Bijzonder emeritaat Prof. Dr. J. Vandenbulcke

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijzonder emeritaat Prof. Dr. J. Vandenbulcke"

Transcriptie

1 Beleidsinformatica Tijdschrift Volume 31 Nummer 2 (2005) Bijzonder emeritaat Prof. Dr. J. Vandenbulcke Jan Vanthienen K.U.Leuven, FETEW, onderzoeksgroep LIRIS Abstract Samen met het dertigjarig bestaan van de Contactgroep Beleidsinformatici Leuven vierden wij op 11 oktober 2005 het bijzonder emeritaat van Prof. dr. Jacques Vandenbulcke, een van de stichters van de Contactgroep. In dit nummer vindt u de tekst van zijn afscheidsrede, de laudatio en een aantal sfeerbeelden van de viering.. 1

2 Inhoudsopgave Op start drukken om af te sluiten...9 Afscheidsrede door Prof. Dr. Jacques Vandenbulcke Laudatio...17 door Guido Van Humbeeck, Senior Partner, Application Engineers 2

3 3

4 4

5 5

6 6

7 7

8 8

9 Op start drukken om af te sluiten door Prof. Dr. Jacques Vandenbulcke Zeer geachte Rector, Beste collega s en andere leden van de universitaire gemeenschap, Zeer gewaardeerde toehoorders, In de Europese Raad van Lissabon in 2000 hebben de regeringsleiders van de Europese Unie de ambitie uitgesproken dat de Unie in 2010 moet zijn uitgegroeid tot de meest innovatieve en competitieve kennisregio in de wereld. Deze ambitie is een direct gevolg van de erkenning dat kennis, en het gebruiken van kennis, in toenemende mate de motor vormen van economische groei, en de bron van onze welvaart. Vlaanderen is welvarend en het is er goed leven. De vraag is echter: voor hoelang nog? Op een aantal aspecten is duidelijk dat de situatie zorgelijk is. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat Vlaanderen de laatste tijd economische dynamiek verliest in vergelijking tot andere landen, met andere woorden: wij zakken af in het peloton van de internationale concurrentie. Dit is niet zozeer het gevolg van een zwakke conjunctuur. Er zijn andere, structurele, oorzaken. Het recept voor groei aan het einde van de vorige eeuw, zijnde matiging van de loonkosten en verhoging van arbeidsparticipatie heeft niet écht gewerkt. Het gevolg is dat er, om de doelen te bereiken die in Europees verband zijn gesteld, nauwelijks extra tijd overblijft om te werken aan een verbetering van de basisstructuur van onze economie. Opdat Vlaanderen straks niet in het kwadrant van losing momentum zou terechtkomen moeten onverwijld acties ondernomen worden die vormen van bedrijvigheid creëren waarbij productiviteitsstijgingen worden bereikt door verhoging van toegevoegde waarde: anders gezegd, wij hebben nood aan een strategie voor het realiseren van een kennisintensieve, innovatiegedreven economie. Die kennis- en innovatiestrategie zal, zoals in het voorbeeld van een aantal andere landen, een aantal componenten moeten bevatten: 9

10 - Een analyse van de huidige tekortkomingen die realisering van de doelstellingen in de weg staan - Een concreet actieplan, inclusief tijdspad waarin wordt aangeduid wie wanneer welke maatregelen zal treffen en ook uitvoeren - Een overzicht van welke investeringen moeten gebeuren - Een structuur die er voor zorgt dat, zowel het hoogste politieke niveau, als relevante maatschappelijke partijen zich aan deze strategie houden. Beste toehoorders, ICT, Informatie en Communicatie- Technologie, is een katalysator voor innovatie en een belangrijke enabler voor een excellente kenniseconomie, en beleidsinformatica, de vakgroep waartoe ik behoor en waarvan wij vandaag het 30-jarig bestaan vieren, is de discipline die een cruciale rol speelt in het omzetten van de opportuniteiten van de technologie naar strategieën die, gedreven door kennis en inzicht, moeten toelaten om nieuwe producten, processen en diensten op een winstgevende manier op de markt te brengen. In deze afscheidsrede wil ik geen terugblik geven op beleidsinformatica, maar een vooruitblik. Om af te sluiten moet je op start drukken, nietwaar? Wat maakt beleidsinformatica zo uitdagend, voor welke belangrijke uitdagingen staat deze discipline in de toekomst, en hoe moeten wij met deze uitdagingen omgaan? Laat mij zeer kort even ingaan op het eerste punt. Het ICT-onderzoek is gericht op het beheersen van complexiteit: enerzijds de complexiteit van de wereld om ons heen, en anderzijds ook die van de systemen zelf. Bijna niets is eenvoudig aan een informatiesysteem, terwijl gebruikers wel gebruiksvriendelijkheid, betrouwbaarheid, eenvoud en veiligheid eisen. Dit is het spanningsveld waaruit ICT-onderzoek zijn energie en dynamiek haalt: de noodzaak om te onderzoeken hoe informatiesystemen verbeterd kunnen worden in continue interactie met gebruikers die steeds meer van deze systemen eisen, in overigens omstandigheden die het adaptieve karakter van de systemen steeds zwaarder op de proef stellen, creëert een hele uitdaging. Maar er is meer ICT is door zijn veelzijdigheid zo universeel toepasbaar dat elke implementatie een innovatie is. En hierin schuilt de bijzondere uitdaging voor de beleidsinformatica. Niet de technologie is bepalend voor succes, maar de wijze waarop de technologie wordt aangewend in lijn met de strategie van een organisatie. Het correct inschatten van de opportuniteiten die de technologie te bieden heeft, en het vertalen van deze opportuniteiten naar systemen die organisaties toelaten op een efficiënte en effectieve wijze te werken, en samen te werken, en daardoor extra toegevoegde waarde te creëren, is een veelzijdige opdracht die de discipline van beleidsinformatica uitermate interessant maakt! 10

11 Voor welke belangrijke uitdagingen staat de beleidsinformatica in de toekomst? Ik wil er een 4-tal opsommen en daar enkele bedenkingen aan toevoegen. Uitdaging 1 Door de bomen het bos zien getuigt van overzicht. In één boom een bos zien getuigt van inzicht. Uitdaging 1 heeft te maken met leren werken onder architectuur. Wij bouwen al jaren automatiseringsprojecten, maar het is eerder recent dat architectureren in informatica-middens enige belangstelling geniet. Dit is enigszins merkwaardig omdat de risico s van bouwen zonder architectuurplan reeds veel langer bekend zijn. Maar, je bent nooit te blond om te leren De belangrijkste doelstelling van een globaal informatie-architectuurraamwerk voor een organisatie is het realiseren en in stand houden van de samenhang in de informatiehuishouding, en de optimale afstemming ervan op de bedrijfsdoelen. Er bestaan vele stijlen van architectureren. Mij lijkt het dat een service-georiënteerde aanpak de beste garanties biedt om snel te kunnen anticiperen op de dynamiek van de business. Belangrijke toekomstige onderzoeksdomeinen, waarin heel wat uitdagingen liggen, zijn mijns inziens: - het vertalen van de bedrijfsbehoeften naar een business architectuur ( requirements engineering ) en het expliciteren van een proces- en dataarchitectuur, het daar vanaf bepalen van een applicatiearchitectuur en het uittekenen van een technische infrastructuur-architectuur ter ondersteuning - de integratie van de legacy in een coherente architectuur - de integratie van systemen van verschillende bedrijven of organisaties in een wendbare waardeketen - de integratie van componenten die elders zijn gebouwd, in de eigen architectuur - de integratie van gedistribueerde en mobiele ICT-systemen Uitdaging 2 Bij IT ers gaat alles automatisch maar niets vanzelf. Deze uitdaging geeft te maken met een shift die mijns insziens nodig is op het vlak van software-ontwikkeling: van software mass production naar software product lines en software mass customization. 11

12 Organisaties die software ontwikkelen zullen in de toekomst, in plaats van packages af te leveren die naderhand met parameters enigermate kunnen worden aangepast aan de specifieke noden van de gebruiker, software productlijnen ontwikkelen op basis waarvan zij (naar analogie met bijvoorbeeld de automobielsector), vanaf specificaties, klanteigen softwareoplossingen (eventueel on-demand) kunnen afleveren. Belangrijke aandachtspunten bij het realiseren van deze uitdaging zijn mijns inziens als volgt: - Expressieve modelleringsformalismen om de essentiële aspecten van complexe systemen op diverse abstractieniveaus voldoende compact en overzichtelijk te kunnen voorstellen - Quality by design. Om de kosten van het verifiëren van de systeemeigenschappen achteraf, te kunnen reduceren, is het van belang te zoeken naar ontwerpmethoden die de gewenste eigenschappen zoveel mogelijk via constructie garanderen. Dit betekent ook dat niet-functionele eigenschappen in het ontwerptraject moeten worden gemodelleerd en meegenomen (zoals ondermeer prestatie, betrouwbaarheid, veiligheid, enzovoort) - Generieke oplossingen en hergebruik. Voor de snelle en correcte realisatie van systemen is beschikbaarheid van bouwstenen met bewezen eigenschappen noodzakelijk. Voor hergebruik is het essentieel dat deze bouwstenen voor toepassingen in verschillende contexten geschikt gemaakt kunnen worden. De ontwikkeling van adapteerbare slimme softwarecomponenten die bij compositie voorspelbare systeemeigenschappen induceren, zowel functioneel als niet-functioneel, is een zeer belangrijk terrein van onderzoek. Uitdaging 3 Duisternis kan geen duisternis verdrijven. Enkel licht is daartoe in staat. Uitdaging 3 heeft te maken met de toekomstige rol van de beleidsinformatica op het vlak van corporate compliance. Bedrijven moeten straks veel meer tijd en energie stoppen in compliance. Naargelang de sector of het land waarin een organisatie opereert kan dat gaan om de Sarbanes-Oxley Act, Basel II, de International Financial Reporting Standards, of lokale wetgeving. In het meest extreme geval, zoals een beursgenoteerde bank, heeft een organisatie met alle wetten tegelijk te maken. Het besef groeit inderdaad dat wij moeten leren leven met een steeds toenemende druk vanwege wetgevers en toezichthouders om aan wetten en aan regels te voldoen. Daar zijn zo een aantal redenen voor: 12

13 - Ondanks het streven van nationale overheden om tot een reductie van regels en administratieve lastendruk te komen, zijn er nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen (beursfraude, zelfverrijking door bestuurders) die leiden tot nieuwe wetgeving met belangrijke gevolgen voor bedrijven en belanghebbenden. - De vraag naar transparantie neemt ook toe. Bedrijven krijgen de plicht om te bewijzen dat de bedrijfsvoering conformeert aan wet- en regelgeving. Je hoort belanghebbenden zich meer en meer afvragen hoe het kan dat een onderneming met een door een accountant goedgekeurd jaarverslag tóch corrupt, financieel uitgehold of tenminste serieus opgepoetst kan zijn. Het wordt dan ook een heel belangrijk aandachtspunt voor bedrijven om aan de wetgeving en regels betreffende behoorlijk bestuur voldoende aandacht te schenken, en bij het ontwikkelen, documenteren en beheren van informatiesystemen hiermee rekening te houden. Ook dit is een uitdaging voor de beleidsinformatica. Overigens zal het volgen van een doordachte compliancestrategie nodig zijn om ervoor te zorgen dat regels niet leiden tot bureaucratisering, minder flexibiliteit en uiteindelijk tot het ontmoedigen van ondernemersschap. Dan pas keren wij terug naar de duisternis. Uitdaging 4 Wie verdrinkt in gegevens zal sterven aan informatie. Ik heb in mijn carrière vooral gewerkt omtrent databases. Een uitdaging op dit gebied kan dus helemaal niet ontbereken. In ons privéleven explodeert het aantal omvangrijke digitale bestanden door de massale overgang op digitale fotografie en door digitale opslag van audio en video. In de kenniseconomie komt het er op aan de stortvloed aan digitale gegevens te ordenen en inzichtelijk te maken opdat daaruit informatie en kennis zou kunnen worden gedistilleerd. Een belangrijke vraag is: hoe realiseren wij een zelfbeschrijvende en schaalbare infrastructuur voor het managen van informatie? De huidige data explosie-uitdagingen gaan de functionaliteit en de capaciteit van de inmiddels 30 jaren oude technologie van databasemanagement ver te boven. Niet enkel de volumes, maar ook de aard van de opgeslagen data (semigestructureerde data, niet-gestructureerde data), en de verwachte gebruiksaanwending ervan, stellen heel wat nieuwe uitdagingen. Het vastleggen van metagegevens die, bijvoorbeeld met data mining zijn verkregen, kan een belangrijk hulpmiddel worden in het realiseren van efficiënte en effectieve toegang tot gegevens, terwijl technieken op het terrein van data lineage (het achterhalen van de oorsprong/herkomst van gegevens, van transformaties en van aggregaties die op gegevens zijn uitgevoerd) aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van totaal nieuwe innovatieve applicaties. 13

14 Ik heb enkele uitdagingen geschetst waarvoor het vakgebied beleidsinformatica in de toekomst staat. Ik wil ook nog een drietal overwegingen maken over de toekomstige positionering van beleidsinformatica. Overweging 1 De grenzen tussen ICT en bedrijfsvoering zijn aan het vervagen. Er bestaat een grote kans dat ICT-professionals over enkele jaren niet meer werken in een ITafdeling. Vandaag de dag wordt de IT-afdeling nog veel te vaak gezien als een black box met een aantal wereldvreemde nerds, terwijl er behoefte bestaat aan een transparante organisatie. IT-diensten moeten evolueren naar entiteiten waarin personen, onder architectuur, flexibele adaptieve processen en services voorzien ter ondersteuning van strategische initiatieven en operational excellence, en hiervoor verantwoording kunnen afleggen naar toegevoegde waarde. Het is goed dat de beleidsinformatica deze evolutie voortdurend voor ogen houdt. Overweging 2 Het feit dat de maatschappij, en de systemen die haar ondersteunen, steeds complexer worden, vereist dat deze systemen intelligenter worden zodat ze zelf op adequate wijze kunnen reageren op, en omgaan met, onverwachte veranderende omstandigheden. Voor de uitvoering van intelligente taken zullen meer en meer multi-agent systemen worden gebruikt waarvan de autonome activiteiten moeten worden gecoördineerd en gesynchroniseerd. Een belangrijke overweging is de behoefte die hieruit zal ontstaan om voldoende aandacht te schenken aan de samenwerking tussen slimmer, adaptiever en autonomer wordende systemen, en de mensen die deze systemen gebruiken. Kunstmatige sociale intelligentie is een terrein waar de beleidsinformatica straks absoluut moet in investeren. Overweging 3 De structuur van onze economie is in belangrijke mate veranderd. Wij zijn, veel meer dan voorheen, een diensteneconomie geworden. Een en ander betekent dat de objecten die het voorwerp uitmaken van toepassing van het onderzoek in de beleidsinformatica ruimer worden (het zijn niet enkel bedrijven in de strikte zin van het woord), en de wetenschapsgebieden waarmee moet worden samengewerkt aanzienlijk zijn uitgebreid (het zijn niet enkel meer bedrijfseconomie en economie). Er schuilt een enorm potentieel in het inzetten van de know-how van beleidsinformatica voor services research. Beste toehoorders: ik heb in deze afscheidsrede de beleidsinformatica geportretteerd, enkele uitdagingen voor de toekomst aangegeven, en enkele overwegingen toegevoegd over de toekomstige positionering van deze discipline. 14

15 In een afscheidsrede hoort uiteraard een dankwoord. Ik heb het voorrecht gehad met velen te mogen samenwerken. Zonder anderen tekort te willen doen wil ik toch een bijzonder woord van dank richten aan emeritus Prof. M. Verhelst. Hij heeft mij binnengeloodst in het vakgebied, de liefde voor het vakgebied bijgebracht, en zorgvuldig gezwegen over het vele werk op gebied van onderwijs, onderzoek en dienstverlening, dat hiermee zou gepaard gaan. Zelfs voor dit laatste ben ik hem dankbaar. Ik zou ook alle collega s binnen en buiten de faculteit willen danken, de wetenschappelijke medewerkers en, met klemtoon, ook het ATP. Ook de honderden personen uit het bedrijfsleven waarmee intensief is samengewerkt, en in de toekomst nog verder zal worden samengewerkt, wil ik danken voor hun steun. Een universiteit is immers een speler in een netwerk, waarin zij met bedrijven en overheden samenwerkt. Wij vormen één ecosysteem. Ik wil ook de studenten danken. Ik heb overigens bij het afsluiten van de laatste sessies van de cursus Bestuurlijke informatiesystemen, net vóór Kerstmis vorig academiejaar, de meer dan 500 studenten die deze cursus volgden, bij wijze van een symbolisch gebaar, getrakteerd op glühwein die door échte Kerstmannen werd geserveerd, en ik ben nog altijd verbaasd hoe de administratie er wonderbaarlijk is in gelukt om de kosten van dit event, op mijn budget, in het SAP-systeem te verwerken. Een speciaal woord van dank gaat naar de Rector, en dit voor de luistervaardigheid en steun die hij aan de vakgroep (nu onderzoeksgroep) heeft gegeven. Mijnheer de Rector: ik heb met veel genoegen aan deze universiteit gewerkt (en dat zal ik nog gedeeltelijk blijven doen), het is een universiteit waar ik trots op ben. De meeste dank gaat echter uit naar mijn echtgenote en kinderen. Als ik een bijdrage heb kunnen leveren aan deze universiteit dan is dit dankzij de energie die mijn echtgenote voor mij en voor ons gezin heeft opgebracht, en de liefde en harmonie die zij ons in het leven heeft geschonken. Ik zal hier niet breed over uitweiden. Eén feit zegt genoeg. Om de files te vermijden (en het mag gezegd worden dat ik na zovele jaren hierin een expert ben geworden) vertrok ik zeer vroeg vanuit Sint-Martens-Latem naar Leuven. En telkens was mijn echtgenote opgestaan om koffie te maken en mij nadien uit te wuiven. Beste toehoorders: ik wil deze rede afsluiten met enkele ambities die ik, in de toekomst, voor deze universiteit, en in het bijzonder voor de vakgroep, nog wil waarmaken (U herinnert zich de titel van mijn uiteenzetting: op start drukken om af te sluiten ). 15

16 - Ik wil mij vooreerst inzetten voor talentontwikkeling door veelbelovende onderzoekers de mogelijkheden te helpen bieden om échte toponderzoekers te worden. Hoogwaardig onderzoek vormt de basis voor innovatie en bepaalt in sterke mate onze aantrekkingskracht voor kennisintensieve bedrijven (zie ook de inleiding van deze uiteenzetting). - Ik wil de interactie tussen beleidsinformatica en andere wetenschappen stimuleren, omdat ik overtuigd ben dat, door multidisciplinair onderzoek, wetenschappelijke doorbraken kunnen worden gerealiseerd. - Via de Stuurgroep Leerstoelen-op-Naam wil ik de samenwerking universiteit-bedrijven nog intensifiëren, innovatie hot-spots creëren die bedrijven bindt. - En een laatste aandachtspunt is het proberen verbeteren van de beeldvorming van ons vakgebied beleidsinformatica. In de publieke beeldvorming lijkt het of het in ICT enkel gaat over het ontwikkelen van software en het schrijven van programma s, het laatste zijnde een bezigheid die dan uitgeoefend wordt door een verzameling van overhypte en wereldvreemde nerds en evangelisten. Hoe kunnen wij dit beeld corrigeren? Welke zijn de verhalen waarmee wij de jeugd en het grote publiek kunnen beroeren en tegelijk warm maken voor dit prachtige domein van de beleidsinformatica? Ik wil met name mij ook inzetten om te vermijden dat, wanneer de economie terug aantrekt, wij geen goed opgeleide mensen zouden hebben om de nieuwe concepten van bedrijfsvoering te vertalen naar automatiseringsoplossingen waarmee deze concepten moeten worden gerealiseerd. Dames en heren. Ik druk op start. Ik dank U. Jacques Vandenbulcke 11 oktober 2005 Bronnen: Informaticaonderzoek Platform Nederland, Met vaste hand, NOAG-ict , Den Haag, 2005 Kennis, kennis, kennis. Kennisstrategie 2010, actieplan, VNO/NCW/KNAW/NWO/TNO/VSNU, 2003 J.Vandenbulcke en W.Lemahieu, Databasesystemen voor de praktijk, SDU,

17 Laudatio ter gelegenheid van het Bijzonder Emeritaat van Prof. Dr. Jacques Vandenbulcke door Guido Van Humbeeck, Senior Partner, Application Engineers 11 oktober 2005 Mijnheer de Rector, Mijnheer de Vice-Rector, Mijnheer de Decaan, Beste Jacques, en Mevrouw Vandenbulcke, Beste Ghislaine, Dames en heren professoren, Dames en heren genodigden, Zonder misbruik te willen maken van deze gelegenheid zou ik, nu ik mij bevind in het hart van onze Alma Mater, onmiddellijk met een examenvraag willen starten: Quid est Informaticus? Wat is een informaticus? Degenen onder jullie die op dit ogenblik enkel aan computers en aan programmeren denken zie ik nu al graag terug... in september. Het is in dit kader dat ik jullie eerst even wil laten delen in enkele bespiegelingen, gezien vanuit het bedrijfsleven, omtrent informatica en zijn evolutie, om vervolgens de persoon van Jacques, zoals ik hem al jaren ken, binnen dit ecosysteem te schetsen in zijn rol van visionair, zijn rol van academicus, zijn rol als voorzitter van het SAI en tenslotte Jacques als mens. Laat mij beginnen met het ecosysteem, waarin wij informatici ons bevinden, even toe te lichten en mijn visie te geven op informatica als strategisch onderdeel van bedrijfsstrategie en bedrijfsvoering. In 2003 was er heel wat heisa rond een artikel in de Harvard Business Review. De titel luidde: Why IT doesn t matter anymore. Botweg gezegd: ICT doet er niet meer toe. Een gewaagde uitspraak die veel stof heeft doen opwaaien. En vorige zondag, las ik in een ander artikel: 17

18 Without knowledge of business strategies how can IT possibly figure out its value-added role? IT must demonstrate an in-depth understanding of the various high-level ways that a business goes about achieving its goals. Abstractie nemend van alle mogelijk polemieken en interpretaties, die rond deze artikels nog steeds aan de gang zijn, durf ik 2 conclusies te trekken: Ten eerste: een conclusie omtrent technologie Technologie en kennis over de technologie an sich, geeft een bedrijf geen rechtstreeks competitief voordeel meer ten opzichte van zijn concurrenten. Wat wel belangrijk is, is de vraag hoe we deze technologie kunnen gebruiken om de business doelstellingen te bereiken. M.a.w. niet vertrekken vanuit de mogelijkheden van de technologie maar vertrekken vanuit de bedrijfsdoelstellingen en bijhorende processen. Voor elke actie op het technologisch vlak moeten we ons de Waarom vraag durven stellen... Waarom heeft de business dit nodig? Welke business doelstellingen worden hiermee gerealiseerd? Ik durf te poneren dat we op het vlak van kennis van de technologie en ik zou bijna durven zeggen, het klassieke of algemeen bekende informatica gebeuren, we al een zekere maturiteit hebben bereikt. Deze maturiteit laat ons toe de technologische uitdagingen van de komende jaren beheersbaar te houden. Laat ons de informatici die hiermee bezig zijn zondermeer Technical Architects, Technologie Architecten noemen: specialisten die weten hoe ze technologie moeten gebruiken om tot applicaties te komen die aan de stijgende niet functionele business vereisten zoals beschikbaarheid, veiligheid, uitbreidbaarheid, groei in aantal gebruikers en de continue evolutie kunnen voldoen. Ten tweede een conclusie omtrent de non-technologie Ik verwittig nu al het publiek dat er enkele zwart-wit uitspraken zullen volgen. Uiteraard ligt de waarheid altijd in het midden. De nood aan een ander type van informaticus is groeiend, om niet te zeggen acuut. Dit zijn de informatici die niet kunnen programmeren maar wel weten wat programmeren is, het zijn de informatici die de technologie niet kennen maar wel begrijpen en kunnen plaatsen, het zijn de informatici die de taal van de business begrijpen én spreken en deze weten te formaliseren in plannen, zeg maar tekeningen, die kunnen worden bediscussieerd en overgedragen naar de Technologie Architect. Deze informatici mogen zich Business Architect noemen. Het zijn de specialisten die het abstraherend en modellerend vermogen, eigen aan een informaticus, gebruiken om, los van technologie, de business strategieën, business behoeften, business processen, op een dermate wijze in kaart te brengen 18

19 dat ze de basis vormen voor strategische afstemming met - en onderlinge communicatie tussen Business en ICT. Hun resultaten vormen de basis voor strategische beslissingen op het vlak van business process beheer en bijhorende business regels, applicatie portfoliomanagement, applicatie architectuur, applicatie specificaties.... Hun resultaten vertalen zich naar beheersbare projecten. Waarbij nu ook gezegd is dat elk ICT project een business project is. Deze informatici - Business Architecten - aligneren business & ICT. Deze informatici dragen bij aan het realiseren van het strategisch beleid middels informatica. Ik zou ze dan ook graag Beleidsinformatici noemen. Het feit dat de Beleidsinformatici dit jaar 30 jaar bestaan, (Maurice Verhelst maakte er mij attent op dat het evenwel 31 jaar is, waarbij ik mij de vraag stel of we de conceptie dan wel de geboorte vieren), wat ze vanmiddag al gevierd hebben, bewijst de maturiteit van het domein. Een domein dat in Vlaanderen (en daarbuiten) werd opgestart door Maurice Verhelst, en bijna samen en gelijktijdig met hem door Jacques Vandenbulcke. Wie is het belangrijkste : de Technologie Architect of de Business Architect? De vraag stellen... is op zich... een intellectuele misdaad. We kunnen elkaar bekampen om ons grote gelijk te halen. Of we kunnen elkaars kerncompetenties erkennen en maximaal op elkaar afstemmen zonder onze eigenheid te verliezen. Ik wil dan ook pleiten Mijnheer de Rector dat deze visie omtrent Business & Technologie Architectuur, maximaal ingang zou kunnen en blijven vinden binnen onze Universiteit. Immers, mijn ervaring als Senior Partner bij Application Engineers, leert dat dit mogelijk is. Meer nog... dat het moet... willen we, gezien vanuit ICT en vanuit Business, een antwoord kunnen bieden aan de huidige bedrijfs- en maatschappelijke evoluties. Het uitdragen en realiseren van deze visie zal ons tevens toelaten om meer mensen, mannen en vrouwen, aan te trekken voor onze opleidingen rond informatica. Ik wil dan ook dit deel afsluiten met de leuze : Dé informaticus is dood, leve de informatici. Dames en Heren, Het is binnen deze visie, waarbij business en ICT in synergie samen werken, dat ik Jacques even zou willen positioneren als visionair, als academicus, als voorzitter van het SAI en tenslotte als mens. 19

20 Jacques als visionair Beste Jacques, er is nog een jubileum dat we volgend jaar zouden moeten vieren, zij het dan in meer bescheiden kring misschien : het is immers volgend jaar 25 jaar geleden dat we elkaar bij Cullinet, een database management bedrijf, voor het eerst ontmoet hebben. Wat mij toen al opviel was jouw talent om de mogelijkheden die de toenmalige technologie bood of ging bieden, altijd opnieuw te vertalen naar : 1) wat kunnen we hier mee doen voor de business? 2) hoe wordt dit wetenschappelijk onderbouwd? 3) hoe kan ik mijn studenten hier maximaal mee confronteren? 4) hoe past dit in de evolutie van een bedrijf? 5) hoe kan dit uitdragen worden naar de markt? En van toen af is het mij steeds opgevallen hoe je elke technologische evolutie zijn wetenschappelijk én business kader gaf. Hoe je de dingen in hun strategische en lange termijn kader wist te plaatsen en dit ook wist uit te dragen naar de vele doelgroepen die je eigen zijn. Nog enkele jaren terug lanceerde je de idee van de extended enterprise : het bedrijf als onderdeel van een globale waardeketen, en de impact op bedrijfsvoering én ICT. Jacques, ik heb goed en slecht nieuws : het goede nieuws is : jouw visie wàs en ís correct en is zich vandaag aan het realiseren; het slechte nieuws is dat het trager gaat dan we zouden willen. Ik zie vandaag duidelijk de hand én de lange termijn visie van Jacques in de vakgroep Beleidsinformatica. Het is opvallend dat er vandaag onderzoek wordt gedaan en resultaten behaald op die terreinen welke vandaag hun ingang aan het vinden zijn in de bedrijfswereld. Ze opnoemen houdt het risico in van er te vergeten en dit wil ik niemand aandoen. Jacques, met dit resultaat heb je ons, het bedrijfsleven, een aantal generaties afstuderenden gegeven en gegarandeerd, die in staat zijn de uitdagingen waar we vandaag voor staan, aan te pakken. Jacques als academicus Ik zou hier even Jacques willen schetsen zoals ik hem gezien heb als professor. Jacques, ik heb nooit les van jou gehad. Voor mezelf, en mezelf kennende, twijfel ik tussen... het spijtig vinden en opgelucht zijn. In de 25 jaar dat ik Jacques ken onthoud ik de verschillende boeken en de vele artikels die hij heeft gepubliceerd. Een snelle search, excuseer zoekactie, op Google en Scholar.Google levert behoorlijk wat hits op. Het (altijd geactualiseerde) boek over databasemanagement systemen is al decennia lang het standaardwerk over databases in de Vlaamse en Nederlandse praktijk. Jacques is een professor die naast de inhoudelijke en doelgerichte relatie tussen universiteit en bedrijf ook aandacht heeft voor de persoonlijke relaties. De 20

21 resultaten hiervan vindt men dan ook terug in ondermeer het behoorlijk aantal leerstoelen evenals de vele evenementen waarbij aan het bedrijfsleven de kans wordt gegeven om inhoudelijk mee te werken. Ook zijn activiteiten met Liris, CBL, als oprichter en voorzitter van de Belgische Vereniging voor Logistiek, getuigen van zijn visie dat universiteit en bedrijf elkaar moeten vinden. Jacques is ook niet bang van verandering. Hij is er in geslaagd om gans de BAMA hervorming van de beleidsinformatica-programma s in goede banen te leiden. Als ik hem door de ogen van de student bekijk, en ik ken er wel een aantal, dan is er steeds één woord dat ik bij hun terug vind: ontzag. De hoge eisen naar kwaliteit en inzet bij de student, het hoge niveau van zijn lezingen vertalen zich naar een strenge aanpak waarbij studenten die een B krijgen jubelen alsof ze een dubbel A zouden gekregen hebben. Jacques als voorzitter van het SAI Samen met Maurice Verhelst heeft Jacques nu meer dan 25 jaar geleden het SAI opgericht. Het Studiecentrum voor Automatische Informatieverwerking. De visie achter SAI is uniek : de Belgische ICT ers een zo correct en breed mogelijke kijk geven op hedendaagse en toekomstige evoluties binnen ICT en dit zonder enig winstdoel. In al die jaren is het SAI er dan ook in geslaagd om hoog kwalitatieve lezingen, workshops en cursussen aan te bieden. Ook hier ontmoeten universiteit en bedrijfsleven elkaar. Jacques, als voorzitter van het SAI, slaagt er steeds in om de juiste onderwerpen, op het juiste moment, door de juiste sprekers aan te bieden. Ook hier vindt men de gedrevenheid naar kwaliteit en uitdragen van visie van Jacques terug. Hij runt dit trouwens met een nooit gezien efficiëntie. En tenslotte Jacques als mens Jacques, ik heb je in de voorbije jaren leren kennen als iemand die ook veel belang hecht aan de menselijke aspecten. De manier waarop je met mensen omgaat getuigt van grote integriteit en kracht. Op de momenten dat je thuis moest zijn, was je thuis. Discreet vertelde je, verontschuldigde je je bijna, dat je je werk wat op een lager pitje moest zetten. Ik denk dat jouw kracht, je gezonde rationaliteit en positivisme mee bijgedragen hebben tot waar je op dit ogenblik met je echtgenote Ghislaine en je kinderen en kleinkinderen staat. Trouwens, uit goed ingelichte bron heb ik vernomen dat je kleinkinderen je boek al ter hand hebben genomen. Alleen, zo blijkt uit een familiefoto, vallen ze er bij in slaap. Dames en heren, in de informatica gebruiken we heel veel afkortingen.net, J2EE, BPM, UML, SOA, CBD, OO,.... In de economische en financiële wereld spreekt men over Beveks en Sicavs. 21

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac. Software Mobiliteit Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.be/~tjdhondt p. 1 Overzicht Stelling Objecttechnologie Distributie Mobiliteit Evolutie Besluit p.

Nadere informatie

Boeiende vacatures bij Invenso en Convenso

Boeiende vacatures bij Invenso en Convenso Boeiende vacatures bij Invenso en Convenso Invenso en Convenso zijn op zoek naar gedreven mensen die met hart en ziel willen meebouwen aan ons succesverhaal. Is een van de onderstaande profielen op jouw

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Strategie voor een informatiegestuurde overheid

Strategie voor een informatiegestuurde overheid Strategie voor een informatiegestuurde overheid Bart Huybrechts, adjunct-kabinetschef Vlaams minister van Bestuurszaken (enkel het gesproken woord telt) Mijnheer de voorzitter, beste informatieprofessionals

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect Roel Wieringa Universiteit Twente 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Twee onderwerpen 1. Informatievoorziening Informatievoorzieningsarchitectuur

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012 24/02/2012 VITO ICT-strategie MOVI studieavond 16 februari 2012 Onderzoeksorganisatie Onafhankelijk Klantgericht RTO cf. IMEC, VIB, IBBT, TNO, Fraunhofer, VTT, Complementair aan universiteiten en industrie

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

occurro Vertrouwt u uw gegevens? BI wordt volwassen Kasper de Graaf 31 maart 2009 De kracht van BI en Architectuur in de praktijk - Centraal Boekhuis

occurro Vertrouwt u uw gegevens? BI wordt volwassen Kasper de Graaf 31 maart 2009 De kracht van BI en Architectuur in de praktijk - Centraal Boekhuis Vertrouwt u uw gegevens? BI wordt volwassen Kasper de Graaf 31 maart 2009 De kracht van BI en Architectuur in de praktijk - Centraal Boekhuis BI & Data Warehousing Business Intelligence: Het proces dat

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

Op weg naar wendbaarheid

Op weg naar wendbaarheid Op weg naar wendbaarheid Thema: Talent 28 juni 2011 Management summary Krapper wordende arbeidsmarkt vraagt om actie Steeds meer positieve signalen zijn waarneembaar uit het Nederlandse bedrijfsleven dat

Nadere informatie

AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS

AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS Cursus AUTOMATE WITH BIZAGI BPMS XPRESS BizAgi BPMS Xpress is een gebruiksvriendelijke en kostefficiënte Business Process and Workflow software, specifiek ontworpen voor kleine en middelgrote ondernemingen.

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20225 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20225 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20225 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Heijstek, Werner Title: Architecture design in global and model-centric software

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren Bereid u voor op Continu Verbeteren VERANDERING effect op PROCESSEN Verandering...steeds sneller en dat geldt ook

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis De kunst van het dicht timmeren DEMO BPM Engine 2012, Formetis 1 Agenda Enterprise Engineering & Software Engineering Demonstratie DEMO BPM Engine Vragen Enterprise Engineering & Software Engineering 1.

Nadere informatie

Beleids- en BeheersCyclus. Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk

Beleids- en BeheersCyclus. Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk Beleids- en BeheersCyclus Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk Inhoud cursus Rode draad 1.2 Inleiding 1.3 Definities 1.4 Model strategisch 1.5 Belang strategisch 1.6 Belang

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie.

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. KIEN - Event De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. Prof. dr. Koen Vandenbempt (Universiteit Antwerpen, België) Gent, 21 juni 2013 1 2 jaar KIEN De veranderende

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Agenda Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Resultaten Ronde Tafel Conferentie 15 september Plan van Aanpak Nederland e-skills

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Professioneel beheer Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Onze visie op professioneel beheer Als een applicatie eenmaal ontwikkeld en in productie genomen is, dan draait

Nadere informatie

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Inhoud Woord vooraf Ontstaan en achtergronden van het 'Praktijkboek Strategie' 5 Doelstellingen en uitgangspunten 5 Het gebruik van de

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST:

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST: Voorbeeldvraag 1 Welke uitspraak is JUIST: 1. De basisstelling van Nicolas Carr (auteur van "IT doesn't matter") is dat de investeringen die in IT gedaan worden niet opwegen tegen de voordelen ervan. Het

Nadere informatie

Communiceren in zakelijke omgevingen

Communiceren in zakelijke omgevingen Communiceren in zakelijke omgevingen Slimmer communiceren Communiceren in zakelijke omgevingen Slimmer communiceren Vodafone december 2010 Leefritme heeft een belangrijke invloed op de relatie tussen mensen

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek Voor universiteiten zijn er een aantal interessante mogelijkheden om een prominente rol te spelen in het innovatieproces.

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Risico s managen is mensenwerk

Risico s managen is mensenwerk TRANSPORT Risico s managen is mensenwerk Ondernemen is kansen zien en grijpen, maar ook risico s lopen. Risicomanagement behoort daarom tot de vaste agenda van bestuurders en commissarissen. Omdat ook

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Uw specialist in technisch management

Uw specialist in technisch management IP-Solutions Het technisch beheer van installaties staat onder druk. De toenemende concurrentie, kostendruk en veranderende wet- en regelgeving vraagt om grotere transparantie, flexibiliteit en efficiency.

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

STAGE OPDRACHT. Ontwerpen van intelligente monitoring voor klantgericht support. Bij Better.be B.V. in Enschede Afdeling Support

STAGE OPDRACHT. Ontwerpen van intelligente monitoring voor klantgericht support. Bij Better.be B.V. in Enschede Afdeling Support STAGE OPDRACHT Ontwerpen van intelligente monitoring voor klantgericht support ***** draft for discussion***** Bij Better.be B.V. in Enschede Afdeling Support Opdrachtnummer: MONI_1A_STA_20100601 Door:

Nadere informatie

Cito Corporate. Werken bij Cito

Cito Corporate. Werken bij Cito Cito Corporate Werken bij Cito Werken bij Cito is werken bij dé specialist op het gebied van toetsontwikkeling, examinering en het meten, beoordelen en volgen van leerprestaties. Wij werken in binnen-

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

Competentiemanagement bij de federale overheid

Competentiemanagement bij de federale overheid Competentiemanagement bij de federale overheid Competentieprofielen Basis Leidinggevend A1 December 2009 LEIDINGGEVEND A1 1/ BASISPROFIEL Tabel informatie begrijpen taken Taken uitvoeren Leidinggevend

Nadere informatie

HET PROJECT E-INVOICING. Dirk Noens

HET PROJECT E-INVOICING. Dirk Noens Dirk Noens Algemeen kader Digitale economie Richtlijnen & doelstellingen Voordelen voor uw organisatie Bouwstenen E-invoicing Overheidsplatform Toekomstvisie Status binnen Europa Overheid, ERP & IT partners

Nadere informatie

Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more

Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more Multi Enterprise Social Network Platform 10 redenen om mee te doen Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more Intranet, Extranet, Social Organiseer mensen en informatie op natuurlijke wijze TransportLAB

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

VRAGENLIJST Risico Perceptie

VRAGENLIJST Risico Perceptie Dit PDF document is klaar voor gebruik. Vergeet na het invullen van de vragen niet het document op te slaan en het naar het onderstaande e-mailadres te sturen: maria.carmona@hzg.de Onderwerp: QUESTIONNAIRE

Nadere informatie

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Customer Case Triferto

Customer Case Triferto Feiten in het kort: Activiteiten: is groothandelaar en producent van meststoffen in West-Europa. In Nederland kent het bedrijf een marktaandeel van 40%. Branche: Logistiek, Groothandel, Producent Oplossing:

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

RDS/SPB/001 - SPORTS BETTING ADVISER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL

RDS/SPB/001 - SPORTS BETTING ADVISER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL Functiedetail FUNCTIE : RDS/SPB/001 - Sports Betting Adviser AFDELING : Operations & Subsidies DATUM LAATSTE AANPASSING: 01.04.2014 Job architecture VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN

Nadere informatie

Geachte gasten, beste collega s

Geachte gasten, beste collega s Geachte gasten, beste collega s Ik heet u allen van harte welkom bij de officiële ingebruikname van de volledig nieuwe voorzuivering voor ons Productiebedrijf Andijk. In het bijzonder wil ik verwelkomen,

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka: Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Arnoud: Ik ben opgegroeid in Bilzen, een stad in Belgisch Limburg. We waren een gelukkig gezin. Mijn

Nadere informatie

Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY

Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY Geïntegreerde Oplossingen Security Management Inbraak Detectie Camera Bewaking Inhoud 1. Wie zijn wij? 2. Onze beveiligingsoplossing 3. Marktsegmenten

Nadere informatie

Whitepaper Integratie Videoconferentie. Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business

Whitepaper Integratie Videoconferentie. Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business Whitepaper Integratie Videoconferentie Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business Talk & Vision 2015 Inhoudsopgave 1. Introductie 3 2. Skype for Business/Lync 4 Hoe doen we dat? 4 3. Gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben?

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? ICT en Vastgoed Programma Ontwikkelingen Kansen Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? Wie ben ik? Loopbaan IT biedt vastgoedbedrijven concurrentievoordelen RealEstateIT helpt deze voordelen

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012 STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË 13 November 2012 De ICT-sector neemt een belangrijke plaats in de economie Toegevoegde waarde 14 miljard EUR Aandeel werkgelegenheid (in % van de

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2 Gebruik en beheer van applicaties Wie doet wat? Pagina 1 Een kader Pagina 2 Bron: daanrijsenbrij, Elementaire bedrijfsinformatica 1 Functioneel beheer Applicaties worden gebruikt door de gebruikersorganisatie.

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie