INNOVATIEPROGRAMMA VEILIGHEID ANALYSE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INNOVATIEPROGRAMMA VEILIGHEID ANALYSE"

Transcriptie

1 INNOVATIEPROGRAMMA VEILIGHEID ANALYSE 1

2 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE INLEIDING Aanleiding Achtergrond Doelstelling Afbakening Vraagstelling Structuur rapport OVERZICHT EN INTEGRALE SAMENHANG INITIATIEVEN Algemeen Internationale initiatieven Nationale initiatieven Positie van het innovatieprogramma veiligheid Subconclusies ANALYSE VAN DE VRAAG Algemeen Internationale ontwikkelingen Nationale ontwikkelingen Defensie BZK Justitie Sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen Gemeenschappelijke gebieden Subconclusies ANALYSE VAN HET AANBOD Algemeen Sterke Nederlandse veiligheidsclusters Sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen Subconclusies CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Inleiding Conclusies Behoeften Conclusies Vraag Match vraag en aanbod Aanbevelingen

3 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding In het kader van het project Nederland Ondernemend Innovatieland (NOI) start het kabinet met maatschapschappelijke innovatieprogramma s op het terrein van water, veiligheid, zorg en energie. Deze programma s moeten bijdragen aan oplossingen voor belangrijke maatschappelijke vraagstukken. In de maatschappelijke innovatieprogramma s staat de inzet van kennis, innovatie en ondernemerschap voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken centraal. De programma s worden ontwikkeld via een procedure die moet leiden tot een interdepartementale, samenhangende beleidsinzet. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Defensie hebben budget toegewezen gekregen voor het opzetten van maatschappelijke innovatieprogramma s. Deze ministeries hebben besloten om, met het ministerie van Economische Zaken, de krachten te bundelen en één gemeenschappelijk innovatieprogramma Veiligheid op te zetten. Hiertoe is de afgelopen weken een probleemanalyse Innovatie binnen veiligheid opgesteld. De interdepartementale samenwerking bij het opstellen van de analyse is een belangrijk voertuig gebleken voor het verdere succes bij de uitvoering van het innovatieprogramma. 1.2 Achtergrond Veiligheid is een begrip dat zowel in de eigenlijke definitie als in de context een zeer breed gebied en meerdere beleidsterreinen beslaat. Waar voor het ministerie van Binnenlandse Zaken de fysieke of openbare veiligheid en openbare orde relevant zijn, kunnen voor het ministerie van Justitie de preventie en bestrijding van criminaliteit en voor het ministerie van Defensie de nationale en internationale veiligheid genoemd worden. Veiligheid is randvoorwaardelijk voor een samenleving waarin mensen zich vertrouwd, vrij en verbonden voelen. De borging van veiligheid behoort daarmee tot de kerntaak van de overheid en is op verschillende niveaus bepalend voor (de vorming van) het overheidsbeleid. Dit beleid richt zich in de uitvoering vooral op het voorkomen van maatschappelijke ontwrichting door: a. het reduceren van dreigingen (aantasting internationale vrede en veiligheid, massavernietigingswapens, terrorisme, (georganiseerde) criminaliteit, sociaal economische dreiging en natuurlijke dreiging); 3

4 b. het beschermen en verstevigen van voor de samenleving vitale belangen zoals territoriale, individuele, economische en ecologische veiligheid en sociale en politieke stabiliteit. De verschillende deelaspecten van veiligheid zijn weliswaar goed te onderscheiden, maar minder goed te scheiden. Dat komt tevens naar voren in de uitvoering van het overheidsbeleid op dit gebied waarbij vooral de genoemde ministeries op verschillende niveaus zowel in de beleidsbepaling als beleidsuitvoering diverse samenwerkings- en overlegvormen kennen. Genoemde gemeenschappelijkheid betreft het gebied van de maatschappelijke veiligheid waarbinnen de bescherming tegen criminaliteit en overlast, crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandveiligheid, ongevallen, terrorismebestrijding en radicalisering kunnen worden onderscheiden. Zowel recente als minder recente ontwikkelingen die bedreigend zijn (geweest) voor de fysieke (openbare) veiligheid of sociale veiligheid in brede zin (zoals de actuele klimaatproblematiek, radicalisering, terrorisme, cybercrime en georganiseerde criminaliteit) hebben maatschappelijke veiligheid (zowel nationaal als internationaal) hoog op de politieke agenda gezet. Het beroep op veiligheidsorganisaties om meer veiligheid te genereren, kan niet alleen meer met opschaling en uitbreiding van klassieke oplossingen en technologieën worden ingevuld. Steeds meer geavanceerde methoden en technieken vragen om innovatieve oplossingen om de effectiviteit van veiligheidsorganisaties (zoals politie, brandweer, veiligheids- en informatiediensten) te vergroten en Nederland weerbaarder te maken tegen onder andere terrorisme, criminaliteit en rampen. De onderwerpen innovatie en maatschappelijke veiligheid zijn dan ook onderdeel van de pijlers 1 (een actieve internationale en Europese rol), 2 (een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie), 4 (sociale samenhang) en 5 (veiligheid, stabiliteit en respect) van het beleidsprogramma van het Kabinet Balkenende IV. In pijler 1 staat aangegeven dat de krachten gebundeld moeten worden voor vrede, veiligheid en ontwikkeling. De belangrijkste doelstellingen (voor veiligheid) die hierbij worden genoemd, zijn: 1. Een moderne krijgsmacht die wereldwijd maatwerk kan leveren in grotere en kleinere crisisbeheersingsoperaties en bij het opbouwen van veiligheidsorganisaties in landen die we daarin willen ondersteunen. Modernisering van en investering in onze krijgsmacht heeft tot doel ook in de toekomst maatwerk te kunnen blijven leveren. 2. Samenhang en effectiviteit van het veiligheids- en ontwikkelingsbeleid vergroten. Om internationale conflicten voor te zijn of op te lossen combineert Nederland steeds vaker middelen en instrumenten die elkaar versterken. Nederland hanteert de zogenaamde 3Dbenadering van Diplomacy, Defense en Development. Het kabinet wil in de komende 4

5 jaren dit geïntegreerde veiligheids- en ontwikkelingsbeleid verder uitbouwen en daarvoor meer partners zoeken. Binnen pijler 2 staat dat door de ministeries van Binnenlandse Zaken, Justitie en Defensie een gezamenlijk innovatieprogramma Veiligheid wordt ontwikkeld. In de hiernavolgende analyse wordt de basis voor het innovatieprogramma verder uitgewerkt. In Pijler 4 zet het kabinet zich in voor een samenleving waarin mensen kunnen meedoen en worden gewaardeerd om wie ze zijn en niet om wat ze zijn. Sociale samenhang is het cement van de samenleving. Verbetering van de wijken is één van de speerpunten. Daar is een duidelijke relatie te leggen met (wijk)veiligheid. De belangrijkste doelstellingen/activiteiten uit pijler 5 van het beleidsprogramma zijn: 1. Door gerichte maatregelen bevorderen van een respectvolle omgang van mensen met elkaar en van fatsoen in het maatschappelijk verkeer; Hierbij staat aangegeven dat agressie tegen werknemers met een publieke taak moet worden aangepakt. 2. Aanpak van agressie, geweld, diefstal en criminaliteit tegen ondernemingen; Het kabinet werkt toe naar een reductie van de criminaliteit en de overlast van tenminste 25% in 2010 ten opzichte van Door het kabinet zullen privacybelemmeringen worden aangepakt voor betrokken beroepsgroepen en onderzoek naar de ontwikkeling van preventieprogramma s gestimuleerd. Daarnaast zal het ophelderingspercentage in 2010 met 15% zijn verhoogd minder gestolen fietsen in 2010 ten opzichte van 2006; Dit vraagt om extra preventieve maatregelen, zoals meer en veilige stallingmogelijkheden, benutting van het landelijk e registratiesysteem van gestolen fietsen en technische beschermingsmethoden ( tags ). 4. Identiteitsvaststelling, technologie en informatie-uitwisseling; Een eenduidige vaststelling van de identiteit van personen in de justitiële keten is van groot belang. Belangrijke voorwaarde daarvoor is de echtheid en controleerbaarheid van de gegevens op documenten. Hiervoor wordt ook het vingerafdrukkensysteem van de politie gebruikt. 5. Het tegengaan van radicalisering; Niet alleen voor het tegengaan van radicalisering, maar ook uit het oogpunt van terrorismebestrijding is een effectief systeem van monitoring en surveillance op het internet en een goed functionerend meldpunt cybercrime van belang. 6. Versterken verdediging tegen catastrofaal terrorisme; Een aanslag in Nederland met behulp van chemische, biologische, radiologische of nucleaire (CBRN) middelen kan grote effect hebben. In de bescherming hiertegen is een inhaalslag noodzakelijk, gegeven de taxatie van de kans op een dergelijke aanslag. Dat vergt preventieve maatregelen ter fysieke beveiliging. 5

6 7. Samenwerkingsverbanden binnen de organisatie van de veiligheid worden versterkt met betrokkenheid van de burger; Op specifieke terreinen is versterking van de capaciteit en kwaliteit nodig (zoals bijv. cybercrime, financieel-economische criminaliteit en georganiseerde misdaad); er zal meer personeel worden opgeleid. 1.3 Doelstelling Ontwikkel een innovatieprogramma op het gebied van maatschappelijke veiligheid waarmee tegelijkertijd concrete problemen binnen dit gebied worden opgelost en de concurrentiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven wordt versterkt. 1.4 Afbakening Het te ontwikkelen innovatieprogramma richt zich op het gebied van maatschappelijke veiligheid: de bescherming tegen criminaliteit en overlast, crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandveiligheid, ongevallen, terrorismebestrijding en radicalisering. De beheersing van crises die het gevolg zijn van milieurampen, overstromingen en vliegrampen vallen binnen de afbakening van het programma. Thema s als externe veiligheid (bescherming van de territoriale integriteit van het Nederlandse grondgebied tegen externe veiligheidsbedreigingen), beveiliging tegen watersnood en vliegveiligheid vallen echter buiten de afbakening van het programma. De reden hiervoor is tweeledig. Enerzijds is veiligheid een dermate breed begrip dat afbakening noodzakelijk is. Om daarbij een werkbare situatie te houden, is ervoor gekozen om aan te sluiten bij de bij de trekkende departementen gangbare opvattingen wat veiligheid wel en niet behelst. Deze afbakening sluit naadloos aan bij de definitie van Maatschappelijke Veiligheid zoals gehanteerd bij de vraaggestuurde onderzoeksprogrammering TNO en GTI s 1. Deze definitie is ook breed bekend en geaccepteerd. Veiligheid in deze zin begrepen, biedt in veel gevallen ook voldoende aanknopingspunten voor anderen om aan te sluiten. In die zin, heeft deze definitie zich als werkbaar in de praktijk bewezen. 1 Naar aanleiding van het rapport van de commissie Wijffels wordt sinds vorig jaar rijksbreed gewerkt aan de invoering van vraaggestuurde programmering van het onderzoek bij TNO en de GTI s. In 2010 zal deze vraagsturing volledig functioneren. De programma s worden ontwikkeld binnen een aantal brede, veelal departementsoverstijgende, maatschappelijke thema s. In de periode wordt gaandeweg een verdeling van budget per thema, mede op basis van het daarin lopende onderzoek bepaald. Voor elk thema is een regievoerend departement aangewezen. Het ministerie van Defensie is regievoerder voor het thema Defensie. Het ministerie van Economische Zaken is regievoerder voor het thema Duurzame Hoogwaardige Systemen, Processen en Materialen en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor Maatschappelijke Veiligheid. Deze drie thema s hebben een directe relatie met innovaties die relevant zijn voor de veiligheidsmarkt. 6

7 Anderzijds is het zo dat de uitgesloten veiligheid niet geheel uit het oog wordt verloren. Ook hier is verwijzing naar de vraaggestuurde onderzoeksprogrammering TNO en GTI s zinvol. Daar zijn naast Maatschappelijke Veiligheid nog 11 andere maatschappelijk relevante thema s benoemd. Door tussen de thema s duidelijk te maken wat wél en niet wordt opgepakt, wordt bewaakt dat er geen dubbel onderzoek wordt uitgevoerd noch belangrijke kennisopbouw niet plaats vindt. Een dergelijke interactie tussen de verschillende innovatieprogramma s wordt ook binnen pijler II mogelijk geacht. De conclusie is dan ook dat de afbakening als hiervoor bedoeld nodig is om een werkbare situatie te krijgen waarbij de afbakening niet hoeft te betekenen dat kansen worden gemist of mogelijkheden over het hoofd worden gezien. Afstemming en coördinatie in het werkprogramma van de interdepartementale directie Kennis en Innovatie is daarbij een extra waarborg. 1.5 Vraagstelling Hoofdvraag: Welke voor het gebied van maatschappelijke veiligheid relevante technologie/kennisgebieden moeten in het innovatieprogramma veiligheid worden geadresseerd om zowel tot een oplossing van concrete problemen betreffende maatschappelijke veiligheid te komen en tegelijkertijd daarmee het innovatieve vermogen van de Nederlandse kenniseconomie en industrie te benutten en te versterken. Deelvragen: Op welke aandachtgebieden binnen het gebied maatschappelijke veiligheid moet het innovatieprogramma zich richten (vraag)?; Welke technologieën spelen een rol binnen deze aandachtsgebieden (vraag)?; Op welke van deze technologiegebieden hebben Nederlandse bedrijven en kennisinstituten internationaal gezien een leidende positie (aanbod)?; Welke technologieclusters zijn het meest interessant voor het innovatieprogramma maatschappelijke veiligheid (matchen van vraag en aanbod)?. 1.6 Structuur rapport Het rapport is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 is allereerst een overzicht gegeven van allerlei ontwikkelingen en initiatieven die gaande zijn op het gebied van veiligheid en (technologische) innovatie. De initiatieven zijn niet uitputtend beschreven noch bestaat de pretentie volledig te willen zijn. Niettemin geeft het overzicht een goed beeld van de context voor het innovatieprogramma veiligheid. Zowel nationaal als internationaal is er veel in 7

8 beweging zelfs in de beperkte definitie van veiligheid en er sprake van enige uniformiteit in aanpak. In hoofdstuk 3 is een analyse van de vraag gegeven. Dit is voor het innovatieprogramma veiligheid zeer relevant. Wat we hier namelijk hebben beschreven, is welke veiligheidsthema s momenteel spelen op zowel nationaal als internationaal (Europees) niveau. Dit is nodig om te kunnen bepalen welke onderwerpen zich lenen voor gemeenschappelijke programmering. Onze redenering is namelijk dat we alleen gemeenschappelijke programma s kunnen uitvoeren met de drie primair bij het innovatieprogramma veiligheid betrokken departementen als er voldoende common ground bestaat. Hoofdstuk 3 eindigt dan ook met een overzicht van de common ground. Die common ground is bovendien rechtstreeks te koppelen aan de maatschappelijke (veiligheid) behoefte. Vervolgens is in hoofdstuk 4 beschreven welke (potentiële) sterktes Nederland kent op het gebied van veiligheid. Daarbij is zowel gekeken naar sterktes bij het Nederlandse bedrijfsleven als bij de Nederlandse kennisinstellingen. Dit overzicht is noodzakelijk om richting te geven aan het programma uit oogpunt van (potentiële) innovatiekracht. Het is namelijk illusoir innovatie te verwachten bij bedrijven en kennisinstellingen waar die innovatiekracht niet tenminste in potentie aanwezig is. De analyse eindigt met hoofdstuk 5 waarin de match tussen vraag en aanbod wordt gemaakt en waarin de aanbevelingen staan. 8

