De ontwikkelde proactieve methodiek richt zich op het herkennen van het afwijkende gedrag 1 dat vooraf gaat aan criminele acties.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De ontwikkelde proactieve methodiek richt zich op het herkennen van het afwijkende gedrag 1 dat vooraf gaat aan criminele acties."

Transcriptie

1 Men wordt zich steeds meer bewust dat het huidige reactieve beveiligingsklimaat niet meer werkt en het tijd is voor het ontwikkelen van een proactieve veiligheidsvisie. Als beveiligen zou inhouden; Incidenten voorkomen waarom zijn de beveiligingsmaatregelen dan reactief ingericht? De ontwikkelde proactieve methodiek richt zich op het herkennen van het afwijkende gedrag 1 dat vooraf gaat aan criminele acties. Om evenementenmedewerkers te leren hoe zij vanuit een proactieve houding het afwijkende gedrag van de bezoekers kunnen waarnemen en direct daaraan gekoppeld achter de intentie van deze afwijking kunnen komen zijn opgeleide medewerkers met specifieke competenties nodig. Om deze reden hebben wij TNO wetenschappelijk onderzoek laten doen naar de proactieve veiligheidsmethodiek en de competenties van een medewerker die beter dan anderen afwijkend gedrag kan herkennen. Hoe werkt de methodiek? De methodiek gaat uit van de intentie en de mogelijkheden van de kwaadwillende om de organisatie aan te vallen, dit in plaats van de eigen mogelijkheden (vaak fysieke en elektronische) die de organisatie heeft aangeschaft om een risico of incident te stoppen. De medewerker maakt een dreigingsassessment van personen, objecten of situaties op basis van waarschuwingsindicatoren die gelieerd zijn aan een modus operandi van een incident. Deze waarschuwingsindicatoren moeten worden onderzocht door middel van het stellen van klantvriendelijke vragen (security questioning) om achter de intentie van de waarschuwingsindicatoren te komen. De medewerker heeft kennis van het normale en het afwijkende gedrag en weet de juiste klantvriendelijke opvolging te geven. Hierdoor weet de medewerker de slechte intentie van de kwaadwillenden zichtbaar te maken. Praktische toepasbaarheid Doordat er uitgegaan wordt van het principe; normaal versus afwijking is het mogelijk om de methodiek onder andere breed toepasbaar te maken voor de evenementen sector. Bekwaam houden en motivatie Opleiden, trainen en bewust bekwaamhouden is cruciaal voor deze actieve veiligheidsvorm. De instelling van de medewerker verandert van een reactieve naar proactieve houding. De medewerker moet dus in staat zijn om snel zelf te beslissen of er sprake is van een dreiging. Hierdoor heeft de methodiek ook een positieve en motiverende invloed op de medewerkers. Om de verandering in een pakkend beeld te zetten: Een visser die wacht tot zijn dobber ondergaat versus een jager die alert zoekt naar zijn kans van die dag. 1 Afwijkende gedrag en competenties van een profiler volgens het TNO onderzoek SoSecure Aerdenhoutsduinweg AN Aerdenhout

2 De menselijke factor in veiligheid Predictive Profiling Evenementen Crowd Control 1

3 Roelf Pot Leen van der Plas Agenda Nu Afwijkend Gedrag Hoe het eigenlijk heurt Dhr. J. Kelder 2

4 Vraag aan u Hoe wordt het veiligheidsbeleid door de organisator uitgevoerd? Doel van beveiligingsinzet? Welke beveiligingsmaatregelen worden ingezet? Waar beveiligen we tegen? Welke incidenten id zijn een risico? i Hoe worden deze incidenten gepleegd, veroorzaakt en voorkomen Modus Operandi Hoe registreren we deze incidenten? Welke beveiligingsmaatregelen zetten we in? 3

5 Afwijkend gedrag Basisprincipe Predictive Profiling Proactief ipv reactief Indicatoren herkennen Prikkelen Intentie Informatie delen 4

6 Met welk doel? Het voorkomen van een incident, dan wel het beperken van de overlast en schade Wat willen wij? In een zo vroeg mogelijk stadium onderkennen van de indicatoren Het oplossen van de indicatoren 5

7 De stappen van de planningscyclus Planningscyclus Selectie evenement Informatie verzamelen Tooling up Dry run Uitvoering Vlucht 6

8 Planningscyclus Voorbereidende fase Herkennen afwijkende gedrag Uitvoerende fase Inzet middelen Spanningsopbouw afwijkend gedrag Route Indicatoren Spanning Periferie e e Laag Veilig Midden Midden Afwijkend gedrag Dichtbij Hoog Afwijkend gedrag en houding 7

9 Beveiligingsinzet Reactief Controle bij de ingang Doel controle Druk bij de beveiligers 8

10 Hoe het heurt Uitgangspunt Methodiek Het voorkomen van een incident, dan wel het beperken van de overlast en schade In een zo vroeg mogelijk stadium onderkennen en oplossen van indicatoren Denken vanuit de mogelijkheden en de intentie van de kwaadwillende 9

11 Competenties Mensen-Competenties-Herkennen-Interventie Wetenschappelijk Onderzoek Assessment Organisatiewaarde intern en extern Training, Opleiding en Red Teaming Informatie Gestuurde Evenementen Veiligheid Database Evenementen Veiligheid 10

12 Database Evenementen Veiligheid HEV-RA DEV Bezoeker s profielen Evalueren IGEV Risico s & scenario s Informatie delen Beveiligingspl an Indicatoren vaststellen Informatie Gestuurde Evenementen Veiligheid Visser Reactief Jager Proactief 11

13 Vragen 12

14 Opleiding Predictive Profiling Wat is het Predictive Profiling is een methodiek om een mogelijk criminele actie al in een vroeg stadium te ontdekken en te categoriseren, gebaseerd op de analyse van waargenomen afwijkendgedrag, informatie, een situatie en/of voorwerpen. De opleiding wordt in samenwerking met de ESIF (European Security Intelligence Foundation) aangeboden. Doel De opleiding heeft tot doel de methodiek Predictive Profiling aan te leren. Na afronding van de cursus bent u in staat om verdachte personen en situaties op basis van indicatoren te herkennen en hierop adequaat te reageren. Bovendien krijgt u de handvatten aangereikt om de Predictive Profiling methodiek binnen uw eigen organisatie of die van uw opdrachtgevers te implementeren. Leerstof De leerstof van de opleiding bestaat uit: Planningcyclus kwaadwillende Red Teaming Suspicious Indicators Security Questioning Dreigingsassesment Praktijkoefeningen De opleiding wordt afgesloten met een examen. Security Certifisering DPP & CSP Met deze op post-hbo niveau verzorgde opleiding bent u in staat om het waardevolle, officieel erkende Diploma Predictive Profiling (DPP) te behalen. Als u voldoet aan de eindtermen van de opleiding Predictive Profiling kunt u zich, als ook de praktijkopdracht is afgerond, laten inschrijven in het register Certified Security Profiler. U bent dan tevens bevoegd om de letters CSP als kwaliteitsaanduiding achter uw naam te plaatsen. Duur & Kosten De opleiding bestaat uit 7 vrijdag. Kosten bedragen: 2060,- p.p. Locatie: Vrije Universiteit Amsterdam Bert van Pel CSP Predictive Profiling en Red Teaming de beveiligingsmethodiek van Nu

15 Red Teaming Wat is het Red Teaming test de dagelijkse beveiligingsaspecten van de organisatie en geeft inzicht in de verbeterpunten van de integrale veiligheidsketen en kwaliteit van de service- en klantgerichtheid van de medewerkers. Getrainde experts vallen vanuit het oogpunt van kwaadwillenden de organisatie aan op basis van een vooraf afgestemd scenario. Doel Inzicht geven in de kwaliteit van organisatorische beveiligingsmaatregelen (OBE). Vergroten van het veiligheidsbewustzijn in de organisatie en meten van de kwaliteit van de service- en klantgerichtheid van de medewerkers. Aanpak De aanpak is gebaseerd op realistische risico s en scenario s afgestemd op de omgeving van de organisatie. Deze risico s en scenario s worden vooraf samen afgestemd met de beveiligingsmanager en verwerkt in een script. Het script wordt uitgevoerd door getrainde experts met ruime ervaring in Red Teaming. Red Teaming Groep Nederland SoSecure heeft een voor Nederland een besloten en afgeschermd programma Red Teaming ontwikkeld, waarbij organisaties Red Teaming oefeningen bij elkaar gaan uitvoeren. U ervaart dan zelf wat een slechte intentie met uw eigen gedrag doet. Tegelijkertijd krijgt u op diverse niveau s een schat aan Security ervaring die u in staat zal stellen om proactieve verbeteringen in uw eigen organisatie door te voeren. U ontvang van elke Red Teaming oefening een rapportage. Predictive Profiling methodiek Wat is het De Predictive Profiling is de beveiligingsmethodiek van nu. Hierin wordt geleerd pro-actief en klantvriendelijk te handelen op afwijkend gedrag. Doel Het veranderen van een re-actieve naar een pro-actieve manier van beveiligen. Verhogen van de security awareness en klantvriendelijkheid van de medewerkers. Methodiek De Predictive Profiling methodiek is opgebouwd uit; Red Teaming, Informatiedeling en twee afzonderlijke actieve trainingsdagen. De trainingen bieden veel praktische oefeningen, hierdoor krijgen de deelnemers inzicht in het eigen- en groepsfunctioneren en is het trainingsresultaat direct toepasbaar op de werkvloer. Red Teaming meet de klantgerichtheid en het niveau van de veiligheidszorg van de organisatie en beveiligingsmedewerkers. De resultaten van de Red Teaming worden met de leidinggevende besproken en is een belangrijk onderdeel van de trainingen. SoSecure Villa Eickenrode Aerdenhoutsduinweg AN Aerdenhout T

16 security Predictive profiling, of proactief beveiligen De beveiligingsmethod Predictive profiling mag op steeds meer belangstelling rekenen van organisaties die op zoek zijn naar een andere, meer proactieve manier van beveiligen. In een serie van drie artikelen wordt ingegaan op deze methodiek en wordt aan de hand van praktijkvoorbeelden getoond wat de toepassingsmogelijkheden en resultaten kunnen zijn. BERT VAN PEL * Mensen die onbekend zijn met predictive profiling (PP), hebben er vaak een beeld van dat overeenkomt met wat zij kennen van crime-programma s op televisie of uit filmproducties, zoals The Silence of the Lambs, waarin FBI-agente Clarice Starling de perverse gedachten van de seriemoordenaar Hannibal Lector probeert te doorgronden met als doel een misdaad op te lossen. Laat ik u meteen uit de droom helpen, PP heeft daar helemaal niets mee van doen. In deze series en films gaat het namelijk over het zogenaamde criminal profiling, oftewel het onderzoek dat plaatsvindt na een misdrijf. PP richt zich echter vooral op alles wat voorafgaat aan een criminele of terroristische actie. In een serie van drie artikelen doet Bert van Pel de methodiek van predictive profiling uit de doeken en stelt hij de toepassingsmogelijkheden ervan aan de orde. Zo krijgt u inzicht in de succesfactoren achter de methodiek. Maar hij zal ook kritische kanttekeningen plaatsen, want profiling is geen trucje. Verder zal een aantal securityexperts en -wetenschappers vanuit eigen ervaring en onderzoek inzicht geven in de mogelijkheden en resultaten die zij met predictive profiling hebben bereikt. Definitie Laten wij eens inzoomen op de definitie zoals deze wordt gebruikt in de Certified Security Profiler (CSP) opleiding en de filosofie achter deze methodiek. Wat maakt PP nu zo wezenlijk anders dan alle andere vormen van beveiliging? Wat zijn de strategische voordelen? Kortom, waarom is PP volgens ons de beveiligingsmethodiek van vandaag? Predictive profiling is het maken van een dreiging-assessment voor een persoon, situatie of voorwerp op basis van indicatoren die direct correleren met een modus operandi (MO). Wat in deze definitie direct opvalt, is het woord dreiging in plaats van bijvoorbeeld het woord risico. De reden hiervoor is dat een mogelijke dreiging, in tegenstelling tot een risico, slechts twee uitkomsten kent. Ze is er wel of ze is er niet. Voor een profiler betekent dit dat hij ook in staat moet zijn om snel te beslissen of er sprake is van een dreiging / geen dreiging. Zijn gereedschap hiervoor zijn bijvoorbeeld de suspicious indicators. Deze indicatoren worden ontwikkeld op basis van de MO s en zijn omgevingspecifiek. Indicatoren fungeren als dynamische procedures van slechts één of twee regels en bij het waarnemen van één of meer indicatoren moet een medewerker bepalen of er sprake is van een dreiging of niet. Om dit te doen zal de medewerker getraind moeten worden in security questioning, waarover in het volgende artikel meer. De directe correlatie van indicatoren met een MO zorgt er ook voor dat bijvoorbeeld afwijkend gedrag specifiek wordt gemaakt. Dit wordt ook wel het articuleren van dreiging genoemd en moet voorkomen dat profilers reageren op allerlei signalen die irrelevant zijn. Dit zou namelijk de kans verhogen op het maken van fouten. Belangrijk uitgangspunt PP gaat in eerste instantie uit van de mogelijkheden die een tegenstander heeft om een organisatie succesvol aan te kunnen vallen, in plaats van de eigen mogelijkheden om een aanval te Het is geen kunstje, maar het is een filosofie die je hanteert stoppen. U zult misschien denken dat dit logisch is, maar in de praktijk wordt dit principe zelden toegepast. Vaak is het zo dat er eerst naar de eigen mogelijkheden wordt gekeken bij het invoeren van beveiligingsmaatregelen. Het gevolg van deze manier van denken is dat de kans groot is dat het beschikbare budget op gaat aan allerlei zaken die in 38 Security Management nummer 7/8 juli/augustus 2012

