Een goed rapport! in de kijker. Deze nieuwsbrief vult een reële behoefte in. Veilig internet. Op gelijke voet. Gents portiersreglement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een goed rapport! in de kijker. Deze nieuwsbrief vult een reële behoefte in. Veilig internet. Op gelijke voet. Gents portiersreglement"

Transcriptie

1 24 het veiligheidsbulletin voor de burgemeester - september 2012 in de kijker De straten in Geel, Laakdal en Meerhout kleuren steeds meer fluogeel. Met het verkeersproject Helm Op, Fluo Top! wil de politiezone de verkeersveiligheid voor kinderen vergroten. Alle kinderen uit het kleuter- en basisonderwijs krijgen een sticker telkens ze met helm én fluovestje de schoolpoort binnenkomen, en nog meer leuke verrassingen. Het project, dat al navolging krijgt in het buitenland, scoorde maar liefst 527 likes op Facebook en was daarmee de verdiende (publieks)winnaar van de Belgische Prijs voor Veiligheid en Preventie. Wenst u meer info over het project? Stuur een mailtje naar Veilig internet In een samenleving die steunt op informatie- en communicatietechnologie valt het internet niet meer weg te denken. Het biedt eindeloze mogelijkheden, maar tegelijk is het een kwetsbaar medium dat dagelijks wordt misbruikt. Wat doet uw gemeente om burgers op de risico s te wijzen? Lees meer op pagina 3. Op gelijke voet Diefstalpreventieadviseurs worden soms slachtoffer van hun eigen succes. In sommige gemeenten zijn er zoveel aanvragen voor een huisbezoek, dat ze het niet meer kunnen bolwerken. In Sint-Pieters-Leeuw nemen vrijwilligers een deel van de huisbezoeken over. Hoe pak je zoiets aan? Lees er alles over op pagina 4 en 5. Een goed rapport! Deze nieuwsbrief krijgt prima cijfers van de lezers. Een welgemeend dankuwel! De lezersenquête die we rondstuurden geeft aan dat de opzet van deze nieuwsbrief - informatie over preventieacties verspreiden een reële behoefte invult. Twee lezers op drie gebruikt de informatie uit deze nieuwsbrief als inspiratiebron om hun veiligheidsbeleid uit te tekenen. Slechts vijf procent vindt de inhoud van Besafe niet goed. De hoge appreciatie houdt niet tegen dat we de kwaliteit van deze nieuwsbrief verder willen opdrijven. Daarom vroegen we ook welke onderwerpen u terug wil vinden in de volgende edities. Uit de antwoorden blijkt dat u vooral uitkijkt naar de nieuwe GAS-wetgeving. Hoe zal die eruit zien? Welke speelruimte wordt er gelaten aan de gemeentebesturen? Deze nieuwsbrief vult een reële behoefte in. Gents portiersreglement Als het gaat om veiligheid, zijn camera s vaak een dankbaar hulpmiddel. Een burgemeester kan zelfs een verplichting tot camerabewaking opleggen. In Gent worden camera s onder meer ingezet om racisme tegen te gaan: het zogenaamde portiersreglement verplicht er camerabewaking aan de ingang van clubs. Zie pagina 7. In dezelfde lijn ligt het verzoek om de recente wetgeving omtrent camerabewaking te duiden. Ook valt de vraag op vanuit de kleinere gemeenten om meer preventieprojecten en goede praktijken op hun maat in Besafe op te nemen. Dit zijn tips die onze redactie ter harte neemt. Mocht u nog meer tips hebben, blijven die natuurlijk bijzonder welkom. 1

2 Rookmelders voor kwetsbare groepen Het is al niet eenvoudig om de Belg even te laten nadenken over het brandgevaar in zijn eigen huis. Sommige groepen zijn extra moeilijk te bereiken. Omdat ze de taal niet spreken of, bijvoorbeeld bij jonge gezinnen, omdat ze gewoonweg te weinig tijd hebben. Hasselt is al meer dan tien jaar bezig met brandpreventie. Dat levert soms verrassende ervaring op. Zo blijkt gratis niet altijd het meest efficiënt. Volgens Bert Swijsen, Korpsbevelhebber van de Hasseltse brandweer, hebben sommige groepen een extra duwtje nodig. In 2001 en 2002 boden we bijvoorbeeld rookmelders aan gereduceerde prijzen aan de bevolking aan. In 2007, 2008 en 2009 stonden we op de kerstmarkt, in een stand waar mensen info konden inwinnen over rookmelders en er eentje konden kopen. Dat prijskaartje hing de Hasseltse brandweer bewust aan de rookmelders, omdat ze merkten dat gratis apparaten vaak in de kast terechtkwamen. Informatie en preventie zijn minstens even belangrijk. Dit jaar richten we ons op senioren, een kwetsbare groep. Zo bieden we alle seniorenorganisaties een infomoment aan over brandpreventie en rookmelders. We brachten hen daarvan op de hoogte via de seniorenraad, een maandelijks overleg georganiseerd door de afdeling seniorenwerking van de dienst Welzijn. Die seniorenorganisaties kunnen vervolgens hun eigen kanalen gebruiken om hun leden te informeren. De enquête rond brandpreventie die Binnenlandse Zaken in 2010 liet uitvoeren, liegt er niet om: 75% van de Belgen denkt (bijna) nooit aan brand en slechts 2% denkt aan brandpreventie. We hebben nog veel werk voor de boeg, zegt Hilde Van Der Linden, FOD Binnenlandse Zaken. Daarbij moeten we bijzondere aandacht geven aan de groepen die uit zichzelf niet zo snel de stap naar beveiliging zetten: senioren, nieuwe wijkinwoners, anderstaligen en allochtonen Maar ook jonge huurders en gezinnen met jonge kinderen, behoren tot de meer kwetsbare groepen en hebben wat extra overredingskracht en een specifieke aanpak nodig. Wij dragen ons steentje bij door binnenkort 2000 rookmelders uit te delen aan brandpreventieprojecten die zich richten tot die kwetsbare doelgroepen. Winnaar Belgische Prijs: van klacht naar kracht Dit jaar ging de Belgische Prijs voor Veiligheid en Preventie naar Gent. Met haar project van klacht naar kracht bewijst de stad dat buurtwerking wel degelijk van grote invloed kan zijn op de veiligheid in een gemeente. Lieve Destoop, Dienst Buurtwerk, Gent Wenst u meer info over het project? Stuur dan een mailtje naar In de Gentse Bernadettewijk zorgden jongeren al een hele tijd voor overlast. Ze eisten een deel van een oud schoolpand op en maakten het de culturele werkingen die er gebruik van maakten en buurtbewoners, knap lastig, vertelt Lieve Destoop van de Dienst Buurtwerk. Na een aantal klachten van buurtbewoners nam burgemeester Daniël Termont het heft in handen en organiseerde overleg met alle partijen die een oplossing konden bewerkstelligen. De Dienst Buurtwerk nam de coördinatie op zich. Teamwerk is uiteraard belangrijk, maar in dergelijke conflictsituaties is het vaak beter dat een externe persoon de teams ondersteunt en de zaken weer op gang trekt. Dialoog met respect Om het probleem op te lossen, moest er op verschillende sporen gewerkt worden. Lieve Destoop: Op korte termijn moest het half leegstaande schooltje beter afgesloten worden en de gebruikte delen veiliger gemaakt. Op lange termijn zoeken we naar een betere buurtbestemming voor dit pand. Ook belangrijk is om alle medewerkers uit de verschillende organisaties in de wijk uit hun moedeloosheid te halen en op één lijn te krijgen als het om de aanpak van het probleem gaat. Ten slotte moest het conflict tussen jongeren en bewoners aangepakt worden. Een respectvolle dialoog staat hierbij centraal. Luisteren naar alle betrokken partijen is enorm belangrijk om te weten wat er precies leeft in de wijk. Ook moet je hen wijzen op de kracht die zij zelf hebben om het probleem aan te pakken. We vingen de jongeren maandenlang op en gingen met hen in gesprek. De bewoners hebben we via huisbezoeken persoonlijk aangesproken en aangezet om in plaats aan te klagen, samen iets positiefs te doen voor de wijk, zoals een gezamenlijke opruimactie. Uiteindelijk ligt de sleutel in een combinatie van respectvolle dialogen en positieve actie. 2

3 Veilig omgaan met internet Waar zouden we staan zonder het wereldwijde web? In een samenleving die steunt op informatie- en communicatietechnologie valt het internet niet meer weg te denken. Het biedt eindeloze mogelijkheden, maar tegelijk is het een kwetsbaar medium dat dagelijks wordt misbruikt. Wat doet uw gemeente om burgers op de risico s te wijzen? De hulplijn Clicksafe is bereikbaar via clicksafe.be, op het telefoonnummer of per sms Meer info of vragen over veilig internet? Hilde. Chatten, mailen, pc-banking Internet maakt het leven anno 2012 een stuk makkelijker. Maar ook mensen met minder goede bedoelingen hebben het gemak waarmee gegevens worden gedeeld in de smiezen. Het web is een afspiegeling van de maatschappij, zegt Hilde Van Der Linden (Directie Lokale Integrale Veiligheid, FOD Binnenlandse Zaken). Ook criminaliteit en onveiligheid horen erbij. Omdat we verwachten dat internetgebruik de komende jaren alleen maar zal toenemen en daarmee ook de risico s op cybercrime en misbruik zetten we volop in op preventie. We willen lokale overheden die hun burgers nu reeds willen sensibiliseren actief ondersteunen. Knowhow Binnenlandse Zaken wil op het vlak van e-safety een faciliterende rol spelen naar de lokale preventieactoren in heel het land. Via een nieuwsbrief en een workshop kunnen ze onder andere kennis maken met de huidige knowhow. Want er bestaan inmiddels handige tools om veilig surfen te promoten. Een goed voorbeeld is Child Focus dat niet Tijdens de Week van de Integrale Veiligheid kwam het thema Veilig Internet uitgebreid aan bod. Samen met Child Focus werd een workshop op poten gezet en konden terreinwerkers kennismaken met de brede waaier aan instrumenten spelletjes, lespakketten, posters, een hulplijn, die de organisatie heeft uitgebouwd. Het was vooral onze bedoeling om lokale overheden in contact te brengen met de bestaande informatie, zodat die efficiënt en gericht kan worden ingezet bij de uitwerking van lokale sensibiliseringscampagnes naar de burger, zegt Hilde Van Der Linden. Ook Child Focus toont zich enthousiast. Al sinds 2000, toen de eerste chatboxen opkwamen, houden we campagnes rond veilig internet, legt Nel Broothaerts uit. Ondertussen gaat onze werking een stuk breder dan veilig chatten alleen: we werken volop aan preventie en sensibilisering rond veilig internet- én gsmgebruik. We willen onze kennis met zoveel mogelijk mensen delen, en daar kunnen lokale overheden bij helpen. alleen werkt rond verdwenen kinderen en kinderporno, maar ook jongeren met praktische tips en spelletjes sensibiliseert bij veilig chatten, cyberpesten, seksualiteit en privacy, zonder daarbij hun ouders, leerkrachten en andere begeleiders te vergeten. Naast onze website (meldpunt voor beelden van seksueel misbruik van kinderen), is er ook een portaalsite voor kinderen en jongeren, maar ook ouders, opvoeders, leerkrachten en andere professionelen. Zij vinden er informatie op maat, vertelt Nel Broothaerts (Child Focus). En daarnaast hebben we een clicksafe hulplijn. Wie andere, concrete vragen of problemen heeft rond veilig internetten voor kinderen en jongeren, kan bellen, mailen of sms en. We hebben goed opgeleide consulenten ter beschikking om samen te zoeken naar een oplossing voor mogelijke online-problemen. e-safety in uw gemeente Ook lokale overheden kunnen de tools van Child Focus op verschillende manieren inzetten. Via clicksafe.be kunt u materiaal zoals posters, les- of spelpakketten downloaden of aanvragen waarmee de jeugddienst, scholen of jeugdbewegingen in uw gemeente aan de slag kunnen. Maar we geven ook vormingen voor ouders, zegt Nel Broothaerts. Gemeenten vinden het vaak nuttig om zo n avond voor hun inwoners te organiseren en hen zo te sensibiliseren. Zo kunnen burgers heel makkelijk met ons contact opnemen en eventuele vragen over cyberveiligheid rechtstreeks aan onze medewerkers stellen. Een vermelding van onze sites in de gemeentekrant wordt bijvoorbeeld al door een hoop mensen gelezen. En er zijn ook steden en gemeenten die een link naar clicksafe.be op hun webstek zetten, of een rechtstreekse button naar onze hulplijn. Een heel eenvoudige manier om hun burgers de weg te wijzen naar meer internetveiligheid. 3

4 Vrijwilligers voor diefstalpreventie Diefstalpreventieadviseurs die slachtoffer worden van hun eigen succes? Het bestaat. In sommige gemeenten zijn er zoveel aanvragen voor een huisbezoek, dat ze het niet meer kunnen bolwerken. In Sint-Pieters-Leeuw hebben ze er iets op gevonden. Preventieadviseur Marc De Baeremaeker doet een beroep op vrijwilligers. Die nemen een deel van zijn huisbezoeken van hem over. Hoe pak je zoiets aan? Op gelijke voet Technische feeling, sociale vaardigheden, genoeg tijd, veel goesting en natuurlijk ook een onberispelijk strafblad: vrijwillig diefstalpreventieadviseur worden is niet voor iedereen weggelegd. Raphael Van Obergen voldeed aan alle voorwaarden die Sint-Pieters-Leeuw oplegde. Ik heb mijn hele loopbaan voor de vakbond gewerkt en ik ben een beetje een klusser. Al die jaren heb ik graag mensen geholpen en daar veel plezier aan beleefd. Ik wilde dat ook na mijn pensioen blijven doen. Toen ik in het informatieblad van de gemeente las dat ze vrijwillige preventieadviseurs zochten, heb ik me meteen aangemeld. Intussen ben ik bij een stuk of 25 mensen over de vloer geweest om advies te geven. Het mooie is dat we op gelijke voet staan: ik ben een gewone burger die een medeburger een beetje wijzer maakt. Vijftig per jaar Preventieadviseur Marc De Baeremaeker kreeg een tiental kandidaturen van vrijwilligers binnen. Zelf is hij een oud-militair die in 2005 zijn overplaatsing naar de politiezone Sint-Pieters-Leeuw aanvroeg. Als burger kon hij daar meer tijd steken in diefstalpreventieadvies dan zijn voorganger, die ook een operationele taak had. Het aantal huisbezoeken steeg van minder dan een handvol tot bijna 50 per jaar. Hoe meer reclame we maken, hoe meer aanvragen er binnenlopen, vertelt Marc zelf. Het aantal aanvragen stijgt als een wijk met een inbraakgolf te maken krijgt. Omdat ik ook nog Marc De Baeremaeker, Preventieadviseur met ICT en de wapenvergunningen bezig ben, kon ik niet nog meer tijd vrijmaken voor diefstalpreventieadvies. Vandaar het idee om met vrijwilligers te werken. Jury beslist De selectie van de vrijwilligers was geen gemakkelijke klus. Marc stuurde eerst een vragenlijst naar de kandidaten. Vervolgens ging hij na of de kandidaten wel een blanco strafblad hadden. Daarna werden ze uitgenodigd voor een jury. Die bestond naast mezelf uit twee mensen: een diefstalpreventieadviseur van Dilbeek en een politieman van onze politiezone, legt Marc uit. Samen hebben we de kandidaten geïnterviewd en gekeken hoe ze reageerden op vragen en probleemsituaties. Uiteindelijk hebben we twee gepensioneerde mannen geselecteerd. Om te beginnen mochten de twee mee op huisbezoek met Marc, zodat ze precies wisten waaraan ze begonnen. Daarna werden ze ingeschreven voor de opleiding Technopreventief adviseur in het Provinciaal instituut voor Vorming en Opleiding. Na die opleiding gingen de twee nog een paar keer mee op pad met Marc, om hun ogen de kost te geven. Ten slotte mochten ze alleen huisbezoeken afleggen. Eén van de twee vrijwilligers moest om persoonlijke redenen even afhaken, maar de andere is sinds februari van dit jaar volop aan de slag. De eerste reacties zijn zeer positief. Zes maanden na het advies sturen we een vragenlijst 4

5 om te polsen naar de tevredenheid van de burgers. De eerste vragenlijsten zijn nu vertrokken. Stropers en boswachters Ook vrijwilliger Raphael denkt dat de mensen tevreden zijn na zijn bezoek. Dat ze er wat van opgestoken hebben, daar is hij zelfs helemaal van overtuigd. Tijdens de rondleiding in de woning kan ik meestal snel een aantal zwakke punten aanwijzen. Zo zijn veel mensen verwonderd als ze horen dat een inbreker een slot dat een paar millimeter uitsteekt snel en gemakkelijk met een tang kan afbreken. Ik kan het weten, zeg ik dan: tijdens de opleiding in het Provinciaal instituut heb ik het zelf gedaan! Het is fascinerend om vanuit het standpunt van de inbreker te denken. Je weet wat ze zeggen: stropers maken de beste boswachters. (lacht) Na de rondleiding in de woonst gaat Raphael aan tafel zitten met de bewoners. Hij haalt dan zijn koffer met echte veiligheidssloten boven. Ik wijs erop dat je de helft van de investering in veiligheidsloten fiscaal kunt inbrengen, met een maximumgrens van 730 euro. Dat is een nuttige investering als je weet hoeveel schade je kan oplopen door een inbraak. De mensen waar ik op bezoek ging, wisten dat Allemaal cijfers Waarom is het zo belangrijk om in uw gemeente in te zetten op inbraakpreventie en diefstalpreventieadviseurs? Cathy Grimmeau (FOD Binnenlandse Zaken) snorde voor ons enkele cijfers op, en die spreken boekdelen. Gemiddeld vinden er per uur ongeveer 7 inbraken plaats De schade bedraagt om en bij de euro per inbraak Toch geeft 42% van de Belgen toe dat ze wel eens een raam laten openstaan wanneer ze hun woning verlaten Mensen die bezoek kregen van een diefstalpreventieadviseur, zijn in meer dan 9 op de 10 gevallen zeer tevreden over de dienstverlening; 1 op 3 voelt zich achteraf veiliger De meeste bezochte mensen voeren op zijn minst gedeeltelijk de adviezen van de diefstalpreventieadviseur uit. vaak uit ervaring: 80% van hen had om een diefstalpreventieadvies gevraagd na een inbraak. Als het eigenlijk al het laat was, dus. Eén persoon was echt getraumatiseerd door die gebeurtenis. Die heb ik doorverwezen naar de dienst slachtofferhulp van de politie. Facebook Marc De Baeremaeker is opgetogen over zijn vrijwilligers. Binnenkort schiet de tweede in gang. Intussen heeft hij een derde kandidaat ingeschreven voor de volgende opleiding. We kunnen nu met een gerust gemoed reclame maken voor diefstalpreventieadvies, zonder bang te zijn dat we het niet zullen kunnen bolwerken. We doen dit via informatieavonden, die we aankondigen in het lokaal informatieblad InfoLeeuw van de gemeente waarin we overigens ook preventieve tips geven. Tegenwoordig doen we dit ook via Facebook en Twitter. Dat slaat goed aan. Ik denk dat de agenda s van onze twee vrijwilligers goed gevuld zullen zijn. Ook de vrijwilligers zelf zijn tevreden, getuigt Raphael Van Obergen. Ik ben met elk bezoek een tweetal uur bezig, en ik doe het zeer graag. De mensen zijn dankbaar, en daar doen we het voor. 5

6 Veilig en respectvol samenleven Hoe radicalisering voorkomen? Het leven in een open samenleving brengt heel wat uitdagingen met zich mee waarbij we als overheid een veilige en respectvolle samenleving moeten kunnen garanderen. Fenomenen zoals geweld tegen holebi s, discriminatie of gewelddadige radicalisering kunnen een samenleving in haar geheel schaden. Maar wat kan een burgemeester hiertegen doen? Wij gingen het na. Wenst u meer info? Stuur een mailtje naar Extreemrechtse knokpartijen, aanslagen door moslimfundamentalisten, of minder extreem ouders die in opstand komen als hun kind les krijgt van een allochtone juf, burenruzies, spanningen in de wijk, hangjongeren die dreigen af te glijden van de samenleving kunnen evenzeer escaleren. De aanpak van de overheid op dergelijke gebeurtenissen is vaak reactief. Als burgemeester kunt u echter al veel vroeger ingrijpen. Experts hameren steeds meer op het belang van preventie. Om vroegtijdig te kunnen ingrijpen dient men de nadruk te leggen op sociale en positieve preventieve maatregelen die het bestaande beleid kunnen aanvullen, vertelt Babet Nulens, FOD Binnenlandse Zaken. Haar expertisedomein is preventie van gewelddadige radicalisering. Uit onderzoek blijkt dat radicalisering een complex fenomeen is dat je in zijn sociale context moet zien. Ook blijken enkele kenmerken van een radicaliseringsproces Studiedag Veilig en respectvol samenleven Tijdens de Week van de Integrale Veiligheid organiseerde de Directie Lokale Integrale Veiligheid de studiedag Veilig en respectvol samenleven. De centrale vraag tijdens die dag: hoe kan gewelddadige radicalisering, eergerelateerd geweld en geweld tegen holebi s voorkomen worden? Dit soort van fenomenen wordt gewoonlijk exclusief vanuit de hoek van de traditionele veiligheidsactoren (politie, veiligheidsdiensten, inlichtingendiensten, ) bekeken. Op de studiedag pleitten de experts voor een complementaire sociaalpreventieve strategie, als aanvulling op de repressieve aanpak. Lokale overheden kunnen daarvoor best overleg plegen met sociale partners. belangrijke aangrijppunten voor preventie te bieden. Ten eerste is het radicaliseringsproces een bottum-up proces, startend bij een individu dat zich gefrustreerd en onrechtvaardig behandeld voelt. Ideologie speelt pas in een latere fase een belangrijke instrumentele rol om zich af te zetten tegen de samenleving en geweld te legitimeren. Zich sociaal isoleren en steeds meer onverdraagzaamheid vormt een tweede belangrijk kenmerk. Uw (lokale) rol Het is zaak om in te grijpen voor het zo ver komt. En juist omdat het een bottom up -probleem is, speelt het lokale niveau hierbij een belangrijke rol. Preventief ingrijpen kan via een krachtig en sociaal beleid (zoals gelijke kansen, diversiteit, integratie, ) al heel wat frustraties wegnemen. Daarnaast is het belangrijk om lokaal gerichte acties op te zetten. Babet Nulens: Ik denk daarbij onder andere aan trainingen voor jongeren om hen kritischer en weerbaarder maken tegen radicale boodschappen. De bedoeling is dat jongeren niet alles klakkeloos aannemen wat ze lezen of horen. Tegelijk moeten ze leren dat er andere strategieën bestaan dan geweld om conflicten op te lossen. Ook opvoedingsondersteuning aan ouders om gepast te antwoorden op de grieven van hun kinderen of informatiesessies aan professionals dicht bij de burger kunnen helpen om een radicaliseringsproces te begrijpen, zodat men weet hoe te reageren en te interveniëren nog voor een escalatie naar geweld dreigt. Samenwerking met sociale partners is een must. 6

7 Gents portiersreglement Camerabewaking verplichten? Als het gaat om veiligheid, zijn camera s vaak een dankbaar hulpmiddel. Een burgemeester kan zelfs een verplichting tot camerabewaking opleggen. In Gent worden camera s onder meer ingezet om racisme tegen te gaan: het zogenaamde portiersreglement verplicht er camerabewaking aan de ingang van clubs. Wenst u meer info over het Gentse portiersreglement? Stuur dan een mailtje naar politie.gent.be. Aan de deur van een populaire club wordt iemand de toegang geweigerd door de buitenwipper. Er vallen klappen. Wie is de schuldige? De bewaker of de klant? Wanneer het gevecht door een bewakingscamera werd opgenomen, kan dat eenvoudig worden bewezen. De regels voor bewaking onder cameratoezicht werden vastgelegd in het KB van 15 maart Johan Meulders, FOD Binnenlandse Zaken: Daarin wordt onder meer gezegd dat bewakingsagenten hun functie bij de toegang of uitgang van cafés, bars, kansspelinrichtingen of dansgelegenheden enkel kunnen uitoefenen als ze binnen het gezichtsveld van een bewakingscamera handelen. Bovendien moet die camera ook alles registreren én bewaren. Deze verplichting geldt enkel als er reeds een camerasysteem is geïnstalleerd of als de oppervlakte van de ruimte minstens 100 vierkante meter bedraagt. Maar ook voor ruimten die niet aan deze criteria voldoen, kan een burgemeester beslissen een camerasysteem te laten installeren. Kortom: als er geen camerasysteem aanwezig is, of de beelden worden niet geregistreerd en bewaard, dan kunnen er ook geen bewakingsactiviteiten plaatsvinden. Camera s in de strijd tegen discriminatie Het Gentse portiersreglement is een jaar in werking. De Stad riep het vooral in het leven om horecazaken, hun portiers én klanten een eenduidige procedure aan te reiken. Discriminatie een halt toeroepen was een belangrijk motief. Erwin De Maertelaere: Omdat een camera de klanten en portiers aan de ingang registreert, zullen portiers nu twee keer nadenken voor ze iemand weigeren omwille van hun huidskleur, kledij of eventuele handicap. Gebeurt er toch een weigering en volgt er een klacht, dan vragen we systematisch de beelden op en wordt er altijd een PV opgesteld. Ook voor de portiers zelf vormt camerabeveiliging een middel om hun gelijk te bewijzen. Soms is een zaak volzet of wordt iemand geweigerd wegens geweldpleging of drugsfeiten. Een portier kan dus niet meer onrechtmatig beschuldigd worden van discriminatie als hij om legale redenen mensen weigert. Vele voordelen Cameratoezicht verplichten vergemakkelijkt de controle op de bewakingsactiviteiten zelf, aldus Johan Meulders. Illegale bewakingsagenten kunnen relatief gemakkelijk betrapt worden. Ook andere inbreuken, zoals het ontvangen van fooien, worden eenvoudig vastgesteld. Ten slotte bewijzen camerabeelden hun nut bij incidenten tussen bewakingsagenten en klanten, bijvoorbeeld bij vechtpartijen. Burgemeesters die camerabewaking willen verplichten, kunnen in eerste instantie verwijzen naar de wetgeving in het Koninklijk Besluit. Een burgemeester kan zelf de verplichting opleggen en is vrij in de manier waarop hij dat doet. Indien nodig kan de lokale politie daarna inbreuken vaststellen. Gentse portiersreglement Het Gentse stadsbestuur keurde het portiersreglement goed. Dat houdt eigenlijk twee zaken in, legt Erwin De Maertelaere, hoofdinspecteur van Politie Gent uit. Het reglement past het KB toe en verplicht camerabewaking aan elke horeca-inrichting die bewakingsactiviteiten laat uitvoeren en groter is dan 100 vierkante meter. Maar wij gaan nog een stap verder. Ons portiersreglement breidt die verplichting ook uit tot kleinere horecazaken die bewakingsactiviteiten hebben. Ook regelt het reglement de melding van incidenten: wie moet wat wanneer aan wie melden. Waarom voerde het Gentse bestuur het portiersreglement in? Dankzij het reglement is iedereen gelijk voor de wet, aldus Erwin De Maertelaere. Zowel de grotere als de kleinere zaken zijn verplicht om een werkend camerasysteem te installeren als er bewakingsactiviteiten zijn. Ook zien we dit portiersreglement en de cameraverplichting als een actieve én preventieve maatregel tegen racisme en xenofobie en zorgt het voor rechtszekerheid bij eventuele incidenten. Colofon Abonnement en redactieadres: FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Veiligheid en Preventie, Ann Cossement, Waterloolaan 76, 1000 Brussel, Verantwoordelijke uitgever: Philip Willekens, Directeur-generaal Veiligheid en Preventie a.i., Waterloolaan 76, 1000 Brussel Redactieraad: Dafne Vanhelleputte, Stefaan Saey, Anneleen Van Cauwenberge, Johan Meulders, Anne Laevens, Caroline Atas, Randy Maenhout, Ann Cossement Teksten en realisatie: Foto s: Bart Cloet, Corbis, Istock Website: 7

8 doen Brandpreventieprijs Dien uw project in! Heeft uw gemeente een creatief en innovatief brandpreventie project op poten gezet? Dien dan uiterlijk op 19 september uw project in via en maak kans op de allereerste Belgische Brandpreventieprijs van de FOD Binnenlandse Zaken. Het thema is Brandpreventie gericht naar de woning en de burger. De winnaar wordt bekendgemaakt tijdens de Conferentie Brandpreventie, op 23 november. Daar worden de ingezonden projecten voorgesteld en komen een aantal nieuwe concepten rond brandpreventie aan bod. Noteer die datum dus alvast in uw agenda! De deelnemingsvoorwaarden vindt u op 14-daagse van de veiligheid Blindelings evacueren Brandveiligheid staat in september opnieuw twee weken lang in de kijker. Omdat het belangrijk is dat uw burgers snel en veilig hun woning verlaten wanneer er brand uitbreekt, focust de nieuwe editie van de 14-daagse van de Veiligheid op het thema evacuatie. Om uw burgers te sensibiliseren, stelt de FOD Binnenlandse Zaken gratis materiaal ter beschikking: een brochure en affiche Blindelings vluchten bij brand, een oogmasker met preventietips en een digitaal evacuatiespel voor uw burgers. De 14-daagse van de Veiligheid van Binnenlandse Zaken loopt nog tot 23 september. 126 brandweerkorpsen dragen hun steentje bij door hun deuren op te zetten of informatiesessies te geven. Folders en affiches kunt u bestellen via (> publicaties). Meer info krijgt u via Wilt u meer tips rond veilig evacueren en brandpreventie? Surf dan naar Laat u niet in de luren leggen! De nieuwe campagne Laat u niet in de luren leggen van de FOD Binnenlandse Zaken tegen diefstal met list richt zich specifiek naar senioren. Die vormen vaak een makkelijke prooi voor bijvoorbeeld nepagenten die hen met een smoes proberen te bestelen. De oudere burgers goed informeren, wapent hen tegen dit soort praktijken. U kunt een beroep doen op het gratis communicatiemateriaal van Binnenlandse Zaken: de brochure Laat u niet in de luren leggen, de magneten met tips voor senioren en een speciale videospot. Verder kunt u ook gebruik maken van de aangepaste map Meer veiligheid voor senioren! Wat de gemeenten hiervoor kunnen doen en de zes daarop aansluitende powerpointpresentaties. Het materiaal kunt u aanvragen via (> publicaties). De update van de map wordt, samen met de powerpointpresentaties, begin oktober verzonden naar alle preventiediensten. Laat van u horen Al uw nieuwtjes naar BeSafe Wilt u dat wij op de hoogte blijven van al uw meest recente nieuwtjes rond het thema veiligheid? Neem dan ons e- maildres op in de perslijst van uw stad of gemeente. Bij interessante veiligheidsprojecten en campagnes, die als goed voorbeeld kunnen dienen voor andere lokale overheden, nemen wij met u contact op voor een interview in deze nieuwsbrief! Heeft u een leuk preventieproject? Gebruikt u onze folders op een originele manier? Laat het ons weten op en we sturen onze redacteurs op pad. Uw voorbeeld kan immers nuttige inspiratie opleveren bij de collega s in andere gemeenten. Abonnement? Kent u mensen die veiligheid in hun takenpakket hebben? Ook zij kunnen zich op deze nieuwsbrief abonneren. Besafe richt zich in de eerste plaats op burgemeesters en andere lokale beleids verantwoordelijken en preventiewerkers. Besafe verschijnt vijf keer per jaar en is gratis. abonneren kan via 8

Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs

Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs Aanspreekpunt Jeugd Volgens ministeriële omzendbrief PLP 41 moet elke lokale politiezone voorzien in een aanspreekpunt

Nadere informatie

Gezond (t)huis Knokke-Heist Hulpverleningszone 1 West-Vlaanderen

Gezond (t)huis Knokke-Heist Hulpverleningszone 1 West-Vlaanderen Gezond (t)huis Knokke-Heist Hulpverleningszone 1 West-Vlaanderen Sinds: 6 maart 2015 Ludo Popelier 050 630 367 ludo.popelier@zone1.be Hulpverleningszone 1 West-Vlaanderen Siemenslaan 8 8020 Oostkamp 1.1

Nadere informatie

ERKENNINGSDOSSIER. Basisbegrippen technopreventie

ERKENNINGSDOSSIER. Basisbegrippen technopreventie Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid Belast met het dossier: Cathy GRIMMEAU, Leen CORTEBEECK FR: 02.557.35.58, cathy.grimmeau@ibz.fgov.be

Nadere informatie

www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing

www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing Evere Project Conflictbeheersing FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014 Evere Project

Nadere informatie

www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school

www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school www.besafe.be Bergen Project Welzijn op school Bergen Project Welzijn op school FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014 Bergen Project

Nadere informatie

Antwerpen School aan de beurt

Antwerpen School aan de beurt www.besafe.be Antwerpen School aan de beurt Antwerpen - School aan de beurt 1 Antwerpen School aan de beurt FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

Geef fietsdieven geen kans!

Geef fietsdieven geen kans! Geef fietsdieven geen kans! 700062_binnenwerk_NL.indd 1 06-04-2007 16:03:42 Jaarlijks worden er in ons land meer dan 30.000 fietsdiefstallen geregistreerd. Het feitelijke aantal ligt stukken hoger. De

Nadere informatie

TAAK 1. Straatfeest. 1. Welke straatfeesten komen in aanmerking voor een financiële bijdrage van de gemeente?...

TAAK 1. Straatfeest. 1. Welke straatfeesten komen in aanmerking voor een financiële bijdrage van de gemeente?... TAAK 1 Straatfeest U woont in de gemeente Bertem in Vlaanderen. U wilt graag een straatfeest organiseren. U zoekt informatie in de folder van de gemeente over de organisatie van straatfeesten. Lees het

Nadere informatie

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht :

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht : Lesvoorbereiding Inleiding voor de leerkracht : Child Focus, de Stichting voor Verdwenen en Seksueel Uitgebuite Kinderen, heeft als missie om de fenomenen van verdwijning en seksueel misbruik te bestrijden

Nadere informatie

Fuiven & Organisatie SECURITY. Marc Geerits verbindingsambtenaar bij de gouverneur

Fuiven & Organisatie SECURITY. Marc Geerits verbindingsambtenaar bij de gouverneur Fuiven & Organisatie SECURITY Marc Geerits verbindingsambtenaar bij de gouverneur 2014-04-23 Eventforum 2014 Wettelijkreferentiekader Grondwet artikel 26 vergaderrecht Wet 10 april 1990 tot regeling an

Nadere informatie

Handleiding. Hoe gebruik je deze verenigingsbox?

Handleiding. Hoe gebruik je deze verenigingsbox? Handleiding Hoe gebruik je deze verenigingsbox? Inleiding Voor je ligt de handleiding van de Verenigingsbox. De Verenigingsbox is een hulpmiddel voor verenigingen om zelfstandig te werken aan een sterke

Nadere informatie

Aanvraag toestemming voor het inzetten van vrijwilligers voor het uitvoeren van bewakingsactiviteiten 1

Aanvraag toestemming voor het inzetten van vrijwilligers voor het uitvoeren van bewakingsactiviteiten 1 1/6 Bijlage 1: Aanvraag toestemming voor het inzetten van vrijwilligers voor het uitvoeren van bewakingsactiviteiten 1 1. Datum aanvraag: ------------------------------------------ Gegevens over het evenement

Nadere informatie

Nieuwsbrief MTC december 2014

Nieuwsbrief MTC december 2014 Nieuwsbrief MTC december 2014 Afscheid van een tennisvriend Op 8 december 2014 is helaas veel te vroeg, ons sympathieke en altijd vrolijke tennislid Fred Koster overleden. Wij bewaren mooie herinneringen

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg 2011 40 Gemeenschapswachten 2001 4 Stewards 2 Beste Koekelbergenaren, Veiligheid is een essentieel recht

Nadere informatie

www.besafe.be Lokeren SOVA-project

www.besafe.be Lokeren SOVA-project www.besafe.be Lokeren SOVA-project Lokeren SOVA-project: Sociale vaardigheidstraining voor leerkrachten en leerlingen secundair onderwijs FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie

Nadere informatie

Inbraakpreventie in Westfriesland

Inbraakpreventie in Westfriesland Inbraakpreventie in Westfriesland uitkomsten van een peiling onder inwoners Westfriese gemeenten Juni 2014 Belangrijkste uitkomsten Risico-perceptie De zes gemeenten die deel uit maken van het politiedistrict

Nadere informatie

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Veilige buurten Veilige buurten Veilige Buurten 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Iedereen wil wonen, werken, wandelen en winkelen in een veilige buurt. Een buurt waar je gewoon je kinderen buiten

Nadere informatie

Ja...Ik wil...!! Samen gestructureerd werken in veiligheid Politiezone Het Houtsche

Ja...Ik wil...!! Samen gestructureerd werken in veiligheid Politiezone Het Houtsche Ja...Ik wil...!! Samen gestructureerd werken in veiligheid Politiezone Het Houtsche Sinds: september 2013 Commissaris Vanlerberghe Rudi 050/25.26.29-0498/93.92.87 rudi.vanlerberghe@hethoutsche.be PZ Het

Nadere informatie

Mama, mag ik op t internet?

Mama, mag ik op t internet? Mama, mag ik op t internet? Sofie Vandoninck Faculteit Sociale Wetenschappen Onderzoekproject Online risico s & online weerbaarheid Doel van het onderzoek? Welke kinderen zijn meer kwetsbaar online? Hoe

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving

www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving www.besafe.be Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving Gent Sociale veiligheid in de schoolomgeving FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Voorstelling CAD Limburg Hulpverlening Enerzijds hebben wij bij de CAD verschillende hulpverleners ter beschikking. Dit zijn mensen die iedere dag bezig zijn met de begeleiding

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een warm en nat Iquitos... de eerste tamtam van 2013. Wij zijn dit jaar met veel energie en positiviteit gestart. Ons kleine, maar zeer enthousiaste, team en een

Nadere informatie

Aan : Betreffende : Gemeentebestuur en politie zetten sterk in op preventie bij aanpak woninginbraken!!!

Aan : Betreffende : Gemeentebestuur en politie zetten sterk in op preventie bij aanpak woninginbraken!!! POLITIEZONE GAVERS HARELBEKE-DEERLIJK Tel : 056/733.511 Fax : 056/733.529 PZ GAVERS 8530 HARELBEKE Deerlijksesteenweg 43 Datum : 18/10/2013 Afzender : Dit is een bericht van de POLITIEZONE GAVERS BIN-BERICHT

Nadere informatie

Beste burgemeester, De burgemeester-poll levert ideeën op voor het eigen veiligheidsbeleid. Beleidsnota 2013 2 De plannen van minister Joëlle Milquet

Beste burgemeester, De burgemeester-poll levert ideeën op voor het eigen veiligheidsbeleid. Beleidsnota 2013 2 De plannen van minister Joëlle Milquet 26 het veiligheidsbulletin voor de burgemeester - februari 2013 in de kijker Om burgemeesters beter te wapenen in de strijd tegen netwerken van mensenhandel en mensensmokkel, krijgen ze een extra bevoegdheid.

Nadere informatie

WAAROM SOCIALE MEDIA INZETTEN?

WAAROM SOCIALE MEDIA INZETTEN? WAAROM SOCIALE MEDIA INZETTEN? VAN MASSACOMMUNICATIE NAAR EEN MASSA COMMUNICATIES VAN MASSACOMMUNICATIE NAAR EEN MASSA COMMUNICATORS WAAROM SOCIALE MEDIA OPNEMEN IN DE POLITIEWERKING?? Sociale media vormen

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer 00466002. Onderwerp Informatiemarkt en rookmeldercampagne voor zelfstandigwonende 65+

Collegevoorstel. Zaaknummer 00466002. Onderwerp Informatiemarkt en rookmeldercampagne voor zelfstandigwonende 65+ Collegevoorstel Aanleiding / voorgeschiedenis Nederlandse zelfstandig wondende ouderen (65+) blijven steeds langer zelfstandig wonen. Met ouderdom worden ook de risico s van het vergeten van bijvoorbeeld

Nadere informatie

www.besafe.be De identificatiekaart voor bewakingsagenten

www.besafe.be De identificatiekaart voor bewakingsagenten www.besafe.be De identificatiekaart voor bewakingsagenten Identificatiekaart bewakingsagent Elke bewakingsagent draagt verplicht een identificatiekaart bij zich, die niet verward mag worden met de nationale

Nadere informatie

Internet protocol November 2014

Internet protocol November 2014 Internet protocol November 2014-1- Internet op school Het Internet is een wereldwijd samenstel van tienduizenden computers en computernetwerken, zonder centrale controle of eigenaar. Een onbegrensde informatiebron

Nadere informatie

HAZODI. Dringend politiehulp nodig? Bel 101!

HAZODI. Dringend politiehulp nodig? Bel 101! HAZODI HASSELT ZONHOVEN DIEPENBEEK INFORMATIEBLAD VAN DE LOKALE POLITIE JAARGANG 3 #4 DECEMBER 2013 WWW.HAZODI.BE Twitter: @PZHAZODI Facebook: Politie HAZODI Dringend politiehulp nodig? Bel 101! p. 3 Gratis

Nadere informatie

4. Daarnaast is er een themabijeenkomst Met de inbreker geweest. Daarover meer onder het kopje Themabijeenkomst Inbraakpreventie.

4. Daarnaast is er een themabijeenkomst Met de inbreker geweest. Daarover meer onder het kopje Themabijeenkomst Inbraakpreventie. Beste bewoner, Zoals u van ons gewend bent, houden we u regelmatig op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in uw buurt. Ook in deze nieuwsbrief leest u alles over het laatste nieuws. Verbeteringen in

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten 1 Inleiding Word een 5 sterren FairTradeGemeente Een gemeente die de titel FairTradeGemeente behaald heeft, komt in

Nadere informatie

Kanjerbeleid. Doelstelling Voor de kinderen hebben we als doel dat ze zoveel mogelijk als volgt over zichzelf denken:

Kanjerbeleid. Doelstelling Voor de kinderen hebben we als doel dat ze zoveel mogelijk als volgt over zichzelf denken: Kanjerbeleid Inleiding Op de obs Stegeman werken we sinds januari 2012 met de kanjertraining. Voor u ligt het beleidsstuk Kanjertraining. We hopen dat het zicht geeft op wat we doen op school en waar we

Nadere informatie

De politie biedt hulp vanaf het moment dat de school het geweld meldt. Deze melding kan op volgende manieren:

De politie biedt hulp vanaf het moment dat de school het geweld meldt. Deze melding kan op volgende manieren: Lokale Politie Antwerpen Titel: Scholenprotocol Subtitel: Afspraken tussen politie, scholen, parket en de stad Wat doet de politie in geval van geweld op school of rond de school? De politie biedt hulp

Nadere informatie

5 OPW website met links naar gemeente, politie en brandweer. X X 2014 2015 2016 Doel- stelling 4 Verhogen tevredenheid Onderhoud en Beheer

5 OPW website met links naar gemeente, politie en brandweer. X X 2014 2015 2016 Doel- stelling 4 Verhogen tevredenheid Onderhoud en Beheer Uitwerkingsschema geselecteerde maatregelen behorend bij de doelstelling 2 Half jaarlijkse terugkoppeling incidentencijfers naar KVO-B werkgroep en eventuele acties ondernemen in de KVO Werkgroep Nieuwsbrief/

Nadere informatie

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE Onderstaande dat meewerkten evaluatie is gebaseerd op de resultaten van een enquête die op dinsdag 19 november, maandag is twee Methodologische 25 dagen aan november

Nadere informatie

Altijd iemand dichtbij

Altijd iemand dichtbij Altijd iemand dichtbij UES030_brochureA5_06.indd 1 27/10/15 17:41 UES030_brochureA5_06.indd 2 27/10/15 17:41 Het mooiste cadeau: altijd iemand dichtbij. Het is voor veel mensen erg herkenbaar: uw ouders,

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

brochure Bouwwerven NL DEF 13/02/07 16:06 Page 1 www.besafe.be Voorkom diefstallen op uw werf

brochure Bouwwerven NL DEF 13/02/07 16:06 Page 1 www.besafe.be Voorkom diefstallen op uw werf www.besafe.be Voorkom diefstallen op uw werf Voorwoord Diefstal en vandalisme op werven zijn een onmiskenbaar probleem. Om dit doeltreffend aan te pakken, geldt (hier) meer dan ooit de regel veiligheid,

Nadere informatie

In 2011 gebruikten burgers voor het eerst vaker hun eid dan een token

In 2011 gebruikten burgers voor het eerst vaker hun eid dan een token Focus nr 9 23/12/2011 Aantal Tax-on-Web aangiftes zit in de lift Aantal Tax-on-Web aangiftes zit in de lift Overpelt ontwikkelt e- loket met behulp van eid Kaartjes met basistips eid en Kids-ID uitgedeeld

Nadere informatie

Onderzoeksdocument. Creatieve Bloeiplaats

Onderzoeksdocument. Creatieve Bloeiplaats Onderzoeksdocument Creatieve Bloeiplaats HVA Instituut voor Interactieve Media Amsterdam oktober 2008 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Inleiding...3 Doelstellingen...4 Doelgroep...5 De vragen...6 De resultaten...7

Nadere informatie

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be DE VRIJWILLIGERSACADEMIE vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be Bent u een enthousiaste vrijwilliger en wilt u graag bijblijven, nieuwe vaardigheden aanleren, en

Nadere informatie

VICE-EERSTE MINISTER, MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN GELIJKE KANSEN

VICE-EERSTE MINISTER, MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN GELIJKE KANSEN VICE-EERSTE MINISTER, MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN GELIJKE KANSEN Brussel, 21 oktober 2013 Strijd tegen woninginbraken: een prioritair fenomeen, ondanks een daling tijdens het eerste semester 2013

Nadere informatie

HET VEILIGHEIDSBULLETIN VOOR DE BURGEMEESTER - DECEMBER 2013

HET VEILIGHEIDSBULLETIN VOOR DE BURGEMEESTER - DECEMBER 2013 29 HET VEILIGHEIDSBULLETIN VOOR DE BURGEMEESTER - DECEMBER 2013 IN DE KIJKER Preventie van CO-vergiftiging was het thema van de Veertiendaagse van de Veiligheid 2013. In 2012 maakte deze stille moordenaar

Nadere informatie

Protocol Nieuwe media

Protocol Nieuwe media Protocol Nieuwe media Afspraken over internet, email, website en mobiele telefoon. Kinderen, personeel en ouders van onze school kunnen gebruik maken van internet. Iedereen heeft de mogelijkheid gebruik

Nadere informatie

Er zijn 2 redenen om te hollaback-en : voor jezelf en voor de wereld..

Er zijn 2 redenen om te hollaback-en : voor jezelf en voor de wereld.. Hollaback! (= Roep terug) betekent : Reageren Tegen straatintimidatie, op jouw manier. Of je nu iemand vertelt wat je overkwam, je verhaal deelt online, het in kaart brengt via de Hollaback app, op het

Nadere informatie

VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU

VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU PRAKTIJKVOORBEELDEN UIT VLAAMS-BRABANT www.vlaamsbrabant.be WAT KOMT AAN BOD? I. INLEIDING II. BURENBEMIDDELING sinds 2002 III. DIEFSTALPREVENTIE sinds 2005 IV. KEUZE

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

PERSCONFERENTIE Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding Presentatie Jaarverslag Discriminatie / Diversiteit 2010

PERSCONFERENTIE Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding Presentatie Jaarverslag Discriminatie / Diversiteit 2010 PERSCONFERENTIE Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding Presentatie Jaarverslag Discriminatie / Diversiteit 2010 Florent Beckx Directeur Dienstencentrum Ten Gaarde Contact: florent.beckx@zorgbedrijf.antwerpen.be

Nadere informatie

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Het bedrijfsleven in Nederland is sinds jaar en dag slachtoffer van criminaliteit.

Nadere informatie

Deze toolkit is tot stand gekomen i.s.m Zilveren Kruis, partner in sport van NOC*NSF

Deze toolkit is tot stand gekomen i.s.m Zilveren Kruis, partner in sport van NOC*NSF Klantenbinding Deze toolkit is tot stand gekomen i.s.m Zilveren Kruis, partner in sport van NOC*NSF De nationale sportweek is onderdeel van de Europese week van de sport Introductie Toolkit Jij hebt als

Nadere informatie

Bobby, de superheld! Preventiedienst Hasselt

Bobby, de superheld! Preventiedienst Hasselt Bobby, de superheld! Preventiedienst Hasselt Sinds: januari 2015 Eva Prouvé 011/23 94 66 eva.prouve@hasselt.be Preventiedienst stad Hasselt Groenplein 1 3500 Hasselt 1.1 De werking en algemene beschrijving

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel

Nadere informatie

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties Bijlagen 1. Persbericht oktober 2012 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws 3. (Stopper) advertenties 4. Alle materialen: poster, folder, pen etc. 5. Consumentensite www.watdoejijbijbrand.nl 6.

Nadere informatie

76 veiligheidscamera s in Kortrijk

76 veiligheidscamera s in Kortrijk Persnota 76 veiligheidscamera s in Kortrijk Ons cameranetwerk helpt om de 3 dagen een crimineel feit oplossen 1. Plan Nieuw Kortrijk 2. Opzet Cameraplan Veiligheid is vanaf dag één absolute topprioriteit

Nadere informatie

BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS

BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS COD24_BROCH BlauwOK2deV_NL 26-09-2005 14:33 Page 1 BUURTINFORMATIENETWERKEN ZELFSTANDIGE ONDERNEMERS OPSTART - PROCEDURE Preventie ter bevordering van veiligheidsgevoel en sociale betrokkenheid Stap mee

Nadere informatie

Tabel 1: Stellingen Fysieke voorzieningen en Sociale contacten in woonbuurt (%)

Tabel 1: Stellingen Fysieke voorzieningen en Sociale contacten in woonbuurt (%) Leefbaarheid Tabel 1: Stellingen Fysieke voorzieningen en Sociale contacten in woonbuurt (%) mee eens niet mee eens Geen neutraal Wegen, paden en pleintjes goed onderhouden 51 21 25 3 Perken, plantsoenen

Nadere informatie

Het leven in Brussel: wel of wee?

Het leven in Brussel: wel of wee? Het leven in Brussel: wel of wee? Een onderzoek naar het gevoel van leefbaarheid en veiligheid bij de Nederlandstalige inwoners van de Stad Brussel Els Ampe Brussels volksvertegenwoordiger Brussel, 7 oktober

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

www.speelnietmetvuur.be brandgevaar

www.speelnietmetvuur.be brandgevaar www.speelnietmetvuur.be Reageren Omgaan met op brandgevaar Jaarlijks zijn er in België een 10.000 branden. U kan zich hiertegen wapenen door een aantal eenvoudige maatregelen. Als u toch te maken krijgt

Nadere informatie

Opgave 1 Agressie op het sportveld

Opgave 1 Agressie op het sportveld Opgave 1 Agressie op het sportveld Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In 12 raakte een grensrechter na afloop van een amateurvoetbalwedstrijd ernstig gewond

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Internet-protocolversie 1201

Internet-protocolversie 1201 Internet-protocolversie 1201 R.K. Basisschool De Lusthof. Lusthofstraat 11 2271 XV Voorburg telefoon: 070 3860872 fax: 070 3860873 email: algemeen@lusthofschool.nl internet: www.lusthofschool.nl De Lusthof

Nadere informatie

Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning

Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Conferentie 24-11-2010 Rapport enquête naar de brandpreventie van de Belgen in hun woning Inleiding In het kader van het Nationaal Brandpreventieplan

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

Whitepaper. 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren

Whitepaper. 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren Whitepaper 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren Als jouw organisatie e-mail en social media behandelt als twee parallelle

Nadere informatie

Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld

Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld Symposium Slachtofferhulp Grenzen in het geding Den Haag, 20 februari 2015 Bruno Vanobbergen Kinderrechtencommissaris

Nadere informatie

Slim bekeken: camerabewaking op maat

Slim bekeken: camerabewaking op maat Ministerie van Veiligheid en Justitie Slim bekeken: camerabewaking op maat Slim bekeken: camerabewaking op maat U bent ondernemer en overweegt één of meerdere camera s aan te schaffen om uw bedrijf beter

Nadere informatie

NIEUWSFLASH 30-06- 11

NIEUWSFLASH 30-06- 11 NIEUWSFLASH 30-06- 11 NR 32 Voor KAMMENSTRAAT en OMGEVING (Kammenstraat-Hondsberg-Hemelrijkweg-Lazaret-Schuurblok-Kloosterstraat-Grensstraat-Handelsstraat-Hemelrijklaan- Statievelden) Noodnummer: 101 of

Nadere informatie

REFERENTIEDOSSIER. Technopreventief Adviseur - Voortgezette opleiding 2013-2014

REFERENTIEDOSSIER. Technopreventief Adviseur - Voortgezette opleiding 2013-2014 Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid Dossierverantwoordelijken: Cathy GRIMMEAU, Ailien STOVE FR: 02.557.35.58, cathy.grimmeau@ibz.fgov.be

Nadere informatie

Vandaag Alert Morgen Veilig

Vandaag Alert Morgen Veilig Vandaag Alert Morgen Veilig Een plan ter vergroting van de veiligheid in Zwolle; met concrete acties en inzet van extra preventie, waakzaamheid en opsporing. Voorwoord De VVD Zwolle introduceert het plan

Nadere informatie

OUD GENTBRUGGE EN GENTBRUGGE

OUD GENTBRUGGE EN GENTBRUGGE OUD GENTBRUGGE EN GENTBRUGGE Beste bewoner Wijk van de Maand is de nieuwe naam van de ontmoetingen tussen het college van burgemeester en schepenen en de bewoners van de 25 Gentse wijken. Niet langer één

Nadere informatie

Bilan 2002 PERSDOSSIER

Bilan 2002 PERSDOSSIER Bilan 2002 PERSDOSSIER Responsible Young Drivers Stichting van openbaar nut Barricadenplein 9 1000 Brussel Tel. : 02/513.39.94 Fax : 02/502.43.50 www.ryd.be info@ryd.be Inleiding Al voor de negentiende

Nadere informatie

INFOSESSIE APOTHEKERS 28/10/2015

INFOSESSIE APOTHEKERS 28/10/2015 INFOSESSIE APOTHEKERS 28/10/2015 Diefstalpreventie Rudi Van Roost, Hoofdinspecteur Politiezone Boortmeerbeek - Haacht - Keerbergen Criminaliteitspreventie Met welke vormen van criminaliteit kan je te maken

Nadere informatie

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Geleding Besproken Besluitvorming Directeuren en GMR Jan-mrt 2011 April 2011 Directeuren en GMR Evaluatie mei 2012 Directeuren Evaluatie en update MO 5-3-2013 DB 26 maart 2013 Directeuren Evaluatie DB

Nadere informatie

Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein

Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein Studiedag publiek cameratoezicht 6 oktober 2011 - Leuven Publiek cameratoezicht Spoorwegdomein Melissa Geyssens Gunther Symons Adviseurs NMBS-Holding - Corporate Security Service De NMBS - Groep Structuur

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

Leren om van elkaar te leren

Leren om van elkaar te leren Leren om van elkaar te leren Samenwerking en kennisdeling. De combinatie daarvan is voor directeur Zorgontwikkeling Hanneke Kooiman de sleutel tot het verbeteren van de zorgkwaliteit. ZORGONTWIKKELING

Nadere informatie

Webpakket Sensoa Documentatiecentrum GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG September 2010

Webpakket Sensoa Documentatiecentrum GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG September 2010 Webpakket Sensoa Documentatiecentrum GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG September 2010 documentatiecentrum www.sensoa.be/documentatiecentrum Meersstraat 138d / 9000 Gent / 09 241 54 67 Op het internet vind je

Nadere informatie

i112oir62bru H 2fl J2I_ flterflet

i112oir62bru H 2fl J2I_ flterflet Troelstrastraat 39 PETRA SCHOOL 8072 AL Nunspeet Q 0341 253 667 info@petraschool.net voor Christelijk Basisonderwijs i112oir62bru H 2fl J2I_ flterflet bit document bevat de volgende onderdelen; Implementotie

Nadere informatie

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22 LIVE PERFORMANCE Bijlage Onderzoek Social Media Sander van de Rijt PTTM22 Inhoudsopgave Social Media onderzoek Heesakkers & Daniels bestrating 3 Wat is social media? 3 Voor- en nadelen social media 3 Voordelen

Nadere informatie

INTEGRALE VEILIGHEID VRIJWILLIGERS

INTEGRALE VEILIGHEID VRIJWILLIGERS INTEGRALE VEILIGHEID in samenwerking met VRIJWILLIGERS Politiezone Regio Rhode & Schelde Hoofdcommissaris Yves Asselman, korpschef Commissaris Geert Van Hoecke, directie communicatie en beleid Menu Proud

Nadere informatie

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Dit stappenplan voor het organiseren van een buurtbijeenkomst is onderdeel van de Buurten met Energie toolbox, een project van Nudge. Deze toolbox is samengesteld

Nadere informatie

SPOORBOEKJE. Activiteiten met en voor elkaar! Inspiratie, tips en voorbeelden

SPOORBOEKJE. Activiteiten met en voor elkaar! Inspiratie, tips en voorbeelden SPOORBOEKJE Activiteiten met en voor elkaar! Inspiratie, tips en voorbeelden Elke week wandelen we samen. Inmiddels met meer dan twintig mensen. Als het weer te slecht is, doen we binnen een spelletje.

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Voor cliënten

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Voor cliënten MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Voor cliënten Ik red me prima, maar nu mijn zoontje zich niet normaal ontwikkelt weet ik het even niet meer. Mijn beperking vraagt om aanpassingen in huis.

Nadere informatie

Buurtbemiddeling. 1. Wijkagenten/vredegerecht 2. Conflictbemiddeling 3. Buurtbemiddeling. 1. Inleiding 2. Bemiddeling

Buurtbemiddeling. 1. Wijkagenten/vredegerecht 2. Conflictbemiddeling 3. Buurtbemiddeling. 1. Inleiding 2. Bemiddeling Buurtbemiddeling 1. Inleiding 2. Bemiddeling 1. Wijkagenten/vredegerecht 2. Conflictbemiddeling 3. Buurtbemiddeling 3. Functieprofiel bemiddelaar 4. Rol Bemiddelaar 5. Vrijwillige bemiddelaar 1 Voorstelling

Nadere informatie

DRAAIBOEK PROJECT SPORT & VERKEER

DRAAIBOEK PROJECT SPORT & VERKEER DRAAIBOEK PROJECT SPORT & VERKEER SPORTA DAAGT SPORTCLUBS UIT Ga 1 of meer van deze uitdagingen aan en maak kans op mooie prijzen. Meedoen kan door op minstens één van de aspecten in te zetten in je clubcommunicatie

Nadere informatie

"De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties"

De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties NRC Next 27 september 2011 Hoeveel zin heeft het coffeeshop-beleid? "De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties" De Maastrichtse gemeenteraad besluit vandaag waarschijnlijk tot verplaatsing

Nadere informatie

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit?

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Voor gemeenten en provincie is veiligheid een belangrijk thema. Hoe ervaren Groningers de veiligheid? Wat kunnen zij zelf doen om de veiligheid in de

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over:

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over: VGC 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS Zitting 2012-2013 Extra nummer INTEGRAAL VERSLAG Vergadering van donderdag 4 oktober 2012 Debat over: Gemeenteraadsverkiezingen 14/10 VGC

Nadere informatie

Voorbeelden compententieprofiel mentor

Voorbeelden compententieprofiel mentor BIJLAGE 1 Voorbeelden compententieprofiel mentor Voorbeeld 1 Meetindicator voor competenties en gedragingen van een mentor, opgesteld door Ryhove, beschutte werkplaats in Gent (PH= persoon met een handicap)

Nadere informatie