Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen"

Transcriptie

1 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Drs. Natalie M.Veenkamp DTV Consultants Samenvatting Vaak spelen participatieprocessen een belangrijke rol in onderzoek- en adviesprojecten en het aanpakken van verkeerskundige vraagstukken. Het mooiste is als er daarbij veel positieve energie, vertrouwen en draagvlak voor het eindresultaat ontstaan. En natuurlijk direct resultaat op straat. Maar wat is nu eigenlijk het geheim van succesvolle participatieprocessen? Hoe pak je zo n traject succesvol aan? In deze paper licht ik zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen toe. Dit doe ik door u voorbeelden te geven van toepassing van deze tips tijdens een uitgebreid participatieproces in de Witte de Withstraat in Rotterdam. U treft aan: 1. Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen 2. Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam: a. Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam b. Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam c. Het resultaat waartoe deze aanpak heeft geleid 3. Voorbeelden van toepassingen van de zes gouden tips 4. Resultaat op straat Lof voor vernieuwde Witte de With 5. Afsluiting: het geheim van succesvolle participatieprocessen Trefwoorden Participatie, burgerparticipatie, draagvlak, procesbegeleiding, Witte de Withstraat Bijdrage aan het Nationaal verkeerskundecongres, 6 november 2013

2 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Drs. Natalie M. Veenkamp Senior adviseur - DTV Consultants Inleiding Hoe creëer je positieve energie en vertrouwen tijdens een participatieproces? Hoe krijg je draagvlak voor de uiteindelijke oplossingen die worden bedacht? Vaak spelen participatieprocessen een belangrijke rol in onderzoek- en adviesprojecten. En het mooiste is als tijdens die processen veel positieve energie, vertrouwen en draagvlak voor het eindresultaat ontstaat. En daarna natuurlijk direct resultaat op straat. Maar wat is nu eigenlijk het geheim van succesvolle participatieprocessen? Hoe pak je zo n traject succesvol aan? Het antwoord op deze vraag is zowel eenvoudig als complex. Eenvoudig omdat het een duidelijk stappenplan betreft. Complex omdat een succesvolle aanpak van dit soort processen een bepaalde mindset vergt, omdat het vaak om hele kleine dingen gaat die bepalen of het een succes wordt of niet en omdat de invulling van het proces iedere keer weer net iets anders is. Want iedere situatie is anders qua problematiek, context, tijdpad, budget et cetera. Wat leest u in deze paper? In deze paper licht ik zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen toe. Dit doe ik door u voorbeelden te geven van toepassing van deze principes tijdens een uitgebreid particpatieproces in de Witte de Withstraat in Rotterdam. U treft aan: 1. Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen; pagina 2 2. Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam: a. Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam pagina 4 b. Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; pagina 5 c. Het resultaat waartoe deze aanpak heeft geleid; pagina 6 3. Voorbeelden van toepassingen van de zes gouden tips; pagina 7 4. Resultaat op straat Lof voor vernieuwde Witte de With pagina Afsluiting: het geheim van succesvolle participatieprocessen. Pagina 12 Presentatiebijdrage Nationaal Verkeerskunde Congres Natalie Veenkamp, DTV Consultants

3 Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen Hieronder treft u zes gouden tips aan waar participatieprocessen aan moeten voldoen om succesvol te zijn. Deze hebben veel te maken met de benodigde mindset van waaruit geopereerd moet worden. Ze lijken simpel, maar in de praktijk blijkt dat u veel moet sturen en interveniëren om ervoor te zorgen dat deze uitgangspunten consequent worden toegepast. 1. Participatie vanaf het allereerste begin en tijdens het gehele proces Betrek alle belanghebbenden altijd vanaf het begin. Dat lijkt eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk niet te zijn. Door te investeren in het creëren van draagvlak vanaf het allereerste begin, en dit vol te houden gedurende het gehele proces, kan uiteindelijk een hoop weerstand, tijd en geld worden bespaard. 2. Inleven in elkaars perspectief Inleven in elkaars perspectief is de basis om samen tot een oplossing te kunnen komen. Daarbij zijn drie elementen essentieel: a. Ieder mens wil gehoord worden/zich begrepen voelen. Pas als iemand het gevoel krijgt dat hij wordt begrepen, staat hij open om mee te denken met anderen; b. Als mensen waarderend worden benaderd, dan ontstaat positieve energie; c. Kijken vanuit verschillende perspectieven biedt de kans om tot creatieve oplossingen komen. Faciliteer dit tijdens een participatieproces. Dat is niet altijd vanzelfsprekend! 3. Verwachtingsmanagement Zeg wat je doet en doe wat je zegt is heel belangrijk in een participatieproces. Om teleurstelling en weerstand te voorkomen is het belangrijk om de juiste verwachtingen te wekken en geen onhaalbare toezeggingen te doen. 4. Transparantie Open en eerlijk zijn tijdens het hele proces is onontbeerlijk om vertrouwen te creëren tussen gemeente en betrokkenen en betrokkenen onderling: transparantie en eerlijkheid zijn een belangrijke voorwaarde voor het komen tot breed gedragen, haalbare maatregelen. 5. Gemeenschappelijke doelen Het samen komen tot gemeenschappelijke doelen is erg belangrijk voor het creëren van draagvlak voor de vervolgstappen. Door elkaars kijk op de situatie te delen ontstaat begrip voor elkaar. Door samen na te denken over doelen kunnen alle belanghebbenden er zeker van zijn dat hun belangen worden meegewogen. Door te komen tot gemeenschappelijke doelen 2

