Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen"

Transcriptie

1 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Drs. Natalie M.Veenkamp DTV Consultants Samenvatting Vaak spelen participatieprocessen een belangrijke rol in onderzoek- en adviesprojecten en het aanpakken van verkeerskundige vraagstukken. Het mooiste is als er daarbij veel positieve energie, vertrouwen en draagvlak voor het eindresultaat ontstaan. En natuurlijk direct resultaat op straat. Maar wat is nu eigenlijk het geheim van succesvolle participatieprocessen? Hoe pak je zo n traject succesvol aan? In deze paper licht ik zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen toe. Dit doe ik door u voorbeelden te geven van toepassing van deze tips tijdens een uitgebreid participatieproces in de Witte de Withstraat in Rotterdam. U treft aan: 1. Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen 2. Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam: a. Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam b. Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam c. Het resultaat waartoe deze aanpak heeft geleid 3. Voorbeelden van toepassingen van de zes gouden tips 4. Resultaat op straat Lof voor vernieuwde Witte de With 5. Afsluiting: het geheim van succesvolle participatieprocessen Trefwoorden Participatie, burgerparticipatie, draagvlak, procesbegeleiding, Witte de Withstraat Bijdrage aan het Nationaal verkeerskundecongres, 6 november 2013

2 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Drs. Natalie M. Veenkamp Senior adviseur - DTV Consultants Inleiding Hoe creëer je positieve energie en vertrouwen tijdens een participatieproces? Hoe krijg je draagvlak voor de uiteindelijke oplossingen die worden bedacht? Vaak spelen participatieprocessen een belangrijke rol in onderzoek- en adviesprojecten. En het mooiste is als tijdens die processen veel positieve energie, vertrouwen en draagvlak voor het eindresultaat ontstaat. En daarna natuurlijk direct resultaat op straat. Maar wat is nu eigenlijk het geheim van succesvolle participatieprocessen? Hoe pak je zo n traject succesvol aan? Het antwoord op deze vraag is zowel eenvoudig als complex. Eenvoudig omdat het een duidelijk stappenplan betreft. Complex omdat een succesvolle aanpak van dit soort processen een bepaalde mindset vergt, omdat het vaak om hele kleine dingen gaat die bepalen of het een succes wordt of niet en omdat de invulling van het proces iedere keer weer net iets anders is. Want iedere situatie is anders qua problematiek, context, tijdpad, budget et cetera. Wat leest u in deze paper? In deze paper licht ik zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen toe. Dit doe ik door u voorbeelden te geven van toepassing van deze principes tijdens een uitgebreid particpatieproces in de Witte de Withstraat in Rotterdam. U treft aan: 1. Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen; pagina 2 2. Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam: a. Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam pagina 4 b. Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; pagina 5 c. Het resultaat waartoe deze aanpak heeft geleid; pagina 6 3. Voorbeelden van toepassingen van de zes gouden tips; pagina 7 4. Resultaat op straat Lof voor vernieuwde Witte de With pagina Afsluiting: het geheim van succesvolle participatieprocessen. Pagina 12 Presentatiebijdrage Nationaal Verkeerskunde Congres Natalie Veenkamp, DTV Consultants

3 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Hieronder treft u zes gouden tips aan waar participatieprocessen aan moeten voldoen om succesvol te zijn. Deze hebben veel te maken met de benodigde mindset van waaruit geopereerd moet worden. Ze lijken simpel, maar in de praktijk blijkt dat u veel moet sturen en interveniëren om ervoor te zorgen dat deze uitgangspunten consequent worden toegepast. 1. Participatie vanaf het allereerste begin en tijdens het gehele proces Betrek alle belanghebbenden altijd vanaf het begin. Dat lijkt eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk niet te zijn. Door te investeren in het creëren van draagvlak vanaf het allereerste begin, en dit vol te houden gedurende het gehele proces, kan uiteindelijk een hoop weerstand, tijd en geld worden bespaard. 2. Inleven in elkaars perspectief Inleven in elkaars perspectief is de basis om samen tot een oplossing te kunnen komen. Daarbij zijn drie elementen essentieel: a. Ieder mens wil gehoord worden/zich begrepen voelen. Pas als iemand het gevoel krijgt dat hij wordt begrepen, staat hij open om mee te denken met anderen; b. Als mensen waarderend worden benaderd, dan ontstaat positieve energie; c. Kijken vanuit verschillende perspectieven biedt de kans om tot creatieve oplossingen komen. Faciliteer dit tijdens een participatieproces. Dat is niet altijd vanzelfsprekend! 3. Verwachtingsmanagement Zeg wat je doet en doe wat je zegt is heel belangrijk in een participatieproces. Om teleurstelling en weerstand te voorkomen is het belangrijk om de juiste verwachtingen te wekken en geen onhaalbare toezeggingen te doen. 4. Transparantie Open en eerlijk zijn tijdens het hele proces is onontbeerlijk om vertrouwen te creëren tussen gemeente en betrokkenen en betrokkenen onderling: transparantie en eerlijkheid zijn een belangrijke voorwaarde voor het komen tot breed gedragen, haalbare maatregelen. 5. Gemeenschappelijke doelen Het samen komen tot gemeenschappelijke doelen is erg belangrijk voor het creëren van draagvlak voor de vervolgstappen. Door elkaars kijk op de situatie te delen ontstaat begrip voor elkaar. Door samen na te denken over doelen kunnen alle belanghebbenden er zeker van zijn dat hun belangen worden meegewogen. Door te komen tot gemeenschappelijke doelen 2

4 wijzen alle neuzen uiteindelijk dezelfde kant op. Deze stap is cruciaal om ervoor te zorgen dat de deelnemers tijdens de rest van het proces samen gaan nadenken over oplossingen waarbij aan ieders belang wordt tegemoet gekomen. 6. Realisatie Zorg dat gemaakte afspraken zo snel mogelijk worden opgevolgd. Een goede projectleider voor de realisatie is hierbij essentieel. Tijdens een succesvol participatieproces staan bovenstaande uitgangspunten centraal. Om mensen in beweging te krijgen en positieve energie, vertrouwen en draagvlak te laten ontstaan is het volgende nodig: een doordacht ontwerp van het participatieproces; inzet van de juiste procesinterventies; inzet van deze interventies op de juiste manier en op het juiste moment. 3

5 Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam In deze paragraaf treft u aan: Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Resultaat participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam De Witte de Withstraat is één van de pareltjes van Rotterdam als je het de Rotterdammers vraagt. De straat is onderdeel van de Kunstas en heeft een unieke mix van detailhandel, cultuur, kunst, horeca en wonen. Het is een bruisende straat waar 24 uur per dag iets te beleven valt. Om groei van de Witte de Withstraat te faciliteren, besloot de deelgemeente Rotterdam Centrum de straat en zijn omgeving onder de loep te nemen en te bekijken waar verbeteringen mogelijk zijn. Zij heeft DTV Consultants ingehuurd voor het vormgeven en uitvoeren van een uitgebreid participatieproces en het aansturen van het benodigde onderzoek door de centrale stad. Het participatieproces in de Witte de Withstraat betrof een proces waarbij bewoners, bezoekers, ondernemers, vertegenwoordigers uit de cultuursector van de straat, hulpdiensten, politie en evenementenbeleid van de centrale stad) van het begin (onderzoek) tot en met het eind van het proces (de realisatie) zijn betrokken. Een proces dat razend snel (in veertien maanden onderzoek tot en met de volledige herinrichting) is uitgevoerd en dat heeft geleid tot direct resultaat op straat. afbeelding 1 Witte de Withstraat, een bruisende straat vol festiviteiten (situatie voor de herinrichting) 4

6 Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam afbeelding 2 Een van de wensbeelden afbeelding 3 Het maken van schetsontwerpen 5

7 Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam afbeelding 4 Het resultaat Eén van de schetsontwerpen Aansluiting Witte de Withstraat op omgeving Het maatregelen pakket dat wij hebben geadviseerd en dat wordt gedragen door de klankbordgroep, bevat een mix aan concrete voorstellen die zijn te clusteren in maatregelen ten aanzien van het verbeteren van de identiteit, inrichting en het gebruik van de Witte de Withstraat. Zij zijn erop gericht om het verblijven in de Witte de Withstraat aantrekkelijker te maken en om de herkenbaarheid van het Witte de Withkwartier te vergroten. Het geadviseerde maatregelenpakket bestaat uit: 1. De uitgangen van het Witte de Withkwartier krijgen herkenbare poorten. 2. De straatnamen in het Witte de Withkwartier krijgen onderbordjes. 3. Pilot regelluwe zone tijdens project De weg naar Van Eijck om over en weer helder te krijgen welke regelruimte er wel (en niet) is/kan worden gecreëerd. 4. Toevoegen beperkt aantal straatobjecten (zitelementen, kunst). 5. Openbare pinautomaat 24u/dag. 6. Meer fietsparkeerplekken. 7. Afmaken van het lichtplan in de witte de Withstraat % minder parkeerplaatsen ten bate van terrassen en voetgangers. 9. Eénrichtingsverkeer Boomgaardstraat omkeren. 10. Terugdraaien voorrangswijziging kruising Schiedamse Vest. 6

8 De zes gouden tips toegepast 1. Participatie vanaf het allereerste begin en tijdens het gehele proces Betrek alle belanghebbenden altijd vanaf het begin. Dat lijkt eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk niet te zijn. Door te investeren in het creëren van draagvlak vanaf het allereerste begin, en dit vol te houden gedurende het gehele proces, kan uiteindelijk een hoop weerstand, tijd en geld worden bespaard. Wij zijn volledig blanco het project ingestapt en hebben vanaf het allereerste begin iedereen die dat wilde de gelegenheid gegeven input te leveren; Wij zijn het project gestart met een online-enquête die is uitgezet in heel Cool-zuid (een groot deel van het centrum van Rotterdam). Op die manier kon iedereen die dat wilde input leveren. Dit leverde 510 volledig ingevulde, bruikbare enquêtes op, waardoor we ook nog eens betrouwbare resultaten hadden; De klankbordgroep is een essentieel communicatiemiddel, zowel om input te krijgen als om draagvlak te creëren. De juiste samenstelling van de klankbordgroep is belangrijk: - Sluit niemand uit: vraag lastposten er juist bij. Mensen die kritisch zijn, zijn betrokken. Als je die voor je kunt winnen kan je daar veel profijt van hebben. En als je ze niet betrekt kunnen het ongeleide projectielen worden die vanaf de zijlijn voor veel storing kunnen zorgen. Dit principe heeft ook in de Witte de Withstraat uitstekend gewerkt. - Wij hebben van te voren stakeholders aangewezen die wegens een zwaarwegend belang dat zij vertegenwoordigen in ieder geval zitting moesten hebben in de klankbordgroep, naast andere geïnteresseerden die zich via de enquête aan konden melden. 2. Inleven in elkaars perspectief Inleven in elkaars perspectief is de basis om samen tot een oplossing te kunnen komen. Daarbij zijn drie elementen essentieel: a. ieder mens wil gehoord worden/zich begrepen voelen. Pas als iemand het gevoel krijgt dat hij wordt begrepen, staat hij open om mee te denken met anderen. In de enquête hebben we naast gesloten vragen ook open vragen opgenomen. Op die manier geef je ruimte voor het uiten van zorgen, wensen en ideeën. Daar werd bij de Witte de Withstraatenquête veel gebruik van gemaakt. Het vergt wel de nodige verwerkingstijd, maar dat verdien je later in het proces dubbel en dwars weer terug. 7

9 Wat doe je dan als 87 mensen zich via de enquête hebben opgeven om deel te nemen aan de klankbordgroep? Zij willen gehoord worden! Wij hebben dit opgelost door twee brede werksessies in te lassen voor deze mensen. 37 Mensen hebben de uitnodiging hiervoor aangenomen en deelgenomen aan één van de twee brede werksessies. Tijdens de brede werksessies hebben de deelnemers, mede op basis van de resultaten van de enquête, aangegeven wat de kwaliteiten van de Witte de Withstraat zijn die zij absoluut wilden behouden. Daarnaast hebben zij aangegeven welke punten voor verbetering vatbaar waren. Een essentieel onderdeel, want er waren verschillende mensen die vonden dat het goed was zoals het was en die bang waren voor verandering. Door met elkaar na te denken over de positieve punten van de straat die zeker behouden moesten blijven ontstond veel trots en positieve energie. Weerstand tegen verandering verdween, omdat mensen het vertrouwen kregen dat de goede dingen behouden zouden blijven. Tegelijkertijd verdween bij andere mensen weerstand omdat zij datgene dat voor hen essentieel was (gehandicaptenparkeerplaats voor de deur bijvoorbeeld) geborgd zagen. Wij hebben de mensen zelf in het openbaar (tijdens de brede werksessies) onderling laten bespreken wie ze wilden dat hen zou vertegenwoordigen in de klankbordgroep. Hierbij ontstond draagvlak voor wie lid zou worden van de klankbordgroep. De mensen konden er immers zeker van zijn dat hun belang zeker vertegenwoordigd zou worden door de juiste persoon. b. Als mensen waarderend worden benaderd, ontstaat positieve energie; Door tijdens de brede werksessies te starten met het in beeld laten brengen van de positieve kenmerken van de Witte de Withstraat die behouden moesten blijven ontstond er heel veel trots en positieve energie. Weerstand tegen verandering verdween, omdat mensen het vertrouwen kregen dat de goede dingen behouden zouden blijven. Tijdens het hele proces hebben we iedereen waarderend benaderd: aangegeven dat we blij waren met hun ervaringskennis en inzet, echt naar ze geluisterd en daadwerkelijk iets gedaan met hun input. Dat kan overigens alleen als je het ook echt meent. Op het moment dat je die mindset gaat spelen komt het niet geloofwaardig meer over en bereik je het tegenovergestelde. c. Kijken vanuit verschillende perspectieven biedt de kans om tot creatieve oplossingen komen. Faciliteer dit tijdens een participatieproces. Dat is niet altijd vanzelfsprekend! Tijdens de meeste werksessies hebben we gewerkt met gemengde groepen, zodat mensen zich in gingen leven in elkaars perspectief en met elkaar gingen nadenken over oplossingen die voor iedereen positief waren. Mensen dachten bijvoorbeeld samen na over waar het beste parkeerplaatsen zouden kunnen verdwijnen. En op een zodanige manier dat de horeca zou profiteren en bewoners er geen hinder van zouden ondervinden. 8

10 3. Verwachtingsmanagement Zeg wat je doet en doe wat je zegt is heel belangrijk in een participatieproces. Om teleurstelling en weerstand te voorkomen is het belangrijk om de juiste verwachtingen te wekken en geen onhaalbare toezeggingen te doen. We hebben vooraf voorwaarden gesteld voor deelname aan de klankbordgroep: - Iedereen moest iedere werksessie aanwezig zijn; - Ieder klankbordgroeplid moest een actieve rol aannemen. We hebben ervoor gezorgd dat het kader vanuit de centrale stad (verkeersmarinier en Veiligheidsregio) op tafel lag voordat de werksessie plaatsvond waarin over oplossingen zou worden nagedacht. Dit kader had betrekking op de mogelijkheden en onmogelijkheden qua verkeerscirculatie, die er zijn vanuit het oogpunt van de hulpdiensten en het evenementenbeleid van de centrale stad. Binnen dit kader zijn de klankbordgroepleden aan de slag gegaan. Het boven water krijgen van dit kader was bepaald geen peulenschil, maar wel erg belangrijk. Immers, als mensen allerlei creatieve ideeën zouden bedenken waarvan we van te voren konden weten dat ze niet haalbaar zouden zijn, dan zou ten eerste het vertrouwen van de mensen ernstig worden beschadigd. En ten tweede zou het heel demotiverend voor ze zijn. 4. Transparantie Open en eerlijk zijn tijdens het gehele proces is onontbeerlijk om vertrouwen te creëren tussen gemeente en betrokkenen en betrokkenen onderling: transparantie en eerlijkheid zijn een belangrijke voorwaarde voor het komen tot breed gedragen, haalbare maatregelen. Wij hebben duidelijk gecommuniceerd welke partijen in ieder geval zitting zouden hebben in de klankbordgroep en dat daarnaast ruimte was voor aanvulling met andere mensen die interesse hadden voor deelname. Wij hebben er bewust voor gekozen om ook een aantal klankbordgroepleden op te nemen in de projectgroep. Daardoor was volledig transparant welke keuzes door de projectgroep werden gemaakt en kregen eventuele geheime agenda s geen kans. Ook hebben we steeds alle resultaten van het onderzoek gepresenteerd en besproken met de klankbordgroep. 9

11 5. Gemeenschappelijke doelen Het samen komen tot gemeenschappelijke randvoorwaarden en doelen is erg belangrijk voor het creëren van draagvlak voor de vervolgstappen. Door elkaars kijk op de situatie te delen ontstaat begrip voor elkaar. Door samen na te denken over doelen kunnen alle belanghebbenden er zeker van zijn dat hun belangen worden meegewogen. Door te komen tot gemeenschappelijke doelen wijzen alle neuzen uiteindelijk dezelfde kant op. Deze stap is cruciaal om ervoor te zorgen dat de deelnemers tijdens de rest van het proces samen gaan nadenken over oplossingen waarbij aan ieders belang tegemoet wordt gekomen. Tijdens de eerste werksessie van de klankbordgroep hebben wij de deelnemers laten komen tot gezamenlijke doelen. 6. Realisatie Zorg dat gemaakte afspraken zo snel mogelijk worden opgevolgd. Een goede projectleider realisatie is hierbij essentieel. Wij hebben er tijdens het participatieproces en ook nog na oplevering van onze rapportage voortdurend op gehamerd bij de portefeuillehouder en de ambtelijk opdrachtgever om de realisatie van de plannen direct en voortvarend ter hand te nemen. We hebben steeds aangegeven dat het erop of eronder zou zijn. Geen uitvoering van de afspraken zou betekenen dat alle geloof in de (deel)gemeente zou zijn verdwenen en dat de (deel)gemeente in het vervolg niet serieus meer zou worden genomen door de belanghebbenden. Na zoveel inspanning en enthousiasme van de belanghebbenden moest het tot uitvoering van afspraken komen. Wij hebben in onze rapportage aangedrongen op de aanstelling van een projectleider voor de realisatie. 10

12 Resultaat op straat: Lof voor vernieuwde Witte de With Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam De vernieuwde straat werd zaterdag 25 mei 2013 officieel heropend door Said Kasmi, portefeuillehouder Ruimtelijke Ordening en Buitenruimte van deelgemeente Rotterdam Centrum en Alexandra van Huffelen, wethouder van Duurzaamheid, Binnenstad en Buitenruimte. Tijdens de heropening werd ook het laatste onderbordje Witte de Withkwartier op feestelijke wijze onthuld door Said Kasmi en Berth Dirkx, voorzitter van de Ondernemersvereniging Witte de With. De deelraadsleden van de deelgemeente, de ondernemers van de Witte de Withstraat en andere betrokkenen hieven vervolgens gezamenlijk het glas om te proosten op de nieuwe Witte de Withstraat, één van de pareltjes van Rotterdam. afbeelding 5 Feestelijke heropening vernieuwde Witte de Withstraat afbeelding 6 Onderbordjes Witte de Withkwartier Enthousiasme Naast de wethouder en portefeuillehouder hielden ook Bert Dirkx, Freek Homan, winkelstraatmanager en Iris Wulffraat, eigenaresse van eetcafé Opa een speech. Allemaal waren zij even enthousiast over de grote betrokkenheid en het enthousiasme van de belanghebbenden (horeca, ondernemers, bewoners, bezoekers, cultuur, etc.), de manier waarop het hele proces is doorlopen en het prachtige eindresultaat. Ook van de andere betrokkenen straalde bij de opening het succes van de herinrichting van de straat af, evenals het enthousiasme over de nieuw opgedane contacten tijdens het participatieproces. Maatregelen Een greep uit de maatregelen die nu al zijn gerealiseerd: in nog geen twee maanden tijd heeft de al zo geliefde straat nog meer allure gekregen door onder andere een nieuwe inrichting en bredere trottoirs. 20% Van de parkeerplaatsen in de Witte de Withstraat is verdwenen ten gunste van terrassen. Daarbij is extra straatmeubilair aangebracht in de vorm van extra fietsparkeerplaatsen (fietsnietjes), bankjes en groen, nieuwe belijning en speels vormgegeven zebra s. Ten tweede is een zeer gewilde voetgangersdoorsteek gerealiseerd van de parkeergarage in de Hartmanstraat naar de Witte de Withstraat. Verder hebben verschillende kunstinstellingen, WORM, Tent, Mama en Witte de With zich verenigd in het Kunstblock. Zij willen de straat nog meer verbijzonderen met kunst en evenementen. En 21 juni 2013 was het door de ondernemers zeer gewenste lichtplan voor de straat, waar lang geleden al een start mee is gemaakt, eindelijk af door financiële steun van de gemeente. En ook dat is op feestelijke wijze gevierd. 11

13 Afbeelding 7 Krantenartikel Metro Nieuws, 23 mei 201 Afsluiting Het geheim van succesvolle participatieprocessen is mijns inziens dat deze zeer zorgvuldig moeten worden vormgegeven en uitgevoerd met de juiste mindset en de vertaling daarvan naar de juiste opstelling en procesinterventies. Daarbij spelen de zes gouden tips een belangrijke rol. Als dat gebeurt ontstaan vertrouwen, positieve energie, draagvlak en creatieve oplossingen. Natuurlijk is het belangrijk om vervolgens de realisatie van de plannen voortvarend ter hand te nemen en ook daarbij de belanghebbenden te betrekken. Een goede projectleider realisatie is daarbij heel welkom. 12

Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants

Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants fietsen en lopen innovatie internationaal milieu mobiliteits- openbaar openbare ruimte parkeren procesbegeleiding verkeerslichten verkeers- verkeersmanagement

Nadere informatie

Kwalitatief onderzoek Centrumplan Rijen de rode draad. 21 november 2014

Kwalitatief onderzoek Centrumplan Rijen de rode draad. 21 november 2014 Kwalitatief onderzoek Centrumplan Rijen de rode draad 21 november 2014 Inhoudsopgave Doel onderzoek Deelnemers Sentiment Ideeën Supermarkt Verkeersituatie Tijdelijke inrichting Klankbordgroep Tips projectontwikkelaar

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Startnotitie. Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen

Startnotitie. Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen Startnotitie Voorlopige projectnaam: Ambtelijk opdrachtgever: Bestuurlijk opdrachtgever: Voorgenomen projectleider: Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen

Nadere informatie

Communicatie/participatieplan

Communicatie/participatieplan Bijlage 2 Communicatie/participatieplan 1. Omschrijving Het riool in het Engelse Werk, Dwarsakkers en Royenstein verkeert in slechte staat en moet worden vervangen. Ook moet het regenwater worden afgekoppeld

Nadere informatie

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 1 1. Inleiding Gemeente Bergen beschikt niet over een toeristische visie. Voor een gemeente waarvan het toerisme een grote economische peiler vormt,

Nadere informatie

Bestuursopdracht. Centrumvisie

Bestuursopdracht. Centrumvisie Bestuursopdracht Centrumvisie Bestuursopdracht Centrumvisie Opdrachtgever: Auteur: gemeente Scherpenzeel afdeling Ruimte en Groen W. Hilbink/W.Algra Datum: 2 december 2014 Centrumvisie Scherpenzeel -1-

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie Bijlage 4b Communicatie en participatie INHOUD 1 Op weg naar een Definitief Ontwerp voor Kerckebosch... 3 2 Informeren en betrekken... 3 3 Participatie... 4 Communicatie en participatie 2 Op weg naar een

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein

Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein (26 mei 2012) Jongeren bouwen samen met professionals een podium, tribune en monument op het Helderheidplein aan de Spiekmanstraat in de wijk Feijenoord.

Nadere informatie

Participatieplan afstoten gemeentehuizen

Participatieplan afstoten gemeentehuizen plan afstoten gemeentehuizen Herontwikkeling / nieuwe invulling gemeentehuis Muiden en Stadskantoor Naarden 14 juni 2016 1 Inleiding 1.1 Uitgangspunt Dit participatieplan hoort bij de Project Initiatief

Nadere informatie

Communicatie verenigingen KNVB 2014

Communicatie verenigingen KNVB 2014 1 Communicatie verenigingen KNVB 2014 1. Achtergrond van de notitie: veranderde rollen De kern van de bestuurlijke vernieuwing is het realiseren van een efficiëntere besluitvorming in het amateurvoetbal.

Nadere informatie

B&W Vergadering. Dossiernummer 761 Vertrouwelijk Vergaderdatum 6 september 2016 Agendapunt Zaaknummer

B&W Vergadering. Dossiernummer 761 Vertrouwelijk Vergaderdatum 6 september 2016 Agendapunt Zaaknummer 2.1.10 Herijking reclamebeleid 1 Dossier 761 voorblad.pdf B&W Vergadering Dossiernummer 761 Vertrouwelijk Nee Vergaderdatum 6 september 2016 Agendapunt 2.1.10 Omschrijving Herijking reclamebeleid Zaaknummer

Nadere informatie

Tarthorst Fietsoplossingen voor en door gebruikers en bewoners

Tarthorst Fietsoplossingen voor en door gebruikers en bewoners Tarthorst Fietsoplossingen voor en door gebruikers en bewoners Tweede brede werksessie, 7 juli 2015 Arno Jonker, Paul van den Bosch en Natalie Veenkamp DTV Consultants fietsen en lopen innovatie internationaal

Nadere informatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Toen het project 2030 werd gestart, is aan de gemeenteraad toegezegd dat na vier afgeronde en het project geëvalueerd zou worden. In april heeft het projectteam 2030 een

Nadere informatie

VISIE OP DE ORGANISATIE

VISIE OP DE ORGANISATIE VISIE OP DE ORGANISATIE WE ZIJN ER ALS ORGANISATIE VOOR PUBLIEK, ONDERNEMERS, BESTUUR EN COLLEGA S 00 INHOUDSOPGAVE 0. Inhoudsopgave 2 1. Missie visie kernwaarden 3 2. Toelichting 4 3. De kernwaarden 5

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

E-book Beleef het onderwijs! Een praktische handleiding voor verbetering. Joyce Thijssen

E-book Beleef het onderwijs! Een praktische handleiding voor verbetering. Joyce Thijssen E-book Beleef het onderwijs! Een praktische handleiding voor verbetering Joyce Thijssen Inleiding Enthousiaste leerlingen, ouders, leerkrachten en schoolbestuur? Dat wil toch iedere school! Cocreatie is

Nadere informatie

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders Terrasvlonders 2015 INHOUDSOPGAVE 1. AANLEIDING 3 Kleinschalige proef 3 Ervaring en evaluatie 2014 3 Uitgangspunten terrasvlonders 3 2. TERRASVLONDERS 2015 5 Voorwaarden 5 Proces van vergunningverlening

Nadere informatie

Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107)

Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107) Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107) 1. Achtergrond De ontwikkelstrategie ASW is een strategie van aanpakken en verbinden. Bewoners, ondernemers, eigenaren van panden én

Nadere informatie

HET NIEUWE HAVENBLOK ALMELO

HET NIEUWE HAVENBLOK ALMELO HET NIEUWE HAVENBLOK ALMELO WELKOM IN HET NIEUWE HART VAN ALMELO! Sinds enige tijd werkt de stad Almelo aan een ambitieuze transformatie van de westelijke binnenstad. Met het doortrekken van het Overijssels

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren,

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren, Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009 Dames en heren, Een maand geleden mocht ik in Utrecht samen met vertegenwoordigers van 47 Europese landen

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj Kerngegevens Hier kan je een uitspraak of overkoepelende tekst over je onderwerp plaatsen, met evt. de naam van degene die de uitspraak heeft gedaan. Maar dat hoeft niet; je kunt deze tekst ook gewoon

Nadere informatie

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015 Welkom! Bewonersavond aalbaarheid woningbouw aanwijk Maandag 18 mei 2015 Agenda 1. Opening 2. Formaliteiten 3. Interview wethouder M. Schreurs 4. Toetsing aalbaarheid 5. Burgerinitiatief 6. Klankbordgroep

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder Gemeente Beverwijk Wethouder Tim De Rudder https://www.youtube.com/watch?v=hdoxyqpivas 2 Rabobank Utrechtse Waarden Jappie van der Heide (manager MKB) Rabobank-IJmond 4 Rabobank Utrechtse Waarden Alleen

Nadere informatie

Projectplan Detailhandelsvisie gemeente Drimmelen, alle kernen

Projectplan Detailhandelsvisie gemeente Drimmelen, alle kernen Projectplan Detailhandelsvisie gemeente Drimmelen, alle kernen Afdeling grondgebied 26-0-205 INLEIDING Voor u ligt het projectplan Detailhandelsvisie gemeente Drimmelen, alle kernen. 2 AANLEIDING PROJECT

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

In contact met belanghouders!

In contact met belanghouders! In contact met belanghouders! met zestien bewezen werkvormen voor corporaties Inleiding Iedere corporatiebestuurder vraagt zich weleens af welke methoden er bestaan om contacten met belanghouders te managen.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014

Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014 Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014 Wanneer nemen de Eerste en Tweede Kamer een besluit? Het is toch al een gelopen race? Het wetsvoorstel over (het afschaffen van de deelgemeenten/deelraden)

Nadere informatie

Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg

Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg Bouwplan Westerdijk oude parkschouwburglocatie Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg Inleiding: Terug in de tijd: Bouwproject La Parisienne Veel constructief overleg tussen De Peyler, gemeente

Nadere informatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie Concept gebiedsvisie Stadionpark Resultaten participatie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Verloop participatie 4 Samenvatting algemene reacties 5 Samenvatting Waterfront 6 Samenvatting Stadionontwikkeling 8

Nadere informatie

Terrasvlonders

Terrasvlonders Terrasvlonders 2016 1 INHOUDSOPGAVE 1. AANLEIDING 3 Voortzetten van terrasvlonders 3 Uitgangspunten terrasvlonders 3 2. TERRASVLONDERS 2016 5 Voorwaarden 5 Proces van vergunningverlening 6 Toezicht en

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS

COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS Inleiding Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Marum is na de zomer van 2015 gestart met een onderzoek binnen de gemeente naar mogelijk geschikte

Nadere informatie

Participatie, communicatie & proces Groot onderhoud en herinrichting Van Deventerlaan e.o. Gemeente Leidschendam-Voorburg 1

Participatie, communicatie & proces Groot onderhoud en herinrichting Van Deventerlaan e.o. Gemeente Leidschendam-Voorburg 1 Participatie, communicatie & proces Groot onderhoud en herinrichting Gemeente Leidschendam-Voorburg 1 Agenda 19.30 Opening bewonersbijeenkomst door Bart Kooijman (dagvoorzitter) 19.35 Welkom door Rob Gussekloo,

Nadere informatie

Fiets Filevrij. 3e bijeenkomst. 15 juli 2013 Locatie 78 in Bunnik

Fiets Filevrij. 3e bijeenkomst. 15 juli 2013 Locatie 78 in Bunnik Fiets Filevrij 3e bijeenkomst 15 juli 2013 Locatie 78 in Bunnik Agenda vanavond Welkom Proces tot nu toe (Oranjewoud) Onafhankelijk advies (Oranjewoud) ---------------------------------------------------

Nadere informatie

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Zijn we allemaal aangesloten? Zijn alle gemeenten

Nadere informatie

Nummer raadsnota: Bl Onderwerp: Beschikbaarstelling van krediet voor planontwikkeling winkelcentrum Arkendonk

Nummer raadsnota: Bl Onderwerp: Beschikbaarstelling van krediet voor planontwikkeling winkelcentrum Arkendonk 9emeente Oosterhout *» ť ^ ) NOTA VOOR DE RAAD Datum: 1 november 2016 Nummer raadsnota: Bl.0160544 Onderwerp: Beschikbaarstelling van krediet voor planontwikkeling winkelcentrum Arkendonk Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Startbijeenkomst. Herinrichting Het engelse werk Dwarsakkers en Royenstein

Startbijeenkomst. Herinrichting Het engelse werk Dwarsakkers en Royenstein Startbijeenkomst Herinrichting Het engelse werk Dwarsakkers en Royenstein Programma 19:30 19:35 20:00 20:10 21:00 21:15 Opening en welkom Bert Koning (projectleider) Aanleiding tot het project Projectopzet

Nadere informatie

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8 Bijlage 3 Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc 1 van 8 Communicatieplan azc gemeente Gemeente Centraal Orgaan opvang asielzoekers Status: conceptversie

Nadere informatie

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W voorstel Steller : van Helvert Tel. : 06 1586 2307 Portefeuille : Weyers e-mail. : c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W : Agenda nr. : Reg.nr. : 3597514 Openbaar : ja Onderwerp : BewonersBedrijf Hambaken

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

De SMAAK van vakantie

De SMAAK van vakantie Museum SMAAK is een tijdelijk museum voor en door senioren, in het indrukwekkende en historische pand van het Pieters en Bloklands Gasthuis, Amersfoort centrum. Het museum is precies een maand open: van

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 1. Vraag- en probleemstelling Het huidige meerjarenbeleidplan van de stichting loopt van 2011 tot en met 2014. Sinds een aantal jaren

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Beurstips 3. Standbemanning

Beurstips 3. Standbemanning Beurstips 3 Standbemanning 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Voorstel De raad voor te stellen: 1. Akkoord te gaan met het beëindigen van het project verbouw en renovatie sportcentrum De Kemmer

Voorstel De raad voor te stellen: 1. Akkoord te gaan met het beëindigen van het project verbouw en renovatie sportcentrum De Kemmer Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 29 november 2011 Registratienummer: 2011/76 Agendapunt nummer: 13 Onderwerp Projecteinde sportcentrum De Kemmer Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK Draagvlak INLEIDING Kun je wel Cultuurprofielschool zijn als er binnen de school geen draagvlak voor is? Wat is draagvlak? Waarom is draagvlak belangrijk? Hoe creëer je draagvlak? Er is sprake van draagvlak

Nadere informatie

Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen

Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen David Laws en Martien Kuitenbrouwer Public Mediation Programma UvA 10 december 2014 Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen Aanleiding Conflict tussen horeca

Nadere informatie

Samen vormgeven aan de toekomst

Samen vormgeven aan de toekomst Policy Design Studio Samen vormgeven aan de toekomst Sinds het voorjaar van 2015 brengen wij de Policy Design Studio in praktijk. Een kansgerichte manier om de toekomst tegemoet te treden. Wij raken steeds

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint

Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint Afdeling Leefomgeving Fysiek Versie 4 november 2016 Inhoudsopgave 1. Aanleiding en doelstelling... 3 2. Organisatie... 3 3. Wie zijn betrokken en wat is hun

Nadere informatie

Openbaar. Rijk van Nijmegen Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel.

Openbaar. Rijk van Nijmegen Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel. Openbaar Onderwerp Rijk van Nijmegen 2025 Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls / T. Tankir Samenvatting De Rabobank Rijk van Nijmegen heeft in 2015 het initiatief genomen

Nadere informatie

Excellent Opdrachtgeverschap? Ombouw Amstelveenlijn

Excellent Opdrachtgeverschap? Ombouw Amstelveenlijn Excellent Opdrachtgeverschap? Ombouw Amstelveenlijn Karin Sweering Stadsregio Amsterdam k.sweering@stadsregioamsterdam.nl Tatjana Stenfert Kroese ViNU Consult stenfert@vinuconsult.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

Verslag. Interactieve avond 1

Verslag. Interactieve avond 1 Verslag Betreft Interactieve avond 1 Opdrachtgever Gemeente Steenbergen Ons kenmerk STB001 Plaats Den Bosch Datum 12 September 2013 Aanwezig Tim Meeuwsen (Kragten) Gertjan Hanckmann (Kragten) Afwezig Dhr.

Nadere informatie

*ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015

*ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015 *ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015 Agendanr. 9. Aan de Raad No.ZA.13-25984/DV.14-417, afdeling Ruimte. Sellingen, 15 januari 2015 Onderwerp: Herinrichting schoolomgeving OBS De Plaggenborg

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname EEN BEDRIJF KOPEN? EEN BEDRIJF KOPEN Management Buy Out Het overnemen van een bedrijf is zeker geen eenvoudig proces. Een bedrijfsovername kan op verschillende manieren worden ingezet. De meeste bedrijfsovernames

Nadere informatie

Raad. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedc Akkoordstukken

Raad. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedc Akkoordstukken Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team RS/VT/VG Evenementenkalender 2007 1- Notagegevens Notanummer 2007.03545 Datum 2-3-2007 Portefeuillehouder Burgemeester 2- Bestuursorgaan

Nadere informatie

Leerervaringen excursie Nijmegen

Leerervaringen excursie Nijmegen Leerervaringen excursie Nijmegen In het kader van het project Watercoalitie van het Ministerie van I&M vond op 10 september 2012 een excursie plaats. Medewerkers van het ministerie, de gemeenten Delft

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND , 8 a ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 december 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 070114/201 afdeling: Kabinet en Communicatie

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

Het conflicthanteringspalet. Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe

Het conflicthanteringspalet. Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe Het conflicthanteringspalet Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe Het conflicthanteringspalet In relatie tot de escalatieladder en het bestuurlijk- ambtelijk samenspel Verschil in beleving Conflicthanteringspalet

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen

Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen Deel Vinkenstraat Papenpadsloot Versie 1.4, datum 22 juni 2015 Plan van Aanpak De gemeente Zaanstad is voornemens om in 2017

Nadere informatie

Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden

Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden 1 Introductie Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden Dit boek gaat over het contracteren en aanbesteden van bouw- en infrastructurele projecten. Over wat er nodig is om op een doordachte en

Nadere informatie

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Bewonersinitiatief Versie 1.1 augustus 2013 Inhoudsopgave A Inleiding... 2 B Aanpak van het project... 2 1 Vaststellen plangebied en uitgangssituatie...

Nadere informatie

Raadsplein info/debat. Voorgesteld besluit raad

Raadsplein info/debat. Voorgesteld besluit raad Raadsplein info/debat Datum 25 april 2016 onderwerp Stand van zaken Broerenkwartier (20.25-21.20 uur) portefeuillehouder Rene de Heer informant Fleer, JE (Jeroen) 3266 eenheid/afdeling Ontwikkeling OWA

Nadere informatie

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie.

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. RadarGroep Gemeenschapstuinen Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. Bureau voor sociale vraagstukken Wie zaait zal oogsten is een veelgehoord gezegde.

Nadere informatie

Geachte leden van de raad,

Geachte leden van de raad, Typ teksttyp teksttyp tekst 040 Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Aan: de Gemeenteraad Datum 20 december 2016 Onderwerp Afdoening Motie Herinrichting Noordeinde Uw brief van 8 september 2016

Nadere informatie

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Rapportage oktober 2014 Inleiding Stichting Bi- Zone heeft begin oktober 2014 een vragenlijst uitgezet onder al haar contribuanten (alle bedrijven

Nadere informatie

Met andere ogen kijken naar...

Met andere ogen kijken naar... Met andere ogen kijken naar... Mens Organisatie Verandering Organisatie & ontwikkeling Loopbaan & verandering Vitaliteit & verzuim Iedere organisatie maakt ontwikkelingen door. Vanwege veranderende marktomstandigheden,

Nadere informatie

15X hoe het wel moet. Tips, trucs en tools mbt online marketing, design en reclamecampagnes. 15x hoe het wel moet

15X hoe het wel moet. Tips, trucs en tools mbt online marketing, design en reclamecampagnes. 15x hoe het wel moet ELKE WEEK EEN HANDIGE TIP UIT ONZE NIEUWE SERIE: 15X hoe het wel moet Tips, trucs en tools mbt online marketing, design en reclamecampagnes 1. Duidelijke taal Praat met mensen, alsof ze échte mensen zijn.

Nadere informatie

Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014

Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014 Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014 T. Hendriks, F. Janssen, K. Reijnders Dorpsraad Meterik info@dorpsraadmeterik.nl 1 Inhoud Inhoud 1 Inleiding 2 Doel enquête 3 Verantwoording enquête 4 Hoofdpunten

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie

Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie wind op land Inleiding De gedragscode Draagvlak en Participatie is nu ruim een half jaar in werking. Greenpeace, de Stichting Natuur en Milieufederaties,

Nadere informatie

Evalueren van participatietrajecten

Evalueren van participatietrajecten Evalueren van participatietrajecten Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen 3 Inhoud Inhoud hfdstk 1 Inleiding 5 hfdstk 2 Afwegingen vooraf

Nadere informatie

Presentatie concept convenant brandveiligheid in de zorg

Presentatie concept convenant brandveiligheid in de zorg Presentatie concept convenant brandveiligheid in de zorg 9 mei 2014, 9.00 12.00 De Buitenhof Preventienetwerk Brandveiligheid Welkom Saskia Schalkwijk SIGRA Ricardo Weewer Brandweer Amsterdam Amstelland

Nadere informatie

Meten is leren: Hoe eff

Meten is leren: Hoe eff Meten is leren: Hoe eff De kwaliteit van uw werkgeverschap in De ziekenhuiswereld kent van oudsher een goed ontwikkeld HR-instrumentarium. Opleidingsmogelijkheden zijn voorhanden, de cao is veelomvattend,

Nadere informatie

Rapport. Beslissen over de burger zonder de burger. Een onderzoek naar de realisatie van twee extra parkeerplaatsen. Oordeel

Rapport. Beslissen over de burger zonder de burger. Een onderzoek naar de realisatie van twee extra parkeerplaatsen. Oordeel Rapport Beslissen over de burger zonder de burger Een onderzoek naar de realisatie van twee extra parkeerplaatsen. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het college van burgemeester en

Nadere informatie

Stappenplan Communicatie Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen

Stappenplan Communicatie Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen Stappenplan Communicatie Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen STAPPENPLAN COMMUNICATIE / PERS Bij aanvang van ieder project dient er naast een projectleider ook direct een persoon verantwoordelijk

Nadere informatie

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gezocht: De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam Marktconsultatie Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gemeente Rotterdam Serviceorganisatie Dienstencentrum Inkoop

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol]

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] Inleiding De vragenboom is een hulpmiddel om weloverwogen te bepalen of en in welke vorm interactief wordt gewerkt. Bij het aanbieden van de ingevulde vragenboom

Nadere informatie

Kadernota Integraal Veiligheidsplan Processchema

Kadernota Integraal Veiligheidsplan Processchema Gemeente Nieuwkoop afdeling Vergunningen, Voorzieningen en Handhaving Kadernota Integraal Veiligheidsplan Processchema ( Planning: Stappenplan / Plan van Aanpak,: Tijd / Tijdschema ) Inleiding Veiligheid

Nadere informatie

WHITE PAPER DE 10 PRINCIPES VAN DE SOGETI-ARCHITECT

WHITE PAPER DE 10 PRINCIPES VAN DE SOGETI-ARCHITECT WHITE PAPER DE 10 PRINCIPES VAN DE SOGETI-ARCHITECT MARTIN VAN DEN BERG WHITE PAPER DE 10 PRINCIPES VAN DE SOGETI-ARCHITECTT Martin van den Berg tekeningen: Thomas Schneider Versie: 1.0 februari 2010

Nadere informatie

Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016

Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016 Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd 2016 Inleiding Zowel in de Wmo als in de Jeugdwet is opgenomen dat gemeenten jaarlijks de ervaringen van cliënten moeten onderzoeken. Daarbij wordt vanaf 2016 voor

Nadere informatie

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten Afhankelijk van uw keuzes voor de aanpak van werkdruk kunt u één of meer stappen van het stappenplan doorlopen. Het werkdrukplan is gebaseerd

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie