurten. Veel leerkrachten gaven aan dat ze geen methodes hebben om leerlingen goed te Ieren zoeken en vinden. Op de meeste scholen worden de basisvaardigheden zoals tekstverwerken niet volgens een leerlijn aangeboden. De leerlingen komen, volgens de leerkrachten, steeds computervaardiger de school binnen, overigens afhankelijk van het opleidingsniveau van de ouders, maar de leerkrachten hebben geen goed beeld van wat die vaardigheden feitelijk voorstellen en hoe ze daarmee zouden kunnen omgaan. Ook hebben de leerkrachten geen goed beeld wat precies basisvaardigheden op ICT gebied zijn. Incidenteel werken leerlingen met Power Point en/of een schoolcamera. Van elkaar Ieren ze voornamelijk de populaire internet toepassingen. Er zijn op alle scholen voor leerlingen regels ten aanzien van het gebruik van internet. Het loopt uiteen van het ondertekenen van internet en protocollen, het gebruik van internetfilters en mogelijke controle van verkeer, tot globale nauwelijks gecontroleerde afspraken. De leerlingen worden niet structureel mediawijs gemaakt. Er is een ad hoc beleid ten aanzien van cyberpesten Knelpunten bij het inzetten van ICT in het onderwijs Het kennisniveau van leerkrachten, of het gebrek aan kennis werden als grootste knelpunten ervaren. Er is een roep om scholing, training. coaching, kennis delen en vaardigheden uitwisselen. Een eind daar achteraan komen pas de andere knelpunten als hardware, klassenmanagement en financiën. Pas daarna kwam nog een grote hoeveelheid items die 7

8 minder genoemd werden zoals tijd, geld en ruimte. Ons inziens vertonen de genoemde knelpunten een samenhang met het eerder genoemde gebrek aan visie en beleid op ICT gebied. Het lijkt op het eerste gezicht of meer scholing een oplossing is voor dit probleem. Een paar zaken springen eruit: scholing van leerkrachten zou, net zoals dat voor leerlingen geldt, adaptief moeten zijn. Daarnaast wordt er gezocht naar vormen van kennis delen die schooloverstijgend zijn. Er is genoeg kennis aanwezig op de scholen maar een gebrek aan kennismanagement om de kennis op de goede plaats te krijgen Sterke punten Behalve onderzoek naar knelpunten, is er ook onderzoek gedaan naar wat wel goed gaat op de scholen. Scholen hebben sterke kanten, zowel op ICT -als op onderwijs gebied en belangrijker nog, ze zijn zeer bereid kennis te delen. Om die reden hebben we van hun antwoorden geen samenvattingen gemaakt, maar hebben per school aangegeven welke kwaliteiten ze graag willen delen. Er is op de AWBR scholen veel te halen. De sterke punten van de scholen. Schoolnaam ICT Onderwijs Wat kan er gehaald Annie MG Schmidt -Visie ontwikkeling -Goed beleid -Netwerk -Ict werkgroep -Digitale rapporten -Digitale nieuwsbrief -Website -ICT werkgroep -Integratie in weektaken -invoeren klassenmanagement Bos en Lommer De Corantijn Joop Westerweel -Alle kopieerbladen zijn gedigitaliseerd goede server -thuiswerken kan - LVS kan thuis - KOR ook thuis Leerkrachten hebben een internetafsprakenlijst (protocol) Onze school doet alles om ll. op het goede niveau te krijgen -kleine school. -Kaleidoscoop. -kinderkunstroute -gedigitaliseerde kopieerbladen -Taalvorming binnen Kaleidoscoop. -leer- en ontwikkelingslijnen taalvorming, die aansluiten bij passend onderwijs. -clusters 'Met Woorden in de Weer': op server -beleid maken -In het kader van passend onderwijs is de overgang van peuter naar kleuter klaar. 8

9 Kinkerbuurt school Leonardo da Vinci Meidoorn. Multatuli Narcis Querido De Roos Rosa Boekdrukker Spaarndammer ict champions. hele team wil op dat niveau van ict komen. Het zelfstandig omgaan met computers netwerk - techniek - thuis werken met eigen desktop - Printopdrachten thuis geven. Het netwerk is goed en er is een enthousiast team -Kritische houding t.a.v. ICT en onderwijs -Op de hoogte blijven van ICT ontwikkelingen -niet perse voorop maar eerst onderzoeken - intranet -sterk onderwijsconcept -Team -cultuurcoördinatie zelfstandigheid eisen Contact leerling leerkracht een enthousiast team -het werken met de KOR is klaar. -invoeren van leerresultaten en het maken van handelingsplannen -Klassenmanagement. -invoeren van pc in groep -elektronisch zorg dossier van peuters t/m groep 8 Het onderwijsconcept ict champions team en ict Kijken hoe je een kunst en cultuurproject opzet. Het zelfstandigheid eisen ook voor ICT Contact leerling leerkracht mn normen en waarden thuis werken Webkwesties leerkracht assistent VLL gebruik digiborden digitale toetsen taalklas. goede taalcoördinator -veel praktische en theoretische kennis op gebied ict en onderwijs. -Toekomst gericht. Openstandaarden/open source -digitale duurzaamheid en uitwisselbaarheid. -gratis websitebeheersysteem -gratis netwerksysteem ServerOpSchool -betaalbaar digibord Handleidingen voor verschillende educatieve 9

10 Tijl Uilenspiegel De Waterkant Westerpark Winterkoninkje Zeehelden-buurt Alle documenten digitaal integratie van ICT binnen je onderwijs Hoe computers vanzelf integreren in onderwijs Post per mail Het Dalton concept Zelfstandig werken schoolbreed programma s invoering van digitale informatiestroom -op natuurlijke manier vanuit het Dalton concept ICT inzetten in onderwijs. (verschillende instructieniveau's) -Hoe je kinderen kunt leren samenwerken. -Hoe je de zelfstandigheid van kinderen bevordert. -Hoe je kunt kijken naar de onderwijsvraag van een kind (het kind staat centraal) -Hoe we een pedagogisch veilig klimaat hebben geschapen -Hoe we een bondgenootschap met ouders hebben gesloten ICT-toets voor leerkrachten Montessori werkwijze Borgen van zelfstandig werken Ict van de school in relatie tot de omgeving Wordt ICT alleen binnen de muren van het schoolgebouw gebruikt of wordt er ook nog wat gedaan voor ouders, voorschool, peuterspeelzaal, buurt of anderszins? Het blijkt, dat alle scholen een website hebben van uiteenlopende kwaliteit, waar o.a. de nieuwsbrieven voor ouders op worden gepubliceerd. Daarnaast zijn er incidenteel cursussen voor ouders en een enkele school heeft de rapporten gedigitaliseerd. Ook zijn er scholen, waar ICT deel uit maakt van de NSA, die een lichtkrant hebben voor ouders, die een kennis centrum hebben ten behoeve van ouders en waar de voorschool toegang heeft tot het schoolnetwerk. Tevens zijn er diverse ideeën die nog in het planmatige of beginstadium verkeren. Scholen worstelen echter wel met een gebrek aan ruimte om die ideeën en plannen te kunnen realiseren Wat is de meerwaarde van ICT voor het onderwijs? Voor de leerlingen zitten de voordelen in de differentiatie en remediëring. Ze worden het meest genoemd, maar ook oefenen en visuele ondersteuning en het zelfstandig werken maken dat door ICT een veelvoud van werk- en presentatievormen 10

