Inkopen van LED verlichting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inkopen van LED verlichting"

Transcriptie

1 Whitepaper Inkopen van LED verlichting Thomas Wensma, Ambassador Lighting Yvonne Keijzers, DuurzamerWerken Maart

2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Uitgangssituatie Pagina 3 Hoofdstuk 2: Wat is LED? Pagina Voor- en nadelen LED 2.2 Hoe LED s verschillende kleuren en wit licht produceren Hoofdstuk 3: LED als vervanger van huidige verlichting Pagina Kantoren Keuze voor LED 3.2 Retail Keuze voor LED 3.3 Hospitality Keuze voor LED 3.4 Outdoor keuze voor LED Invloeden op mens en omgeving Hoofdstuk 4: Duurzaamheid van LED en armaturen Pagina Energie en CO2 Hoofdstuk 5: Tips, do s en dont s Pagina Stappenplan Hoofdstuk 6: De toekomst van LED Pagina LED 6.2 Problemen met LED 6.3 OLED 6.4 Armaturen en LED: Zhaga 6.5 Informatieve links 2

3 Hoofdstuk 1: Uitgangssituatie Het doel van dit whitepaper is een aantal onduidelijkheden over LED-verlichting op te heffen, waardoor voor aankoopbeslissers de keuze van de juiste verlichtingsoplossing gemakkelijker wordt. De afgelopen paar jaar heeft LED-verlichting een enorme vlucht genomen en voor heel wat verandering gezorgd binnen de lichtindustrie. Met het geschikt raken van LED-technologie voor grootschalige toepassingen, zijn er ongekende nieuwe mogelijkheden ontstaan voor bedrijven en ondernemers. Denk hierbij aan dynamisch en gekleurd licht, maar ook aan nieuwe mogelijkheden in design van zowel armatuur als inrichting. Daarnaast ontstaan er ook nieuwe mogelijkheden aan kwaliteit en efficiëntie als het gaat om wit licht voor algemene licht toepassingen, zoals in de talloze kantoren, ziekenhuizen en scholen die we in ons land hebben. LED heeft een groot aantal voordelen en nieuwe mogelijkheden ten opzichte van de ingeburgerde fluorescentie en halogeen oplossingen. LED kent echter ook een aantal essentiële verschillen ten opzichte van andere typen verlichting. Dit, in combinatie met het zeer grote aantal aanbieders dat de markt heeft overspoeld (uit zowel binnen als buitenland), maakt het voor inkopend Nederland niet gemakkelijk om een goede en transparante keuze te maken bij het kiezen van LED als nieuwe of vervangende oplossing voor hun verlichtingsvraagstuk. Onduidelijkheid prestaties De grote groep (nieuwe) aanbieders van LED-verlichting claimen fantastisch klinkende prestaties als het gaat om levensduur, hoeveelheid licht, kleurweergave, kleurtemperatuur, kleurindruk, energieverbruik en claims met betrekking tot het toepassen in bestaande armaturen. Tegelijkertijd bieden veel partijen vaak geen of zeer beperkte garantie. De zo mooie claims worden dus niet hard gemaakt. Voor inkopers, facility managers en ondernemers is het dan ook niet makkelijk om goed van slecht te onderscheiden. LED-verlichting is voortdurend in ontwikkeling. Dit whitepaper is een afspiegeling van de huidige stand van zaken. Dit whitepaper biedt: een helder en duidelijk beeld van LED; tips voor het inkopen van LED; uitleg over vervanging van huidige verlichting; informatie over duurzaamheid van LED; informatie over de toekomst van LED; enkele concrete en bruikbare tips; 3

4 Het whitepaper is geschreven door Thomas Wensma, onafhankelijk verlichtingsexpert en Yvonne Keijzers communicatiedeskundige op het gebied van duurzame werkomgevingen. Uiteraard staan wij naar aanleiding van dit whitepaper open voor advieswerk op maat. Voor het laatste nieuws over LED en duurzame Werkomgevingen verwijzen wij graag naar Alkmaar en Nijmegen, maart

5 Hoofdstuk 2: Wat is LED? Een LED (Light Emitting Diode) is een halfgeleider component dat zichtbaar licht uitzendt van een bepaalde kleur wanneer er een elektrisch stroom doorheen wordt gestuurd. LED is fundamenteel anders dan vele andere licht bronnen, zoals de gloeilamp, fluorescerende lampen en gas-ontladingslampen. Niet op de laatste plaats omdat het een gerichte lichtbron is. Dit in vergelijking met een gloeilamp die een licht distributie in alle richtingen heeft. We onderscheiden twee basistypen LED: 1. indicator-type; 2. illuminatie-type. Indicator-type LED s zijn laag vermogen LED s, die als indicatielampje veelal worden gebruikt in displays van bijvoorbeeld computer en auto s en daarnaast vaak worden gebruikt in consumenten elektronica. Illuminatie-type LED s zijn hoog vermogen LED s die in staat zijn tot het tot functionele verlichting voor algemene verlichting toepassingen. Wij zullen in dit whitepaper vooral ingaan op dit type LED. 2.1 Voor- en nadelen LED LED heeft een aantal voordelen ten opzichte van conventionele lichtbronnen, zoals lager energie verbruik, langere levensduur, minder breekbaar, kleiner formaat en ruimere mogelijkheden tot aanstuurbaarheid. Ook is de licht output (lumens) van LED vergelijkbaar of zelfs hoger dan van conventionele licht bronnen. Huidige nadelen zijn onder andere de relatief hoge prijs (vanwege gecompliceerde fabricage), warmte-beheer en grote verscheidenheid in kwaliteit van eindproducten. 2.2 Hoe LED s verschillende kleuren en wit licht produceren LED s kunnen licht uitzenden in vrijwel het gehele (zichtbare) licht spectrum. Door gebruik te maken van verschillende materialen waaruit de LED is opgebouwd, produceren LED s verschillende kleuren. Ze zenden dan namelijk licht uit in verschillende golflengten. Door echter LED s van verschillende kleuren te combineren in een LED lamp of luminaire, en de intensiteit van de verschillende LED s te veranderen door middel van een controller, kunnen er miljoenen kleuren geproduceerd worden. We noemen deze full-color producten ook wel RGB LED-verlichting. De grote verscheidenheid aan kleuren komt namelijk tot stand door rode, groene en blauwe LED s te combineren. Hoeveel verschillende kleuren er precies geproduceerd kunnen worden door een RGB LED 5

6 product, hangt af van de specifieke kleuren (golflengten binnen het lichtspectrum) van de rode, groene en blauwe LED in de luminaire. De mogelijkheden van RGB LED in verschillende toepassingen zijn, in combinatie met controllers zeer groot. Meer hierover in het hoofdstuk LED als vervanger van huidige verlichting. Er zijn twee methoden om met LED wit licht te produceren: 1. De RGB methode Door de juiste mix van rood, groen en blauwe licht ontstaat wit licht. Voordeel van deze methode is onder andere dat het controle geeft over de precieze kleur. Ook heeft het een hoge efficiëntie en laat het kleuren er meer uitspringen wanneer verlicht. Het grootste nadeel is dat de color rendering index van RGB wit minder goed is. Deze kleurweergave (echtheid van de kleuren die worden verlicht) is minder goed dan bij de tweede methode. 2. De phosphore white methode Wit licht wordt in deze methode geproduceerd door gewoonlijk gebruik te maken van een LED die blauw licht uitzendt, met een (gele) fosfor laag. Een gedeelte van de golflengten van het blauwe licht wordt getransformeerd naar de golflengten van het gele licht. Deze combinatie zorgt voor wit licht. Wanneer er verschillende phosphorlagen van verschillende kleuren worden gebruikt, wordt het uitgezonden lichtspectrum groter waardoor de CRI waarde (color rendering index) hoger wordt. LED luminaires met een hoge CRI waarde (>90) maken dan ook gebruik van deze methode. Armatuur LED s worden uiteindelijk geïntegreerd in een LED armatuur, ook wel luminaire genoemd. Deze bestaat uit de LED chip(s), (spiegel) optiek, LED driver, voeding en een koellichaam (heat sink). De kwaliteit van de onderdelen, en het armatuur als geheel is van groot belang voor de prestaties en levensduur van het product. 6

7 Hoofdstuk 3: LED als vervanger van huidige verlichting Tussen conventionele en LED-verlichting zitten (soms grote) verschillen. Hetzelfde geldt voor de armatuur van conventionele verlichting en LED. Conventionele verlichting bestaat over het algemeen uit een armatuur met een lamp (gloei, halogeen, CDM etc.). Bij LEDverlichting gaat het, zoals eerder genoemd, om een product waarbij LED chip(s), (spiegel) optiek, LED driver, voeding en koellichaam geïntegreerd zijn. Enkele overeenkomsten tussen conventionele verlichting en LED zijn: verkrijgbaar in verschillende typen, voor verschillende applicaties; vergelijkbare prestaties ; vaak gemakkelijke installatie en dimbaarheid; verkrijgbaar in verschillende kleurtemperaturen en CRI waarden. Enkele verschillen tussen conventionele verlichting en LED zijn: in de basis levert LED gericht licht t.o.v. diffuus licht bij conventionele lichtbronnen; bij LED is er sprake van een armatuur die (alle) onderdelen integreert; LED is over het algemeen duurder in aanschaf dan conventionele verlichting; LED maakt grote energiebesparingen mogelijk t.o.v. conventionele verlichting; LED heeft een veel langere levensduur en heeft vaak zeer weinig onderhoud nodig; LED heeft grotere mogelijkheden tot lichtregeling; RGB LED kent de mogelijkheid om miljoenen verschillende kleuren te creëren zonder gebruik te hoeven maken van kleurenfilters. Het kennen van de verschillen, de voor en nadelen en mogelijkheden zijn zeer belangrijk om de juiste beslissingen te kunnen maken bij het vervangen en/of toepassen van LEDverlichting. Omdat de informatie over en mogelijkheden van LED per toepassingsgebied verschilt, hebben wij een aantal toepassingen uitgelicht: kantoren, retail, hospitality en outdoor. 3.1 Kantoren Voor kantoren is de kwaliteit en hoeveelheid licht van zeer groot belang. Vooral als het gaat om de verlichting van werkplek gebieden zijn lichtniveau (aantal lux) en ook lichtcomfort (diffuus licht) zeer belangrijk. Om creativiteit en comfort te vergroten speelt ook omgevingslicht (ambient lighting) een steeds grotere rol in moderne kantoor omgevingen. Verreweg de meeste kantoren in ons land zijn verlicht met lineaire TL-verlichting. De T8 variant (ook wel TL-D genaamd). Deze lamp heeft een diameter van 26mm. De 7

8 energiezuinigere T5 lamp (16mm diameter) wordt steeds vaker toegepast. In enkele gevallen komen we ook nog de oudere T12 (38mm diameter) tegen. De TL lampen zijn er met verschillende kleurtemperaturen (CCT) en kleurweergaven (CRI). Deze worden op de lamp aangeduid met een 3-cijferige code. De eerste geeft de CRI waarde aan en de laatste twee de kleurtemperatuur. Een code 830 betekent een kleurweergave index tussen de 80 en 89 (100 maximaal) en een kleurtemperatuur van 3000 Kelvin (warmwit licht). Code 940 zou dus een CRI van tussen de 90 en 100 betekenen en een kleurtemperatuur van 4000 Kelvin (wit licht). Afhankelijk van de wensen en het type kantoor is een kleurtemperatuur van 3000K of 4000K het meest gangbare. Dankzij LED zijn er tegenwoordig veel nieuwe mogelijkheden om voor betere verlichting te zorgen binnen kantoortoepassingen. Niet alleen een hoger licht comfort, maar ook kwaliteit en uitgebreide mogelijkheden tot lichtregeling of zelfs dynamisch licht zijn mogelijk. Dit met hetzelfde (vaak gewenste) hoge lichtniveau van conventionele verlichting. Enkele belangrijke voordelen van het toepassen van LED in kantoren zijn: grote kostenbesparing door lager energieverbruik, langere levensduur en minder onderhoud; zeer goede en flexibele licht regeling door middel van gebruisvriendelijke en innovatieve lichtregelsystemen; RGB mogelijkheden om ambiance te creëren; grote vrijheid bij het ontwerp van lichtoplossingen Keuze voor LED Bij de keuze voor LED in plaats van TL zijn er twee mogelijkheden. 1. een retrofit oplossing, waarbij men in de bestaande TL armatuur een LED buis plaatst; 2. een volledige nieuwe LED-oplossing, waarbij een LED armatuur wordt toegepast. Er zijn veel aanbieders op de markt die de eerste optie aanbieden en daarbij (soms) stevige claims maken. Deze retrofit oplossing kan echter een aantal nadelen hebben, die het veelal een kwalitatief niet gewenste oplossing maken: lager lumen output; lager aantal Lux op werkbladniveau; TL-D armaturen met spiegeloptieken en reflectoren zijn ongeschikt voor TL-LED buis; verblindingseffect is mogelijk; eventuele armatuurgaranties zijn niet meer geborgd; vaak onduidelijkheid over levensduur, kwaliteit, licht-uniformiteit; vaak onduidelijk op welke testmethoden kwaliteit claims berusten. De tweede optie wordt de hele armatuur door een hoge kwaliteit LED armatuur vervangen. 8

9 3.2 Retail In winkels draait alles om (merk) beleving. Met verlichting kan de juiste sfeer worden gecreëerd, kunnen verschillende belevingsscenario s worden ontworpen en wordt er een extra dimensie aan producten en hun presentatie gegeven. Het type conventionele verlichting dat in de praktijk gebruikt wordt, is zeer verschillend en divers. Dit kan variëren van lineaire TL verlichting tot fluorescentie downlighters, de veel gebruikte halogeen CDM lampen en halogeen spotjes van bijvoorbeeld het type MR16. CDM lampen worden vooral gebruikt vanwege: hoge kleurweergave; uitstekende kleurkwaliteit; hoog rendement; lange levensduur. Deze producteigenschappen gelden ook voor vervangende LED-oplossingen. LED vervangende producten bieden daarnaast extra voordelen, zoals: voldoen aan doelen op het gebied van duurzaamheid; lagere kosten en minder onderhoud; betere lichtregel mogelijkheden; flexibele installatie mogelijkheden; dynamisch RGB, ter bevordering van merkbeleving en het scheppen van de juiste sfeer Keuze voor LED Verlichtingsoplossing binnen retail zijn belangrijk. Ze worden gebruik om producten te accentueren, kleuren goed weer te geven en zorgen bovendien voor een prettige winkelbeleving. Aan deze eisen en wensen is zeer goed te voldoen met LED. Wat het juiste product is, hangt af van de specifieke eigenschappen die voor de toepassing gewenst en nodig zijn. LED-oplossingen bieden veel flexibiliteit en een scala aan (product) opties. Voor bijna elke toepassing is er een goed LED alternatief beschikbaar ten opzicht van conventionele lichtoplossingen. Investeringen kunnen hoog zijn, maar verdienen zich uiteindelijk terug in zowel energie- en onderhoudskosten, als een verbeterd lichtscenario in de winkel. Om extra aantrekkingskracht en dynamiek te creëren zijn er vele RGB LED producten op de markt waarmee in combinatie met een lichtregelsysteem zeer uiteenlopende lichtscenario s 9

10 zijn te creëren. Belangrijk bij het kiezen van de fixtures is dat het lichtregelsysteem hiermee verenigbaar is. Zo hebben producten met DALI aansturing dus een DALI lichtregelsysteem nodig. DALI is een technische standaard voor netwerk gebaseerde lichtregelsystemen voor het aansturen van verlichting via elektronische ballast, dimmers en/of transformatoren. Hetzelfde geld voor de veel voorkomende DMX aansturing, of bijvoorbeeld ELV dimbaarheid. DMX is net als DALI een digitaal protocol voor netwerk gebaseerde lichtregelsystemen. Heel kort gezegd biedt het nog grote mogelijkheden voor lichtregeling dan DALI. 3.3 Hospitality Nog meer dan bij retail, speelt binnen de hospitality industrie beleving een zeer belangrijke rol. Architectuur, lichtdesign en service van personeel zijn hierbij waarschijnlijk de belangrijkste factoren. Door middel van een goed lichtdesign met een grote dynamische flexibiliteit kan dit worden gecreëerd Keuze voor LED Door de grote flexibiliteit, het effectief kunnen creëren van gekleurd licht en compacte vorm, is het (gedeeltelijk) kiezen voor LED, in bijna alle gevallen de meest logische keuze. Door het toepassen van LED kan zelfs aan persoonlijke wensen van de gast worden voldoen. Dat kan door gebruik te maken van LED in combinatie met lichtregelsystemen, waarmee gasten hun eigen sfeer kunnen creëren. Met het kiezen van LED kan er binnen de hospitality industrie veel energie, en dus kosten worden bespaard. Verlichting in bijvoorbeeld hotels staat vaak 24/7 aan. Door het kiezen voor LED zullen de kosten sterk gereduceerd kunnen worden. Met lichtregelsystemen en aanwezigheidsdetectie kan nog meer worden bespaard. Ook bij deze combinatie is het belangrijk om er op te letten dat alle producten verenigbaar met elkaar zijn. 3.4 Outdoor Het verlichten van onze steden en architectonische ruimten is zeer omvattend. Naast de vele praktische doeleinden, zorgt daglicht en kunstmatig licht in de nacht voor het natuurlijke dag- en nachtritme. Naast deze invloed op ons als mens, speelt licht vooral in de nacht een cruciale rol bij het veilig verlichten van onze steden, een aantrekkingspunt creëren voor architectuur (gebouwen, bruggen, etc.) en architectonische ruimten (parken, openbare pleinen etc.). Licht zorgt voor sfeer, aantrekkingskracht, maar ook minstens net zo belangrijk: het zorgt voor veiligheid. 10

11 3.4.1 keuze voor LED Met de komst van LED-verlichting kan er voor outdoor toepassingen grote vooruitgang worden geboekt op het gebied van duurzaamheid. Door de grote energiebesparingsmogelijkheden kunnen kosten sterk verlaagd worden. Daarnaast kan de CO2 uitstoot worden verlaagd en de kwalitatieve leefbaarheid worden vergroot. Een ander belangrijk voordeel van het toepassen van LED is het verminderen van lichtvervuiling. LED is namelijk gericht licht. Het stelt ons in staat alleen datgene te verlichten wat nodig en gewenst is. Licht dat verloren gaat, naar boven de lucht in, kan voorkomen of beperkt worden Invloeden op mens en omgeving We kennen allemaal het gele licht van hogedruk natrium lampen. Voordelen van deze lampen zijn de relatief lange levensduur met beperkte afname van de lichtopbrengst. Het grote nadeel van deze lampen is de slechte kleurweergave door een concentratie van de spectrale emissie rond de 600nm (geel oranje kleur). LED echter geeft wit licht. De kleurweergave wordt hiermee veel beter, maar ook de omgeving wordt als lichter en beter zichtbaar ervaren. Het zorgt daarnaast voor een groter gevoel van veiligheid. Mensen en obstakels zijn beter van elkaar te herkennen en te onderscheiden zijn. Het energierendement is hierbij vergelijkbaar of zelfs beter dan bij het gebruik van hogedruk natrium lampen. Licht heeft daarnaast een zeer directe invloed op hoe we ons voelen. Voor ons als mens is dit vooral merkbaar via onze biologische klok. Licht regelt namelijk ons circadian rhythm. Simpel uitgelegd is dit de invloed van licht op onze hormonen waarmee geregeld wordt of we ons wakker voelen of slaperig. Uit onderzoek is gebleken dat licht in het diep blauwe spectrum hierbij zeer belangrijk is. Dit blauwe licht activeert ons namelijk. Het remt de aanmaak van het hormoon melatonine. Via bepaalde receptoren in het netvlies van het oog wordt de aanmaak van dit hormoon geregeld. Wanneer de blootstelling aan licht (vooral dit blauwe licht) afneemt, maakt ons lichaam meer melatonine aan, waardoor we in ons slaapritme komen. Naast de voordelen van meer veiligheid en een efficiënter gebruik van licht, is meer onderzoek en een kritisch blik naar het gebruik van wit licht belangrijk. 11

12 Hoofdstuk 4: Duurzaamheid van LED en armaturen Duurzaamheid is een container begrip dat zeer veel omvat. Het is dan ook niet eenvoudig om kort en bondig een definitief antwoord te geven op de vraag hoe duurzaam LEDverlichting is. Hoe duurzaam een LED product is af hangt in de breedste zin van het woord af van zeer veel factoren: gebruikte materialen, productie methode, invloed van productie op mens en milieu, manier van transport, verpakkingsmateriaal, energieverbruik, levensduur, recyclebaarheid, Co2 uitstoot en de hoeveelheid te gebruiken armaturen voor een project ten opzichte van conventionele verlichting. Het moge duidelijk zijn dat het dus niet eenvoudig is om snel een goed beeld en antwoord te krijgen op de vraag hoe duurzaam een LED product is bij de inkoop hiervan. Fabrikanten beperken zich over het algemeen tot energieverbruik en Co2 afdruk. Het meer algemene verbetering voor planeet is ook een vaak gehoord argument dat nog moeilijker te kwantificeren is. 4.1 Energie en CO2 Uitgaan van energieverbruik en Co2 uitstoot is de meest duidelijke manier om meetbaar te maken hoe duurzaam een LED product precies is. In de praktijk kan men op dit moment (en de komende paar jaren) het best uitgaan van het feit dat LED module en armatuur één geheel zijn en niet als losstaand kunnen worden gezien. De verenigbaarheid van LEDmodules en armaturen van verschillende fabrikanten is er nog niet. De komende jaren zal dit zich wel gaan ontwikkelen. Hierdoor kunnen LED-modules bijvoorbeeld vervangen worden aan het eind van de levensduur, met behoud van het armatuur dat een langere levensduur heeft. Het vervangen van LED-modules in armaturen is vandaag de dag ook bij gebruik van producten van één en dezelfde fabrikant nog nauwelijks mogelijk. De belangrijkste duurzame eigenschap van LED is de mogelijkheid tot enorme energiebesparingen en het reduceren van co2 uitstoot. Energie besparingen variëren van 10% tot 90%, waarbij besparingen van meer dan 50% vaak zeer goed haalbaar zijn. Verlichting verbruikt ongeveer 19% van alle elektriciteit in de wereld. In gebouwen is dit zelfs gemiddeld 40%. Door het relatief lage energie gebruik van LED-verlichting, kan hiermee dus veel energie worden bespaard. Besparingen kunnen variëren van TL oplossingen die efficiënter zijn (TL Eco of T5), tot het toepassen van volledig vervangende LED armaturen en het gebruik van LED in combinatie met (dag)lichtregeling en aanwezigheidsdetectie. 12

13 Hoofdstuk 5: Tips, do s en dont s En dan de praktijk. Hoewel ontwikkelingen snel gaan, en er steeds nieuwe producten ontwikkeld worden zijn er wel enkele algemene richtlijnen te geven die gevolgd kunnen worden bij de aanschaf van LED-verlichting. Hieronder vindt u een aantal tips en richtlijnen. Checklist switch duurzame verlichting: vervang conventionele verlichting voor een LED-oplossing wanneer mogelijk; kies voor een geïntegreerde LED-oplossing of voor een retrofit oplossing waarbij deugdelijkheid en garanties duidelijk worden aangegeven; kies voor een duurzame fabrikant wanneer het voor een specifiek product niet duidelijk is; maak gebruik van aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling; kies waar mogelijk voor producten van duurzaam/recyclebaar materiaal en producten die zo weinig mogelijk schadelijke bestandsdelen bevatten; Switch van conventioneel voorschakelapparaat (VSA) naar elektronische VSA. Dit scheelt energie verbruik. 5.1 Stappenplan Bij het specificeren van de juiste lampen/armaturen kan het helpen om enkele stappen aan te houden: 1. kies de producten op basis van de applicatie waarin ze worden toegepast; 2. specificeer de producten vervolgens op basis van de typen verlichting: - algemene verlichting - architectonische verlichting - taakverlichting - accentverlichting - omgevingsverlichting 3. vervolgens kan er worden gekozen voor de typen armatuur: - pendelarmaturen - opbouwarmaturen - decoratieve armaturen - vrijstaande armaturen - inbouwarmaturen - downlights - uplights - spots/projectors - lichtlijnsystemen 13

14 4. op basis van de gewenste en/of geëiste specificaties van armatuur en lichtkwaliteit kunnen de juiste producten gekozen worden; 5. let bij het specificeren van eventuele lichtregelsystemen dat deze gebruik maken van protocol dat overeenkomt met dat van de armaturen/lampen. AgentschapNL AgentschapNL ontwikkelde enkele handige scans om te berekenen wat de beste optie is voor verlichting in gebouwen: 1. Stappenplan Slim licht in bestaande bouw 2. Stappenplan Slim licht in nieuwbouw 3. Slim Licht Scan Utiliteitsgebouwen 4. Split Incentive: een probleem bij de aanschaf van verlichting is de zogenaamde Split Incentive, de ontwikkelaar of eigenaar niet kan meeprofiteren van de duurzaamheidsinvesteringen in het pand. Agentschap NL publiceert de Leidraad Green Lease, een handvat met aantal richtlijnen voor een duurzaam huurcontract. De leidraad is ontwikkeld door vastgoedadviseur Jones Lang LaSalle op initiatief van het Platform Duurzame Huisvesting. Klik hier voor meer informatie 14

15 Hoofdstuk 6: De toekomst van LED 6.1 LED LED is sinds de ontdekking van elektrisch licht, de technologie binnen verlichting die de grootste ontwikkeling laat zien en tevens de grootste impact heeft. Een van de belangrijkste eigenschappen van LED verlichting is natuurlijk de grote energie besparing die LED verlichting mogelijk maakt en de veel langere levensduur. In de komende jaren zullen er nog veel stappen gezet worden om LED s en hun toepassingen te verbeteren. Een ander voordeel van LED is dat het niet de schadelijke stoffen bevat die fluorescentie (zoals TL) verlichting wel heeft. Hiermee kan een belangrijke stap worden gemaakt, wereldwijd, op het gebied van duurzame doelstellingen. Een van de grootste nadelen zijn de relatief hoge kosten die de technologie met zich mee brengt. Oorzaak hiervan zijn vooral de materialen die gebruikt dienen te worden en het gebrek aan schaalbaarheid. De markt adoptie van LED producten gaat namelijk nog trager dan wenselijk is. Met het beschikbaar zijn van kwalitatief zeer goede producten, zal er vanuit de markt steeds sneller en vaker voor LED worden gekozen. De kosten van LED nemen al jaarlijks af, wat gunstig is voor de economische schaalbaarheid van LED. Uit de studie 'The Chicago Region s Green Economic Opportunities' van de Universiteit van Chicago bleek onlangs dat LED-verlichting in de komende 10 jaar ongeveer 60 procent van de wereld zal verlichten. In hoeverre LED de beste optie is voor klanten hangt af van het toepassingsgebied en de combinatie van wensen, eisen, financiële mogelijkheden en doelstellingen. Lichtkwaliteit, eigenschappen en de standaardisatie van LED producten en onderdelen maken een constante ontwikkeling door die er voor zorgen dat LED uiteindelijk, voor zo goed als elke toepassing, de beste optie zal zijn. 6.2 Problemen met LED Een probleem dat in de praktijk naar voren komt, is dat energiezuinige lampen ervoor kunnen zorgen dat in kantoorgebouwen zekeringautomaten soms uitschakelen. Als er veel lampen tegelijk worden aangezet, bestaat de kans op een te hoge piekbelasting, waardoor deze automaten de stroom uitschakelen. Gloeilampen hadden dit probleem niet, en tlbuizen in mindere mate, doordat bij deze lampen het stroomverbruik geen hoge piekwaarden bereikt. De eenvoudigste oplossing is minder lampen op een groep aansluiten. Een andere oplossing is het maken van een schakelaar die pas inschakelt op het juiste moment van de spanningscurve. De onderzoekers hebben een prototype van zo n schakelaar gebouwd en getest. Ook de klassieke stoppen zijn een oplossing, doordat de piek te kort duurt om de 15

16 smeltpatroon te laten smelten. Maar de onderzoekers verwachten niet dat de ouderwetse stop terugkeert in moderne kantoorgebouwen. 6.3 OLED OLED is een lichtbron die licht uitstraalt vanuit een oppervlak. Dit in tegenstelling tot LED, dat een punt lichtbron is. Aangezien OLED een oppervlakte lichtbron is, geeft het een comfortabele en uniform verlichting. OLED geeft een zacht lichtbeeld, zonder schaduw en verblinding. OLED werkt door elektriciteit door een of meerdere extreem dunne lagen organisch materiaal halfgeleider materiaal te laten stromen. Het is dus gemaakt van een natuurlijk en dus duurzaam materiaal. De toplaag is op dit moment nog van glas, maar in de toekomst zullen ook flexibele materialen gebruikt kunnen worden. Osram, dochterbedrijf van Siemens, ontwikkelde bijvoorbeeld onlangs een flexibel OLED scherm van 11 X 3 cm. Osram en Philips (onder het Lumiblade brand ) zijn de twee belangrijkste spelers op de OLED markt. Net als LED is OLED dimbaar en is het mogelijk om licht van verschillende kleuren te produceren. Met de eigenschappen van OLED worden de grote voordelen en design mogelijkheden ook meteen duidelijk. In plaats van gebruik te moeten maken van armaturen om oppervlakken te verlichten, geven de oppervlakken zelf licht. Uiteraard geeft OLED een ander licht beeld wat niet in elke situatie het gewenste lichtbeeld en effect heeft. OLED moet dan ook vooral gezien worden als een techniek die naast LED toegepast zal worden, waarbij naar verwachting LED zal de meest prominente van de twee zal zijn. 6.4 Armaturen en LED: Zhaga Het hoge tempo dat het LED tijdperk kenmerkt, stelt ook armatuurfabrikanten voor nieuwe uitdagingen: vanwege de grote sprongen in de prestaties van LED en de daarmee samenhangende technische veranderingen, moet er voor elke LED generatie een compleet nieuw armatuurontwerp komen. Niet echt duurzaam. Normen voor LED modules Om ervoor te zorgen dat deze standaardisatie toekomstbestendig is, heeft een groot aantal fabrikanten de krachten gebundeld in het Zhaga-consortium. Dit consortium ontwikkelt normen voor LED modules die door vele fabrikanten worden ondersteund. Meer informatie hierover is te vinden op 16

17 6.5 Informatieve links: Wilt u begeleiding of advies bij de keuze van uw LED-verlichting? Thomas Wensma Yvonne Keijzers Ambassador Lighting DuurzamerWerken Willem kalfstraat 47 Krayenhofflaan KA Alkmaar 6541 PN Nijmegen tel tel twitter.com/thomaswensma twitter.com/duurzaamkantoor 17

KANTOR ROH LED Voordele WINKELS n waaier

KANTOR ROH LED Voordele WINKELS n waaier 2012 LED Voordelen waaier LED Voordelen waaier Ga voor meer informatie over de campagne naar www.ledyourlightshine.nl Ga voor meer informatie over deze producten naar www.lighting.philips.nl en klik op

Nadere informatie

Seminarie IBE-BIV. Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality.

Seminarie IBE-BIV. Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality. Seminarie IBE-BIV Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality. Kurt T Joens 4 november 2010 De wereld heeft nood aan zinvolle oplossingen om de klimaatveranderingen van antwoord te bieden.

Nadere informatie

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens.

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens. LED en Verlichting Pieter Ledeganck Charlotte Claessens energieconsulent@gezinsbond.be Van fakkel naar oled Natuurlijk licht Vuur -400.000-13000 400 1500 1816 1814 1783 Elektrisch licht 1809 1959 1879

Nadere informatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie Folder 68 18.6 Lichtbronnen Productinformatie Lichtbronnen Het middelpunt van uw wereld is uw huis. In deze folder vindt u ideeën om uw huis een heel andere uitstraling te geven door het subtiele gebruik

Nadere informatie

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning verlichting Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning Overzicht soorten lampen Uitleg over informatie verpakking Welke gloeilamp waardoor vervangen Lampen brengen sfeer Met lampen verandert de sfeer van

Nadere informatie

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht!

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Middelbare school Süderelbe, Duitsland Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Met een simpele overstap naar energiezuinige verlichting in uw school kunt u ook een verschil maken Ik help mijn school

Nadere informatie

Checklist: 10 tips bij keuze led-verlichting

Checklist: 10 tips bij keuze led-verlichting Checklist: 10 tips bij keuze led-verlichting 10 tips 1. Energie besparing 2. Lichtopbrengst 3. Levensduur 4. Garantie 5. Kleurtemperatuur 6. Electrotechnische eigenschappen 7. Installatie 8. Prijs 9. Terugverdientijd

Nadere informatie

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht 1 Agenda Philips EcoVision LED verlichting Strategieën voor energiebesparing 2 Philips Ecovision 5 Wereldwijd 500 miljoen mensen van zorg voorzien

Nadere informatie

Energiezuinige verlichting

Energiezuinige verlichting Energiezuinige verlichting Op het gebied van verlichting zijn vele besparingsmogelijkheden. Van het vervangen van lampen tot het aanpassen van de armaturen en het gebruik van een daglichtafhankelijke-

Nadere informatie

LUX op energiezuinige stand

LUX op energiezuinige stand Seminarie Duurzaam Bouwen: LUX op energiezuinige stand 5 maart 2015 Leefmilieu Brussel Technologisch overzicht van verlichtingssystemen Jean-Michel DESWERT, Technology Manager - Lighting Verlichtingslaboratorium

Nadere informatie

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter?

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Factsheets OVL lampenkwaliteitsprofielen Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Openbare verlichting hebben we nodig voor onze verkeersveiligheid, sociale veiligheid en het aantrekkelijk maken

Nadere informatie

Dimmen/regelen van verlichting

Dimmen/regelen van verlichting Dimmen/regelen van verlichting ONTWIKKELING Het dimmen cq regelen van professionele verlichting is soms een lastige zaak. In het vroegere gloeilamptijdperk kon men relatief eenvoudig de lichtintensiteit

Nadere informatie

Overstappen naar energiezuinige lichtbronnen

Overstappen naar energiezuinige lichtbronnen Overstappen naar energiezuinige lichtbronnen Productinformatie Folder 68 18.7 Hoe gebruikt u deze folder? Blader door de pagina s om naar de productcategorie te gaan die u zoekt. Daar vindt u de beste

Nadere informatie

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK INHOUDSOPGAVE 1 TECHNIEK VERLICHTING... 3 2 DAGLICHT EN KUNSTLICHT... 3 3 ENKELE TECHNISCHE BEGRIPPEN... 4 3.1 Lichtstroom... 4

Nadere informatie

LED VERLICHTING & VvE s

LED VERLICHTING & VvE s LED VERLICHTING & VvE s LED s make a difference in the world! Energiezuinig wonen De ontwikkelingen gaan snel anno 2015! Een snel groeiend aantal VvE s ontdekt: 1. De hoge besparingsresultaten. Gebruik

Nadere informatie

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting?

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting? Sportveldverlichting Besparen met LED-verlichting? 1 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor lighting van NSvV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005 Lid

Nadere informatie

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt?

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt? Beschrijving Vaak is de basisverlichting in een bedrijf TL-verlichting. Daarbij wordt het energieverbruik veroorzaakt door de TL-buis én het voorschakelapparaat (ook wel starter genoemd). Er zijn zuinige

Nadere informatie

Badkamer verlichting

Badkamer verlichting Badkamerverlichting Productinformatie... 12.3 Lavanto badkamerverlichting... 12.4 Led'save badkamerverlichting... 12.4 } } Badkamerverlichting Productinformatie Ledverlichting De afkorting led staat voor

Nadere informatie

Relighting. Brussel 17-06-2010. Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België)

Relighting. Brussel 17-06-2010. Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België) Relighting Brussel 17-06-2010 Ingrid Van Steenbergen Onafhankelijk lichtadviseur Energiebesparing in verlichting www.odid.be Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België) Verlichting Airconditionning

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP

PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP 373905_Lichtbronnen.indd 1 30-05-11 11:33 Einde van de gloeilamp is in zicht De gloeilamp zet 90 tot 95% van al zijn gebruikte elektriciteit om in warmte in plaats

Nadere informatie

Badkamer verlichting

Badkamer verlichting Badkamerverlichting Productinformatie... 12.3 Lavanto badkamerverlichting... 12.4 Led'save badkamerverlichting... 12.4 } } Badkamerverlichting Productinformatie Ledverlichting De afkorting led staat voor

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE. Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen

PRODUCTINFORMATIE. Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen Langs deze weg willen wij als fabrikant van schakelmateriaal en woningautomatiseringssystemen duidelijkheid scheppen over de gevolgen van het schakelen en

Nadere informatie

Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink

Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink Prestaties van LED beoordelen Huidige status van de LED verlichtingsmarkt Het DEKRA LED performance keurmerk - Eisen en normen Toepassing van LED producten

Nadere informatie

Beste LED, beste prijs!

Beste LED, beste prijs! Beste LED, beste prijs! Warm wit licht Warm wit licht Zuinig & duurzaam Zuinig & duurzaam Levendige kleuren Levendige kleuren ? Wist je dat...... de marktomzet in LED met % gegroeid is t.o.v. vorig jaar...

Nadere informatie

Brighter Lighting. Complete, duurzame lichtoplossingen voor professionele toepassingen.

Brighter Lighting. Complete, duurzame lichtoplossingen voor professionele toepassingen. Brighter Lighting Complete, duurzame lichtoplossingen voor professionele toepassingen. Aura Light De vraag naar duurzame producten is nog nooit zo groot geweest. De regering en een groot aantal bedrijven

Nadere informatie

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015 Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN Hoevelaken, 29 januari 2015 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor van NSVV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005

Nadere informatie

Product naam: MM03939

Product naam: MM03939 Product naam: MM03939 Specificaties MM03939: Levensduur L90: 25000u Wattage: 7.50W Kleur armatuur: Wit Power factor: 0.90 > Bedrijfstemperatuur: -30 tot + 40 graden Aantal lampen: 1 Lamp soort: LED Geintegreerd

Nadere informatie

Laaghangend fruit Bij bestaande verlichting: Is de verlichting overal en altijd wel effectief? Energie-efficiëntere lampen gebruiken.

Laaghangend fruit Bij bestaande verlichting: Is de verlichting overal en altijd wel effectief? Energie-efficiëntere lampen gebruiken. Winkel Laaghangend fruit Bij bestaande verlichting: Is de verlichting overal en altijd wel effectief? Energie-efficiëntere lampen gebruiken. Lampen met langere levensduur toepassen. Licht (automatisch)

Nadere informatie

Product naam: MM05242

Product naam: MM05242 Product naam: MM05242 Specificaties MM05242: Levensduur L90: 15000u Lengte: 101 mm Wattage: 3.00W Diameter: 36 mm Kleur: 2700K (Extra Warmwit LED Filament ) Gewicht: 14 gr Lumen: 250 lm Spanning: 230 V

Nadere informatie

INDUSTRIËLE VERLICHTING LED HET DUURZAME ALTERNATIEF VOOR INDUSTRIËLE VERLICHTING

INDUSTRIËLE VERLICHTING LED HET DUURZAME ALTERNATIEF VOOR INDUSTRIËLE VERLICHTING IndustriËle verlichting INDUSTRIËLE VERLICHTING LED HET DUURZAME ALTERNATIEF VOOR INDUSTRIËLE VERLICHTING Verlichting voor industriële toepassingen dient te voldoen aan specifieke eisen en voorwaarden.

Nadere informatie

Flare. Comfort en rendement met leds

Flare. Comfort en rendement met leds Flare Comfort en rendement met leds Flare Downlights en spots met ledtechnologie Flare, een uniek designconcept Mun* product design Flare is een compleet gamma van ronde downlights en spots. Zij verzekeren

Nadere informatie

Ledoplossingen. voor Openbare Verlichting. >> Als het gaat om energie en klimaat

Ledoplossingen. voor Openbare Verlichting. >> Als het gaat om energie en klimaat Ledoplossingen voor Openbare Verlichting >> Als het gaat om energie en klimaat Ledverlichting is een techniek die veel potentie heeft en in de openbare verlichting (OVL) veel energie besparing kan opleveren.

Nadere informatie

Product naam: MM05244

Product naam: MM05244 Product naam: MM05244 Specificaties MM05244: Levensduur L90: 15000u Wattage: 4.80W Kleur: 2700K (Extra Warmwit LED Filament ) Lumen: 470 lm Bundelbreedte: 330 graden Bedrijfstemperatuur: -30 tot + 40 graden

Nadere informatie

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3 1 Inleiding... 1 2 Gewenste lichtsterkte... 2 3 Verlichtingssystemen... 3 3.1 Lichtbronnen... 3 3.2 Voorschakelapparaten (ballasten)... 4 3.3 Verlichtingsarmaturen... 4 4 Regelingen... 5 1 Inleiding i

Nadere informatie

Product naam: MM05239

Product naam: MM05239 Product naam: MM05239 Specificaties MM05239: Levensduur: 35000u Lengte: 45 mm Wattage: 6.00W Diameter: 50 mm Kleur: 2800-1800K (Dim to WARM) Gewicht: 54 gr Lumen: 500 lu Spanning: 18 V Cd: 1100 cd Beschermingsklasse:

Nadere informatie

OLED s voor verlichting

OLED s voor verlichting april 12 OLED s voor verlichting Focus Google eens OLED en je ontdekt meteen de buzzwords die ermee geassocieerd worden: dun, zuinig, flexibel, transparant. Hoogstwaarschijnlijk vind je ook een paar tot

Nadere informatie

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Background Verlichting is verantwoordelijk voor 25% van het dagelijks energieverbruik 18 miljard lichtbronnen worden jaarlijks

Nadere informatie

Lighting Energy Controller. Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk

Lighting Energy Controller. Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk LEC Lighting Energy Controller Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk Energiereductie verlichtingsinstallaties de kenmerken van de LEC toepassing: Specifiek voor fluorescentie

Nadere informatie

Introductie --------------------------------------------------------------- 4 1. Totstandkoming --------------------------------------------------- 9

Introductie --------------------------------------------------------------- 4 1. Totstandkoming --------------------------------------------------- 9 Introductie In de afgelopen jaren is de ledverlichting sterk aan het opkomen. Gedreven door de noodzaak het milieu minder te belasten en dus om energie te besparen, is er een snelle ontwikkeling ontstaan.

Nadere informatie

Door EU richtlijnen zullen vanaf september 2009 de eerste gloeilampen die niet in de EEI categorie A vallen verdwijnen.

Door EU richtlijnen zullen vanaf september 2009 de eerste gloeilampen die niet in de EEI categorie A vallen verdwijnen. Veranderingen. Het zal u niet ontgaan zijn; Het einde van onder andere de gloeilampen komt steeds dichterbij. Vanaf september 2009 zal er een start worden gemaakt met het uitfaceren. Door EU richtlijnen

Nadere informatie

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Waarom leren over energiezuinige verlichting in je huis? Het is uitgewezen dat we ongeveer 90% van ons leven binnenshuis doorbrengen. Een goed verlichte

Nadere informatie

Adembenemende schittering

Adembenemende schittering LEDlamps DiamondSpark Adembenemende schittering MASTER LEDcandles en MASTER LEDlusters Inclusief de nieuwe DimTone reeks Wereldwijd leider in LED verlichting Met geavanceerde LED technologie en meer dan

Nadere informatie

Renoveren bestaande binnenverlichting

Renoveren bestaande binnenverlichting Renoveren bestaande binnenverlichting Het energiebesparingspotentieel in Nederland is enorm. Veel bedrijven maken nog gebruik van conventionele TL verlichting waar Lumeco gemiddeld 50% op kan besparen.

Nadere informatie

Infoblad LED verlichting

Infoblad LED verlichting Infoblad verlichting Dit document is bedoeld om onafhankelijke en duidelijke informatie te verschaffen en is opgesteld door Jan Linssen i.s.m. gebruikers, installateurs, docenten en iedereen die daar een

Nadere informatie

Product naam: MM02512

Product naam: MM02512 Product naam: MM02512 Specificaties MM02512: Groep LED Soort Reflector AR111 Levensduur L90 40.000u RA 93 Wattage 16W Straalhoek 24 graden Spanning 20V Beschermingsgraad IP20 Lichtkleur 4000K (koelwit)

Nadere informatie

TOPKWALITEIT TEGEN REDELIJKE PRIJZEN

TOPKWALITEIT TEGEN REDELIJKE PRIJZEN 1 TOPKWALITEIT TL ARMATUREN ENERGIEZUINIG EN MAXIMALE LICHTOPBRENGST TOPKWALITEIT TEGEN REDELIJKE PRIJZEN Energie besparen doen wij zo! Postbus 1076 2260 BB Leidschendam T: 070-41 90 915 info@energiebesparendoenwijzo.nl

Nadere informatie

Haal het daglicht uw kantoor binnen DYNAMISCHE LED PANELEN 1:00

Haal het daglicht uw kantoor binnen DYNAMISCHE LED PANELEN 1:00 DYNAMISCHE LED PANELEN 1:00 Waarom dynamisch licht Dynamische LED kantoorverlichting van Emmlight (markt introductie medio 2011) is een geavanceerde oplossing om de dynamiek van daglicht te introduceren

Nadere informatie

LEC - Light Energy Controller

LEC - Light Energy Controller LEC - Light Energy Controller Energiebesparing voor al uw gasontladingslampen met conventioneel voorschakelapparaat LEC - Spanningsregeling Bewezen oplossing in 18,000 installaties Regelt, optimaliseert

Nadere informatie

LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten

LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten Persbericht LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten LED-armatuurserie met perfecte lichtkwaliteit voor kantoren Voor moderne kantooromgevingen met zeer uiteenlopende

Nadere informatie

bel voor info: 0031 (0)6 57996684

bel voor info: 0031 (0)6 57996684 bel voor info: 0031 (0)6 57996684 OF SURF NAAR: bel voor info: 0031 (0)6 57996684 www.sammelsliftservice.nl led een revolutie... Daarom is nu het moment aangebroken voor de introductie van een nieuwe verlichtingsbron.

Nadere informatie

Product naam: MM04062

Product naam: MM04062 Product naam: MM04062 Specificaties MM04062: Levensduur: 15000u Lengte: 87 mm Wattage: 3.50W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K (warmwit) Spanning: 230 V Lumen: 250 lu Beschermingsklasse: IP20 Cd: 120 cd Te

Nadere informatie

Product naam: MM04402

Product naam: MM04402 Product naam: MM04402 Specificaties MM04402: Levensduur L90: 25000u Wattage: 5.50W Kleur: 2800K (warmwit) Lumen: 470 lm RA: 80 Bundelbreedte: 360 graden Bedrijfstemperatuur: -30 tot + 40 graden Lamp soort:

Nadere informatie

DYNAMISCH LICHT NU HAALBAAR VOOR IEDEREEN

DYNAMISCH LICHT NU HAALBAAR VOOR IEDEREEN Dynamisch licht DYNAMISCH LICHT NU HAALBAAR VOOR IEDEREEN Het aanbrengen van dynamiek in de intensiteit, kleur en verdeling van (kunst)licht heeft vele toepassingen. U kent natuurlijk de effecten van extra

Nadere informatie

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp!

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp! VRLIHTINGSWIZR espaar energie met de juiste lamp! Per 1 september 2012 is de import van energie- en milieu onvriendelijke lampen stopgezet. Hierdoor is de gloeilamp langzaam maar zeker uit de schappen

Nadere informatie

LICHTBRONNEN 6 SPOTJES 14 FLEXIBELE LED-STRIPS 16 INSTALLATIE COMPONENTEN VASTE LED-STRIPS 22 VASTE LED-STRIPS 24 INSTALLATIE COMPONENT VASTE

LICHTBRONNEN 6 SPOTJES 14 FLEXIBELE LED-STRIPS 16 INSTALLATIE COMPONENTEN VASTE LED-STRIPS 22 VASTE LED-STRIPS 24 INSTALLATIE COMPONENT VASTE LICHTBRONNEN 1 LICHTBRONNEN 2 LED it shine! Hendriks Lightvision bestaat sinds eind 2009 en is een allround gespecialiseerd lichtadviseur en leverancier die merkonafhankelijk opereert. Ruim 30 jaar ervaring

Nadere informatie

Product naam: MM05240

Product naam: MM05240 Product naam: MM05240 Specificaties MM05240: Levensduur: 35000u Diameter: 111 mm Wattage: 12.00W Spanning: 36 V Kleur: 2800-1800K (Dim to WARM) Beschermingsklasse: IP20 Lumen: 850 lu Te vervangen lamp:

Nadere informatie

Product naam: MM03943

Product naam: MM03943 Product naam: MM03943 Specificaties MM03943: Levensduur: 25000u Diameter: 172 mm Wattage: 20.50W Spanning: 230 V Kleur armatuur: Wit Inbouwmaat: 150 mm Bundelbreedte: 90 graden Beschermingsklasse: IP44

Nadere informatie

See what LED light can do. MASTER LEDlampen. Augustus 2013

See what LED light can do. MASTER LEDlampen. Augustus 2013 See what LED light can do Augustus 2013 MASTER LEDlampen MASTER LEDlampen zijn de beste dimbare LEDlampen van Philips geschikt voor directe, één op één vervanging van traditionele gloei- halogeen- en TL-lampen.

Nadere informatie

over de rol van licht in de vogelkweek

over de rol van licht in de vogelkweek over de rol van licht in de vogelkweek Wat is licht en wat doet het? Wat is er nu verkrijgbaar? LED: het licht van de toekomst? Geen technische verhalen!!! Vriendenclub Eindhoven 15/3/2015 2 De rol van

Nadere informatie

Premium Quality LED Tubes

Premium Quality LED Tubes Brightfit Premium Quality LED Tubes 1 LED product brochure Inhoudsopgave Introductie BrightFit 3 BrightFit BF05G 5 BrightFit BF05G-GT 6 BrightFit BF05G-DM 7 BrightFit BF05GD-CCT 8 BrightFit BF05G-I33V

Nadere informatie

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED NIEUW Licht EENVOUDIG EFFICIËNT HOEHOOGISUW BESPARINGSPOTENTIEEL? PUREEFFICIENTIE VOORNIEUWBOUW ENRENOVATIE Efficiënt licht voor productiehallen. Om energie te kunnen besparen is veelal een renovatie van

Nadere informatie

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIEBESPARING LEVENSDUUR MILIEU BETROUWBAARHEID RETURN OF INVESTMENT GESCHIEDENIS De Russische wetenschapper Oleg Losev ontdekte reeds halverwege de jaren

Nadere informatie

Led2b. Leds for business. Een compleet aanbod voor de zakelijke markt. www.led2b.nl. Productoverzicht. Vervang verlichting voor LED

Led2b. Leds for business. Een compleet aanbod voor de zakelijke markt. www.led2b.nl. Productoverzicht. Vervang verlichting voor LED Leds for business Een compleet aanbod voor de zakelijke markt www.led2b.nl Productoverzicht Vervang verlichting voor LED Bespaar geld Beter licht Duurzaam Nieuwe mogelijkheden Inleiding Ledverlichting

Nadere informatie

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien.

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. DE ENERGIECOACH Wat doet een energiecoach Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. Een opmerking vooraf : Het

Nadere informatie

Product naam: MM02274

Product naam: MM02274 Product naam: MM02274 Specificaties MM02274: Levensduur: 30000u Lengte: 93 mm Wattage: 15.00W Diameter: 111 mm Kleur: 2800K Gewicht: 290 gr Cd: 18000 cd Spanning: 230 V RA: 85 Beschermingsklasse: IP20

Nadere informatie

jaar Excellent quality in LED lighting! Productcatalogus LED-verlichting garantie op alle producten

jaar Excellent quality in LED lighting! Productcatalogus LED-verlichting garantie op alle producten Excellent quality in LED lighting! jaar garantie op alle producten Productcatalogus LED-verlichting Engeldot Technische Groothandel is producent en leverancier van AltalumO LED-verlichting. Inhoud - Overzicht

Nadere informatie

MASTER LEDlampen. Oktober 2014

MASTER LEDlampen. Oktober 2014 Oktober 2014 MASTER LEDlampen MASTER LEDlampen zijn de beste dimbare LEDlampen van Philips geschikt voor directe, één op één vervanging van traditionele gloei- halogeen- en TL-lampen. MASTER LEDlampen

Nadere informatie

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart.

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Vervang oude fluorescentielampen door energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

10-15% energiezuiniger!

10-15% energiezuiniger! 10-15% energiezuiniger! MASTER PL-C 4 Pin De MASTER PL-C is een efficiënte compacte middenvermogen-fluorescentielamp, die typisch wordt gebruikt in downlights voor algemene verlichting in winkel-, horeca-

Nadere informatie

Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw

Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw Opdrachtgever : Agentschap NL Opdrachtnemer : Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde Auteurs : Rob van Heur Robert Jan Vos Datum

Nadere informatie

Optie uit 2 goede keuzes!! Kim van Rosmalen Philips Nederland Licht 2009

Optie uit 2 goede keuzes!! Kim van Rosmalen Philips Nederland Licht 2009 Schoolverlichting Optie uit 2 goede keuzes!! Kim van Rosmalen Philips Nederland Licht 2009 Wist u dat In 70% van de scholen in NL de verlichting verouderd d is Verlichting 73% van alle elektriciteit op

Nadere informatie

Energiebesparing met leds

Energiebesparing met leds Energiebesparing met leds Enkele aandachtspunten Docent SBM : Alain Floree Leds Newlighting Relighting Zijn leds nu echt de wonderoplossing hiervoor? Kritische en ook logische benadering van de ledverlichting.

Nadere informatie

energiecoach verlichting

energiecoach verlichting LAMPEN Puntverlichting Hebt u uw gloeilampen al vervangen door spaarlampen? Spaarlampen zijn vier tot vijf keer efficiënter dan gloeilampen en gaan 9 tot 13 keer langer mee. Bijgevolg is de winst dubbel:

Nadere informatie

voordeel van philips in lighting

voordeel van philips in lighting monumentverlichting _ 19 juni 2012 voordeel van philips in lighting volledig proces in handen aanbieden van alle onderdelen totaal oplossingen: van kantoor tot volledige citybeautification (wegverlichting,

Nadere informatie

LED TL BUIZEN. Hoogste kwaliteit LED TL verlichting tegen de beste prijs.

LED TL BUIZEN. Hoogste kwaliteit LED TL verlichting tegen de beste prijs. Hoogste kwaliteit LED TL verlichting tegen de beste prijs. Ideaal voor kantoren, magazijnen, fabrieken, loodsen, scholen, commercieel vastgoed, etc. Retrofit dus geen aanschaf nieuwe armaturen nodig Vraag

Nadere informatie

Norton Ledization: revolutie in licht

Norton Ledization: revolutie in licht Revolutie in licht Norton Ledization: revolutie in licht De nieuwste led-technologie integreren in algemene verlichtingsarmaturen: Spaapen Handelmaatschappij doet dat met de nieuwe Norton Ledization-lijn.

Nadere informatie

1) Waar op letten bij het opstellen van een verlichtingsplan? (tekst van interieurdesigners.be)

1) Waar op letten bij het opstellen van een verlichtingsplan? (tekst van interieurdesigners.be) Welke verlichting Alvorens de ruwbouw aan te vatten, dient u best een idee te hebben van de verlichting. Als je samen met ons je elektriciteitsplan hebt ingetekend, dan zullen we je ook het nodige licht

Nadere informatie

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS ++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS Het is raadzaam om over te schakelen van de gloeilamp naar de ledlamp, maar helaas is de voorlichting verre van optimaal. Aanbiedingen te over, maar

Nadere informatie

Helvar in Nederland. Helvar in Nederland. Helvar & Lighting Controls. Wat is DALI. Stand-alone systeem. Netwerk systeem. Gebouwbeheersysteem

Helvar in Nederland. Helvar in Nederland. Helvar & Lighting Controls. Wat is DALI. Stand-alone systeem. Netwerk systeem. Gebouwbeheersysteem Helvar in Nederland Helvar & Lighting Controls Wat is DALI Helvar in Nederland Stand-alone systeem Netwerk systeem Gebouwbeheersysteem Noodverlichting Helvar Oy, Finland Onafhankelijke fabrikant van componenten

Nadere informatie

LUMISSION licht met een missie

LUMISSION licht met een missie Catalogus 2011/2012 LUMISSION licht met een missie LUMISSION IS EEN NIEUW NEDERLANDS VERLICHTINGSBEDRIJF OPGERICHT DOOR EEN TEAM VAN ERVAREN LICHT PROFESSIONALS. WIJ ONTWIKKELEN, PRODUCEREN EN LEVEREN

Nadere informatie

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector waarom is energiezuinige verlichting interessant voor u? op dit moment heeft nog ongeveer 79% van de veehouders verouderde tl of gasontladingsverlichting

Nadere informatie

RENTALITE PREMIUM POWER LED PRODUCTOVERZICHT PRODUCT OVERZICHT INDOOR VERLICHTING

RENTALITE PREMIUM POWER LED PRODUCTOVERZICHT PRODUCT OVERZICHT INDOOR VERLICHTING PRODUCT OVERZICHT INDOOR VERLICHTING 2 DIRECTE BESPARING ZONDER INVESTERING MET DOORLOPENDE GARANTIE In dit overzicht vindt u de verschillende producten die Rentalite u te bieden heeft voor in de indoormarkt.

Nadere informatie

Offerte OPTIE 2. Oranje middenpaneel vervangen door 6 LED panelen 1/9. Fysio praktijk Medichain. t.a.v. de Praktijkhouder. Zoetermeer, 15.09.

Offerte OPTIE 2. Oranje middenpaneel vervangen door 6 LED panelen 1/9. Fysio praktijk Medichain. t.a.v. de Praktijkhouder. Zoetermeer, 15.09. Rokkeveenseweg 49 2712 PJ Zoetermeer T: +31 79 3435020 E: info@lycalux.nl Fysio praktijk Medichain t.a.v. de Praktijkhouder Zoetermeer, 15.09.2011 Offerte OPTIE 2 Oranje middenpaneel vervangen door 6 LED

Nadere informatie

Levensduur van lampen

Levensduur van lampen Levensduur van lampen Hugo Blom Lumilab B.V. 24-7-2013 hugo@lumilab.nl 1 Samenvatting Sinds de uitvinding van de gloeilamp in 1879 zijn er de nodige nieuwe methoden ontdekt waarmee licht opgewekt kan worden.

Nadere informatie

Product naam: MM03375

Product naam: MM03375 Product naam: MM03375 Specificaties MM03375: Levensduur L90: 25000u Lengte: 133 mm Wattage: 16.00W Diameter: 121 mm Kleur: 2800K (warmwit) Spanning: 230 V Lumen: 950 lm Beschermingsklasse: IP54 Cd: 6000

Nadere informatie

Welke Lichtbronnen zijn er eigenlijk?

Welke Lichtbronnen zijn er eigenlijk? Lichtbronnen Een essentieel onderdeel in het maken van een video is toch wel de juiste verlichting. Teveel of te weinig licht kan zorgen voor mindere beelden. Het kunnen omgaan met licht, is een kunstvorm

Nadere informatie

Product naam: MM04812

Product naam: MM04812 Product naam: MM04812 Specificaties MM04812: Levensduur: 25000u Diameter: 80 mm Wattage: 8.00W Spanning: 230 V Kleur armatuur: Wit Inbouwmaat: 68 mm Bundelbreedte: 36 graden Beschermingsklasse: IP23 Power

Nadere informatie

Product naam: MM02673

Product naam: MM02673 Product naam: MM02673 Specificaties MM02673: Levensduur L90: 20000u Lengte: 74 mm Wattage: 7.00W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K Gewicht: 82 gr Lumen: 750 lm Spanning: 230 V Cd: 320 cd Beschermingsklasse:

Nadere informatie

Waarom Philips LEDtube?

Waarom Philips LEDtube? Waarom Philips LEDtube? LED-lampen EMEA Februari 2015 Overzicht Waarom Philips? Waarom LEDtubes? Waarom Philips LEDtubes? Waarom Philips? Leider in innovatie van lineaire verlichting Ervaring in verlichting

Nadere informatie

Stichting Adviescentrum Metaal

Stichting Adviescentrum Metaal Stichting Adviescentrum Metaal Marijn Groenendijk Philips Lighting Benelux 2 december 2014 1 Our goal is to improve the lives of 3 billion people a year by 2025 2 2 Onze focus Een organisatie die is gericht

Nadere informatie

The World in a different Light

The World in a different Light The World in a different Light 2011 ROKALIGHT a ROKHOLDING Company Inhoudsopgave 1. LED TL VERLICHTING... 9 1.1 LED TL BUIZEN... 9 2. LED SPOTVERLICHTING... 10 2.1 SPOT AMBIANCE... 10 3.1 SPOT GLOW...

Nadere informatie

See what light can do Sfeervolle GROENE buitenverlichting. Marloes Sleenhoff en Marcel Koolen Consumer Lighting Benelux January, 2012

See what light can do Sfeervolle GROENE buitenverlichting. Marloes Sleenhoff en Marcel Koolen Consumer Lighting Benelux January, 2012 See what light can do Sfeervolle GROENE buitenverlichting Marloes Sleenhoff en Marcel Koolen Consumer Lighting Benelux January, 2012 Marktinformatie Outdoor Key Trends Benelux - Consumentenbestedingen

Nadere informatie

P4Product Informatie LED Lichtlijn TAUREO

P4Product Informatie LED Lichtlijn TAUREO Om ons concept van intelligente lichtoplossingen voor o.a. de industrie te completeren, heeft onze fabriek met het nieuwe LED-lichtlijnsysteem Taureo het thema halverlichting aangenomen. Als modulair systeem

Nadere informatie

LED Verlichting. Give out voor scholen. Door Steven Nieuwenburg - LED Specialist

LED Verlichting. Give out voor scholen. Door Steven Nieuwenburg - LED Specialist BUSINESS 2016 Verlichting Give out voor scholen Door Steven Nieuwenburg - Specialist Een snelle guideline voor schoolbesturen en andere betrokken partijen. Resultaat? Steek eerst je licht op om de juiste

Nadere informatie

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 Verhaaltje..Tussen Watt en Lumen Dit een verhaaltje gaat over de verschillen tussen de lichtopbrengst van lichtbronnen wat aansluit op het verhaalt over licht en lichtbronnen

Nadere informatie

Slim omgaan met licht Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit. RD okober Capelle a/d IJssel 5209

Slim omgaan met licht Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit. RD okober Capelle a/d IJssel 5209 Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit RD okober Capelle a/d IJssel 5209 Licht verandert van analoog naar digitaal van analoog naar digitaal licht Light is design!

Nadere informatie

Product naam: MM03675

Product naam: MM03675 Product naam: MM03675 Specificaties MM03675: Levensduur: 25000u Lengte: 118 mm Wattage: 9.00W Spanning: 230 V Kleur: 2800K (warmwit) Inbouwmaat: 118 mm Lumen: 600 lu Beschermingsklasse: IP20 RA: 80 Te

Nadere informatie

LED Verlichting. Give out voor Kantoren & Bedrijven. Door Steven Nieuwenburg - LED Specialist

LED Verlichting. Give out voor Kantoren & Bedrijven. Door Steven Nieuwenburg - LED Specialist BUSINESS 2016 Verlichting Give out voor Kantoren & Bedrijven Door Steven Nieuwenburg - Specialist Een snelle guideline voor Kantoren en bedrijven in het algemeen, waaronder winkels en MKB. Resultaat? Steek

Nadere informatie