17 security iek van nu geen verhouding staan tot het effectief beveiligen van de omgeving. Red teaming en security questioning zijn veel effectiever om een omgeving goed te beveiligen en kosten bovendien vrijwel niets. Niet in de laatste plaats, omdat dit ook uitgevoerd kan worden door een willekeurige medewerker. Proactief Niemand staat s morgens op om nog diezelfde dag een criminele of terroristische actie uit te voeren. Zelfs een lone wolve zoals Anders Breivik had zijn plannen goed voorbereid en heeft ze met militaire precisie uitgevoerd. Kwaadwillenden zijn altijd op zoek naar een mogelijkheid om Toepassingsgebieden PP is zoals gezegd een omgeving specifiek vak in de zin dat het op maat moet worden gemaakt voor elke specifieke omgeving. De uitgangspunten zijn identiek, alleen de uitvoering verschilt. Professionals in HR, musea, evenementenorganisaties maar ook bijvoorbeeld (auto)verhuurbedrijven en winkelcentra kunnen op basis van bekende MO s verdachte indicatoren ontwikkelen, en de medewerkers proactief trainen in deze fascinerende methodiek. PP is dus niet alleen toepasbaar in een hoogrisico-omgeving, maar kan feitelijk overal worden toegepast. een actie zo simpel mogelijk uit te voeren, vaak voorafgaand aan een meestal complexe voorbereiding waarbij de kwaadwillende een cover zal gebruiken om zijn ware intentie zo goed mogelijk af te schermen. Deze voorbereiding wordt ook wel de criminele of terroristische plannings-» Security Management nummer 7/8 juli/augustus

18 security cyclus genoemd en ziet er als volgt uit.» Doel bepalen» Informatie halen» Surveilleren bij het doel» Plannen» Tooling up (de benodigde materialen verzamelen)» Dry Run/training (laatste generale repetitie)» Uitvoering» Vlucht (deze laatste stap geldt uiteraard niet voor zelfmoordterroristen.) De criminele planningscyclus maakt dat een tegenstander bij iedere nieuwe stap continu in de aanval is. Een organisatie die haar maatregelen alleen richt op het uitvoeringsdeel van deze cyclus en reactief is ingesteld, is dan meestal al te laat om een potentiële dreiging nog af te wenden. PP richt zich om die reden op alle stappen in de planningscyclus. Dit principe zorgt ervoor dat een mogelijke dreiging al in een vroeg stadium kan worden gemitigeerd. Het maakt PP daarmee tot één van de meest proactieve beveiligingsmethodieken die er bestaan. De gecursiveerde stappen geven aan wanneer een tegenstander zichtbaar zou kunnen zijn voor een medewerker die de verdachte indicatoren herkent die voor zijn omgeving van toepassing zijn. Deze cyclus geeft ook aan dat een organisatie er goed aan doet om zich Predictive profiling in de praktijk niet alleen maar te richten op het uitvoeringsdeel - want dan is het meestal te laat - maar vooral op de stappen die voorafgaan aan de uitvoering. Kluisdeur in gipsen wand Veel organisaties doen enorme investeringen in elektronische systemen, zonder zich van tevoren af te vragen of deze investering overeenkomt met de mogelijkheden die een tegenstander heeft om de organisatie succesvol aan te vallen. De meeste elektronische en organisatorische maatregelen zijn vaak in hoge mate voorspelbaar. Deze voorspelbaarheid is een absoluut voordeel voor een tegenstander. Een belangrijk argument hiervoor is dat er geen elektronische systemen bestaan die zich richten op de voorbereidende fase uit de planningscyclus. Vooralsnog is dit alleen door een getrainde medewerker waar te nemen. Het inzetten van elektronische maatregelen zonder de mensen te trainen in proactief beveiligen, is daarom net zoiets als een kluisdeur in een gipsen wand. Het ziet er op het eerste gezicht vaak indrukwekkend uit maar u bent en Geen kunstje, maar een filosofie Binnen onze organisatie passen wij predictive profiling sinds een jaar toe. Daaraan voorafgaand hebben wij als security managers een training ondergaan in Israël en hebben wij vervolgens onze eigen beveiligingsmedewerkers opgeleid. De vernieuwde manier van beveiligen, proactief en vanuit de criminele planningscyclus, vereist een andere mindset, een cultuuromslag. Het is de inzet en investering zeker waard. Het feit dat je de beveiligers het gereedschap geeft en de verantwoordelijkheid voor hun eigen handelen, maakt de inhoud van het werk van beveiligers veel interessanter. Ze zijn echt met de inhoud van hun vak bezig, met het voorkomen van criminele handelingen. Dit in plaats van wachten op een melding. De beveiligers voelen ook de verantwoordelijkheid die zij hebben voor hun handelen en zijn daardoor daadwerkelijk meer betrokken. PP is geen kunstje, maar het is een filosofie die je hanteert. Als security manager moet je die filosofie uitdragen, je moet haar hebben ondergaan om het uit te kunnen dragen aan je mensen. Je moet de verantwoordelijkheid durven nemen om de verantwoordelijkheid uit handen te geven aan je beveiligers. Johan de Paauw, security manager bancaire sector blijft zeer kwetsbaar voor kwaadwillenden. Common sense Een proactief securitysysteem is gebaseerd op common sense, onvoorspelbaarheid en flexibiliteit. Ofwel, niet te veel procedures die snel kunnen worden aangepast als dat noodzakelijk is. Plaats deze gedachte eens in het perspectief van bijvoorbeeld de luchtvaartbeveiliging van vandaag de dag. Passagiers worden verplicht allerlei ongemakken door te maken, vanwege een controlesysteem uit de jaren zeventig Predictive profiling richt zich op alles wat voorafgaat aan een criminele actie dat is ingericht op de dreigingen van gisteren en niet die van vandaag. Beveiligers die op zoek zijn naar metalen voorwerpen, want daar worden kennelijk gevaarlijke dingen van gemaakt. Met een dosis ergernis en lange wachttijden als gevolg. Ondertussen zijn terroristen in staat om met metaalloze explosieven verstopt in ondergoed (lees de recente persberichten) langs deze ietwat gedateerde vorm van beveiliging te komen. Zoeken naar explosieven heeft op basis van de bestaande beveiligingssystemen onvoldoende zin. Zoeken naar de persoon die een dreiging vormt, wel. Deze persoon heeft namelijk een andere intentie dan de mensen die alleen maar van A naar B willen reizen. Kort gezegd, focus niet alleen op de bom maar vooral op de bomber. Dreiging versus risico Het maken van een dreiging / geen dreiging beslissing is iets wat de meeste mensen geregeld en vaak onbewust doen. De menselijke intuïtie voelt meestal goed aan dat er iets niet helemaal klopt aan het verhaal van een persoon of situatie. Predictive profilers doen feitelijk hetzelfde maar dan op basis van verdachte indicatoren die direct correleren met een MO. Deze indicatoren maken het spotten van bijvoorbeeld afwijkend gedrag en het maken van een dreiging / geen dreiging beslissing na een kort security- 40 Security Management nummer 7/8 juli/augustus 2012

19 security interview relatief eenvoudig. Een belangrijk basisprincipe hierbij is dat de medewerker die zijn beslissing maakt, nooit zomaar overruled mag worden in zijn beslissing door bijvoorbeeld een leidinggevende. Er is immers een groot verschil tussen het inschatten van een risico en het maken van een dreiging / geen dreiging beslissing. Het verantwoordelijk worden gemaakt voor het nemen van de juiste operationele beslissing heeft ook zo is onze ervaring een positieve invloed op de motivatie en het empowerment van medewerkers. Voor leidinggevenden betekent dit dat zij verantwoordelijkheid voor een groot deel moeten durven neerleggen bij de uitvoerende. Hostmanship Het aardige en bijkomende voordeel van PP is dat de methodiek het beste werkt als de medewerkers hostmanship daadwerkelijk toepassen in de interactie met het publiek. De reden hiervoor vloeit voort uit het doel van een medewerker, op het moment dat hij contact maakt met een bezoeker. Het contact met als doel het halen van informatie om een dreiging / geen dreiging beslissing te maken, werkt alleen als dit gebeurt vanuit oprechte interesse en respect voor de bezoekers. In het volgende artikel waarin security questioning en de competenties van een profiler centraal staan, zullen wij hier verder op ingaan. (Advertentie) Strategische keuze PP is vanuit meer dan één reden een interessante nieuwe ontwikkeling voor securityprofessionals. Er zijn bijvoorbeeld aanzienlijke kostenbesparingen te realiseren. Een getrainde profiler hoeft namelijk niet per se een beveiliger te zijn. Medewerkers die beschikken over de juiste competenties, kunnen vanuit hun eigen bestaande rol van grote toegevoegde waarde zijn voor de veiligheid binnen het te beschermen gebied. Minder procedures en een intelligente logische benadering van bezoekers zullen ook het gevoel van welkom versterken. Is PP hiermee het ultieme wapen tegen criminaliteit en terrorisme? Nee, uiteraard niet. De kans op het maken van een verkeerde inschatting is nog steeds aanwezig. De implementatie van de methodiek vraagt dan ook het nodige van mensen en een organisatie. De strategische vragen en keuzes waarvoor security managers staan ten opzichte van de dreigingen van vandaag en morgen, zouden moeten beginnen met een andere mindset. De kans is anders groot dat u als een generaal de strijd van gisteren aan het voeren bent in plaats van die van vandaag en morgen. * Bert van Pel CSP is directeur van SoSecure Group en is als docent van de European Security Intelligence Foundation (ESIF) betrokken bij de Certified Security Profiler (CSP) post-hbo opleiding. Tijdens het Security Management Congres op 1 november verzorgt Bert van Pel twee expertsessies over predictive profiling. Meer weten? Download de gratis whitepapers op OPLEIDING PREDICTIVE PROFILING Start 7 september 2012 Locatie Vrije Universiteit Amsterdam Meer weten of bel naar Predictive Profiling de Beveiligingsmethodiek van nu Security Management nummer 7/8 juli/augustus

20 security Predictive profiling of proactief beveiligen Security questioning & Prikkelen Predictive profiling mag op steeds meer belangstelling rekenen van organisaties die op zoek zijn naar een meer proactieve manier van beveiligen. In een serie van drie artikelen wordt ingegaan op deze methodiek. In dit tweede artikel aandacht voor het meest effectieve wapen van een profiler: het stellen van open vragen, oftewel security questioning. Aan de hand van de resultaten van recent TNO-onderzoek en ervaringen van de Politieacademie wordt ingegaan op afwijkend gedrag en het prikkelen van de omgeving. BERT VAN PEL, BERRY VERHAGEN, REMCO WIJN * Predictive profiling richt zich vooral op de intentie van een persoon, in plaats van de middelen die criminelen en terroristen gebruiken om hun acties uit te voeren. De vraag is: hoe maak je de intentie zichtbaar van iemand die kwade bedoelingen heeft? Maar ook: waar focussen traditionele beveiligers op? Kijken zij verder dan de omgeving waar zij staan? Het antwoord op deze laatste vraag is helaas vaker nee dan ja. Onderdeel systeem Zelfs als uw gezicht op een poster zou staan met het woord gezocht eronder, is de kans klein dat u wordt opgemerkt. Dat heeft niet zoveel te maken met de mate waarin beveiligers hun best doen, maar meer met het systeem waarvan zij onderdeel zijn. Beveiligers op bijvoorbeeld luchthavens kijken passagiers niet of nauwelijks aan, maar concentreren zich op een beeldscherm of detectiepoortje. Het probleem met deze benadering is dat er weliswaar een kans is dat het middel wordt weggenomen van een persoon wiens intentie het is om schade toe te gaan brengen, maar het de vraag blijft of wegnemen van het gevaarlijke item de intentie zal stoppen van iemand die toch al van plan is om zijn plan hoe dan ook uit te voeren. De aanslagen in de VS op 11 september 2001 en alle incidenten in de jaren daarna duiden erop dat dit niet het geval is. Het schaartje en de aansteker worden in beslag genomen, maar de duty free gekochte fles whisky kan - wanneer deze wordt gebroken - als wapen worden gebruikt tegen bemanning of passagiers. Onze tegenstanders zijn altijd op zoek naar mogelijkheden om ongezien alle In een serie van drie artikelen doet Bert van Pel de predictive profiling methodiek uit de doeken en stelt hij de toepassingsmogelijkheden ervan aan de orde. Zo krijgt u inzicht in de succesfactoren achter de methodiek. Maar hij zal ook kritische kanttekeningen plaatsen, want profiling is geen trucje. Verder zal een aantal security-experts en wetenschappers vanuit eigen ervaring en onderzoek inzicht geven in de mogelijkheden en resultaten die zij met predictive profiling hebben bereikt. stappen te zetten, die uiteindelijk moeten resulteren in een succesvolle criminele of terroristische actie. Zoals in het eerste artikel uit deze reeks al beschreven is, is er een aantal momenten waarop een tegenstander zelf erg kwetsbaar is. Deze kwetsbaarheid wordt in hoge mate vergroot als er een strategie bestaat, waarin het spotten van afwijkend gedrag wordt gekoppeld aan security questioning (SQ). Deze strategie verstoort als het ware het criminele proces, door de regie van aanvaller en verdediger volledig om te draaien. De Amerikaanse kolonel en militair strateeg John Boyd heeft deze strategie van proactief handelen ontwikkeld, die bekendstaat als de OODA loop. Deze militaire invalshoek komt sterk overeen met het profiling- en SQ-proces. De OODA loop staat voor:» Observe» Orientation» Decision» Action Volgens Boyd doorlopen mensen voortdurend vier processen wanneer ze hun doelen moeten bereiken. Ze observeren hun omgeving, interprete- 40 Security Management nummer 9 september 2012

21 security ren die en geven er betekenis aan, nemen een beslissing over hoe ze hun doelen het best kunnen bereiken, en gaan vervolgens over tot actie. De kardinale regel in Boyds theorie is dat je je tegenstander moet kennen en snel in zijn loop of aanval moet zien te komen. Dit zal disbalans en onzekerheid veroorzaken en het voor een tegenstander vrijwel onmogelijk maken om zich nog te focussen op zijn doel. Onzekerheid en disbalans veroorzaken namelijk angst en paniek in het hoofd van de tegenstander, waardoor hij fouten zal maken. Deze fouten zullen uiteindelijk leiden tot vlucht of ontmaskering, of in militaire context uitschakeling van een tegenstander. Niet te veel procedures In deze theorie komt nog een ander aspect aan bod en dat is het dilemma van individueel werken versus in teamverband werken. Boyd gebruikt hiervoor de metafoor van een jachtvlieger die tijdens een luchtgevecht in zijn cockpit een enorme hoeveelheid informatie moet verwerken en razendsnel en real time beslissingen moet nemen binnen een continu veranderende omgeving. Tegelijkertijd maakt hij deel uit van een squadron van vliegers. Een teveel aan procedures zou in een dergelijke situatie contraproductief zijn. Voor een beveiliger in zijn operationele omgeving geldt feitelijk hetzelfde. Ook een beveiliger moet binnen het kader van zijn opdracht zelfstandig beslissingen kunnen nemen zonder te worden gehinderd door een overdaad aan procedures of hiërarchische beslissingslijnen. Een profiler zoekt tijdens het interview niet naar bewijs, maar ontkracht een dreiging SQ draait de rollen om SQ is een methode om door middel van het stellen van open vragen de intentie van een persoon te achterhalen. De interviewer laat zich hierbij leiden door de suspicious indicators. Een tegenstander die te maken krijgt met SQ, zal bij zichzelf denken: Ik kan hier beter weggaan, ik ben gezien en ze weten waarschijnlijk wat ik van plan ben. Voor een kwaadwillende die het gevoel heeft dat zijn» Security Management nummer 9 september

22 security plan wordt doorzien, zal SQ een zeer intimiderende ervaring zijn. Tegelijkertijd zal iemand die geen slechte intenties heeft, juist het tegenovergestelde denken en de vragen als oprechte belangstelling en als hulpvaardig ervaren. Het SQ-proces heeft een specifiek verloop en duurt in veel gevallen minder dan een paar minuten. Eén en ander is afhankelijk van de omgeving en de suspicious indicators. Ervaren profilers volgen hierbij een logische story line in plaats van het lukraak stellen van vragen. De toon van het interview is (meestal) coöperatief. Het proces verloopt als volgt:» Een eerste indruk van de persoon» Zoeken naar suspicious indicators» Identificeren van mogelijke modus operandi» Proberen de indicators met open vragen te ontkrachten» Bevestigen, checken van de informatie» Vaststellen dreigingspotentieel» Mitigeren van de dreiging door inzetten van procedures Zaken waar de beveiliger bij SQ op let, zijn de houding en het gedrag van de ander. Is de persoon alleen of hoort hij bij een groep, is hij of zij bekend met de omgeving, persoonlijke bezittingen, leeftijd en bijvoorbeeld de fysieke mogelijkheden die een persoon heeft om zijn actie uit te voeren? Liegen onder druk is lastig De bij voorkeur open vragen gaan van algemeen naar specifiek. Het is daarmee voor een kwaadwillende erg moeilijk om een coverstory te bedenken, waarbij ieder mogelijk antwoord van tevoren kan worden bedacht. Iemand die dat toch doet, valt snel door de mand. Een leugen bedenken eist namelijk meer cognitieve bronnen dan de waarheid vertellen. Wanneer iemand liegt, moet de leugenaar op hetzelfde moment de waarheid onderdrukken, een verhaal construeren en controleren of hij geloofd wordt door de ondervrager. Een eenvoudig praktijkvoorbeeld SQ, van algemeen naar specifiek: V: Waar werkt u? A: Ik werk voor de Belastingdienst. V: Wat doet u daar precies? A: Ik werk op de afdeling Bezwaren. V: Uit hoeveel cijfers bestaat een BSNnummer? Er zijn voor een profiler talloze vragen te bedenken voor iedere denkbare omgeving of situatie. Tijdens het proces zal een ervaren profiler snel evalueren. Hij let onder meer op de snelheid van antwoord geven, of de persoon van het onderwerp probeert af te gaan, en beoordeelt of de persoon logisch verklaarbare en simpele antwoorden geeft. Het is niet per se nodig dat de interviewer zelf kennis heeft van de antwoorden die hij krijgt. Het helpt uiteraard als dat toevalligerwijs wel het geval is, omdat dan onmiddellijk de juistheid van de antwoorden kan worden beoordeeld. Een persoon die te goeder trouw is en gelukkig geldt dat voor de meeste mensen zal misschien niet helemaal begrijpen waarom bepaalde vragen worden gesteld, maar toch gewoon antwoord geven. Een persoon met een slechte intentie zal uit balans raken en kiezen voor een ander, makkelijker doelwit. Een profiler zoekt tijdens het interview nadrukkelijk niet naar bewijs, zoals bij een verhoor gebruikelijk is, maar ontkracht slechts dat er sprake is van een dreiging. Voordelen Het stellen van open vragen draait de rol van aanvaller en verdediger om. De profiler komt in de loop van zijn tegenstander en kan op die manier een mogelijke coverstory breken en daarmee een aanval al in de voorbereidende fase stoppen. Het voorkomen van incidenten nog ver voordat zij kunnen ontstaan, is daarmee een absoluut voordeel ten opzichte van securitymaatregelen die zich alleen maar richten op de uitvoeringsfase. SQ kan in vrijwel iedere omgeving worden toegepast. Bijkomend voordeel is dat het stellen van vragen vrijwel niets kost. Bovendien kan SQ ook worden geleerd aan andere functionarissen, zoals receptionisten, winkelmedewerkers, balie- en servicemedewerkers. Prikkelen van publiek Bij TNO wordt sinds enige tijd gewerkt aan een nog grondiger begrip van afwijkend gedrag. Daarbij staan psychologische en fysiologische processen die zich afspelen wanneer mensen verborgen kwaadwillende intenties hebben centraal. Deze studies tonen aan dat potentiële daders een spotlight-effect ervaren, waarbij ze bijzonder oplettend zijn voor signalen uit hun omgeving en omgevingsprikkels op zichzelf betrekken. Deze oplettendheid kan zich uiten in reflexmatige reacties op de omgeving. In de meest extreme vormen zijn dat bijvoorbeeld de fight, flight of freeze reacties op signalen van gevaar uit de omgeving, zoals wanneer iemand denkt dat hij ontdekt is. Vaak kunnen deze reflexen nog redelijk worden onderdrukt, maar dit wordt moeilijker naarmate de cognitieve belasting hoger is. Ook kan de druk die gepaard gaat met Prikkelen is het uitzenden van subtiele signalen met als doel een reactie te ontlokken het plegen van een delict, leiden tot zichtbare en minder zichtbare stressreacties, zoals verhoogde hartslag, zweten, enzovoort. Van al deze kennis kunnen beveiligers gebruikmaken door actief te interacteren met het publiek op de toezichtlocatie. Predictive profiling doet dat op twee manieren: door security questioning en door het actief prikkelen van publiek. Prikkelen definiëren we als het uitzenden van subtiele signalen door toezichthouders met als doel een reactie te ontlokken aan het publiek in de omgeving. De veronderstelling is dat de manier waarop mensen reageren op prikkels toezichthouders informatie kan geven of iemand probeert om zaken te verbergen of om toezichthouders te ontwijken. Door te prikkelen filtert de beveiliger informatie. Waar normaal gesproken alle gedrag van mensen moet worden meegenomen bij de beoordeling of iemand een dreiging 42 Security Management nummer 9 september 2012

Predictive Profiling. Effectief beveiligen. Marie-Louise Ruijs 26 juni 2013

Predictive Profiling. Effectief beveiligen. Marie-Louise Ruijs 26 juni 2013 Predictive Profiling Effectief beveiligen Marie-Louise Ruijs 26 juni 2013 Even voorstellen Opbouw presentatie 1. Geschiedenis van Predictive Profiling 2. Schets van de huidige situatie 3. Basis van de

Nadere informatie

Word Certified Profiler Terrorism (CPT ) binnen de discipline Openbare orde en Veiligheid

Word Certified Profiler Terrorism (CPT ) binnen de discipline Openbare orde en Veiligheid Word Certified Profiler Terrorism (CPT ) binnen de discipline Openbare orde en Veiligheid Ontwikkeld om toekomstige aanslagen te voorkomen! Ten aanzien van het professioneel proactief onderkennen van terrorisme

Nadere informatie

OVERZICHT OEFENKAARTEN 1.ALGEMEEN (THEORIE LESBRIEVEN) 1.1 BASIS BEVEILIGINGSKENNINS OEFENKAART OMSCHRIJVING

OVERZICHT OEFENKAARTEN 1.ALGEMEEN (THEORIE LESBRIEVEN) 1.1 BASIS BEVEILIGINGSKENNINS OEFENKAART OMSCHRIJVING 1.ALGEMEEN (THEORIE LESBRIEVEN) 1.1 BASIS BEVEILIGINGSKENNINS 1.1.1 FYSIEKE BEVEILIGING 2 2 1.1.2 PERSONELE BEVEILIGING 2 2 1.1.3 LOGISCHE BEVEILIGING 2 2 1.1.4 INFORMATIE BEVEILIGING 2 2 1.1.5 PERSOONSBEVEILIGING

Nadere informatie

voor al uw maatwerk trainingen

voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen Als u wilt dat uw medewerkers weten hoe te handelen bij calamiteiten of dat u uw medewerkers handvatten aan wilt reiken waardoor zij waardevoller

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN?

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? EEN HANDIGE CHECKLIST In deze whitepaper bieden we u handvatten die u kunnen helpen bij de implementatie van de meldplicht datalekken binnen uw organisatie. We

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Training Within Industry - Job Instruction

Training Within Industry - Job Instruction Training Within Industry - Job Instruction Inleiding In veel bedrijven worden problemen opgelost door doelgericht aan die problemen te werken. Achteraf hadden deze problemen voorkomen kunnen worden, door

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Studiedag Integrale Veiligheid in Musea Anton Geurtsen 12 december 2013 Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart D.Bindinga Inspecteur BBLV 1. Introductie

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics ALGEMEEN Het inrichten van een ICT Beheerorganisatie is een complexe en tijdrovende aangelegenheid. Het resultaat is afhankelijk van veel aspecten.

Nadere informatie

informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling

informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling Intraverte Lead Le Chevalierlaan 19 8162 PD Epe info@soin.nl Train jezelf ervaar minder stress, meer creativiteit en betere

Nadere informatie

Interne audits, het rendement

Interne audits, het rendement Interne audits, het rendement HKZ Kwaliteitsdag Olav Kloek 8 april 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Strategie van de organisatie Herontwerp van organisaties, door: Nieuw financieringsstelsel Zelfsturende/zelfregulerende

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 -

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 - Workshops Top Secretaries 2012 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2-1 TRAININGSCARROUSEL - 3-1.1. Projectmanagement - 3-1.2. Overtuigend beïnvloeden - 4-1.3. Communiceren met NLP - 5-1.4. Effectiever met emotionele

Nadere informatie

EMOTIONELE INTELLIGENTIE

EMOTIONELE INTELLIGENTIE EMOTIONELE INTELLIGENTIE drs. S. van den Eshof 1 SITUATIE Wat zijn emoties en welke invloed hebben ze op ons leven? Sommige mensen worden bestempeld als over-emotioneel, terwijl anderen van zichzelf vinden

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Uitwerking casus diefstal bij museum

Uitwerking casus diefstal bij museum Uitwerking casus diefstal bij museum OCW communicatiecampagne crisismanagement maart 2014 www.veilig-erfgoed.nl Beschrijving casus Op een drukke middag dringt een man op zeer gewelddadige manier het museum

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Een nieuwe dimensie voor security management: sturen op integer gedrag.

Een nieuwe dimensie voor security management: sturen op integer gedrag. Een nieuwe dimensie voor security management: sturen op integer gedrag. Inleiding Security management heeft in het afgelopen decennia te maken gehad met grote veranderingen. Was er in de begin jaren 2000

Nadere informatie

Sales: een nieuw inzicht

Sales: een nieuw inzicht Vergeet IQ-tests: het werkgeheugen is een betere voorspeller voor een succesvolle carrière dan het IQ. Dit nieuwe inzicht is een van de belangrijke vindingen van psychologisch onderzoek uit de afgelopen

Nadere informatie

ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN

ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN E-BLOG ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN In carriere Zo worden vergaderingen interessant voor je. 4 simpele tactieken De vergadering is bij uitstek een plaats waar je kunt

Nadere informatie

Robert Jespers. 4 e generatie veiligheidsmanagement

Robert Jespers. 4 e generatie veiligheidsmanagement Robert Jespers 4 e generatie veiligheidsmanagement Wat maakt jou succesvol Wat staat in de weg Hoe kun je beïnvloeden Oordelen & Interviews Oefening Plan van aanpak Creatief moment Verrassing! En nog veel

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova)

informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova) informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova) Faalangstreductie training (frt) Wat is faalangst? Het zal je maar gebeuren..

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

Verborgen gebreken in de defence in depth theorie

Verborgen gebreken in de defence in depth theorie Verborgen gebreken in de defence in depth theorie Iedere beveiligingsprofessional kent waarschijnlijk het schillenconcept. Dit staat bekend onder verschillende benamingen zoals defence in depth of layers

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT WHITEPAPER BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT RISICOMANAGEMENT IN BALANS Ondernemen betekent risico s nemen om de

Nadere informatie

1.04 Geeft het belang aan van het aan de hand van camerabeelden herkennen en identificeren van personen.

1.04 Geeft het belang aan van het aan de hand van camerabeelden herkennen en identificeren van personen. Cameratoezicht Voor alle exameneisen geldt dat waar gesproken wordt van kennis van de begrippen ook voorbeelden van deze begrippen kunnen worden gevraagd in een examen Exameneisen Cameratoezicht 1 van

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Over Performance Dialogue

Over Performance Dialogue Over Performance Dialogue Wij ondersteunen organisaties bij het versterken van de dialoog tussen de organisatie en haar medewerkers over functioneren en presteren. Dit doen wij door middel van training

Nadere informatie

OEKT. Leiding geven aan verandering in jouw school. Berend Redder & Johan Spitteler

OEKT. Leiding geven aan verandering in jouw school. Berend Redder & Johan Spitteler OEKT Leiding geven aan verandering in jouw school Berend Redder & Johan Spitteler Stichting De Brink 2011 Uitgangspunten bij succesvolle onderwijskundige veranderingen: 1. Ga er niet van uit dat jouw beeld

Nadere informatie

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES HUDSON RECRUITMENT & TALENT MANAGEMENT DE BESTE PROFESSIONALS VOOR SALES, MARKETING, HR EN GENERAL MANAGEMENT Ze zijn schaars: professionals

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau Hoe zorgt u er als manager voor dat uw plannen en ideeën door de organisatie als net zo waardevol worden ervaren als door uzelf? In deze cursus beïnvloeden leert u hoe u met geavanceerde technieken op

Nadere informatie

INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU?

INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU? INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU? HANDIGE CHECKLISTS VOOR DE OVERHEIDSSECTOR In deze whitepaper bieden we u handvatten en checklists voor hoe u om kunt gaan met de nieuwe meldplicht datalekken. Steeds

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

MEDIACONTACT SITUATIE

MEDIACONTACT SITUATIE MEDIACONTACT Wilco Bontenbal SITUATIE U, als manager, krijgt ongetwijfeld wel eens te maken met de. Daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen in uw natuurlijke stijl van optreden in de en uw voorkeur

Nadere informatie

feedback Flexibel en online Robuust 360º Werkboek Robuus Hartelijk dank voor het gebruiken van Robuust 360º Haal het maximale uit 360º

feedback Flexibel en online Robuust 360º Werkboek Robuus Hartelijk dank voor het gebruiken van Robuust 360º Haal het maximale uit 360º Robuus Robuust 360º Werkboek e Haal het maximale uit Hartelijk dank voor het gebruiken van Robuust 360º 360º feedback is een krachtig instrument, maar dient op de juiste wijze gebruikt te worden. Lees

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

De training Vechtkunst Play with Power

De training Vechtkunst Play with Power De training Vechtkunst Play with Power Wat houdt deze training concreet in? In de training Vechtkunst Play with Power onderzoek je op een fysieke manier hoe je je onder spanning gedraagt. Je gaat na zorgvuldige

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Opleidingsmodules HEv-proof

Opleidingsmodules HEv-proof Opleidingsmodules HEv-proof In-company aanbod 2013 VDMMP en het Kenniscentrum Evenementenveiligheid bieden diverse opleidingsmodules bij de landelijke Handreiking Evenementenveiligheid (HEv). Ons in-company

Nadere informatie

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe vergroot je de kans op

Nadere informatie

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW)

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) Werkgroep Borging: Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) November 2013 Deze sheets bevatten achtergrondinformatie bij het plan Borging awareness

Nadere informatie

Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn

Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn door Mari Plooij Een aanzet tot anders denken Het volle potentieel uit de medewerkers halen is een opdracht en streven van iedere organisatie.

Nadere informatie

Het klopt! Van hard naar hart.

Het klopt! Van hard naar hart. Het klopt! Van hard naar hart. In stressvolle situaties krijg je lichamelijk reacties. Soms zijn die zo subtiel dat ze niet worden opgemerkt terwijl de reacties lang kunnen aanhouden en ongezond zijn.

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur.

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur. HR professionaliseringstraject het aanbod Verandermanagement, adviseren en begeleiden Module Informatie Stand van zaken Adviseren en coachen voor de HR adviseur: specifiek gericht op HR als business partner

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES

MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES E-blog HR special MET DEZE 6 KEUZES WORDT DUURZAME INZETBAARHEID WÉL EEN SUCCES In duurzaam inzetbaar Door Caroline Heijmans en Teresa Boons, INLEIDING Als je medewerkers en managers vraagt wat zij doen

Nadere informatie

Over Dingerdis Customer Care

Over Dingerdis Customer Care Ronald Dingerdis Over Dingerdis Customer Care Met onze oplossingen en het VW-POLCA systeem* kunt u de verwachtingen van uw klanten overtreffen en de werkdruk in de organisatie verminderen. Wij bieden trainingen,

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

TMA 360º feedback Flexibel en online. TMA 360º feedback werkboek. Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse

TMA 360º feedback Flexibel en online. TMA 360º feedback werkboek. Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse Haal het maximale uit de TMA 360º fb competentieanalyse Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse 360º feedback is een krachtig instrument, maar dient op de juiste wijze gebruikt

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

NATIONALE VEERKRACHTTEST

NATIONALE VEERKRACHTTEST NATIONALE VEERKRACHTTEST VEERKRACHT OPTIMISME PSYCHOLOGISCH KAPITAAL ZELF- VERTROUWEN HOOP Rapport Persoonlijke Veerkracht 1-10-2012 uitzenden professionals inhouse services employability payrolling outsourcing

Nadere informatie

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp.

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. BETERapp pilot plan organisatie X In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. Ervaringen cliënt: BETERapp is trouwe vriend De Beterapp is absoluut een aanvulling op de reguliere behandeling.

Nadere informatie

Factsheet Penetratietest Informatievoorziening

Factsheet Penetratietest Informatievoorziening Factsheet Penetratietest Informatievoorziening Since the proof of the pudding is in the eating DUIJNBORGH - FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815NC Breda +31 (0) 88 16 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag Omgaan met emotioneel en agressief gedrag RadarVertige training & opleiding Emotie mag, agressie niet! Dit boekje bevat informatie, tips en aandachtspunten uit de training Omgaan met emotioneel en/of agressief

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Inge Vandijck, Optimit

Inge Vandijck, Optimit Tiger kidnapping De sleutel van een doeltreffende beveiliging tegen de exploitatie van de mens als zwakste schakel is, schijnbaar tegenstrijdig, de mens. Inge Vandijck, Optimit Het fenomeen tiger kidnapping

Nadere informatie

Geen uren, maar diensten

Geen uren, maar diensten Geen uren, maar diensten NS hecht sterk aan klanttevredenheid en medewerkerstevredenheid. Om daar goed in te kunnen scoren is het belangrijk dat klanten veilig kunnen reizen en medewerkers veilig kunnen

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

Affirmaties, welke passen bij mij?

Affirmaties, welke passen bij mij? Affirmaties, welke passen bij mij? Veel mensen maken gebruik van affirmaties, om hun gevoel, zelfbeeld en gedachten positief te beïnvloeden. Regelmatig hoor ik van cliënten, dat hoe vaak ze ook affirmeren,

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS)

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) LEARNING BY DOING Kort signalement Road2Results heeft op basis van haar jarenlange ervaring met het managen van business en ICT projecten vanuit diverse

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Agile & Scrum Projectmanagement De cursus Agile & Scrum Projectmanagement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com Team Alignment En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Team Alignment Het gaat goed! Herkent u deze situatie: een collega of een medewerker presenteert vol vuur over de voortgang van een

Nadere informatie

Naar een gemeenschappelijk beeld. Jeroen Neuvel

Naar een gemeenschappelijk beeld. Jeroen Neuvel Naar een gemeenschappelijk beeld Jeroen Neuvel Context Achtergrond PhD in ruimtelijke planning: Geographical dimensions of risk management Docent Integrale veiligheidskunde Deventer en Enschede Onderzoeker

Nadere informatie

Emotionele Intelligentie

Emotionele Intelligentie Emotionele Intelligentie ubeon Academy Programma Emotionele intelligentie (EQ) staat voor het vermogen om eigen en andermans gevoelens te herkennen en er op effectieve wijze mee om te gaan. 70 % van communicatie

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Wij willen u inspireren.

Wij willen u inspireren. FITCH Wij willen u inspireren. Mensen die energie krijgen van wat ze doen. Dat zijn de medewerkers die het verschil maken in uw organisatie. Fitch gelooft in het succes van geïnspireerde bedrijven. Dat

Nadere informatie

Leidraad Consult over: het selectiegesprek. Inleiding

Leidraad Consult over: het selectiegesprek. Inleiding Leidraad Consult over: het selectiegesprek Inleiding Iedere leidinggevende heeft in zijn of haar functie te maken met het selecteren van personeel. Zij zijn er namelijk voor verantwoordelijk de juiste

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende?

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? Module 3/9 1 Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan?

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Slimmer en eenvoudiger werven

Slimmer en eenvoudiger werven Slimmer en eenvoudiger werven Hoe vindt u anno 2012 de juiste kandidaten zonder al te veel tijd kwijt te zijn aan het eindeloos doorspitten van cv s? Dit whitepaper is bedoeld om u als (HR-)professional

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment.

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment. Alles wat de HR professional wil weten over Online Assessments Wilt u een kandidaat uitnodigen om deel te nemen aan een Online Assessment? Wilt u weten hoe een Online Assessment is samengesteld of welke

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Veiligheid & mindset

Veiligheid & mindset Veiligheid & mindset Veranderen van gedrag door te werken met dilemma s De NAM werkt al decennia op de Noordzee, om gas te produceren. En al decennia lang is er ontwikkeling; door het niet aflatende streven

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie