Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie"

Transcriptie

1 Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Improving Mental Health by Sharing Knowledge Margje Mahler Benadette Willemse Sandra Zwijsen Jacomine de Lange Mirella Minkman Anne Margriet Pot

2 Vraag inspectie IGZ wil zicht krijgen: op de richtlijnen die er zijn op dit gebied en de risico s die ontstaan wanneer richtlijnen rondom gedrag bij dementie niet voldoende gevolgd worden. Congres onbegrepen gedrag 14 april

3 Inspectie voor de gezondheidszorg Wil de komende jaren het toezicht intensiveren in de intramurale dementiezorg. Meer aandacht voor het signaleren, herkennen en goed omgaan met moeilijk gedrag bij dementie. Signaleert dat niet goed omgaan met gedrag bij dementie leidt tot hoge risico s en lagere Kwaliteit van Leven. Congres onbegrepen gedrag 14 april

4 Probleemgedrag òf onbegrepen gedrag? Gevolg van dementie? en/òf Onvervulde behoeften? Congres onbegrepen gedrag 14 april

5 Filmpje: Leren over dementie Congres onbegrepen gedrag 14 april

6 Onbegrepen gedrag maakt duidelijk dat er geprobeerd moet worden om het gedrag beter te begrijpen en de oorzaken van het gedrag te achterhalen en te behandelen dan wel manieren te vinden om beter met het gedrag om te gaan Congres onbegrepen gedrag 14 april

7 Onderzoek Vilans en Trimbos Actuele richtlijnen Wat is de veldnorm? Welke risico s zijn er volgens literatuur en experts? Hoe kunnen deze risico s verkleind worden? Congres onbegrepen gedrag 14 april

8 Waarom veldnorm achterhalen? Prakijksituatie Roepgedrag Mevrouw Chique Signaleringskaart? Observatie-instrument? Stappenplan? Bijlage 2B? Congres onbegrepen gedrag 14 april

9 Doel veldnorm Congres onbegrepen gedrag 14 april

10 Gebruik in praktijk: experts Bekendheid en toepassing richtlijnen in de praktijk slecht. Gekende richtlijnen zijn o.a.: Verenso en V&VN richtlijn Genoemde redenen voor beperkte toepassing: Onbekendheid Weinig proactief handelen Te algemeen, niet toegespitst op complexe situatie praktijk Onderlinge afspraken medicatie voorschrijven Omgevingsfactoren Congres onbegrepen gedrag 14 april

11 Risico s volgens literatuur Deze risico s zijn in de literatuur niet expliciet te vinden. Daarom: positieve effecten van het wel volgen van de richtlijnen. Belangrijke conclusie: richtlijnen niet gevolgd, onbegrepen gedrag niet weg of verergert. Gevolgen van onbegrepen gedrag dat niet weg gaat of verergert geïnterpreteerd als risico s van het niet volgen van de richtlijnen. Congres onbegrepen gedrag 14 april

12 Risico s in kaart gebracht Congres onbegrepen gedrag 14 april

13 Risico s volgens experts Interviews experts Verminderde KvL van bewoner Onnodige escalatie van de situatie Onnodig gebruik psychofarmaca Onnodig gebruik middelen en maatregelen Onderbehandelen lichamelijke ziektes Overbelasting van verzorgenden Ontevreden familieleden Congres onbegrepen gedrag 14 april

14 Verkleining risico s volgens experts Duidelijke visie op dementiezorg Methodisch werken Multidisciplinair werken Voldoende deskundigheid Onbegrepen gedrag & psychofarmaca structureel op de agenda zetten Gebruik kernelementen richtlijnen en eerder signaleren Congres onbegrepen gedrag 14 april

15 Praktijkvoorbeeld vervolg Congres onbegrepen gedrag 14 april

16 Visie dementiezorg Cliënten met dementie zijn in de eerste plaats mensen met dementie, met dezelfde basisbehoeften als ieder ander mens en dezelfde mogelijkheden om ervaringen op te doen. Waardigheid staat centraal in de relatie. Congres onbegrepen gedrag 14 april

17 Kernelementen 1) Tijdig signaleren van onbegrepen gedrag zodat ingegrepen kan worden voordat escalatie plaatsvindt. 2) Een gedegen analyse maken van het gedrag met nagaan van oorzaken op lichamelijk, psychisch en sociaal terrein. 3) Multidisciplinair werken in een team met in ieder geval verzorgende, arts en psycholoog. 4) De oorzaak van het gedrag aanpakken en niet het gedrag zelf. Congres onbegrepen gedrag 14 april

18 Kernelementen 5) Eerst psychosociale interventies toepassen. Psychofarmaca alleen wanneer aangetoond dat psychosociale interventies niet (voldoende) werkzaam zijn (m.u.v. lichamelijke oorzaak, delier, psychose). 6) Psychofarmaca volgens de richtlijn toepassen tenzij er belangrijke redenen zijn om hiervan af te wijken. 7) Familie en mantelzorg betrekken bij de analyse en aanpak van het probleem. 8) Behandeling evalueren met extra aandacht voor het mogelijk staken van behandeling met psychofarmaca. Congres onbegrepen gedrag 14 april

