Tentamen Inleiding in de Bedrijfskunde GROEP 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tentamen Inleiding in de Bedrijfskunde GROEP 1"

Transcriptie

1 FACULTEIT BEDRIJFSKUNDE ERASMUS UNIVERSITEIT Tentamen Inleiding in de Bedrijfskunde GROEP 1 Docent: Dr. H. van Driel Vakcode: BKB0001 Woensdag 24 November 2004 van uur Locatie: M-Gebouw GESLOTEN BOEK TENTAMEN-MULTIPLE CHOICE Dit examen bestaat uit 60 vragen op 19 genummerde bladzijden. 1. Controleer of de versie van dit opgavenformulier (GROEP 1) correspondeert met de aanduiding op het multiple-choice antwoordformulier (hierna te noemen: computerformulier). 2. Voor het beantwoorden van de multiple-choice vragen slechts gebruik maken van het computerformulier. Lees goed de hierop staande aanwijzingen. 3. Het juiste antwoord voor de multiple-choice vragen dient met potlood op het computerformulier te worden aangegeven. 4. Gum een merkteken goed uit als u uw keuze wilt veranderen. 5. Ga zorgvuldig om met het computerformulier. NIET BEKRASSEN, VOUWEN OF KREUKEN. 6. Bij de multiple-choice vragen is slechts één antwoord juist (a, b of c); niets invullen of een vraagteken invullen op het computerformulier telt als een fout antwoord. De antwoorden staan in volgorde van lengte. 7. Na beëindiging van het tentamen dient het computer-formulier ingeleverd te worden. Vergeet niet uw naam en examennummer op het computerformulier in te vullen, uw examennummer ook volgens het aankruisen van de hokjes! Het opgaven-formulier mag u meenemen. 8. Het gebruik van woordenboeken en rekenmachines is niet toegestaan. TIP: Werk eerst in het klad en vul pas daarna het computerformulier in. VEEL SUCCES 1

2 1. Men onderscheidt tegenwoordig vijf verschillende factors of production (productiefactoren): land, labor, capital, entrepreneurship and knowledge. Waar verwijst het begrip capital naar? a. sociaal kapitaal (reputatie en relaties) b. kapitaalgoederen (machines, gebouwen) c. financieel kapitaal (eigen en vreemd vermogen) 2. Volgens de schrijvers van Understanding Business bestaat er in de wereld een tendens richting mixed economies (gemengde economieën). Wat houdt een mixed economy in? a. de allocatie van bronnen geschiedt deels door de markt en deels door de overheid b. een integratie van economieën door intensief onderling economisch verkeer (globalisatie) c. een economie die wordt gekenmerkt door het naast elkaar voorkomen van een kleine groep grote ondernemingen en een grote groep kleine ondernemingen 3. Een kernbegrip in de bedrijfskunde is productivity (arbeidsproductiviteit). De gangbare manier waarop productiviteit gemeten wordt heeft volgens Understanding Business vooral in de dienstensector een beperkte informatieve waarde, met name als het gaat om het effect te meten van de toepassing van computertechnologie. Wat is de reden van die beperkte informatieve waarde? a. toepassing van computertechnologie versnelt niet alleen het productieproces, maar verlaagt ook de kosten b. de veranderingen in de productiviteit weerspiegelen niet de bereikte kwaliteitsverbeteringen als gevolg van de toepassing van computertechnologie c. door de hoge arbeidsintensiteit in de dienstensector zijn er überhaupt relatief veel mogelijkheden voor productiviteitsverbeteringen, waardoor het productiviteitsverhogende effect van de computertechnologie niet afzonderlijk te bepalen is 4. De koers van de Amerikaanse dollar is in 2003 sterk gedaald. Wat heeft een daling van de wisselkoers van de nationale munt voor effect op de balance of trade van een bepaald land? a. dit leidt tot een toename van de export, dus tot een gunstigere balance of trade b. dit leidt tot een opwaartse druk op de rentetarieven, dus tot een ongunstigere balance of trade c. dit heeft geen invloed op de balance of trade, omdat dalingen van wisselkoersen worden gecompenseerd door het huidige systeem van floating exchange rates 2

3 5. Sommige ondernemingen richten een subsidiary (dochteronderneming) op in een ander land. Waarvan is er in dit geval sprake? a. licensing b. een joint venture c. foreign direct investment 6. Volgens Understanding Business dient een manager zich drie vragen te stellen wanneer hij of zij geconfronteerd wordt met een ethisch dilemma en een beslissing moeten nemen: (1) Is it legal?; (2) Is it balanced; en (3) How will it make me feel about myself? Welk in Understanding Business genoemd concept staat centraal in vraag (2) Is it balanced? a. leadership b. stakeholders c. corporate scorecard 7. De heer Van de Velde heeft in zijn college verteld dat producenten als Nike en Baccardi eigenlijk geen controle hebben over zaken die zich helemaal aan het begin respectievelijk aan het einde van hun supply chain voordoen, te weten kinderarbeid en jeugdige dronkenschap. Toch worden deze concerns verantwoordelijk gesteld voor deze verschijnselen. Wat is hier in het geding? a. implied warranties b. environmental control c. corporate social responsibility 8. Er bestaat een reeks van begrippen die behoren tot het standaardvocabulaire van een bedrijfskundige. Een van die begrippen is een initial public offering (IPO). Wat is een IPO? a. de eerste openbare presentatie van een nieuw product b. de eerste openbare tender voor een outsourcing-opdracht c. de eerste openbare aandelen-uitgifte van een onderneming 3

4 9. In een bepaalde markt bestaat een groot aantal ondernemingen die identieke goederen produceren. De consumenten zien deze goederen echter als verschillend. Hoe noemen we een dergelijke marktvorm? a. oligopolistische concurrentie b. monopolistische concurrentie c. gedifferentieerde concurrentie 10. Een onderneming kan verschillende organisatievormen aannemen, bijvoorbeeld een sole propietorship, een partnership of een corporation. Wat zijn volgens Understanding Business belangrijke voordelen van de keuze voor een corporation in vergelijking met de organisatievorm van een sole proprietorship of een partnership? a. de mogelijkheid tot het aantrekken van grote hoeveelheden kapitaal en het beperken van het risico van de investeerders b. het verhogen van de lange termijnbetrokkenheid van de investeerders bij de onderneming en het beperken van het risico van de investeerders c. de mogelijkheid tot het aantrekken van grote hoeveelheden kapitaal en het verhogen van de lange termijnbetrokkenheid van de investeerders bij de onderneming 11. Bij franchising zijn twee partijen in het geding: de franchisor (de franchise-verlener) en de franchisee (de franchise-nemer). Wat zijn voordelen van het verwerven van een franchise voor de franchisee? a. hij blijft eigenaar van de onderneming en hij heeft geen last van concurrentie van andere franchisees van dezelfde franchisor b. hij blijft eigenaar van de onderneming en hij profiteert van de ondersteuning van de franchisor bij het management van zijn onderneming c. hij heeft geen last van concurrentie van andere franchisees van dezelfde franchisor en hij profiteert van de ondersteuning van de franchisor bij het management van zijn onderneming 12. Kleine bedrijven kunnen voor hun financiering soms putten uit specifiek op hen gerichte bronnen. Hoe noemt men ondernemingen of personen die kapitaal verschaffen aan kleine bedrijven in ruil voor een belang in deze bedrijven? a. angel investors b. venture capitalists c. business incubators 4

5 13. Tijdens de colleges over Organisatiemodellen is op verschillende momenten aangegeven hoe de diverse modellen hun weerslag hadden op de verschillende functionele gebieden. Welke van de onderstaande functionele gebieden werd het minst beïnvloed door de opkomst van het Scientific Management (Taylorisme)? a. HRM b. Marketing c. Accounting en Finance 14. In de colleges over Organisatiemodellen is aangegeven dat nieuwe modellen vaak een reactie zijn op bestaande modellen. De geldt onder meer voor de Human-Relations-benadering, die een reactie was op het Scientific Management. Welke van de volgende elementen van de Human Relations-benadering is fundamenteel in strijd met de principes van Scientific Management? a. de aandacht is vooral gericht op de werkvloer b. er bestaan informele relaties tussen werknemers c. werknemers laten zich niet primair motiveren door geld 15. De heer De Jong (Sara Lee/DE) heeft in zijn gastcollege over marketing uiteengezet dat men binnen Sara Lee/DE tot development of international mixes and best practices wil komen. Anders gezegd, binnen Sara Lee/DE is er geen tijd om telkens weer het wiel uit te vinden. Wanneer er ergens binnen Sara Lee/DE een succesvolle procedure is ontwikkeld (bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van een nieuw product), dan dient deze aanpak ook elders in het concern te worden gebruikt. Zo hoopt men tot een snelle verspreiding van best practices te komen. Kennelijk gelooft men binnen Sara Lee/DE in het principe van one best way. Welke benadering gaat eveneens uitdrukkelijk uit van dit principe? a. netwerktheorie b. contingency-denken c. scientific management 5

6 16. Onder meer tijdens het college over Integratie en Sturing (Van Driel) is uiteengezet dat er een onderscheid dient te worden gemaakt tussen management in de enge betekenis van het woord enerzijds en ondernemerschap anderzijds. Wat is het verschil tussen beide concepten? a. ondernemerschap heeft betrekking op kleine ondernemingen, management heeft betrekking op grote ondernemingen b. ondernemerschap bestaat primair uit risico nemen en is extern gericht; management bestaat primair uit beheren en is intern gericht c. ondernemerschap is vooral intern gericht, onder meer in de vorm van intrapreneurship, terwijl management betrekking heeft op het sturen en beheren van de externe relaties van ondernemingen 17. Tijdens de colleges van de sprekers van Sara Lee/DE is meermalen beklemtoond dat de macht van de detailhandelsketens zoals Albert Heijn en Wal-Mart de afgelopen decennia is toegenomen ten koste van de fabrikanten van merkartikelen. Hoe kan deze tendens in historisch perspectief geplaatst worden? a. het is een ombuiging van een eind 19e eeuw ingezette trend waarin vooral fabrikanten van merkartikelen de functies van inkoop en marketing zijn gaan integreren, waardoor zij een sterkere positie tegenover de detailhandel kregen b. het is een trendbreuk omdat de opkomst van een massamarkt voor industriële goederen, met name merkartikelen, lange tijd juist de groothandel de sterkste positie verschafte in de supply chain, omdat die zich over het hoofd van de detaillisten heen tot de consument kon gaan richten c. het is de vervolmaking van een vanaf de Industriële Revolutie ingezette trend waarin detailhandelsondernemingen een steeds krachtigere positie hebben gekregen ten opzichte van fabrikanten van merkartikelen, omdat de snelheid van distributie steeds meer centraal is komen te staan 18. Hoe heeft Sara Lee/DE volgens de verschillende gastsprekers gereageerd op de toenemende turbulentie in de omgeving en de noodzaak frequenter en sneller met nieuwe producten op de markt te komen? a. door decentralisatie van bedrijfsprocessen b. door creatie van een grotere productvariatie over de hele linie c. door centralisatie van strategische beslissingen omtrent productie en marketing 6

7 19. De heer Van de Velde heeft in zijn college over productie uiteengezet dat op voorraad produceren risico s met zich meebrengt voor een onderneming. Welke van de onderstaande factoren bepaalt de hoogte van dat risico in sterke mate? a. de hoogte van het marktaandeel b. de voorspelbaarheid van de vraag naar het bewuste product c. de schaal waarop de productie van het bewuste product plaatsvindt 20. De heer Van de Velde heeft in zijn college over Productie, in navolging van Marshall Fisher, een onderscheid gemaakt tussen functional products en innovative products. Volgens Fisher vraagt elke van deze beide soorten producten om een specifieke inrichting van de supply chain. Welke supply chain dient te worden ingericht voor een innovative product? a. een efficient supply chain b. een responsive supply chain c. een multi-channel supply chain 21. Understanding Business behandelt op het gebied van operations management verschillende concepten. Wat betekent in dit verband flexible manufacturing? a. het produceren in modules b. het stroomlijnen van de supply chain zodat just-in-time delivery van onderdelen mogelijk is c. het ontwerpen van machines die verschillende taken kunnen verrichten waardoor zij een variëteit aan producten kunnen fabriceren 22. Een van de gastbedrijven die in het verleden zijn opgetreden in Inleiding Bedrijfskunde is TUI Nederland. Deze onderneming kampt met het volgende probleem. Elk jaar gaan de Nederlandse gezinnen zich rond de kerst verheugen op de komende zomervakantie. Vervolgens probeert een flink deel van de Nederlandse bevolking op 2 of 3 januari van het nieuwe jaar een reis te boeken. Met welk probleem wordt de kantoororganisatie van TUI Nederland op die manier geconfronteerd? a. het is niet mogelijk diensten op voorraad te produceren b. bij diensten is een responsieve supply chain niet mogelijk c. de doorlooptijd bij de productie van diensten kan niet verkort worden 7

8 23. Beschouw de volgende twee voorbeelden die betrekking hebben op de productie van diensten: - iemand neemt plaats op een terrasje en laat terwijl hij een mobiel gesprek voert - een ober zijn bestelling opnemen (I) - een ondernemer huurt een management-consultant in en begeleidt deze consultant bij het schrijven van zijn advies (II) Welke uitspraak is juist? a. in voorbeeld I participeert de klant niet in het productieproces, in voorbeeld II wel b. in beide voorbeelden participeert de klant in het productieproces, zij het met wisselende intensiteit c. in beide voorbeelden participeert de klant in het productieproces, maar alleen in voorbeeld II heeft dit invloed op de kwaliteit van de geleverde dienst 24. Een van de organisatievormen die meermalen in de colleges is besproken is de zogenaamde matrix-organisatie. Wat zijn volgens het boek Understanding Business nadelen van het gebruik van de matrix-organisatie? a. een grote inflexibiliteit en grote complexiteit van de organisatie b. onduidelijke loyaliteit van de medewerkers en grote complexiteit van de organisatie c. onduidelijke loyaliteit van de medewerkers en grote inflexibiliteit van de organisatie 8

9 Beschouw het onderstaande artikel Zelfsturend in slimme vorkheftruck uit het dagblad Trouw van 7 augustus 2004 en beantwoord de vragen 25 t/m 29 Economie, zaterdag 7 augustus 2004 Zelfsturend in slimme vorkheftruck Marianne Wilschut In plaats van langer werken, kan de arbeidsproductiviteit ook omhoog door slimmer te werken vinden de bonden en werkgeversorganisatie AWVN. Bij geneesmiddelenfabrikant Organon in Oss doen ze dat door de invoering van zelfsturende teams. OSS - Behendig manoeuvreert Organon-medewerker Erik van de Wetering de vorkheftruck die dozen vol pillen vervoert. Hij moet even stoppen want een collega loopt naar hem toe met een vraag. Behalve het rijden op de vorkheftruck is Van de Wetering namelijk ook verantwoordelijk voor de planning van de werkzaamheden van zijn team. Voorheen was dat de taak van de chef, maar sinds 1999 is de afdeling interne productie logistiek daar zelf voor verantwoordelijk. Alle werkzaamheden op de afdeling die de stroom grondstoffen, pillen, bijsluiters, verpakkingen, elastiekjes en andere goederen in goede banen leidt, worden verdeeld over vijf zogenaamde zelfsturende teams. De teams hebben een eigen budget en moeten zelf maar zien hoe zij de van tevoren vastgestelde doelstellingen halen. De medewerkers moeten allround zijn. Via een schema rouleren zij tussen de taken die er op de afdeling zijn. Daarnaast zijn er zogenaamde stertaken zoals werkvoorbereiding, administratie, personeelszaken, onderhoud en het afhandelen van klachten. Medewerkers die zo'n stertaak dragen, verdienen afhankelijk van de zwaarte een toeslag op hun salaris.,,in de oude situatie bemoeide ik mij als leidinggevende met ieder onderdeel van het werkproces'', vertelt afdelingshoofd Willy Gommers.,,Nu controleer ik vooral of de afspraken worden gehaald. Dat klinkt alsof ik een rustig baantje heb, maar de praktijk is weerbarstig. Op dit moment mis ik bijvoorbeeld een teamleider. Ook merk je dat niet iedere werknemer geschikt is voor deze zelfstandige manier van werken. Sommige mensen hebben gewoon behoefte aan routine.'' Maar voor het merendeel van het personeel is het werken juist interessanter geworden.,,het plezier in het werk is natuurlijk moeilijk te meten'', geeft Gommers toe.,,maar het ziekteverzuim is wel licht gedaald en constant onder de twee procent gebleven. En dat terwijl we de afgelopen jaren een sterke omzetgroei hebben moeten bijbenen.'' Een van de redenen om de manier van werken op de schop te nemen was het verzoek van de medewerkers om meer ontwikkelingsmogelijkheden in het werk te krijgen. Een toenmalig werknemer die in de avonduren hbo-bedrijfskunde studeerde is daarop gaan onderzoeken of het concept van zelfsturende teams ook op de werkvloer van Organon mogelijk was. 9

10 Ook de kwaliteit van het werk is verbeterd. Gommers:,,Wij werken met geneesmiddelen en daar mag je geen fouten bij maken. Denk bijvoorbeeld aan een bijsluiter in de verkeerde taal, een verkeerde houdbaarheidsdatum of een wimper die per ongeluk in de folie van de pil terechtkomt. Niet voor niets gaat 20 procent van het werk in controle zitten. Sinds we met de zelfsturing zijn begonnen is het aantal storingsmeldingen op mijn afdeling afgenomen'', zegt hij terwijl hij op een kaart met statistieken aan de muur wijst. Diezelfde kaart hangt samen met andere statistieken die de prestaties van het team meten in de kantine van het personeel. Ieder team heeft een aparte koffieruimte. Dit om het groepsgevoel te bevorderen. En op iedere afdeling is er een werkhoekje voor diegenen die de administratie en planning moeten doen. Verder is het voor een onwetende bezoeker lastig om het slimmer werken op de werkvloer te zien. Of het zouden de supersonische vorkheftrucks moeten zijn die in rap tempo tussen de magazijnstellingen zoeven en hun vrachtje makkelijk ook op twaalf meter hoogte afleveren. De machine geeft zelfs een seintje als de bestuurder de pallets in het verkeerde schap wil schuiven.,,zo ben je constant op zoek naar manieren om de productiviteit te verhogen. Dat hoeft helemaal niet door langer werken'', constateert Gommers. Medewerker Martin van Eijk is best bereid om zijn vorkheftruck even aan de kant te zetten. Van Eijk werkt al 26 jaar bij Organon en heeft al meerdere grote reorganisaties meegemaakt. De door de wol geverfde medewerker is hierdoor niet echt ondersteboven van de invoering van de zelfsturende teams.,,van tevoren hadden we gedacht dat we als team veel meer invloed op de beslissingen binnen de organisatie zouden krijgen'', zegt hij.,,dat valt tegen. Buiten onze afdeling is nog steeds niet doorgedrongen dat ze ook met ons zaken kunnen doen en niet alleen met de chef.'' Verder vindt hij de nieuwe manier van werken,,wel leuk, maar het blijft natuurlijk gewoon werk''. Copyright: Trouw 25. Welke van de onderstaande kenmerken van de arbeidsorganisatie van Organon is in strijd met een van de fundamenten van het Scientific Management zoals dat is ontwikkeld door Taylor? a. medewerkers met stertaken krijgen een toeslag op hun salaris b. het afdelingshoofd controleert vooraf of de afspraken worden gehaald c. de vorktruckchauffeur doet niet alleen uitvoerend werk, maar ook de planning 26. In het artikel wordt beschreven dat het werk voor de meeste werknemers interessanter is geworden. Waar is dit aan te danken? a. job enrichment b. grotere task clarity c. afname van de span of control 10

11 27. Biedt het artikel aanwijzingen dat er bij Organon sprake is van cross-functional teams? a. nee, want de teams zijn niet tijdelijk maar permanent b. ja, want de medewerkers combineren verschillende functies c. nee, want de teams bestaan alleen uit medewerkers van één en dezelfde afdeling 28. Bij Organon worden kaarten met statistieken op de muur geplakt met daarop de prestaties van het personeel. Met behulp waarvan verbeeldt men in ondernemingen in het algemeen de voortgang van het productieproces? a. een ERP sheet b. een Gantt chart c. een PERT diagram 29. Bij Organon heeft elk team een aparte koffieruimte. Daarmee probeert de onderneming het groepsgevoel te bevorderen. Van welk bedrijfskundig concept is dit een toepassing? a. human relations b. departementalization c. McGregor s theory X Tot zover de vragen over het artikel uit Trouw. 30. Zowel in het boek Understanding Business als door de heer Van Dierendonck in zijn college over HRM is het concept Management by Objectives (MBO) behandeld. Wat houdt MBO in? a. er worden doelen gesteld, mensen discussiëren over die doelen, laten aan anderen weten dat ze zich aan bepaalde doelen gecommitteerd hebben en via feedback wordt geëvalueerd of de doelen ook daadwerkelijk bereikt worden b. de doelstellingen van een organisatie worden zoveel mogelijk gekwantificeerd, bijvoorbeeld in de vorm van groei van de productiviteit of autonome winstgroei, zodat het behalen van doelen objectief te gemeten kan worden c. gebruikmakend van de benaderingen van Maslow en Herzberg wordt er op basis van kwalitatieve criteria - een hiërarchie van behoeften van medewerkers opgesteld, die het management vertaalt in een hiërarchie van doelen die de organisatie nastreeft 11

12 31. De heer Van Dierendonck heeft in zijn college over HRM het Job Characteristics Model (JCM) behandeld. Het JCM onderscheidt onder meer de trits Skill Variety, Task Identity en Task Significance als job characteristics. Op welk ander element in het JCM-model hebben deze drie kenmerken van de uitgeoefende functie primair invloed? a. de mate van feedback die men ontvangt b. de mate waarin men het werk als zinvol ervaart c. de mate van autonomie die men heeft in het werk 32. De heer Bouwman (Sara Lee/DE) heeft in zijn gastcollege verteld dat het functioneel gebied HRM pas sinds zijn aantreden is vertegenwoordigd op het hoogste niveau, namelijk in de Raad van Bestuur. Daarvóór was HRM op concernniveau vertegenwoordigd als een staffunctie. Wat is het typerende verschil tussen een staf- en een lijnfunctie? a. staffunctionarissen beschikken over meer deskundigheid dan lijnfunctionarissen b. lijnfunctionarissen hebben formele autoriteit binnen de hiërarchie, staffunctionarissen hebben alleen een adviserende functie c. staffunctionarissen komen alleen voor in een multi-divisie structuur, lijnfunctionarissen zijn altijd aanwezig binnen een onderneming 33. De heer Waarts heeft in zijn college over Marketing het voorbeeld aangehaald van Procter and Gamble. Dit concern zag zich op een gegeven moment geconfronteerd met een teruglopend marktaandeel van Pampers door concurrenten die luiers van een mindere kwaliteit tegen aanzienlijk lagere prijzen aanboden. Het concern ging er vanuit dat de nog resterende consumenten zo gehecht waren aan de hoge Pampers-kwaliteit, dat zij trouw zouden blijven aan het merk. De onderneming besloot daarom de prijzen te verhogen om de omzet (in geld uitgedrukt) omhoog te brengen. Van welk business concept ging Proctor and Gamble blijkbaar uit? a. selling concept b. product concept c. marketing concept 34. Het gevolg van de prijsverhoging door Proctor and Gamble was een verdere daling van het marktaandeel. In welke ratio drukt men het effect van de verkoopprijs op de vraag naar een product uit? a. prijselasticiteit b. prijsdifferentiatie c. prijsdiscriminatie 12

13 35. De heer Waarts heeft in zijn college over Marketing het voorbeeld van een boorfabrikant aangehaald, wiens eigenlijke business niet boren maken en verkopen is, maar gaten of dingen ophangen aan de muur. Welk theoretisch begrip binnen de marketing duidde de heer Waarts hiermee aan? a. de core benefit b. het basic product c. het focus concept 36. De heer Waarts heeft in zijn college over Marketing verschillende soorten van pricing behandeld. Een daarvan was value pricing. Dit perspectief op de prijs van een product is een van de centrale componenten van een bepaald marketing concept dat wordt behandeld in Understanding Business. Welk concept is dat? a. product line b. brand equity c. total product offer 37. De heer De Jong (Sara Lee/DE) heeft in zijn gastcollege over marketing uiteengezet dat hij vormen van marketing die niet aanslaan bij jongeren (leeftijdsgroep jarigen) per definitie niet gebruikt. Is hier sprake van target marketing? a. ja, want de marketing is klaarblijkelijk gericht op één doelgroep die het concern wil bedienen b. nee, want deze politiek is vooral gebaseerd op het feit dat jongeren tegenwoordig veel geld te spenderen hebben en zegt verder niets over de houding van Sara Lee/DE tegenover andere doelgroepen c. nee, want Sara Lee/DE richt zich met haar marketing van koffie op alle marktsegmenten, maar wil specifiek jongeren aanspreken omdat zij tegenwoordig de referentiegroep voor alle andere doelgroepen vormen 38. Een concern als Unilever biedt verschillende product lines aan, zoals soep, zeep en wasmiddelen. Hoe noemt men de combinatie van product lines die een producent aanbiedt? a. product mix b. product choice c. product package 13

14 39. Een belangrijk bedrijfskundig concept is de product life cycle (product levenscyclus). Wat zijn de vier fasen van de product life cycle? a. introduction, growth, maturity, decline b. conception, adaption, penetration, consolidation c. idea generation, testing, production, commercialization 40. Het boek Understanding Business behandelt in een hoofdstuk over Marketing verschillende vormen van pricing. De prijsstrategieën die ondernemingen kunnen gebruiken verschillen soms sterk van elkaar. Zo bestaat er behalve cost-based pricing ook een prijsstrategie die hieraan tegengesteld is. Welk element staat centraal in deze tegengestelde strategie? a. bundling b. target costing c. break-even analysis 41. Een veel gebruikt onderscheid in de marketingliteratuur is dat tussen een push en pull promotion strategy. Op wie richt een producent zich primair als hij de strategie van pull promotion volgt? a. detaillisten b. consumenten c. groothandelaren 42. Bij het doen van marktonderzoek maakt men onderscheid gemaakt tussen primary data en secondary data. Wat zijn secondary data? a. primaire gegevens die onderworpen zijn aan een analyse b. gegevens die ontleend zijn aan informele contacten met (mogelijke) klanten c. gegevens die voor een ander doel verzameld zijn en opnieuw worden gebruikt 14

15 43. De heer Van Nunen heeft in zijn college over Informatie onder meer het voorbeeld genoemd van Mitsubishu en Volvo die hun voormalige core competence, het produceren van auto s, hebben uitbesteed aan Nedcar. Het uitbesteden van de productie door ondernemingen als Mitsibushi en Volvo kan men beschouwen als een vorm van verticale desintegratie. Hoe heeft moderne ICTtechnologie bijgedragen aan het doorvoeren van een dergelijke verticale desintegratie, ook conform wat er in Understanding Business staat omtrent verticale integratie? a. het heeft kwaliteitscontrole door de uitbesteder veel eenvoudiger gemaakt b. het heeft de transactiekosten in deze sector dermate verlaagd dat alleen door bundeling van de productie nog belangrijke kostenvoordelen te behalen zijn c. het heeft uitbesteders in staat gesteld veel beter de vraag naar hun producten te voorspellen waardoor zij zich meer afhankelijk durven te maken van een externe producent 44. De heer Preijden van Please heeft in zijn gastcollege benadrukt hoe belangrijk voor kleine ondernemingen de termijn is waarbinnen hun debiteuren aan de betalingsverplichtingen voldoen. Welk financieel concept dat o.a. wordt genoemd in Understanding Business is hier in het geding? a. hedging b. factoring c. trade credit 45. De heer Mertens heeft in zijn college over financiële aspecten een onderscheid gemaakt tussen verschillende typen functionarissen die zich binnen een onderneming bezighouden met Accounting en Finance. Wat is in dit verband de taak van een zogenaamde controller? a. het verzorgen van informatie over de geldstromen voor gebruik binnen de onderneming b. het zo optimaal mogelijk gebruiken van beschikbare financiële middelen (bijvoorbeeld kasgelden) c. het informeren van de buitenwereld over het financiële reilen en zeilen van de onderneming 46. Ten behoeve van het gebied Finance en Accounting bestaan verschillende overzichten en kengetallen. Welke van de volgende uitspraken is juist? a. in het kasstroomoverzicht staan de aflossingen van leningen b. afschrijvingen vormen geen kostenpost in de winst- en verliesrekening c. een hoge winst betekent altijd een verbetering van de liquiditeitspositie 15

16 47. Een bekend financieel begrip is de hefboomwerking (leverage) van de financiële structuur van de onderneming. De hefboomwerking impliceert dat vermogensverschaffers hun rendement kunnen opkrikken, maar anderzijds ook het risico van extra grote verliezen lopen. Welke vermogensverschaffers ondervinden dit hefboomeffect? a. alleen de verschaffers van eigen vermogen b. alleen de verschaffers van vreemd vermogen c. zowel de verschaffers van eigen vermogen als de verschaffers van vreemd vermogen 48. Wanneer ondernemingen behoefte hebben aan lange-termijn financiering, kunnen zij putten uit verschillende financieringsbronnen. Volgens Understanding Business hebben ondernemingen daarbij veelal voorkeur voor één bron. Welke bron is dat? a. obligaties b. bankkrediet c. ingehouden winsten De volgende vragen 49 t/m 60 hebben betrekking op de colleges in het kader van Ondernemingsplan en het boek van Rosen, Introduction to Strategic Management 49. Tijdens zijn college heeft de heer Volberda twee hoofdscholen onderscheiden in het denken over strategie: de Prescriptive School en de Descriptive School. Welk kenmerk is typerend voor alle benaderingen binnen de Prescriptive School en is niet of veel minder prominent aanwezig in de benaderingen binnen de Descriptive School? a. rational b. cognitive c. visionary 50. De heer Volberda heeft in zijn college onder meer aandacht besteed aan de flexibiliteit van ondernemingen. Wat kan daarover op basis van dit college met juistheid gesteld worden? a. het natuurlijke begin van de organisatie-levenscyclus is de rigide organisatie b. planmatige organisaties worden vaak meer rigide als de omgeving hypercompetitief wordt c. chaotische organisaties komen het meest voor in een niet-concurrerende, statische omgeving 16

17 51. De Boston Consulting Group heeft veel invloed gehad met zijn matrix (BCG-matrix). In deze matrix worden vier typen producten onderscheiden: cash cows, dogs, question marks and stars. De matrix is opgebouwd uit twee dimensies. De ene dimensie is groei van de markt waarop de onderneming met een bepaald product opereert. Wat is de andere dimensie? a. het aandeel van een product van de onderneming op een bepaalde markt b. het relatieve marktaandeel van een product van de onderneming op een bepaalde markt ten opzichte van het marktaandeel van de grootste concurrent c. het relatieve marktaandeel van een product op een bepaalde markt ten opzichte van de marktaandelen van andere producten van de onderneming op andere markten 52. Planning en control worden vaak beschouwd als een Siamese tweeling. Wat is het verschil tussen deze twee concepten? a. planning is puur conceptueel, control heeft betrekking op implementatie b. planning is een tactisch gestuurd implementatieproces; control betreft een top-down gestuurd implementatieproces c. planning heeft betrekking op toekomstige verandering; control heeft betrekking op het behouden van een huidige, vooraf vastgestelde situatie 53. In zijn boek bespreekt Rosen de turbulentie van de omgeving. Welke van onderstaande aspecten is geen gebruikelijke factor om de turbulentie mede vast te stellen? a. complexity b. accessibility c. predictability 54. Beschouw de onderstaande twee stellingen met betrekking tot de analyse van de omgeving van een bedrijf: I. een cross-impact analyse van de omgeving wordt over het algemeen gedaan om de impact van het ene bedrijf op het andere te analyseren. II. een cross-impact analyse wordt in de scenario analyse gebruikt met behulp van een decision tree Welke uitspraak over deze stellingen is waar? a. beide stellingen zijn onjuist b. stelling I is juist, Stelling II is onjuist c. stelling I is onjuist, Stelling II is juist 17

18 55. De heer Preijden heeft in zijn gastcollege gesproken over zijn onderneming Please, een payrollorganisatie. De inhoud van de dienstverlening is als volgt: (1) een klant kan zijn personeel in dienst laten nemen door de payroll-organisatie die ook de personele administratie verzorgt; (2) de klant verzorgt zelf de werving en selectie van personeel; en (3) de payroll organisatie draagt het ziekterisico en de werkgeversaansprakelijkheid. De heer Preijden heeft in zijn college verder gewag gemaakt van het bestaan van uitzendbureaus. Stel men past het vijf krachtenmodel van Porter toe op de bedrijfstak. Welke positie neemt een uitzendbureau dan in ten opzichte van een pay-roll organisatie? a. rivaal b. substituut c. toeleverancier 56. Rosen behandelt in zijn boek in hoofdstuk 7 cultuur en bespreekt daarbij verschillende classificaties van cultuur. Een van de bekendste classificaties is van Miles and Snow. Zij omschrijven de houding van één van de organisatietypes in dit verband als volgt: adopt a rational, analytical stance and consider planning to be important. Welke cultuur omschrijven zij hier? a. planners b. analysers c. task culture protagonists 57. Rosen signaleert in zijn boek dat de objectives (doelen) van een onderneming soms met elkaar in strijd zijn. Wat is volgens hem de oplossing voor conflicterende objectives? a. prioriteiten stellen in de objectives b. een compromis zoeken tussen de conflicterende objectives c. de objectives in overeenstemming brengen met de core competence van de organisatie 58. Rosen beschrijft in zijn boek Ansoff s product/markt matrix. Eén van de strategieën uit deze matrix is market penetration. Welk van volgende uitspraken over market penetration is waar? a. een penetratie strategie is vooral belangrijk wanneer de levenscyclus van producten kort is b. een penetratie strategie is gericht op bestaande producten te introduceren op nieuwe markten c. een penetratie strategie is onder meer bedoeld om schaalvoordelen te behalen, bijvoorbeeld door horizontale integratie 18

19 59. Een klassiek instrument voor strategische analyse is de SWOT-analyse (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats). Welke van de onderstaande elementen kan, in het kader van een SWOTanalyse, als een Opportunity (kans) worden gezien? a. lagere productiekosten vergeleken met concurrenten b. ontwikkeling van nieuwe productietechnologieën in het buitenland c. een goede reputatie van het bedrijf bij haar klanten op het gebied van service 60. Een kernbegrip op het gebied van strategie is de Key Success Factor. Wat is de juiste omschrijving van een Key Success Factor? a. de kennis die ten grondslag ligt aan de belangrijkste producten of productieprocessen van het bedrijf b. een middel waarmee een bedrijf zich duidelijk onderscheidt ten opzichte van zijn concurrenten c. een kenmerk dat een bedrijf hoe dan ook dient te bezitten om als een volwaardige concurrent te opereren op de markt 19

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Leerdoelen Uitleggen waarom bedrijven distributiekanalen gebruiken en de functies van deze kanalen beschrijven. De wisselwerking tussen tussenschakels in het distributiekanaal

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

Een marketingplan in twaalf stappen

Een marketingplan in twaalf stappen Reekx is gespecialiseerd in het adviseren van organisaties en detacheren van specialisten op het gebied van het efficiënt managen van informatiestromen. Kijk op onze website www.reekx.nl voor actuele informatie

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Strategische vernieuwing

Strategische vernieuwing Strategische vernieuwing in grote Nederlandse ondernemingen Hoe vangt een koe een haas? Strategische Vernieuwing: Revitalisatie versus Transformatie in Multi-unit unit-ondernemingen Prof. dr. H.W. Volberda

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl )

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 en 2 Inleiding Logistiek Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 Belangrijkste leerdoelen ILO In kaart kunnen brengen van de personen- en goederenstromen

Nadere informatie

World Class Finance in de Retail

World Class Finance in de Retail World Class Finance in de Retail Jaarcongres Controlling 24 april 2008 Hans Strikwerda Copyright 2008 by Nolan, Norton & Co. Private for the client. This report nor any part of it may not be copied, circulated,

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Agenda Flexibiliteit Opzet audit Turbulentie in de omgeving en Flexibiliteitsmix Flexibliteitsmatrix Mogelijkheden voor flexibiliteit: primaire

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Merkstrategie & Reputatie De cursus Merkstrategie & Reputatie Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

College 1 inleiding ondernemerschap

College 1 inleiding ondernemerschap College 1 inleiding ondernemerschap Ondernemen is het uitvoeren van innovaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt - discontinuïteit is het creëren van waarde die voorheen nog niet beschikbaar was

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO IT & Process Management De Post HBO opleiding IT & Process Management duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Tentamen. Tentamen Spm1212 Economie & Bedrijf 19 januari 2011. Spm1212 Economie & Bedrijf. Naam:... Studentnummer:

Tentamen. Tentamen Spm1212 Economie & Bedrijf 19 januari 2011. Spm1212 Economie & Bedrijf. Naam:... Studentnummer: Spm1212 Economie & Bedrijf Tentamen Woensdag 19 januari 2011 14.00 uur 17.00 uur Instructies: Dit tentamen bestaat uit zowel meerkeuze- als open vragen. Er zijn 20 meerkeuzevragen en 2 open vragen. De

Nadere informatie

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis.

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis. Vergelijking inhoud EBC*L en CE Ondernemerschap Inleiding Met de komst van de CE Ondernemerschap zijn er veel vragen gesteld over de overeenkomsten en verschillen tussen de CE Ondernemerschap en EBC*L.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl VRAGENLIJST JOnG JOnG is een initiatief van en voor jonge ondernemers. Tot de doelgroep behoren Ondernemers in de eerste 5 jaar van hun ondernemerschap. JOnG stelt zich tot doel de individuele ondernemers

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Human Resource Analytics De cursus Human Resource Analytics duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Basiskennis Management

Basiskennis Management Basiskennis Management Inhoudsopgave Les 1 Management: besturing en macht 1.1 Inleidin 1.2 Management algemeen 1.3 Managementniveaus 1.4 Bestuursproces 1.5 Taken van managers 1.6 Omgaan met macht 1.7 Samenvatting

Nadere informatie

NCOI. Disconnected. BPM-context. BPM-lagenmodel. Strategisch Tactisch Operationeel (Hardjono blz 124) Totaalmodel in t Veld

NCOI. Disconnected. BPM-context. BPM-lagenmodel. Strategisch Tactisch Operationeel (Hardjono blz 124) Totaalmodel in t Veld NCOI Bedrijfskundig Procesmanagement Hessel Visser hesselvisser@chello.nl Do you have four No, volt Yes! two! watt bulbs? Disconnected To For No! what? what? 1 How do we often loose our customers 2 Strategisch

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Basiskennis Ondernemerschap Voorbeeldexamen Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT

Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT Innovatie3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT VNAB Marktdiner, Grand Hotel Huis ter Duin, 5 november 2015 Vandaag zijn

Nadere informatie

Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie

Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie Daan Spanjersberg Kennismaken Fysiotherapeut sinds 1977 Specialisaties: sport, manuele therapie, echografie Werk: praktijk (16 vestigingen, 45 ft) Topsport

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Commerciële calculaties

Commerciële calculaties Commerciële calculaties Het programma van vandaag: 8 april 2015 Commerciële calculaties (hoofdstuk 3 en hoofdstuk 7) Bijzondere aandacht voor: Prijselasticiteit en Yieldmanagement slides komen op www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Basiskennis Management NEMAS

Basiskennis Management NEMAS Basiskennis Management NEMAS Editie 2015 Morel Opleiding en Training B.V. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Introducing strategy

Hoofdstuk 1: Introducing strategy Hoofdstuk 1: Introducing strategy Wat is strategie? Definitie Porter: Concurrentiestrategie = verzameling van verschillende activiteiten kiezen om een unieke waardemix te brengen. Onderscheid tussen operationele

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

DHZ BCG-matrix Maak zelf een portfolioanalyse

DHZ BCG-matrix Maak zelf een portfolioanalyse DHZ BCG-matrix Maak zelf een portfolioanalyse BCG-matrix Door gebruik te maken van de BCG-matrix kan een organisatie inzicht krijgen in de marktkenmerken van hun producten en diensten, en de evenwichtigheid

Nadere informatie

Post HBO Branded Content Strategie

Post HBO Branded Content Strategie Post HBO Branded Content Strategie De Post HBO opleiding Branded Content Strategie duurt ongeveer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Hoofdstuk 8 Besturing m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Besturing van organisaties Besturen = het leiden van een organisatie naar de gestelde doelen (SMART) Profit- en non-profitorganisaties Bedrijfsproces: Besturing

Nadere informatie

Quick-scan flexibiliteit

Quick-scan flexibiliteit Quick-scan flexibiliteit Hieronder leggen we u enkele stellingen voor die betrekking hebben op de omstandigheden en de markt waarin uw onderneming, divisie of business unit (dit kunt u zien als uw organisatie

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Agile & Scrum Projectmanagement De cursus Agile & Scrum Projectmanagement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

NIMA Marketing-A. Inhoudsopgave. Les 1. Les 4. Les 2. Les 5. Les 3. Marketing, een moderne denkdiscipline

NIMA Marketing-A. Inhoudsopgave. Les 1. Les 4. Les 2. Les 5. Les 3. Marketing, een moderne denkdiscipline NIMA Marketing-A Inhoudsopgave Les 1 Marketing, een moderne denkdiscipline 1.1 Inleiding 1.2 Het begrip marketing uitgelegd 1.3 Toepassing van marketing 1.4 Een beetje geschiedenis 1.5 Van bedrijf naar

Nadere informatie

Effectief verkopen in het buitenland

Effectief verkopen in het buitenland Effectief verkopen in het buitenland Evenementen Center Beekse Bergen 24 november 2011 Anton van Wezel Grenzeloos Innoveren Effectief verkopen in het buitenland Innovatie commercieel - Verkoop - Noodzaak

Nadere informatie

1.3. SC Complexity Cfr. Taak PE wisselwerking oorzaken complexiteit & lean-agile

1.3. SC Complexity Cfr. Taak PE wisselwerking oorzaken complexiteit & lean-agile STUDIEMATERIAAL SCM Je beschikt over heel wat studiemateriaal. Even opsommen: - handboek Werken met Supply Chain Management - Toledo: o (les)presentaties o teksten o opdrachten PE Hoe kan je je het best

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Merchandising voor 2020 Webwinkelvakdagen 2014 Utrecht

Merchandising voor 2020 Webwinkelvakdagen 2014 Utrecht Merchandising voor 2020 Webwinkelvakdagen 2014 Utrecht 2014 IBM Corporation Merchandising = Onderscheidende proposities Plannen en vermarkten van goederen en diensten: de juiste plaats en tijd, de juiste

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas Advanced Management Examen. Advanced Management Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas Advanced Management Examen. Advanced Management Niveau EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Management Diploma('s) Nemas Advanced Management Eamen Advanced Management Niveau vergelijkbaar met hbo Versie 2.0 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op 26-09-13 Vastgesteld

Nadere informatie

Inhoud Wat is franchise... 3 Franchise is een vorm van samenwerking... 3 Taakverdeling franchisenemer en franchisegever... 3 Gemeenschappelijk doel

Inhoud Wat is franchise... 3 Franchise is een vorm van samenwerking... 3 Taakverdeling franchisenemer en franchisegever... 3 Gemeenschappelijk doel ` Wat is Franchise Inhoud Wat is franchise... 3 Franchise is een vorm van samenwerking... 3 Taakverdeling franchisenemer en franchisegever... 3 Gemeenschappelijk doel van de franchisenemer en franchisegever...

Nadere informatie

Contract- en Leveranciersrelatie management

Contract- en Leveranciersrelatie management Contract- en Leveranciersrelatie management Cees Johan Klopper Purchaser Theorie en praktijk bij Essent Inhoud Essent Actueel Essent Procurement Leveranciersrelaties Contractmanagement Leveranciersrelatiemanagement

Nadere informatie

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Sales als basis voor klantcontact stimuleert klanttevredenheid Meer dan 900 medewerkers van Transcom Nederland verzorgen dagelijks facilitaire

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Financieel Management & Leadership De Post HBO opleiding Financieel Management & Leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in

Nadere informatie

Case: Bos Snoep bv (100 punten) ICT-strategie en -organisatie, hfdst. 2.3, p. 29

Case: Bos Snoep bv (100 punten) ICT-strategie en -organisatie, hfdst. 2.3, p. 29 Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Groot. J. de (2006). De essentie van strategie. Eigen beheer:

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

HNW 3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA. 2013 CONGRES Over Het Nieuwe Werken 19 november 2013

HNW 3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA. 2013 CONGRES Over Het Nieuwe Werken 19 november 2013 HNW 3.0 SLIMMER MANAGEN, ORGANISEREN EN WERKEN PROF. DR. HENK W. VOLBERDA ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT, ERASMUS UNIVERSITEIT 2013 CONGRES Over Het Nieuwe Werken 19 november 2013 Influence Index M

Nadere informatie

Projectgestuurd. Noodzaak van organiseren

Projectgestuurd. Noodzaak van organiseren Projectgestuurd Noodzaak van organiseren Waar gaat het om? Projectgestuurd werken betekent vaak dynamiek en vraagt dus om organisatie. Inzicht is daarbij het sleutelwoord. Om te beginnen is het belangrijk

Nadere informatie

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen).

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen). Basiskennis Ondernemerschap Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: B - Aantal punten: 1 In Alkmaar wordt elke vrijdag een kaasmarkt gehouden. De kazen worden aangeleverd door de producenten

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Contentstrategie & Inbound Marketing De Post HBO opleiding Contentstrategie & Inbound Marketing duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten

Nadere informatie

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Procesmanagement Eamennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Dit eamen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het eamen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maimaal 40 punten)

Nadere informatie

dinsdag 7 februari 2012 H3 Strategisch management

dinsdag 7 februari 2012 H3 Strategisch management H3 Strategisch management Strategisch Management = het zorgdragen voor een juiste afstemming op de omgeving alsmede het permanent op peil houden en ontwikkelen van bekwaamheden, die nodig zijn om eventueel

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders?

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Carolus van de Ven Hoofd vermogensadvies 18 december 2006 Agenda - Definitie duurzaam beleggen - Hoofdvormen - Historie / Huidige situatie - Corporate

Nadere informatie

3 Productontwikkeling en de productlevenscyclus 69

3 Productontwikkeling en de productlevenscyclus 69 Inhoud Voorwoord 9 1 Product en assortiment 11 Inleiding 12 1.1 Wat is een product? 12 1.2 Goederenclassificaties 20 1.3 Het assortiment 24 1.4 Productbeslissingen 27 1.5 Productgroepbeslissingen 29 1.6

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 HRM-scorecard HRM SCORECARD PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 Een korte introductie Wat doet WATCH-Consultancy op het gebied van HRM-Consultancy?

Nadere informatie

Werkdocument Business Modelling

Werkdocument Business Modelling Werkdocument Business Modelling Objectief van dit werkdocument Een goed idee leidt niet vanzelfsprekend tot een succesvolle innovatie. Of het nu gaat om een vooruitstrevend product of dienst, nieuwe kennis

Nadere informatie

FLEXIBILITEITSAUDIT. een integrale management audit. Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP

FLEXIBILITEITSAUDIT. een integrale management audit. Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP FLEXIBILITEITSAUDIT een integrale management audit Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP Audit 1 AGENDA 4 Barrieres Omgeving & Management 2 5 Verandertrajecten Evaluatie 3 6 Conclusies FLEXIBILITEITSAUDIT een

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Bestellen Omdat er nog vaak vragen zijn over de levertijd en bestelprocedure, zullen we deze hier uiteenzetten:

Bestellen Omdat er nog vaak vragen zijn over de levertijd en bestelprocedure, zullen we deze hier uiteenzetten: Voorwoord Dit is het overzicht van de studiestof Supply Chain Operations. Het betreft hier een overzicht van de verplichte literatuur. Hoofdstuk A tot en met E bestaat uit de verplichte literatuur van

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Human Resources Management & Leadership De Post HBO opleiding Human Resources Management & Leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten

Nadere informatie