9 2. OVERZICHT EN INTEGRALE SAMENHANG INITIATIEVEN 2.1 Algemeen Er is een groot aantal initiatieven dat een raakvlak heeft met veiligheid, technologie en technologieontwikkeling. Relevante initiatieven zijn ondermeer: 1. het Europese Zevende Kaderprogramma (KP7); 2. De arena Maatschappelijke Veiligheid;Het Innovatieplatform Technologie en Criminaliteitsbestrijding; 4. Het samenwerkingsinitiatief tussen BZK en Defensie ( Intensivering Civiel-Militaire Samenwerking (ICMS) ); 5. De Arena Defensie; 6. De Defensie Industrie Strategie (DIS); 7. Het Programma Informatievoorziening Strafrechtsketen (PROGIS) van Justitie; 8. Het vraaggestuurde onderzoeksprogramma TNO en GTI s; 9. Innovatieprogramma s op sleutelgebieden. Het is van belang om een goed inzicht te hebben in deze initiatieven en te bepalen waar en met welke stakeholders afstemming van belang is. Deze initiatieven zijn immers complementair aan en bepalen de positie van het innovatieprogramma. Hieronder wordt verder ingegaan op deze initiatieven. 2.2 Internationale initiatieven 1. Security is een nieuw thema in het 7 e Kaderprogramma dat in 2007 van start is gegaan. Het European Security Research Program (ESRP) loopt tot 2013 en in totaal is een budget beschikbaar van 1,4 miljard Euro. Dit budget is bedoeld voor (mede) financiering van onderzoek door internationale consortia van bedrijven en kennisinstellingen. Het onderzoek is transnationaal en beoogt aanvullend te zijn op nationale onderzoeksprogramma s op het gebied van veiligheid. Nationale onderzoeksprogramma s zijn weliswaar niet noodzakelijk als voorwaarde maar worden door de Europese Commissie wel wenselijk beschouwd. 2. Naast het ESRP dat specifiek is gericht op R&D kent de Europese Commissie nog een aantal andere stimuleringsprogramma s op het gebied van veiligheid. Hoewel deze programma s niet specifiek gericht zijn op innovatie is er veelal een technologiecomponent en is er daarnaast veel aandacht voor inter-europese uitwisseling van gegevens en koppeling van systemen. In deze programma s is er verder veel aandacht voor operationele samenwerking van veiligheidsdiensten waarbij training en opleiding belangrijke elementen vormen. Deze elementen sluiten aan op innovatieve 9

10 ontwikkelingen op het gebied van command & control, simulatie, serious gaming, etc. Deze Europese stimuleringsprogramma s zijn onder meer 2 : Prevention of and fight against crime, Prevention, preparedness against terrorism and other crime, Criminal Justice en Civil Protection Financial instrument. 2.3 Nationale initiatieven 3. De Arena Maatschappelijke Veiligheid. BZK is regievoerder voor de Arena Maatschappelijke Veiligheid in het kader van vraagsturing TNO en GTI s (advies commissie Wijffels) dat tevens de opmaat is voor een nationaal onderzoeksprogramma Veiligheid. Bij de keuze van onderzoeksthema s is ook aangesloten bij de onderzoeksthema s uit het Europese onderzoeksprogramma: (zie hierboven bij het European Security Research Program in het Zevende Kaderprogramma); 4. Het Innovatieplatform Technologie en Criminaliteitsbestrijding. Dit platform is een samenwerkingsverband van o.a. de ministeries van BZK, Justitie, politie en Openbaar Ministerie en richt zicht op het gebruik van technologieën binnen de opsporing; 5. Het Samenwerkingsinitiatief tussen BZK en Defensie ( Intensivering Civiel-Militaire Samenwerking (ICMS) ). In het kader van ICMS hebben de ministeries van Defensie en BZK hebben de mogelijkheden voor samenwerking op verschillende deelgebieden onderzocht en uitgewerkt in een gezamenlijk plan van aanpak; 6. De Arena Defensie. Binnen de Arena Defensie zijn kennisnetwerken rondom de belangrijke kennis- en/of technologiegebieden geïdentificeerd. Bedrijven en kennisinstellingen worden uitgenodigd aan de kennisnetwerken deel te nemen; 7. De Defensie Industrie Strategie (DIS). In de DIS worden technologiegebieden vermeld waarop de Nederlandse DGI kan excelleren en zo haar positie op de Europese markt kan versterken. Een excellente Nederlandse DGI is van belang voor Defensie als smart user en smart buyer van materieel, en voor het stimuleren van een innovatieve economie. De Nederlandse DGI vormt een onderdeel van de Europese Defensie Technologische en Industriële Basis (DTIB). Een gezonde Europese DTIB is van belang voor het vervullen van de (toekomstige) behoefte aan betaalbaar defensiematerieel en voor een gelijkwaardige trans-atlantische samenwerking. In de DIS wordt vermeld welke mogelijkheden de ministeries van Defensie en van Economische Zaken hebben om de Nederlandse DGI te versterken en internationaal te positioneren. Naar aanleiding van discussies tussen Defensie en Economische Zaken over het afschaffen van het 2 zie 10

11 CODEMA instrument heeft EZ het voorstel gedaan om samen met Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Justitie de mogelijkheden voor het opzetten van een innovatieprogramma op het gebied van veiligheid te onderzoeken. In dit innovatieprogramma dient expliciet verband gelegd te worden tussen de sterkten en kansen van de Nederlandse DGI, vooral de prioritaire technologiegebieden, en de technologische behoeften voor Defensie en veiligheid. 8. Het Programma Informatievoorziening in de strafrechtsketen (PROGIS) heeft tot doel met strafrechtelijke handhaving de juiste persoon te treffen, de werkelijke dader. Administratieve persoonsverwisselingen en a fortiori identiteitsfraude dienen te worden voorkomen. Om dat te bereiken is het noodzakelijk de identiteit van verdachten en veroordeelden zo goed mogelijk vast te stellen. Daartoe wordt gebruik gemaakt van technische apparatuur om identiteitsdocumenten te controleren en op ruimere schaal dan tot dusver ook van foto s en vingerafdrukken. 9. Het vraaggestuurde onderzoeksprogramma TNO en GTI s. Dit is een interdepartementaal programma waar thema gewijs richting wordt gegeven aan de onderzoeksprogramma s bij TNO en de grote technologische instituten. De thema s wortelen in maatschappelijke behoeften/problemen. Tussen de verschillende thema s waar verschillende departementen als regievoerder verantwoordelijk voor zijn, vindt afstemming plaats. 10. Innovatieprogramma s op sleutelgebieden. Dit is een interdepartementaal programma waar thema gewijs richting wordt gegeven aan de onderzoeksprogramma s bij TNO en de grote technologische instituten. De thema s wortelen in maatschappelijke behoeften/problemen. Tussen de arena s waar Defensie en BZK regievoerder van zijn maar ook met de arena van het thema hoogwaardige systemen en materialen waar Economische Zaken regie voert, vindt concrete afstemming plaats voor de programmering. Interdepartementaal overleg met alle regievoerende ministeries, borgt eenheid in aansturing op de onderzoeksprogrammering bij TNO. 2.4 Positie van het innovatieprogramma veiligheid Het onderkennen en benutten van kansen binnen de te inventariseren technologiegebieden kan alleen als krachten worden gebundeld en informatie snel en effectief wordt uitgewisseld. Het gezamenlijk optrekken van Defensie, EZ, BZK en Justitie, de kennisinstituten en de industrie en het gezamenlijk opstellen van een roadmap is daarbij essentieel. Deze roadmap gaat uit van de behoeften van Defensie, EZ, BZK en Justitie. Van daaruit wordt door kennisinstituten en de industrie een visie gegeven hoe in de behoefte kan worden voorzien en welke (inter)nationale 11

12 onderzoeks-, ontwikkelings- en productietrajecten daartoe doorlopen moeten worden. Door Defensie, EZ, BZK en justitie dient aan de hand daarvan uiteengezet te worden met welke instrumenten en financieringsarrangementen het traject of delen daarvan ondersteund worden, en hoe de eventuele risico s afgedekt kunnen worden. De roadmap dient tevens een visie te bevatten op de wijze waarop de internationale markt kan worden betreden. De overheid zal daar waar mogelijk bijdragen aan het vergaren van informatie ten behoeve van het maken van een verwachting van deze internationale markt. De kennisarena s kunnen worden gebruikt als overlegstructuur waarin deze gezamenlijke roadmap wordt opgesteld. Zo ontstaan integrale visies en initiatieven tot samenwerking die de investeringen van overheidspartijen, kennisinstellingen en bedrijven effectiever richten op het benutten van de sterkten van de Nederlandse industrie, zowel voor de invulling van behoeften van Defensie, EZ, BZK en Justitie, als voor de (internationale) kansen op de veiligheidsmarkt door nieuwe toepassingen te ontwikkelen. Hieronder is in een diagram de positie van het innovatieprogramma veiligheid aangegeven. De initiatieven vanuit de Arena's Maatschappelijke veiligheid en Defensie en het gedachtegoed vastgelegd in de DIS en PROGIS voeden de basis van het innovatieprogramma veiligheid. De betrokkenheid van het bedrijfsleven/industrie en de kennisinstituten moet in de structuren van genoemde arena's (subarena's, kennisnetwerken) geborgd zijn en zal expliciet worden bij de realisatie van het innovatieprogramma en de toepassingen. ROADMAP Arena Maatschappelijke Veiligheid Arena Defensie Innovatie- Programma Veiligheid Kennis / Technologie Toepassingen Defensie Justitie BZK PROGIS Industrie en instituten 12

13 2.5 Subconclusies Er lopen zowel nationaal als internationaal veel initiatieven die rechtstreeks betekenis hebben voor veiligheid. Deze initiatieven zijn complementair aan en bepalen de positie van het innovatieprogramma. In de verschillende initiatieven is ook veel gemeenschappelijkheid te ontdekken zowel qua aanpak als qua inhoud. Sterker: er blijken in de praktijk al veel verbanden te zijn gelegd, zowel op het gebied van beleid als op het gebied van kennisinstellingen, uitvoerende organisaties als bij het bedrijfsleven. Veiligheid is een belangrijke katalysator voor verschillende initiatieven en samenwerking tussen partijen. Er ligt op dit gebied veel synergetische groeipotentie. 13

14 3. ANALYSE VAN DE VRAAG 3.1 Algemeen In dit hoofdstuk staat de vraag centraal. Onder vraag moet worden verstaan de dominante problemen en thema s op het gebied van veiligheid en de daarbij betrokken partijen. Dit hoofdstuk geeft een goed overzicht waar de relevante vraagstukken liggen die door het innovatieprogramma (deels) opgelost kunnen worden. Het oplossen van knelpunten en problemen door innovatie, brengt verbetering aan in de veiligheidssituatie in Nederland. Daarmee draagt het innovatieprogramma rechtstreeks bij aan het helpen verwezenlijken van veiligheidsdoelstellingen van het kabinet. Hoewel de internationale ontwikkelingen van belang zijn om te zien wat de dominante thema s zijn binnen Europa, zijn voor het nationale innovatieprogramma veiligheid vooral de ontwikkelingen op het beleidsterrein van de departementen Justitie, Defensie en BZK van belang. Een overzicht van die terreinen en daarna de vergelijking ervan, moeten inzicht geven in wat ons bindt en wat niet. Wat ons bindt, bepaalt de zogenaamde common ground waar succesvolle samenwerking en gemeenschappelijke programmering mogelijk is. Dit hoofdstuk eindigt dan ook met de omschrijving van de common ground. Er is daarbij wel een kanttekening. In de intensieve gesprekken die plaatsvinden tussen de departementen, blijkt dat er soms voor verschillende initiatieven gelijke woorden bestaan maar andersom is ook het geval. Het Defensie Network Enabled Capabilities blijkt bijvoorbeeld een civiele tegenvoeter te kennen: Informatie Gestuurd Optreden. Het conceptuele denken dat ten grondslag ligt aan beiden, is soortgelijk. Tegelijkertijd liggen er wel inhoudelijke nuances in de uitvoering en toepassing. Dus als er in het onderstaande begrippen worden gehanteerd die niet overeen komen, is daarmee nog niet gezegd dat er geen inhoudelijke overeenkomsten zijn. In de (toekomstige) samenwerking zal ook worden getracht te komen tot een gemeenschappelijk begrippenkader. In tussentijd zullen voorbeelden gemeenschappelijkheid achter verschillende begrippen moeten verduidelijken. 3.2 Internationale ontwikkelingen In Europa is het 7 e kaderprogramma van start gegaan met voor het eerst ook veiligheid als één van de aandachtsgebieden. De opzet van het European Security Research Programme (ESRP) is op advies van de European Security Research Advisory Board (ESRAB) ook vraaggestuurd ingericht ( Meeting the challenge: the European Security Research Agenda (ESRAB rapport oktober 2006)). 14

15 Voor de opzet van het programma is uitgegaan van zogenaamde missies ( missions ) die voor de uitvoering bepaalde kunde ( capabilities ) vereisen. En vanuit de kennis wat je moet kunnen om je missie goed uit te voeren, volgt de behoefte aan technologie en innovatie. En gezamenlijk geeft het voorgaande richting aan de vulling van het programma. ESRAB heeft geadviseerd om voor veiligheid vier missiegebieden te definiëren: - bescherming tegen terrorisme en georganiseerde misdaad - grensbewaking - bescherming van kritische/vitale infrastructuur - herstel van veiligheid in geval van crises Een voorbeeld ter illustratie hoe het werkt: Voor het goed kunnen uitvoeren van grensbewaking (missie) is het gewenst dat je op afstand al kunt zien wat er op je afkomt. Er is dan bijvoorbeeld behoefte aan detectie op afstand van containerschepen (kunde). Technologieën die hierbij behulp zouden kunnen zijn: sensoren en RFID. Voor de komende jaren wordt binnen het ESRP onderzoek en ontwikkeling voorzien op het gebied van onder andere toegepast forensisch onderzoek, detectiesystemen (zowel gedrag als goederen), crisismanagement en multidisciplinair optreden en verbetering van uitrusting en materieel van de First responder. Initiatieven waar Nederland naar verwachting zowel veel aan heeft als aan kan bijdragen, hangen samen met simulatoren, serious gaming en network enabled capabilities op het gebied van crisisbeheersing en gedrags- en persoonsherkenning en identificatie en versterking van het optreden op het plaats delict voor het verbeteren van de opsporing en handhaving. Naast het ESRP dat specifiek is gericht op R&D kent de Europese Commissie nog een aantal andere stimuleringsprogramma s op het gebied van veiligheid. Hoewel deze programma s niet specifiek gericht zijn op innovatie is er veelal een technologiecomponent en is er daarnaast veel aandacht voor inter-europese uitwisseling van gegevens en koppeling van systemen. In deze programma s is er verder veel aandacht voor operationele samenwerking van veiligheidsdiensten waarbij training en opleiding belangrijke elementen vormen. Deze elementen sluiten aan op innovatieve ontwikkelingen op het gebied van command & control, simulatie, serious gaming, etc. Deze Europese stimuleringsprogramma s zijn onder meer 3. - Prevention of and fight against crime 3 zie 15

16 Dit programma, met een budget van EUR 597,6 miljoen voor de periode , richt zich op het verhogen van het niveau van veiligheid door het verkomen en bestrijden van al dan niet georganiseerde criminaliteit (met name terrorisme, mensenhandel, misdrijven tegen kinderen, illegale drugshandel en illegale wapenhandel, corruptie en fraude). - Prevention, preparedness against terrorism and other crime Het programma heeft een budget van EUR 137,4 miljoen voor de periode Het programma ondersteunt de inspanningen van de lidstaten om terroristische aanslagen en andere veiligheidsincidenten te voorkomen, zich hierop voor te bereiden en mensen en kritieke infrastructuur hiertegen te beschermen. Daarnaast heeft het programma tot doel bij te dragen aan onder andere crisisbeheersing, milieu, volksgezondheid in het kader van terrorisme en andere aan veiligheid gerelateerde risico s binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. - Criminal Justice Het programma Criminal Justice heeft voor 2008 een budget toegekend gekregen van EUR 29,8 miljoen. Het totale budget van bedraagt EUR 199 miljoen 4. Het programma heeft onder andere als doel het bevorderen van de justitiële samenwerking om bij te dragen aan de totstandkoming van een Europese rechtsruimte in strafzaken. - Civil Protection Financial instrument Het financieringsinstrument voor civiele bescherming kent een budget van EUR 17,9 miljoen voor 2008 en is gericht op het ondersteunen en aanvullen van de lidstaten in geval van natuur- of door de mens veroorzaakte rampen, daden van terrorisme of technologische, radiologische of milieuongevallen. 3.3 Nationale ontwikkelingen Defensie Trends: Groeiende verwevenheid tussen interne en externe veiligheid. Vrijwel alle bedreigingen van onze samenleving hebben een internationale dimensie. Grote delen van de wereld zijn instabiel. Deze instabiliteit leidt tot tal van problemen die ook ons aangaan. Niet alleen zijn wij van oudsher oprecht begaan met het lot van andere mensen, maar het welvarende Europa ondervindt ook zelf de problemen in de vorm van onbeheersbare migratiestromen en de omvangrijke handel in drugs, wapens en mensen. Vooral zwakke staten vormen een aanwijsbare bron voor dergelijke veiligheidsrisico s. Zo hebben in een maatschappij waar de staat vrijwel afwezig is terroristische organisaties vrij spel. De recente geschiedenis van Afghanistan heeft dat wel bewezen. Mede om 16

17 te voorkomen dat dat land opnieuw een uitvalsbasis voor terroristen wordt, levert Nederland er in Navo-verband een aanzienlijke bijdrage aan de stabilisering en versterking van het gezag. En ook al is in een land de staat aanwezig, dan functioneert zij lang niet altijd in dienst van de bevolking. Ook dit blijft niet zonder gevolgen. Politiek en religieus extremisme vinden hier namelijk een voedingsbodem. Groeiende defensiebijdrage aan veiligheid binnen de landsgrenzen. De samenwerking met civiele autoriteiten voor de nationale veiligheid is de afgelopen jaren sterk geïntensiveerd. De oprichting van de Kustwacht Nederland en de Dienst Speciale Interventie zijn voorbeelden hiervan en ook de Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba verdient vermelding. Niet alleen de omvang, maar ook de aard van de defensiebijdrage aan de nationale veiligheid is veranderd. In aanvulling op de algemene ondersteuning met personeel en materieel stelt Defensie ook hoogwaardige en specialistische capaciteiten beschikbaar. Door de veelvuldige inzet in het buitenland beschikt Defensie over capaciteiten en ervaringen die ook voor nationale inzet relevant zijn, bijvoorbeeld op het gebied van explosievenopruiming of de bestrijding van luchtvaartterrorisme. Daarnaast levert de Koninklijke marechaussee waardevolle bijdragen aan de nationale veiligheid. Het project Intensivering civiel-militaire samenwerking (ICMS) behelst afspraken over capaciteiten die Defensie gegarandeerd binnen vastgestelde termijnen aan civiele autoriteiten beschikbaar stelt. Defensie heeft zich ontwikkeld van een vangnet voor de civiele autoriteiten tot een veiligheidspartner van de politie, de brandweer en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. ICMS toont een alternatieve benadering om de slagkracht van de overheid te vergroten. De afgelopen periode zijn de handen op centraal niveau ineen geslagen. De komende tijd moeten de afspraken in de praktijk worden gebracht en moet de samenwerking ook op decentraal niveau worden verankerd. Civiele vertegenwoordigers in de veiligheidsregio s en de regionale militaire commandanten moeten elkaar snel weten te vinden en samen moeten zij de samenwerking in de dagelijkse bedrijfsvoering gestalte geven. Defensie heeft hiertoe de grenzen van de regionale militaire commando s aangepast aan die van de veiligheidsregio s. Ook zorgt Defensie ervoor dat iedere veiligheidsregio over een vaste militaire adviseur beschikt. Ten slotte neemt Defensie deel aan gezamenlijke oefeningen om de samenwerking verder te verbeteren. Beleidskader Defensie: Het defensiebeleid dient te zijn gestoeld op een gedegen begrip van de ontwikkelingen in onze nationale en internationale omgeving en van hun gevolgen voor de veiligheid van ons land en voor onze belangen en waarden. Dat Nederland een open land is in een wereld die alsmaar kleiner lijkt te worden, vormt daarbij een centraal gegeven. Onze openheid heeft ons onder meer een hoog levenspeil gebracht en wij moeten haar daarom zien te behouden. Onze openheid 4 zie 17

18 maakt ons evenwel ook kwetsbaar. Bedreigingen voor onze veiligheid hebben onmiskenbaar een mondiaal karakter. Juist een open samenleving als de Nederlandse moet in een tijdperk van vergaande mondialisering daarom haar weerbaarheid op peil houden. In het regeerakkoord en het daaropvolgende beleidsprogramma van dit kabinet is tot uitdrukking gebracht welke gevolgen hieruit worden getrokken. Voorop staat dat Nederland in internationaal verband een actieve en constructieve partner wil blijven. De meeste vraagstukken waarmee Nederland wordt geconfronteerd, kunnen immers niet worden opgelost zonder een internationaal georiënteerde aanpak. Dat geldt ook voor onze veiligheid. Ons land draagt bovendien van oudsher de bevordering en de handhaving van de internationale rechtsorde hoog in het vaandel. Het kabinet hecht hieraan groot belang. Nederland investeert uit overtuiging in versterking van de internationale samenwerking en van de internationale rechtsorde en in duurzame ontwikkeling waar armoede heerst. Het motto van dit kabinet - samen leven, samen werken - reikt nadrukkelijk over de landsgrenzen heen. Zonder de actieve betrokkenheid van landen als Nederland bij internationale vraagstukken zou de wereld onveiliger en onrechtvaardiger zijn. Wij mogen alleen daarom al niet weglopen voor onze verantwoordelijkheid, ook niet als daarbij aanzienlijke risico s worden gelopen. Deze betrokkenheid - ook die van militaire aard - geeft ons in internationaal verband bovendien recht van spreken. Om uitvoering te geven aan een actief, geïntegreerde buitenlands beleid moet ons land blijven beschikken over een moderne, snel inzetbare en kwalitatief hoogwaardige krijgsmacht. Bovendien levert de krijgsmacht ook binnen de landsgrenzen op tal van manieren een wezenlijke bijdrage aan onze veiligheid. Bij het verder gestalte geven aan de krijgsmacht hebben wij ons terdege rekenschap gegeven van de ontwikkelingen in onze omgeving en van de bij operaties opgedane ervaringen. Deze ontwikkelingen en ervaringen zijn vorig jaar in kaart gebracht in de Actualiseringsbrief ( Nieuw evenwicht, nieuwe ontwikkelingen, van 2 juni 2006, kamerstuk X, nr. 127), mede op grond van gesprekken met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de wetenschap en de cultuur en van de resultaten van een serie werkconferenties. De Adviesraad Internationale Vraagstukken leverde eveneens een waardevolle bijdrage aan de discussie met een advies over de relatie tussen maatschappij en krijgsmacht. Hoofdtaken Defensie: Defensie heeft drie hoofdtaken: 1. De bescherming van het eigen en bondgenootschappelijke grondgebied, inclusief de Nederlandse Antillen en Aruba, zo nodig met alle beschikbare middelen; 2. Een actieve bijdrage aan het geïntegreerde buitenlandse beleid van ons land. Het gaat hierbij om: 18

19 Kwalitatief en technologisch hoogwaardige militaire bijdragen aan internationale operaties in alle delen van het geweldsspectrum, ook in de beginfase van een operatie. Dit betreft: Een bijdrage aan het ambitieniveau van de Navo. In verband hiermee zal de krijgsmacht tevens een continue bijdrage van wisselende omvang leveren aan de NATO Response Force; Een bijdrage aan het ambitieniveau van de Europese Unie. In verband hiermee zal de krijgsmacht tevens een periodieke bijdrage leveren aan de snelle reactiecapaciteiten van de Unie, de EU Battlegroups; Een bijdrage aan de Stand-by High Readiness Brigade (Shirbrig) van de Verenigde Naties; Deelneming gedurende maximaal een jaar aan een operatie in het hogere deel van het geweldsspectrum met een brigade van landstrijdkrachten, twee squadrons jachtvliegtuigen of een maritieme taakgroep; Gelijktijdige deelneming gedurende langere tijd aan maximaal drie operaties in het lagere deel van het geweldsspectrum met taakgroepen van bataljonsgrootte of, bij luchtoperaties en maritieme operaties, equivalenten hiervan; Het optreden bij landoperaties als lead nation op brigadeniveau en, samen met andere landen, op legerkorpsniveau, bij maritieme operaties als lead nation op taakgroepniveau en bij luchtoperaties met bijdragen op gelijkwaardige niveaus als de brigade; De uitvoering van speciale operaties, met inbegrip van evacuatieoperaties en contraterrorisme operaties; Deelneming aan politiemissies, waaronder die van de Europese Gendarmerie-eenheid, met functionarissen en eenheden van het Commando Koninklijke marechaussee en aan kleinschalige missies met een civiel-militair karakter; Beschikbaarstelling van militaire deskundigen ten behoeve van de training en advisering van veiligheidsorganisaties in andere landen; Verlening van internationale noodhulp op verzoek van civiele autoriteiten. 3. Bijdragen binnen de grenzen van het Koninkrijk aan de veiligheid van onze samenleving, onder civiel gezag. Het gaat hierbij in het bijzonder om: De uitvoering van nationale taken, zoals de grensbewaking door het Commando Koninklijke marechaussee en de kustwacht; 19

20 Militaire bijstand bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde evenals de handhaving van de openbare orde en veiligheid, zoals met bijzondere bijstandseenheden en de explosievenopruiming; Militaire bijstand bij de bestrijding van rampen en zware ongevallen. Bij de verdere uitwerking van deze analyse zijn vooral de behoeften voortkomend uit invulling van de tweede en de derde hoofdtaak relevant. Behoeften Defensie: Om succesvol ingezet te kunnen worden, dient het militair vermogen goed aan te sluiten bij de essentiële functionaliteiten die Defensie ambieert te vervullen. Innovatie van het militaire vermogen zal dan ook vooral plaatsvinden naar aanleiding van veranderingen in deze beoogde functionaliteiten. Het ministerie van Defensie heeft deze functionaliteiten vertaald naar de volgende zeven Essentiële Operationele Capaciteiten. vermogens die nodig zijn om ervoor te zorgen dat eenheden tijdig beschikbaar zijn (EOC1); vermogens die nodig zijn om toegang tot gevalideerde inlichtingen te realiseren (EOC2); vermogens die zijn nodig om ontplooibaarheid en mobiliteit te verzekeren (EOC3); vermogens die nodig zijn voor effectieve inzet (EOC4); vermogens die nodig zijn voor een adequate bevelvoering (EOC5); vermogens die nodig zijn voor een goede logistieke ondersteuning (EOC6); en vermogens die nodig zijn om de veiligheid en zelfbescherming te waarborgen (EOC7). De behoeften van Defensie zijn gericht op het versterken van deze capaciteiten. Hieronder worden de voor het innovatieprogramma relevante prioriteiten uit de beleidsbrief Wereldwijd dienstbaar gepresenteerd: Versterking van het optreden in netwerken Modern militair optreden vereist dat uiteenlopende wapensystemen, sensoren en Commandovoering-systemen te land, op zee en in de lucht zodanig met elkaar in verbinding staan dat snel, doeltreffend en met de nodige flexibiliteit kan worden opgetreden. Deze systemen en sensoren vormen gezamenlijk als het ware een netwerk, waarvoor in bondgenootschappelijk verband de aanduiding Network Enabled Capabilities wordt gebruikt. Doordat systemen en sensoren met elkaar in verbinding staan, kan een beter gemeenschappelijk beeld worden opgebouwd van de situatie in een operatiegebied. Ook kan zo bij een gewapend treffen de escalatiedominantie van onze militairen worden gewaarborgd, aangezien in een netwerk snel een gecoördineerd beroep kan worden gedaan op extra middelen. Te denken is bijvoorbeeld aan de ondersteuning van gevechtsvliegtuigen of gevechtshelikopters van eenheden op de grond. Het 20

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Nationale crisisbeheersing en CIMIC Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Van klassieke rampenbestrijding naar moderne crisisbeheersing Interne en externe veiligheid raken verweven

Nadere informatie

Waar ligt de grens? Taakafbakening tussen krijgsmacht en politie

Waar ligt de grens? Taakafbakening tussen krijgsmacht en politie Waar ligt de grens? Taakafbakening tussen krijgsmacht en politie Joris Voorhoeve Het waarborgen van veiligheid is een kerntaak van de overheid. Veiligheid neemt een bijzondere plaats in tussen vrede, vrijheid,

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Nieuwe hoofdstructuur bestuursdepartement per 1 juli 2011

Nieuwe hoofdstructuur bestuursdepartement per 1 juli 2011 Nieuwe hoofdstructuur bestuursdepartement per 1 juli 2011 Nieuwe hoofdstructuur bestuursdepartement per 1 juli 2011 Minister Staatssecretaris Secretaris- Generaal plv Secretaris- Generaal Het nieuwe bestuursdepartement

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5159/02 STUP 4 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep drugshandel Ontwerp-aanbeveling van de Raad over de noodzakelijke

Nadere informatie

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012 Bewustwording Identiteitsfraude (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant 10 oktober 2012 Brigade Limburg Zuid Team Identiteitsfraude Bart van der Pluijm/Joep Stuart Wie zijn wij? Elnt Bart

Nadere informatie

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-eneraal 6;^ Datum DV/CB Inlichtingen mr. M.S. van Eek T 070.4268844 F Uw kenmerk Onderwerp op rapport

Nadere informatie

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Aan Veiligheidsberaad Van DB Veiligheidsberaad Datum 17 september Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Context en aanleiding Tijdens het Veiligheidsberaad

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Wat is de Cyberdreiging in Nederland?

Wat is de Cyberdreiging in Nederland? Wat is de Cyberdreiging in Nederland? Wat is de rol van Defensie? DS/Directie Plannen Kol ir. Hans Folmer Commandant Taskforce Cyber 11 april 2014 Digitale omgeving 2 De veranderende informatiemaatschappij

Nadere informatie

Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid. Opereren in Ketens en Netwerken

Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid. Opereren in Ketens en Netwerken Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid Opereren in Ketens en Netwerken 1 Aanleiding In het kader van Nederland Ondernemend Innovatieland (pijler 2 regeerakkoord) gaat het kabinet kennis en innovatie

Nadere informatie

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Integrale veiligheid Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Inleiding In het integraal veiligheidsbeleid is vastgelegd dat er tweejaarlijks een operationeel integraal veiligheidsprogramma wordt opgesteld. Daar is

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Come home or go global, stupid

Come home or go global, stupid Come home or go global, stupid Een nieuwe toekomst voor de Noord Atlantische Verdragsorganisatie?! Drs. S.N. Mengelberg 1 De NAVO is een puur militaire organisatie! 2 De NAVO is niet langer de hoeksteen

Nadere informatie

Welkom op dit symposium met de pakkende titel Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen.

Welkom op dit symposium met de pakkende titel Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen. Speech Erik Akerboom, Secretaris-generaal Ministerie van Defensie Symposium KVNRO Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen Donderdag 20 november, KMA te Breda Dames en heren, Welkom op dit symposium

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie

Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie ȟȟ Colofon Onderzoek Dit onderzoek is uitgevoerd door: SenterNovem, Innovation Intelligence & Coordination, in samenwerking

Nadere informatie

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Informatie over het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) -1- Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit 3 Bestuurlijke aanpak

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Taken en organisatie Koninklijke Marechaussee (KMar)

1. Inleiding. 2. Taken en organisatie Koninklijke Marechaussee (KMar) 1. Inleiding Tijdens de uitvoering van de departementale takenanalyse, waarvan ik u de resultaten op Prinsjesdag heb aangeboden, is de rol en de positionering van de Koninklijke Marechaussee (KMar) diverse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 243 Wereldwijd dienstbaar Nr. 1 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

CBRN kennis. Hoe bouw je kennis op en vertaal je deze naar de praktijk DEC CBRN. Majoor Gertjan Witteveen

CBRN kennis. Hoe bouw je kennis op en vertaal je deze naar de praktijk DEC CBRN. Majoor Gertjan Witteveen CBRN kennis Hoe bouw je kennis op en vertaal je deze naar de praktijk DEC CBRN Majoor Gertjan Witteveen CBRN kennis bij Defensie Inleiding bij Defensie Een voorbeeld ter illustratie Kennisbenutting bij

Nadere informatie

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport "Follow the Money"

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport Follow the Money 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie

Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie Security First Een verkenning naar Nederlandse kansen voor veiligheid en innovatie ȟȟ Colofon Onderzoek Dit onderzoek is uitgevoerd door: SenterNovem, Innovation Intelligence & Coordination, in samenwerking

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 18 november 2014 Agendanummer : 8 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : drs. J.F.N. Cornelisse : Veiligheid, Vergunningen en Handhaving : Eveline Plomp Voorstel

Nadere informatie

Eindrapportage Sleipnir

Eindrapportage Sleipnir Eindrapportage Sleipnir Een oefening van het Ministerie van EL&I en de paardensector over de uitbraak van Afrikaanse paardenpest In opdracht van Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

HET FENOMEEN TERRORISME

HET FENOMEEN TERRORISME TERRORISME Sinds de 11 september 2001, is het fenomeen terrorisme nog steeds brandend actueel en geniet steeds van een permanente aandacht vanwege de overheden. Hij werd trouwens als prioriteit in het

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 september 2003 (15.09) (OR. en) 11374/1/03 REV 1 LIMITE CRIMORG 53 MIGR 66 ENFOPOL 69

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 september 2003 (15.09) (OR. en) 11374/1/03 REV 1 LIMITE CRIMORG 53 MIGR 66 ENFOPOL 69 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 september 2003 (15.09) (OR. en) PUBLIC 11374/1/03 REV 1 LIMITE CRIMORG 53 MIGR 66 ENFOPOL 69 NOTA van: het voorzitterschap aan: de Multidisciplinaire Groep

Nadere informatie

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut Met ruim 500 professionals en expertise in meer

Nadere informatie

Corporate brochure RIEC-LIEC

Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC 1 De bestrijding van georganiseerde criminaliteit vraagt om een gezamenlijke, integrale overheidsaanpak. Daarbij gaan de bestuursrechtelijke, strafrechtelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 27 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 21 - Telecommunicatie 21 Telecommunicatie Voor media/omroepen, zie bestuurlijke netwerkkaart media Versie april 2012 crisistypen (dreigende) uitval van

Nadere informatie

mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel

mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel mr. A.F. (Sandor) Gaastra - Congres: De toekomst van het Nederlandse Politiebestel (Alleen het gesproken woord geldt) Dames en heren, Toenemende globalisering, digitalisering en de groeiende mobiliteit

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in?

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in? Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting In de 21 ste eeuw is de invloed van ruimtevaartactiviteiten op de wereldgemeenschap, economie, cultuur, milieu, etcetera steeds groter geworden. Ieder land dient

Nadere informatie

Raamconvenant betreffende militaire bijstand en steunverlening tussen de ministers van BZK, Defensie en Justitie

Raamconvenant betreffende militaire bijstand en steunverlening tussen de ministers van BZK, Defensie en Justitie Raamconvenant betreffende militaire bijstand en steunverlening tussen de ministers van BZK, Defensie en Justitie PARTIJEN: 1. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), 2. De minister

Nadere informatie

Datum 6 januari 2016 Onderwerp Gespreksnotitie Nationaal Rapporteur rondetafelgesprek kindermisbruik. Geachte voorzitter,

Datum 6 januari 2016 Onderwerp Gespreksnotitie Nationaal Rapporteur rondetafelgesprek kindermisbruik. Geachte voorzitter, 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. de voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie mevrouw L. Ypma Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt

Nadere informatie

Vervoer gevaarlijke stoffen

Vervoer gevaarlijke stoffen Vervoer gevaarlijke stoffen binnen Defensie Edwin van de Ven Inhoud Defensie Uitzonderingspositie Defensie Voorbereidingen (Gereedstelling) We vertrekken. We doen ons werk. We gaan weer naar huis.. 2 Defensie

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

GOEDGEKEURDE VERSIE. Centrum voor Strategische Defensiestudies Zuid Amerikaanse Defensieraad Unie van Zuid Amerikaanse Naties.

GOEDGEKEURDE VERSIE. Centrum voor Strategische Defensiestudies Zuid Amerikaanse Defensieraad Unie van Zuid Amerikaanse Naties. PRELIMINAIR RAPPORT VAN HET CEED VOOR DE ZUID-AMERIKAANSE DEFENSIERAAD BETREFFENDE REFERENTIETERMEN VOOR DE CONCEPTEN VEILIGHEID EN DEFENSIE IN DE ZUID- AMERIKAANSE REGIO Het (CEED) is een kennisinstantie

Nadere informatie

9798/15 nes/hh 1 DGD 1C

9798/15 nes/hh 1 DGD 1C Raad van de Europese Unie Brussel, 10 juni 2015 (OR. en) 9798/15 JAI 442 COSI 67 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Raad Ontwerpconclusies van de Raad over de vernieuwde interneveiligheidsstrategie

Nadere informatie

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002 Aan de Minister van Economische Zaken Mevrouw A. Jorritsma-Lebbink Postbus 20101 2500 EC Den Haag Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1 Onderwerp Advies departementale

Nadere informatie

Landelijk Team Forensische Opsporing

Landelijk Team Forensische Opsporing Landelijk Team Forensische Opsporing Taak Politie: Politietaak Daadwerkelijke handhaving rechtsorde Hulpverlening Handhaving rechtsorde Toezien op naleving wetten Opsporen van mensen die wetten hebben

Nadere informatie

PUBLIC 8480/10 Interinstitutioneel dossier: 2009/0183 (NLE)

PUBLIC 8480/10 Interinstitutioneel dossier: 2009/0183 (NLE) Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 april 2010 (OR. en) PUBLIC 8480/10 Interinstitutioneel dossier: 2009/0183 (NLE) LIMITE COEST 89 PESC 444 NIS 25 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN

Nadere informatie

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; 07.0003314 De raad van de gemeente Son en Breugel; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; gelet op artikel 1, tweede lid, en artikel

Nadere informatie

Het bevorderen van efficiënt en effectief gebruik van communicatie, informatie en technologie door de veiligheidspartners.

Het bevorderen van efficiënt en effectief gebruik van communicatie, informatie en technologie door de veiligheidspartners. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN VAN DE RAAD houdende benoeming

Nadere informatie

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht Michiel de Weger 2006 Vanfeorcum Inhoud Voorwoord IX Lijst van afkortingen XI Lijst van tabellen XIV 1 Algemene inleiding 1 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG a 1 1 > Retouradres: Postbus 20901, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 16 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

PUBLIC 14277/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA

PUBLIC 14277/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 1 oktober 2010 (11.10) (OR. en) PUBLIC 14277/10 LIMITE GENVAL 12 ENFOPOL 270 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep algemene aangelegenheden,

Nadere informatie

Training samenwerking van veiligheidspartners

Training samenwerking van veiligheidspartners Training samenwerking van veiligheidspartners Effectieve samenwerking tussen veiligheidspartners gaat verder dan samen optreden bij incidenten. Veiligheidspartners vormen samen een sleepnet tegen criminaliteit

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

1. INLEIDING. Pagina 2 van 7

1. INLEIDING. Pagina 2 van 7 Pagina 1 van 7 1. INLEIDING Context Na het verschijnen van het advies van de Commissie Hoekstra over de werking van de Wet Veiligheidsregio s en het Nederlands stelsel van rampenbestrijding en crisisbeheersing

Nadere informatie

Bijstand bij het zoeken en redden van slachtoffers, USAR.NL

Bijstand bij het zoeken en redden van slachtoffers, USAR.NL 6 Datum Onderdeel DGOOV/DR&B/U&B Inlichtingen L. Gaebler T (079) 3304 604 F (079) 3304 630 1 van 6 Aan De regering van Aruba De regering van de Nederlandse Antillen De Commissarissen van de Koningin De

Nadere informatie

Adviesdocument Politie Nederland Deloitte, 11 maart 2011

Adviesdocument Politie Nederland Deloitte, 11 maart 2011 Adviesdocument Politie Nederland Deloitte, 11 maart 2011 Voor het functioneren van onze maatschappij is veiligheid essentieel. De maatschappij verwacht van de politie dat zij in staat is lokale veiligheid

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat.

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat. Gemeentelijke regie bij integrale veiligheid Veel gemeenten hebben moeite met het vervullen van de regierol op het gebied van integrale veiligheid. AEF heeft onderzoek gedaan naar knelpunten bij de invulling

Nadere informatie

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum.

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. De krijgsmacht in verandering Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. Let op: Alleen gesproken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 NOTA van: het Italiaanse voorzitterschap aan: de horizontale Groep drugs nr. vorig doc.: 11051/03 CORDROGUE

Nadere informatie

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/politie/nationale-politie Nationale politie

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/politie/nationale-politie Nationale politie Dit document beschrijft in het kort de organisatie van de nationale politie, en is afkomstig van de website van de rijksoverheid en de politie (augustus 2013). http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/politie/nationale-politie

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon Pauline Eizema T 0031 70 348

Nadere informatie

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep Drugshandel Ontwerp-conclusies van de Raad betreffende de noodzaak

Nadere informatie

Kansen voor topsector HTSM:

Kansen voor topsector HTSM: Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse

Nadere informatie

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Het bedrijfsleven in Nederland is sinds jaar en dag slachtoffer van criminaliteit.

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van de Verordening brandveiligheid

Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van de Verordening brandveiligheid gemeente Eindhoven Dienst Brandweer en Rampenbestrijding Raadsbijlage nummer xa Inboeknummer oxroox64r Beslisdatum Blkw 22 januari 2002 Dossiernummer 204.104 Raadsbijlage Voorstel tot het vaststellen van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting Nr. 186 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon S. Kaasjager T 070-3485230

Nadere informatie

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG Gemeente Tilburg en werkgevers in de (semi)publieke sector 1 Inleiding Ambulancepersoneel, buschauffeurs, medewerkers van zorginstellingen, gemeentes,

Nadere informatie

Datum 19 juni 2015 Onderwerp Motie-Van der Staaij c.s. over het ambitieniveau van de krijgsmacht in de komende jaren (kamerstuk 34 000, nr.

Datum 19 juni 2015 Onderwerp Motie-Van der Staaij c.s. over het ambitieniveau van de krijgsmacht in de komende jaren (kamerstuk 34 000, nr. Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN VAN DE RAAD tot wijziging en verlenging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding 2000 2004 31 117 Bepalingen over de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland

Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland Dynamisch uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018 Projectmatige aanpak prioriteiten Kadernota Integrale Veiligheid Peelland 2015-2018, versie 1-7-2015 Inleiding projectmatige aanpak

Nadere informatie

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Studiedag Integrale Veiligheid in Musea Anton Geurtsen 12 december 2013 Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart D.Bindinga Inspecteur BBLV 1. Introductie

Nadere informatie

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden ü Aanleiding MOED ü Algemene informatie brandweer in de veiligheidsregio ü Inhoud MOED ü Samenvatting uitspraken algemeen bestuur 1. Aanleiding MOED De wereld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid. Opleiding, Training & Simulatie

Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid. Opleiding, Training & Simulatie Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid Opleiding, Training & Simulatie 1 Aanleiding In het kader van Nederland Ondernemend Innovatieland (pijler 2 regeerakkoord) gaat het kabinet kennis en innovatie

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 7.6.2006 COM(2006) 275 definitief Deel I MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN

Nadere informatie

HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA

HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA Blog van Floor Lekkerkerker Van GBA tot DIGID, van identiteitsfraude tot ICT bij de Politie, het blijkt dat de overheid blijft vernieuwen met ICT, ook (juist?) in deze tijden

Nadere informatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie Format werkplan maatschappelijke organisatie Naam organisatie Jongerenvereniging KPJ Limburg 1. Activiteitnaam (en nummer) In Veilige Handen 2. Korte omschrijving De zorg voor een veilige omgeving is essentieel

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Ministerie van Veiligheid en Justitie Ministerie van Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Het Veiligheidsberaad t.a.v. de voorzitter mw. G. Faber Postbus 7010 6801 HA ARNHEM Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013-2014 22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie 33 785 EU-voorstel: Commissiemededeling over de werkzaamheden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 604 Integraal Veiligheidsprogramma Nr. 8 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 30 806 Onbemande vliegtuigen (UAV) Nr. 23 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Minbuza-2014.234720 Bijlage(n) fichedocument

Nadere informatie

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Ministerie van Ministerie van Defensie Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 158 Vragen van het lid

Nadere informatie

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding α Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Postadres: Postbus 16950, 2500 BZ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Oranjebuitensingel

Nadere informatie

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 april 2000 (17.04) (OR. en) 7316/00 LIMITE EUROPOL 4 NOTA van: Europol aan: de Groep Europol nr. vorig doc.: 5845/00 EUROPOL 1 + ADD 1 + ADD 2 + ADD 3 Betreft: Artikel

Nadere informatie

machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD.

machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD. machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD. Prioriteiten en accenten AIVD-onderzoek Onderstaand wordt per aandachtsgebied binnen

Nadere informatie