11 mogelijk is. ICT bevordert samenwerking en kan daardoor de lesstof verdiepen. Daarnaast zijn er ook voordelen voor de leerkrachten: het gebruik van programma s levert analyseerbare toetsresultaten, waarmee processen aangestuurd kunnen worden, de administratieve toepassingen zijn bruikbaar als communicatie- en managementtool. het gebruik van ICT bespaart tijd Welke factoren bevorderen het ICT gebruik? Dat was een moeilijke vraag. Veel scholen zeiden er weinig over, anderen vulden er niets bij in. Ook wij konden niet direct een lijn ontdekken in de antwoorden die de scholen gaven. Vandaar deze opsomming in volgorde van belangrijkheid: een stimulerend bestuur, een enthousiast team, voldoende tijd, goede spullen, enige coördinatie, aan het werk, gewoon doen. 2.3 De toekomst: wat willen de scholen over 3 5 jaar hebben bereikt? De meeste scholen willen dat dan hun leerkrachten ICT vaardiger zijn en dat de inzet van ICT in de klas op een hoger plan komt te staan door gebruik te maken van een leerlijn ICT met eindtermen en een protocol veilig internet. Een en ander vloeit voort uit het realiseren van visie en beleid, weliswaar onder de voorwaarden, dat er meer digiborden en pc s in de klas aanwezig zijn. Digitale communicatie moet papieren informatie gaan vervangen zowel binnen het team als bij leerlingen. Daarbij moet ook gedacht worden aan communicatie met andere landen. Eén school ziet de behoefte van leerkrachten als maatgevend voor de toekomst. 2.4 Wie doet wat? We hebben de vraag gesteld, hoe ICT zaken geregeld moeten worden op drie niveaus: op schoolniveau, op bovenschools niveau en op bestuurlijk niveau. Met bovenschools bedoelen we: Welke zaken kunnen de scholen gezamenlijk aanpakken. Met bestuurlijk bedoelen we: Welke zaken moeten beleidsmatig door de AWBR organisatie worden geregeld mede rekening houdend met de bovenbestuurlijke en wettelijke kaders Wat hoort aan de school? Vrijwel alle scholen geven aan, dat ze de vrijheid willen behouden, om hun eigen visie, beleid en onderwijs concept te behouden. Ook willen ze de vrijheid hebben om keuzes te maken wat betreft programma s, opslag van gegevens, netwerkbeheer, scholing en dergelijke. De scholen willen niets opgedrongen krijgen als ze ergens tevreden over zijn. Beslissingen moet gebaseerd zijn op behoefte. Één school zegt dat je groter moet denken dan je eigen school Wat hoort bovenschools? In dit deel springen twee punten in het oog nl.: geld en kennis. De scholen kunnen voordelen behalen, daar waar gezamenlijkheid bestaat en profiteren 11

12 van schaalgrootte op het gebied van kennis en financiën. Financieel: gezamenlijke inkoop, contracten afsluiten., Daarbij wordt enkele malen gezegd dat men wel vrijheid wil om zaken zelf te kunnen bepalen. Velen vragen ook om financiële duidelijkheid. Kennis: Delen, zowel op technisch, organisatorisch en onderwijsinhoudelijk gebied. Er zijn ideeën over de manier waarop dat zou kunnen bijvoorbeeld via bovenschoolse ICT coördinatoren, via scholing, via een centrale kennisbank, via klankbordgroepen. Expliciet is de vraag om steun bij het ontwikkelen van leerlijnen en beleidsplannen. Incidenteel worden nog genoemd: één centrale server, één centraal ICT kantoor, één LVS, één centrale beheerspartij, glasvezel en digiborden Wat hoort aan het bestuur? Bij het uitwerken van dit item is voor een iets andere opzet gekozen. We hebben hier niet willen, samenvatten, of interpreteren, maar hebben geprobeerd de scholen zoveel mogelijk aan het woord te laten, omdat dit de enige plek in het onderzoek is waar zij zich min of meer direct tot het bestuur hebben kunnen richten. Wat hierna volgt is een op onderwerp geordende en enigszins hertaalde formulering van het in het onderzoek genoemde. Er is een behoefte aan duidelijkheid van het bestuur, die gekenmerkt wordt door het niet creëren van behoeften, maar juist het luisteren naar waar in het veld behoefte aan is, te weten: luisteren naar de behoefte van de individuele school, korte lijnen, bepaal niets van bovenaf maar alleen dat waarvoor draagvlak is, meedoen met de voorstellen van de werkgroep, leg niet alles bovenschools op, waar houdt bestuurlijke bemoeienis op? geen behoeften creëren maar kijken naar waar er in het veld behoefte aan is. Tevens is er behoefte aan inzicht in de ICT financiën. meer geld voor ICT, het inzichtelijk maken van het ICT budget, financiën duidelijk maken, geef inzicht in de kosten, BOA betalen: wat kost dat nou eigenlijk, duidelijkheid scheppen hoe afschrijving van hardware gaat, inzicht in financiën (3x), is voorfinanciering mogelijk, duidelijk maken waar de 20% ict afroming aan besteed wordt (2x), meer geld i.p.v. het herschikken ervan, aangeven welke kosten onder ICT vallen, financieel faciliteren, geld voor inhaalslag, bestuur moet faciliteren, bestuur gaat op zoek naar sponsors, bij Europees aanbesteden moet het bestuur kiezen voor het beste, niet het goedkoopst, kosten besparen door centrale inkoop net als BOA, licenties bestuursbreed regelen. 12

13 Het bestuur kan ook nog bijdrage aan de volgende zaken: pas samenwerken als winst duidelijk is, stimuleren, faciliteren, investeren, het stellen van een norm/eis voor basis competenties voor ICT, het faciliteren in opleiding, training en begeleiding in klassenmanagement, delen van ICT kennis mogelijk maken, bevorderen dat iedere school een actueel ICT beleidsplan heeft, zorgen dat gemeenschappelijke belangen bekend worden en ook gedeeld worden, bestuurlijke duidelijkheid, hulp/richtlijnen bij maken van een ict beleidsplan voor een school, eisen voor basis competenties, faciliteer de werkgroep ICT, bestuur initieert scholing, ICT klankbordgroep om kennis te delen, tijd en geld voor een ICT coördinator, elke school heeft een onderwijsinhoudelijke ICT coördinator, meedoen met de voorstellen van de ICT werkgroep, geef ons ICT richtlijnen, bevorder kennisdelen, bovenschoolse ICT-ers, zorg dat ICT zich kan ontwikkelen, bestuurlijk en bovenbestuurlijk bezig zijn met: standaarden, uitwisselbaarheid, digitale duurzaamheid, vendor lock-in Wat hoort bovenbestuurlijk? De directeur van AWBR gaf al een voorzet tot breder denken toen hij ons vroeg bestuurlijke en stedelijke ontwikkelingen in het onderzoek te betrekken. Wij geven graag aan zijn oproep gehoor. ICT op 17 scholen kan niet los gezien worden van ICT ontwikkelingen die zich in groter verband voltrekken. Ook AWBR maakt deel uit van een groter verband dat op zijn beurt weer binnen bepaalde kaders opereert. Bestuurlijke kaders: Ministerie van Economische Zaken schrijft zaken voor (comply or explain beleid), Ministerie van Onderwijs gaat richting vrij lesmateriaal, de onderwijsraad adviseert 2e kamer open standaarden, open source, open lesmateriaal en open licentievormen. Maatschappelijke tendensen en ICT: richting van open standaarden, digitale duurzaamheid, interoperabiliteit, vermijden vendor lock-in, open koppelvlakken, transparantie, vrije kennis, platformonafhankelijkheid. 2.5 Kosten ICT We wilden in kaart brengen wat per school de jaarlijkse ICT kosten waren, om zo tot een vergelijking te kunnen komen hoe hoog de beheerskosten per werkplek zijn. Dit is niet gelukt, omdat niet duidelijk te krijgen is: 1. Hoe groot het ICT budget per school is. 2. Welke ICT kosten er betaald moeten worden uit het ICT budget en welke daarbuiten vallen. 3. Hoe hardware afschrijvingen berekend dienen te worden. 4. De directies willen kunnen schuiven met posten en willen ook graag duidelijke financiële richtlijnen van het bestuur. Dat is in tegenspraak met elkaar. 5. Kosten zijn niet vergelijkbaar omdat kwaliteiten niet vergelijkbaar zijn. Uitspraken met betrekking tot tevredenheid of ontevredenheid met een bepaald systeem 13

14 of over prijs/kwaliteit verhouding zeggen niet veel. Komt ontevredenheid voort uit gebrek aan ICT ervaring? Is tevredenheid de oorzaak van gering gebruik? We weten het niet. We hebben de indruk dat wellicht de verschillen in kosten van ICT per school wel eens groot zouden kunnen zijn. Overzicht beheerpartijen, kosten en tevredenheid Schoolnaam beheerpartij Tevreden ja/nee Kosten Opmerkingen per werkplek Annie MG Schmidt QLICT Ja 200,-- p/wp- p/j l = beheer Bos en Lommer MaxCare Ja (inloggen) onbekend De Corantijn ServeropSchool Ja 44,-- Joop Westerweel ServeropSchool Ja 44,-- Alleen beheer per jaar per werk plek Kinkerbuurtschool QLICT Nee (techniek) onbekend Leonardo da Vinci SchoolDesk Ja 600,-- p/j p/wpl All-in Meidoorn. Heutink Nee (regelmatig onbekend problemen) Multatuli MaxCare Nee (te duur) onbekend Narcis Querido MaxCare Nee (pc s traag) onbekend De Roos QLICT Nee onbekend (onvoldoende beleid) Rosa Boekdrukker ServeropSchool Ja 48,-- Spaarndammer MaxCare Ja onbekend Tijl Uilenspiegel Eigen systeem Ja 4 dagen eigen systeembe heerder vanuit de formatie De Waterkant QlICT Ja/nee onbekend Te weinig aansluitingen in de groepen Westerpark Station to Nee 262,-- All-in Station Winterkoninkje. QLICT Duur 300,-- beheer Zeeheldenbuurt Station to Station Nog niet bekend Over één beheerpartij is men unaniem tevreden. De overige beheerpartijen worden verschillend beoordeeld. Daarnaast is er één school die een eigen systeem in eigen beheer heeft. 2.6 Conclusies Visie en beleid Visie op- en beleid voor ICT zijn geen hot items op de scholen. Eigenlijk is dat niet verwonderlijk. Als je verstand hebt van onderwijs, maar op ICT gebied --vergeleken met de 14

15 doortimmerde visie en kennis op onderwijsgebied-- een leek bent, is het moeilijk om een consistente visie- en daaruit voortvloeiend hecht beleid te ontwikkelen. Daarnaast is het in het algemeen al moeilijk om een visie scherp te houden en het daarop gebaseerde beleid regelmatig te evalueren en aan te passen. Zeker in een wereld die, in tegenstelling tot die van het onderwijs, nogal snel verandert. Het is wellicht veel gevraagd van overbelaste directies, teams en ICT coördinatoren Praktijk Over één zaak is iedereen het eens: ICT moet geïntegreerd in het onderwijs. Maar veel verder komt het niet. Er wordt 'getracht' en er wordt 'gewerkt aan'. De praktijk is weerbarstig. Het lukt niemand ICT structureel, dat wil zeggen volgens een leerlijnen en met eindtermen, in te zetten. Kennis en vaardigheden van leerkrachten laten te wensen over. Gelukkig ziet vrijwel iedereen dat in want de behoefte aan een veelvormige scholing is groot. Veel falen van het gebruik van ICT wordt geschoven op 'klassenmanagement' of het gebrek eraan. De mate waarin klassenmanagement plaats vindt hangt weer af van de ICT interesse en vaardigheid van de leerkracht. Scholen hebben sterke kanten en willen die delen, maar ze kennen die niet van elkaar omdat er vrijwel geen uitwisseling van kennis en ervaring is School, bovenschool, bestuurlijk en bovenbestuurlijk Er zijn duidelijke opvattingen over de beleidsruimte die een school moet hebben of houden; namelijk zoveel mogelijk. Bovenschools wil men profiteren van de voordelen die schaalgrootte kan opleveren. Daarnaast wil men op vele manieren kennis organiseren en delen. Van het bestuur verwacht men: visie en beleid, financiële duidelijkheid, openheid, transparantie, normeringen en richtlijnen, het organiseren en faciliteren van bovenschoolse ICT en kennismanagement. Het bestuur moet rekening houden met de positie die het inneemt ten opzichte van bovenbestuurlijke organen en hún beleid met betrekking tot ICT. De vragen en eisen aan het bestuur wijzen ons inziens op een kritische houding jegens het bestuur. Is er een verband tussen wat scholen willen en hoe ze tegen het bestuur aankijken? Men lijkt bang te zijn om de autonomie te verliezen en in een keurslijf gedwongen te worden. Men heeft wel oog voor de financiële voordelen van schaalgrootte, maar lijkt weinig oog te hebben voor de voordelen die het lidmaatschap van een grote club biedt Kosten Er is op geen enkele manier inzicht te krijgen in de Total Costs of Ownership van ICT. Het lijkt erop dat ICT duur is en, vergeleken met de kosten, te weinig oplevert. 3. Aanbevelingen 3.1 Visie en beleid Dat er weinig visie en beleid is, wil niet zeggen dat je daarop nu maar meteen moet inzetten met allerlei instrumenten. Ze zullen nu vermoedelijk niet werken en geen noemenswaardig effect voor de praktijk opleveren. Laat, gezien de urgentie, visie en beleid op schoolniveau voorlopig zitten en concentreer je op de praktijk. Laat daaruit een door het team gedragen beleid en visie ontstaan. Praktijkontwikkeling en beleid- en visieontwikkeling kunnen hand in hand gaan. Zie ook de aanbevelingen hieronder. 15

16 3.2 Praktijk Zet in op het bovenschools ontwikkelen van ICT eindtermen die beschrijven wat een leerling aan het eind van de basisschool op ICT gebied moet kennen en kunnen. Alle scholen nemen deze eindtermen over en incorporeren ze in de stukken die daarvoor relevant zijn: schoolwerkplan, schoolgids, etc. Biedt de scholen een ICT leerlijn aan (op basis van de eindtermen) die beschrijft wat leerlingen per leerjaar moeten kennen en kunnen. Een leerling verlaat de school met ICT certificaat of iets dergelijks. Laat aan de scholen over hoe ze één en ander implementeren, maar reken ze op een heldere manier af. Leerlingen die de eindtermen niet halen worden bijgespijkerd zodat ze hoe dan ook met een geldig ICT certificaat de school verlaten. Scholen die eindtermen niet halen draaien zelf voor de extra kosten op, maar wie meer dan de eindtermen 'aflevert' wordt daarvoor beloond. Zelfsturende controlemechanismen moeten ontwikkeld worden. De ICT leerlijn wordt actueel gehouden door hem zoveel mogelijk af te stemmen op de ontwikkelingen in de maatschappij. Zet ICT in om passend onderwijs te faciliteren. Klassenmanagement is geen oplossing als het inhoudt dat je nog meer ballen in de lucht moet houden. ICT kan alleen goed ingevoerd worden als er ook wordt afgevoerd. Er moeten zaken uit het curriculum verdwijnen. Dat kan op veel manieren, die leiden tot verbetering van het onderwijs. Voorbeeld: delen van methoden vervangen door ICT (d.w.z. integratie van ICT in methodes). Dat sluit goed aan bij de opvatting die iedereen heeft dat ICT geïntegreerd moet worden aangeboden. Voor leerkrachten worden eindtermen ICT geformuleerd die boven het niveau liggen van die van de leerlingen van groep 8. Ze verwerven deze kennis en vaardigheden in één jaar, in eigen tijd en met eigen inspanning. Ga uit van resultaatverplichting in plaat van inspanningsverplichting. Gedurende dit jaar zal AWBR hulp bieden. Daarna toets afnemen. Wie gezakt is ondervindt daarvan de consequenties. Nieuw personeel wordt o.a. geselecteerd op basis van de ICT eindtermen. Organiseer de aanwezige kennis via: meerdere bovenschoolse ICT coördinatoren. Om eenzijdige visie te voorkomen en elkaars kennis te completeren. een bovenschoolse onderwijsinhoudelijke ICT helpdesk, kennisbanken en andere vormen van kennismanagement, praktische uitwisselingen. Gebruik voor oplossingen de mogelijkheden die Informatie en Communicatie Technologie biedt. 3.3 Toekomst Pak aangenomen aanbevelingen projectmatig aan met resultaatverplichting en tussentijdse opleverdata. Zo kunnen er afspraken gemaakt worden over tijd en budget. 3.4 Wie doet wat? Wat moet een school zelf regelen iedere school heeft een tijdelijke ICT coördinator, 16

17 iedere school heeft goedwerkend netwerk met 1 werkstation per 4 leerlingen (exclusief administratieve werkstations), iedere school regelt op korte termijn zelf, met behulp van de eigen ICT coördinator dat er een scholingsplan ligt voor team, directie, OOP'ers, conciërge, etc. Iedere school zorgt dat er sluitende afspraken worden gemaakt en zorgt voor de uitvoering, op de lange termijn werken de scholen wel aan een actueel ICT beleidsplan en zijn de eigen ICT coördinatoren niet meer nodig Wat wordt er bovenschools geregeld? ten minste 4 (part time) ICT coördinatoren die op alle scholen inzetbaar zijn, de eindtermen en taken van de bovenschoolse ICT coördinatoren, de bovenschoolse ICT'ers ondersteunen de ICT'ers op de scholen bij opzetten scholingsplannen en uitvoeren van beleid, scholen delen hun kennis door onderling die kennis beschikbaar te stellen en indien nodig te verrekenen, de ICT werkgroep: formuleert eindtermen voor leerkrachten en leerlingen, maakt de ICT leerlijn, moet als geheel tenminste een HBO werk-, denk- en ervaringsniveau op ICT gebied hebben, krijgt een taakomschrijving, werkt aangenomen aanbevelingen uit tot projecten met financiële middelen. centrale inkoop Wat doet het bestuur? heeft een actueel, door scholen gedragen, ICT beleidsplan, faciliteert ICT werkgroep met tijd én (financiële) middelen, zoekt op ICT gebied samenwerking met andere besturen, positioneert zicht ten aanzien van ICT én onderwijs, rekening houdend met de volgende zaken: financiële duidelijkheid, open en transparante besluitvorming, normeringen en richtlijnen, organiseert en faciliteert bovenschools ICT en kennismanagement, stimuleert bovenschools kennis delen, zorgt voor goede balans tussen onderwijs en techniek Wat moet bovenbestuurlijk geregeld worden? Bestuur en ICT werkgroep volgen wat zich op regionaal, nationaal en internationaal niveau afspeelt op gebied van onderwijs en ICT. Zij laten zich daardoor mede inspireren. Ze zorgen dat hun kennis actueel blijft op die niveaus. 3.5 Kosten Het bestuur ontwikkelt een model waarmee op uniforme wijze boekingen gedaan kunnen worden. Iedere school hanteert voor ICT een meerjarenbegroting met vooraf vastgestelde posten. 4. bijlagen Noten 17

18 Gespreksonderwerpen ICT OP DE AWBR SCHOLEN: DE GESPREKKEN De ICT werkgroep is gevraagd bovenschools ICT beleid te ontwikkelen. Hoe kunnen wij en jullie ervoor zorgen dat je je school herkent in bovenschools ICT beleid? Welke kennis kunnen we delen? Hoe zou je dat met 17 scholen moeten aanpakken? En nog veel meer onderwerpen die we willen behandelen in het gesprek. Voorstellen van werkgroepleden die langs komen. Vaste gegevens: - School: - Met wie spraken we: - FTE team: - ICT coördinator/werkgroep: - Aantal LL: - Aantal groepen/jaren: De school: - Kun je iets vertellen over jullie ICT geschiedenis? - Is er een visie op ICT en onderwijs? - Is er ICT beleid? Zo ja, wordt 't gebruikt? Hoe? Zo nee, waarom niet? - Hoe wordt ICT op dit moment ingezet t.b.v. het onderwijs? Verschil/overeenkomst met de visie en beleid? Waar ligt dat aan? - Hoe werken jullie volgens een onderwijskundig model? B.v. klassikaal, adaptief, leerlinggericht, jena, montessori, etc. - Is ICT onderdeel van klassenmanagement? - Hoe wordt het gebruik georganiseerd? Lukt het om computers in te passen in je onderwijs? - Wat zijn jullie wensen om knelpunten op te lossen? - Wat willen jullie bereiken: over 3 jaar, over 5 jaar, verder? Kennen en kunnen: de leerlingen: - Wat doen ze met de PC vanuit 't onderwijs - Wat doen ze met de PC vanuit zichzelf - Wat leren leerlingen van elkaar? - Misbruik? regels? - Hoe wordt Internet gebruikt? - Hoe mediawijs zijn de leerlingen? Kennen en kunnen: de leerkrachten - wie is de champion op ict gebied? - Wie weet 't meeste op techniek? En op inhoud? - Hoe wordt kennis gedeeld? - Onderwijskundige ondersteuning? Van binnenuit? Van buitenaf? - Waar is behoefte aan? - Wat zijn jullie sterke punten? ICT? Onderwijs? - Wat kunnen andere scholen van jullie leren? Algemeen: - Hoe tevreden is men over ICT op jullie school. Overeenkomsten/verschillen. 18

19 - Is ICT een vast onderdeel op teamvergaderingen? - Wat is de meerwaarde van ICT in jullie onderwijs? - Wat belemmert bij jullie het gebruik van ICT? - Wat bevordert ICT? De school en ICT in relatie tot de omgeving: - Ouders - Voorschool - Peuterspeelzaal - Buurt - Anderen Bovenschools ICT: - Welke zaken zouden jullie graag bovenschools geregeld willen hebben? - Wat hoort aan de school? - Wat hoort bovenschools? - Hoe kan het bestuur bijdragen? Kosten Dit onderdeel zou van tevoren moeten worden uitgezocht door de school: - Total Costs of Ownership van ICT op deze school. TCO is een financiële schatting die bedoeld is om de directe en indirecte kosten van iets in kaart te brengen. - Gemiddelde jaarkosten per werkplek (som van beheer, licenties, software, hardware afschrijving, bekabeling, etc, of anders gezegd, TCO gedeeld door aantal werkplekken) - Wat valt er onder ICT en wat valt er onder leermiddelen en administratie Tenslotte: - Wat zijn we vergeten? 19

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet.

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet. Eindrapportage Interactieve Leerlijnen versie datum 1 / 7 Eindrapportage Interactieve Leerlijnen www.dnsleerroutes.net Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010 Kennisnet.nl www.dnsleerroutes.net

Nadere informatie

i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning

i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning ICT wordt kinderspel De volgende stap in onderwijsondersteuning i i-coaching Met Heutink ICT haalt u eruit wat erin zit Een verantwoord automatiseringtraject

Nadere informatie

Communicatieplan Albertine Agnesschool schooljaar 2013-2014 1

Communicatieplan Albertine Agnesschool schooljaar 2013-2014 1 1. Voorwoord... 2 2. Bewaking communicatie processen... 2 3. Communicatie... 2 4. Het doel van communicatie... 3 5. Betrokkenen... 3 6. Middelen... 3 6.1. Mondelinge communicatie... 3 6.2. Schriftelijke

Nadere informatie

Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis. Nummer 2, 30 april 2015

Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis. Nummer 2, 30 april 2015 Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis Nummer 2, 30 april 2015 Beste ouders, teamleden en betrokkenen, Voor u ligt de tweede fusienieuwsbrief. Met deze nieuwsbrief willen wij u informeren over

Nadere informatie

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen:

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: 1. ICT is een middel en wordt steeds meer gebruikt in het onderwijs. Daarbij kijk je ook

Nadere informatie

Jaarverslag Werkgroep Kosmisch onderwijs en opvoeding 2011-2012

Jaarverslag Werkgroep Kosmisch onderwijs en opvoeding 2011-2012 Jaarverslag Werkgroep Kosmisch onderwijs en opvoeding 2011-2012 Leden van de werkgroep: Annet Kooiman (montessori werkplaats), André Gilara ( montessori Anninkschool), Jos Werkhoven (uitgeverij de Arend),

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

Fases van vernieuwing. Beschikbare hardware/software

Fases van vernieuwing. Beschikbare hardware/software Het schoolportret Een portret brengt in beeld hoe iemand eruit ziet door het oog van degene die het portret maakt. Zo is dat ook bij het maken van een schoolportret. Ik heb de school waar ik stage loop,

Nadere informatie

Obs De Bouwsteen juli 2012. ICT plan OBS DE BOUWSTEEN. ICT plan 2012-2014 Pagina 1

Obs De Bouwsteen juli 2012. ICT plan OBS DE BOUWSTEEN. ICT plan 2012-2014 Pagina 1 ICT plan OBS DE BOUWSTEEN ICT plan 2012-2014 Pagina 1 Inleiding Na een periode van hard werken om van een zwakke school naar een groene school te groeien, is het voor de Bouwsteen nu tijd geworden om ICT

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren)

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) toelichting SMART: Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) SPECIFIEK Activiteiten (concreet formuleren) en tijdsplanning SPECIFIEK / TIJD Wie (wie voert uit, wie organiseert en wie controleert)

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015. Basisschool St. Catharina Haastrecht

Jaarverslag 2014-2015. Basisschool St. Catharina Haastrecht Jaarverslag 2014-2015 Basisschool St. Catharina Haastrecht Voorwoord In dit Jaarverslag wordt beschreven wat de resultaten zijn van de voornemens die de school beschreven heeft in het Jaarplan. Gekozen

Nadere informatie

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Haanstra Basisschool Leiden Datum: 9 juni 2015 www.mijnschoolplan.nl JAARPLAN 2015-2016 JAARVERSLAG 2015-2016 Schoolnaam Haanstra Basisschool Schoolnaam Haanstra Basisschool

Nadere informatie

2014-2015 De Kameleon R.Schreurs

2014-2015 De Kameleon R.Schreurs JAARPLAN Jaar School Schoolleider Datum Inleiding JAARVERSLAG 2014-2015 Jaar 2014-2015 De Kameleon R.Schreurs Juni 2014 School Schoolleider Datum Juni 2015 In ons jaarplan geven we aan Inleiding [1] welke

Nadere informatie

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren.

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. Stellingen doelen 1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. 3. Instructielessen maken voor het

Nadere informatie

2008-2012. ICT - Beleidsplan. Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023

2008-2012. ICT - Beleidsplan. Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023 2008-2012 ICT - Beleidsplan Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Doelen 2 Vaststaand beleid 2 Basisbits 2 Inzetten software 3

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

JAARPLAN OBS De Driehoek

JAARPLAN OBS De Driehoek JAARPLAN OBS De Driehoek 2015 2016 OBS De Driehoek Jan van Rixtelstraat 26 5735 GA Aarle-Rixtel 0492-383 003 info@3hoek.nl 2 Onderwijskundig jaarplan 2015-2016 Jaar 2015-2016 School OBS De Driehoek Schoolleider

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Eindevaluatie implementatie KinderROND

Eindevaluatie implementatie KinderROND Eindevaluatie implementatie KinderROND Juli 2009 Gert Dedel, projectleider KinderROND Inhoudsopgave. Inleiding 3 1. Aanleiding 4 2. Doelstellingen implementatie 5 3. Enquête medewerkers 6 4. Conclusies

Nadere informatie

Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014

Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014 Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014 Kwaliteitszorg op OBS De Springplank Kwaliteit Voor de directeur zijn het schoolplan, de schoolgids en het schooljaarverslag / -plan van school de belangrijkste

Nadere informatie

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Inleiding Je wilt gaan werken met Acadin. Het is aan te raden direct met een collega samen te werken. Ook is het goed Acadin als thema

Nadere informatie

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties Aan de ouders, Voor u ligt het verbeterplan wat is opgesteld door het team naar aanleiding van de resultaten van de oudervragenlijst afgelopen november. Per onderdeel geven we aan welke items minder scoorden

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

Plan van aanpak 2014 2015

Plan van aanpak 2014 2015 Plan van aanpak 2014 2015 Jaarlijks stelt de locatiedirecteur in samenspraak met de collega s een Plan van aanpak op. Hierin worden de doelen omschreven waar het komende schooljaar expliciet aan zal worden

Nadere informatie

TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT. Formuleren schoolspecifiek beleid.

TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT. Formuleren schoolspecifiek beleid. TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT Formuleren schoolspecifiek beleid. De toets weken zijn in oktober, januari, maart, mei en juni gepland. De ondersteuning komt in de geplande toets weken waar nodig te vervallen,

Nadere informatie

VOORWOORD INLEIDING SCHOOL

VOORWOORD INLEIDING SCHOOL 2011 2015 Basisschool Bleijerheide November 2010 INHOUD: 3. Voorwoord. 3. Inleiding school 4. Deskundigheidsbevordering 4. Plannen voor de toekomst 5. Missie en Visie. 5. Strategische doelen 5. Concrete

Nadere informatie

Verslag Algemene Ledenvergadering STRICT d.d. 11 november 2010

Verslag Algemene Ledenvergadering STRICT d.d. 11 november 2010 Verslag Algemene Ledenvergadering STRICT d.d. 11 november 2010 Op de vergadering waren aanwezig: Jos Egberink Karin Abma George Pol Peter Fokker Boudewijn Smit Carol Moes Paul van Putten Dirk Schouten

Nadere informatie

ICT-plan 2015-2016. o.b.s de Wezeboom Oosteinde

ICT-plan 2015-2016. o.b.s de Wezeboom Oosteinde ICT-plan o.b.s de Wezeboom Oosteinde Inleiding ICT neemt een steeds belangrijkere plaats in de huidige samenleving in. Het onderwijs kan bij deze ontwikkeling niet achterblijven en dient in te spelen op

Nadere informatie

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart ICT beleidsplan OBS De Pijlstaart Schooljaar 2015-2018 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Leerdoelen leerlingen blz. 4 en 5 3. Management en organisatie blz. 6 4. Deskundigheid en professionalisering

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 MISSIE DE VORDERING Vanuit een traditie van katholieke waarden en voor iedereen toegankelijk, verzorgen wij kwalitatief hoogstaand eigentijds basisonderwijs,

Nadere informatie

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart Functie-informatie Functienaam Organisatie Letterschaal CAO Salarisschaal Werkterrein Kenmerkscores SPO-gecertificeerde Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Nadere informatie

CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551

CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551 CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551 info@merula.vcodekring.nl www.merula.nl CBS Merula is één van de scholen van www.vcodekring.nl ALGEMENE GEGEVENS School Naam van de school: Christelijke

Nadere informatie

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten Ambitie Doel Strategie Metingen Begroting Dashboard Actieplan (wie, wanneer) I De inspectie heeft vlak voor de zomervakantie van 2014 de school bezocht. Het bestuur heeft de inspectie toegezegd dat er

Nadere informatie

BAS DOCUMENTKWALITEITSZORG

BAS DOCUMENTKWALITEITSZORG BAS DOCUMENTKWALITEITSZORG Ontwikkelingslijn: Teamleren Ontwikkelingsveld: Vormen van samenwerking Basisschool St. Oda Versie: 01 Datum: 07-01-2011 Doel Wij proberen onze overlegstructuur zo in te richten

Nadere informatie

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden Pedagogisch fundament handboek ikc leeuwarden pedagogisch fundament Inhoud Moreel kader IKC Leeuwarden Dit handboek is een hulpmiddel te komen tot een pedagogisch fundament voor een IKC s. Uitgangspunt

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019 STRATEGISCH BELEIDSPLAN Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Missie en Visie... 3 Missie... 3 Visie... 4 Visie op onderwijs... 5 Speerpunten onderwijs:... 5 Visie

Nadere informatie

Overzicht inbreng tot en met 22 en stagiaires/e-mails ( maandag 22 oktober 2012)

Overzicht inbreng tot en met 22 en stagiaires/e-mails ( maandag 22 oktober 2012) Overzicht inbreng tot en met 22 en stagiaires/e-mails ( maandag 22 oktober 2012) Financiën: -zorgdragen voor evenwicht tussen kosten van de plannen/beleid en inkomsten binnen ons bestuur -risicomanagement:

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs?

Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs? Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs? Lesgeven aan leerlingen wordt regelmatig aangepast aan de veranderende eisen en verwachtingen van onze samenleving. We vinden dit terug in drie principes:

Nadere informatie

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 SBO de Windroos, locatie Lindenholt Nijmegen Datum: 13 juli 2015 www.mijnschoolplan.nl JAARPLAN 2015-2016 JAARVERSLAG 2015-2016 Schoolnaam SBO de Windroos, locatie Lindenholt

Nadere informatie

1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren

1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren Stellingen visie 1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren 2. Ik heb voldoende vertrouwen in mijn leerlingen om ze op afstand te coachen en begeleiden 3. Ik houd

Nadere informatie

Onderwijskundig jaarverslag 2008-2009

Onderwijskundig jaarverslag 2008-2009 Onderwijskundig jaarverslag 2008-2009 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 3 2. Inleiding 3 3. Evaluatie schooljaar 2008-2009 4 3.1 Vervanging methode aanvankelijk lezen. 4 3.2 Coöperatief Leren 4 3.3 Verbetering

Nadere informatie

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander Schooljaarplan -2016 Koning Willem-Alexander 1 e kolom: (S.)ignaal, (M.)eetbaar, (A.)cceptabel, 2 e kolom (R.)ealisatie, (T.)ijd Onderwerp (S.M.A.) Datum agendapunt (R.T.) Klaar? (T) Borging VCPO-NG scholen

Nadere informatie

Jaarplan Sint Jozefschool Moordrecht 2015-2016

Jaarplan Sint Jozefschool Moordrecht 2015-2016 Jaarplan Sint Jozefschool Moordrecht 2015-2016 1 Voorwoord In dit Jaarplan wordt de concrete uitwerking van beleidsvoornemens beschreven, die weergegeven zijn in het Schoolplan. Gekozen is voor een compacte

Nadere informatie

Opzet beantwoording consultatievragen herziene NV COS editie 2014

Opzet beantwoording consultatievragen herziene NV COS editie 2014 1. Heeft u specifieke vragen of opmerkingen bij de aangepaste vertalingen van Standaarden 200-810 en 3402 (voor de nieuwe of herziene Standaarden zijn aparte vragen in hoofdstuk 2)? nee. 2. Kunt u zich

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten en interpretatie klanttevredenheidsonderzoek 2009

Onderzoeksresultaten en interpretatie klanttevredenheidsonderzoek 2009 Onderzoeksresultaten en interpretatie klanttevredenheidsonderzoek 2009 1 Inleiding: In dit resumé geven wij u inzicht in de resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek van 2009. Het gehele rapport omvat

Nadere informatie

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X KNLTB Stappenplan beleidsplan tennisvereniging X Inleiding Iedere verenigingsbestuurder weet in het achterhoofd dat het belangrijk is om beleidsmatig en doelgericht te werken. Toch komen de meeste verenigingsbestuurders

Nadere informatie

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Basisschool Overhoven Sittard Datum: 2 juli 2015 www.mijnschoolplan.nl JAARPLAN 2015-2016 JAARVERSLAG 2015-2016 Schoolnaam Basisschool Overhoven Schoolnaam Basisschool

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

NB. Dit beleid is ook van toepassing op leerlingen met een persoonsgebonden budget van de GGD.

NB. Dit beleid is ook van toepassing op leerlingen met een persoonsgebonden budget van de GGD. Aannamebeleid van leerlingen met een handicap op de scholen van SKOSO Kenm.: AZ/Beleid/001 Betreft: Beleid aanname gehandicapte leerlingen SKOSO Versie: 07-07-2003. 1. Referentie. - Wet Leerlinggebonden

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) ROL VAN DE INTERNE BEGELEIDER EN DE TAAL/REKENCOÖRDINATOR BIJ OPBRENGSTGERICHT WERKEN Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht

Nadere informatie

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Dit document is een sjabloon dat kan worden gebruikt bij het opmaken van een ICTbeleidsplan. De voornaamste rubrieken die nodig zijn in het beleidsplan

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EUROPASCHOOL

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EUROPASCHOOL VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EUROPASCHOOL Locatie(s) : Brinnr. :09RC Plaats :9649 GJ Muntendam Onderzoeksnummer :15078 Datum

Nadere informatie

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT Telefoon 0317-350815 ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT DON BOSCOSCHOOL RENKUM Versie april 2011 ZORGSYSTEEM DON BOSCOSCHOOL RENKUM Iedere school heeft de plicht voor alle kinderen zorg op maat te bieden.

Nadere informatie

ICT-beleidsplan 2010-2014

ICT-beleidsplan 2010-2014 ICT-beleidsplan 2010-2014 1. Inleiding In dit plan beschrijven wij hoe de Tweemaster in de komende jaren vorm wil geven aan de Informatie- en communicatietechnologie (ICT) op school. Het plan is opgesteld

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL DE HOEKSTEEN (LOCATIE DE REIGERTJES) BASISSCHOOL DE HOEKSTEEN Locaties : : Brinnr. :04YU Plaats

Nadere informatie

Tumult Bijeenkomsten op school

Tumult Bijeenkomsten op school Tumult Bijeenkomsten op school Wil jij weten hoe je het meeste haalt uit het Tumult lesmateriaal? Ben je op zoek naar een inspirerende sessie met je mentorenteam? Boek dan een Tumult bijeenkomst! Onze

Nadere informatie

Stroomdiagram zorg. Versie september 2008

Stroomdiagram zorg. Versie september 2008 Stroomdiagram zorg Versie september 2008 1 Fase 1: Reguliere zorg in de groep Start 2. Lkr differentieert: * aanpassing leerstof (weektaak) * instructie (afpelmodel) * leertijd (zelfstandig werken) 1.

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Scan opbrengstgericht besturen. Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen. Waarom deze scan?

KWALITEITSKAART. Scan opbrengstgericht besturen. Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen. Waarom deze scan? KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen Opbrengstgericht werken (OGW) is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09 Taakomschrijving Interne Begeleiding Versie maart 2015 Inhoud 1. Voorwoord 1.1.Visie van het samenwerkingsverband op interne begeleiding 2. De

Nadere informatie

Een balans zoeken. Wat is mogelijk voor onze school. Kijkend naar de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van onze kinderen.

