KIDV-congres Duurzaam verpakken 2040: blik op de toekomst Inspiratie, kansen en mogelijkheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KIDV-congres Duurzaam verpakken 2040: blik op de toekomst Inspiratie, kansen en mogelijkheden"

Transcriptie

1 KIDV-congres Duurzaam verpakken 2040: blik op de toekomst Inspiratie, kansen en mogelijkheden Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) hield op 4 juni 2014 het congres Duurzaam Verpakken: blik op de toekomst. Daar presenteerde het KIDV vier toekomstscenario s voor duurzaam verpakken in Dat klinkt ver weg. En welke voorstellingen maak je bij mogelijke beelden van de toekomst, met als spannende titels Going Concerns, Liever Lokaal, Fort Europa en icreate? Toch lukte het de bijna tweehonderd bezoekers van het KIDV-congres om de toekomst een stuk dichterbij te brengen en concreet te maken. Binnen vijftien jaar verdwijnt de vuilnisman uit het straatbeeld. Bestaan er dan nog afvalbedrijven? Ja, alleen heten ze dan grondstofbedrijven. Heel veel verpakkingen verdwijnen gewoon. Nee, ik geloof niet in een verpakkingsloze economie. Mensen zullen altijd blijven consumeren, dus er blijft altijd iets te verpakken nadert met rasse schreden Dagvoorzitter Rens de Jong maakte meteen duidelijk dat 2040 helemaal niet ver weg meer is. De afgelopen 25 jaar zijn omgevlogen; 2040 nadert met rasse schreden. Daar moeten we ons nu dus al op voorbereiden. Ook KIDV-voorzitter Hans van der Vlist zei dat het tijd voor actie is. Als wij in 2040 zoveel beter willen zijn dan we nu al zijn, wat kunnen we daar vandaag dan al aan doen? Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu had een antwoord: In 2040 hebben we de circulaire economie voor elkaar, al kijk ik met ons programma Van Afval naar Grondstof (VANG) voorlopig eerst naar Als we de VANG-ambities realiseren, zijn we ook voor duurzaam verpakken in 2040 op de goede weg. Met VANG wil Mansveld in procent afvalscheiding realiseren en in 2022 de helft minder afval verbranden of storten: vijf miljoen ton in plaats van tien miljoen ton.

2 Nieuws over drankenkartons! Tijdens de opening van het congres voegde de staatssecretaris de daad bij het woord. Ze maakte bekend dat zij met gemeenten en het verpakkende bedrijfsleven gaat afspreken hoe drankenkartons vanaf januari 2015 gescheiden kunnen worden ingezameld, om te beginnen voor een periode van drie jaar. Het Afvalfonds Verpakkingen wil gemeenten die drankenkartons gescheiden inzamelen betalen. De uitdagingen waar we voor staan moeten we samen oppakken: gemeenten, bedrijfsleven én rijksoverheid. Dit is een mooi voorbeeld van samenwerking die leidt tot resultaat, aldus Mansveld, die hiervoor applaus van de zaal in ontvangst mocht nemen. In dit voorbeeld speelde ook de pilot Drankenkartons (2013) en het aanvullende onderzoek naar de gescheiden inzameling van drankenkartons (2014) van het KIDV een grote rol. Hieruit bleek dat de inzameling en recycling van drankenkartons milieuwinst oplevert als het landelijk wordt ingevoerd. Ook onderzocht het KIDV de kostenaspecten, afhankelijk van de systemen die kunnen worden ingezet. Op basis van die uitkomsten wil Mansveld dat alle gemeenten de gescheiden inzameling van de drankenkartons komend jaar invoeren. De staatssecretaris haalde tijdens de openingssessie van het congres vier producten uit een duurzaam tasje, om duidelijk te maken welke verpakkingen al zijn verbeterd en welke verbeteringen nog meer snel en goed kunnen worden gerealiseerd. Daar hoef je geen toekomstscenario s voor af te wachten Maar op de tube tandpasta in het kartonnen doosje kreeg zij wel repliek uit de zaal: Van Brussel moeten we zoveel productinformatie leveren. Wij willen die informatie graag digitaal aanbieden, maar dat mag niet van Europa. Kunt u dat dan veranderen? Met dit actiepunt (het waar nodig optimaliseren van wet- en regelgeving) in de tas en de opmerking dat ze zeer nieuwsgierig is naar wat er straks in de brancheverduurzamingsplannen staat, verliet Mansveld even later het podium. Brancheverduurzamingsplannen Om de verpakkingsketen te verduurzamen, moet het bedrijfsleven voor 1 oktober 2014 brancheverduurzamingsplannen opstellen. Daarin staat welke hoogst haalbare doelen zij in 2018 en 2022 willen realiseren. 14 van de 16 branches laten weten dat ze een plan gaan indienen, waarbij de helft inmiddels heeft aangegeven dat voor 1 oktober a.s. te zullen doen. De afspraken over het opstellen van de brancheverduurzamingsplannen staan in de Raamovereenkomst Verpakkingen KIDV-voorzitter Hans van der Vlist: Het motto van het KIDV-bestuur, waarin alle partijen uit de verpakkingsketen zijn vertegenwoordigd, is: het kan zoveel beter. Dat blijkt ook uit de plannen die inmiddels binnen zijn. We zien beweging. We zien innovatie. We zien hoe bedrijven luisteren naar hun klanten. Dat laatste is belangrijk. In een onderzoek van Milieu Centraal en het KIDV gaven consumenten aan dat zij steeds beter willen weten wat de milieu-impact van verpakkingen is. 2

3 Het KIDV spoort de overige branches aan om hun verduurzamingsplannen ook tijdig op te stellen. Om ze te ondersteunen, heeft het KIDV een methodiek ontwikkeld. Het KIDV is ook de partij die de brancheverduurzamingsplannen op hun merites zal beoordelen. Toekomstvisie en toekomstscenario s Het werd de rode draad van de middag: wat inspireert u het meest van wat u vandaag hoort? Waarmee kunt u morgen al aan de slag? Future Consult ontwikkelde in opdracht van het KIDV vier van zulke scenario s. Directeur Jan Nekkers: Het zijn plausibele radicale verhalen over de toekomst. Scenario s zijn geen voorspellingen en worden meestal geen werkelijkheid. Het zijn what-if -verhalen, die interessante elementen bevatten voor een strategische discussie. Ze helpen om op een andere manier naar de werkelijkheid te kijken. Tijdens het congres werden korte films vertoond als illustratie van de verschillende scenario s. Ze zijn ook te zien via de website van het KIDV. Hier kunt u ook het zogenoemde scenariodocument downloaden. De scenario s werden deze middag één voor één gepresenteerd, waarna verschillende gastsprekers uit het bedrijfsleven, overheid, politiek en wetenschap het thema becommentarieerden en er met elkaar en/of met bezoekers over in discussie gingen. Scenario A: Going Concerns De grootste uitdaging voor 2040 is het tekort aan voedsel en water als gevolg van de groeiende wereldbevolking en stijgende welvaart. De extreme weeromstandigheden als gevolg van klimaatverandering maken oogsten wisselvallig en onzeker. Verpakkingen hebben een cruciale rol in het beschermen van voedsel tegen bederf. Voedsel wordt over grote afstanden getransporteerd en moet langer houdbaar zijn dan voorheen. Een nieuwe generatie RFID maakt het mogelijk de kwaliteit van het primaire product real time te volgen. Verpakkingen dragen ook bij aan het efficiënt gebruik van voedsel. De online economie heeft de functie van verpakkingen veranderd. Het verleiden van de klant en het verschaffen van productinformatie gebeurt online. Esthetiek van de verpakking speelt alleen nog een rol op het moment dat de klant zijn bezorgde artikelen uitpakt. 3

4 Bas Alblas is directeur van Lamb Weston/Meijer, een van s werelds grootste fritesproducenten met zijn basis in het Zeeuwse land. Hij vertelde over de duurzaamheidsstrategie en het programma dat de onderneming voert richting 2020, gestoeld op zijn inzet om een steentje bij te dragen aan genoeg voedsel, betaalbaar voor iedere wereldburger. Alblas: De hoeveelheid voedsel die we de komende veertig jaar nodig hebben om wereldwijd alle monden te voeden, is evenveel als al het voedsel dat de afgelopen achtduizend jaar is geproduceerd. Voor mij geeft dat duidelijk aan, dat going concerns een van de oplossingen is voor het wereldvoedselvraagstuk op een duurzame manier. Duurzaamheid staat middenin ons bedrijfsmodel. Wij denken en doen van land tot klant. We werken transparant en meetbaar, alles op basis van partnerships, aldus Alblas. De focus ligt op water (verminderen direct waterverbruik per ton eindproduct met 50 procent), energie (30 procent minder verbruik) en op aardappelen en afval (beter benutten van alles wat in de aardappel zit en maximaal hergebruik van bijproducten). Zo worden van het overbodige aardappelzetmeel biologisch afbreekbare golfballetjes gemaakt. Alblas: Wij willen niet alleen aandeelhouderswaarde leveren, maar ook klantwaarde, leverancierswaarde, medewerkerswaarde. Bij going concerns gaat het vervoer van voedsel over grote afstand. Daar kun je bijvoorbeeld meer met bulkverpakkingen gaan werken. We hebben echter óók te maken met de wens van consumenten: zij willen graag lange frietjes. Dat stelt eisen aan de wijze van verpakken. Maar we maken onze zakken zo dun mogelijk, gebruiken zo min mogelijk inkt en vervoeren ze in recyclebare dozen. Ook blijven we in de toekomst niet onze producten over de hele wereld vliegen, maar kiezen we vaker voor de trein en vervoer over water. Scenario B: Liever Lokaal In de lokale economie ligt de nadruk op hergebruik. Afval wordt zoveel mogelijk lokaal verwerkt, bijvoorbeeld door het te composteren. Verpakkingen zijn óf herbruikbaar óf biologisch afbreekbaar. Omdat verpakkingen de reputatie van verspilling hebben, vermijden veel producenten het gebruik ervan. Supermarkten zijn overgeschakeld op self-dispensing en elektronica wordt in speciale koffers bezorgd, die weer worden meegenomen door de producent. Innovatie in materialen is vooral gericht op de toepassing van diverse grondstoffen voor verpakkingen die daarna weer biologisch afbreekbaar zijn. Materiaalgebruik is sterk afhankelijk van lokale beschikbaarheid en de variatie tussen regio s is groot. 4

5 Han Noten is voorzitter van de NVRD (Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement) en burgemeester van de gemeente Dalfsen. Hiertoe behoort de kern Hoonhorst, die zo n zeshonderd inwoners telt. Daar is Liever Lokaal helemaal geen toekomstscenario, want het bestaat al. Sinds 2009 werken de inwoners aan ideeën en projecten voor een groen, gezond en gemeenschappelijk Hoonhorst. In een aantal domeinen gaan zelfvoorziening en verduurzaming hand in hand. Afval is er één van. In een paar jaar daalde de hoeveelheid restafval van 378 naar 85 kilo per inwoner. Straks gaat daar nog tien kilo drankenkartons van af, zeven procent minder blikafval en veertig procent minder luiers en dan hebben we nog 20 kilo over, waarvan het grootste deel plastic en verpakkingsafval is. Er is geen gemeente die daarvoor dan nog een vuilnisman door de straten stuurt, aldus Noten. De verpakkingsindustrie moet aan de bak, aldus de burgemeester. En ik weet dat u dit oppakt, want consumenten willen geen verpakkingen meer die niet herbruikbaar zijn. Scenario C: Fort Europa In 2040 is de Europese circulaire economie een feit. Verpakkingen hebben grotendeels dezelfde functie als voorheen. Bij het ontwerp wordt echter veel meer rekening gehouden met hergebruik en recyclebaarheid. Dergelijke ontwerpen sluiten niet altijd aan bij de beleving van consumenten. Het gebruik van single material verpakkingen is de standaard. De lease-economie dringt het gebruik van verpakkingen sterk terug. Dankzij modulair opgebouwde producten kunnen onderdelen eenvoudig worden hergebruikt. De beschikbaarheid van bijna gratis elektriciteit maakt het mogelijk voedsel direct na de productie in te vriezen en bevroren te houden tot het moment van consumptie. Dat maakt het gebruik van beschermende verpakkingen grotendeels overbodig. Gerben Jan Gerbrandy (Europees Parlement, D66), Dick Hoogendoorn (directeur Vereniging Afvalbedrijven) en Tjerk Wagenaar (directeur Natuur & Milieu) kregen over Fort Europa verschillende stellingen voorgelegd: Verduurzaming van verpakkingen ontstaat via marktwerking, de EU moet zich er niet mee bemoeien. Via leasing ontstaan nieuwe business-kansen voor de afvalsector De biobased economy geeft een stimulans aan de verduurzaming van verpakkingen. 5

6 Marktwerking kan veel doen, maar soms is ook bemoeienis van de overheid en politiek nodig. Kijk maar naar de maatregelen om het gebruik van plastic tasjes terug te dringen, zei Gerbrandy. Wagenaar: Van mij mag de overheid stevige regels opstellen als dat nodig is. En dan liever op Europees dan op lokaal niveau. Hoogendoorn: Europa moet een level playing field creëren, zodat de omstandigheden voor iedereen gelijk zijn. Markt waar het kan, overheid waar het moet. In het Fort Europa-scenario bestaan volgens Wagenaar geen afvalbedrijven meer. Die veranderen in grondstoffenbedrijven. Gerbrandy: Europa is kwetsbaar als het over grondstoffen gaat. Slechts 30 procent van de grondstoffen die Europa nodig heeft, komt uit Europa zelf. We weten inmiddels allemaal hoe riskant het is om, bijvoorbeeld, van Rusland en de Oekraïne afhankelijk te zijn voor onze gasvoorziening. Hoogendoorn: Het is de vraag hoeveel grondstoffen we straks nog nodig hebben, want volgens dit scenario behalen we 80 procent hergebruik. Een groot deel daarvan kan volgens de mannen op het podium worden behaald door een brug te slaan tussen ontwerp en recycling. Maar betekent dat dan inderdaad het einde van de afvalbedrijven? VA-directeur Hoogendoorn: "Wij bestaan op deze manier zolang er afval is én we anticiperen en gaan mee in de ontwikkelingen, ook die van de leaseeconomie. We werken ook gewoon mee aan VANG, omdat we verwachten dat de overcapaciteit die ontstaat op Europese schaal zal worden ingevuld. De biobased-economy biedt volgens Wagenaar veel kansen, zeker met goede en fact-based LCA s. Gerbrandy merkt in Brussel dat nog niet zoveel buitenlandse collega s daar al mee bezig zijn. Uit de zaal kwam de opmerking dat consumenten vaak niet weten hoe ze met het scheiden van biobased verpakkingen moeten omgaan. Wagenaar erkende dat en gaf aan dat daar meer en betere voorlichting nodig is. Maar de mogelijkheden zijn legio en dan denk ik ook naar andere biomassa. Kijk naar wat er nu al gebeurt op proefboerderijen die met zeewierplantages bezig zijn. Scenario D: icreate De doorbraak van de 3D-printer heeft productieketens ingrijpend veranderd. Consumenten zijn prosumenten geworden en productie vindt op zeer kleine schaal plaats bij mensen thuis of dicht in de buurt. Transport beperkt zich tot het vervoer van grondstoffen voor de 3D-printer. Voedsel wordt deels geprint en deels door mensen zelf verbouwd in klimaatgereguleerde minikassen. Dankzij technologie zijn huishoudens bijna helemaal zelfvoorzienend. Verpakkingen zijn nauwelijks nog nodig. In dit scenario geldt de 3D-printer als metafoor voor de disruptive technology, waar onder andere ook de slimme computer en de zelfsturende auto onder vallen. Als je naar dit scenario kijkt, dan werken we straks misschien niet meer. Of in elk geval gaat het dan niet om werk op de manier waarop we er nu over nadenken. Ook ons voedsel zal volledig anders zijn. En heel veel verpakking zal gewoon verdwijnen. Er zijn straks alleen nog bulkverpakkingen. 6

7 Aan het woord was Kees Machielse, lector Transitie van de Haven werkzaam bij het kenniscentrum Mainport Innovation van de Hogeschool Rotterdam. Op zijn vraag wie weet wat een 3d-printer is? gingen de meeste handen in de zaal omhoog, maar dat we daar in de toekomst onze maaltijd mee maken Aan die gedachte blijkt het toch nog moeilijk wennen. Machielse onderstreepte dat onderdelen van dit scenario nu al praktijk zijn. Er wordt nu al gewerkt om van plastic bekers grondstof voor 3d-printers te maken. Dan gaat het om filament, wat een duur product is. Dit gebeurt dus al in het hier en nu. Voor wie op dat moment nog niet was overtuigd, liet HEMA-directeur Alex Jonker (Supply Chain en E-commerce) geen enkele onduidelijkheid bestaan over de impact van 3d-printing. Het is de derde industriële revolutie. Ook hij onderstreepte dat deze toekomst veel dichterbij is dan velen denken. Ik hou me bij Hema bezig met e- commerce. Daar gaan de ontwikkelingen razendsnel en zijn termijnen van drie tot zes maanden niets. En bij de TU-Delft kunnen ze nu al eieren printen. Dus hoezo praten we hier over 2040? Jonker gaf aan dat Hema vroegtijdig inhaakt bij innovaties, maar wel stapsgewijs. We zien innovaties als kansen. Daarom willen we er vroegtijdig en stap voor stap kennis mee maken. Hoogst haalbare doelen De verpakkingswereld, inclusief die van de bedrijfsverpakkingen, heeft de afgelopen decennia al veel gedaan aan verduurzaming. Die acties waren/zijn meestal ingegeven door efficiency. We gebruiken minder karton, inkt en krimpfolies, er zit minder lucht in verpakkingen en de logistiek is verbeterd, somde René Roorda (Centraal Bureau Levensmiddelenhandel - CBL) op. Jan Driessens, voorzitter Bedrijfsverpakkingen Nederland: Wij hebben te maken met veertig miljoen palletbewegingen per jaar wereldwijd. De houten pallets zijn vervangen door kunststof, gemaakt van gerecycled materiaal. En in 1990 waren er nog vier miljard containers op de Europese mark. Nu zijn dat twee miljard flexibele bulkcontainers. Maar er blijven genoeg uitdagingen over. Soms is de praktijk weerbarstig, zoals blijkt uit het feit dat verschillende merken tandpasta nu toch weer in doosjes worden verkocht. Dat had met Europese regelgeving te maken, legde directeur Philip den Ouden van de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie uit. En dan zijn er de dilemma s tussen voedselveiligheid en 7

8 voedselverspilling aan de ene kant en verpakkingen aan de andere kant. Als verpakkingen met inkt worden gerecycled, kan het nieuwe papier niet worden gebruikt voor voedselverpakkingen. Om voedselverspilling tegen te gaan, verdient verpakking in porties de voorkeur. Maar daar is wel méér verpakking voor nodig. De branches zien hier belangrijke rol voor het KIDV, zowel als het gaat om fact-based onderzoeken van deze dilemma s en vragen, als om het uitwisselen van goede voorbeelden en ervaringen van koplopers. De afsluiting Het congres werd afgesloten door Hester Klein Lankhorst, directeur van het KIDV. Zij bedankte de sprekers en de deelnemers voor een mooie en inspirerende middag. Ik heb vanmiddag veel nieuwe inspiratie gehoord en gezien. Als u allemaal twee dingen meeneemt en daarmee morgen aan de slag gaat, zijn we weer snel een heel stuk verder. Want u moet het doen! 8

Duurzaam verpakken in 2040. Mogelijkheden en kansen bij vier toekomstscenario s

Duurzaam verpakken in 2040. Mogelijkheden en kansen bij vier toekomstscenario s Duurzaam verpakken in 2040 Mogelijkheden en kansen bij vier toekomstscenario s 13 juni 2014 Inhoudsopgave 1 TER INTRODUCTIE... 3 2 MOGELIJKHEDEN EN KANSEN PER SCENARIO... 4 2.1 SCENARIO A: GONG CONCERNS...

Nadere informatie

Verpakking en voedselverspilling

Verpakking en voedselverspilling Verpakking en voedselverspilling Presentatie NVVL Hester Klein Lankhorst, directeur In deze presentatie Een korte introductie: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Welke kennis vraagt optimaliseren

Nadere informatie

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst Kansen met duurzaam verpakken Hester Klein Lankhorst Samengevat Over: duurzaam verpakken in relatie tot de ontwikkeling naar een circulaire economie; de kansen die duurzaam verpakken biedt en hoe we die

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Karen van de Stadt KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk verpakkingsketen.

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Hester Klein Lankhorst 2 Copyright 2015 KIDV KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk

Nadere informatie

DWSI Trendalert S E P T E D

DWSI Trendalert S E P T E D Dutch Water Sector Intelligence Vier Scenario's voor de Circulaire Economie DWSI Trendalert Vier Scenario's voor de Circulaire Economie Inleiding Het KIDV is op 1 januari 2013 opgericht naar aanleiding

Nadere informatie

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners Van afval naar grondstof Informatieavond voor inwoners Agenda 2 1. Welkom en inleiding (wethouder Jan van t Zand) 2. Presentatie Afvalbeheer (Paul de Bruin, IPR Normag) 3. Vragen en dialoog 4. Afsluiting

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Ins en outs Betrokkenheid gemeenten Gemeentelijk Afvalcongres Marc Pruijn, Directie Duurzaamheid, IenM Circulaire economie? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 3 Ministerie

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

VAN VERPAKKING NAAR GRONDSTOF

VAN VERPAKKING NAAR GRONDSTOF VAN VERPAKKING NAAR GRONDSTOF Recycling Verpakkingen Nederland 2014 INHOUD Dit publieksrapport is een uitgave van het Meer informatie over de monitoring werkzaamheden van het Afvalfonds Verpakkingen kunt

Nadere informatie

Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014

Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014 Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Hoe werkt het opstellen van hoogst haalbare doelen en brancheverduurzamingsplannen?

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof VANG HUISHOUDELIJK AFVAL Van Afval Naar Grondstof Samen zorgen voor vermindering en hergebruik van huishoudelijk afval Van afval naar grondstof Overheden en bedrijven zetten gezamenlijk stappen naar een

Nadere informatie

Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen

Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen Nieuwe Raamovereenkomst & Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen KVNW Ledenvergadering Den Haag 4 oktober 2012 Cees de Mol van Otterloo Directeur Afvalfonds Verpakkingen Raamovereenkomst Producentenverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties Monitoring verpakkingen Preventie publicaties 30 juli 2012 Postbus 8724 3009 AS Rotterdam 010 4206161 www.nedvang.nl info@nedvang.nl Deze monitoring rapportage is een uitgave van Nedvang. 3 INHOUD 1 Preventie

Nadere informatie

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Duurzaam van Afval naar Grondstof Bewonersonderzoek De vragenlijst bestaat uit verschillende delen. Het eerste deel gaat in op de situatie vóór de proef, het laatste

Nadere informatie

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken Kenniscentrum Duurzaam Verpakken 1. Aanleiding In de Raamovereenkomst 2013-2022 is in Artikel 4 afgesproken een Kennisinstituut op te richten (verder te noemen Kenniscentrum Duurzaam Verpakken [KCDV]).

Nadere informatie

Reacties ministerie van Infrastructuur en Milieu op de internetconsultatie Ontwerpregeling verbod op gratis plastic draagtassen

Reacties ministerie van Infrastructuur en Milieu op de internetconsultatie Ontwerpregeling verbod op gratis plastic draagtassen Reacties ministerie van Infrastructuur en Milieu op de internetconsultatie Ontwerpregeling verbod op gratis plastic draagtassen dd. 21 december 2015 Openbare internetconsultatie van 9 oktober tot en met

Nadere informatie

Afvalscheiding nu en in de toekomst Onderzoek en Informatie, mei 2015

Afvalscheiding nu en in de toekomst Onderzoek en Informatie, mei 2015 Afvalscheiding nu en in de toekomst Onderzoek en Informatie, mei 2015 100% afval scheiden = 0 kg restafval! Dat is het doel waar Breda naar streeft. De gemeente onderschrijft daarmee het landelijk actieplan

Nadere informatie

Langer plezier van karton en papier

Langer plezier van karton en papier Stichting Papier Recycling Nederland Langer plezier van karton en papier www.prn.nl Langer plezier van karton en papier Kranten, tijdschriften, folders, boeken, kopieer- en printpapier en catalogi, we

Nadere informatie

Langer plezier van karton en papier

Langer plezier van karton en papier Langer plezier van karton en papier Stichting Papier Recycling Nederland PERSEN DROGEN GLADSTRIJKEN SNIJDEN BEDRUKKEN GEBRUIKEN KRANT KARTON RECLAME KRANT 1 6 5 2 VAN OUD NAAR NIEUW 3 4 PULP WEKEN ONTINKTEN

Nadere informatie

Memo. aan. De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval. van. College van B en W. 4 november 2015. Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG

Memo. aan. De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval. van. College van B en W. 4 november 2015. Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG Memo aan onderwerp van directie afdeling datum De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval College van B en W 4 november 2015 Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG Gouda wil tot de duurzaamste

Nadere informatie

PUBLICATIE VERSLAG JAARREKENING 2013

PUBLICATIE VERSLAG JAARREKENING 2013 PUBLICATIE VERSLAG JAARREKENING 2013 STICHTING KENNISINSTITUUT DUURZAAM VERPAKKEN, 4 JUNI 2014 DEN HAAG INHOUDSOPGAVE Financieel Jaarverslag 1 Directie/Bestuursverslag 2 2 Analyse van het resultaat 4

Nadere informatie

Jaarrapportage 2013 26 maart 2014

Jaarrapportage 2013 26 maart 2014 Jaarrapportage 2013 26 maart 2014 1 Inleiding Voor u ligt de jaarrapportage 2013 van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Deze jaarrapportage geeft een overzicht van de resultaten die zijn behaald

Nadere informatie

Kansen voor gemeenten in communicatie, indien recyclen kan, wil men dit vaak ook wel doen.

Kansen voor gemeenten in communicatie, indien recyclen kan, wil men dit vaak ook wel doen. Kansen voor gemeenten in communicatie, indien recyclen kan, wil men dit vaak ook wel doen. Rapport HEDRA 0-meting 11 maart 2016 Inhoudsopgave Situatie en centrale vraagstelling Conclusies en aanbevelingen

Nadere informatie

over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers

over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers Vragen en antwoorden over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers Algemeen Het raadsvoorstel inzameling plastics/drankenkartons geeft sinds de presentatie reactie in de samenleving.

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

C-180 Green Deal afvalreductie en -recycling op treinstations en in treinen

C-180 Green Deal afvalreductie en -recycling op treinstations en in treinen C-180 Green Deal afvalreductie en -recycling op treinstations en in treinen Partijen 1. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, de Minister van Economische Zaken, de heer

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Circulaire economie: Europa en Nederland

Circulaire economie: Europa en Nederland Verslag Verdiepingsbijeenkomst 24 maart 2016 Circulaire economie: Europa en Nederland Niet wachten op Europa, niet te veel meer studeren, onderzoeken en monitoren. Nee, Nederland moet aan de slag met de

Nadere informatie

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER Wie aan duurzaamheid denkt, denkt misschien niet direct aan papieren handdoekjes en toiletpapier. In breder perspecfief

Nadere informatie

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT Afval? SAMEN HALEN WE ERUIT WAT ERIN ZIT! Gemeentelijk Afvalcongres 19 maart 2015 Ing. D.J.B. Sakko Beleidsadviseur Proef droog en herbruikbaar liep af Bij oud papier

Nadere informatie

Startnotitie. Afval is grondstof

Startnotitie. Afval is grondstof Startnotitie Afval is grondstof Projectinformatie: Registratienummer Vaststelling Directie Vaststelling College Portefeuillehouder Opdrachtgever Opdrachtnemer J.E.T.M. van Dongen B. Looije T.P. Rus Steller

Nadere informatie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie ThreeC - verpakkingen Lessenserie Opzet van het project Lesblok1 Maandag 16 maart Lesblok 2 Donderdag 19 maart Lesblok 3 Vrijdag 20 maart Introduc>e op het onderwerp Uitwerken oplossing Posterpresenta>e

Nadere informatie

Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen

Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen Groentenvezels als basis voor biobased verpakkingen Recent was het Natuurvezel Applicatie Centrum-NAC in Raamsdonkveer gastheer voor de inspiratiemeeting over Duurzame Verpakkingen. Leon Joore, directeur

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Inzameling & communicatie Wanneer moeten gemeenten starten? Wanneer begint Zwolle met kunststofinzameling?

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof Invoer van diftar Innovatie in inzameling Verpakkingen Zaal 2 Burgerparticipatie Hoe betrek ik mijn

Van Afval Naar Grondstof Invoer van diftar Innovatie in inzameling Verpakkingen Zaal 2 Burgerparticipatie Hoe betrek ik mijn 09.00 09.15 09.30 09.45 10.00 10.15 10.30 10.45 11.00 11.15 11.30 11.45 12.00 12.15 12.30 12.45 13.00 13.15 13.30 13.45 14.00 14.15 14.30 14.45 15.00 15.15 15.30 15.45 16.00 16.15 16.30 16.45 17.00 17.15

Nadere informatie

papier- en glasinzameling anno 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008

papier- en glasinzameling anno 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008 1 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Presentatie van: Papier Recycling Nederland (PRN) Wienus van Oosterum en Stichting Duurzaam Verpakkingsglas (SDV)

Nadere informatie

Verduurzamingsagenda verpakkingen

Verduurzamingsagenda verpakkingen Verduurzamingsagenda verpakkingen 29 augustus 2013 Samenvatting Voor u ligt de eerste versie van de Verduurzamingsagenda verpakkingen van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. Deze agenda is de routekaart

Nadere informatie

Gemeente Noordoostpolder

Gemeente Noordoostpolder Gemeente Noordoostpolder Meest gestelde vragen over nieuwe manier van afval inzamelen in Noordoostpolder extra container voor oud papier en karton extra container voor plastic, lege pakken en blik 1. Twee

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Commissie Stad en Ruimte Vergaderdatum 9 juni 2015 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het College van burgemeesters

Nadere informatie

Verduurzamingsagenda verpakkingen KIDV jaarprogramma 2015

Verduurzamingsagenda verpakkingen KIDV jaarprogramma 2015 Verduurzamingsagenda verpakkingen KIDV jaarprogramma 2015 5 februari 2015 Verduurzamingsagenda verpakkingen KIDV jaarprogramma 2015 5 februari 2015 Inhoud Voorwoord... 4 1. Inleiding... 5 1.1 Visie en

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 November 2015 1 Visie op huishoudelijk afval: van Afval naar Grondstof 1. Inleiding De toenemende vraag naar grondstoffen, en de afnemende

Nadere informatie

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein De kansen voor de - met oog op recycling - The Limits to growth Verscheen in 1972 Uitgangspunt: Één wereld Overshoot Exponentiële groei Actie (o.a.): Systeemveranderingen Resource efficiency Recycle Vervangen/Substitutie

Nadere informatie

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken

WELKOM. Biobased Business Event Emmen. Over natuurlijke oplossingen gesproken WELKOM Biobased Business Event Emmen Over natuurlijke oplossingen gesproken Natural Plastics Ontwikkelen, produceren en op de markt brengen van groene producten welke geen schade opleveren voor de natuur

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 25 juni 2015 Jaargang en nummer 2015 59 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het

Nadere informatie

16R.00045 RAADSINFORMATIEBRIEF 16R.00045

16R.00045 RAADSINFORMATIEBRIEF 16R.00045 RAADSINFORMATIEBRIEF 16R.00045 ^Įļ ļļjjļļļjļ gemeente WOERDEN Van college van burgemeester en wethouders Datum : 2 februari 2016 Portefeuillehouder(s) : wethouder Stolk Portefeuille(s) : Afval S Reiniging

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid Groen (GroenLinks) van 7 december 2015, getiteld:

Nadere informatie

Samen kunnen meer met afval

Samen kunnen meer met afval Samen we kunnen meer met In 2020 willen we in heel Nederland 75% van ons afval scheiden. Samen kunnen we meer met afval Afval, we hebben er dagelijks mee te maken. Niet alleen thuis, maar ook op het werk,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 30 872 Landelijk afvalbeheerplan Nr. 67 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Toetsingsdocument. Brancheverduurzamingsplan. Thuiswinkel.org. Wetenschappelijke toetsingscommissie KIDV

Toetsingsdocument. Brancheverduurzamingsplan. Thuiswinkel.org. Wetenschappelijke toetsingscommissie KIDV Toetsingsdocument Brancheverduurzamingsplan Thuiswinkel.org Wetenschappelijke toetsingscommissie KIDV 3 juni 2015 1 Ter introductie In de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 hebben het bedrijfsleven,

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

Advies: in te stemmen met bijgaande RIB en deze naar de raad te sturen

Advies: in te stemmen met bijgaande RIB en deze naar de raad te sturen VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: R. van Hattem Tel nr: Nummer: 16A.00095 Datum: 1 februari 2016 Team: A&R Tekenstukken: Ja Bijlagen: 3 Afschrift aan: V. Griessler N.a.v.

Nadere informatie

3D printing en duurzaamheid

3D printing en duurzaamheid 3D printing en duurzaamheid kansen voor verduurzaming van productie en logistiek Sandra Nap programmaleider logistiek Natuur & Milieu Welkom 11.30 Introductie Natuur & Milieu Wie zijn we Waarom bezig met

Nadere informatie

Circulaire economie kans voor de regio

Circulaire economie kans voor de regio Circulaire economie kans voor de regio 7 oktober 2015 Early Morning Toast Stichting kiemt Arnhem Michiel Westerhoff, Manager Strategie en Ontwikkeling Recentere geschiedenis van het afvalscheiden 7 maart

Nadere informatie

Zeg ook JA tegen afval scheiden.

Zeg ook JA tegen afval scheiden. Zeg ook JA tegen afval scheiden. Elkaar iets beloven. Voor een betere toekomst. Zonder het onnodig verbruiken en weggooien van grondstoffen. Om dat te kunnen realiseren moeten we met elkaar JA zeggen tegen

Nadere informatie

BBK/Door Vriendschap Sterker. Amsterdam, 2014

BBK/Door Vriendschap Sterker. Amsterdam, 2014 Amsterdam, 2014 Verpakkingen: wrap it up! Veronique Swinkels 30 september 2014 Wij zetten onderwerpen op de kaart Wij dagen consumenten en producenten uit Wij bouwen sterke merken Sterke merken groeien

Nadere informatie

Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016. Een folder om te bewaren Hou m apart!

Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016. Een folder om te bewaren Hou m apart! Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016 Een folder om te bewaren Hou m apart! Een betere wereld begint bij je zelf! Per 1 januari 2016 zal de afvalinzameling in Veenendaal

Nadere informatie

USI Circular Economy Lab 8 : de waarde van plastic

USI Circular Economy Lab 8 : de waarde van plastic Dagelijks worden grote hoeveelheden plastic producten en verpakkingen gebruikt. Een toenemend gedeelte hiervan wordt via diverse inzamelingskanalen op grote schaal gerecycled. Het restant, een aanzienlijke

Nadere informatie

SLIM INVESTEREN EN UITVOEREN

SLIM INVESTEREN EN UITVOEREN Zaal 1 09.00 09.15 09.30 09.45 10.00 10.15 10.30 10.45 11.00 11.15 11.30 11.45 12.00 12.15 12.30 12.45 13.00 13.15 13.30 13.45 14.00 14.15 14.30 14.45 15.00 15.15 15.30 15.45 16.00 16.15 16.30 16.45 17.00

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Samuel Stollman Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk afvalbeheer verder verminderen Efficiënt omgaan met grondstoffen

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Ja, met een Grondstoffenakkoord Erik de Baedts AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. AMSTERDAM 2012 Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk

Nadere informatie

Renew Reduce Reuse Recycle Recover. Verbod gratis verstrekken plastic tasjes bedreiging of kans?

Renew Reduce Reuse Recycle Recover. Verbod gratis verstrekken plastic tasjes bedreiging of kans? Renew Reduce Reuse Recycle Recover Verbod gratis verstrekken plastic tasjes bedreiging of kans? Aafko Schanssema NVGP, 14 april 2015 Even iets over NRK Verpakkingen Onze leden Producenten en importeurs/handelaren

Nadere informatie

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden?

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden? Q&A kunststof Rotterdam Waarom komen er in Rotterdam nu wel ineens containers voor kunststof te staan? Rotterdam wil de best presterende grote gemeente worden op het gebied van afvalscheiding, hierin hoort

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013

Duurzaamheidk. Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013 Duurzaamheidk mpas Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-,

Nadere informatie

Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014

Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014 Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014 Samenvatting en conclusies (o.b.v. halfjaarrapportage opgesteld door Milieu Centraal) 28 mei 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SAMENVATTING... 5 2.1

Nadere informatie

Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015

Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015 Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015 Conclusies (o.b.v. halfjaarrapportage opgesteld door Milieu Centraal) 9 juni 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 CONCLUSIES... 5 2 1 Inleiding

Nadere informatie

PROEF RESTAFVAL INZAMELING

PROEF RESTAFVAL INZAMELING PROEF RESTAFVAL INZAMELING Dragonder-noord start 23 september 2013 In uw wijk start eind september 2013 een proef om meer grondstoffen in te zamelen en minder restafval. In deze brochure leest u meer.

Nadere informatie

GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN 1

GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN 1 GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN GEDRAGSCODE DUURZAAMHEID NEDERLANDSE PRODUCENTEN VAN BAKKERIJGRONDSTOFFEN 1 Inleiding In deze Gedragscode geeft de Vereniging van

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven Versie : 1.1 Status : definitief Datum : 16 december 2015 Opgesteld door : M. van Ham en A. van der Schalk Documenthistorie: Versie Datum Wijzigingen

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

Onderzoek huishoudelijk afval

Onderzoek huishoudelijk afval Onderzoek huishoudelijk afval Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Marlies Visser 16 april 2014 Samenvatting Leden van het AmersfoortPanel hebben in maart 2014 deelgenomen aan een onderzoek over het

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! Haal meer uit afval ISO-14001

Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! Haal meer uit afval ISO-14001 Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! ISO-14001 Haal meer uit afval Oud Papier en Karton: een waardevolle grondstof voor nieuw papier Niet hout, maar Oud Papier is in Nederland de belangrijkste grondstof

Nadere informatie

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Introductie van het bedrijf Uitvinder van de Heuga tapijttegel Omzet $ 1 miljard 3500 medewerkers

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014 Monitor 2013 ROVA 1 Zwolle, 16 mei 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inzameling Grondstoffen... 5 3. Circulaire economie en klimaat... 14 4. Communicatie en Educatie... 16 5. Financieel... 17 6.

Nadere informatie

B-96 Green Deal de winst van paardenmest

B-96 Green Deal de winst van paardenmest B-96 Green Deal de winst van paardenmest Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. verhagen, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 31 maart 2016 Agendapuntnummer : III, punt 5 Besluitnummer : 2028 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Rapportage

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2003

Stadsenquête Leiden 2003 Hoofdstuk 21. Milieu Samenvatting Zeven op de tien Leidenaren kent de Milieustraat, aan de J.C. de Rijpstraat, een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk

Nadere informatie

Toetsingsdocument. Brancheverduurzamingsplan verpakkingen 2015-2017. Gezamenlijk stapsgewijs vooruit naar een duurzamer 2030

Toetsingsdocument. Brancheverduurzamingsplan verpakkingen 2015-2017. Gezamenlijk stapsgewijs vooruit naar een duurzamer 2030 Toetsingsdocument Brancheverduurzamingsplan verpakkingen 2015-2017 Gezamenlijk stapsgewijs vooruit naar een duurzamer 2030 Federatie Nederlandse Levensmiddelen industrie (FNLI), Nederlandse Voedingsindustrie

Nadere informatie

KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN

KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN Dick van Damme Lector Logistiek Hogeschool van Amsterdam Terneuzen 3 september 2015 AGENDA 1. Ontwikkelingen lucht- en zeehaven 2. Uitdagingen en strategierichtingen

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1194195 Datum: Behandeld door: 21 april 2015 H.G.M. Hermens Afdeling / Team: Uitvoering Onderwerp: Notitie Verbetering afvalscheidingsresultaten

Nadere informatie

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) Kees Lamain(Areareiniging) Meer recycling via de milieustraten Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) MEER RECYCLING

Nadere informatie

Veelgestelde vragen omgekeerd inzamelen in Druten

Veelgestelde vragen omgekeerd inzamelen in Druten Veelgestelde vragen omgekeerd inzamelen in Druten Inhoud Veelgestelde vragen omgekeerd inzamelen in Druten... 1 1. Algemeen... 2 Waarom kiest de gemeente Druten voor omgekeerd inzamelen?... 2 Waarom wordt

Nadere informatie

Blik knipsels januari 2011

Blik knipsels januari 2011 Blik knipsels januari 2011 1 Toekomst van afval: 90% recyclen kan ( weg) Afval voor negentig procent recyclen. Dat kan, schrijft Kitty Peetoom in haar nieuwe boek 'Streetwise, the art of invisible waste'.

Nadere informatie

goed bezig! Informatiefolder nr. 2 om te bewaren Hou m apart!

goed bezig! Informatiefolder nr. 2 om te bewaren Hou m apart! Dit ziet er prima uit! goed bezig! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016 Informatiefolder nr. 2 om te bewaren Hou m apart! Een betere wereld begint bij jezelf! Het gaat bijna beginnen;

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

Veelgestelde vragen voorstel afvalinzameling

Veelgestelde vragen voorstel afvalinzameling Veelgestelde vragen voorstel afvalinzameling Wat verandert er voor mij als dit voorstel wordt ingevoerd? Restafval wordt één keer in de vier weken ingezameld Het voorstel gaat uit van een verlaging van

Nadere informatie

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl. Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Nadere informaties in de aanloop naar het Symposium op 4april 2013 20 februari

Nadere informatie

Omgekeerd inzamelen in de gemeente Groesbeek

Omgekeerd inzamelen in de gemeente Groesbeek Omgekeerd inzamelen in de gemeente Groesbeek 1 Kijk! Afval=grondstof Beste inwoners van de gemeente Groesbeek Het voornemen is om op 1 januari 2017 te starten met het omgekeerd afval inzamelen in de gemeente

Nadere informatie