19 Bedankt voor uw aandacht Rapport te downloaden op en Voor meer informatie: Bernadette Willemse T: E: Anne Margriet Pot T: E: Margje Mahler T: E: Congres onbegrepen gedrag 14 april

Ziektebeelden Vormen van gedrag. Waar wordt gedrag door beïnvloed? Casus Kernelementen SOFI (DCM)

Ziektebeelden Vormen van gedrag. Waar wordt gedrag door beïnvloed? Casus Kernelementen SOFI (DCM) Ellen Bos-Ruijer, GZ-(neuro)psycholoog Wat gaan we doen? Ziektebeelden Vormen van gedrag. Waar wordt gedrag door beïnvloed? Casus Kernelementen SOFI (DCM) Ellen Bos-Ruijer, GZ-(neuro)psycholoog Algemeen

Nadere informatie

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger LOAG Gedragsstoornissen en psychiatrie bij dementie Utrecht, 16 april A. Kunneman, gz-psycholoog Introductie GZ-psycholoog Werkzaam op de GAAZ / poli geriatrie

Nadere informatie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Inventarisatie richtlijnen en inzichten rondom onbegrepen gedrag bij ouderen met dementie S. Zwijsen, J. de Lange, & A.M. Pot, Trimbos-instituut Postbus 7253500

Nadere informatie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Inventarisatie richtlijnen en inzichten rondom onbegrepen gedrag bij ouderen met dementie S. Zwijsen, J. de Lange, & A.M. Pot, Trimbos-instituut Postbus 725 3500

Nadere informatie

Workshop samen werken bij probleemgedrag

Workshop samen werken bij probleemgedrag UKON Symposium Trots op je vak Workshop Samen sterker door samen werken bij Probleemgedrag 7 April 2016 het gevoel van samen Workshop samen werken bij probleemgedrag Kort voorstellen Onder O d de aandacht

Nadere informatie

Gedragsproblematiek bij dementie: een uitdaging!?

Gedragsproblematiek bij dementie: een uitdaging!? Gedragsproblematiek bij dementie: een uitdaging!? Martin Smalbrugge, specialist ouderengeneeskunde & onderzoeker Sandra Zwijsen, psycholoog & onderzoeker Wat gaan we vandaag doen? Warming up Gevolgen gedragsproblematiek

Nadere informatie

Levenslust in woonvoorzieningen

Levenslust in woonvoorzieningen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Levenslust in woonvoorzieningen Succesfactoren en valkuilen in de intramurale zorg voor mensen met dementie Dieneke Smit, Bernadette Willemse, Jacomine de Lange

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen

Universitair Medisch Centrum Groningen Universitair Medisch Centrum Groningen Beter af met minder Reduction of Inappropriate psychotropic Drug use in nursing home residents with dementia Claudia Groot Kormelinck Prof.dr. Sytse Zuidema Probleemgedrag

Nadere informatie

Ontwikkelplan Omgaan met onbegrepen gedrag

Ontwikkelplan Omgaan met onbegrepen gedrag Ontwikkelplan 2017-2018 Omgaan met onbegrepen gedrag 1a. Niveau Ervaren kwaliteit van leven door de cliënt. 1b. Kwaliteitsthema Interventies bij probleemgedrag 1c. Aard van de afspraak Nieuw 2. Doelstelling

Nadere informatie

Kijken met andere ogen naar de zorg voor mensen met dementie en onbegrepen gedrag

Kijken met andere ogen naar de zorg voor mensen met dementie en onbegrepen gedrag Kijken met andere ogen naar de zorg voor mensen met dementie en onbegrepen gedrag Een oriënterend en cliëntgericht onderzoek naar de kwaliteit van zorg aan cliënten met onbegrepen gedrag in de intramurale

Nadere informatie

Siloah & Axioncontinu

Siloah & Axioncontinu Siloah & Axioncontinu Begeleiden met perspectief Annet van Steensel gedragsdeskundige SGEVG Corine Prins locatiemanager SGEVG Siloah is Gehandicaptenzorg Mogen we aan u voorstellen: Siloah Ik ben Annet

Nadere informatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

Geef mensen met dementie een stem Dementia Care Mapping (DCM)

Geef mensen met dementie een stem Dementia Care Mapping (DCM) Geef mensen met dementie een stem Dementia Care Mapping (DCM) Aukje Post Manager / consultant DCM Nederland 07 02 2008 Wat is persoonsgericht werken? V Waarde (Value) toekennen aan mensen I Individueel

Nadere informatie

Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis. Programma

Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis. Programma 27-11-14 Programma Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis Inleiding Medicatie thuis Lerend vermogen Voorbeeld van mogelijke hulpmiddelen Congres 24 nov 2014 Daphne Mensink DAZ Gemma Yocarini

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep West- en Midden Brabant, Thebe Holdings B.V., locatie Aeneas in Breda op 18 augustus 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep West- en Midden Brabant, Thebe Holdings B.V., locatie Aeneas in Breda op 18 augustus 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep West- en Midden Brabant, Thebe Holdings B.V., locatie Aeneas in Breda op 18 augustus 2015 Utrecht oktober 2015 V1005201 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Respect Zorggroep, locatie Bosch en Duin te Den Haag op 15 juli 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Respect Zorggroep, locatie Bosch en Duin te Den Haag op 15 juli 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Respect Zorggroep, locatie Bosch en Duin te Den Haag op 15 juli 2015 Utrecht oktober 2015 V1005699 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding en belang... 3 1.2 Doelstelling

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK VERMINDEREN PSYCHOFARMACAGEBRUIK IN INTRAMURALE ZORGINSTELLINGEN

PLAN VAN AANPAK VERMINDEREN PSYCHOFARMACAGEBRUIK IN INTRAMURALE ZORGINSTELLINGEN HET KÁN BETER MET MÍNDER! PLAN VAN AANPAK VERMINDEREN PSYCHOFARMACAGEBRUIK IN INTRAMURALE ZORGINSTELLINGEN Inleiding In het kader van de ambitie de toediening van psychofarmaca zonder gerichte medische

Nadere informatie

Probleemgedrag interpreteren en hanteren

Probleemgedrag interpreteren en hanteren Probleemgedrag interpreteren en hanteren Ruth Pel-Littel, projectleider probleemgedrag Vilans 'Hoe heet dit huis?' riep hij. 'Het heet Vredelief, roekoe!', antwoordde de duif. 'Is het een ziekenhuis?'

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan woon-zorgcentrum Herfstzon te Goor op 11 augustus 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan woon-zorgcentrum Herfstzon te Goor op 11 augustus 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan woon-zorgcentrum Herfstzon te Goor op 11 augustus 2015 Utrecht januari 2016 V1005740 Rapport van het inspectiebezoek aan woon-zorgcentrum Herfstzon te Goor op 11 augustus

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan De Groene Hoven in Apeldoorn op 4 augustus 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan De Groene Hoven in Apeldoorn op 4 augustus 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan De Groene Hoven in Apeldoorn op 4 augustus 2015 Utrecht september 2015 V1005736 Rapport van het inspectiebezoek aan De Groene Hoven in Apeldoorn op 4 augustus 2015 Inhoud

Nadere informatie

Prioritering van Richtlijnen Jeugdgezondheidszorg t.b.v. de ZonMw call Inleiding. Verzoek. Procedure

Prioritering van Richtlijnen Jeugdgezondheidszorg t.b.v. de ZonMw call Inleiding. Verzoek. Procedure Prioritering van Richtlijnen Jeugdgezondheidszorg t.b.v. de ZonMw call 2010 Inleiding Het ZonMw programma Richtlijnen Jeugdgezondheid heeft tot doel om multidisciplinaire richtlijnen voor professionals

Nadere informatie

Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten. Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans)

Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten. Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans) Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans) Aan de slag met Familieparticipatie Yvonne de Jong Expert

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Grubbeveld in Maastricht op 13 oktober 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Grubbeveld in Maastricht op 13 oktober 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Grubbeveld in Maastricht op 13 oktober 2015 Utrecht januari 2016 V1005417 Rapport van het inspectiebezoek aan Grubbeveld in Maastricht op 13 oktober 2015 Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente Ouderenmishandeling De rol van de gemeente 11/21/2013 Congres huiselijk geweld 18 november 2013 Programma: Opening Inleiding landelijke aanpak ouderenmishandeling; de meldcode De rol van de gemeente: s-hertogenbosch

Nadere informatie

Rookbeleid in de GGZ. Verkenning van beleid en praktijk. Dr. Matthijs Blankers Renate Buisman MSc Dr. Margriet van Laar.

Rookbeleid in de GGZ. Verkenning van beleid en praktijk. Dr. Matthijs Blankers Renate Buisman MSc Dr. Margriet van Laar. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Rookbeleid in de GGZ Verkenning van beleid en praktijk Dr. Matthijs Blankers Renate Buisman MSc Dr. Margriet van Laar 11 februari 2015 In deze workshop: - Roken

Nadere informatie

Workshop dementie diagnostiek

Workshop dementie diagnostiek Workshop dementie diagnostiek Bernard Prins, huisarts Medisch Centrum Gelderlandplein, lid Academisch Huisartsen Netwerk van het Vumc en Coöperatie Huisartsen in Amsterdam Zuid Karel Brühl, specialist

Nadere informatie

Het ideale team voor de beste dementiezorg

Het ideale team voor de beste dementiezorg Het ideale team voor de beste dementiezorg Voorstel voor een pilot i.k.v. het vernieuwingsprogramma Waardigheid en Trots Indiener Bestuurder Contactpersoon Locatie Stichting QuaRijn Postbus 36 3960 BA

Nadere informatie

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014 Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online Yvonne de Jong, 11 april 2014 Congres Wijkverpleegkundigen anno nu Inhoud Kennis van mantelzorg Visie op samenspel SOFA-model 4 stappen mantelzorgondersteuning

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Diafaan, locatie Meulenvelden in Didam op 23 september 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Diafaan, locatie Meulenvelden in Didam op 23 september 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Diafaan, locatie Meulenvelden in Didam op 23 september 2015 Utrecht december 2015 V1005716 Rapport van het inspectiebezoek aan Diafaan, locatie Meulenvelden in Didam

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Humanitas, locatie Hannie Dekhuijzen in Rotterdam op 15 september 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Humanitas, locatie Hannie Dekhuijzen in Rotterdam op 15 september 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Humanitas, locatie Hannie Dekhuijzen in Rotterdam op 15 september 2015 Utrecht januari 2016 V1005713 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding en belang... 3 1.2 Doelstelling

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep Solis, locatie Woonzorgcentrum Groote & Voorster in Deventer op 16 juli 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep Solis, locatie Woonzorgcentrum Groote & Voorster in Deventer op 16 juli 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Zorggroep Solis, locatie Woonzorgcentrum Groote & Voorster in Deventer op 16 juli 2015 Utrecht november 2015 V1005302 Rapport van het inspectiebezoek aan Woonzorgcentrum

Nadere informatie

In dit overzicht ziet u voor Zorgcentrum Crimpenersteyn de antwoorden op vragen van de inspectie over:

In dit overzicht ziet u voor Zorgcentrum Crimpenersteyn de antwoorden op vragen van de inspectie over: 000023200790 V2 De inspectie plaatst eenmalig de antwoorden die de zorgaanbieders gaven op haar website. Dit doet zij alleen van die instellingen die hiervoor toestemming hebben gegeven. Het openbaar maken

Nadere informatie

Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis

Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis Inleiding De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hanteert dit kader voor toetsing van netwerken van professionals die zorg bieden aan kwetsbare

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst KKC

Netwerkbijeenkomst KKC Netwerkbijeenkomst KKC Samen voorbereid op de toekomst Breda, 26 maart 2015 Dr. Sandra W. Geerlings Psycholoog, projectleider zorginnovatie Saffier De Residentiegroep s.geerlings@saffierderesidentie.nl

Nadere informatie

Tussen Droom en Daad en Droom en Daad

Tussen Droom en Daad en Droom en Daad Home no. 1 Feb. 2015 Revalidatie chronische aandoeningen Eerdere edities Verenso.nl Tussen Droom en Daad en Droom en Daad Mr. Roy B.J. Knuiman, juridisch beleidsmedewerker Verenso Drs. Jacobien F. Erbrink,

Nadere informatie

Ons doel. Belevingsgericht werken. Vilans. MIJN uitgangspunt 25-9-2013. Ouderen Mensen met beperking Mensen met chronische ziekte(n)

Ons doel. Belevingsgericht werken. Vilans. MIJN uitgangspunt 25-9-2013. Ouderen Mensen met beperking Mensen met chronische ziekte(n) Ons doel Belevingsgericht werken In de langdurende zorg Dementie en Dan De kwaliteit van leven verbeteren van mensen die lange tijd zorg en ondersteuning nodig hebben. Ouderen Mensen met beperking Mensen

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Vitalis Zorg Groep, locatie Vonderhof in Eindhoven op 12 november 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Vitalis Zorg Groep, locatie Vonderhof in Eindhoven op 12 november 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Vitalis Zorg Groep, locatie Vonderhof in Eindhoven op 12 november 2015 Utrecht januari 2016 V1005715 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding en belang... 3 1.2 Doelstelling

Nadere informatie

Probleemgedrag of onbegrepen gedrag? Inspiratie voor leidinggevenden

Probleemgedrag of onbegrepen gedrag? Inspiratie voor leidinggevenden Probleemgedrag of onbegrepen gedrag? Inspiratie voor leidinggevenden Wil de Rond, SVRZ, Hoofd Zorg verpleeghuis Ter Valcke: Gebruik maken van het stappenplan probleemgedrag geeft handvatten om mee aan

Nadere informatie

ROM in de ouderenpsychiatrie

ROM in de ouderenpsychiatrie Improving Mental Health by Sharing Knowledge ROM in de ouderenpsychiatrie Marjolein Veerbeek Richard Oude Voshaar, Anne Margriet Pot Financier: Ministerie van VWS 2 Routine Outcome Monitoring Definitie

Nadere informatie

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Sevagram, locatie Tobias in Heerlen op 13 oktober 2015

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Sevagram, locatie Tobias in Heerlen op 13 oktober 2015 Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Sevagram, locatie Tobias in Heerlen op 13 oktober 2015 Utrecht januari 2016 V1005437 Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Tobias te

Nadere informatie

Scaninstrumenten Omgaan met Probleemgedrag

Scaninstrumenten Omgaan met Probleemgedrag Scaninstrumenten Omgaan met Probleemgedrag Scaninstrumenten probleemgedrag U vindt probleemgedrag een belangrijk thema om aan te werken. Om uw aanpak te verbeteren moet u eerst weten hoe het nu in de organisatie

Nadere informatie

Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Rapport van het hertoetsbezoek aan Respect Zorggroep, locatie Bosch en Duin in Den Haag op 10 februari 2016 Utrecht mei

Nadere informatie

Focusbrief Zorginkoop 2018 Voor zorgverzekeraar en zorgkantoor

Focusbrief Zorginkoop 2018 Voor zorgverzekeraar en zorgkantoor Focusbrief Zorginkoop 2018 Voor zorgverzekeraar en zorgkantoor Geachte mevrouw, mijnheer, Voor Alzheimer Nederland zijn de zorgverzekeraars en zorgkantoren belangrijke partners bij het realiseren van goede

Nadere informatie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Workshop Paul Vogelaar, verpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn Lux Nova, palliatieve zorg & training 2 Work-shoppen 3 Dementie Combinatie

Nadere informatie

Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule. sessie 1

Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule. sessie 1 Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule sessie 1 Doelstellingen lessenmodule Weten hoe je beter kunt omgaan met probleemgedrag van bewoners/cliënten Gezamenlijk met het team de

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Evaluatie van een nieuwe vorm van cliëntgericht toezicht:

Evaluatie van een nieuwe vorm van cliëntgericht toezicht: Evaluatie van een nieuwe vorm van cliëntgericht toezicht: het Short Observational Framework for Inspection (SOFI) NIVEL, 23 juni 2015 Dr. Renate Verkaik Prof. dr. ir. Roland Friele Prof. dr. Anneke L.

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Duinrust in Den Haag op 28 oktober 2015

Rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Duinrust in Den Haag op 28 oktober 2015 Rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Duinrust in Den Haag op 28 oktober 2015 Utrecht, januari 2016 V1006458 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding en belang... 3 1.2 Doelstelling bezoek... 3 1.3

Nadere informatie

14-12-2011. Programma. Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB. Alcohol- en drugsgebruik bij LVB. Definitie LVB

14-12-2011. Programma. Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB. Alcohol- en drugsgebruik bij LVB. Definitie LVB Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB Marijke Dijkstra Trimbos instituut Focus op onderzoek Utrecht, 2 december 2011 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Programma Middelengebruik

Nadere informatie

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Zonnehuisgroep Vlaardingen, locatie Het Zonnehuis in Vlaardingen op 4 augustus 2015

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Zonnehuisgroep Vlaardingen, locatie Het Zonnehuis in Vlaardingen op 4 augustus 2015 Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Stichting Zonnehuisgroep Vlaardingen, locatie Het Zonnehuis in Vlaardingen op 4 augustus 2015 Utrecht oktober 2015 V1005735 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Beweging 3.0, verpleeghuis De Lichtenberg in Amersfoort op 20 oktober 2015

Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Beweging 3.0, verpleeghuis De Lichtenberg in Amersfoort op 20 oktober 2015 Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan Beweging 3.0, verpleeghuis De Lichtenberg in Amersfoort op 20 oktober 2015 Utrecht februari 2016 V1005711 Vastgesteld rapport van het inspectiebezoek aan

Nadere informatie

ZELFMANAGEMENT. Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd. Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011

ZELFMANAGEMENT. Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd. Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011 ZELFMANAGEMENT Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011 Er is iets gaande! Er is iets gaande! Google combinatie zelfmanagement en zorg: 106.000 hits Er is iets gaande! LandelijkActieprogrammaZelfmanagement

Nadere informatie

Workshop Van zelf- naar samenredzaamheid

Workshop Van zelf- naar samenredzaamheid Workshop Van zelf- naar samenredzaamheid Ingrid van de Ven, GZ-psycholoog Zorgpartners Midden-Holland Marleen Prins, psycholoog en onderzoeker Trimbos-instituut Donderdag 6 oktober 2016 MANTELZORG: INVESTEREN

Nadere informatie

Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis

Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis Toetsingskader Toezicht op netwerken in de zorg thuis Inleiding De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hanteert dit kader voor toetsing van netwerken van professionals die zorg bieden aan kwetsbare

Nadere informatie

Kleinschalig wonen: doen of laten? Onderzoek bewoners. Trimbos-instituut 2006 1

Kleinschalig wonen: doen of laten? Onderzoek bewoners. Trimbos-instituut 2006 1 Kleinschalig wonen: doen of laten? Onderzoek bewoners 1 Inhoud lezing Achtergrond kleinschalig wonen Opzet onderzoek bewoners Resultaten onderzoek bewoners 2 Achtergrond (1) Kleinschalig wonen in Zweden

Nadere informatie

Omgaan met onbegrepen (probleem)gedrag in de langdurige zorg

Omgaan met onbegrepen (probleem)gedrag in de langdurige zorg Landelijk Congres mgaan met onbegrepen (probleem)gedrag in de langdurige zorg 14 april 2014 - Spant! in Bussum Probleemgedrag en pijn Delier en depressie Zorg en dwang Psychiatrie in het verpleeghuis Dementie,

Nadere informatie

Praktijkverpleegkundigen en de wet zorg en dwang

Praktijkverpleegkundigen en de wet zorg en dwang Praktijkverpleegkundigen en de wet zorg en dwang 17 maart 2015 Simone Abrahams, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie en BOPZ-arts St. Zorgspectrum, locatie Het Houtens Erf Houten Wat

Nadere informatie

Stichting Solis t.a.v. raad van bestuur Diepenveenseweg AP DEVENTER

Stichting Solis t.a.v. raad van bestuur Diepenveenseweg AP DEVENTER > Retouradres Postbus 2518 6401 DA Heerlen Stichting Solis t.a.v. raad van bestuur Diepenveenseweg 169 7413 AP DEVENTER Stadsplateau 1 3521 AZ Utrecht Postbus 2518 6401 DA Heerlen T 088 120 50 00 F 088

Nadere informatie

Als de ZZP niet toereikend is om de juiste behandeling en zorg te leveren voor de patiënt

Als de ZZP niet toereikend is om de juiste behandeling en zorg te leveren voor de patiënt Als de ZZP niet toereikend is om de juiste behandeling en zorg te leveren voor de patiënt Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) Het CIZ heeft als taak de vaststelling van de juiste zorgzwaartepakket (ZZP)

Nadere informatie

Thema: opleiding en kwaliteit in Gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen. Een inhoudelijk perspectief (Verenso en V&VN)

Thema: opleiding en kwaliteit in Gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen. Een inhoudelijk perspectief (Verenso en V&VN) Thema: opleiding en kwaliteit in Gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen Een inhoudelijk perspectief (Verenso en V&VN) Taskforce Waardigheid en Trots Dr. Ton J.E.M. Bakker, SO/ psychogeriater Lector Functiebehoud

Nadere informatie

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Improving Mental Health by Sharing Knowledge (Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Congres sociale verslavingszorg 12 juni 2013 Laura Neijmeijer Doelgroep: mensen met langdurende of blijvende ernstige

Nadere informatie

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop? Wat kunt U daarmee? Alwies Hendriks, psychomotorisch therapeut Margje Mahler, ouderenpsycholoog Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Nadere informatie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie V&VN Geriatrie Jaarplan 2014-2015 Inleiding Dit jaarplan beschrijft de activiteiten die de afdeling V&VN Geriatrie voornemens is uit te voeren in 2014 en 2015. Deze activiteiten zijn gebaseerd op de missie

Nadere informatie

DEELNEMERS ONLINE VRAGENLIJST De online vragenlijst is ingevuld door: 48 personen

DEELNEMERS ONLINE VRAGENLIJST De online vragenlijst is ingevuld door: 48 personen Resultaten ONLINE VRAGENLIJST GERONTOPSYCHIATRIE IN HET VERPLEEGHUIS 11 oktober 2016 DEELNEMERS ONLINE VRAGENLIJST De online vragenlijst is ingevuld door: 48 personen 1. Ben je voornemens de studiedag

Nadere informatie

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Samenwerking in de eerste lijn voor patiënten met dementie 23 mei 2013 Drs. J. Meerveld Manager Belangenbehartiging en zorgvernieuwing, Alzheimer Nederland

Nadere informatie

TINZ START PROJECT MET NIEUWE TECHNOLOGIE OM ALLEENWONENDE MENSEN MET DEMENTIE EN HUN MANTELZORGERS TE ONDERSTEUNEN

TINZ START PROJECT MET NIEUWE TECHNOLOGIE OM ALLEENWONENDE MENSEN MET DEMENTIE EN HUN MANTELZORGERS TE ONDERSTEUNEN TINZ START PROJECT MET NIEUWE TECHNOLOGIE OM ALLEENWONENDE MENSEN MET DEMENTIE EN HUN MANTELZORGERS TE ONDERSTEUNEN TinZ is kartrekker in een project om alleenwonende mensen met dementie met de inzet van

Nadere informatie

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop? Wat kunt U daarmee? Alwies Hendriks, psychomotorisch therapeut Margje Mahler, ouderenpsycholoog Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Nadere informatie

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor?

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? UMCG Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? Verenso Jaarcongres 2011 Dr. S.U. Zuidema (Sytse) Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde UMC St Radboud Nijmegen Afdeling Huisartsgeneeskunde

Nadere informatie

Leren omgaan met onbegrepen (probleem)gedrag. Advies- en ondersteuningstraject voor mantelzorgers van thuiswonenden met dementie

Leren omgaan met onbegrepen (probleem)gedrag. Advies- en ondersteuningstraject voor mantelzorgers van thuiswonenden met dementie Leren omgaan met onbegrepen (probleem)gedrag Advies- en ondersteuningstraject voor mantelzorgers van thuiswonenden met dementie Inleiding Dementie: feiten en cijfers Wist u dat 1 op de 5 mensen een vorm

Nadere informatie

27-11- 14. Wat je doet is wie je bent? Inhoud. De bedoeling. Waarom zijn activiteiten belangrijk vinden jullie? Belang activiteiten

27-11- 14. Wat je doet is wie je bent? Inhoud. De bedoeling. Waarom zijn activiteiten belangrijk vinden jullie? Belang activiteiten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Wat je doet is wie je bent? Activiteiten en welbevinden bij mensen met dementie Annie Tuinenberg Claire Wessel Inhoud De bedoeling van vanmiddag Het belang

Nadere informatie

Werden in. Werden de gegevens. Toelichting meest rechter kolom 2015 deze. in 2015 gebruikt in. op planning en control cyclus: informatiebron om

Werden in. Werden de gegevens. Toelichting meest rechter kolom 2015 deze. in 2015 gebruikt in. op planning en control cyclus: informatiebron om In dit overzicht ziet u voor deze locatie de antwoorden op vragen van de inspectie over: 1. Meten & Monitoren: de mate waarin de vestiging allerlei bronnen van informatie gebruikt om de zorgverlening te

Nadere informatie

Debby Gerritsen. Kaf van Koren weten wat werkt

Debby Gerritsen. Kaf van Koren weten wat werkt Debby Gerritsen Kaf van Koren weten wat werkt Doelen UKON 1) Kennis ontwikkelen (=onderzoek) 2) Deze kennis delen en vertalen in praktische producten voor deskundigheidsbevordering (=onderwijs en opleiding)

Nadere informatie

Productbeschrijving Wmo contract 2016

Productbeschrijving Wmo contract 2016 Productbeschrijving Wmo contract 2016 In dit document worden de ingekochte producten beschreven. Het is bedoeld als handreiking bij de beoordeling van de in te zetten ondersteuning. Geen vaste criteria

Nadere informatie

Ergotherapie bij ouderen met ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG

Ergotherapie bij ouderen met ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG STUDIEDAG 21 MEI 2015 N Ergotherapie bij ouderen met STUDIEDAG depressie, ERGOTHERAPIE verslaving of delier BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG 27 NOVEMBER 2014 Steeds meer ouderen met een verslaving, depressie

Nadere informatie

Verminderen van suïcidaliteit

Verminderen van suïcidaliteit Improving Mental Health by Sharing Knowledge Verminderen van suïcidaliteit Van beleidsadvies naar uitvoering Judith Blekman 11 mei 2010 De aanloop naar nieuw beleid Start buiten de overheid: Ivonne van

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 28 augustus 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 28 augustus 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Hoe weet je of een app betrouwbaar is?

Hoe weet je of een app betrouwbaar is? Improving Mental Health by Sharing Knowledge Hoe weet je of een app betrouwbaar is? Check het onlinehulpstempel.nl Keurmerk voor m-health en e- mental health Odile Smeets, Projectmanager e-health I.COM

Nadere informatie

STA OP!: pijnbestrijding en onbegrepen gedrag op de PG-afdeling

STA OP!: pijnbestrijding en onbegrepen gedrag op de PG-afdeling Jaargang 43 juni 2011 nummer 6 Tijdschrift voor Verzorgenden STA OP!: pijnbestrijding en onbegrepen gedrag op de PG-afdeling Thuisbegeleiding in Tilburg Moreel Beraad: Beroepsgeheim Tips over werkdruk

Nadere informatie

Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg. Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal

Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg. Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal Programma Palliatieve zorg ontwikkelingen Uitdagingen pz binnen VG-sector

Nadere informatie

Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg

Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg 11 JANUAR 2016, DE ERELT N LUNTEREN Landelijk Congres Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg PJN, DELER, DEPRESSE EN APATHE BEÏNVLOEDEN VAN ONGEENST GEDRAG CREATEVE NTERVENTES TEAMONDERSTEUNNG

Nadere informatie

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg?

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? 2 Definitie Palliatieve zorg (WHO 2002) Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten,

Nadere informatie

Introductie. Introductie 3-10-2011. Kwetsbare ouderen kunnen langer zelfstandig thuis blijven wonen als op tijd ondersteuning geboden kan worden

Introductie. Introductie 3-10-2011. Kwetsbare ouderen kunnen langer zelfstandig thuis blijven wonen als op tijd ondersteuning geboden kan worden Introductie Leefstijlmonitoring als onderdeel van zorgverlening door een thuiszorgorganisatie: resultaten van een grootschalig implementatietraject Kwetsbare ouderen kunnen langer zelfstandig thuis blijven

Nadere informatie

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten 10-11-2010 Zichtbaar beter? INHOUD 1 Inleiding 2 Telezorg in 2 wijkteams 3 Onderzoeksresultaten 4 Kansen en belemmeringen 5 DVD Aanraken en je hebt contact Lex Hulsbosch, onderzoeker Trimbos-instituut

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik vandaag hier op dit congres ben. Als iemand zich verzet tegen wassen moet je even doorzetten

Ik ben blij dat ik vandaag hier op dit congres ben. Als iemand zich verzet tegen wassen moet je even doorzetten Stap voor stap van vrijheidsbeperkende maatregelen af Ik ben blij dat ik vandaag hier op dit congres ben 11 januari 2016 Femke de Wit Senior adviseur Vilans Het uitluistersysteem is niet vrijheidsbeperkend

Nadere informatie

Voor mantelzorgers en vrijwilligers

Voor mantelzorgers en vrijwilligers Voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2014 VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 3 In drie bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg

Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg Improving Mental Health by Sharing Knowledge Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg Eerste bevindingen van een implementatietraject Anouk de Gee en Els Bransen Wat komt aan

Nadere informatie

Heeft mevrouw Alzheimer?

Heeft mevrouw Alzheimer? Heeft mevrouw Alzheimer? Dementie in de dagelijkse praktijk Marieke Perry, huisarts-onderzoeker Radboudumc Herkennen van dementie in de praktijk Mevr. Hendriks - 84 jaar VG: stabiele AP, wervelkanaal stenose,

Nadere informatie

Rapport van het inspectiebezoek op 31 juli 2014 aan verpleeghuis Residentie Moermont te Bergen op Zoom. Utrecht november 2014

Rapport van het inspectiebezoek op 31 juli 2014 aan verpleeghuis Residentie Moermont te Bergen op Zoom. Utrecht november 2014 Rapport van het inspectiebezoek op 31 juli 2014 aan verpleeghuis Residentie Moermont te Bergen op Zoom Utrecht november 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding en belang... 3 1.2 Doelstelling... 3

Nadere informatie

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Prof.dr. Rose-Marie Dröes Research Programme > Mental Health and Quality of Care Department of Psychiatry / Department

Nadere informatie

De invloed van dementie op jonge leeftijd op de mantelzorger.

De invloed van dementie op jonge leeftijd op de mantelzorger. Onderzoek naar het functioneren en de zorgbehoeften van jonge mensen met dementie en hun familie Beste lezer, Namens het onderzoeksteam van de NeedYD- studie willen wij u via deze weg weer op de hoogte

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen DESKUNDIG AAN HET WERK Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen nodig?! 4 Praktische informatie 5 Zicht op

Nadere informatie

oud en kwetsbaar Psychiatrische ziektebeelden bij ouderen met een verstandelijke beperking

oud en kwetsbaar Psychiatrische ziektebeelden bij ouderen met een verstandelijke beperking oud en kwetsbaar Psychiatrische ziektebeelden bij ouderen met een verstandelijke beperking Rianne Meeusen, Gezondheidszorgpsycholoog/orthopedagoog Çonny van Outheusden, PIT-verpleegkundige 27-09-2013 inleiding

Nadere informatie

DE KENNIS OVER OUDERE PATIËNTEN QUIZ (KOP-Q)

DE KENNIS OVER OUDERE PATIËNTEN QUIZ (KOP-Q) DE KENNIS OVER OUDERE PATIËNTEN QUIZ (KOP-Q) Onderzoeksgroep Chronisch zieken, Faculteit Gezondheidszorg, Hogeschool Utrecht, Utrecht, Nederland Jeroen Dikken, MSc, RN Jita G. Hoogerduijn, PhD Marieke

Nadere informatie

Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge. Wie ben ik??

Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge. Wie ben ik?? Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge Wie ben ik?? Specialist ouderengeneeskunde Hoofd opleidingsinstituut specialisme ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Terugdringen van vrijheidsbeperkingen (?)

Terugdringen van vrijheidsbeperkingen (?) Terugdringen van vrijheidsbeperkingen (?) - Zorgvuldigheidseisen en systematische aanpak - - De Acht van de IGZ : zo maak je jouw zorginstelling inspectieproof 29 mei 2015 Mr R. Helle, specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Betere zorg door minder psychofarmaca?

Betere zorg door minder psychofarmaca? Betere zorg door minder psychofarmaca? Sytse Zuidema, specialist ouderengeneeskunde Hoofd sectie ouderengeneeskunde Afdeling huisartsgeneeskunde UMCG 19-11-2013 UKON 10 jaar! 1 Opbouw Psychofarmaca Gebruik,

Nadere informatie

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS OVER MIJ Veiligheid & voorschrijven van medicatie 6-11-2014 2 IK ZAL HET VANDAAG HEBBEN OVER Onderzoek doen OF waarom onderzoek doen leuk is en soms

Nadere informatie

Triple P Tieners. Doel. Effectonderzoek. Implementatieonderzoek. F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning

Triple P Tieners. Doel. Effectonderzoek. Implementatieonderzoek. F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning Improving Mental Health by Sharing Knowledge Triple P Tieners F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning Effectonderzoek Doel Heeft Triple P voor Tieners een positief effect

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase?

Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase? Herkennen van en omgaan met Angst en Depressie bij (oudere) mensen met een verstandelijke beperking Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase? Kennis over angst en depressie Risicofactoren

Nadere informatie