Een balans zoeken. Wat is mogelijk voor onze school. Kijkend naar de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van onze kinderen. Datum:29-05-2012 Bijeenkomst klankbordgroep Slim Fit Welkom Terug blik Slim Fit: Achtergronden en informatie. Moverende bewegingen: De school werkt opbrengstgericht. Kwaliteit meten. Een dynamisch project;

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. E. Gerssen 1

BELEIDSPLAN. E. Gerssen 1 BELEIDSPLAN ICT MEERWERF BASISSCHOOL DE KLUFT 1 INHOUDSOPGAVE PAGINA VISIE OP LEREN 2 VISIE OP DE INZET VAN ICT 4 LANGE TERMIJNDOELEN 5 KORTE TERMIJNDOELEN 6 LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT 8 TAAKOMSCHRIJVING

Nadere informatie

School Ontwikkel Plan

School Ontwikkel Plan School Ontwikkel Plan r.k.b.s. de Ark Burg.Kooimanweg 1 1711 KK Hensbroek tel: 0226-452072 directie.deark@skowestfriesland.nl www.rkbs-deark.nl Jaar 2013-2014 School Rkbs de Ark Schoolleider Peter van

Nadere informatie

Beleid TussenSchoolseOpvang.

Beleid TussenSchoolseOpvang. Beleid TussenSchoolseOpvang. In dit beleidsplan beschrijft Novem de visie en de keuzes die op basis van deze visie gemaakt zijn t.a.v. de tussenschoolse opvang. VISIE NOVEM Novem is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Medewerkers Het onderzoek is gehouden onder alle 21 medewerkers van De Boei. Uiteindelijk hebben 19 medewerkers de vragenlijst ingevuld.

Nadere informatie

Leermiddelenbeleidsplan

Leermiddelenbeleidsplan Leermiddelenbeleidsplan School Het 4 e Gymnasium Contactpersoon Anne Marttin Leden werkgroep Estevan Veenstra en Bobby van Essen Versienummer 002 Format leermiddelenbeleidsplan 1 Visie Missie Missie Het

Nadere informatie

Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd

Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd 1 oktober 2013 (revisie) Versie 2.3 1e Amstelveense Montessorischool Michelina Hoogeveen, Irene Simonis, Frank Versloot Inhoudsopgave Inleiding, doelen en uitgangspunten

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING

INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING Samenvatting ABS Onderzoeksverslag Brederoschool Groningen Onderzoekers: Bé Buring en Jaap Boorsma Aanleiding voor het onderzoek De aanvankelijke

Nadere informatie

WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf

WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf In vet en genummerd van A tot en met F: Aspecten Daar onder per aspect genummerd in cijfers: Indicatoren Een flink aantal indicatoren

Nadere informatie

OBS Koningin Beatrix JAARVERSLAG. Schooljaar 2013-2014

OBS Koningin Beatrix JAARVERSLAG. Schooljaar 2013-2014 OBS Koningin Beatrix JAARVERSLAG Schooljaar 2013-2014 Jacqueline de Fouw Buren, 15 september 2014 Inleiding In dit verslag van obs Koningin Beatrix geef ik weer welke activiteiten zijn ondernomen in het

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Voorwoord. De planperiode van 2011-2014 ligt bijna achter ons en geeft ons reden tot nadenken over de doelen voor de komende vier jaar. Als we terugdenken

Nadere informatie

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Voor- en vroegschoolse educatie Piramide Piramide Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Geeft jonge kinderen de kans zich optimaal te ontwikkelen Biedt houvast en ruimte voor pedagogisch medewerkers,

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Op 23 mei woonden circa 30 ouders het 'Schoolcafe' over andere schooltijden bij. Net als veel andere scholen, oriënteert ook De Schelven zich

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

Algemeen Uitwerking Schoolplan ICT 2011-2015

Algemeen Uitwerking Schoolplan ICT 2011-2015 Algemeen Mei 2014 Evaluatie t/m 2010 De afgelopen jaren heeft de nadruk gelegen op het invoeren van diverse softwarepakketten in de groepen en op het uitvoeren van hetgeen in de ICT leerlijn wordt vermeld.

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

7.1.3 Jaarplan schooljaar 2014-2015:

7.1.3 Jaarplan schooljaar 2014-2015: 7.1.3 Jaarplan 2014-2015: Beleidsvoornemens Domein 1: Kwaliteitszorg Resultaat (Wanneer zijn we tevreden?) Stappen/ Acties Borging (vindplaats & systeem van bewaken en behouden) Wie is verantwoordelijk

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Quickscan reken- en wiskundeonderwijs

Quickscan reken- en wiskundeonderwijs Quickscan reken- en wiskundeonderwijs Gegevens school Naam school Adres school Plaats Telefoon e-mail Datum invulling Ingevuld door Functie invuller directie IB-er RT-er taal/leescoördinator leerkracht

Nadere informatie

Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen op een eenduidige wijze om de doorgaande lijn te bewaken.

Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen op een eenduidige wijze om de doorgaande lijn te bewaken. Ontwikkelingslijn: Planningssysteem Ontwikkelingsveld 1: Leerlingenadministratie Eigenaren: Anja van Manen en Marian Brands Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Leraar basisonderwijs LB

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Leraar basisonderwijs LB FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING Leraar basisonderwijs LB januari 2013 Opdrachtgever Nieuwstraat 23 A 1621 EA Hoorn Auteur Paul Janssen Project 5POBA4560 FUNCTIE INFORMATIE Functienaam Leraar basisonderwijs

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8 Informatiegids Inhoudsopgave: Even voorstellen 5 Waar staan we voor 7 Ons onderwijs 7 Boeiend onderwijs: 8 Kwaliteit bewaken 8 Veiligheid door respect en regels 9 Open voor vernieuwingen 9 Engels en Frans

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK School : Basisschool Den Dijk Plaats : Odiliapeel BRIN-nummer : 05YW Onderzoeksnummer : 95105 Datum schoolbezoek : 23 augustus 2007 Datum vaststelling

Nadere informatie

ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017)

ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017) ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017) 1 1a) Leiderschap / Coachend leiderschap vormgeven vanuit de geformuleerde visie (sbf 1) 7.1 Project SPP: Basiscompetenties

Nadere informatie

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Een mediawijze leerling heeft alle competenties in huis die nodig zijn om

Nadere informatie

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte)

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte) VACATURE Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte) Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire (EOZ) biedt zorg en begeleiding

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

JAARPLAN Nutsschool Hertogin Johanna

JAARPLAN Nutsschool Hertogin Johanna Nutsschool Hertogin Johanna Locatie V. 5342 AJ Oss Vianenstraat 106 Telefoon: (0412)622217 henk.vdven@nhj-oss.nl http://www.nhj-v.nl JAARPLAN Nutsschool Hertogin Johanna Locatie V 2013-2014 2013-2014 Opbrengstgericht

Nadere informatie

omm Jaargang 8.02 december 2005

omm Jaargang 8.02 december 2005 omm Jaargang 8.02 december 2005 Nieuwe computers... 1 Begroting... 2 Nieuwe beleidsplan... 2 QLICT... 2 Schoolservicedienst... 2 Bijeenkomst ICT-ers in Toldijk... 3 De klantenmiddag van QLICT... 3 Congres

Nadere informatie