4 wijzen alle neuzen uiteindelijk dezelfde kant op. Deze stap is cruciaal om ervoor te zorgen dat de deelnemers tijdens de rest van het proces samen gaan nadenken over oplossingen waarbij aan ieders belang wordt tegemoet gekomen. 6. Realisatie Zorg dat gemaakte afspraken zo snel mogelijk worden opgevolgd. Een goede projectleider voor de realisatie is hierbij essentieel. Tijdens een succesvol participatieproces staan bovenstaande uitgangspunten centraal. Om mensen in beweging te krijgen en positieve energie, vertrouwen en draagvlak te laten ontstaan is het volgende nodig: een doordacht ontwerp van het participatieproces; inzet van de juiste procesinterventies; inzet van deze interventies op de juiste manier en op het juiste moment. 3

5 Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam In deze paragraaf treft u aan: Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Resultaat participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam; Context participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam De Witte de Withstraat is één van de pareltjes van Rotterdam als je het de Rotterdammers vraagt. De straat is onderdeel van de Kunstas en heeft een unieke mix van detailhandel, cultuur, kunst, horeca en wonen. Het is een bruisende straat waar 24 uur per dag iets te beleven valt. Om groei van de Witte de Withstraat te faciliteren, besloot de deelgemeente Rotterdam Centrum de straat en zijn omgeving onder de loep te nemen en te bekijken waar verbeteringen mogelijk zijn. Zij heeft DTV Consultants ingehuurd voor het vormgeven en uitvoeren van een uitgebreid participatieproces en het aansturen van het benodigde onderzoek door de centrale stad. Het participatieproces in de Witte de Withstraat betrof een proces waarbij bewoners, bezoekers, ondernemers, vertegenwoordigers uit de cultuursector van de straat, hulpdiensten, politie en evenementenbeleid van de centrale stad) van het begin (onderzoek) tot en met het eind van het proces (de realisatie) zijn betrokken. Een proces dat razend snel (in veertien maanden onderzoek tot en met de volledige herinrichting) is uitgevoerd en dat heeft geleid tot direct resultaat op straat. afbeelding 1 Witte de Withstraat, een bruisende straat vol festiviteiten (situatie voor de herinrichting) 4

6 Schematisch overzicht aanpak participatieproces Witte de Withstraat Rotterdam Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam afbeelding 2 Een van de wensbeelden afbeelding 3 Het maken van schetsontwerpen 5

7 Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam afbeelding 4 Het resultaat Eén van de schetsontwerpen Aansluiting Witte de Withstraat op omgeving Het maatregelen pakket dat wij hebben geadviseerd en dat wordt gedragen door de klankbordgroep, bevat een mix aan concrete voorstellen die zijn te clusteren in maatregelen ten aanzien van het verbeteren van de identiteit, inrichting en het gebruik van de Witte de Withstraat. Zij zijn erop gericht om het verblijven in de Witte de Withstraat aantrekkelijker te maken en om de herkenbaarheid van het Witte de Withkwartier te vergroten. Het geadviseerde maatregelenpakket bestaat uit: 1. De uitgangen van het Witte de Withkwartier krijgen herkenbare poorten. 2. De straatnamen in het Witte de Withkwartier krijgen onderbordjes. 3. Pilot regelluwe zone tijdens project De weg naar Van Eijck om over en weer helder te krijgen welke regelruimte er wel (en niet) is/kan worden gecreëerd. 4. Toevoegen beperkt aantal straatobjecten (zitelementen, kunst). 5. Openbare pinautomaat 24u/dag. 6. Meer fietsparkeerplekken. 7. Afmaken van het lichtplan in de witte de Withstraat % minder parkeerplaatsen ten bate van terrassen en voetgangers. 9. Eénrichtingsverkeer Boomgaardstraat omkeren. 10. Terugdraaien voorrangswijziging kruising Schiedamse Vest. 6

8 De zes gouden tips toegepast 1. Participatie vanaf het allereerste begin en tijdens het gehele proces Betrek alle belanghebbenden altijd vanaf het begin. Dat lijkt eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk niet te zijn. Door te investeren in het creëren van draagvlak vanaf het allereerste begin, en dit vol te houden gedurende het gehele proces, kan uiteindelijk een hoop weerstand, tijd en geld worden bespaard. Wij zijn volledig blanco het project ingestapt en hebben vanaf het allereerste begin iedereen die dat wilde de gelegenheid gegeven input te leveren; Wij zijn het project gestart met een online-enquête die is uitgezet in heel Cool-zuid (een groot deel van het centrum van Rotterdam). Op die manier kon iedereen die dat wilde input leveren. Dit leverde 510 volledig ingevulde, bruikbare enquêtes op, waardoor we ook nog eens betrouwbare resultaten hadden; De klankbordgroep is een essentieel communicatiemiddel, zowel om input te krijgen als om draagvlak te creëren. De juiste samenstelling van de klankbordgroep is belangrijk: - Sluit niemand uit: vraag lastposten er juist bij. Mensen die kritisch zijn, zijn betrokken. Als je die voor je kunt winnen kan je daar veel profijt van hebben. En als je ze niet betrekt kunnen het ongeleide projectielen worden die vanaf de zijlijn voor veel storing kunnen zorgen. Dit principe heeft ook in de Witte de Withstraat uitstekend gewerkt. - Wij hebben van te voren stakeholders aangewezen die wegens een zwaarwegend belang dat zij vertegenwoordigen in ieder geval zitting moesten hebben in de klankbordgroep, naast andere geïnteresseerden die zich via de enquête aan konden melden. 2. Inleven in elkaars perspectief Inleven in elkaars perspectief is de basis om samen tot een oplossing te kunnen komen. Daarbij zijn drie elementen essentieel: a. ieder mens wil gehoord worden/zich begrepen voelen. Pas als iemand het gevoel krijgt dat hij wordt begrepen, staat hij open om mee te denken met anderen. In de enquête hebben we naast gesloten vragen ook open vragen opgenomen. Op die manier geef je ruimte voor het uiten van zorgen, wensen en ideeën. Daar werd bij de Witte de Withstraatenquête veel gebruik van gemaakt. Het vergt wel de nodige verwerkingstijd, maar dat verdien je later in het proces dubbel en dwars weer terug. 7

9 Wat doe je dan als 87 mensen zich via de enquête hebben opgeven om deel te nemen aan de klankbordgroep? Zij willen gehoord worden! Wij hebben dit opgelost door twee brede werksessies in te lassen voor deze mensen. 37 Mensen hebben de uitnodiging hiervoor aangenomen en deelgenomen aan één van de twee brede werksessies. Tijdens de brede werksessies hebben de deelnemers, mede op basis van de resultaten van de enquête, aangegeven wat de kwaliteiten van de Witte de Withstraat zijn die zij absoluut wilden behouden. Daarnaast hebben zij aangegeven welke punten voor verbetering vatbaar waren. Een essentieel onderdeel, want er waren verschillende mensen die vonden dat het goed was zoals het was en die bang waren voor verandering. Door met elkaar na te denken over de positieve punten van de straat die zeker behouden moesten blijven ontstond veel trots en positieve energie. Weerstand tegen verandering verdween, omdat mensen het vertrouwen kregen dat de goede dingen behouden zouden blijven. Tegelijkertijd verdween bij andere mensen weerstand omdat zij datgene dat voor hen essentieel was (gehandicaptenparkeerplaats voor de deur bijvoorbeeld) geborgd zagen. Wij hebben de mensen zelf in het openbaar (tijdens de brede werksessies) onderling laten bespreken wie ze wilden dat hen zou vertegenwoordigen in de klankbordgroep. Hierbij ontstond draagvlak voor wie lid zou worden van de klankbordgroep. De mensen konden er immers zeker van zijn dat hun belang zeker vertegenwoordigd zou worden door de juiste persoon. b. Als mensen waarderend worden benaderd, ontstaat positieve energie; Door tijdens de brede werksessies te starten met het in beeld laten brengen van de positieve kenmerken van de Witte de Withstraat die behouden moesten blijven ontstond er heel veel trots en positieve energie. Weerstand tegen verandering verdween, omdat mensen het vertrouwen kregen dat de goede dingen behouden zouden blijven. Tijdens het hele proces hebben we iedereen waarderend benaderd: aangegeven dat we blij waren met hun ervaringskennis en inzet, echt naar ze geluisterd en daadwerkelijk iets gedaan met hun input. Dat kan overigens alleen als je het ook echt meent. Op het moment dat je die mindset gaat spelen komt het niet geloofwaardig meer over en bereik je het tegenovergestelde. c. Kijken vanuit verschillende perspectieven biedt de kans om tot creatieve oplossingen komen. Faciliteer dit tijdens een participatieproces. Dat is niet altijd vanzelfsprekend! Tijdens de meeste werksessies hebben we gewerkt met gemengde groepen, zodat mensen zich in gingen leven in elkaars perspectief en met elkaar gingen nadenken over oplossingen die voor iedereen positief waren. Mensen dachten bijvoorbeeld samen na over waar het beste parkeerplaatsen zouden kunnen verdwijnen. En op een zodanige manier dat de horeca zou profiteren en bewoners er geen hinder van zouden ondervinden. 8

10 3. Verwachtingsmanagement Zeg wat je doet en doe wat je zegt is heel belangrijk in een participatieproces. Om teleurstelling en weerstand te voorkomen is het belangrijk om de juiste verwachtingen te wekken en geen onhaalbare toezeggingen te doen. We hebben vooraf voorwaarden gesteld voor deelname aan de klankbordgroep: - Iedereen moest iedere werksessie aanwezig zijn; - Ieder klankbordgroeplid moest een actieve rol aannemen. We hebben ervoor gezorgd dat het kader vanuit de centrale stad (verkeersmarinier en Veiligheidsregio) op tafel lag voordat de werksessie plaatsvond waarin over oplossingen zou worden nagedacht. Dit kader had betrekking op de mogelijkheden en onmogelijkheden qua verkeerscirculatie, die er zijn vanuit het oogpunt van de hulpdiensten en het evenementenbeleid van de centrale stad. Binnen dit kader zijn de klankbordgroepleden aan de slag gegaan. Het boven water krijgen van dit kader was bepaald geen peulenschil, maar wel erg belangrijk. Immers, als mensen allerlei creatieve ideeën zouden bedenken waarvan we van te voren konden weten dat ze niet haalbaar zouden zijn, dan zou ten eerste het vertrouwen van de mensen ernstig worden beschadigd. En ten tweede zou het heel demotiverend voor ze zijn. 4. Transparantie Open en eerlijk zijn tijdens het gehele proces is onontbeerlijk om vertrouwen te creëren tussen gemeente en betrokkenen en betrokkenen onderling: transparantie en eerlijkheid zijn een belangrijke voorwaarde voor het komen tot breed gedragen, haalbare maatregelen. Wij hebben duidelijk gecommuniceerd welke partijen in ieder geval zitting zouden hebben in de klankbordgroep en dat daarnaast ruimte was voor aanvulling met andere mensen die interesse hadden voor deelname. Wij hebben er bewust voor gekozen om ook een aantal klankbordgroepleden op te nemen in de projectgroep. Daardoor was volledig transparant welke keuzes door de projectgroep werden gemaakt en kregen eventuele geheime agenda s geen kans. Ook hebben we steeds alle resultaten van het onderzoek gepresenteerd en besproken met de klankbordgroep. 9

11 5. Gemeenschappelijke doelen Het samen komen tot gemeenschappelijke randvoorwaarden en doelen is erg belangrijk voor het creëren van draagvlak voor de vervolgstappen. Door elkaars kijk op de situatie te delen ontstaat begrip voor elkaar. Door samen na te denken over doelen kunnen alle belanghebbenden er zeker van zijn dat hun belangen worden meegewogen. Door te komen tot gemeenschappelijke doelen wijzen alle neuzen uiteindelijk dezelfde kant op. Deze stap is cruciaal om ervoor te zorgen dat de deelnemers tijdens de rest van het proces samen gaan nadenken over oplossingen waarbij aan ieders belang tegemoet wordt gekomen. Tijdens de eerste werksessie van de klankbordgroep hebben wij de deelnemers laten komen tot gezamenlijke doelen. 6. Realisatie Zorg dat gemaakte afspraken zo snel mogelijk worden opgevolgd. Een goede projectleider realisatie is hierbij essentieel. Wij hebben er tijdens het participatieproces en ook nog na oplevering van onze rapportage voortdurend op gehamerd bij de portefeuillehouder en de ambtelijk opdrachtgever om de realisatie van de plannen direct en voortvarend ter hand te nemen. We hebben steeds aangegeven dat het erop of eronder zou zijn. Geen uitvoering van de afspraken zou betekenen dat alle geloof in de (deel)gemeente zou zijn verdwenen en dat de (deel)gemeente in het vervolg niet serieus meer zou worden genomen door de belanghebbenden. Na zoveel inspanning en enthousiasme van de belanghebbenden moest het tot uitvoering van afspraken komen. Wij hebben in onze rapportage aangedrongen op de aanstelling van een projectleider voor de realisatie. 10

12 Resultaat op straat: Lof voor vernieuwde Witte de With Voorbeeldproject Witte de Withstraat Rotterdam De vernieuwde straat werd zaterdag 25 mei 2013 officieel heropend door Said Kasmi, portefeuillehouder Ruimtelijke Ordening en Buitenruimte van deelgemeente Rotterdam Centrum en Alexandra van Huffelen, wethouder van Duurzaamheid, Binnenstad en Buitenruimte. Tijdens de heropening werd ook het laatste onderbordje Witte de Withkwartier op feestelijke wijze onthuld door Said Kasmi en Berth Dirkx, voorzitter van de Ondernemersvereniging Witte de With. De deelraadsleden van de deelgemeente, de ondernemers van de Witte de Withstraat en andere betrokkenen hieven vervolgens gezamenlijk het glas om te proosten op de nieuwe Witte de Withstraat, één van de pareltjes van Rotterdam. afbeelding 5 Feestelijke heropening vernieuwde Witte de Withstraat afbeelding 6 Onderbordjes Witte de Withkwartier Enthousiasme Naast de wethouder en portefeuillehouder hielden ook Bert Dirkx, Freek Homan, winkelstraatmanager en Iris Wulffraat, eigenaresse van eetcafé Opa een speech. Allemaal waren zij even enthousiast over de grote betrokkenheid en het enthousiasme van de belanghebbenden (horeca, ondernemers, bewoners, bezoekers, cultuur, etc.), de manier waarop het hele proces is doorlopen en het prachtige eindresultaat. Ook van de andere betrokkenen straalde bij de opening het succes van de herinrichting van de straat af, evenals het enthousiasme over de nieuw opgedane contacten tijdens het participatieproces. Maatregelen Een greep uit de maatregelen die nu al zijn gerealiseerd: in nog geen twee maanden tijd heeft de al zo geliefde straat nog meer allure gekregen door onder andere een nieuwe inrichting en bredere trottoirs. 20% Van de parkeerplaatsen in de Witte de Withstraat is verdwenen ten gunste van terrassen. Daarbij is extra straatmeubilair aangebracht in de vorm van extra fietsparkeerplaatsen (fietsnietjes), bankjes en groen, nieuwe belijning en speels vormgegeven zebra s. Ten tweede is een zeer gewilde voetgangersdoorsteek gerealiseerd van de parkeergarage in de Hartmanstraat naar de Witte de Withstraat. Verder hebben verschillende kunstinstellingen, WORM, Tent, Mama en Witte de With zich verenigd in het Kunstblock. Zij willen de straat nog meer verbijzonderen met kunst en evenementen. En 21 juni 2013 was het door de ondernemers zeer gewenste lichtplan voor de straat, waar lang geleden al een start mee is gemaakt, eindelijk af door financiële steun van de gemeente. En ook dat is op feestelijke wijze gevierd. 11

13 Afbeelding 7 Krantenartikel Metro Nieuws, 23 mei 201 Afsluiting Het geheim van succesvolle participatieprocessen is mijns inziens dat deze zeer zorgvuldig moeten worden vormgegeven en uitgevoerd met de juiste mindset en de vertaling daarvan naar de juiste opstelling en procesinterventies. Daarbij spelen de zes gouden tips een belangrijke rol. Als dat gebeurt ontstaan vertrouwen, positieve energie, draagvlak en creatieve oplossingen. Natuurlijk is het belangrijk om vervolgens de realisatie van de plannen voortvarend ter hand te nemen en ook daarbij de belanghebbenden te betrekken. Een goede projectleider realisatie is daarbij heel welkom. 12

Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants

Zes gouden tips voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants voor succesvolle participatieprocessen DTV Consultants fietsen en lopen innovatie internationaal milieu mobiliteits- openbaar openbare ruimte parkeren procesbegeleiding verkeerslichten verkeers- verkeersmanagement

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

Startnotitie. Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen

Startnotitie. Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen Startnotitie Voorlopige projectnaam: Ambtelijk opdrachtgever: Bestuurlijk opdrachtgever: Voorgenomen projectleider: Herinrichting Burg. Jhr. Van den Boschstraat, Nederstraat, Drostestraat te Amerongen

Nadere informatie

Communicatie/participatieplan

Communicatie/participatieplan Bijlage 2 Communicatie/participatieplan 1. Omschrijving Het riool in het Engelse Werk, Dwarsakkers en Royenstein verkeert in slechte staat en moet worden vervangen. Ook moet het regenwater worden afgekoppeld

Nadere informatie

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 1 1. Inleiding Gemeente Bergen beschikt niet over een toeristische visie. Voor een gemeente waarvan het toerisme een grote economische peiler vormt,

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie Bijlage 4b Communicatie en participatie INHOUD 1 Op weg naar een Definitief Ontwerp voor Kerckebosch... 3 2 Informeren en betrekken... 3 3 Participatie... 4 Communicatie en participatie 2 Op weg naar een

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107)

Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107) Initiatieven, Participatie en Communicatie Plan van Aanpak (20141107) 1. Achtergrond De ontwikkelstrategie ASW is een strategie van aanpakken en verbinden. Bewoners, ondernemers, eigenaren van panden én

Nadere informatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie Concept gebiedsvisie Stadionpark Resultaten participatie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Verloop participatie 4 Samenvatting algemene reacties 5 Samenvatting Waterfront 6 Samenvatting Stadionontwikkeling 8

Nadere informatie

VISIE OP DE ORGANISATIE

VISIE OP DE ORGANISATIE VISIE OP DE ORGANISATIE WE ZIJN ER ALS ORGANISATIE VOOR PUBLIEK, ONDERNEMERS, BESTUUR EN COLLEGA S 00 INHOUDSOPGAVE 0. Inhoudsopgave 2 1. Missie visie kernwaarden 3 2. Toelichting 4 3. De kernwaarden 5

Nadere informatie

Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein

Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein Jongeren met professionals aan de slag op Helderheidplein (26 mei 2012) Jongeren bouwen samen met professionals een podium, tribune en monument op het Helderheidplein aan de Spiekmanstraat in de wijk Feijenoord.

Nadere informatie

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders Terrasvlonders 2015 INHOUDSOPGAVE 1. AANLEIDING 3 Kleinschalige proef 3 Ervaring en evaluatie 2014 3 Uitgangspunten terrasvlonders 3 2. TERRASVLONDERS 2015 5 Voorwaarden 5 Proces van vergunningverlening

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren,

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren, Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009 Dames en heren, Een maand geleden mocht ik in Utrecht samen met vertegenwoordigers van 47 Europese landen

Nadere informatie

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 1. Vraag- en probleemstelling Het huidige meerjarenbeleidplan van de stichting loopt van 2011 tot en met 2014. Sinds een aantal jaren

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

Communicatie verenigingen KNVB 2014

Communicatie verenigingen KNVB 2014 1 Communicatie verenigingen KNVB 2014 1. Achtergrond van de notitie: veranderde rollen De kern van de bestuurlijke vernieuwing is het realiseren van een efficiëntere besluitvorming in het amateurvoetbal.

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg

Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg Bouwplan Westerdijk oude parkschouwburglocatie Bezwaren van 38 omwonenden Achterom Geldersesteeg Inleiding: Terug in de tijd: Bouwproject La Parisienne Veel constructief overleg tussen De Peyler, gemeente

Nadere informatie

In contact met belanghouders!

In contact met belanghouders! In contact met belanghouders! met zestien bewezen werkvormen voor corporaties Inleiding Iedere corporatiebestuurder vraagt zich weleens af welke methoden er bestaan om contacten met belanghouders te managen.

Nadere informatie

Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen

Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen Herinrichting openbare ruimte Westzijde Plan van Aanpak en Programma van eisen Deel Vinkenstraat Papenpadsloot Versie 1.4, datum 22 juni 2015 Plan van Aanpak De gemeente Zaanstad is voornemens om in 2017

Nadere informatie

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8 Bijlage 3 Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc 1 van 8 Communicatieplan azc gemeente Gemeente Centraal Orgaan opvang asielzoekers Status: conceptversie

Nadere informatie

Meten is leren: Hoe eff

Meten is leren: Hoe eff Meten is leren: Hoe eff De kwaliteit van uw werkgeverschap in De ziekenhuiswereld kent van oudsher een goed ontwikkeld HR-instrumentarium. Opleidingsmogelijkheden zijn voorhanden, de cao is veelomvattend,

Nadere informatie

Samen vormgeven aan de toekomst

Samen vormgeven aan de toekomst Policy Design Studio Samen vormgeven aan de toekomst Sinds het voorjaar van 2015 brengen wij de Policy Design Studio in praktijk. Een kansgerichte manier om de toekomst tegemoet te treden. Wij raken steeds

Nadere informatie

*ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015

*ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015 *ZE9D31A5A7D* Raadsvergadering d.d. 27 januari 2015 Agendanr. 9. Aan de Raad No.ZA.13-25984/DV.14-417, afdeling Ruimte. Sellingen, 15 januari 2015 Onderwerp: Herinrichting schoolomgeving OBS De Plaggenborg

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gezocht: De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam Marktconsultatie Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gemeente Rotterdam Serviceorganisatie Dienstencentrum Inkoop

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen

Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen David Laws en Martien Kuitenbrouwer Public Mediation Programma UvA 10 december 2014 Evenementen en conflicten in Enschede Voorlopige Bevindingen en oplossingsrichtingen Aanleiding Conflict tussen horeca

Nadere informatie

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W voorstel Steller : van Helvert Tel. : 06 1586 2307 Portefeuille : Weyers e-mail. : c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W : Agenda nr. : Reg.nr. : 3597514 Openbaar : ja Onderwerp : BewonersBedrijf Hambaken

Nadere informatie

Het conflicthanteringspalet. Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe

Het conflicthanteringspalet. Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe Het conflicthanteringspalet Anneke de Koning Leo Elfers Anne de Cloe Het conflicthanteringspalet In relatie tot de escalatieladder en het bestuurlijk- ambtelijk samenspel Verschil in beleving Conflicthanteringspalet

Nadere informatie

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname EEN BEDRIJF KOPEN? EEN BEDRIJF KOPEN Management Buy Out Het overnemen van een bedrijf is zeker geen eenvoudig proces. Een bedrijfsovername kan op verschillende manieren worden ingezet. De meeste bedrijfsovernames

Nadere informatie

Op zaterdag 28 en zondag 29 augustus 2010 organiseert de deelgemeente Noord weer het festival Het

Op zaterdag 28 en zondag 29 augustus 2010 organiseert de deelgemeente Noord weer het festival Het OMWONENDE BRIEF Aan de omwonende aan het Noordplein Bruisende Park aan de Rotte Zaterdag 28 en zondag 29 augustus 2010 Bezoekadres Postadres Website E-mail Inlichtingen Telefoon Datum Eudokiaplein 35 3037

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte DSO/2014.1230 RIS 279665 070-353 46 19. 19 december 2014. Agenda Oude Centrum

Gemeente Den Haag. De voorzitter van Commissie Ruimte DSO/2014.1230 RIS 279665 070-353 46 19. 19 december 2014. Agenda Oude Centrum Wethouder van Binnenstad, Stadsontwikkeling en Buitenruimte en Wethouder van Stadsontwikkeling, Wonen, Duurzaamheid en Cultuur B.A. Revis en J. Wijsmuller Gemeente Den Haag De voorzitter van Commissie

Nadere informatie

Bruggen bouwen naar een value case

Bruggen bouwen naar een value case Bruggen bouwen naar een value case Eva van der Molen (Molen & Molen) m.m.v. Erwin van Overbeek (MVO Nederland) Open innova3e en co- crea3e kunnen MVO- processen versnellen. In het project Bruggen Bouwen

Nadere informatie

Evalueren van participatietrajecten

Evalueren van participatietrajecten Evalueren van participatietrajecten Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen 3 Inhoud Inhoud hfdstk 1 Inleiding 5 hfdstk 2 Afwegingen vooraf

Nadere informatie

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Bewonersinitiatief Versie 1.1 augustus 2013 Inhoudsopgave A Inleiding... 2 B Aanpak van het project... 2 1 Vaststellen plangebied en uitgangssituatie...

Nadere informatie

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom

Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Online vragenlijst Ondernemersfonds binnenstad Bergen op Zoom Rapportage oktober 2014 Inleiding Stichting Bi- Zone heeft begin oktober 2014 een vragenlijst uitgezet onder al haar contribuanten (alle bedrijven

Nadere informatie

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder Gemeente Beverwijk Wethouder Tim De Rudder https://www.youtube.com/watch?v=hdoxyqpivas 2 Rabobank Utrechtse Waarden Jappie van der Heide (manager MKB) Rabobank-IJmond 4 Rabobank Utrechtse Waarden Alleen

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Argumenten 1.1. De opgestelde randvoorwaarden waarborgen een voldoende toetsingskader en een goede ruimtelijke ordening.

Argumenten 1.1. De opgestelde randvoorwaarden waarborgen een voldoende toetsingskader en een goede ruimtelijke ordening. Portefeuillehouder Datum raadsvergadering drs A.J. Ditewig 29 april 2010 Datum voorstel 02 maart 2010 Agendapunt Onderwerp vervangende nieuwbouw Huize Het Oosten, Bilthoven De raad wordt voorgesteld te

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Zo zijn we aan de slag

Zo zijn we aan de slag Zo zijn we aan de slag Na 19 maart is er een procesakkoord opgesteld en een werkakkoord gesloten. In beide akkoorden wordt één ding helder: college en raad gaan anders werken. De samenleving wordt nauw

Nadere informatie

Beurstips 3. Standbemanning

Beurstips 3. Standbemanning Beurstips 3 Standbemanning 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie

Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie Quick Scan Gedragscode draagvlak en participatie wind op land Inleiding De gedragscode Draagvlak en Participatie is nu ruim een half jaar in werking. Greenpeace, de Stichting Natuur en Milieufederaties,

Nadere informatie

Petra Habets Advies & Ontwikkeling

Petra Habets Advies & Ontwikkeling Dit is een printversie van de website van Petra Habets Advies & Ontwikkeling, accent bestuurskundig advies: www.petrahabets.nl Petra Habets Advies & Ontwikkeling, uw partner op het snijvlak van bestuur

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Parkeren dichtbij huis. Handleiding voor bewoners om parkeeren ruimteproblemen in de wijk aan te pakken

Parkeren dichtbij huis. Handleiding voor bewoners om parkeeren ruimteproblemen in de wijk aan te pakken Parkeren dichtbij huis Handleiding voor bewoners om parkeeren ruimteproblemen in de wijk aan te pakken 1 Parkeerproblemen in de woonwijk In veel woonwijken worden de bewoners dagelijks geconfronteerd met

Nadere informatie

We zullen het samen moeten doen

We zullen het samen moeten doen Gezamenlijke aanpak stadshart E-Nieuwsbrief Stadshart Lelystad - Uitgave: januari 2015 Het college van Lelystad heeft de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken rondom het stadshart. Welke initiatieven

Nadere informatie

Woonstad Rotterdam Woonstad Rotterdam Onze missie Wonen in een stad waar je trots op kunt zijn. Woonstad Rotterdam heeft de ervaring en het vernuft om dat te realiseren. De mensen van Woonstad Rotterdam

Nadere informatie

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN UTRECHT SAMENVATTING KWALITEITSHANDBOEK WINKELWANDELGEBIED OUDE BINNENSTAD GEMEENTE UTRECHT Colofon Oisterwijk, 30 januari 2009 Opgesteld door

Nadere informatie

Raad. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedc Akkoordstukken

Raad. gfedc OR. gfedc. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedc Akkoordstukken Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team RS/VT/VG Evenementenkalender 2007 1- Notagegevens Notanummer 2007.03545 Datum 2-3-2007 Portefeuillehouder Burgemeester 2- Bestuursorgaan

Nadere informatie

Leerervaringen excursie Nijmegen

Leerervaringen excursie Nijmegen Leerervaringen excursie Nijmegen In het kader van het project Watercoalitie van het Ministerie van I&M vond op 10 september 2012 een excursie plaats. Medewerkers van het ministerie, de gemeenten Delft

Nadere informatie

: raadsbrief Noord-Veluwse Werkkamer en Tafelplan Stakeholders

: raadsbrief Noord-Veluwse Werkkamer en Tafelplan Stakeholders REGIO Noord-Vel uwe Aan het colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten EIburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Putten en Zeewolde Zaaknummer : Z-1 5-02737 Uw zaaknummer : Behandeld door : Anita

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND , 8 a ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 december 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 070114/201 afdeling: Kabinet en Communicatie

Nadere informatie

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst?

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Trots maakte wethouder Jan Goijaards van Veghel de resultaten bekend van de renovatie van het winkelgebied van Veghel: 22 nieuwe winkels erbij in

Nadere informatie

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom Dordt aan Zet DOEL De gebruikswaarde van een voorziening maximaliseren door de behoefte van alle belanghebbenden centraal te stellen. Gemeentelijk Eigendom Maatschappelijk Eigendom LEVENSLOOP 7Jaar +/+

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Succes is een keuze Het verschil maken op de vakbeurs

Succes is een keuze Het verschil maken op de vakbeurs Succes is een keuze Het verschil maken op de vakbeurs Wat maakt u succesvol op een vakbeurs? Hoe krijgt u een goede klantenstroom op gang? Door alleen uw geweldige diensten of uw betrouwbare producten

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten Afhankelijk van uw keuzes voor de aanpak van werkdruk kunt u één of meer stappen van het stappenplan doorlopen. Het werkdrukplan is gebaseerd

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken wwww.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! 13 december 2011 drs. Lourens Dijkstra MMC CMC drs. Peter Elzinga

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

PROCESGERICHT WERKEN ALS

PROCESGERICHT WERKEN ALS PROCESGERICHT WERKEN ALS LEIDRAAD TE BEGINNEN BIJ DE AANSTURING: LUCHT, RUIMTE EN VERBINDING Opdrachtgever: Waterschap Vallei en Veluwe Project: Procesgericht werken Rapport: Aansturing Datum: 29 januari

Nadere informatie

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015 Welkom! Bewonersavond aalbaarheid woningbouw aanwijk Maandag 18 mei 2015 Agenda 1. Opening 2. Formaliteiten 3. Interview wethouder M. Schreurs 4. Toetsing aalbaarheid 5. Burgerinitiatief 6. Klankbordgroep

Nadere informatie

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Zicht op Toegankelijkheid Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Koninklijke Visio Koninklijke Visio is het expertisecentrum voor slechtziende

Nadere informatie

Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht

Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Als hoogleraar Publieke Innovatie aan de Universiteit Utrecht onderzoekt Albert Meijer vernieuwing in de publieke sector. Open Overheid en Open Data maken

Nadere informatie

Het binnenstadsplan van Dokkum

Het binnenstadsplan van Dokkum Het binnenstadsplan van Dokkum Werkgroep Binnenstadsmanagement (gestart in 2013) o Ondernemers o Gemeente o Bewoners (sinds 2014) Prachtig stadje: een parel Binnenstad: overleven o Dokkum 15.000inw, verzorgingsgebied

Nadere informatie

Nieuwe strategie dienstverlening De Reis van de Eindhovense inwoner en ondernemer. Presentatie Commissie A-avond 8 september 2015

Nieuwe strategie dienstverlening De Reis van de Eindhovense inwoner en ondernemer. Presentatie Commissie A-avond 8 september 2015 Nieuwe strategie dienstverlening De Reis van de Eindhovense inwoner en ondernemer Presentatie Commissie A-avond 8 september 2015 Hoe doen we het nu? 2 14 040 Eindhovenaar 3 Waarom een nieuwe strategie?

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014

Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014 Resultaten Enquête Dorpsraad Meterik 2014 T. Hendriks, F. Janssen, K. Reijnders Dorpsraad Meterik info@dorpsraadmeterik.nl 1 Inhoud Inhoud 1 Inleiding 2 Doel enquête 3 Verantwoording enquête 4 Hoofdpunten

Nadere informatie

Partnerselectie ketensamenwerking: succesfactoren en leerpunten

Partnerselectie ketensamenwerking: succesfactoren en leerpunten Partnerselectie ketensamenwerking: succesfactoren en leerpunten vertrouwen, transparantie & Verbondenheid 2 Voor het Volledige rapport: www.regieraadbouwzuid.nl Een nieuwe marktbenadering Bij Wonen Limburg

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Whitepaper ERP Vreemde ogen

Whitepaper ERP Vreemde ogen Whitepaper ERP Vreemde ogen Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20%

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20% Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Zoals hierboven geschetst staat D66 Ik sta hier gedeeltelijk achter Omdat dit omwonenden een prima voor het plaatsen van deze instrumentarium

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Gemeente Woerden. Defensie-eiland: inrichting zone rond Kasteel en parkeergarage

Gemeente Woerden. Defensie-eiland: inrichting zone rond Kasteel en parkeergarage RAADSVOORSTEL Gemeente Woerden 11R.00075 gemeente WOERDEN Agendapunt: Indiener: - college van burgemeester en wethouders Aandachtsveld portefeuillehouder: - wethouder Schreurs Contactpersoon: R. Broekmeulen

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK Draagvlak INLEIDING Kun je wel Cultuurprofielschool zijn als er binnen de school geen draagvlak voor is? Wat is draagvlak? Waarom is draagvlak belangrijk? Hoe creëer je draagvlak? Er is sprake van draagvlak

Nadere informatie

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk.

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk. Procesmanagement 10 tips Inhoud 1. Is het een proces? 2. Sense of urgency 3. De beste regisseur? 4. Stakeholders 5. Verken de geschiedenis 6. Investeer in relatie 7. Open openbaar 8. BATNA 9. De joker

Nadere informatie

Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011

Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011 Vereniging Maarlandbewoners Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011 1/36 Waarom een enquête? In de algemene ledenvergadering van 2009 is het bestuur gevraagd naar een toekomstvisie. 2/36 Huidigige visie

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

Stappenplan Jong & Natuur. Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie

Stappenplan Jong & Natuur. Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie Stappenplan Jong & Natuur Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie In deze handleiding beschrijven wij een achttal stappen die u kunnen helpen om meer jongeren bij uw organisatie te betrekken. Bij

Nadere informatie

Mijn gelijk en ons geluk

Mijn gelijk en ons geluk 1 Mijn gelijk en ons geluk Een model voor bezinning op het omgaan met verscheidenheid in de gemeente Als de kerkenraad besluit tot het starten van een bezinningsproject over omgaan met verscheidenheid,

Nadere informatie

Reflectieverslag. Gastcolleges periode 2

Reflectieverslag. Gastcolleges periode 2 Reflectieverslag Gastcolleges periode 2 Naam: Lisanne Schapendonk Studentennummer: 2078571 Klas: 48BK1BV Opleiding: Bestuurskunde Fase: Jaar 1, propedeuse, periode 2 Plaats: s-hertogenbosch Datum: 23 december

Nadere informatie

Bijlage bij stap 1 Voorbeeld (fictief) projectplan

Bijlage bij stap 1 Voorbeeld (fictief) projectplan Bijlage bij stap 1 Voorbeeld (fictief) projectplan STAP 1: STARTEN PROJECT IN GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 1. Achtergrond De Troonrede 2013 vat het kernachtig samen: van traditionele verzorgingsstaat naar

Nadere informatie

Proces document realisatie elektrische oplaadobjecten

Proces document realisatie elektrische oplaadobjecten Proces document realisatie elektrische oplaadobjecten Nadere informatie op beleidsregels Oplaadobjecten 2014 Conform besloten B en W d.d. 1 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Doel...

Nadere informatie