Op de bres voor mantelzorgers. Uniek spel van Barneveldse gemeente zorgt voor diaconale bewustwording. 50 jaar diaconale vakanties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op de bres voor mantelzorgers. Uniek spel van Barneveldse gemeente zorgt voor diaconale bewustwording. 50 jaar diaconale vakanties"

Transcriptie

1 Op de bres voor mantelzorgers Uniek spel van Barneveldse gemeente zorgt voor diaconale bewustwording 25e jaargang, nummer 2 april jaar diaconale vakanties diakonia april

2 van de redactie Op de bres voor mantelzorgers Onlangs las ik een artikel over mantelzorgers in de krant. Een zeventigjarige vrouw die al 22 jaar (!) voor haar zieke man zorgt, raakt een financieel extraatje kwijt omdat haar man nu op een wachtlijst staat. De vrouw op de foto geeft het klassieke beeld van de mantelzorger weer: een oudere vrouw die al jaren belast is met de zorg voor haar partner. Toch zijn er ook veel jonge mantelzorgers. Willy Meijnhardt (pagina 8 en 9) geeft aan dat ongeveer 10 procent van alle thuiswonende jongeren boven de 12 jaar mantelzorger is. Voor een groot deel gaat het hier om jongeren met een ouder met psychiatrische problemen. In een klas van 30 leerlingen zitten dus gemiddeld 3 mantelzorgers. Dat is niet gering. Op de voorkant van deze Diakonia staat een jonge vrouw met twee kinderen. Het kind op de achtergrond heeft een handicap. Ook deze vrouw is mantelzorger; de zorg voor haar kind zal waarschijnlijk heel wat energie van haar vragen. Wat kunt u als diaken voor deze jonge en oudere mantelzorgers betekenen? Op pagina 8-9 staan diverse tips. Diaken Wilma Nijland uit ons panel (pagina 16) heeft een mantelzorger gevraagd waar zij behoefte aan heeft. De vrouw noemt kleine dingen zoals een pan soep of een gestreken was. Een bevestiging dat je niet altijd groot hoeft te denken en dat je een mantelzorger gewoon kunt vragen waar zij of hij echt wat aan heeft. In deze Diakonia vindt u verder een scala aan onderwerpen. Van een minicursus duurzaam beleggen tot een spel in Barneveld dat gemeenteleden een diaconale bril geeft. Van het Diaconaal netwerk via LinkedIn tot het jubileum van de diaconale vakanties van het vakantiebureau. Hopelijk helpt het u om ideeën en inspiratie op te doen. Veel leesplezier! Jeanet Aartsen waarnemend eindredacteur Inhoud 4 De Verbinding Achterhoekse jongeren als ambassadeurs tegen Braziliaans onrecht 7 Kleurrijk Diaconale vakanties van onschatbare waarde 8 Op het spoor Diakenen op de bres voor mantelzorgers 10 Actueel Hetvakantiebureau.nl bestaat 50 jaar! 11 de verbinding Wat gebeurt op LinkedIn bij het Diaconaal netwerk? 12 Op de stoep bij Marja van Gogh 14 Uit de praktijk Uniek spel Ik zie je van Barneveldse gemeente zorgt voor bewustwording 16 1 vraag 3 diakenen Is jullie diaconie betrokken bij mantelzorgers in jullie gemeente? 17 Minicursus Duurzaam financieel beheer 20 Collecte Een sterk front tegen hiv/aids in Nepal 21 Achtergrond Garantstellingen voor Kerk in Actie 22 Berichten 24 Samenleven Bij de voorplaat Wat ziet u op het eerste oog? Een jonge, lachende vrouw met een kind op de arm. Als u nog eens beter kijkt, ziet u op de achtergrond wellicht een kind met een handicap; een randje van het rolstoelwiel is linksonder nog net te zien. Zo gaat het vaker. Als je met meer aandacht kijkt, vallen er dingen op die je in eerste instantie niet zag. Jonge mensen zie je niet zo snel in de rol van mantelzorgers. Maar jonge ouders met een ziek of gehandicapt kind en jongeren mantelzorgen ook heel wat af. In deze Diakonia is er aandacht voor mantelzorgers, jong en oud. Voor u als diaken de kunst om ze op het spoor te komen en hen waar mogelijk te ondersteunen. Op pagina 8-9 leest u er meer over. Foto: Mezzo 2 diakonia april 2012

3 inhoud Diaconale vakanties van onschatbare waarde 4 7 Wat gebeurt op LinkedIn bij het Diaconaal netwerk? Duurzaam financieel beheer colofon Diakonia, vakblad voor diakenen, 25e jaargang, nr. 2, april 2012 Tijdschrift voor hen die plaatselijk actief zijn op diaconaal gebied. Uitgever Diakonia verschijnt zesmaal per jaar en is een uitgave van de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland voor het diaconale programma van Kerk in Actie. Kerk in Actie is het missionaire en diaconale werk in binnen- en buitenland van de Protestantse Kerk in Nederland. Delen van dit werk worden uitgevoerd mede namens tien oecumenisch georiënteerde kerken en organisaties in Nederland. Redactieraad Sjon Donkers, Cor van Groningen, Teus Hubert, Henk van IJken, Martin Joosse (voorzitter), Ellen van der Kemp (bureauredactie), Henny Nagelhout (eindredacteur), Jan Ritman, Irene Stok, Carla van der Vlist (hoofdredacteur), Beppie van der Waal, Jeanet Aartsen (waarnemend eindredacteur) Opmaak en druk Ontwerp: Reprovinci, Schoonhoven Opmaak: Ladenius Communicatie B.V., Houten Druk: Drukkerij de Groot, Goudriaan Administratieadres Adressen- en periodiekenadministratie, Postbus 8504, 3503 RM Utrecht, telefoon: (030) , fax: (030) , Redactieadres Postbus 456, 3500 AL Utrecht, tel. (030) , fax (030) , Abonnementen De abonnementsprijs bedraagt m.i.v. 1 januari 2012 bij - de eerste vier abonnementen à e 13,00; - vijf t/m negen abonnementen à e 9,85 (25% korting); - tien abonnementen en meer à e 7,75 (40% korting). Losse nummers kosten e 2,55 per stuk. Gesproken Diakonia Diakonia is ten behoeven van visueel gehandicapten ook verkrijgbaar in gesproken vorm op daisy-cd s. Voor een abonnement of een proef-cd kunt u terecht bij de CBB, Postbus 131, 3850 AC Ermelo, tel. (0341) Daar kunt u ook informatie krijgen over de uitgave in brailleschrift. Website Volg Kerk in Actie Volg onze uitgezonden medewerkers: Volg Kerk in Actie op LinkedIn, Twitter en Facebook. ISSN diakonia april

4 4 diakonia APRIL 2012

5 de verbinding Ambassadeurs tegen Braziliaans onrecht Achterhoekse jongeren starten project voor inheemse bevolking De oorspronkelijke bewoners van Brazilië hebben het zwaar te verduren onder overheersende bevolkingsgroepen. Zeven jongeren uit de gemeenten Neede, Eibergen/Rekken, Groenlo en Lichtenvoorde laten het er niet bij zitten. Ze rechten de rug en willen de komende jaren ,- bijeen sprokkelen om hun steentje bij te dragen aan het bestrijden van de misstanden. Deze zomer gaan ze zelf een kijkje nemen in Zuid-Brazilië. Kerk in Actie en de diaconieën uit de gemeenten steunen het initiatief van harte. Tekst en foto s: Gerrit Groeneveld Natuurlijk is het belangrijk om te zorgen dat er geld komt om de inheemse bevolking van Zuid-Brazilië een menswaardig en rechtvaardig bestaan te kunnen bieden. Maar minstens zo belangrijk is het om de boodschap over de Zuid-Amerikaanse misstanden helder en concreet onder de aandacht van de eigen gemeenten in Nederland te brengen. De Achterhoekse jongeren Lidwien Bragt, Tekalign Davids, Hermela Davids, Annemarie Schokkin, Sanne Smeenk, Rosemerijn Struijk en Pieter ten Broeke staat dat helder voor ogen. Ze hebben zich vast voorgenomen om van hun reis naar Brazilië een document te maken waarmee ze in de thuiskerken, maar ook daarbuiten, uit de doeken kunnen doen hoe het is gesteld met de onderdrukte bevolkingsgroepen in Zuid-Brazilië. Respect verdwenen In Brazilië wonen nog veel stammen van soms maar enkele honderden leden. In veel gevallen is er amper contact met de rest van de wereld. De meer ontwikkelde leden van de bevolking vaak Europese immigranten, Aziaten en hun nazaten nemen het niet zo nauw met eigendomsrechten. Ze eigenen zich bijvoorbeeld grond van de inheemsen toe. Dat kan heel gemakkelijk omdat nergens is vastgelegd wat van wie is. In het verleden respecteerden de stammen elkaar, maar met de komst van andere bevolkingsgroepen is dat respect vaak verdwenen. Project Comin Om een solide basis onder het Achterhoekse initiatief te leggen, zijn er heel wat mensen die een handje helpen en een oogje in het zeil houden. Dinie Bouwmeester is kerkenraadslid en lid van de steungroep Eibergen/Rekken. Bea Ligtenbarg is lid van de steungroep Neede en Egbert Nauta is vertegenwoordiger namens de gezamenlijke diaconieën. Dinie Bouwmeester: Nog maar iets meer dan een jaar geleden keken de jongeren elkaar aan. Ze zeiden: we zijn dan wel lid van de kerk, maar we willen ook echt iets doen. De handen uit de mouwen steken. De predikanten Jan Peter Prenger en Eveline Struijk vingen dat geluid op en lieten er geen gras over groeien. Jan Peter Prenger werkte in Brazilië en kende het project Comin. Dat is een Braziliaanse organisatie vanuit de Lutherse kerk die opkomt voor de indianen. De jongeren vonden het wat en contact was via Kerk in Actie vrij snel gelegd. Vorig jaar is Hans Trein, de voorzitter van Comin, al op bezoek geweest en een concreet plan met onder andere het bezoek van de zeven jongeren aan Brazilië zomer 2012 was nog slechts een formaliteit. De zeven willen over een periode van drie jaar een bedrag van ,- bij elkaar sparen, waarmee Comin daadwerkelijk iets kan doen aan het lot van de inheemsen. De diaconieën uit de vier gemeenten hebben hun onvoorwaardelijke steun toegezegd en kijken waar ze de jongeren kunnen steunen en begeleiden. Met ideeën, organisatie van evenementen en natuurlijk met mentale ondersteuning. En het lijkt er vooralsnog op dat het streefbedrag er gaat komen. Alle mogelijke collectevormen De jongeren zijn net een jaar bezig en hebben al iets meer dan 5000,- in hun Brazilië-potje zitten. Dat ging niet vanzelf. Ze hebben een grote mate van creativiteit aan de dag gelegd en met de dag gaat het meer borrelen. Zo hebben ze afgelopen decembermaand een alternatieve bezorgdienst van Kerst- en nieuwjaarspost gedraaid. Voor een concurrerend bedrag werden de brieven en kaarten in de juiste bus gestopt. Een strakke organisatie zorgde voor een doorslaggevend succes. Verder hebben de zeven zo n beetje alle mogelijke collectevormen aangewend binnen en buiten de kerken, ze bezorgden bloemstukjes, verkochten cake en wafels, organiseerden een sponsorloop op de lokale scholengemeenschap en organiseerden (Braziliaanse) maaltijden. diakonia april

6 de verbinding Dinie Bouwmeester Reikhalzend De groep kan amper wachten tot het zomer is. Reikhalzend zien ze uit naar de reis. Natuurlijk, het is bepaald geen snoepreisje, maar het idee achter de reis is nu al een verrijkende ervaring voor ze. Een dergelijke reis doe je niet zomaar. Er komt een hoop bij kijken. Zo verzorgt Togetthere (samenwerkingsverband van ICCO en Kerk in Actie) een aantal trainingsweekeinden waarin de meest uiteenlopende zaken aan bod komen zoals: wat zijn de plaatselijke gebruiken, hoe gedraag je je in die vreemde cultuur, wat is de beste manier om een zo goed mogelijk document van je reis te maken? En natuurlijk je gezondheid; welke voorzorgsmaatregelen moet je nemen om te voorkomen dat je infecties of andere aandoeningen oploopt? moeten deel uit gaan maken van de geschiedenis van Brazilië. Verder gaat Comin bemiddelen over het bezit van land. Daar is erg veel over te doen. Stukken grond zijn zomaar van de inheemse bevolking afgenomen. Comin wil bewijzen dat veel eigendomsrechten bij de indianen liggen. Bij dit alles is scholing natuurlijk belangrijk. Die is er nu amper voor de indianen. Maar als ze niet naar school kunnen, zullen ze hun positie nooit echt kunnen verbeteren. Rijke tradities Het project Comin houdt zich ook bezig met medicijnen en gezondheidszorg. Daar valt nu nog weinig lijn in te ontdekken. Het is de bedoeling om ook dat zoveel mogelijk in kaart te gaan brengen. Comin zorgt ervoor dat de kennis van geneeskrachtige planten, zoals de indianen die kennen, niet verloren gaat. En Comin werkt samen met inheemse volken om ervoor te zorgen dat hun culturele erfgoed bewaard blijft. Zo is er een boek gemaakt over de mythen van de Kanamari, zodat de kinderen en kleinkinderen van dit volk hun rijke taal en tradities niet vergeten. De groep jongeren voelt zich in alle opzichten ambassadeurs van de Braziliaanse zaak. De situatie ter plekke is nu al heel tastbaar voor hen geworden. En ze zijn zich maar al te goed bewust van het serieuze karakter van de onderneming: ze hebben schriftelijk toegezegd om voor een periode van drie jaar de schouders onder het project te zetten. Daar hebben ze geen enkel probleem mee. Ze vinden hun motivatie in het idee dat ze werkelijk wat kunnen bijdragen aan de belabberde levensomstandigheden van de medemens in Brazilië. Positie indianen De groep heeft door alle gesprekken en andere voorbereidingen al behoorlijk in beeld waar ze met hun inspanningen aan willen bijdragen. De 17-jarige Tekalign oorspronkelijk uit Ethiopië vertelt enthousiast over het project: Toen de voorzitter van Comin hier was hebben we gesproken over de manier waarop het geld benut gaat worden. Dat is vooral ook zorgen voor een soort bewustwording van de inheemse bevolkingsgroepen. De indianen Volg de Achterhoekse jongeren op de site Veel informatie over het project Comin is te vinden op (project Z : Dialoog tussen verschillende religies en culturen ) 6 diakonia april 2012

7 kleurrijk Diaconale vakanties van onschatbare waarde De diaconale vakanties van hetvakantiebureau.nl zijn voor velen een begrip. Jaarlijks organiseert het bureau zo n 60 vakantieweken voor mensen die niet meer zo makkelijk alleen op vakantie gaan. In de praktijk zijn dit veelal ouderen en mensen die enige zorg of begeleiding nodig hebben. Het diaconale karakter van de vakantieweken is merkbaar door de open protestants-christelijke sfeer en de inzet van zo n 1400 vrijwilligers. Deze vrijwilligers maken het mogelijk dat er jaarlijks 2600 mensen van deze vakanties kunnen genieten. De vakantieweken worden georganiseerd met uw steun. De weken zijn van onschatbare waarde voor de mensen die jaarlijks meegaan. Zij vinden er warmte, aandacht en gezelligheid. Spannende momenten tijdens de roofvogelshow in een vakantieweek in De Werelt in Lunteren. Meer informatie over de vakantieweken vindt u op onder project Diaconaal vakantiewerk (projectnummer D ). Op pagina 10 leest u over het jubileum van hetvakantiebureau.nl en de jubileumdag op 9 juni a.s. Tijdens een bezoek aan een bijzondere tuin in Nunspeet konden de gasten met een visuele beperking volop ruiken en voelen. Ochtendgymnastiek tijdens de vakantieweken zorgt voor veel plezier. Foto s: Hetvakantiebureau.nl diakonia april

8 op het spoor Diakenen op de bres voor mantelzorgers Met bovengenoemde pakkende titel werd de workshop Diaconaat en Mantelzorg gepresenteerd op de inspiratiebeurs die in januari en februari werd gehouden op 14 verschillende plaatsen in het land. De deelnemers werden dan ook gegrepen door deze thematiek. Het feit dat van de totale zorg in Nederland 80% wordt verleend door mantelzorgers en vrijwilligers maakte heel veel indruk. Nederland telt 3,5 miljoen mantelzorgers. Mensen die langdurig en intensief zorgen voor een hulpbehoevende chronisch zieke of gehandicapte partner, ouder, kind, vriend of buur. Van deze mantelzorgers mantelzorgt 1,1 miljoen meer dan 8 uur per week gedurende langere tijd. Mantelzorger of vrijwilliger? Mantelzorg en vrijwilligerswerk wordt nogal eens door elkaar gehaald. Toch is er een duidelijk verschil. In tegenstelling tot vrijwilligerswerk is mantelzorg geen bewuste keuze, het overkomt je. Je partner, ouder of kind heeft jouw hulp nodig. De hele zorg Let ook op komt op je af en mantelzorgers van wie het is moeilijk hun zorgtaak opeens daarin keuzes te wegvalt, door overlijden maken omdat je of opname in een emotioneel instelling. betrokken bent. Dit in tegenstelling tot vrijwilligerswerk dat je zelf kiest en waarin je zelf bepaalt hoeveel tijd je daarin wilt steken. Mantelzorg beperkt je in je contacten, want je hebt daar veel minder tijd voor. Vrijwilligerswerk breidt je contacten juist uit. Mantelzorg wordt als vanzelfsprekend beschouwd, dat doe je gewoon. Vrijwilligerswerk oogst veel meer waardering: mooi werk. Ook jongeren Van de 3,5 miljoen mantelzorgers zorgt 40 procent voor een ouder/ schoonouder, bijna 20 procent voor een partner, 10 procent voor een volwassen kind, 15 procent voor een ander familielid en 15 procent voor vrienden, kennissen, collega s of buren. We denken bij mantelzorg vaak aan volwassenen en realiseren ons niet dat er ook jongeren zijn die zich bevinden in een mantelzorgsituatie. Circa 10 procent van alle thuiswonende jongeren boven de 12 jaar is mantelzorger. Voor een groot deel gaat het hier om een ouder met psychiatrische problemen. Om het nog wat dichter bij te brengen: in een klas van 30 leerlingen zitten gemiddeld 3 mantelzorgers. (Over)belasting Mantelzorgers die zorgen voor iemand met psychiatrische problematiek zijn een bijzondere groep. Zij zorgen vaak een leven lang voor hun naaste en hebben het extra zwaar, want de stoornis is soms onzichtbaar en vaak onvoorspelbaar. Bovendien wonen deze zieken niet altijd thuis, maar zelfstandig of in een instelling. Er zijn momenteel mantelzorgers die overbelast zijn. Mensen voor wie de zorg eigenlijk te zwaar wordt, maar die geen alternatieven zien. Bijvoorbeeld omdat degene die zorg nodig heeft geen andere hulp wil toelaten. Overbelasting kan ook te maken hebben met onzekerheid over het ziekteverloop. Soms is het ook niet mogelijk te communiceren met de ander, bijvoorbeeld bij dementie. Dat maakt het extra zwaar. En wanneer de mantelzorger een baan buitenshuis heeft kan het mantelzorgen wel heel zwaar worden. Mensen worden door de overheid steeds meer aangemoedigd om de arbeidsmarkt op te gaan en meer te werken, zodat ze economisch onafhankelijk zijn. Dit terwijl de mantelzorg alleen maar toeneemt. Noodgedwongen gaan mantelzorgers soms minder werken omdat de zorg anders helemaal niet vol te houden is. De bezuinigingen op het persoonsgebonden budget (pgb) zullen de zorgvraag ook niet remmen. Kostenplaatje Mantelzorgers zetten zich onbetaald in, maar Mezzo de Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg geeft aan dat er wel grenzen zijn aan deze inzet. Mezzo heeft zichtbaar gemaakt welke rekeningen de mantelzorger gepresenteerd krijgt. Deze rekening draait uit op verlies. Bij meer financieel overbelaste mantelzorgers wordt een groter beroep op uitkeringen verwacht. Door de maatregelen die de overheid neemt, zullen meer mensen zorg nodig hebben en hun mantelzorgers in financiële problemen komen. Mezzo doet dan ook een beroep op de overheid om een samenhangend geheel in landelijke wet- en regelgeving te ontwikkelen die recht doet aan de inzet van mantelzorgers en rekening houdt met de effecten voor de kwetsbare burgers en hun mantelzorgers. Wanneer je bedenkt dat de economische waarde van mantelzorg jaarlijks tussen de 4 en 7 miljard euro ligt, is dat zeker geen loze oproep. Op de bres Kortom: mantelzorgers zijn mensen die ondersteuning kunnen gebruiken bij de zware taak die zij hebben. Het zijn mensen die vaak al lang in een beknellende situatie zitten, vaak ten koste van de eigen gezondheid. Er wordt hen blijkt uit onderzoek bij 8 diakonia april 2012

9 op het spoor de aanvraag van Wmo-zorg ook niet gevraagd of zíj ondersteuning nodig hebben, terwijl de meerderheid daar wel behoefte aan heeft. Mantelzorgers zijn ook onvoldoende op de hoogte van het ondersteuningsaanbod. Aandacht geven aan mantelzorg is daarom een belangrijk aandachtspunt voor een diaken. Dat hoeft u niet alleen te doen. Vrijwilligers in de kerk en een Steunpunt Mantelzorg kunnen veel doen. Op kunt u een steunpunt in uw regio vinden. Als we zien dat 3,5 miljoen Nederlanders mantelzorger zijn en we weten dat een overgroot deel van hen een vrouw tussen de 45 en 65 jaar is, kunnen we er van uitgaan dat in onze kerken de mantelzorgers wellicht oververtegenwoordigd zijn. Bedenk ook dat achter ieder chronisch ziek en / of gehandicapt gemeentelid een mantelzorger staat. Wie mantelzorger is, beseft dat niet altijd zelf. Daarom is het goed om elkaar voortdurend te informeren. Willy Meijnhardt is projectmanager diaconaat en zorg bij Kerk in Actie. Info en voorbeelden Tijdens de workshop op de inspiratiebeurs is veel informatiemateriaal uitgedeeld. Een deel daarvan kunt u vinden op de website van Kerk in Actie. Wilt u in uw eigen gemeente extra aandacht geven aan mantelzorg, dan kunt u uw gemeenteadviseur vragen om begeleiding. Het thema van de Dag van de Mantelzorg op 10 november 2012 is Nu even niet. Hierbij gaat het om aandacht voor zwaarbelaste mantelzorgers, de meest kwetsbare groep. Heeft u voorbeelden van mantelzorgondersteuning organiseert u bijvoorbeeld iets rond de Dag van Mantelzorg laat dat ons dan weten kerkinactie.nl). Zo kunnen wij die informatie weer doorgeven aan andere diaconieën. Mantelzorg neemt alleen maar toe in onze samenleving. Deze vrouw verzorgt haar demente man Foto: Bram Budel/HH Tien tips voor diakenen 1. Hang een poster van uw Steunpunt Mantelzorg in het kerk- of wijkgebouw. En leg het tijdschrift de Mantelzorger en Steunpuntfolders neer op handige plekken in de kerk. 2. Schrijf in het kerkblad over mantelzorg en vraag om reacties. 3. Vermeld contactgegevens van de Mantelzorglijn in de diaconierubriek van het kerkblad. ( , 10 cent p.m., 9-13 uur) 4. Stuur regelmatig de zondagse bloemen naar een mantelzorger, maar in ieder geval rond de Dag van de Mantelzorg op 10 november. 5. Zet mantelzorg op de agenda van diaconie (en kerkenraad). 6. Zoek extra hulp. Verlicht de wettelijk verplichte gebruikelijke hulp door mantelzorgers door een vaste kring van extra hulp (huishoudelijke, vrijwillige, administratieve hulp, klussendienst, extra kinderopvang.) 7. Maak een rooster voor vervanging, zodat een mantelzorger kan sporten of boodschappen doen. 8. Zorg voor respijt. Bezorg een mantelzorger af en toe een vrij moment. Help zoeken naar dagopvang, logeerhuizen, zorgboerderijen en professionele respijtzorg thuis. 9. Maak gebruik van diaconale vakantieweken. Informeer naar de mogelijkheden van hetvakantiebureau.nl. Dat organiseert namens Kerk in Actie vakantieweken met aandacht voor iedereen die niet meer zelf op vakantie kan. 10. Let op de meest kwetsbare mantelzorgers. Hoe zijn zij te vinden? Ze zijn jong Ze zijn al langere tijd mantelzorger Ze verzorgen terminale patiënten Ze verlenen zorg aan mensen met een psychiatrische achtergrond Ze krijgen zelf (gezondheids-)problemen Ze hebben een betaalde baan Ze zijn partner van de zorgbehoevende Ze besteden veel uren aan de mantelzorg diakonia april

10 actueel Hetvakantiebureau.nl bestaat 50 jaar! Een vakantieweek in de jaren zestig van de vorige eeuw In 2012 is het vijftig jaar geleden dat de eerste diaconale vakantieweken werden georganiseerd in De Werelt, toen nog De Blije Werelt, in Lunteren. In de jaren die volgden hebben de vakantieweken grote ontwikkelingen doorgemaakt. De belangrijkste ontwikkeling is dat het vakantiewerk van de Nederlandse Hervormde Kerk en van de Gereformeerde kerken in Nederland is samengegaan onder de naam Hetvakantiebureau.nl. Daarnaast is het aantal gasten, maar ook het aantal weken en het aantal vrijwilligers sterk toegenomen. Als voorbeeld: wij ontvingen in vakantiegasten per jaar, inmiddels zijn dat er 2600 per jaar. Nieuwe wensen en behoeften Maar niet alleen de diaconale vakantieweken hebben zich ontwikkeld. Ook de wensen en behoeften van onze gasten zijn door de jaren heen veranderd. En daar geven wij graag gehoor aan. De vakanties voor mensen met zorg en voor ouderen zijn altijd gebleven; de laatste jaren is daar een verscheidenheid aan vakan- ties bijgekomen. Zo organiseren wij, in samenwerking met Alzheimer Nederland, vakanties voor mantelzorgers met een thuiswonende dementerende partner. Ook voor mensen met een visuele beperking organiseren wij vakanties en vorig jaar zijn wij gestart met vakanties voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Daarnaast zijn er themavakanties, zoals de creatieve week en de muziekweek. We organiseren in 2012 niet alleen vakanties in De Werelt in Lunteren, maar ook in onze eigen accommodaties het F.D. Roosevelthuis in Doorn (sinds 1968), Dennenheul in Ermelo en De Heerenhof in Mechelen. Daarnaast huren wij ook accommodaties in, zoals drie weken per jaar het aangepaste schip de Prins Willem Alexander. Jubileumactiviteiten Vijftig jaar diaconale vakantieweken, dat willen wij graag vieren. En dat doen we op zaterdag 9 juni a.s. met een bijzondere jubileumdag in De Werelt in Lunteren. U, als diaken, nodigen wij graag uit op deze dag. De dag begint om met een feestelijke bijeenkomst waarin wij terugblikken op 50 jaar vakanties vieren en vooruitkijken naar de toekomst. Na een gezellige lunch zijn er s middags diverse workshops die u kunt bezoeken, u ontmoet onze vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten voor onze vakantiegasten, en er is een informatiemarkt. Op deze dag kunt u als diaken op een heel feestelijke manier kennismaken met de diaconale vakantieweken. Noteer deze datum alvast in uw agenda, u ontvangt nog een uitnodiging van ons. U bent van harte welkom! Anne de Vries-Robijn is marketingmedewerker van hetvakantiebureau.nl. Vakantiegids U kunt onze Vakantiegids 2012 met het complete aanbod van vakanties bij ons opvragen via of bel ons op (0318) Hetvakantiebureau.nl, Postbus 6, 6740 AA, Lunteren. en een vakantieweek in 2011 Foto s: Hetvakantiebureau.nl 9 juni jubileumdag in Lunteren Op zaterdag 9 juni a.s. vieren wij 50 jaar diaconale vakanties in De Werelt in Lunteren. U bent van harte welkom. Voor meer informatie 10 diakonia april 2012

11 De verbinding Wat gebeurt er op LinkedIn bij het Diaconaal netwerk? Van adviezen rond nieuwe diaconale initiatieven tot tips voor avondmaalsbekers Sinds enige tijd is er op LinkedIn een Diaconaal netwerk waarin diakenen en kerkelijk werkers diaconale thema s kunnen bespreken die in hun gemeente spelen. Er komen zowel praktische vragen als inhoudelijke discussies aan de orde. Maarten de Vries wierp een vraag op waar veel mensen op reageerden. Lees mee en zie wat één vraag aan reactie kan oproepen. Nieuwe diaconale initiatieven Maarten de Vries stelde: Als diaconieën moeten wij ook eens gaan denken hoe wij vrijwilligers gaan inzetten om knelpunten van jongere generaties weg te nemen. Bij STEK zag ik een mooi voorbeeld van huiswerkbegeleiding. Pubers zijn van de straat, veroorzaken minder overlast en hebben betere kansen op school. De kinderopvang wordt onbetaalbaar. Kunnen we vanuit de diaconieën geen alternatieven organiseren? Welke initiatieven kunnen we met zorginstellingen bedenken om iets te doen voor de wajongers? We doen veel leuke dingen voor de mensen maar zijn ze ook allemaal even nuttig? Enthousiaste reacties volgen Joke Jongejan: In Amsterdam organiseert de diaconie dialogen over diversiteit en identiteit op een aantal scholen. De lessen worden gegeven door getrainde vrijwilligers. Je kunt de verslagen bij mij opvragen. Tine: In Papendrecht zijn we als diaconie begonnen aan huiswerkbegeleiding voor jongeren die thuis onvoldoende mogelijkheid hebben om rustig huiswerk te maken. Deskundige vrijwilligers doen dit in een Bij Bosshardt-huiskamer van het Leger des Heils. De samenwerking loopt prima: zij hebben een gezellige ruimte, wij de gemotiveerde vrijwilligers. John meldt: We starten over enkele maanden in Woerden met een Kerk In De Buurt winkel. Een laagdrempelige combinatie van de klassieke buurtwinkel, verkoop van tweedehands kleding en schoenen, goede doelenwinkel en take away koffie tegen lage prijzen. We hebben inmiddels een steeds grotere groep helpers, die voor een belangrijk deel voortkomt uit de Michacursussen. Door met mensen in gesprek te komen hopen we ook achter hulpvragen te komen, die we koppelen aan ons netwerk van helpers. Gemeenteleden zamelen kleding in. In hetzelfde gebouw zijn al een christelijke peuterspeelzaal, een inloophuis en daklozenopvang. Maarten: In Portugal had de Anglicaanse kerk een prachtig project: dagopvang voor ouderen en een kindercrèche in één gebouw. De ouderen gaven een deel van hun tijd om kleuters en peuters bezig te houden. Buurtwinkels maar ook dorpswinkels zijn prachtige gelegenheden om ouderen, maar ook wajongers een nuttige functie te geven. In Oost-Europa zijn tal van voorbeelden waar tweedehands witgoed vakkundig wordt opgeknapt en hersteld. Kringloopwinkels met een goede werkplaats zullen ook in ons land weer hard nodig worden. Geweldige ideeën, maar Harm: Geweldige ideeën maar dit vraagt om diakenen die fulltime inzetbaar zijn en er dus geen werk of gezin naast hebben. Jeannette: Mee eens, maar ideeën vanuit de diaconie kunnen ook zorgen dat anderen iets gaat oppakken of dat je samen iets kunt opzetten. Tine: Diakenen hoeven niet alles zelf uit te voeren. We gebruiken vooral ons Het Diaconale Netwerk op de computer netwerk. Misschien zit een gemeentelid in de gemeenteraad, die kan helpen ideeën te ontwikkelen en contacten te leggen. De discussie gaat nog verder. Concrete voorbeelden, tegenvragen en inhoudelijke standpunten wisselen elkaar af. Nieuwsgierig geworden? Doe ook mee en inspireer elkaar via LinkedIn! Florette Koning is medewerkster communicatie bij Kerk in Actie. Praktische vragen stellen via LinkedIn Inge vraagt wie haar kerk kan helpen aan een koffertje met reisavondmaalset met kleine bekertjes, kannetjes en bordje. Derk Jan geeft haar de gouden tip van een aanbod op Marktplaats.nl. Hoe kan ik meedoen? Maak een persoonlijk profiel aan op www. linkedin.com. Vul in het zoekscherm Kerk in Actie Diaconaal netwerk in. Meldt u aan als lid van dit netwerk. U kunt dan de discussies volgen die hier plaatsvinden en een eigen discussie starten. Bepaal zelf of u regelmatig s wilt ontvangen over discussies of dat u liever zelf naar LinkedIn gaat als het u uitkomt. diakonia april

12 op de stoep bij Marja van Gogh uit Almere Marja van Gogh is diaken in de Drieklank in Almere. Ze heeft heel wat kwetsbaarheid gezien en meegemaakt. Door een wending in haar leven kwam er tijd om gastvrij te zijn naar mensen toe en om engelen te ontvangen. Tekst: Irene Stok Foto: Gerrit Groeneveld Eén van de vroegste herinneringen van Marja van Gogh dateert van de tijd dat zij drie jaar oud is. Het is een flits. Tegenover het station van Amsterdam is een koffiehuis met een zwart-witte tegelvloer en daar sta ik met een kinderverzorgster uit het kindertehuis in Haarlem waar ik tot die tijd woonde. De kinderverzorgster zegt dat ik precies op die tegel moet gaan staan en niet weg mag gaan. Ik heb geprobeerd of mijn schoen precies op die tegel paste. Voor mijn gevoel was ik daar helemaal alleen met mijn schoen toen er twee vreemde mensen kwamen die mij meenamen. Dat waren mijn adoptieouders. Zij vertelden mij later dat de kinderverzorgster wel bij mij is gebleven tot de overdracht naar de adoptieouders plaatsvond. Maar de flits is: ik alleen, met mijn schoen op de tegelvloer. Uitgekozen Marja kwam in Monnickendam terecht. Ze vindt het bijzonder dat haar adoptieouders haar uitgekozen hebben. Dat is een rijk gevoel. Ouders kiezen voor een kind maar niet speciaal voor jou. Je adoptieouders kiezen voor jou. Ik ben uitgekozen. Dat vind ik bijzonder. Haar ouders namen Marja mee naar de kerk. Ik heb genoten van de zondagschool. Ik heb nog beelden van de juf en de prachtige verhalen die ze vertelde. Toen ik achttien was wilde ik belijdenis doen. Er werd naar mijn doopbewijs gevraagd. Mijn adoptieouders wisten niet of ik gedoopt was. Het was kort dag om dat uit te zoeken. Dus er kwam een jaar uitstel van de belijdenis. Een week voor de belijdenisdienst kwam er een brief van een dominee uit Haarlem. In die brief stond: Ik heb je gedoopt. Die brief heb ik nog steeds. Ik heb dat jaar wel belijdenis gedaan. Niet opgehaald Inmiddels was Marja begonnen aan de opleiding voor kleuterleidster. Het was een protestants-christelijke opleiding en dat voelde goed: ik kon de verhalen van de zondagschool nu doorvertellen! Dat deed Marja graag en ze kreeg er goede cijfers voor. Haar stageplek was bij de Geldersekade in Amsterdam, een buurt waar veel prostituees werkten. Hun kinderen zaten bij Marja in de klas. Ik was piepjong, zestien jaar, en wist wat hun moeders deden. Ik zag dat er problemen waren, kinderen die niet opgehaald werden. Ik ging met hen langs de huizen lopen om te kijken of de gordijnen al open waren en of ze weer naar binnen konden. De leidsters van de kleuterschool zagen dat Marja het opnam voor deze kinderen in de verdrukking. Druk leven Marja trouwde met een marineman en ze kregen twee kinderen. Ik heb altijd wel vrijwilligerswerk gedaan naast mijn dagelijkse leven. Dat was soms druk: een fulltime baan, een gezin en een man op zee. Ook ging Marja studeren. Op de lagere school was ze getest en daar kwam slecht uit rollen. Ik wilde bewijzen dat ik wel hersens had, dat ik wel kon leren. Ze deed een studie Beleid, Cultuur en Seksevraagstukken. Ze verdiepte zich in vrouwen en de problemen en misstanden die ze in hun leven ondervinden. Ze werkte inmiddels bij een bank waar ze een goede functie had en een luxe auto. Dat drukke, volle leven werd haar te veel. In 2004 viel ze letterlijk om. Haar man was terug van zee en gepensioneerd, maar ziek. Ik werd lichamelijk ziek; het was te veel. Het ging allemaal niet meer door de gezondheidsklachten. Ik liep slecht en had geen energie meer. De bedrijfsarts noemde het een heilloze weg waar ze mee bezig was. Met krukken ging ze toch naar haar werk. Dat jaar kreeg ze twee nieuwe knieën. Na een paar maanden kon ze weer lopen maar de bedrijfsarts bleef over een heilloze weg spreken. Uiteindelijk werd Marja afgekeurd. Opeens had ze heel veel tijd. Met lege handen In 2007 ging Marja met een aantal mensen van de kerkelijke gemeente van Almere naar Iona, een klein eilandje voor de Schotse kust waar de Iona Community weken organiseert. Ik vond dat ik mee moest omdat ik zoekende was. Ik dacht: Misschien vind ik het daar. Mijn man was ziek thuis en vond het goed dat ik ging. Ik vond het prachtig op Iona maar ik vond het niet direct. Op één van de laatste dagen was ik gevraagd om in de kerkdienst iets te vertellen. In mijn beleving had ik veel verloren: mijn baan, mijn studie, mijn gezondheid, een gezellige thuisbasis. Ik stond met lege handen. Hoe moest ik verder? Dat heb ik in die dienst gezegd: Hier ben ik, dank u God. Hier sta ik met lege handen. Dit is mijn kans om een nieuw begin te maken. Toen viel het kwartje. Ik was niet meer bezig met werk en dergelijke. Met lege handen kun je iets nieuws oppakken. Op Iona heb 12 diakonia april 2012

13 ik het inzicht gekregen dat ik leeg gemaakt ben om opnieuw te beginnen. Eind 2007 overleed Marja s man. Dat gaf Marja nog meer leegte. Daarna is ze gaan bouwen aan een leven zonder werkgever, zonder man en met de kinderen inmiddels niet meer thuis. Toen kwam er tijd voor de diaconie, tijd om er voor mensen te zijn die een steuntje in de rug nodig hebben. Mensen binnenlaten Marja werd diaken en zette zich voor 100% in. Een paar maanden geleden is ze op straat gevallen en met haar zwakke botten was dat ernstig. Ze kwam in een woonzorgcentrum in Amersfoort terecht. Daar was ik ook een beetje diaken. Je ziet dat kwetsbare ouderen het echt heel moeilijk hebben. Ik heb met mensen gesproken over hun situatie, over verlies, eenzaamheid en verdriet. Nu is Marja weer thuis. Ze gaat nog revalideren en zit tijdelijk in een rolstoel. Ze heeft hulp nodig maar vindt het moeilijk om daarom te vragen; ze wil het graag zelf doen. En ze wil weer zo snel mogelijk haar taken in de kerk oppakken maar beseft dat dat nu nog niet kan. Marja geeft aan dat ze zich beter kan verplaatsen in andere mensen: Ik heb het zelf financieel goed gehad en nu minder. Ook nu ze afhankelijk is van hulp, begrijpt ze beter hoe dat voor andere mensen voelt. De gemeenteleden van de kerk staat om Marja heen, met zorg en aandacht. Ze kreeg veel post en bezoek in Amersfoort. Ik heb zoveel liefde vanuit de gemeente ontvangen. Het voelde als een warme deken. Marja haalt een tekst aan uit Hebreeën 13: Houd de onderlinge liefde in stand en houd de gastvrijheid in ere, want zo hebben sommigen zonder het te weten engelen ontvangen. Toen ik zo hard werkte had ik geen tijd om mensen binnen te laten. Nu ik met lege handen heb gestaan, kan ik mensen binnenlaten. Thuis om koffie te drinken of te eten maar ook in mijn hart. Dat is zo n groot cadeau. Irene Stok is ouderenwerker in dienst van het Diaconaal Missionair Orgaan van de stad Utrecht en lid van de redactie van Diakonia. diakonia april

14 Uit de praktijk Een diaconale bril voor iedereen Uniek spel Ik zie je van Barneveldse gemeente zorgt voor bewustwording Aan het einde van de diaconale avond in wijk 4 van de Hervormde Gemeente Barneveld staat een mevrouw van rond de veertig op. Ik heb een denkfout gemaakt, zegt ze. Want ik ken een eenzame, oude mevrouw en vraag me nou af waarom ik die niet bij de arm heb genomen om hier een gezellige avond te beleven Tekst en foto's: Gerrit Groeneveld De zaal blijft even stil, maar je voelt dat deze mevrouw de spijker nauwkeurig en hard op de kop slaat. Zij en ruim honderd andere gemeenteleden hebben net een bijeenkomst over diaconaal werk achter de rug. De diakenen van de gemeente hebben een spel bedacht om het diaconale gevoel bij de gemeenteleden wat op te kloppen. De vorm heeft veel weg van monopoly, maar de inhoud allerminst. Gaat het eerste spel uit van de gedachte om zoveel mogelijk voor jezelf te houden, de Barneveldse variant Ik zie je wil het vooral hebben van het idee en de vraag: wat heb ik voor een ander over? Mario van Dijk ziet relatie tussen inloopmiddagen en de Wmo. Uitwisselen van gedachten De diakenen in Barneveld willen met het spel vooral bewustwording van de diaconale gedachte bevorderen. Iedereen een diaconale bril opzetten, zeg maar. Bij de mevrouw die haar oudere en eenzame medemens bij de arm wilde nemen, is dat in ieder geval gelukt. Maar ook bij de rest zal de essentie zijn overgekomen. Want de boodschap is helder. Een serieuze boodschap in een luchtige verpakking. En het werkt. In de Goede Herderkerk van wijk 4 te Barneveld zijn gemeenteleden jong en oud in een evenwichtige samenstelling bijeengekomen om het spel te spelen. Ze zoeken een plekje achter een van de elf tafels. Afhankelijk van het getal dat de gegooide dobbelsteen aangeeft, belandt de speler in de meeste gevallen op een van de zeven categorieën Denken, Gaan, Handelen, Kijken, Luisteren, Spreken of Voelen. Deze thema s hebben ze geleend van de Hervormd Gereformeerde Jeugdbond (HGJB), maar verder is het spel een eigen productie. De speler krijgt uit de betreffende categorie een vraag, leest die voor en alle spelers wisselen erover van gedachten. Ze krijgen een minuut per vraag. Dat zijn vragen als: Vertelt u eens hoe onze gemeente in deze individualistische tijd een zorgzame gemeente kan zijn? Of: Een goede bekende van u stopt bij de muziek- of sportvereniging waar hij/zij al jaren lid van is. Wel eens aan gedacht dat hij of zij onvoldoende financiële middelen zou kunnen hebben? Oren en ogen Deze spelvorm leidt tot verrassende resultaten, een open discussie tussen man, vrouw, jong en oud, waarbij vaak schrijnende situaties opvallend gemakkelijk bespreekbaar zijn. Jammer lijkt het zelfs, dat na een minuutje de zandloper aangeeft dat de volgende spreker aan bod is. De bedenkers en makers van het spel, de diakenen Meo Wolswinkel en Bert Ceelen, leggen uit waarom het juist de bedoeling is dat de gesprekken wat tijd betreft binnen de perken blijven. Het moet niet zo zijn dat we lang stilstaan bij een onderwerp. Kant-en-klare oplossingen bedenken we hier vanavond niet. Het gaat veel meer om bewustwording, de diaconale gedachte verbreden. Wij willen dat zoveel mogelijk gemeenteleden betrokken zijn bij het werk van de diaconie. Je kunt in je gemeente niet genoeg ogen en oren hebben. Als iedereen goed om zich heen kijkt het spel heet niet voor niets Ik zie je zijn we beter in staat om hulp te geven op plekken waar het echt nodig is. Nood dichtbij Want elkaar helpen krijgt - zeker in deze moeilijke tijd - volgens Meo Wolswinkel een extra dimensie. We leven in een tijd van individualisme. Redeneringen als: wanneer je arm bent is dat gewoon je eigen schuld en val mij daar niet mee lastig, zijn geen uitzondering. We zien via de media een hoop ellende voorbijkomen, maar zien we de nood nog wel die heel dichtbij is? We leven in een lastige tijd, een 14 diakonia april 2012

15 1 In de Goede Herderkerk van Barneveld spelen gemeenteleden het spel Ik zie je. tijd waarin het aantal hulpvragen alleen maar toeneemt. Ik denk bijvoorbeeld aan asielzoekers, mede-christenen in andere landen, mensen die zijn aangewezen op de voedselbank, bijstandsmoeders die zich afvragen wat er van hun kinderen moet worden, vaders en moeders die in de nacht de slaap niet kunnen vatten omdat ze geen idee hebben hoe de telefoon- of energierekening betaald kan worden. Groot hart Het lijdt geen twijfel dat de gemeenteleden in Barneveld een groot hart hebben. Ze oordelen niet, maar koppelen hun behulpzaamheid wel aan realisme. De oudere dame die naar de wijkavond is gekomen, wil best eens in de buidel tasten voor de wat zonderlinge en armlastige man bij haar een paar deuren verder. Kijk dat hij wat vreemd doet, vind ik helemaal niet erg. En ik wil best wat geven, maar als ik zou zien dat hij diezelfde avond met een krat bier naar binnen gaat, dan ga ik er toch wat anders over denken. Na een korte stilte reageert een ander met de opmerking dat dat misschien het enige verzetje is voor de man en dat hij misschien geen andere kans ziet om verdriet en pijn te verdringen Waarop de zandloper de voortgang van het gesprek verhindert. Aan het denken gezet De gemeente is erg enthousiast over het spel Ik zie je. De makers krijgen complimenten. Een kleine bloemlezing: Het zet ons enorm aan het denken; het maakt je bewust van de verantwoordelijkheid die je hebt; we wisten niet dat de diaconie dit ook deed; wat gebeurt er veel; het brengt ons wel op ideeën; je gaat met je hoofd vol gedachten naar huis. Een reactie van een oudere heer aan het adres van Meo Wolswinkel vat nog het beste samen wat het effect van het spel is: Graag wil ik je nog bedanken voor de fijne wijkavond die jij, samen met nog een paar broeders, voor ons verzorgd hebt. Eerlijk gezegd stond ik als oudere een beetje sceptisch tegenover de gedachte dat we een diaconaal spel moesten gaan spelen. Maar het spel bleek buitengewoon knap bedacht, instructief en leuk, en het heeft ons allemaal aan het denken gezet. De hele entourage, compleet met koffie en gebak, limonade en hapjes, viel ook erg in de smaak. De diakenen van Barneveld zijn tevreden. Met zoveel mensen die betrokken zijn en meedenken is het doel bewustwording ruim gehaald. En het spel stellen ze graag ter beschikking aan derden. Gerrit Groeneveld is freelance journalist en fotograaf. Voor meer info over het spel en eventuele uitleen: diakonia april

16 1 vraag, 3 diakenen Is jullie diaconie betrokken bij mantelzorgers in jullie gemeente? Ruud Sweers uit Lelystad In onze gemeente is mantelzorg geen prioriteit. Onze diaconie is er blijkbaar nog niet tegenaan gelopen. Zeker niet in mijn ambtsperiode. Ik weet wel dat er ondersteunende initiatieven zijn door gemeenteleden die bijvoorbeeld een autodienst hebben opgezet om te zorgen dat een echtgenoot zijn partner kan bezoeken in een verpleegtehuis in een andere gemeente. Of een gemeentelid die financiën en administratie beheert van een echtpaar dat daar niet meer toe in staat is en er geen verdere familieleden zijn. Ook zijn er gemeenteleden die meewerken aan de vakantieweken in Lunteren of Doorn. Er is geen foldermateriaal beschikbaar in onze informatiehoek. Zulk materiaal zou wel een mooie start zijn om dat op te pakken. Zelf heb ik kort geleden een alleenstaande moeder bezocht die in de bijstand zit en de zorg heeft voor een dochter en een gehandicapte zoon. De zoon wordt dagelijks opgehaald en gaat naar een school voor speciaal onderwijs. Er wordt momenteel nagegaan of dit gezin aanvullende zorg nodig heeft. Op wat voor manier dan ook. Daarvoor is het IDO (Interkerkelijk Diaconaal Overleg in Lelystad - red.) ingeschakeld. Wat het IDO zelf kan doen, doen ze ook zelf. Zo nodig verwijzen ze door als het om mantelzorg gaat. Wilma Nijland-Lambers uit Deventer Vorig jaar hebben wij over deze vraag eens uitgebreid doorgepraat. De diaken die hiermee beroepsmatig ervaring heeft, heeft op een A4-tje helder uiteengezet wat mantelzorg is en hoe daar binnen de gemeente Deventer aandacht voor is. Er is een steunpunt mantelzorg actief en dit werkt goed. Als diaconie hebben we besloten dat wij geen extra activiteiten gaan organiseren voor mantelzorgers. Wat we wel doen, en wat volgens mij belangrijk is, is alert zijn op mantelzorgers en hen de weg wijzen. De diaconie kan dat niet alleen. Vanuit de kerk kijken de predikanten en ouderlingen ook vaak bij mensen achter de voordeur. Zij kunnen mantelzorgers ontdekken. Daarom hebben wij het onderwerp op de agenda s van wijkkerkenraden gezet en hen geïnformeerd. Als wij weten dat er binnen Deventer iets georganiseerd wordt voor mantelzorgers, zullen we dat onder de aandacht brengen. Zelf heb ik een mantelzorger gevraagd waar zij behoefte aan zou hebben. Wat zij me vertelde, heeft me geraakt. Zij had het over heel kleine dingen: kook eens een extra grote pan soep en deel dat met het mantelzorg-gezin. Of haal een mand schoon wasgoed op en strijk dat. Voor mij weer een bevestiging dat ik graag te groot wil denken en ook voor een ander wil denken, hoe goed bedoeld ook! Hendrik-Jan Melissen uit Rosmalen Tot nu toe hebben we in de diaconie Berlicum Rosmalen geen beleid gemaakt voor de mantelzorg. Dat gaat dit jaar wel gebeuren en dat zullen we in overleg met het pastoraat gaan doen. We verwachten daarbij onderscheid te maken tussen het verlenen van mantelzorg en het ondersteunen van mantelzorgers. Er gebeurt intussen wel al veel rondom en in de mantelzorg. Veel ouderen in de gemeente hebben, via het pastoraat of langs een andere weg, een contactpersoon die met hen meegaat naar de dokter of die boodschappen gaat doen. Op dit moment zijn tevens twee diakenen bezig met het regelen van ondersteuning voor een mantelzorger. Het doel is hierbij om de mantelzorger een paar keer week de gelegenheid te geven even wat tijd voor zichzelf te hebben. Het is voor het eerst dat dit door de diaconie geregeld wordt en we verwachten dat we in de loop van dit jaar met deze ervaringen het nieuwe beleid kunnen gaan bepalen. Dan kunnen we de aandacht voor de mantelzorgers ook in de gemeente gaan uitdragen, onder andere via het kerkblad. 16 diakonia APRIL 2012

17 minicursus Duurzaam financieel beheer Diaconie neemt vaak het voortouw Duurzaamheid maakt steeds vaker deel uit van het plaatselijk kerk-zijn. We drinken Max Havelaar koffie en thee. We gaan verstandig met het energieverbruik in de kerk om. De ZWOgroep runt een wereldwinkel in het dorp. Kortom, bij ons kerk-zijn letten we op het behoud van de schepping en gaan we uitbuiting van mensen en kinderarbeid tegen. Bij steeds meer kerken komt nu ook het duurzaam beheer van de financiële middelen in beeld. Naast fair-trade en fair-climate nu dus fair-finance. Naast zorg voor mens en milieu, ook zorg voor de middelen. Het ambt van diaken heeft oude papieren. In Handelingen 6 lezen we over de instelling van het diaconaat. De diakonos of dienaars hadden tot taak middelen voor de armen in te zamelen en deze uit te delen aan hen die dat nodig hadden. Inzamelen of collecteren én uitdelen of bestemmen zijn nog steeds de kerntaken van de diakenen. En het gaat daarbij om zowel barmhartigheid als om gerechtigheid. In de praktijk van het diaconaat van de kerk is door de eeuwen naast collecteren en uitdelen nog een derde kerntaak ontstaan: het beheren van middelen. Het zorgvuldig omgaan met aan de diaconie toevertrouwde middelen is daarom iets wat al lange tijd tot de taak van de diakenen is gaan behoren. En het begrip goed rentmeesterschap is daarbij tot sleutelbegrip geworden. Het omgaan met iets dat niet aan je zelf toebehoort en waarover je aan de eigenaar verantwoording dient af te leggen. Duurzaam financieel beheer Fair-finance is een begrip dat steeds meer gebruikt wordt om zorgvuldig of duurzaam omgaan met financiële middelen aan te duiden. Hoewel daarbij vooral het beheren en beleggen op duurzame wijze centraal staan, blijven ook het inzamelen van middelen en het uitdelen ervan niet buiten beeld. We laten wat voorbeelden de revue passeren, eerst over inzamelen daarna over uitdelen. commerciële loterijen, omdat het niet wil bijdragen aan gokverslaving. Maar als een diaconie een verloting organiseert of een rad van avontuur laat draaien voor een project van het werelddiaconaat, dan zal daar niets mis mee zijn. Al eeuwenlang weten diaconieën dat het soms beter is om armoede te bestrijden met een lening dan met een gift. In plaats van te geven werd geïnvesteerd in een duurzame oplossing van een bepaald probleem. Zo bleek het beter om armoede onder alleenstaande ouderen aan te pakken door hofjes voor hen te bouwen en die te exploiteren. Ook daar verving het investeren in een voorziening het alsmaar geven van geld zonder dat een oplossing dichterbij kwam. Investeren in je missie, wordt dat nu genoemd, maar de diaconieën waren hier hun tijd dus al ruim vooruit. Duurzaam bankieren Bij duurzaam financieel beheer kunnen diaconieën ook kijken naar waar gebankierd wordt. Immers net zoals je bij fair-trade of duurzaam inkopen kunt kijken naar hoe de leverancier van een product zelf omgaat met duurzaamheid en hoe duurzaam het product is dat hij aanbiedt, zo geldt dat ook voor fairfinance. Immers, bankieren is het inkopen van de dienstverlening van een bank. We kunnen hier onderscheid maken tussen duurzaamheid van Zo weigert bijvoorbeeld het landelijke diaconale werk een bijdrage uit een van de grote landelijke Bij duurzaam financieel beheer is een diaconie kritisch bij de keuze van een bank. Foto: Huub Lems diakonia april

18 minicursus 18 een bedrijf en de duurzaamheid van producten. Vergelijk het maar weer met fair-trade: we kunnen al onze producten van wereldwinkel en biologische boeren of winkels betrekken. Maar we kunnen ook duurzame producten uit de schappen van de Albert Hein, de Plusmarkt, de Jumbo of de Aldi halen. Als de duurzaamheid van het bankbedrijf centraal staat dan ligt de keuze voor een duurzame bank voor de hand. In Nederland worden de ASN-bank en de Triodosbank als de meest duurzame banken aangemerkt. Voor diaconieën van de protestantse kerk is er nog een derde duurzame optie om te bankieren: de SKG, Stichting Kerkelijk Geldbeheer. Wie het vooral om duurzame producten gaat kan ook bij de andere Nederlandse banken terecht die naast hun gewone bankproducten ook duurzame spaarvormen aanbieden. Dat het verstandig is daarbij niet alleen naar de hoogte van de rente maar ook naar het risico van de bank als debiteur te kijken is na het Icesave-debacle wel bekend. Duurzaam beleggen Als een diaconie voor langere tijd over middelen beschikt die niet of nog niet voor besteding aan barmhartigheid en gerechtigheid nodig zijn, dan komt het beleggen ervan in beeld. Beleggen vanuit financieel oogpunt heeft tot doel het kapitaal in stand te houden en het zo goed mogelijk te laten renderen bij een aanvaardbaar risico. Er wordt wel eens gesteld of gesuggereerd dat duurzaam beleggen aan dit aspect geen of in ieder geval te weinig aandacht zou besteden, maar dat is niet juist. Het is wel vaak gebruikt om te beweren dat duurzaam beleggen minder rendeert en/of dat het grotere risico s met zich brengt. Beide beweringen zijn intussen gelogenstraft door onderzoek en praktijk. Duurzaam beleggen is het toevoegen van aandacht voor mens en diakonia april 2012 milieu aan het beleggen met het oog op rendement en risico. Dus niet alleen het financieel resultaat telt, maar ook de manier waarop dat resultaat tot stand komt. Zo zal een diaconie er een probleem mee kunnen hebben wanneer dat resultaat ten koste gaat van schepselen en schepping, mens en milieu. Dat kan het geval zijn als het rendement wordt verdiend met een verkeerd product: bijvoorbeeld met gokken, met tabak of met alcohol. Of als rendement gehaald wordt ten kosten van mensen: bijvoorbeeld met slechte werkomstandigheden, slavenarbeid of kinderarbeid. Of als rendement bereikt wordt ten koste van natuur en milieu: bijvoorbeeld milieuvervuilend, gebruik makend van eindige grondstoffen of door genetische manipulatie. Mogelijkheden Dat toevoegen van duurzaamheid aan traditioneel beleggen, met het oog op rendement tegen aanvaardbaar risico, kan op verschillende manieren: (1) uitsluiten, (2) positieve benadering, (3) belonen van goed gedrag en (4) actief bevorderen van verbetering. Uitsluiten is een duurzaamheidsbenadering die de langste geschiedenis heeft. Zo was er al in 1754 een oproep van de vooraanstaande Quaker John Woolman aan zijn geloofsgenoten om niet langer te investeren in de handel in slaven. Veel duurzame beleggingsproducten sluiten hierop aan en beleggen niet in bedrijven die productie en handel in bijvoorbeeld tabak, gokken, porno of alcohol tot hun kern rekenen. Veel diaconieën beleggen in Oikocredit. Foto: Oikocredit Positief benaderen, ofwel het bevorderen van goede ontwikkelingen van mens en milieu door bewust te investeren, heeft al decennia de aandacht. Veel diaconieën hebben daarom besloten te beleggen in Oikocredit die microkrediet en investeringen in onder andere de landbouw en veeteelt in ontwikkelingslanden bevordert. Ook zijn veel diaconieën betrokken bij leningen aan diaconaal vakantiewerk of via het Protestants Diaconaal Krediet Nederland. Meer buiten de kerkelijke sfeer liggen de beleggingen in groenfondsen of in vernieuwbare energievormen. Het belonen van goed gedrag is de benadering om te investeren in die bedrijven die het ten opzichte van de collega-bedrijven/concurrenten beter doen op het terrein van de zorg voor mensen en natuur en milieu. Het investeren in deze beste jongetjes van de klas wordt vaak gecombineerd met uitsluitingen. Actief bevorderen van verbetering ofwel actief aandeelhouderschap is een benadering waarin aandelen in bedrijven die tekort schieten op het terrein van mens en milieu worden gebruikt om de bedrijfsleiding daarop aan te spreken. Dat kan een diaconie op eigen houtje doen maar het kan vaak beter gebeuren door aan te sluiten bij bestaande actieve aandeelhouders. In Nederland kun je daarbij denken aan de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO). Praktijkvoorbeelden Diaconieën die al aan de slag zijn met duurzaam beleggen kiezen doorgaans voor uitsluitingen, soms in combinatie met zowel de positieve benadering en/of het belonen van goed gedrag. Zo heeft de diaconie van Den Haag bedrijven die handelen in wapens, alcohol/ tabak, seksindustrie/pornografie, gokken, schending van dierenwelzijn, schending van het milieu én ondernemingen die geassocieerd kunnen worden met kinderarbeid en/of anderszins schending van mensenrechten uitgesloten.

19 minicursus Verder is deze diaconie terughoudend voor wat betreft bedrijven die kernenergie toepassen. Veel diaconieën hebben een belegging in Oikocredit of PDKN en volgen daarmee een positieve benadering. In het afgelopen jaar bijvoorbeeld belegden o.a. de diaconieën van Berlicum-Rosmalen, Doezum, Doorn, Hellendoorn, Wijhe en Zuidland grotere bedragen in Oikocredit. Voor zover bekend zijn nog nauwelijks diaconieën met actief aandeelhouderschap bezig. Voor voorbeelden hiervan moeten we naar de dagen van de antiapartheidsbeweging terug. Handreiking Aan de noodzaak van duurzaam financieel beheer hoeven we gezien het ambt van de diakenen niet te twijfelen. Het vorm geven aan duurzaam beleggen in de praktijk is nog wel een uitdaging. In het boekje Investeren in je/de missie! Duurzaam beleggen door kerken kunt u als diakenen een handreiking daarbij vinden. De praktische handleiding vermeldt: (1) nadenken over duurzaam beleggen, (2) het definiëren van wat uw diaconie onder duurzaam beleggen wil verstaan, (3) het beslissen hoe u het gaat uitvoeren, (4) het vastleggen van een beleggingsstatuut, (5) het in praktijk brengen en (6) regelmatig evalueren. Zoals gezegd: fair-finance is meer dan alleen duurzaam beleggen. Maar dat laatste is wel een belangrijke stap in de richting daarvan. Maak van uw diaconie een triple-m belegger: een belegger in Mensen, Milieu en Middelen. Huub Lems is medewerker treasuryzaken en legaten bij de Protestantse Kerk in Nederland. Literatuur Investeren in je/de missie! Duurzaam beleggen door kerken. Protestantse Kerk in Nederland, Geloof in duurzaam leven. Brochure Kerk in Actie/ Katern bij Diakonia en Kerkinformatie, december Wordt de pijn van de crisis duurzaam verdeeld?, Ondersteboven 2012 (1), DISK Arbeidspastoraat, s-hertogenbosch, januari Websites Diakoos Idee: Sjon Donkers Illustratie: Lex Dirkse diakonia april

20 collecte Kerk in Actie organiseert een sterk front tegen hiv/aids in Nepal Collecte Werelddiaconaat 3 juni 2012 In 1988 werd in Nepal het eerste geval van hiv/aids ontdekt. De schatting is dat nu zo n Nepalezen lijden aan de ziekte hiv/aids. Op initiatief van Kerk in Actie (i.s.m ICCO) werken negen organisaties in Nepal samen in de strijd tegen hiv/aids. De opbrengst van de collecte op 3 juni 2012 voor het werelddiaconale werk van Kerk in Actie gaat onder andere naar dit initiatief. Een nieuw leven ING 456 COLLECTE WERELD- DIACONAAT 3 JUNI 2012 JAARGANG 24 NR 6 FOTO: ISTOCKPHOTO Naamloos :09 De problemen in Nepal zijn groot. Er is veel werkloosheid en de mensen zijn laag opgeleid. Door onwetendheid over de infectie zijn mensen met hiv/aids slachtoffer van stigmatisering en discriminatie. Jaarlijks overlijden er Nepalezen aan de ziekte en komt er eenzelfde aantal patiënten bij. De epidemie komt vooral voor onder bevolkingsgroepen met risicogedrag, maar de infectie verspreidt zich ook onder andere groepen. De overheid slaagt er nauwelijks in om effectieve voorlichtingsprogramma s van de grond te krijgen. Samenwerken tegen hiv/aids De organisaties die nu onder leiding van Kerk in Actie de handen ineengeslagen hebben, zijn allen non-gouvernementele organisaties die actief zijn op het terrein van zorg voor drugsverslaafden en hiv/ aidspatiënten. Hun doel is om het aantal hiv/aidsbesmettingen terug te dringen en drugsverslaafden te ondersteunen om af te kicken. Een flink deel van de patiënten heeft de besmetting namelijk opgelopen door drugsgebruik. De zorg bestaat uit voorlichting, medische zorg, psychische hulp en re-integratie van ex-verslaafden. Dankzij de tussenkomst van Kerk in Actie komt in het samenwerkingsverband een schat aan kennis en ervaring samen. De partnerorganisaties willen samen een front vormen in de strijd tegen hiv/aids. Een aantal van hen werkt vanuit een christelijke levensovertuiging. Verwend jongetje Naulo Ghumti, een van de negen samenwerkende organisaties, heeft verschillende afkickcentra en een uitgebreid voorlichtingsprogramma over drugs en hiv/aids. Shyam Bista (43), kwam na jarenlange verslaving in aanraking met Naulo Ghumti. Nu is hij aan het afkicken. Ik was de jongste thuis en schromelijk verwend. Nooit kreeg ik straf. Ik hoefde niets en mocht alles. Op mijn tiende begon ik met roken. Ik begon te experimenteren met marihuana, ging drinken en probeerde andere middelen. Het geld stal ik van mijn familie. Dat ik hen daarmee schade berokkende, interesseerde mij niet. Ik trouwde en mijn familie zorgde ervoor dat het mijn vrouw aan niets ontbrak. Want zelf zorgde ik niet voor haar. Dankbaar Iemand van Naulo Ghumti vertelde mij over de risico s van drugs en de kans op besmetting. Ik mocht schone spuiten halen bij het inloopcentrum van Naulo Ghumti, op voorwaarde dat ik zou afkicken. Dingen gingen langzaam beter in mijn leven. Ik begon verantwoordelijkheid te voelen voor mijn gezin. Ik wilde mijn zoontjes een goede opleiding geven. Daarom vertrok ik naar Saoedi-Arabië om te werken. Maar eenmaal terug in Nepal, pakte ik mijn oude leven weer op. Binnen vijf jaar had ik mijn gezin aan de rand van de afgrond gebracht. Ik kwam in de gevangenis terecht en mijn familie had geen geld om mij uit de problemen te halen. Uiteindelijk werd ik, dankzij tussenkomst van Naulo Ghumti, toegelaten tot het afkickcentrum. Ik ben nog steeds aan het afkicken. Ik heb geen geld om te betalen voor deze hulp. Het liefste zou ik, na mijn herstel, vrijwilligerswerk doen voor Naulo Ghumti. Dat zou me echt gelukkig maken. Nieuw bestaan Naulo Ghumti is Nepalees voor nieuwe richting. Shyam is, met hulp van Naulo Ghumti, een nieuwe weg ingeslagen. De weg die Shyam gaat, is moeilijk, maar hij is vastbesloten vol te houden en een nieuw bestaan op te bouwen voor hem en zijn gezin. Kerk in Actie wil hem en de anderen bijstaan. Met de opbrengst van de collecte op 3 juni, wordt dat mede mogelijk gemaakt. Jacomine Oosterhoff werkt voor Dirigo Communicatie. 20 diakonia april 2012

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

1. PSDV en maatschappelijk verantwoord ondernemen

1. PSDV en maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. PSDV en maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is ondernemen met aandacht voor: a. economische prestaties (Profit), b. respect voor de sociale kant (People),

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

BELEIDSPLAN VAN HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE TE VOORBURG

BELEIDSPLAN VAN HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE TE VOORBURG BELEIDSPLAN VAN HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE TE VOORBURG Inleiding Dit beleidsplan maakt deel uit van het beleidsplan van de Protestantse Gemeente Voorburg 2013-2017 met het thema

Nadere informatie

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT Steunpunt Mantelzorg De Bilt is onderdeel van MENS De Bilt, www.mensdebilt.nl. Maatschappelijke ondersteuning in de zes kernen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden Zorg, begeleiding, werk en inkomen Hulp bij het Huishouden Wmo, Hulp bij het Huishouden Toch hulp nodig via de gemeente? Heeft u geprobeerd om zelf hulp te regelen maar lukt het niet om uw probleem zelf

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Informatie voor mantelzorgers Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Uw partner, familielid, vriend of andere naaste krijgt zorg bij Zorgbalans.

Nadere informatie

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap.

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Mantelzorgwijzer Arnhem Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Waarom een mantelzorgwijzer? Voor veel mensen is het verzorgen van

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp Vrijwilligerswerk Mantelzorg Vrijwillige hulp Burenhulp Maak samen het verschil. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil. Hun inzet op het gebied van onder andere cultuur, zorg, sport, natuur

Nadere informatie

Werken als vrijwilliger

Werken als vrijwilliger Werken als vrijwilliger Beteken meer als vrijwilliger U helpt graag anderen. U wilt werk doen dat toegevoegde waarde heeft. U wilt uzelf blijven ontwikkelen en leuke sociale contacten opdoen. Herkent u

Nadere informatie

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg Met elkaar, voor elkaar! Vrijwillige hulp Vrijwilligers zijn mannen en vrouwen die om een ander denken. Zij voelen zich betrokken bij hun medemens. Vrijwilligerswerk is voor hen een keuze. Ze zijn blij

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM-leden Enquête Mantelzorg en dementie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM-leden Enquête Mantelzorg en dementie pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM-leden Enquête Mantelzorg en dementie In juni 2013 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun ervaringen met mantelzorg en dementie. Hiervoor hebben PGGM

Nadere informatie

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Gezinsdienst Liturgie Welkom en mededelingen Voorzang: - Gezang 132 - Opwekking 461 - Gezang 146 Stil gebed Votum / groet Zingen:

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

3. RSIN of fiscaal nummer: 001005649

3. RSIN of fiscaal nummer: 001005649 1. Formele naam kerkelijke gemeente Protestantse Gemeente te Haarlem De Protestantse Gemeente te Haarlem maakt deel uit van de Protestantse Kerk Nederland. 2. Onderdelen Protestantse Gemeente te Haarlem

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015 Auteur: Wendy Verkerk- Klein Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van TOV te Tiel. Februari 2015 is stichting Jij bent TOV opgericht waardoor we dit jaar

Nadere informatie

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein Zorgen voor een ander, dan doe je gewoon.. Maar soms is een beetje hulp en steun meer dan welkom! In Nieuwegein

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops en bijeenkomsten Individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid of een bekende

Nadere informatie

ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN

ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN De juiste keuze voor u! ONDERSTEUNING & BEGELEIDING WMO ROTTERDAM www.antesgroep.nl/rotterdam INHOUD SOCIAAL EN PERSOONLIJK FUNCTIONEREN

Nadere informatie

Vrijwilligers maken het verschil. Word ook vrijwilliger bij Zorggroep Almere!

Vrijwilligers maken het verschil. Word ook vrijwilliger bij Zorggroep Almere! Vrijwilligers maken het verschil Word ook vrijwilliger bij Zorggroep Almere! Mark, Hanneke en Carola zijn drie enthousiaste vrijwilligers van Zorggroep Almere. Mark is lid van de Cliëntenraad, Hanneke

Nadere informatie

Inzamelingen in de maand november 2015. Fair Climate (2% fonds). 1 Najaarszendingsweek.

Inzamelingen in de maand november 2015. Fair Climate (2% fonds). 1 Najaarszendingsweek. Inzamelingen in de maand november 2015. Datum 1e inzameling 1 Najaarszendingsweek. Vandaag reizen we voor de collecte naar het verre oosten, naar Thailand. Slechts 1 procent van de Thaise bevolking is

Nadere informatie

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt (voor de bovenbouw) Hier willen we je op weg helpen bij het maken van een spreekbeurt. Je hebt ervoor gekozen om je spreekbeurt te houden over daklozen, of

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT Tips voor mantelzorgers die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops, lotgenotencontact, bijeenkomsten, individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Zorgen voor anderen. Kees Roest, Nico van der Voet e.a. Hoe mantelzorgers in balans blijven. Samengesteld door Gerrie Ham-Willemsen

Zorgen voor anderen. Kees Roest, Nico van der Voet e.a. Hoe mantelzorgers in balans blijven. Samengesteld door Gerrie Ham-Willemsen Zorgen voor anderen Kees Roest, Nico van der Voet e.a. Zorgen voor anderen Hoe mantelzorgers in balans blijven Samengesteld door Gerrie Ham-Willemsen Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer www.uitgeverijboekencentrum.nl

Nadere informatie

Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een

Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een theologische universiteit in Zambia. De laatste jaren

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Zaterdag 2 februari 2013 (57e jaargang, nr. 2)

Zaterdag 2 februari 2013 (57e jaargang, nr. 2) Contactblad van de Protestantse Gemeente te Nigtevecht www.kerknigtevecht.nl Zaterdag 2 februari 2013 (57e jaargang, nr. 2) Zondag 3 februari 10.00 uur Ds. H. Eschbach, Terschuur Collecten : Evangelisch

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

5 & 6 juni. Ze geven zich dag en nacht, sponsor een Nonstopper!

5 & 6 juni. Ze geven zich dag en nacht, sponsor een Nonstopper! Nieuwsbrief Present Bollenstreek Present Bollenstreek heeft als doel om een maatschappelijke beweging op gang te brengen waarin het vanzelfsprekend is dat mensen naar elkaar omzien. Beste lezer, Present

Nadere informatie

INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD. Aan de ouders van groep 1 en 2

INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD. Aan de ouders van groep 1 en 2 Aan de ouders van groep 1 en 2 INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD De eerste weken van het nieuwe jaar zijn al weer voorbij. We hebben met de kinderen gewerkt over de kalender. Hoe ziet

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Inleiding door de burgemeester

Inleiding door de burgemeester Toespraken ter gelegenheid van de uitreiking van Koninklijke Onderscheidingen bij de Algemene Gelegenheid van 2012 (vrijdag 27 april 2012, in de Raadzaal van het gemeentehuis van Soest), uitgesproken door

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a.

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave. Gedicht 3. Voorwoord 4. Doelstelling en werkwijze van de Stichting 5. Verslag van het bestuur 6. Verslag

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding

Inhoudsopgave. Inleiding Handboek Inhoudsopgave Inleiding... 1 Thema... 2 1. Aan de slag... 3 2. Waar beginnen?... 4 2.1 WANNEER?... 4 2.2 AANMELDEN ALS ORGANISATOR... 5 2.3 SAMENSTELLEN VAN EEN TEAM... 5 2.4 WAARVOOR MOETEN WE

Nadere informatie

Ouderen en seksualiteit:

Ouderen en seksualiteit: Ouderen en seksualiteit: een oud taboe of een sexy verhaal? Vaak denken jongeren dat mensen van boven de 60 geen seks meer hebben, of daar toch zeker niet van genieten. Niets is minder waar. Maar ook in

Nadere informatie

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht Over OMA OMA beekbergen ondersteunt werkende ouders om de balans tussen de eisen van het privéleven en die van het werk te behouden of te herstellen. Bij

Nadere informatie

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd:

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd: Mantelzorgbeleid 1. Wat is mantelzorg Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen.

Nadere informatie

Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid

Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid St. Hervormd Centrum Pennemes 2010 3.12.6 Versie 01-06-2010 1/6 Inhoudsopgave Inleiding 1. Visie op werken met mantelzorgers/vrijwilligers 1.1 Wanneer is iemand een mantelzorger

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Fotoverslag Expertmeeting Werk&Mantelzorg 27 januari 2015. - Uitgebreid verslag (voor intern gebruik) - g Werk & Mantelzorg

Fotoverslag Expertmeeting Werk&Mantelzorg 27 januari 2015. - Uitgebreid verslag (voor intern gebruik) - g Werk & Mantelzorg Fotoverslag Expertmeeting Werk&Mantelzorg 27 januari 2015 - Uitgebreid verslag (voor intern gebruik) - g Werk & Mantelzorg 1 Dagvoorzitter Donatello Piras introduceert het onderwerp voor vanmiddag: de

Nadere informatie

De jongeren komen graag in groepjes bij u langs. Zowel uit Emmeloord als Maartensdijk.

De jongeren komen graag in groepjes bij u langs. Zowel uit Emmeloord als Maartensdijk. Nodig iemand uit! Tijdens de 40dagentijdcampagne staan er verschillende projecten centraal. In dit overzicht staan verschillende mensen die iets over de projecten kunnen vertellen. Beleef de ervaringen

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Nieuwsbrief Hart voor Hongarije 2015 5 e jaargang nummer 3

Nieuwsbrief Hart voor Hongarije 2015 5 e jaargang nummer 3 Bij deze weer een nieuwe nieuwsbrief. Eens per kwartaal proberen wij u met een nieuwsbrief op de hoogte te houden van alle ontwikkelingen. We wensen u veel leesplezier. Vanuit Hongarije Kledingbeurs Vlak

Nadere informatie

Micha Cursus Werkboek

Micha Cursus Werkboek Micha Cursus Werkboek Goed en recht doen www.michacursus.nl Micha Cursus Werkboek inkijkexemplaar Colofon De Micha Cursus is er voor iedereen. Alle kerken, organisaties en andere groepen mogen de Micha

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN We vragen ons vaak af hoe we op een goede manier kunnen omgaan met gekwetste mensen. Dit is een vraag waarop we geen pasklaar antwoord kunnen geven. We

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB december 2013

Nieuwsbrief SHIB december 2013 Nieuwsbrief SHIB december 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB Terug- en vooruitblik Als maakster van deze nieuwsbrief sta ik verbaasd, het

Nadere informatie

De totale opbrengsten (excl. doorzendcollectes, incl. Appeltje voor de dorst) lagen in 2014 1.785 hoger dan in 2013.

De totale opbrengsten (excl. doorzendcollectes, incl. Appeltje voor de dorst) lagen in 2014 1.785 hoger dan in 2013. Vriezenveen, april 2015. L.S., Hierbij wordt u de diaconale rekening over het jaar 2014 aangeboden. De rekening geeft een inzicht in de baten en lasten over het jaar 2014 en de vermogenspositie per 31

Nadere informatie

50 jaar ervaring in het organiseren van vakanties voor mensen met een functionele beperking. Spraakmakend in vakanties

50 jaar ervaring in het organiseren van vakanties voor mensen met een functionele beperking. Spraakmakend in vakanties 50 jaar ervaring in het organiseren van vakanties voor mensen met een functionele beperking Spraakmakend in vakanties Vakantieweken 2015 Parkstraat 32 Postbus 371 2501 CJ s-gravenhage Tel.: 070-318 16

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 1 De wet langdurige zorg 4 Woon je in een instelling en heb je 24 uur per dag zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Nieuwsbrief 4 nazomer 2008

Nieuwsbrief 4 nazomer 2008 Nieuwsbrief 4 nazomer 2008 Van de redactie Hierbij ontvangt u de nazomer nieuwsbrief van Haagse Ontmoetingen Wij houden graag iedereen op de hoogte van de gebeurtenissen in en rond dit bijzondere project.

Nadere informatie

Werkboek. In 7 stappen aan de slag met maatschappelijke stage. Maatschappelijke stage in en rond de kerk. In 7 stappen

Werkboek. In 7 stappen aan de slag met maatschappelijke stage. Maatschappelijke stage in en rond de kerk. In 7 stappen kerk en stage Maatschappelijke stage in en rond de kerk In 7 stappen Werkboek In 7 stappen aan de slag met maatschappelijke stage Inhoudsopgave In zeven stappen aan de slag met maatschappelijke stage 4

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Wij zíjn er voor jou Prezzent ondersteunt je om zo zelfstandig mogelijk te wonen, op onze woonlocaties of met ambulante begeleiding.

Nadere informatie

ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM

ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM Inleiding Op 14 maart 2012 is het beleidsplan 2012-2015 vastgesteld. In het beleidsplan is vastgelegd wat we als gemeente de komende jaren willen

Nadere informatie

Alzheimer Magazine 19

Alzheimer Magazine 19 Per 1 januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit heeft ingrijpende gevolgen, met name voor thuiswonende mensen met dementie en

Nadere informatie

Alleen in Nisse is nog een zondagsschool, waar ook een paar kinderen uit 's-heer Abtskerke opzitten. We zijn blij dat er nog een zondagsschool is.

Alleen in Nisse is nog een zondagsschool, waar ook een paar kinderen uit 's-heer Abtskerke opzitten. We zijn blij dat er nog een zondagsschool is. BELEIDSPLAN NISSE EN S-HEER ABTSKERKE herziening beleidsplan 6 mei 2014 VOORAF: Dit beleidsplan is vooral een beschrijving van wat we als gemeenten doen en in ieder geval zo willen houden. Dat is niet

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg 4-06-13 Inhoud - In welke mantelzorgsituaties kom je eenzaamheid tegen? - Welke drie stappen kun je zetten om eenzaamheid te

Nadere informatie

Zondag 13 september 2015 Goede buren

Zondag 13 september 2015 Goede buren Zondag 13 september 2015 Goede buren Bij Lucas 15 : 1-10 Goede buren het nieuwe jaarthema van de Protestantse Kerk. Ik zal u eerlijk zeggen toen ik de eerste keer over dit thema las, was ik niet meteen

Nadere informatie

MaS-vacaturebank. Protestante Gemeente Vaassen

MaS-vacaturebank. Protestante Gemeente Vaassen MaS-vacaturebank Protestante Gemeente Vaassen Inleiding Hieronder is de maatschappelijke stagevacaturebank te vinden van de Protestante Gemeente Vaassen. De kerk is een bijzondere plek om je maatschappelijke

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

Zes kerken en een dobbelsteen

Zes kerken en een dobbelsteen Zes kerken en een dobbelsteen 2015 Stel je voor: een stellage op de Plantage. De gemeente eromheen. Hervormd en gereformeerd door elkaar. Een korte inleiding. En dan mag uit alle wijkgemeenten iemand de

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

Nieuwsbrief VPTZ Zuidoost Friesland 2e uitgave 2014

Nieuwsbrief VPTZ Zuidoost Friesland 2e uitgave 2014 Nieuwsbrief VPTZ Zuidoost Friesland 2e uitgave 2014 Onderwerpen nieuwsbrief Een quote uit het gastenboek Als je geboren wordt, word je omringd door liefde, warmte en geborgenheid. Als je sterft en je wordt

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Mantelzorg, waar ligt de grens?

Mantelzorg, waar ligt de grens? Mantelzorg, waar ligt de grens? CDA Talentacademie 2014-2015 Anita Relou Wat is volgens het christendemocratisch gedachtengoed de grens van mantelzorg. Inleiding 2015. Een jaar met veel veranderingen in

Nadere informatie

Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen. Jaarverslag 2010.

Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen. Jaarverslag 2010. Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen Jaarverslag 2010. Inleiding: Hierbij ontvangt u ons jaarverslag over de gang van zaken in 2010 en de verwachte activiteiten in 2011 e.v. Vanaf 2007 worden

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie