Van het onbegrepen leerlinggedrag VIA COACHEN naar een bijstelling van het groepsplan of van je klassenmanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van het onbegrepen leerlinggedrag VIA COACHEN naar een bijstelling van het groepsplan of van je klassenmanagement"

Transcriptie

1 IB-Support #1 Van het onbegrepen leerlinggedrag VIA COACHEN naar een bijstelling van het groepsplan of van je klassenmanagement De gedachte achter de praktijkopdracht is in het onderstaande verhaal gecombineerd met de coachende activiteiten van jou als IB er. Stap 1. Het groepsplan De leraar maakt het groepsplan. Ik ga er even van uit dat het klassenmanagement van de leraar voor deze klas en deze kinderen daarin verwerkt is. De IB er heeft met iedere leraar een groepsbespreking. Stap 2. De groepsbespreking Uit de groepsbespreking komen leerlingen naar voren die buiten de boot vallen. Deze leerlingen hebben, zo kun je zeggen, onbegrepen onderwijsbehoeften. De leraar komt er in haar groepsplan niet aan tegemoet. Deze leerlingen (of misschien ook bepaalde terugkerende situaties in de klas, die niet goed lopen) vormen de agenda voor de leerlingbespreking. In sommige scholen worden de groepsplan- en leerlingbespreking tegelijkertijd gedaan. Ik raad je aan ze uit elkaar te houden. In de groepsbespreking staan de resultaten en de trendanalyse centraal. Die zijn erg belangrijk en richten jullie beider aandacht op de taak en de prestaties van de leerlingen. Dan kom je nauwelijks toe aan het stil staan bij het effect van je eigen leerkrachtengedrag en de onderwijsbehoeften van de kinderen die extra aandacht behoeven. Filter de leerlingen en situaties eruit, die om aandacht vragen. Maak daar een aparte afspraak over. Je kunt je dan beiden richten op het gaan begrijpen van de onderwijsbehoeften van deze leerling en wat dat betekent voor je lerarengedrag. Dat is een andere insteek dat het wegen der resultaten.

2 Stap 3. De leerlingbespreking Stap 3.1 De ervaring; kwadrant 1 van het resultaatgericht coachen In deze bespreking staan leerlingen, die in het groepsplan nog niet voldoende uit de verf komen, met hun onderwijsbehoeften centraal. Ik zag in de praktijkopdracht dat leraren graag en met veel toewijding over hun leerlingen nadenken en op zoek zijn naar ideeën om problemen op te lossen. Dit onderzoek, naar zowel de ervaring van de leraar met deze leerling als de ervaring van de IB er tijdens het klassenbezoek met deze leerling en leraar, is onderwerp van onderzoek in deze fase in de leerlingbespreking. In het delen en onderzoeken van deze ervaringen ben je in als coachende IB er actief in het eerste segment van het resultaatgericht coachen. We hebben je daarvoor een uitgebreide oefening gegeven. Deze kun je gebruiken bij elke leerlingbespreking. Pas op dat je al met een oplossing genoegen neemt (dan zit je in het derde segment) terwijl de ervaringen nog niet helemaal duidelijk zijn. Een gedegen onderzoek geeft vaak een gedegen oplossing. Daarin ligt een taak voor de begeleidende c.q. coachende IB er. Daar passen vragen bij als Hoe ervaar jij de leerling? Wanneer doet leerling goed mee, wanneer niet? Wat is voor jou moeilijk aan het gedrag van de leerling? Wat wil je het liefst van deze leerling? Het gaat om vragen die de leraar in staat stelt om haar ervaring te verwoorden. Door het verwoorden van de ervaring onderzoekt zij tegelijkertijd de ervaring. Zoals je kunt zien in bijlage 1 bij dit blog, gaat het in het eerste segment om: de moeite die de leraar heeft, de ervaring en de gevoelskant ervan, het delen van ervaringen, het onderzoeken van thema s en het vaststellen van de vitale thema s Om het voor jou dichtbij te halen: wil je zelf een voorbeeld van een van je leraren in gedachten nemen? Of samen met een leraar in de eerstkomende leerlingbespreking de leraar op zoek helpen gaan naar een voor haar vitaal thema. Als je de vraag kunt beantwoorden: Wat maakt deze leerling voor jou wanneer moeilijk en wat is er voor jou moeilijk aan? Dan heb je het vitale thema te pakken. Je zult merken dat het antwoord geladen is met spanning of met energie. Als dat zo is, kun je deze fase afsluiten.

3 Stap 3.2 Het reflecteren en het denken; kwadrant 2 van het resultaatgericht coachen Als dat duidelijk is, tot op de bodem uitgezocht, kun je naar de tweede fase van het resultaatgericht coachen. Dan gaat het om de reflectie over de vitale thema s. Het voelen en ervaren kun je afsluiten, dat is voldoende aan bod geweest. In deze fase gaat het om samen nadenken, samen reflecteren over de ervaring met de leerling en leraar 1 over: de leerling en haar onderwijsbehoeften, de leraar en haar leerkrachtegedrag, het effect van het leerkrachtengedrag op de leerling, het effect van het leerlinggedrag op de leraar. Daar passen vragen bij als: Wat is volgens jou de onderwijsbehoefte van de leerling? Welk leerkrachtengedrag past daarbij? Welk effect heeft jouw gedrag op de leerling? Hoe beïnvloedt het gedrag van de leerling jouw gedrag? Wat denk je dat daar goed in is en waar kan het denk je beter? De essentie van deze tweede fase is dat je de leraar vraagt na te denken over de moeite in de ervaring. Laat de verschillende aspecten die meespelen in de klas op tafel komen. Heb oog en oor voor de dilemma s van de leraar. Aan het einde van deze fase kan de leraar haar vitale thema c.q. de leervraag herformuleren. Een veel voorkomend dilemma van leraren is dat zij hun lerarengedrag niet aan iedere leerling aan kunnen passen. Dat is niet haalbaar. Stap 3.3 Vanuit het denken in combinatie met de theorie: wat wil je? Kwadrant 3 van het resultaatgericht coachen Binnen HGW is in het algemeen voor dit dilemma de volgende richting voor een oplossing gevonden. Als je als leraar de onderwijsbehoeften van je leerlingen kent (bijvoorbeeld na de eerste leerlingbespreking) kun je je klassenmanagement en je groepsplan daar op aanpassen, zodat je aan de meeste behoeften tegemoet komt. Want misschien heeft vooral Tim behoefte aan een duidelijke structuur. En als je die voor Tim aanbrengt, profiteren daar ook veel andere kinderen van. In dit kwadrant maak je de overstap van de moeite naar de moed. De moed om te bedenken en te brainstormen wat je wilt en kunt gaan doen om het probleem van bijvoorbeeld Tim op te lossen. Hier komt een andere energie vrij. De energie van samen op denken, je verbeeldingskracht aanspreken, opties genereren, opdat aan het einde van dit kwadrant de leraar kiest. Dit ga ik doen!! Het kan zijn dat het nodig is om samen te plannen hoe het doen eruit gaan zien. Het doen zelf, het vierde kwadrant van het resultaatgericht coachen vindt na de leerlingbespreking plaats. Het lijkt mij goed om af te spreken om de ervaring met het nieuwe doen met elkaar te delen en daar iets over af te spreken. 1 Zie in de werkmap op Recepten voor reflectie

4 Tot slot Het lijkt mij goed om deze cyclus en de cirkel van het resultaatgericht coachen met je directeur en je team te bespreken. Vertel hen wat je daarin van hen verwacht en wat zij van jou mogen verwachten. Vanuit het gedachtegoed van HGW is het goed voor kinderen, dat de leraar hoge verwachtingen koestert. Wanneer je ook als collegae hoge verwachtingen van elkaar hebt, wordt het voor iedereen een leerzaam schooljaar. Ik ben erg benieuwd naar jullie ervaring met het lezen van dit blog en met het bespreken van dit blog en de cirkel van resultaat gericht coachen in je team. Laat je van je horen op het Forum?

5 Het coachingsgesprek THEORIE Stap 6 Stap 7 Herformuleren tot leervraag Opties genereren Stap 5 Stap 8 Dilemma s opsporen en Kiezen van doel onderzoeken Stap 4 Stap 9 Aspecten benoemen Plannen gekozen optie REFLECTIE Denken EXPERIMENT Stap 3 Stap 10 Vaststellen van vitale thema s Toepassing gekozen optie Voelen gevoel/ intuïtie hier en nu Willen Handelen Stap 2 Stap 11 Onderzoeken van thema s Evaluatie toepassing Stap 1 Stap 12 Delen van ervaringen Implementatie gekozen optie MOEITE ERVARINGEN MOED Wat heb jij gezien? Wat heb ik gezien?

Structuur van het resultaatgericht adviesgesprek

Structuur van het resultaatgericht adviesgesprek Structuur van het resultaatgericht adviesgesprek Vooraf: Contact en Contract De onderwijsprofessional legt een vraag op tafel. Dat is de start van het contact en het contract. Past deze vraag bij jou als

Nadere informatie

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen?

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Opbrengstgericht onderwijs, een verzamelnaam voor het doelgericht werken aan het optimaliseren van leerlingprestaties. systeem van effectieve schoolontwikkeling

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten Ambitie Doel Strategie Metingen Begroting Dashboard Actieplan (wie, wanneer) I De inspectie heeft vlak voor de zomervakantie van 2014 de school bezocht. Het bestuur heeft de inspectie toegezegd dat er

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek.

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Begaafde leerlingen komen er vanzelf... toch? Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Teambijeenkomsten Anneke Gielis Begaafde leerlingen

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Coachend leidinggeven

Coachend leidinggeven Leidinggeven de baas, 28 maart 2011 Coachend leidinggeven Nynke Jansen TU Doel workshop Definiëren van coachend leidinggeven Reflecteren over jezelf als coach Oefenen van een coachingsgesprek Interactief,

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Opbrengst-en handelingsgericht werken Ad Kappen, Gerdie Deterd Oude Weme Programma 16.00 16.15 17.30 17.45 18.30 20.30 opening Marielle lezing ogw

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Gesprekkencyclus IOT, EOT

Gesprekkencyclus IOT, EOT Gesprekkencyclus IOT, EOT Bijeenkomst 1 Gemma Verdiesen Nadine Machielsen Hoe ziet jullie gesprekkencyclus HGW/HGA eruit? -Heb je een IOT en EOT op school? -Heb je een groeps- en leerlingbespreking op

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

Werken met een ontwikkelingsperspectief

Werken met een ontwikkelingsperspectief Werken met een ontwikkelingsperspectief Conferentie SPPOH 12 november 2014 Arjan Clijsen OPP driedimensionaal Hoe nu verder? Wat willen we bereiken? leerkracht Ik kan leermoment het niet bij benen. Help

Nadere informatie

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage)

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage) De intakefase Vóór plaatsing. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften zijn alleen toelaatbaar tot sbo de Blinker indien het SWV PO 31.04 een toelaatbaarheidsverklaring heeft afgegeven. De procedure

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

Les 1: Waterzuivering

Les 1: Waterzuivering Les 1: Waterzuivering Lesvoorbereiding volgens het model activerende directe instructie 1 Dit formulier is een middel om lesactiviteiten voor te bereiden en uit te voeren. Het is geen doel op zich. Het

Nadere informatie

Reflecteren. Uit: Intrapersoonlijk Vaardigheden leraren en competenties. Hoofdstuk 2 Vaardigheden. Inleiding

Reflecteren. Uit: Intrapersoonlijk Vaardigheden leraren en competenties. Hoofdstuk 2 Vaardigheden. Inleiding Reflecteren Uit: Intrapersoonlijk Vaardigheden leraren en competenties. Hoofdstuk 2 Vaardigheden Inleiding Onderwijs, een prachtig vak, en het geeft je energie: je bent altijd bezig, krijgt mooie dingen

Nadere informatie

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD Schema 1 zorgroute: Er zijn 3 niveau s te onderscheiden: Zorg op groepsniveau, zorg op schoolniveau en bovenschoolse zorg. In het bovenstaande model zijn deze als volgt weergegeven: De rode cirkel (linksbovenin

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

2. VORMING MANAGEMENTTEAM

2. VORMING MANAGEMENTTEAM 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) Deze vorming is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. Ze volgt op de eerste infosessie en heeft als doel het ontwikkelen van

Nadere informatie

Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen

Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen 4 november 2011 NJPV Conferentie door Welmoed Lockefeer Onderwijs Maak Je Samen Waarom reflecteren met kinderen? Roepvraag met hele groep, bij aanvang

Nadere informatie

Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard.

Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard. Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard. Doel: Eén van jullie groep gaat opschrijven wat jullie al weten over De Tweede Wereldoorlog (bekend). Daarna schrijven jullie op wat jullie graag willen weten over

Nadere informatie

Presenteren. Oriëntatie

Presenteren. Oriëntatie Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk

Nadere informatie

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat?

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? GP goes OGW Met OGW willen we de ontwikkeling van leerlingen zo goed mogelijk stimuleren. Dat vraagt van de docent én school

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat Frans Ottenhof De rol van de mentor * Wat is motiverend voor leerlingen? * Aan welke studievaardigheden kun je werken? Welke niet? * Wat heb je nodig

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO Lessenserie over Taal & Respect Klas 1 - VMBO Hallo, In deze lessenserie ga je samen met je klasgenoten en je docent nadenken over de effecten van grof taalgebruik en het respectvol omgaan met de ander.

Nadere informatie

Leren reflecteren. Jan Jacobs www.coachjan.be 27-1-2009

Leren reflecteren. Jan Jacobs www.coachjan.be 27-1-2009 2009 Leren reflecteren Jan Jacobs 27-1-2009 Leren Reflecteren Geef me de moed om te veranderen wat ik veranderen moet en kan. Geef me het geduld om te accepteren wat ik niet veranderen kan. Geef me de

Nadere informatie

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij onderwijs, de ontwikkelingen op een rij Veel scholen zijn begonnen met het werken met groepsplannen. Anderen zijn zich aan het oriënteren hierop. Om groepsplannen goed in te kunnen voeren is het belangrijk

Nadere informatie

Formulieren bij opdrachten

Formulieren bij opdrachten Formulieren bij opdrachten Formulier 1 Functieomschrijving slb er sterkte-zwakteanalyse Functieomschrijving slb er sterkte-zwakteanalyse Kernfuncties Criteria Bevindingen Goed Zwak Begeleidingsgesprekken

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek.

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. Conflicten hanteren Tijd: verdelen over twee bijeenkomsten. Bijeenkomst 1 Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. De uitkomst van

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag

Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag Doelen deel 2, Groepsplan 1. Preventie van probleemgedrag. 2. Handelingsgericht werken en het stellen van concrete en toetsbare doelen voor gedrag. 3. Sociaal emotioneel

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS. Yvonne Burgmeijer Overmaat 24, 6831 AH, Arnhem

VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS. Yvonne Burgmeijer Overmaat 24, 6831 AH, Arnhem VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS CHAOS: De staat van verwardheid en ongeordendheid, die volgens de Griekse mythologie de oorspronkelijke toestand van het heelal was en vandaar: een

Nadere informatie

Naar een onderzoekende cultuur in de school

Naar een onderzoekende cultuur in de school Naar een onderzoekende cultuur in de school Uit meerdere studies blijkt dat leraren heel goed onderzoek kunnen doen naar de eigen lespraktijk om hun onderwijs te verbeteren. Als meerdere leraren gezamenlijk

Nadere informatie

Kwaliteitsbeleid OBS de Ranonkel. Ontwikkeling-Verdieping-Legitimering

Kwaliteitsbeleid OBS de Ranonkel. Ontwikkeling-Verdieping-Legitimering Kwaliteitsbeleid OBS de Ranonkel Ontwikkeling-Verdieping-Legitimering OBS de Ranonkel verbindt zich in een fluïde, organische organisatie met een vragende, onderzoekende houding. Zo zal er elke keer opnieuw

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Reflectie en feedback

Reflectie en feedback Reflectie en feedback Doelen bijeenkomst Kennis uitbreiden over reflectie en feedback Vaardigheden oefenen met stimuleren van reflectie Hoe in te bedden in de organisatie (wie, wanneer, teamoverzicht,

Nadere informatie

Inclusieproject 28/01/2015

Inclusieproject 28/01/2015 Inclusieproject 28/01/2015 Wat doen we deze namiddag? 1. Kennismaking en doel project 2. Inclusief onderwijs 3. Co-teaching 4. Actie-onderzoek Reflective practioner 5. Praktische afspraken 1. Kennismaking

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Welkom in de derde klas!

Welkom in de derde klas! Welkom in de derde klas! De meeste van jullie zijn twee jaar leerling van onze school geweest. Jullie weten wel hoe het hier werkt. Wat er van je verwacht wordt. Wat wel en niet geaccepteerd wordt. Dat

Nadere informatie

Onderwijskundig jaarplan

Onderwijskundig jaarplan Onderwijskundig jaarplan 2013-2014 Conceptversie 30/8/2013 Basisschool De Klinkert maakt deel uit van: Onderwijskundig jaarplan Jaar 2013-2014 School Basisschool De Klinkert Managementteam Gwynn van Veldhoven

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out SCHOOL TIME-OUT Lang programma School Time-out Op één of andere manier raak ik altijd in confl ict met de leerkrachten. Er zit zoveel in mijn hoofd dat ik me niet kan concentreren op school. Als ik de

Nadere informatie

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq,

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq, Taak Wie ben ik? Groep 7 Zwaarte Vakgebied - Sociaal emotionele ontwikkeling - Creatieve ontwikkeling - Taalvaardigheid Voorbereiding - Computer met internet - Papier, verf en kwasten Rol leerkracht -

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten. Handleiding Groep Les Thema Wat zie je en wat vind je ervan? Weet wat je ziet Welkom bij de eerste les van het Nationaal Media paspoort voor uw groep! De kinderen (en u als leerkracht) worden zich in deze

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar DOELSTELLINGEN De deelnemers worden zich bewust van hun eigen omgang met rouw en verlies en de rol die hun geloof of levensoriëntatie hierbij heeft. De deelnemers weten dat ieder op een eigen manier rouwt

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

REGISSEER JE EIGEN TOEKOMST

REGISSEER JE EIGEN TOEKOMST REGISSEER JE EIGEN TOEKOMST Alles heeft zijn tijd Zo ook de veranderingen in jouw leven. Sommige heb je zelf gezocht en gewild, anderen dienen zich aan zonder dat je erom gevraagd hebt en overkomen je.

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Eerst je eigen toekomst bedenken, voordat je samen een toekomst bedenkt. Aantrekkelijk voelen Pak je echte wens

Eerst je eigen toekomst bedenken, voordat je samen een toekomst bedenkt. Aantrekkelijk voelen Pak je echte wens Trainen en coachen Psycholoog Mirella Brok Skype Tilburg Made Den Bosch psycholoog@psycholoogmirellabrok.nl 06 1771 2728 KvK 51743256 Lid Nederlandse Beroepvereniging voor Toegepaste Psychologie Opwarmoefening

Nadere informatie

Voorbereiding voor de eerste teamvergadering

Voorbereiding voor de eerste teamvergadering Voorbereiding voor de eerste teamvergadering Welkom, directeur van een school die gaat Glanzen, We gaan beginnen. Deze brief is speciaal voor jou. Jij bent als directeur de regisseur van het teambreed

Nadere informatie

Coaching als je puber moet kiezen

Coaching als je puber moet kiezen Coaching als je puber moet kiezen De verschillende keuzestijlen Het College Weert 8 april 2013 Programma Kennismaken met elkaar, het onderwerp Het puberende brein en LOB Kiezen en keuzestijlen De ouder

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf Bij Agapè StudentLife hechten we veel waarde aan coachend leiderschap. We zien het als onze roeping om dat wat we zelf van God gekregen hebben te vermenigvuldigen in anderen, die op hun beurt ook anderen

Nadere informatie

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Masterclass Lunteren, 19, 20 en 21 maart Arjan Clijsen, KPC Groep Judith Hollenberg, Cito Programma masterclass Korte schets beleid: stand van zaken Doel en uitgangspunten

Nadere informatie

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik Ik in mijn stad projectdag 1 Wat is de bedoeling? Vandaag beschrijf je jouw eigen ervaringen in de stad waarin je woont. Vervolgens verdiep je je in kleine groepjes in een wijk, en maak je over deze wijk

Nadere informatie

Coachingsvaardigheden

Coachingsvaardigheden Big Picture conferentie 1 november 2011 Coachingsvaardigheden Eyeopener: met coaching haal je het beste in anderen naar boven in plaats van het beste van jezelf in de ander te willen stoppen Doel workshop

Nadere informatie

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse en ook: wil ik werken, of door naar een (passende) hbo-opleiding? Optie 1: Een vraag die ieder mens zich vroeg of laat stelt: wat wil

Nadere informatie

KK14 Rekenen & Wiskunde KK14 Levensbeschouwing KK14 Afstemming KK14 Interne communicatie

KK14 Rekenen & Wiskunde KK14 Levensbeschouwing KK14 Afstemming KK14 Interne communicatie Schoolontwikkelplan 2014 2015 Jaar 2014-2015 School Bonifatius Directeur Rein Swart Datum 1 augustus 2014 Inleiding In dit schoolontwikkelplan 2014-2015 geven we aan: [1] welke beleidsterreinen uit WMK

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

Differentiëren met een groepsplan

Differentiëren met een groepsplan Differentiëren met een groepsplan Dolf Janson 1 verschil maken recht doen aan verschillen afstemmen op verschillen adaptief onderwijs inspelen op onderwijsbehoeften onderwijs passend maken Recht doen aan

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Met formulieren en checklists bewaken we de uitgangspunten van HGW en voorkomen we dat ze verwateren. Ze fungeren als een leidraad en steun. Vanuit een inhoudelijke

Nadere informatie

Handleiding Plannen van Zorg BBL-CombiCare Gehandicaptenzorg Verzorgende-IG/Medewerker Maatschappelijke Zorg

Handleiding Plannen van Zorg BBL-CombiCare Gehandicaptenzorg Verzorgende-IG/Medewerker Maatschappelijke Zorg Handleiding Plannen van Zorg BBL-CombiCare Gehandicaptenzorg Verzorgende-IG/Medewerker Maatschappelijke Zorg Werkproces VZ-IG 1.1 Stelt (mede) het zorgplan op De verzorgende-ig verzamelt gegevens om de

Nadere informatie

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn)

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Laat de ander merken dat je echt luistert door je houding en ogen. Laat merken dat je aandacht op hem/haar gericht is. Stel zoveel mogelijk

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1 Doelen bijdrage

Nadere informatie

Houd bij het beantwoorden van de vragen steeds je werk in gedachten. Ga na welk antwoord het meest bij je past. Volg je intuïtie!

Houd bij het beantwoorden van de vragen steeds je werk in gedachten. Ga na welk antwoord het meest bij je past. Volg je intuïtie! Voorbij je eigen wijze: Effectief communiceren met metaprogramma s in professionele relaties. Een mooie uitdaging. We willen je als lezer daartoe graag de gelegenheid geven, door middels een zelfonderzoek

Nadere informatie

Waarnemen! wat zie je? Het groeidocument als gespreksverslag. Introductie 22-10-2015

Waarnemen! wat zie je? Het groeidocument als gespreksverslag. Introductie 22-10-2015 Het groeidocument als gespreksverslag Bijeenkomst 1 6 oktober 2015 Voor IB-ers met weinig HGW-ervaring Als ik blijf kijken zoals ik altijd heb gekeken Blijf ik denken zoals ik altijd dacht Als ik blijf

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen

1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen * 1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen begeleiding/organisatie * Studentonderzoek? Eigen onderzoek?

Nadere informatie

Peer review als instrument voor kwaliteitsverbetering

Peer review als instrument voor kwaliteitsverbetering Peer review als instrument voor kwaliteitsverbetering Netwerkdag kwaliteitsmedewerkers 4 november 2014 Jouw partner in de school Onderwerpen voor vandaag Kader: leren van leraren Peer review (wat en hoe)

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Deze kaart biedt een aantal indicatoren om bij de uitvoering van de stappen uit 1-zorgroute op groepsniveau en op schoolniveau de kwaliteit te monitoren en te

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Perspectief op de ontwikkeling van kinderen.. als kijken in een glazen bol? Wat is het ontwikkelingsperspectief?

Nadere informatie

Onze nieuwsbrief nieuwe stijl!

Onze nieuwsbrief nieuwe stijl! Onze nieuwsbrief nieuwe stijl! Onze eerste nieuwsbrief stamt uit het voorjaar van 2001. Het werd tijd voor een eigentijdse vormgeving. Niet veranderd zijn de thema s waarover we schrijven. Ook in deze

Nadere informatie

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs Wordle van respect Duur Materialen een computer met internetverbinding Introductie Op 8 november is het de Dag van Respect. Deze

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs 8 Doorlopende leerlijnen Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis Schooljaar 2014-2015 Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis VRAGENLIJST Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Inleiding: - 2 - Toegang krijgen tot de applicatie - 3 - Tabblad Gebruikers - 4 -

Inleiding: - 2 - Toegang krijgen tot de applicatie - 3 - Tabblad Gebruikers - 4 - MT-Module Inleiding: - 2 - Toegang krijgen tot de applicatie - 3 - Tabblad Gebruikers - 4 - Gebruikers aanmaken - 4 - Gebruikers wijzigen - 5 - Gebruikers verwijderen - 5 - Tabblad Planbeheer: - 6 - Vakken

Nadere informatie

Mag ik zijn wie ik ben?

Mag ik zijn wie ik ben? Route 1: Mag ik zijn zoals ik ben? Kaart lezen Wat is eigen aan mij? Laten we een spel spelen! Wie zit er allemaal in jouw klas? Leer elkaar beter kennen en speel samen met je klasgenootjes een kennismakingsspel.

Nadere informatie

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER LESBESCHRIJVINGSFORMULIER Beroepstaak 1 Omgaan met kinderen in een leersituatie Stageschool Plaats Stagementor Stagegroep Aantal kinderen Gegevens Stageschool Datum Naam student Groep Vakgebied Gegevens

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen?

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? Inleiding Voor je eindexamen moet je een profielwerkstuk, een PWS, schrijven. Misschien zijn jullie op jouw school nu al met de voorbereidingen hiervoor bezig,

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie