OpenOffice Writer: Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OpenOffice Writer: Inleiding"

Transcriptie

1 OpenOffice Writer: Inleiding Writer OpenOffice.org Writer is een onderdeel van het pakket OpenOffice.org dat ook OpenOffice.org Calc, OpenOffice.org Base, OpenOffice.org Impress en OpenOffice.org Draw bevat. Het programma draait op een groot aantal besturingssystemen waaronder Microsoft Windows, Solaris, Linux en Mac OS X. Writer is een tekstverwerker die sterk lijkt op Word en ongeveer dezelfde functies bezit. Daarnaast kan het programma documenten opslaan in het PDF-formaat zonder dat daarvoor extra software geïnstalleerd moet worden. Het programma kan ook functioneren als een HTML editor. Writer is een WYSIWYG editor. Dit wil zeggen dat de tekst er op het scherm op dezelfde manier wordt weergegeven als bij een afdruk op papier. Dit zorgt ervoor dat het programma geschikt is voor eenvoudige alledaagse taken. Het programma bevat tal van geavanceerde functies: Autocorrectie zorgt ervoor dat veel voorkomende typfouten automatisch verbeterd worden. Tijdens het typen wordt de spelling van de woorden vergeleken met die van het ingebouwde woordenboek. Autoaanvullen zorgt ervoor dat bij het typen van een woord suggesties worden gedaan om het woord te vervolledigen. Grafieken, tabellen, formules en figuren kunnen in een document worden ingevoegd. Met behulp van templates kunnen makkelijk standaard documenten worden aangemaakt. Via Wizards kunnen ingewikkelde taken op een eenvoudige manier worden uitgevoerd. De uitgebreide ondersteuning voor opmaakprofielen maakt Writer ook geschikt voor het aanmaken van grote documenten. Door Writer te koppelen aan je bestaande -software kan je rechtstreeks in het programma documenten verzenden. Writer maakt standaard gebruik van het OpenDocument-formaat. Elk programma dat dit formaat ondersteund kan bestanden gecreëerd met Writer openen en bewerken. Daarnaast is Writer ook compatibel met het Microsoft Wordformaat. Deze cursus leidt je op een interactieve manier doorheen het OOo Writer pakket. Deze cursus is relatief nieuw, er zijn waarschijnlijk nog technische problemen, gelieve ons die zo snel mogelijk te melden, een lijst met wijzigingen wordt aangegeven in de bijhorende Toledo cursus. We staan altijd open voor jouw commentaar. Veel succes. Bron Wikipedia 06/08/2007 OpenOffice Writer: Inleiding Pagina 1 van 1

2

3 OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Writer Voorkennis: Geen Op de website van OpenOffice.org (www.openoffice.org) kan je de meest recente versie van OpenOffice.org downloaden. Op de homepagina kan je de Engelstalige versie onmiddellijk downloaden, wij verkiezen echter de nederlandstalige versie. Kies daarom voor de Native Language optie. Daar kies je voor de Dutch (Nederlands) Je krijgt de nederlandstalige homepagina van OpenOffice.org, daar kies je er voor om de nederlandstalige versie te downloaden. OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 1 van 8

4 Je kunt de nederlandstalige versie van op een heel aantal servers dowloaden. Het maakt niet uit waar je ze download. De meesten onder ons zullen de Windows versie nodig hebben. Klik dus op een van Windows-downloads. OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 2 van 8

5 Het bestand wordt gedownload: Dubbelkik op het OpenOffice icoon om het installatiebestand te openen. Klik op Volgende > om het installatieproces te beginnen: OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 3 van 8

6 Eerst moet het bestand uitgepakt worden. Klik op Uitpakken om het bestand uit te pakken in de doelmap die aangegeven wordt: Eenmaal het bestand is uitgepakt begint de eigenlijke installatie. Klik op Volgende om daarmee te beginnen: OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 4 van 8

7 Om OpenOffice.Org moet je de voorwaarden van de licentieovereenkomst accepteren. Dit geef je aan door de bijhorende optie te selecteren en op Volgende > te klikken: Geef je gebruikersnaam in, als je een bedrijf hebt, kun je hier ook je bedrijfsnaam invoeren: OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 5 van 8

8 Je kiest best voor een volledige installatie, klik op Volgende > Als je je Microsoft Office bestanden wil openen met de OpenOffice equivalent kan je dat hier aangeven. Dit wordt echter niet aangeraden. Klik daarom op Volgende > zonder opties aan te vinken. OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 6 van 8

9 Nu ben je klaar om te installeren. Klik op installeren om OpenOffice.org te installeren: De installatie is bezig: OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 7 van 8

10 Nadat de installatie is afgelopen krijgen we de volgende boodschap. Klik op Voltooien om de installatie af te ronden. OpenOffice Writer: Installatie OpenOffice.org Pagina 8 van 8

11 Writer OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Overzicht Voorkennis: geen De basisbewerkingen die we behandelen gaan vooral over het gebruik van documenten: Een nieuw document starten Een bestaand document openen Een document bewaren een document sluiten We leren ook werken met versies. Dit is handig als je een document hebt waar je lange tijd aan werkt en regelmatig veranderingen moet aanbrengen. Soms valt het voor dat je wil teruggrijpen naar hoe het eerder was. Als je met versies werkt is dat geen enkel probleem. Tenslotte behandelen we twee algemene basisbewerkingen, het afsluiten van OpenOffice.org Writer en het gebruik van de helpfunctie. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Pagina 1 van 1

12

13 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen OpenOffice Writer Venster Voorkennis: Installatie OpenOffice Eenmaal OpenOffice geïnstalleerd en opgestart kan je het Writer programma openen. Als je het opent krijg je dit venster: Als je ooit al met een tekstverwerker hebt gewerkt zal dit venster je ongetwijfeld vertrouwd lijken. Het programmavenster vertoont veel gelijkenis met dat van andere tekstverwerkingsprogramma s Werkgebied Onmiddellijk van het witte vlak op. Dit is de pagina waarin we werken. De grijze rand daarbinnen geeft het gebied aan waar je kunt in typen, daarbuiten liggen de marges. Die kun je instellen (zie Document Opmaak). OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Writer Venster Pagina 1 van 3

14 Daarboven vind je een aantal balken die we hieronder van wat dichterbij willen bekijken. Titelbalk De titelbalk bevindt zich helemaal bovenaan. Je vindt deze balk terug in elk Windows venster. In deze balk vind je de naam van het document, de naam van het programma en de besturingsknoppen. Voor het gebruik van deze knoppen verwijzen we naar inleidende cursussen Microsoft Windows. Menubalk De menubalk vind je onder de titelbalk. Hier kun je alle functionaliteiten van OpenOffice Writer aanpassen. Je kunt een menuoptie openen door er op te klikken met je linkermuistoets, zoals het opmaak menu: OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Writer Venster Pagina 2 van 3

15 Onder de menubalk vind je de werkbalken. Dit zijn balken met een vlugge toegang tot veel gebruikte functies, zoals vetjes maken, Lettergrootte, Als je met je muiswijzer beweegt boven de werkbalk dan verschijnt de naam van de functie in een vakje. (Dit gebeurt niet binnen de oefen en testomgevingen). Er zijn meer werkbalken dan je er op dit moment ziet. We gaan er verder op in waar je die functies nodig hebt. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Writer Venster Pagina 3 van 3

16

17 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen Nieuw Document Openen Voorkennis: Geen Als je OpenOffice Writer opent, krijg je een nieuw, leeg document. Je moet echter OpenOffice Writer niet sluiten om een nieuw leeg document te krijgen. Er zijn drie manieren om een nieuw document te openen in OpenOffice Writer. 1. Via de Standaard werkbalk: Een klik op de knop nieuw is genoeg om een nieuw document te openen, als je al een document open hebt opent het document in een nieuw venster 2. Via het Bestand menu: Bestand > Nieuw > Tekstdocument 3. Met de sneltoets Ctrl+N. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Nieuw Document Openen Pagina 1 van 1

18

19 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen Bestaand document openen Voorkennis: Geen Er zijn drie manieren om een bestaand document te openen in OpenOffice Writer. 1. Via de Standaard werkbalk: Klik op de knop openen om een bestaand document te openen: In het venster Openen, kan je op zoek naar het bestand dat je wil openen zoals je dat in elke andere Windows Applicatie kan. Klik op het bastand dat je wil openen, klik op de knop openen om het bestand te openen (Je kan ook onmiddellijk op de knop openen dubbelklikken). Je kunt de lijst bestanden verkorten door het bestandstype te veranderen. Als je Tekstdocumenten kiest, zie je enkel bestandstypes die Writer kan openen. 2. Via het Bestand menu: Bestand > Openen 3. Met de sneltoets Ctrl+O. Je kunt op bovenstaande manieren ook Microsoft Word Documenten en talloze andere formaten openen. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Bestaand document openen Pagina 1 van 1

20

21 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen Document Bewaren Voorkennis: Geen Een document kun je globaal gezien op twee manieren opslaan: Opslaan en een nieuwe naam geven, Opslaan als Opslaan en dezelfde naam behouden, Opslaan Als een bestand nog geen naam gekregen heeft, leiden beide opties tot het eerste manier, namelijk tot de mogelijkheid van het geven van een naam. 1. Een nieuwe naam geven, Opslaan als, dit kan enkel via het Bestand menu: Bestand > Opslaan als Daarna krijg je het Opslaan Als venster OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Document Bewaren Pagina 1 van 2

22 Hier kan je een locatie kiezen voor je bestand (bovenaan in opslaan in), Je kunt een bestandsnaam geven en het type document veranderen in Opslaan Als. 2. Dezelfde naam behouden, Opslaan. Dit kan op drie manieren: a. Via de Standaard werkbalk Klik op de knop Opslaan: Deze knop is beschikbaar zodra je veranderingen hebt aangebracht aan het document. Het document wordt opgeslagen zonder verdere interventie. Als je aan een nieuw document werkt dat nog niet is opgeslagen, wordt het Opslaan als venster geopend. b. Via het Bestand menu: Bestand > Opslaan c. Met de sneltoets Ctrl+S. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Document Bewaren Pagina 2 van 2

23 OpenOffice Writer: Basisbewerkingen Versies Writer Voorkennis: Document Bewaren Stel je werkt aan een belangrijke taak. Je hebt de taak al een eerste keer ingediend. Toen je de taak terugkreeg moest je een aantal wijzigingen aanbrengen. Je vindt het echter belangrijk dat je het huidige document blijft behouden. Je hebt twee mogelijkheden: 1. Je slaat het document eerst op onder een andere naam. Je hebt dus twee aparte documenten, elk onder een andere naam. 2. Je maakt een nieuwe versie aan in hetzelfde document. Je hebt toegang tot verschillende versies van eenzelfde document. Dit heeft als voordeel dat je met een en dezelfde naam blijft werken. Hoe ga je te werk? Je begint bij de eerste versie van het document Je kiest Versies binnen het menu Bestand OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Versies Pagina 1 van 3

24 Je krijgt het volgende venster: Wil je het huidige document bijhouden als een versie, klik je op de knop Nieuwe versie opslaan Het volgende venster opent zich: Hier kun je een aantal opmerkingen schrijven over de versie. Je kiest zelf hoe ver je in detail gaat. Wij kozen voor Eerste versie. En klikten op OK. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Versies Pagina 2 van 3

25 Je vindt de versie terug in de lijst bestaande versies Stel, een paar weken later wil je even terugkijken naar je origineel. Daarvoor ga je opnieuw naar Bestand > Versies. Je krijgt de bestaande versies te zien: Je kiest de versie die je wil en klik op Openen om de versie te openen. De versie opent in een alleen lezen venster. Je kunt er geen veranderingen in aanbrengen. Je kunt echter wel tekst selecteren en/of opslaan als een nieuw document als je vanuit die versie wil verder werken. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Versies Pagina 3 van 3

26

27 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen Document Afsluiten Voorkennis: Geen Als je een document wil afsluiten en OpenOffice Writer nog wil open houden kan je dat op drie manieren doen: 1. Met de knop sluiten Bovenaan in het venster zie je twee kruisjes, het onderste sluit het huidige document 2. Via het menu Bestand Bestand > Sluiten 3. Met de sneltoets Ctrl + F4 Als je sinds de laatste keer dat je het document hebt opgeslagen nog veranderingen hebt aangebracht krijg je de volgende waarschuwing te zien: OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen Document Afsluiten Pagina 1 van 1

28

29 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen OpenOffice Writer Afsluiten Voorkennis: Geen Als je OpenOffice Writer wil afsluiten kan je dat op drie manieren doen: 1. Met de knop sluiten Bovenaan in het venster zie je twee kruisjes, het bovenste sluit OpenOffice Writer 2. Via het menu Bestand Bestand > Afsluiten OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Writer Afsluiten Pagina 1 van 2

30 3. Met de sneltoets Alt + F4 of Ctrl+Q Als je sinds de laatste keer dat je het document hebt opgeslagen nog veranderingen hebt aangebracht krijg je de volgende waarschuwing te zien: OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Writer Afsluiten Pagina 2 van 2

31 Writer OpenOffice Writer: Basisbewerkingen OpenOffice Help Gebruiken Voorkennis: Geen Er zijn een aantal help mogelijkheden ingebouwd in OpenOffice Writer. We bespreken er twee: Wat is dit? Help voor OpenOffice.org 1. Wat is dit? Deze help functie heeft je extra uitleg bij knoppen op de werkbalk. Als je met de muiscursor stopt boven een knop op de werkbalken, krijg je de naam van de knop in een tooltip. In het help menu is er de optie Wat is dit? Nadat je op de Wat is dit? optie geklikt hebt, verandert je muiscursor: Als je nu met je muiscursor boven een knop stopt, krijg je extra uitleg over de knop. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Help Gebruiken Pagina 1 van 2

32 2. Help voor OpenOffice.org Kies de optie Help voor OpenOffice.org in het Help menu. Het Help venster opent zich: In de zoekterm kun je typen waar je meer over wil weten. Om een onderwerp te zien dubbelklik je op de titel in de lijst. De uitleg over het onderwerp krijg je in het rechterdeel van het venster. Je kan het OpenOffice Help venster ook openen door op F1 te drukken. OpenOffice Writer: Bestanden/Documenten Basisbewerkingen OpenOffice Help Gebruiken Pagina 2 van 2

33 OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Overzicht Writer Voorkennis: geen In dit onderdeel worden de vaardigheden behandelt die je nodig hebt voor het handig werken met tekst: De cursor verplaatsen Tekst selecteren Tekst verwijderen Ongedaan maken van wijzigingen Kopiëren van tekst Verplaatsen van Tekst Deze taken kunnen op een aantal manieren gedaan worden. de eenvoudigste manier is met de muis, al dan niet gebruik makend van een menu. Het is meestal sneller om de muis te laten liggen en het toetsenbord te gebruiken. Beide methodes worden waar mogelijk behandeld. OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Pagina 1 van 1

34

35 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Cursor Verplaatsen Voorkennis: Geen De gemakkelijkste manier om de cursor te verplaatsen is ongetwijfeld met de muis. Je klikt gewoon met de muis op de positie waarop je de cursor wil plaatsen. Als je de cursor over een kleine afstand wil verplaatsen, en/of je wil preciezer te werk gaan ben je beter af om dit te doen met het toetsenbord. Je kan daarvoor de volgende toetscombinaties gebruiken: Cursor een positie naar links verplaatsen Cursor een positie naar boven verplaatsen Cursor een positie naar rechts verplaatsen Cursor een positie naar onder verplaatsen Ctrl + Ctrl + Ctrl + Ctrl + Home End Ctrl + Home Ctrl + End Cursor naar het begin van het vorige woord verplaatsen Cursor naar het begin van de vorige alinea verplaatsen Cursor naar het begin van het volgende woord verplaatsen Cursor naar het begin van de volgende alinea verplaatsen Cursor naar het begin van de huidige lijn verplaatsen Cursor naar het einde van de huidige lijn verplaatsen Cursor naar het begin van het document verplaatsen Cursor naar het einde van het document verplaatsen OpenOffice Writer: Tekst basisbewerkingen Cursor verplaatsen Pagina 1 van 1

36

37 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Selecteren Voorkennis: Cursor verplaatsen Meestal wordt tekst geselecteerd door met de muis over de gewenste tekst te slepen (dit is met de linkermuistoets ingedrukt over de tekst te slepen. Geselecteerde tekst is meestal wit op een zwarte achtergrond, tenzij de tekst en/of achtergrond kleur is aangepast. Als we heel precies willen selecteren gaan we sneller te werk door het toetsenbord te gebruiken. Deze combinaties zijn gemakkelijk te onthouden als je de combinaties voor het verplaatsen van de cursor kent. De selecteer variant van de toetscombinatie (shortcut) is dezelfde als voor het verplaatsen, gecombineerd met de shift-toets. Als je met de cursor in de omgekeerde richting beweegt terwijl de shift toets is ingedrukt, deselcteer je geselecteerde tekst. Shift + Shift + Shift + Shift + Shift + Ctrl + Shift + Ctrl + Shift + Ctrl + Shift + Ctrl + Shift + Home Shift + End Shift + Ctrl + Home Shift + Ctrl + End Selecteer of deselecteer het vorige karakter Selecteer of deselecteer de vorige tekst lijn per lijn Selecteer of deselecteer het volgende karakter Selecteer of deselecteer de volgende tekst lijn per lijn Selecteer of deselecteer het vorige woord Selecteer of deselecteer de vorige tekst alinea per alinea Selecteer of deselecteer het volgende woord Selecteer of deselecteer de volgende tekst alinea per alinea Selecteer of deselecteer de tekst tot het begin van de lijn Selecteer of deselecteer de tekst tot het einde van de lijn Selecteer of deselecteer de tekst tot het begin van het document Selecteer of deselecteer de tekst tot het einde van het document OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Selecteren Pagina 1 van 1

38

39 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Verwijderen Voorkennis: Tekst Selecteren Er zijn in hoofdzaak twee manieren om tekst te verwijderen: Selecteren + Delete Met het toetsenbord 1. Selecteren + Delete Een heel eenvoudige methode, je selecteert de tekst eerst, vervolgens gebruik je de delete toets op je toetsenbord om de geselecteerde tekst te verwijderen 2. Met het toetsenbord Met het toetsenbord kun je ook tekst verwijderen. Je kunt de volgende toetsen gebruiken. Delete Backspace Ctrl + Delete Ctrl + Backspace Verwijder het karakter rechts van de cursor Verwijder het karakter links van de cursor Verwijder het woord rechts van de cursor Verwijder het woord links van de cursor OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Verwijderen Pagina 1 van 1

40

41 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Ongedaan maken Voorkennis: geen Stel, je hebt een stuk tekst van enkele bladzijden geselecteerd en per ongeluk verwijderd. Moet je die dan allemaal opnieuw invoeren? Het antwoord is gelukkig neen. Je kunt eerder uitgevoerde acties een voor een ongedaan maken door de functie ongedaan maken te gebruiken. Je kunt op drie manieren te werk gaan: 1. Met de knop ongedaan maken in de werkbalken. Je kunt deze knop op twee manieren gebruiken: Je klikt op de blauwe pijl naar rechts, hiermee maak je de laatste actie ongedaan, door er nogmaals op te klikken de actie daarvoor, Je kunt ook op het pijltje naar beneden klikken: In het uitgeklapte scherm zie je de laatste acties die je uitvoerde (door de schuifbalk naar beneden te laten, zie je nog mee acties). Als je op een actie klikt worden alle actie die daarboven staan, inclusief de geselecteerde actie ongedaan gemaakt. 2. Met behulp van het menu bewerken > Ongedaan maken Deze procedure doe hetzelfde als hierboven klikken op de blauwe pijl naar rechts, hiermee maak je de laatste actie ongedaan, door de procedure nogmaals uit te voeren, maak je de actie daarvoor ongedaan, 3. Met de sneltoets: Ctrl + Z Deze sneltoets heeft hetzelfde resultaat als hierboven, hiermee maak je de laatste actie ongedaan, door nogmaals op de sneltoets te drukken, maak je de actie daarvoor ongedaan, OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst verwijderen Pagina 1 van 1

42

43 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Kopiëren Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Tekst Kopiëren bestaat uit een aantal stappen: 1. De tekst die je wil kopiëren selecteren 2. Aanduiden dat je de tekst wil kopiëren Dit kan gebeuren op drie verschillende manieren: Met de knop Kopiëren in de werkbalken Met het menu Bewerken > Kopiëren Met de sneltoets: Ctrl + C 3. De tekst plakken op de plaats waar je de kopie wil Je plaatst de cursor waar je de tekst wil en Plakt de tekst. Dit Plakken kan gebeuren op drie manieren: Met de knop Plakken in de werkbalken Met het menu Bewerken > Plakken Met de sneltoets: Ctrl + V Deze drie stappen samen zijn nodig voor het kopiëren van tekst. OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Kopiëren Pagina 1 van 1

44

45 Writer OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Verplaatsen Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Tekst verplaatsen bestaat uit een aantal stappen: 1. De tekst die je wil kopiëren Verplaatsen 2. Aanduiden dat je de tekst wil Verplaatsen (knippen) Dit kan gebeuren op drie verschillende manieren: Met de knop Knippen in de werkbalken Met het menu Bewerken > Knippen Met de sneltoets: Ctrl + X Van zodra je aangeeft dat je de tekst wil verplaatsen wordt die uit het document gehaald. Let wel dit is niet hetzelfde als verwijderen, want je kan op een eenvoudige manier de tekst elders in het document plaatsen. 3. De tekst plakken op de plaats waar je de tekst wil Je plaatst de cursor waar je de tekst wil en Plakt de tekst. Dit Plakken kan gebeuren op drie manieren: Met de knop Plakken in de werkbalken Met het menu Bewerken > Plakken Met de sneltoets: Ctrl + V Deze drie stappen samen zijn nodig voor het verplaatsen van tekst. OpenOffice Writer: Tekst Basisbewerkingen Tekst Verplaatsen Pagina 1 van 1

46

47 Writer OpenOffice Writer: Teken Opmaak Overzicht Voorkennis: Tekst Selecteren Teken Opmaak is zowat de meest gebruikte vorm van opmaak in documenten Teken Opmaak in OpenOffice Writer wordt onderverdeeld in: Lettertype Teksteffecten Positie Hyperlink Achtergrond De tekenopmaak kan aangepast worden via het tekenopmaak venster en voor Lettertype en bepaalde Teksteffecten kan dit ook op de opmaak werkbalk gebeuren. Het Hyperlink gedeelte valt buiten de opzet van deze cursus. Lettertype Met een lettertype bedoelen we: Lettertype Lettergrootte Letterbeeld (Vetjes, Cursief) Teksteffecten In het stuk teksteffecten bekijken we: Onderstrepen en doorhalen Tekstkleur HOOFDLETTERS RREELLI I EEFF Positie Positie in OpenOffice wordt beschouwd als: De positie van tekst aanpassen, Boven, op of onder de regel Geroteerde tekst, brede tekst Kerning (afstand tussen tekens aanpassen, g r o t e r of kleiner maken) Achtergrond In het stuk Achtergrond behandelen we de mogelijkheid om een achtergrond te geven aan stukjes tekst om deze sterk te doen uitspringen. OpenOffice Writer: Teken Opmaak Pagina 1 van 1

48

49 Writer OpenOffice Writer: Teken Opmaak Lettertype Voorkennis: Tekst Selecteren Als we spreken over tekenopmaak Lettertype spreken we over drie zaken: Lettertype Lettergrootte Letterbeeld (Vetjes, Cursief) We kunnen beide aanpassen via de werkbalk Opmaak en via het Tekenopmaak venster (Opmaak-menu Teken). 1. Via Werkbalk Opmaak: Eerst wordt de naam van het Lettertype weergegeven, hier Verdana. Daarna de Lettergrootte, hier 12. Helemaal rechts zie je de Letterbeeldopties: Vet en Cursief. (Onderlijnen wordt binnen OpenOffice.org Writer niet gezien als Letterbeeld, wel als Teksteffect waarover meer in een ander fiche) Lettertype wijzigen: Selecteer de tekst waarvan je het lettertype wil wijzigen. Klik op de checkbox (het V-teken) in het lettertype vak Kies het lettertype dat je wilt gebruiken door er op te klikken. (eventueel moet je de werkbalk gebruiken om het lettertype te vinden). OpenOffice Writer: Teken Opmaak Lettertype Pagina 1 van 3

50 Lettergrootte wijzigen: Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Klik op de checkbox (het V-teken) in het lettergrootte vak Kies de Lettergrootte die je wilt gebruiken door er op te klikken. (eventueel kun je zelf een lettergrootte kiezen die niet in de lijst voorkomt door die zelf in te typen). Letterbeeld wijzigen: Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Om tekst Vetjes of Cursief te maken klik op een van onderstaande knoppen of gebruik je de sneltoets: Letterbeeld Knop Sneltoets Vetjes Cursief Ctrl + B (van het Engels Bold) Ctrl + I (van het Engels Italic) OpenOffice Writer: Teken Opmaak Lettertype Pagina 2 van 3

51 2. Via Tekenopmaak venster Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Je vindt het Tekenopmaak venster in het menu Opmaak: Je krijgt het volgend dialoogvenster, wij zullen het tabblad Lettertype gebruiken: Links het dialoogvenster kun je het lettertype kiezen In het midden vind je het Letterbeeld Rechts kun je de Lettergrootte kiezen of typen. Onderaan in het dialoogvenster zie je hoe je tekens er zullen uitzien. Als je alle instellingen hebt gekozen klik je op OK OpenOffice Writer: Teken Opmaak Lettertype Pagina 3 van 3

52

53 Writer OpenOffice Writer: Teken Opmaak Teksteffecten Voorkennis: Tekst Selecteren Als we spreken over tekenopmaak Teksteffecten spreken we over het volgende: Onderstrepen en doorhalen Tekstkleur HOOFDLETTERS RREELLI I ËËFF Deze tekenopmaak is ingrijpend en gebruiken we best spaarzaam in een document. Het dient voor tekst die echt heel sterk moet opvallen. We kunnen teksteffecten toepassen via de werkbalk Opmaak (let wel alleen enkel onderlijnen en tekstkleur) en via het Tekenopmaak venster (Opmaak-menu Teken, tabblad teksteffecten). 1. Via Werkbalk Opmaak: Via de Werkbalk Opmaak kunnen we alleen een enkele onderlijning toepassen. Enkel onderlijnen: Selecteer de tekst die je wilt onderlijnen Klik op de knop voor onderlijnen Tekstkleur: Selecteer de tekst die je wilt onderlijnen Klik op de knop tekstkleur (voor het kiezen van een nieuwe kleur klik je op het pijltje naar beneden direct rechts van de knop) Voor het kiezen van een nieuwe kleur klik je op de gewenste kleur 2. Via het Tekenopmaak venster Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Je vindt het Tekenopmaak venster in het menu Opmaak: Je krijgt het volgend dialoogvenster, wij zullen het tabblad Teksteffecten gebruiken: OpenOffice Writer: Teken Opmaak Teksteffecten Pagina 1 van 3

54 Kies de opties die je wilt toepassen en klik op OK om de selectie te bevestigen. Je kunt verschillende effecten combineren. We zullen de verschillende effecten een voor een bekijken. Onderstrepen: Linksboven kun je het onderstreeptype kiezen. Hieronder voorbeelden van de verschillende types: Kleur voor onderstrepen Als je een onderstreeptype hebt gekozen kun je de kleur van de streep kiezen uit de lijst die aangeboden wordt in de lijst kleur (midden) OpenOffice Writer: Teken Opmaak Teksteffecten Pagina 2 van 3

55 Doorhalen: Hieronder de voorbeelden van de verschillende types: Tekstkleur: Kies de gewenste tekstkleur uit de lijst. Effecten: Hieronder de voorbeelden van de verschillende types: Reliëf: Woordeffecten: OpenOffice Writer: Teken Opmaak Teksteffecten Pagina 3 van 3

56

57 Writer OpenOffice Writer: Teken Opmaak Positie Voorkennis: Tekst Selecteren Als we spreken over tekenopmaak Positie spreken we over het volgende: De positie van tekst aanpassen, Boven, op of onder de regel Geroteerde tekst, brede tekst Kerning (afstand tussen tekens aanpassen, g r o t e r of kleiner maken) Deze tekenopmaak is ingrijpend en gebruiken we best spaarzaam in een document. Het dient voor tekst die echt heel sterk moet opvallen of als het echt nodig is. De positie van de tekst kan enkel aangepast worden via het Tekenopmaak venster (Opmaak-menu Teken, tabblad positie ). Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Je vindt het Tekenopmaak venster in het menu Opmaak: Je krijgt het volgend dialoogvenster, wij zullen het tabblad Positie gebruiken: OpenOffice Writer: Teken Opmaak Positie Pagina 1 van 3

58 Kies de opties die je wil toepassen en klik op OK om de selectie te bevestigen. Je kan verschillende effecten combineren. We zullen de verschillende positieinstellingen een voor een bekijken. Superscript/Subscript Met de superscript instelling, worden de tekens iets boven de lijn geplaatst, hier 33%, en de tekengrootte gereduceerd, hier zal de tekengrootte 58% van het origineel zijn. (deze procentuele instellingen verander je best niet. Ze zijn standaard afgesteld voor een goed resultaat). Met subscript worden de tekens iets onder lijn geplaatst. De instelling standaard maakt de sub- of superscript instellingen ongedaan. Rotatie Hiermee kun je de tekst 90 graden of 270 graden draaien. o 0 roteert de geselecteerde tekst niet. o 90 roteert de geselecteerde tekst met 90 graden naar links: o 270 roteert de geselecteerde tekst met 90 graden naar rechts. Breedte schalen Hiermee wordt de tekst in de breedte samengedrukt of uitgetrokken. OpenOffice Writer: Teken Opmaak Positie Pagina 2 van 3

59 Kerning Specificeert de afstand tussen de tekens van de geselecteerde tekst. Voor een grotere of kleinere afstand voert u de waarde in waarmee u de tekst in het vakje Met wilt uitbreiden of reduceren. Standaard - gebruikt de tekenafstand die in de tekengrootte is gespecificeerd Verbreed - vergroot de tekenafstand Versmald - verkleint de tekenafstand OpenOffice Writer: Teken Opmaak Positie Pagina 3 van 3

60

61 Writer OpenOffice Writer: Teken Opmaak Achtergrond Voorkennis: Tekst Selecteren Als we spreken over tekenopmaak Achtergrond spreken we over het instellen van een achtergrondkleur achter de tekst. Deze tekenopmaak is ingrijpend en gebruiken we best spaarzaam in een document. Het dient voor tekst die echt heel sterk moet opvallen. De achtergrond van de tekst kan aangepast worden via de werkbalk Opmaak en via het Tekenopmaak venster (Opmaak-menu Teken, tabblad Achtergrond). 1. Via de Werkbalk Opmaak: Selecteer de tekst waarvan je de achtergrondkleur wil wijzigen. Klik op de knop achtergrondkleur (voor het kiezen van een nieuwe kleur klik je op het pijltje naar beneden direct rechts van de knop) Voor het kiezen van een nieuwe kleur klik je op de gewenste kleur 2. Via het Tekenopmaak Venster Selecteer de tekst waarvan je de Lettergrootte wil wijzigen. Je vindt het Tekenopmaak venster in het menu Opmaak: OpenOffice Writer: Teken Opmaak Achtergrond Pagina 1 van 2

62 Je krijgt het volgend dialoogvenster, wij zullen het tabblad Achtergrond gebruiken: OpenOffice Writer: Teken Opmaak Achtergrond Pagina 2 van 2

63 OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Overzicht Writer Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst Selecteren Een alinea is een stuk tekst tussen twee nieuwe paragraaf symbolen. Deze nieuwe paragraaf symbolen worden ingegeven door de Enter-toets. Alinea-opmaak geldt altijd voor de volledige alinea waarin de cursor staat of de alinea(s) die geselecteerd zijn. We bekijken de volgende vormen van alinea opmaak: Inspringen en afstanden Met deze optie kun je: o De afstanden boven, onder, links en rechts instellen o De regelafstand instellen Uitlijning Alinea s kunnen op vier manieren uitgelijnd worden o Links o Gecentreerd o Rechts o Uitgevuld Nummering Om alinea s te nummeren. Opsomming Om opsommingtekens voor alinea s te plaatsen OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Pagina 1 van 1

64

65 Writer OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Inspringen en Afstanden Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Het inspringen van tekst en veranderen van afstanden is een alineaopmaak. Dit wil zeggen dat de aanpassingen gelden voor de ganse alinea waarin de cursor staat of waarvan tekst geselecteerd wordt. Een nieuwe alinea wordt begonnen door op enter te drukken. Als je een nieuwe lijn wil beginnen binnen eenzelfde alinea, gebruik je Shift+Enter. Eerst eens kijken waarover we het hebben als we spreken over Inspringen en Afstanden. In grote lijnen spreken we over de afstanden links, rechts, boven, onder of binnenin (regelafstand) een alinea. 1. Inspringen via de werkbalk Het enige wat we kunnen regelen via de werkbalken zijn de insprongen. Met de knop Inspringing vergroten, wordt de insprong van de alinea vergroot tot de volgende tab positie. Met de knop Inspringing verkleinen, wordt de insprong van de alinea verkleind tot de vorige tab positie. De afstand van de insprong is dus bepaald door de ingestelde tabposities. Deze tabposities kunnen door de gebruiker ingesteld worden. Meer daarover in het daarbij horende onderwerp. 2. Inspringen en afstanden via het menu Opmaak > Alinea Om de insprongen en afstanden in detail aan te passen moeten we het alineaopmaak venster gebruiken. Dit vinden we via het opmaak menu. In het tabblad Inspringen en Afstanden kun je de volgende instellingen aanpassen: De insprong links (Voor Tekst) en rechts (Na tekst) van de alinea. Een speciale insprong van de eerste regel van een alinea. De afstand boven en onder de alinea. De regelafstand OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Inspringen en Afstanden Pagina 1 van 2

66 De verschillende insprongen en de afstanden voor en na de alinea worden uitgedrukt in centimeters. De regelafstand wordt ofwel uitgedrukt in functie van de lettergrootte (enkel, anderhalf, dubbel of proportioneel) of in centimeters (minstens, regelafstand of vast). Wat betekenen dit: Enkel Anderhalf Dubbel Proportioneel Minstens Regelafstand Vast Past een afstand van één regel op de huidige alinea toe. Dit is de standaardinstelling. Stelt de regelafstand in op anderhalve regel. Stelt de regelafstand in op twee regels. Selecteer deze optie en voer een percentagewaarde in het vakje in, waarbij 100% overeenkomt met een afstand van één regel. Stelt de minimumregelafstand in op de waarde die u in het vakje invoert. Stelt de hoogte in van de verticale ruimte die tussen twee regels is ingevoegd. Stelt de regelafstand zo in dat deze precies overeenkomt met de waarde die u in het vakje invoert. Dit kan in bijgesneden tekens resulteren. Voor de opties waarvoor je een waarde moet invoeren kun je dit doen in het achterliggende veld. OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Inspringen en Afstanden Pagina 2 van 2

67 OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Uitlijning Writer Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Het uitlijnen van tekst is een alineaopmaak. Dit wil zeggen dat de aanpassingen gelden voor de ganse alinea waarin de cursor staat of waarvan tekst geselecteerd wordt. Een nieuwe alinea wordt begonnen door op enter te drukken. Als je een nieuwe lijn wil beginnen binnen eenzelfde alinea, gebruik je Shift+Enter. Wat zijn de verschillende manieren van uitlijning. Je Kunt tekst links of rechts uitlijnen, centreren of uitvullen. Dit laatste kan beschouwd worden als een combinatie van links en rechts uitvullen. Bij links uitgelijnde tekst staat de tekst mooi tegen de linkerkantlijn, bij rechts uitgelijnde tekst staat de tekst mooi tegen de rechterkantlijn. Als we de tekst uitvullen worde de spaties aangepast zodat de tekst zowel links als rechts mooi tegen de kantlijn komt. Als we tekst centreren wordt de tekst in het midden van de lijn geplaatst. Je kan de verschillende voorbeelden van uitlijning in de eerste vier alinea s zien. 1. Uitlijning van een alinea via de werkbalken. Links uitlijnen Centreren Rechts uitlijnen Uitvullen Op de werkbalken wie je vier knoppen voor: a. Links uitlijnen b. Centreren c. Rechts uitlijnen d. Uitvullen Je plaatst de cursor in de alinea die je wil uitlijnen (of selecteert die) en klikt op de gewenste uitvulling. De huidig toegepaste uitlijning wordt omkadert, hier is dat links uitgelijnd. 2. Uitlijning van een alinea via het menu Bestand > Alinea In het tabblad uitlijning kun je de uitlijningsopties instellen voor de geselecteerde alinea s. OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Uitlijning Pagina 1 van 2

68 3. Met de sneltoetsen Uitlijning Links Centreren Rechts Uitvullen Sneltoets Ctrl + L Ctrl + E Ctrl + R Ctrl + J OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Uitlijning Pagina 2 van 2

69 OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Nummering Writer Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Het nummeren van tekst is een alineaopmaak. Dit wil zeggen dat de aanpassingen gelden voor de ganse alinea waarin de cursor staat of waarvan tekst geselecteerd wordt. Een nieuwe alinea wordt begonnen door op enter te drukken. Als je een nieuwe lijn wil beginnen binnen eenzelfde alinea, gebruik je Shift+Enter. 1. Nummering van een alinea via de werkbalken (standaard nummeringstijl) De linkerknop dient om de opsomming voor een alinea aan of uit te zetten. Je plaatst de cursor in de alinea die je wil nummeren (of selecteert die) en klikt op de knop nummeren. De huidig toegepaste uitlijning wordt omkadert, hier is dat links uitgelijnd. 2. Nummering van een alinea via het menu Bestand > Nummering/opsommingstekens Je kunt in het tabblad nummeringsstijl een stijl kiezen: OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Nummering Pagina 1 van 2

70 Door vervolgens op OK te klikken wordt je gekozen nummeringstijl toegepast op de alinea waarin je cursor staat of de alinea(s) die geselecteerd zijn. Als je cursor in een nummering staat, krijg je de werkbalk Nummering/Opsommingstekens te zien: Hiermee kun je tal van opties voor je nummering aanpassen, zoals je kiezen van een nieuwe nummeringstijl. Hiervoor gebruik je de knop Numemring/Opsommingstekens: Er opent zich een venster, hier kies je voor het tabblad Nummeringsstijl Hier kun je een andere nummeringstijl selecteren. Door vervolgens op OK te klikken wordt je gekozen nummeringstijl toegepast op de alinea waarin je cursor staat of de alinea(s) die geselecteerd zijn. OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Nummering Pagina 2 van 2

71 OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Opsomming Writer Voorkennis: Cursor Verplaatsen, Tekst selecteren Het opsomming van tekst is een alineaopmaak. Dit wil zeggen dat de aanpassingen gelden voor de ganse alinea waarin de cursor staat of waarvan tekst geselecteerd wordt. Een nieuwe alinea wordt begonnen door op enter te drukken. Als je een nieuwe lijn wil beginnen binnen eenzelfde alinea, gebruik je Shift+Enter. 1. Opsomming van een alinea via de werkbalken. De rechterknop dient om de opsomming voor een alinea aan of uit te zetten. Je plaatst de cursor in de alinea die je wil nummeren (of selecteert die) en klikt op de knop nummeren. De huidig toegepaste uitlijning wordt omkadert, hier is dat links uitgelijnd. 2. Opsomming van een alinea via het menu Bestand > Nummering/opsommingstekens In het tabbald Opsommignstekens kan je kiezen uit de verschillende opsommingsstijlen: OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Opsomming Pagina 1 van 2

72 Door vervolgens op OK te klikken wordt je gekozen opsommingsteken toegepast op de alinea waarin je cursor staat of de alinea(s) die geselecteerd zijn. Als je cursor in een opsomming staat, krijg je de werkbalk Nummering/Opsommingstekens te zien: Hiermee kun je tal van opties voor je opsomming aanpassen, zoals je kiezen van een nieuw opsommingsteken. Hiervoor gebruik je de knop Numemring/Opsommingstekens: Er opent zich een venster, hier kies je voor het tabblad Opsommingstekens Hier kun je een ander opsommingsteken selecteren. Door vervolgens op OK te klikken wordt je gekozen opsommingsteken toegepast op de alinea waarin je cursor staat of de alinea(s) die geselecteerd zijn. OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Opsomming Pagina 2 van 2

73 OpenOffice Writer: Document Opmaak Overzicht Writer Voorkennis: geen Met document opmaak wordt die opmaak bedoeld die betrekking geeft op het volledige document. We behandelen de volgende onderwerpen Paginaformaat Met deze optie kan je het formaat van de pagina aanpassen en de oriëntatie (landschap of portret) van je pagina aanpassen aan je wensen Marges De marges in OpenOffice.org Writer vallen nogal sterk op, doordat ze met een stippellijn worden aangegeven op je scherm. Dit gebeurt vanzelfsprekend niet op je afdruk. Met deze optie kun je de grootte marges (links rechts, boven en onder) aanpassen naar wens. Achtergrond Je wil een achtergrondkleur in je document, of een afbeelding die op iedere pagina als een watermerk geplaatst wordt. Hier wordt je stap voorstap uitgelegd hoe je tewerk gaat. Koptekst Je wil een tekst die bovenaan elke pagina verschijnt zonder dat je die telkens opnieuw moet ingeven. Voettekst Je wil een tekst die onderaan elke pagina verschijnt zonder dat je die telkens opnieuw moet ingeven. Randen Je wil een rand rondom elke pagina in je document plaatsen. Hier vindt je hoe je tewerk gaat. Kolommen Je wil je tekst in kolommen plaatsen. Paginanummering Hier wordt stap voor stap aangegeven hoe je paginanummers in je document toevoegt. OpenOffice Writer: Document Opmaak - Overzicht Pagina 1 van 1

74

75 OpenOffice Writer: Document Opmaak Pagina Formaat Writer Voorkennis: Geen Het paginaformaat wordt aangepast in het Opmaak menu optie Pagina. In het Paginaopmaak venster kiezen we het tabblad Pagina: Het paginaformaat geven we aan links bovenaan in het tabblad. We kunnen kiezen voor een standaardformaat zoals A4, A3, Of we kunnen het formaat van de pagina ingeven. Vervolgens kunnen we aangeven of de pagina in liggende of staande richting gebruikt wordt. OpenOffice Writer: Document Opmaak Pagina Formaat Pagina 1 van 1

76

77 OpenOffice Writer: Document Opmaak Marges Writer Voorkennis: Geen De marges worden aangepast in het Opmaak menu optie Pagina. In het Paginaopmaak venster kiezen we het tabblad Pagina: Onderaan links kunnen we de marges ingeven, in centimeter vanaf de paginarand. Klik op OK om de invoer te bevestigen. De marges worden aangegeven door de lijnen die het werkgebied aangeven op de pagina. OpenOffice Writer: Document Opmaak Marges Pagina 1 van 1

78

79 OpenOffice Writer: Document Opmaak Achtergrond Writer Voorkennis: Geen Met deze vorm van document opmaak voer je een achtergrond in voor alle pagina s. Deze achtergrond kan op twee verschillende manieren gedefinieerd worden: Achtergrondkleur Achtergrondafbeelding (bv een watermerk) Een achtergrond instellen is een document opmaak, en wordt ingesteld via het Opmaak menu, optie Pagina 1. Achtergrondkleur Bovenaan in het tabblad Achtergrond kies je voor kleur: In het kleurenpannel eronder kies je het gewenste kleur. Klik vervolgens op OK om je keuze te bevestigen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Achtergrond Pagina 1 van 3

80 2. Achtergrondafbeelding Klik op Bladeren om je afbeelding te kiezen: OpenOffice Writer: Document Opmaak Achtergrond Pagina 2 van 3

81 Kies je afbeelding en klik op OK. Je komt opnieuw terecht in je Pagina opmaak venster. Onder de type opties kun je de positie van de afbeelding op de pagina instellen: Positie Selecteer deze optie en klik vervolgens op een locatie in het positieraster. Gebied Rekt de afbeelding uit om de gehele achtergrond van het geselecteerde object op te vullen. Naast elkaar Herhaalt de afbeelding, zodat deze de gehele achtergrond van het geselecteerde object bedekt. Klik vervolgens OK om de instellingen te bevestigen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Achtergrond Pagina 3 van 3

82

83 OpenOffice Writer: Document Opmaak Koptekst Writer Voorkennis: Geen Koptekst is tekst die je op elke pagina bovenaan de pagina wil laten verschijnen. Je ziet twee vakken waar je tekst kunt in typen, onderaan een groot vak, waar je je tekst in typt zoals je gewoon bent, en bovenaan een kleiner vak. In dat kleiner vak typ je je koptekst. Deze tekst is dezelfde voor elke pagina. Hoe activeer je dit vak? Koptekst maakt deel uit van de paginaopmaak. We moeten dus het pagina opmaak venster openen via het opmaak menu optie Pagina OpenOffice Writer: Document Opmaak Koptekst Pagina 1 van 2

84 Het tabblad Koptekst ziet er als volgt uit: Als je bovenaan de koptekst activeert door het vakje Koptekst activeren aan te vinken. Hiermee wordt het Koptekst vak op de pagina geactiveerd. Er zijn ook nog een aantal opties die je kunt instellen. We overlopen ze even: Links/rechts dezelfde inhoud, als deze opaangevinkt staat is de inhoud van de koptekst dezelfde voor linker als rechter pagina s, deze optie wordt uitgevinkt als het document tweezijdig wordt afgedrukt. Linkermarge, rechtermarge, hier kun je de afstand van de linker en rechterkant van de pagina opgeven (vanaf de marges van de documenttekst gemeten). Afstand, de afstand tussen de onderrand van de koptekst en de bovenrand van de documenttekst. Dynamische afstand gebruiken, negeert de instelling Afstand en stelt de koptekst in staat om naar het gebied tussen de koptekst en de documenttekst uit te breiden. Deze optie wordt niet veel gebruikt omdat hierdoor de afstand tussen de koptekst en de pagina tot nul kan herleid worden en een verwarrend resultaat heeft. Hoogte, de hoogte van de koptekst kan vast ingesteld worden, veelal wordt ze echter dynamisch in hoogte zodat de hoogte aangepast wordt aan de lettergrootte en het aantal regels tekst in de koptekst. Klik ten slotte op OK om de instellingen te bevestigen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Koptekst Pagina 2 van 2

85 OpenOffice Writer: Document Opmaak Voettekst Writer Voorkennis: Geen Voettekst is tekst die je op elke pagina onderaan de pagina wil laten verschijnen. Je ziet twee vakken waar je tekst kunt in typen, bovenaan een groot vak, waar je je documenttekst in typt zoals je gewoon bent, en onderaan een kleiner vak. In dat kleiner vak typ je je voettekst. Deze tekst is dezelfde voor elke pagina. Hoe activeer je dit vak? Voettekst maakt deel uit van de paginaopmaak. We moeten dus het pagina opmaak venster openen via het opmaak menu optie Pagina OpenOffice Writer: Document Opmaak Voettekst Pagina 1 van 2

86 Het tabblad voettekst ziet er als volgt uit: Als je bovenaan de voettekst activeert door het vakje Voettekst activeren aan te vinken. Hiermee wordt het voettekst vak op de pagina geactiveerd. Er zijn ook nog een aantal opties die je kunt instellen. We overlopen ze even: Links/rechts dezelfde inhoud, als deze opaangevinkt staat is de inhoud van de voettekst dezelfde voor linker als rechter pagina s, deze optie wordt uitgevinkt als het document tweezijdig wordt afgedrukt. Linkermarge, rechtermarge, hier kun je de afstand van de linker en rechterkant van de pagina opgeven (vanaf de marges van de documenttekst gemeten). Afstand, de afstand tussen de bovenrand van de voettekst en de onderrand van de documenttekst. Dynamische afstand gebruiken, negeert de instelling Afstand en stelt de voettekst in staat om naar het gebied tussen de voettekst en de documenttekst uit te breiden. Deze optie wordt niet veel gebruikt omdat hierdoor de afstand tussen de voettekst en de pagina tot nul kan herleid worden en een verwarrend resultaat heeft. Hoogte, de hoogte van de voettekst kan vast ingesteld worden, veelal wordt ze echter dynamisch in hoogte zodat de hoogte aangepast wordt aan de lettergrootte en het aantal regels tekst in de voettekst. Klik ten slotte op OK om de instellingen te bevestigen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Voettekst Pagina 2 van 2

87 OpenOffice Writer: Document Opmaak Randen Writer Voorkennis: Geen Met deze vorm van document opmaak stellen we randen in op de pagina s. Deze opmaak stellen we in via het opmaak menu, optie Pagina Het tabblad randen ziet er als volgt uit: In dit tabblad kunnen we de randen instellen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Randen Pagina 1 van 2

88 Lijnschikking Hier stellen we de plaatsing van de lijnen rond de documenttekst in met behulp van de knoppen bovenaan (van links naar rechts): o o o o o Lijn Geen randen 4 randen 2 randen, links en rechts 2 randen, boven en onder 1 rand links Hier stellen we de lijnstijl en de lijnkleur in. Afstand tot inhoud Hier stellen we de afstadn tot het vak waar de documenttekst getypt wordt in. Schaduwstijl Hiermee stellen we de positie, de afstand en de kleur van de schaduwstijl in. Klik tenslotte op OK om de instellingen te bevestigen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Randen Pagina 2 van 2

89 OpenOffice Writer: Document Opmaak Kolommen Writer Voorkennis: Geen Om een tekst in kolommen op te maken openen we het Pagina opmaak venster via het Opmaak menu, optie Pagina Het tabbald Kolommen ziet er als volgt uit: De instellingen zijn in drie categorieën onder te verdelen: Instellingen Hier geef je het aantal kolommen dat je wil gebruiken in je document. OpenOffice Writer: Document Opmaak Kolommen Pagina 1 van 2

90 Breedte en Afstand Hier kun je de breedte van kolommen ingeven en de afstanden tussen de kolommen. Standaard wordt de breedte van de kolommen automatisch berekend, zodat alle kolommen even breed zijn. Je kunt de breedte van kolommen aanpassena an je wensen door de optie Automatische breedte uit te vinken. Scheidingslijn Je kunt de scheidingslijn kiezen en het percentage van de kolomhoogte voor de scheidingslijn. Als dit percentage niet honderd procent is, kun je kiezen om de lijn boven, onder of verticaal gecentreerd te plaatsen. OpenOffice Writer: Document Opmaak Kolommen Pagina 2 van 2

91 Writer OpenOffice Writer: Document Opmaak Paginanummering Voorkennis: Koptekst, Voettekst Paginanummers worden toegevoegd als een veld. Dit betekent dat je geen nummer schrijft, maar een veld invoegt dat weergegeven wordt als het nummer van de pagina waarop het zich bevindt. Paginanummers moeten ingevoegd worden in de kop- of de voettekst. Hierdoor komen ze voor op elke pagina. Om het paginanummerveld in te voegen in bvb een koptekst, plaatse je eerst de cursor in de koptekst op de plaats waar je het paginanummer wenst, en open je het menu Invoegen > Velden > Pagnianummer Je kunt dit veld selecteren en een ander lettertype geven, net zoals gewone tekst. Je merkt het veld door zijn grijze achtergrond. Op de afdruk is die achtergrond niet te zien. OpenOffice Writer: Document Opmaak Paginanummering Pagina 1 van 1

92

93 OpenOffice Writer: Afbeeldingen Overzicht Writer Voorkennis: geen Je kunt afbeelding in jet tekst plaatsen om hoofdzakelijk twee redenen: Om de tekst op te fleuren Om de inhoud van de tekst begrijpelijker te maken De afbeeldingen worden bijgehouden in een Galerij. Deze Galerij is eerder zwak in vergelijking met commerciële pakketten. Het is echter eenvoudig om gratis afbeeldingen van het net toe te voegen aan de galerij. De afbeeldingen kunnen in het document gepositioneerd worden zoals tekst (links, gecentreerd en rechts uitgelijnd). We kunnen een kader (rand) ronde de afbeelding plaatsen. Tenslotte kunnen we ook de tekst op verschillende manieren rond de afbeelding plaatsen. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Pagina 1 van 1

94

95 OpenOffice Writer: Afbeeldingen - Galerij Writer Voorkennis: Geen Afbeeldingen, geluiden, voor gebruik in Openoffice.org worden in de Galerij bijgehouden. Deze is eerder beperkt. Je kunt deze galerij echter op een eenvoudige manier uitbreiden met clip art die je vindt op het internet. Allereerst bekijken we hoe we de galerij openen. Daarna, voegen we extra clip-art toe aan de galerij. Het gebruik van de galerij wordt elders toegelicht. 1. De galerij openen. De galerij wordt geopend via de werkbalken. Druk daarvoor op de knop Galerij. Onder de werkbalken opent zich een soort verkenner. Hier kun je de inhoud van de galerij bekijken. Links zie je de onderwerpen staan. Als je op een onderwerp klikt, krijg je rechts de inhoud van dat onderwerp te zien. Met de knoppen Kun je kiezen voor een lijst met bestanden of een voorbeeld-beeld. 2. Clip-art toevoegen aan de galerij. Zoals eerder aangegeven is de inhoud eerder beperkt. Je kunt deze echter gemakkelijk uitbreiden. Zo zijn er op het internet een heel aantal sites te vinden die gratis clip art ter beschikking stellen. Het zou ons te ver leiden om hier sterk op in te gaan. Daarolm behandelen we een voorbeeld. Op deze site zijn talloze clip arts, foto s en animaties te vinden. Daarnaast vindt je er ook links naar nog uitgebreidere, maar betalende sites. Ergens bovenaan de webpagina, krijg je de volgende menublak te zien. We willen clipart zoeken, en klikken dus op clipart. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Galerij Pagina 1 van 5

96 We krijgen een overzcht van verschillende categorieën waarin Barry s Clip art clipart ter beschikking geeft. Bij wijze van voorbeeld Klikken we op Animals. Je krijgt de eerste twaalf cliparts in deze categorie te zien. Je kunt bovenaan kiezen om meer cliparts per pagina te zien (maximaal 25). Onderaan rechts kan je bladeren in de verschillende pagina s, hier 167, van de categorie dieren. Stel je wil de schattige witte wezel van rij drie binnehalen. Klik dan op de grootste filesize (bestandsgrootte) die je onder de tekening wordt aangeboden (hier 30,9). Waarom de grootste? Omdat je op die manier de beste printkwaliteit binnenhaalt, en geef toe, het verschil in benodigde opslagkwaliteit is eerder klein. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Galerij Pagina 2 van 5

97 Als je nu met je rechtermuistoets klik op de tekening, krijg je volgend menu te zien: Klik hier op Save Image as of Afbeelding opslaan als.. Sla het bestand op, en onthoud de locatie waar je het hebt opgeslagen, die locqatie heb je straks nodig. Om een bestand in te laden in een nieuwe categorie, klik je boven in de cataloog verkenner op Nieuw Onderwerp. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Galerij Pagina 3 van 5

98 Hier kan je de naam van je nieuwe categorie opgeven. Klik vervolgens op het tabblad Bestanden. Kies bestand zoeken OpenOffice Writer: Afbeeldingen Galerij Pagina 4 van 5

99 Zoek en selecteer de map waar je je clip art hebt opgeslagen. En klik op OK. Vervolgens krijg je alle afbeeldigen te zien die in die map zij opgeslagen. Selecteer die, eventueel kun je voorbeeld aanvinken, om een voorbeeld van de geslecteerde bestanden te zien, en klik op Toevoegen. Er wordt een nieuwe categorie gemaakt, met daarin je toegevoegde clip arts. Wil je later nog clip arts toevoegen aan een categorie, klik je met je rechtermuistoets op de gewenste categorie, en klikt opnieuw op het tabblad bestanden. Je kunt op dezelfde manier meer afbeeldingen toevoegen. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Galerij Pagina 5 van 5

100

101 OpenOffice Writer: Afbeeldingen Positionering Writer Voorkennis: Galerij Als je een afbeelding wil invoeren in een tekst, plaats je die best eerst in de galerij, hoe je dat doet, is elders behandeld. Om een afbeelding vanuit je galerij in je document in te voegen op de plaats van de cursor, zoek je eerst de gewenste afbeeldign in de galerijverkenner. Daarna klik je met je rechtermuistoets op de gewenste afbeelding. Je krijgt volgend menu: Kies voor de optie invoegen, en vervolgens voor de optie Kopie. Je kunt de afbeelding vervolgens positioneren. Allereerst kun je die net zoals alinea s links, gecentreerd of rechts uitlijnen. Je selecteert de gewenste afbeelding en klikt op de relevante knop in de werkbalk. Tenslotte kun je ook de verticale positionering binnen de alinea aanpassen. Met behulp ven de knoppen in de werkbalk. OpenOffice Writer: Afbeeldingen positionering Pagina 1 van 1

102

103 OpenOffice Writer: Afbeeldigngen Opmaak Writer Voorkennis: Galerij, positionere De plaats van een afbeelding in het document wordt besproken in het deel positionering. Hier kijken we naar de opmaak van een afbeelding, meer bepaald de omkadering. Dit wordt gedaan in drie stappen, nadat je de afbeelding geselecteerd hebt. 1. Allereerst klik je op de knop randen: Je krijgt een deelvenster randen: Hier klik je op de knop die de randencombinatie voorstelt die je wil toepassen op je geselecteerde afbeelding. 2. Vervolgens klik je op de knop randstijl: Je krijgt een deelvenster Randstijl: Hier kies je voor de randstijl die je wil toepassen op je geselecteerde afbeelding. 3. Ten slotte kies je de kleur voor je rand. Hiervoor klik je op de knop kleur randlijn. Je krijgt een deelvenster randkleur: OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Inspringen en Afstanden Pagina 1 van 2

104 OpenOffice Writer: Alinea Opmaak Inspringen en Afstanden Pagina 2 van 2

105 OpenOffice Writer: Afbeeldingen Tekstomloop Writer Voorkennis: Galerij Voor het instellen van de tekstomloop van een geselecteerde afbeelding, klik je op een van onderstaande knoppen in de werkbalk: De linkse knop houdt de tekst boven en onder de afbeelding, de middelste knop laat de tekst rond de tekening draperen, Met de derde knop zet je de afbeelding bovenop de tekst. Hierdoor is niet alle tekst meer zichtbaar. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Tekstomloop Pagina 1 van 1

106

107 OpenOffice Writer: Afdrukken Overzicht Writer Voorkennis: geen Om een document af te drukken bestaan ook in OpenOffice.org Writer de traditionele tools. Zoals het afdrukvoorbeeld, In dit onderdeel behandelen we ook het invoegen van een handmatig pagina-einde. OpenOffice Writer: Afbeeldingen Pagina 1 van 1

108

109 Writer OpenOffice Writer: Afdrukken Handmatig Pagina Einde invoegen Voorkennis: Geen Als we een in een document een nieuwe pagina willen beginnen, kunnen we dit doen door een aantal keer op enter te drukken. Dit levert echter problemen als je in het gedeelte ervoor nieuwe tekst typt. Dan wordt de nieuwe pagina gestart met een aantal lege lijnen. De beste manier om een nieuwe pagina te beginnen is om een handmatig pagina einde in te voegen. Dit doen we met het menu Invoegen > Handmatig einde Het volgende venster wordt geopend: Je kunt er een regel-einde invoeren, een kolom-einde en pagina-einde. Selcteer het gewenste einde en klik op OK om te bevestigen. OpenOffice Writer: Afdrukken Handmatig Pagina Einde invoegen Pagina 1 van 1

110

111 OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukvoorbeeld Writer Voorkennis: Geen Voor je afdrukt, kan je al eens bekijken op je scherm hoe je afdruk er zal uitzien. Je kunt dit doen op twee verschillende manieren. 1. Met de werkbalk Klik op de knop Afdrukvoorbeeld in de werkbalk. 2. Met het menu Open het menu Bestand > Afdrukvoorbeeld OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukvoorbeeld Pagina 1 van 2

112 OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukvoorbeeld Pagina 2 van 2

113 OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukken Writer Voorkennis: Geen Er zijn verschillende manieren om af te drukken in OpenOffice.org Writer. 1. Met de werkbalk: Klik op de knop Afdrukken in de werkbalken om het document af te drukken met de standaard instellingen op de standaard printer. Er worden geen verdere vragen meer gesteld. Het document wordt onmiddellijk naar de printer gestuurd. 2. Met de menu: Bestand > Afdrukken Het venster afdrukken wordt geopend. In dit venster kun je een aantal opties voor het printen van je document aanpassen: OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukken Pagina 1 van 2

114 Bovenaan kan je de printer kiezen waar je het document op wil afdrukken. Je kunt het afdrukbereik instellen: Je kiest de optie alles om het volledige document af te drukken. In het vak pagina kan je een reeks pagina s opgeven die moeten afgedrukt worden. Als je een paginabereik wil afdrukken, gebruikt je de indeling 3-6. Als je afzonderlijke pagina's wil afdrukken, gebruik je de indeling 7;9;11. Indien gewenst kun je een combinatie van een paginabereik en afzonderlijke pagina's afdrukken met de indeling 3-6;8;10;12. Je kun je aantal kopieën opgeven in het exemplaren gedeelte. Als je meer dan een exemplaar wil afdrukken kun je dit al of niet laten sorteren. Na het invullen van alle opties, bevestig je dit met de OK toets, en je document wordt zoals gevraagd afgedrukt. 3. Je kunt ook afdrukken met de sneltoets, dan wordt het dialoogvenster Afdrukken ook geopend. OpenOffice Writer: Afdrukken Afdrukken Pagina 2 van 2

115 OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Overzicht Writer Voorkennis: geen Tabulaties Met behulp van tabulaties kunnen we de cursor naar een vooraf bepaalde positie op een lijn doen springen. Dit wordt bijvoorbeeld gebruikt om eenvoudige kolommen te maken, kommagetallen met de komma onder elkaar te plaatsen, of allerhande uitlijningen te combineren op een lijn. We leren de tabulaties in te stellen en hoe we er mee werken Tabellen We leren Tabellen invoegen, opmaken en op een uitgebreide manier werken met tabellen. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen - Overzicht Pagina 1 van 1

116

117 Writer OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties Instellen Voorkennis: Geen Hieronder staat een voorbeeld van een lijstje. Om tussen de verschillende titels en de verschillende gegevens afstand te krijgen, plaatsen we na elk woord een tabulatie. Op het einde van de regel gebruiken we de returntoets om een nieuwe alinea te krijgen. Je merkt dat de informatie onder 'Naam hotel' en 'Locatie' links, onder 'Niveau' gecentreerd en onder 'Aantal' rechts gealigneerd is. Om dit lijstje te maken moeten we dus: 1. tussen de woorden een tabulatie plaatsen door de tabtoets te gebruiken; 2. voor de verschillende alinea's de juiste tabulators op de juiste plaats in de liniaal plaatsen. Hieronder zie je waar de tabulaties staan, met de verschillende symbolen. Staan de onzichtbare tekens aan, dan zie je aan het pijltje waar een tabulatie gebruikt is. In de liniaal zie je waar en welke tabulator ingesteld is. Om tabulaties in te stellen kunnen we op twee manieren te werk gaan Via het menu Via het liniaal (we zullen dit buiten het bestek van de cursus laten) Via het menu Tabulaties behoren voor OpenOffice.org Writer tot de alineaopmaak. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties instellen Pagina 1 van 3

118 In het tabblad tabulaties kun je de tabulaties instellen: Om een tabulatie in te stellen werken we van links naar rechts in het venster. Allereerst stellen we de positie in. Dit is de positie gemeten vanaf de linkerkantlijn. Vervolgens stel je het type Tabulatie in: OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties instellen Pagina 2 van 3

119 Als je het opvulteken (een teken waarmee de afstand tot de tabpositie opvult: Eenmaal je alle tekens hebt ingevuld, klik je op nieuw om de tabpositie in te voegen. Ze wordt toegevoegd in de lijst links in het venster. Wil je een tabpositie verwijderen, klik je op de positie links, en vervolgens op de knop verwijderen. Eventueel kun je nog meer tabposities invoegen. Als je hiermee klaar bent, klik je op OK om het venster te sluiten. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties instellen Pagina 3 van 3

120

121 Writer OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties gebruiken Voorkennis: Geen Om tabulaties te gebruiken druk je op de tabulatie toets op je toetsenbord. De cursor verspringt dan naar de eerstvolgende tabpositie. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabulaties gebruiken Pagina 1 van 1

122

123 Writer OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen invoegen Voorkennis: Geen Je kunt tabellen invoegen via het menu, via de werkbalken en met de sneltoets. 1. Via het menu: Tabel > Invoegen > Tabel 2. Via de werkbalk 3. Via de Sneltoets: Ctrl + F12 Elk van de bovenstaande opties opent het volgende venster: Je voert het gewenste aantal rijen en kolommen in en klikt op OK. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen invoegen Pagina 1 van 1

124

125 Writer OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Werken met tabellen Voorkennis: Geen Om naar de volgende cel te gaan in de tabel gebruiken we de pijltjestoetsen. In dit onderdeel behandelen we hoe we de indeling van onze tabellen kunnen aanpassen terwijl we aan de tabel werken. 1. Met de werkbalk: Tabel Van zodra de cursor in de tabel staat krijgen we een bijkomende werkbalk op het scherm, de werkbalk Tabel: Om een rij in te voegen onder de rij waar de cursor zich bevindt, klik je op de knop rij toevoegen: Om een kolom in te voegen rechts van de kolom waar de cursor zich bevindt, klik je op de knop kolom toevoegen: Om de rij/kolom te verwijderen waarin de cursor zich bevindt, klik je op de knop rij/kolom verwijderen: Wil je meerdere rijen/kolommen in een keer toevoegen, selecteer je eerst cellen in meerdere rijen/kolommen. Naast het verwijderen van cellen kunnen we ook cellen samenvoegen. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn voor koppen in een tabel: Hiervoor selecteer je eerst de cellen die je wil samenvoegen. Daarna klik je op de knop cellen samenvoegen: Omgekeerd kun je ook cellen splitsen, dit doe je door de cel(len) te selecteren die je wil splitsen, en op de knop cellen splitsen te klikken: OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Werken met tabellen Pagina 1 van 4

126 Je krijgt het volgende venster: Hier kun je aangeven in hoeveel delen je de cel(len) wil splitsen en of je horizontaal (extra rijen) of verticaal (in kolommen) wil splitsen. 2. Met het menu Om een rij in te voegen, kies je Tabel > Invoegen > Rijen In het dialoogvenster geef je aan hoeveel rijen je wil invoegen en of je die ervoor boven (ervoor) of onder (erna) de rij waarin de cursor zich bevindt wil invoegen Om een kolom in te voegen, kies je Tabel > Invoegen > Kolommen OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Werken met tabellen Pagina 2 van 4

127 In het dialoogvenster geef je aan hoeveel kolommen je wil invoegen en of je die ervoor links (ervoor) of rechts (erna) van de kolom waarin de cursor zich bevindt wil invoegen Om de rij te verwijderen waarin de cursor zich bevindt, kies je Tabel > Verwijderen > Rijen Om de kolom te verwijderen waarin de cursor zich bevindt, kies je Tabel > Verwijderen > Kolommen Wil je meerdere rijen/kolommen in een keer toevoegen, selecteer je eerst cellen in meerdere rijen/kolommen. Voor het samenvoegen van cellen kies je Tabel > Cellen Samenvoegen OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Werken met tabellen Pagina 3 van 4

128 Voor het splitsen van cellen kies je Tabel > Cellen Splitsen OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Werken met tabellen Pagina 4 van 4

129 Writer OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Voorkennis: Document opmaak - Achtergrond 1. Opmaak van Individuele cellen Elke cel kan onafhankelijk van andere cellen opgemaakt worden. Je kan bijvoorbeeld: De tekst van de cel opmaken (lettertype, ) De uitlijning van de tekst (links, gecentreerd, ) Om de opmaak van meerdere cellen tegelijk aan te passen: Selecteer de cel(len) waarvan je de opmaak wil aanpassen (om een cel te selecteren plaats je er de cursor in door er in te klikken, voor meerdere cellen sleep je over de cellen) De opmaak doe je verder zoals je opmaak van tekst doet. 2. Opmaak van de tabel Met tabelopmaak bedoelen we: de positie van de tabel in het document Randen in de tabel Achtergronden in de tabel Aanpassen van de kolombreedte en rijhoogte Plaats je cursor in een cel van de tabel, voor randen en achtergronden dien je eventueel een reeks cellen te selecteren Kies de menu Tabel > Tabeleigenschappen of klik op de knop in de tabel werkbalk Om de positie van de tabel op de pagina te bepalen, kies je het tabblad tabel: OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 1 van 6

130 In dit tabblad kunnen we: o de tabel een naam geven (dit heeft geen enkel effect, helpt enkel om de tabel gemakkelijker terug te vinden in grote documenten) o De totale breedte van de tabel instellen o De tabel als geheel uitlijnen (let wel: dit is niet hetzelfde als de tekst in de tabel uitlijnen) o We kunnen de tabel op verschillende manieren uitlijnen: Links: lijnt de tabel uit op de linker marge Rechts: lijnt de tabel uit op de rechter marge Van Links: Geeft je de mogelijkheid om onder Afstand exact aan te geven hoe ver van de linker marge je de tabel wil plaatsen. Van Rechts: Geeft je de mogelijkheid om onder Afstand exact aan te geven hoe ver van de rechter marge je de tabel wil plaatsen. Manueel: Laats je zelf de afstand van de linker en de rechtermarge aan te geven. Onder Afstand kun je indien mogelijk afstanden aangeven die toepasselijk zijn met bovenstaande uitlijning, deze afstanden geven de afstand aan van de tabel tot de respectievelijke kantlijn: OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 2 van 6

131 Om de randen van de tabel aan te passen moeten we in het tabblad Randen zijn: o o Om de randen te bepalen, moeten we drie zaken bekijken: Waar gaan ze Hoe zien ze er uit Hoe groot is de afstand er rond Lijnschikking: Geeft aan waar de randen gaan. Als een groep cellen is geselecteerd, wordt de rand op deze groep cellen toegepast. Je kunt aangeven waar je de lijnen wil met behulp van een voorgedefinieerde knop: In volgorde Geen randen Buitenranden, geen binnenranden Buitenranden en horizontale binnenranden Buitenranden en alle binnenranden Buitenranden, laat de binnenranden zoals ze zijn. of je kan het ook zelf aangeven in het onderdeel gebruikersgedefinieerd: OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 3 van 6

132 o Lijn Hier geef je de lijnstijl en kleur aan o Afstand tot inhoud Hier kun je de gewenste afstand tot de randen aangeven, je kunt elke afstand individueel aangeven, met behulp van synchroniseren kan je al de afstanden gelijk maken. o Schaduw Indien gewenst kan je een schaduw instellen voor de tabel. Achtergrond o Om de achtergrond van geselecteerde cellen in te stellen open je het tabblad Achtergrond, hier kan je het achtergrondkleur kiezen, of zoals bij de achtergrond van document opmaak een afbeelding kiezen. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 4 van 6

133 o Aanpassen kolombreedte: We kunnen de kolombreedte op twee manieren aanpassen. Met behulp van de muis: Als we de muiscursor bewegen boven een kolomrand verandert de muisaanwijzer: Nu kan je de kolomrand slepen naar links of naar rechts, naar de gewenste positie. Met behulp van het venster tabeleigenschappen: In het tabblad kolommen kan je de breedte van de kolommen exact ingeven: Tabelbreedte aanpassen Behoudt de huidige breedte van de tabel als je de breedte van een kolom wijzigt. Deze optie is niet beschikbaar als Automatisch is geselecteerd in het gebied Uitlijning op het tabblad Tabel. Kolommen gelijkmatig wijzigen Past de tabelbreedte aan in relatie tot de kolombreedte die u invoert. Deze optie is niet beschikbaar als Automatisch is geselecteerd in het gebied Uitlijning op het tabblad Tabel. Nog beschikbare ruimte Geeft de hoeveelheid ruimte weer die beschikbaar is voor het aanpassen van de breedte van de kolommen. Klik op de tab Tabel om de breedte van de tabel in te stellen. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 5 van 6

134 Kolombreedte Specificeer de kolombreedtes voor de tabel. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen Tabellen Opmaken Pagina 6 van 6

135 OpenOffice Writer: Zoeken en Vervangen Overzicht Writer Voorkennis: geen Zoeken Hiermee kun je een of meerder woorden terug vinden in een eventueel lange tekst Vervangen Om (alle) instanties van een woord in een tekst te vervangen in een opdracht. OpenOffice Writer: Tabulaties en Tabellen - Overzicht Pagina 1 van 1

136

137 Writer OpenOffice Writer: Zoeken en vervangen Een Woord Zoeken Voorkennis: Geen Stel we willen in een lange tekst het woord oerknal terugvinden. Daarom gebruiken we de zoek-functie in OpenOffice.org. Je vindt de zoek-functie in het menu Bewerken: Bewerken > Zoeken en Vervangen Het Zoeken en Vervangen venster opent zich: Het woord dat je wil zoeken, typ je in het tekstvak Zoeken naar. Klik op Zoeken om de eerste instantie van het woord op te zoeken, klik nogmaals op Zoeken om de volgende instantie van het woord te vinden, Je kan ook alle instanties van het woord in een keer opzoeken door op Alles Zoeken te klikken. Dan worden alle instanties van het gezochte woord in het document geselecteerd. OpenOffice Writer: Zoeken en vervangen Een Woord Zoeken Pagina 1 van 1

138

139 Writer OpenOffice Writer: Zoeken en vervangen Een Woord Vervangen Voorkennis: Geen Stel, na het invoeren van een lange tekst, merken we dat de spelling van een woord dat veelvuldig gebruikt is fout is. We kunnen dit in een keer oplossen met de functie Zoeken en Vervangen Je vindt de zoeken en vervangen-functie in het menu Bewerken: Bewerken > Zoeken en Vervangen Het Zoeken en Vervangen venster opent zich: Het woord dat je wil vervangen, typ je in het tekstvak Zoeken naar. Het woord waarin je het wil vervangen typ je in het tekstvak Vervangen door. Klik vervolgens op Vervangen, de eerste instantie van de originele tekst wordt geselecteerd, klik je nu op Vervangen, dan wordt die instantie vervangen door het opgegeven woord. Wil je het niet vervangen, klik dan op Zoeken, om de volgende instantie te vinden, wil je die vervangen, klik je op vervangen. Om alle instanties in een keer aan te passen klik je op Alles vervangen. OpenOffice Writer: Zoeken en vervangen Een Woord Vervangen Pagina 1 van 1

140

141 OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Overzicht Writer Voorkennis: geen Opmaakprofielen zijn bedoeld, om vooral in grotere documenten de opmaak van de titels, tabellen, consistent te houden doorheen het document. Ze zijn ook nodig als je een inhoudstabel wil toevoegen aan je document. We leren de standaardopmakprofielen te gebruiken, er eventueel bijkomende aan te maken en bestaande opmaakprofielen aan te passen aan onze wensen. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen - Overzicht Pagina 1 van 1

142

143 Writer OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen gebruiken Voorkennis: Tekst Selecteren Een opmaakprofiel is een verzameling opmaakkenmerken, die je opslaat onder een bepaalde naam. Zo kan je bijvoorbeeld een opmaakprofiel maken met de naam 'Hoofdstuktitel'. Iedere keer dat je in het vervolg een hoofdstuktitel typt, kan je het opmaakprofiel toepassen. Op deze manier weet je altijd zeker, dat alle hoofdstuktitels dezelfde opmaak hebben. In onderstaand figuur ziet je een stuk tekst, met de namen van alle gebruikte opmaakprofielen. Het beheren en gebruiken van opmaakprofielen in OpenOffice.org gebeurt door middel van een speciaal venster, genaamd Stijlen en opmaak. Dit venster kunt je op drie verschillende manieren naar voren halen: 1. Via het menu Opmaak. 2. Via de knop Stijlen en opmaak in de Opmaakwerkbalk. 3. Via de functietoets F11. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen Gebruiken Pagina 1 van 3

144 Het venster Stijlen en opmaak bestaat uit verschillende onderdelen. 1. De werkbalk In de werkbalk vind je de volgende knoppen: Alinea-opmaakprofielen. Met deze knop geeft u alle beschikbare alinea-opmaakprofielen weer. Deze opmaakprofielen kunt u toepassen op een alinea. Tekenopmaakprofielen. Deze knop geeft alle beschikbare tekenopmaakprofielen weer. Dit zijn opmaakprofielen die op individuele woorden of zinnen toegepast kunnen worden. Frameopmaakprofielen. Geeft alle opmaakprofielen weer, die toegepast kunnen worden op een afbeelding, tekstvak, etiket etc. Paginaopmaakprofielen. Hiermee laat u de opmaakprofielen weergeven, die de opmaak van een complete pagina bepalen. Denk hierbij aan instellingen als paginaformaat, marges en kolommen. Lijstopmaakprofielen. Deze opmaakprofielen kunnen worden toegepast op een genummerde lijst of een opsomming. U kunt bijvoorbeeld de afstand tussen het opsommingsteken en de tekst instellen, maar ook het uiterlijk van het opsommingsteken aanpassen. Gietermodus. De gietermodus is een handige manier om snel en effectief een opmaakprofiel op meerdere stukken tekst toe te passen. Nieuw opmaakprofiel uit selectie. Deze knop heeft verschillende functies. Verderop in deze cursus leert u ze allemaal kennen. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen Gebruiken Pagina 2 van 3

145 2. De lijst met opmaakprofielen In deze lijst vind je alle beschikbare opmaakprofielen, afhankelijk van welk van de vijf categorie-knopjes (alinea-, teken-, frame-, pagina- en lijstopmaakprofielen) er aanstaat. Om een opmaakprofiel toe te passen, plaats je de cursor in de alinea waar je het opmaakprofiel wil aanpassen, vervolgende dubbelklik je op het opmaakprofiel dat je wil toepassen. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen Gebruiken Pagina 3 van 3

146

147 Writer OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen aanmaken Voorkennis: Tekst Selecteren, Opmaakprofielen gebruiken, opmaakprofielen veranderen Naast het gebruiken en aanpassen van de standaardopmaakprofielen, kunt u ook uw eigen opmaakprofielen maken. U kunt deze opmaakprofielen een eigen naam geven, zodat u ze makkelijk kunt herkennen. In onderstaande opdracht maakt u op twee manieren een nieuw opmaakprofiel: 1. Door een stuk tekst eerst de gewenste opmaak te geven, en het vervolgens op te slaan als een nieuw opmaakprofiel. 2. Door een nieuw opmaakprofiel te baseren op een reeds bestaande opmaakprofiel. Nieuwe opmaakprofielen die u zelf gemaakt heeft en bestaande opmaakprofielen die u heeft gewijzigd, bestaan alleen in het document waar u op dat moment in werkt. Wanneer u een nieuw document opent, zijn uw opmaakprofielen uit de lijst verdwenen, evenals eventuele aanpassingen in de standaardopmaakprofielen. Hoe gaan we te werk? Pas de opmaak van de alinea aan naar jouw wensen. Klik op de knop Nieuw opmaakprofiel uit selectie. Kies uit het lijstje de optie Nieuw opmaakprofiel uit selectie. Het venster Opmaakprofiel maken verschijnt. Voer de gewenste naam in van het opmaakprofiel, en klik op OK Je kunt dit opmaakprofiel gebruiken zoals elk andere standaard opmaakprofiel. Houd er wel rekening mee dat je dit enkel kan gebruiken in het huidige document. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen aanmaken Pagina 1 van 1

148

149 Writer OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen Veranderen Voorkennis: Tekst Selecteren, Opmaakprofiel Toepassen Zoals je kon zien in het deel over Opmaakprofiel Toepassen zijn er in OpenOffice.org al een heel aantal opmaakprofielen standaard meegeleverd. Het kan soms nodig zijn om deze profielen te wijzigen, naar eigen smaak. Een wijziging van het opmaakprofiel zorgt er in een stap voor dat alle elementen in de tekst van dat opmaakprofiel automatisch worden aangepast aan de wijziging. Hoe ga je hiervoor te werk? Selecteer de bijvoorbeeld de tekst van de hoofdstuktitel (in opmaakprofiel Kop 1) Pas de opmaak aan zoals je wenst Klik op de knop Nieuw opmaakprofiel uit selectie Kies uit het lijstje de optie Opmaakprofiel bijwerken. Alle tekst die in het opmaakprofiel Kop 1 staat, krijgt nu de door u gekozen opmaakkenmerken. OpenOffice Writer: Opmaakprofielen Opmaakprofielen Veranderen Pagina 1 van 1

150

151 OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Overzicht Writer Voorkennis: geen Met een hoofddocument kan je grote documenten beheren, zoals een boek met vele hoofdstukken. Het hoofddocument kan als een container voor afzonderlijke OpenOffice.org Writer-bestanden beschouwd worden. De afzonderlijke bestanden worden subdocumenten genoemd. Als je een hoofddocument afdrukt, wordt de inhoud van alle subdocumenten, indices en eventueel ingevoerde tekst afgedrukt. Je kunt in het hoofddocument een inhoudsopgave en index maken voor alle subdocumenten. Opmaakprofielen die in subdocumenten gebruikt worden, zoals nieuwe alineaopmaakprofielen, worden automatisch in het hoofddocument geïmporteerd nadat je het hoofddocument hebt opgeslagen. Wanneer je het hoofddocument bekijkt, hebben opmaakprofielen die al in het hoofddocument aanwezig zijn, voorrang over opmaakprofielen met dezelfde naam die uit subdocumenten geïmporteerd zijn. Subdocumenten worden nooit gewijzigd door veranderingen die in het hoofddocument zijn aangebracht. OpenOffice Writer: Hoofddocumenten - Overzicht Pagina 1 van 1

152

153 Writer OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Hoofddocument Aanmaken Voorkennis: Geen 1. Kies Bestand - Nieuw - Hoofddocument. 2. Open een bestaand document en kies Bestand - Verzenden - Hoofddocument maken. 3. Als je een nieuw hoofddocument maakt, moet het eerste item in de Navigator een Tekst-item zijn. Typ een introductie of voer wat tekst in. Zo wordt verzekerd dat nadat u een bestaand opmaakprofiel in het hoofddocument hebt bewerkt, je het gewijzigde opmaakprofiel ziet wanneer u de subdocumenten bekijkt. Navigator: 4. Klik in de Navigator voor hoofddocumenten (klik op F5 als deze niet automatisch geopend wordt) op het pictogram Invoegen en houd de muisknop ingedrukt. 5. Voer vervolgens een van de volgende handelingen uit: Als u een bestaand bestand als een subdocument wilt invoegen, kiest u Bestand, zoekt u het bestand dat u wilt opnemen, en klikt u vervolgens op OK. Als u een nieuw subdocument wilt maken, kiest u Nieuw document, typt u een naam voor het bestand en klikt u vervolgens op Opslaan. Kies Tekst om wat tekst tussen subdocumenten in te voegen. Typ vervolgens de tekst. 6. Kies Bestand Opslaan OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Hoofddocument Aanmaken Pagina 1 van 2

154 OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Hoofddocument Aanmaken Pagina 2 van 2

155 Writer OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Werken met hoofddocumenten Voorkennis: Geen Gebruik de Navigator om de subdocumenten in een hoofddocument opnieuw te schikken en te bewerken. Wil je een subdocument openen voor bewerking, dubbelklik dan met de rechtermuisknop op het subdocument in de Navigator. Als je een subdocument uit het hoofddocument wilt verwijderen, klikt u met de rechtermuisknop op het subdocument in de Navigator-lijst en kiest u Verwijderen. Het subdocument wordt niet verwijderd, alleen de ingang in de Navigator. Wil je tekst aan een hoofddocument toevoegen, klik dan met de rechtermuisknop op een item in de Navigator-lijst, en kies vervolgens Invoegen - Tekst. Er wordt een tekstsectie ingevoegd vóór het geselecteerde item in het hoofddocument. U kunt hier de gewenste tekst typen. U kunt een tekstsectie niet naast een andere tekstsectie invoegen. Als u de volgorde van subdocumenten in een hoofddocument wilt wijzigen, sleept u een subdocument naar een nieuwe locatie in de Navigator-lijst. U kunt ook een subdocument in de lijst selecteren, en op het pictogram Omlaag of Omhoog klikken. Wilt u een index (zoals een inhoudsopgave) toevoegen, klik dan met de rechtermuisknop in de Navigator-lijst en kies vervolgens Invoegen - Inhoudsopgave en registers. OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Werken met hoofddocumenten Pagina 1 van 1

156

157 Writer OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Subdocumenten op een nieuwe pagina beginnen Voorkennis: Geen 1. Zorg ervoor dat elk subdocument met een kop begint die hetzelfde alineaopmaakprofiel gebruikt, bijvoorbeeld 'Kop 1'. 2. Kies in het hoofddocument Opmaak - Stijlen en opmaak en klik op het pictogram Alinea-opmaakprofielen. 3. Klik met de rechtermuisknop op 'Kop 1' en kies Wijzigen. 4. Klik op de tab Tekstverloop. 5. In het gebied Harde regeleinden selecteert u Invoegen en dan Paginain het vak Type. 6. Als u elk subdocument op een oneven pagina wilt beginnen, kiest u Met paginaopmaakprofiel en selecteert u vervolgens 'Rechterpagina' in het vak. 7. Klik op OK. OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Subdocumenten op een nieuwe pagina beginnen Pagina 1 van 1

158

159 Writer OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Hoofddocument opslaan als Tekstdocument Voorkennis: Geen 1. Kies Bestand - Exporteren. 2. Selecteer in de lijst Bestandsindeling een tekstbestandsindeling en klik op Exporteren. OpenOffice Writer: Hoofddocumenten Hoofddocument opslaan als Tekstdocument Pagina 1 van 1

160

161 Writer OpenOffice Writer: Inhoudsopgave Inhoudsopgave Toevoegen Voorkennis: Geen Een inhoudsopgave wordt standaard aangemaakt op basis van hoofdstuknummering, geactiveerd voor het document via menu Extra-Hoofdstuknummering. Over het algemeen is dit bij meer uitgebreide documenten het geval. Deze hoofdstuknummering wordt toegewezen aan de opmaakprofielen Kop n. Dit wil zeggen dat je de bvb de hoofdstukken het opmaakprofiel Kop 1 geeft, de paragrafen opmaakprofiel Kop 2, de subparagrafen opmaakprofiel Kop 3, Nadat de tekst van ons document af is, gaan wij nu de inhoudsopgave genereren. Ga naar de pagina waar je dit wil invoegen. Meestal is dit gans vooraan, net voor de eigenlijke tekst van ons werk begint (en na de titelpagina, het voorwoord,...) Ga naar menu Invoegen Inhoudsopgaven en registers Inhoudsopgave en registers en je krijgt volgend scherm: OpenOffice Writer: Inhoudsopgave Inhoudsopgave Toevoegen Pagina 1 van 2

162 Standaard krijg je het tabblad 'Index/inhoudsopgave' en als type 'Inhoudsopgave'. Hier hoef je voor de inhoudsopgave normaal bijna geen wijzigingen aan de opties aan te brengen. In Titel kan je eventueel een andere voor de inhoudsopgave opgeven (als het document bijvoorbeeld in een andere taal is opgesteld). Het is raadzaam om de optie Beveiligd tegen handmatige wijzigingen aangevinkt te laten! Indien je handmatig wijzigingen zou aanbrengen, dan verdwijnen deze toch als de inhoudsopgave terug wordt aangemaakt. In Index/inhoudsopgave samenstellen kies je voor Volledig document. Het is wel raadzaam om het aantal niveaus echter te beperken. Meestal zijn 4 niveaus, uitzonderlijk 5, ruimschoots voldoende voor een inhoudsopgave. In Samenstellen uit vink je Overzicht aan. Voor een inhoudsopgave zijn de opties Extra opmaakprofielen en Indexmarkeringen niet relevant. In het volgende tabblad 'Items' kan je eventueel wijzigingen aan de structuur aanbrengen. De standaardinstelling zal echter meestal voldoen. OpenOffice Writer: Inhoudsopgave Inhoudsopgave Toevoegen Pagina 2 van 2

Een korte handleiding door Frederic Rayen

Een korte handleiding door Frederic Rayen Een korte handleiding door Frederic Rayen Van installeren tot het gebruik P a g i n a 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe AbiWord version 2.8.6 installeren?... 4 Schermonderdelen... 5 Uitleg bij elke werkbalk...

Nadere informatie

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Inleiding In deze les wordt het maken van een tekst document met gebruikmaking van Microsoft Office Word behandeld. (Het gaat hier om één van de oudere versies).

Nadere informatie

Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken

Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken offfice_libreoffice_tekstdocument_gebruiken/05-03-15/pag 1/6 Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken vooral Als een tekstdocument ook zal worden gebruikt op een computer zonder LibreOffice dan kan dit

Nadere informatie

10. Pagina-instellingen

10. Pagina-instellingen 10. Pagina-instellingen Voordat u begint met het schrijven van een document in het programma Writer, is het raadzaam eerst te bepalen hoe het er uiteindelijk uit moet komen te zien. In deze module leert

Nadere informatie

Deel 1: PowerPoint Basis

Deel 1: PowerPoint Basis Deel 1: PowerPoint Basis De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 1 PowerPoint Basis

Nadere informatie

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker De tekstverwerker De tekstverwerker is een module die u bij het vullen van uw website veel zult gebruiken. Naast de module tekst maken onder andere de modules Aankondigingen en Events ook gebruik van de

Nadere informatie

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003 ICT J.P.Siebelink Office 2003 ICT 01 Voordat je begint met het maken van een tekst moet je weten wat het toetsenbord kan Wat ga je doen? Door deze kaarten allemaal te maken weet je zeker dat je goed genoeg

Nadere informatie

Algemene basis instructies

Algemene basis instructies Inhoud: Algemene basis instructies... 2 Pictogrammen en knoppen... 2 Overzicht... 3 Navigeren (bladeren)... 3 Gegevens filteren... 4 Getoonde gegevens... 5 Archief... 5 Album... 5 Tabbladen en velden...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Versie: 0.3 Wijzigingsbeheer Versi Datum e 0.1 0.2 0.3 31-12-2012 02-01-2013 06-03-2013 Omschrijving Auteur(s) Initiële versie Wijzigingen nav review Jeroen van Hemert

Nadere informatie

Vragen opmaken in de editor

Vragen opmaken in de editor Vragen opmaken in de editor De tekstvakken van WTMaak zijn in versie 5.0 opgebouwd volgens de HTML5-methode. Hiermee kunt u direct zien wat u invoegt of opmaakt, de zogenaamde WYSIWYG methode (What You

Nadere informatie

6. Tekst verwijderen en verplaatsen

6. Tekst verwijderen en verplaatsen 6. Tekst verwijderen en verplaatsen In deze module leert u: een stuk tekst selecteren een stuk tekst verwijderen; acties ongedaan maken en opnieuw doen; een stuk tekst vervangen; een stuk tekst verplaatsen;

Nadere informatie

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken.

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken. KNIPPEN Als u na de selectie van een gedeelte van een tekst of een afbeelding op dit icoon klikt, knipt u de selectie uit het veld. Op deze manier kunt u het geselecteerde verwijderen, maar het ook juist

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

14. Opsomming & Nummering (lijsten)

14. Opsomming & Nummering (lijsten) 14. Opsomming & Nummering (lijsten) Het is mogelijk om een alinea op te maken als een opsomming. De regels springen dan een beetje in en ze worden voorafgegaan door een streepje, bolletje of nummer. Hieronder

Nadere informatie

I Het maken van een nieuwsbrief

I Het maken van een nieuwsbrief I Het maken van een nieuwsbrief Wat leer je? Veel bedrijven publiceren een korte nieuwsbrief waar zij hun personeel op de hoogte houden van belangrijke ontwikkelingen binnen het bedrijf. Hier meldt men

Nadere informatie

Hoe doe je dat in Word

Hoe doe je dat in Word Hoe doe je dat in Word Linda le Grand OVC Mondriaan College Oss 29-9-2009 Inhoud 1 Lettertype wijzigen... 3 2 Tekst groter en kleiner maken... 3 3 Tekst kleuren... 4 4 Tekst markeren... 5 5 Achtergrond

Nadere informatie

Opdrachtgever: Avpec1910 Auteur: Avalon Systems Versie: 1.0 Datum: 12/01/2011. Handleiding WYSIWYG HTML editor: CKEditor

Opdrachtgever: Avpec1910 Auteur: Avalon Systems Versie: 1.0 Datum: 12/01/2011. Handleiding WYSIWYG HTML editor: CKEditor Opdrachtgever: Avpec1910 Auteur: Avalon Systems Versie: 1.0 Datum: 12/01/2011 Handleiding WYSIWYG HTML editor: CKEditor Inhoud 1 Inleiding... 3 2 WYSIWYG editor... 4 2.1 Iconen toegelicht... 5 2.2 Maximaliseren...

Nadere informatie

Schooljaar 2010/2011. Don Boscocollege Zwijnaarde. OpenOffice 3. Praktisch leren van OpenOffice. Tim Moerman Carine Moens 1 OpenOffice: Tekstdocument

Schooljaar 2010/2011. Don Boscocollege Zwijnaarde. OpenOffice 3. Praktisch leren van OpenOffice. Tim Moerman Carine Moens 1 OpenOffice: Tekstdocument Schooljaar 2010/2011 Don Boscocollege Zwijnaarde OpenOffice 3 Praktisch leren van OpenOffice. Tim Moerman Carine Moens 1 OpenOffice: Tekstdocument Waarom Open Office Geen licentiekosten. OOo is gratis

Nadere informatie

Microsoft word 2003. http://www.gratiscursus.be/

Microsoft word 2003. http://www.gratiscursus.be/ Inleiding Dit document is bedoelt voor leerlingen die snel een aantal basishandelingen met word willen leren zonder veel tekst door te lezen. Dit document is gebaseerd op materiaal van de website: http://www.gratiscursus.be/

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Microsoft Word

Hoofdstuk 1. Microsoft Word Handleiding Hoofdstuk 1. Microsoft Word... 2 Vet, cursief en onderstreept... 2 Opslaan van een bestand... 2 Afsluiten van een bestand... 2 Definitief Verwijderen van een bestand... 2 Beginnen met nieuw

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15 INHOUD Ten geleide 13 1 Starten met Word 2007 15 1.1 Word 2007 starten 15 1.2 Het documentvenster 16 1.2.1 De titelbalk 16 1.2.1.1 De Officeknop 17 1.2.1.2 De werkbalk Snelle toegang 20 1.2.1.3 De titelbalk

Nadere informatie

DOCUMENT SAMENSTELLEN

DOCUMENT SAMENSTELLEN Pagina 168 7 In dit hoofdstuk gaat u een nieuwsbrief maken met behulp van een sjabloon. De artikelen die in de nieuwsbrief worden opgenomen zijn al geschreven. U hoeft de tekst alleen nog naar de juiste

Nadere informatie

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren Inleiding Voor u ziet u de handleiding van TYPO3 van Wijngaarden AutomatiseringsGroep. De handleiding geeft u antwoord geeft op de meest voorkomende vragen. U krijgt inzicht in het toevoegen van pagina

Nadere informatie

Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij

Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij Hieronder ziet u alle functionaliteiten van uw teksteditor onder elkaar ( op alfabetische volgorde). Afbeelding (zie foto) Bestanden (zie link) Broncode Citaat Documenten

Nadere informatie

Handleiding teksteditor

Handleiding teksteditor In deze handleiding leggen we de werking van de teksteditor uit. De teksteditor wordt gebruikt voor het bewerken van tekst. Uw tekstpagina s bewerkt u met deze editor, maar u vindt m op vele plekken terug.

Nadere informatie

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor?

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor? PDF XCHANGE EDITOR PDF XHCANGE editor is een programma om PDF bestanden te lezen en te bewerken. Deze handleiding is geschreven voor versie 5.5 van PDF XCHANGE editor. Als je een andere versie gebruikt

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. beginnen met excel

HOOFDSTUK 1. beginnen met excel HOOFDSTUK 1 beginnen met excel Inleiding Voor het betere rekenwerk in de bedrijfseconomie worden spreadsheets (rekenbladen) gebruikt. In dit hoofdstuk leer je omgaan met algemene basisbewerkingen in Excel:

Nadere informatie

4. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor als pure tekst. 5. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor vanuit Word

4. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor als pure tekst. 5. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor vanuit Word 1. Code. Toon HTML code van de tekst 2. Verwijder de opmaak van de geselecteerde tekst. 3. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor 4. Plak de gekopieerde tekst op de plaats van de cursor als

Nadere informatie

1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite.

1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite. 1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite. Stap 1: aanmelden op de schoolwebsite Gebruik je gebruikersnaam zoals in SchoolOnline. Stap 2: ga naar jouw leerjaar in het menu bovenaan. Klik

Nadere informatie

1. Kennismaken met Impress

1. Kennismaken met Impress 1. Kennismaken met Impress In deze module leert u: 1 Wat Impress is; 2 Impress starten; 3 Een nieuwe presentatie maken; 4 Instellingen van Impress wijzigen; 5 Opslaan en openen. 1 Wat is Impress? OpenOffice.org

Nadere informatie

1. Kennismaken met Calc

1. Kennismaken met Calc 1. Kennismaken met Calc In deze module leert u: - het programma Calc starten. - de onderdelen van het programmavenster van Calc herkennen. - over het werkblad verplaatsen. - gegevens invoeren. - het programma

Nadere informatie

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1 HOOFDSTUK 1 Excel opstarten en afsluiten EXCEL kan worden opgestart via. Als EXCEL al vaker is gestart kun je direct op Microsoft Office EXCEL 2010 klikken. Typ anders in het zoekvak de eerste letters

Nadere informatie

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave Mini Word-cursus Paginanummers Opmaakprofielen Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Paginanummering 4 Kopteksten en voetteksten 5 Opmaakprofielen 6 Opmaakprofielen toepassen 6 Opmaakprofielen

Nadere informatie

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd Introductie Deze handleiding heeft tot doel een eenvoudige stap voor stap handleiding te zijn voor eindgebruikers van CMS Made Simple

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 1.0 Introductie Excel helpt om data beter te begrijpen door het in cellen (die rijen en kolommen vormen) in te delen en formules te gebruiken om relevante berekeningen

Nadere informatie

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De volgorde van lezen... 11 Website... 11 Toets uw

Nadere informatie

handleiding v3.1 Overzicht toont u alle bladzijden van uw album Bladzijde toont een specifieke pagina van uw album

handleiding v3.1 Overzicht toont u alle bladzijden van uw album Bladzijde toont een specifieke pagina van uw album 3 Foto s en tekst invoegen en schikken Bovenaan het programmavenster ziet u twee tabs: handleiding v3.1 Overzicht toont u alle bladzijden van uw album Bladzijde toont een specifieke pagina van uw album

Nadere informatie

Ga naar volgende website: http://www.tracker-software.com/ product/downloads. Klik op EXE installer. Klik daarna op Download now

Ga naar volgende website: http://www.tracker-software.com/ product/downloads. Klik op EXE installer. Klik daarna op Download now PDF-XChange installeren Ga naar volgende website: http://www.tracker-software.com/ product/downloads Klik op EXE installer Klik daarna op Download now Boven de website verschijnt nu mogelijk volgende tekst:

Nadere informatie

HTML-EDITOR GEBRUIKEN

HTML-EDITOR GEBRUIKEN HTML-EDITOR GEBRUIKEN Over TinyMCE TinyMCE is een kleine What-You-See-Is-What-You-Get (WYSIWYG) editor voor teksten. De bediening vindt plaats in de web browsers, zoals MSIE of Mozilla. Het werken met

Nadere informatie

Een tabel is samengesteld uit rijen (horizontaal) en kolommen (verticaal). Elk vakje uit een tabel is een cel.

Een tabel is samengesteld uit rijen (horizontaal) en kolommen (verticaal). Elk vakje uit een tabel is een cel. Module 14 Tabellen Een tabel invoegen Een tabel tekenen Verplaatsen en selecteren in een tabel Een tabel opmaken Veldnamenrij herhalen Rijen en kolommen toevoegen en verwijderen Tekst converteren naar

Nadere informatie

Handleiding. Beheeromgeving

Handleiding. Beheeromgeving Handleiding Beheeromgeving Kant en Klare Site Veluwelaan 80 8443 AH Heerenveen www.kantenklaresite.nl - info@kantenklaresite.nl - fax: 084-8368243 KvK 01134248 Inhoud Inloggen op de beheeromgeving...3

Nadere informatie

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave.

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. Opdracht 1 Basisdocument (instellingen) Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. N.B.: In de afdrukweergave zullen alle plaatjes weergegeven worden; in de conceptweergave

Nadere informatie

Internet Explorer 7 (IE7)

Internet Explorer 7 (IE7) Internet Explorer 7 (IE7) 1. HET VENSTER Het venster van Internet Explorer 7 ziet er als volgt uit: Het venster bestaat uit volgende onderdelen: De knoppen Volgende en Vorige. Adresbalk hierin vullen we

Nadere informatie

Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft

Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft Inhoud: 1. Sneltoets-combinaties bij MS Windows...1 2. Sneltoets-combinaties bij MS Word...2 3. Sneltoets-combinaties bij MS Excel...4 4. Sneltoets-combinaties bij

Nadere informatie

Lettertype. Lettertype

Lettertype. Lettertype Lettertype Door goed gebruik te maken van vet, cursief, onderstreept of verschillende lettertypen kunt u uw tekst een aantrekkelijk uiterlijk geven. Overdrijf echter niet, anders kan het kinderachtig overkomen.

Nadere informatie

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010 Het Wepsysteem Het Wepsysteem is een content management systeem, een systeem om zonder veel kennis van html of andere internettalen een website te onderhouden en uit te breiden. Met het Content Management

Nadere informatie

BASIS TEKSTBEWERKING deel 2

BASIS TEKSTBEWERKING deel 2 BASIS TEKSTBEWERKING deel 2 Opslaan en openen. Opslaan. Om een tekst document te kunnen bewaren, zult u het moeten opslaan op de harde schijf van uw computer. Het blijft daar dan net zo lang staan tot

Nadere informatie

Bekijk HTML code. Ongedaan maken / Opnieuw uitvoeren. Alles selecteren. Opmaak verwijderen. Afbeelding invoegen. Flash object invoegen

Bekijk HTML code. Ongedaan maken / Opnieuw uitvoeren. Alles selecteren. Opmaak verwijderen. Afbeelding invoegen. Flash object invoegen 0 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Algemeen... 3 3. Uitgebreide uitleg... 6 3.1. Bekijk HTML code... 6 3.2. Knippen... 6 3.3. Kopieren... 6 3.4. Plakken... 6 3.5. Spellingscontrole... 7 3.6. Ongedaan maken

Nadere informatie

Sneltoetsen bij Microsoft

Sneltoetsen bij Microsoft Sneltoetsen bij Microsoft Inhoud: 1. Sneltoets-combinaties bij MS Windows... 1 2. Sneltoets-combinaties bij MS Word... 1 3. Sneltoets-combinaties bij MS Excel... 3 4. Sneltoets-combinaties bij MS Outlook...

Nadere informatie

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

Handleiding XML Leesprogramma versie 2.0

Handleiding XML Leesprogramma versie 2.0 Handleiding XML Leesprogramma versie 2.0 Een uitgave van Dedicon Postbus 24 5360 AA GRAVE Tel.: (0486) 486 486 Fax: (0486) 476 535 1 Inhoudsopgave 1. Installatie... 3 2. De-installatie... 3 3. Starten

Nadere informatie

Websites i.s.m. Service @ School

Websites i.s.m. Service @ School Websites i.s.m. Service @ School Inhoudsopgave Introductie...3 Inloggen in het Beheer Panel...3 Aanpassen van de tekst op de pagina s...4 Nieuwe pagina maken...5 Toelichting op enkele knoppen...6 Een link

Nadere informatie

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office PowerPoint Basis PowerPoint openen 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office Klik op Microsoft PowerPoint 2010 Wacht nu tot het programma volledig is opgestart.

Nadere informatie

De Teksteditor Hoe werkt het?

De Teksteditor Hoe werkt het? De Teksteditor Hoe werkt het? 19-4-2013 Sanne Wijgergangs Drie-O Automatisering B.V. Inhoud 1. Werken met de teksteditor... 3 1.1 De teksteditor... 3 1.2 Afbeeldingbeheer... 5 1.3 Hyperlink beheer... 7

Nadere informatie

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Installatie van Evry... 4 3 Algemene weetjes... 5 4 Voedingsberekening (Nevo2006)... 6 4.1 Voedingsberekening

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2010 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

LINC vzw Maria-Theresiastraat 20 3000 Leuven Tel: 016/31.66.09 e-mail: info@linc-vzw.be www.linc-vzw.be. Ontwerp LINC logo: Colofon

LINC vzw Maria-Theresiastraat 20 3000 Leuven Tel: 016/31.66.09 e-mail: info@linc-vzw.be www.linc-vzw.be. Ontwerp LINC logo: Colofon STARTEN MET WORD Colofon De Leren is Leuk -pakketten zijn een product van LINC om de nieuwe geletterdheid te promoten. Een pakket bestaat uit een minibrochure en cd-rom waarbij het horen, zien en doen

Nadere informatie

Sneltoetsen. 1. Inleiding

Sneltoetsen. 1. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

Les 1. Digitale Media - DTP 1

Les 1. Digitale Media - DTP 1 Intro InDesign werkt met objecten, dit zijn alle elementen die je op een pagina kunt plaatsen. Bijvoorbeeld hulplijnen, om aan te geven waar de marges van de pagina s komen, maar ook tekstkaders, illustratiekaders,

Nadere informatie

Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen.

Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen. SAMENVATTING HOOFDSTUK 9 Pagina-indeling, de Pagina-instelling Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen. Klik op de knop Afdrukstand

Nadere informatie

Symbolen en diakritische tekens

Symbolen en diakritische tekens Symbolen en diakritische tekens Als het toetsenbord van je computer goed is ingesteld: invoertaal Nederlands, toetsenbordindeling VS Internationaal, kun je heel eenvoudig diakritische tekens op klinkers

Nadere informatie

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD Dit is een handleiding over het inrichten van de Daxis Cloud, waarin enkele onderdelen voor het personaliseren worden behandeld. Inhoud 1. Inleiding... 2 2. De metro-omgeving...

Nadere informatie

8. Adresetiketten maken

8. Adresetiketten maken 8. Adresetiketten maken In deze module leert u: - Hoe u een adressenbestand kunt maken; - Hoe u een adressenbestand kunt koppelen aan Writer; - Hoe u adresetiketten van dat adressenbestand kunt maken;

Nadere informatie

Functies / knoppen van TinyMCE

Functies / knoppen van TinyMCE Functies / knoppen van TinyMCE Het werken met de editor komt sterk overeen met wat u gewend bent van uw tekstverwerker: Dubbel-klik op een woord in de tekst, of trek een kader met de muis terwijl u de

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-3-8 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet

Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet Inloggen Surf naar www.instapinternet.nl of www.basisonline.nl. Vervolgens klikt u op de button Login links bovenin en vervolgens op Member Login. (Figuur

Nadere informatie

Gebruik. Wanneer u FreeMind opent, krijgt u het volgende scherm:

Gebruik. Wanneer u FreeMind opent, krijgt u het volgende scherm: FreeMind Starten FreeMind is een gratis programma om een mindmap te maken. Je kan Freemind gratis downloaden op je computer. Om FreeMind te downloaden surf je naar: http://freemind.nl.softonic.com/download.

Nadere informatie

In een verzorgd document horen opsommingen en nummeringen keurig netjes onder

In een verzorgd document horen opsommingen en nummeringen keurig netjes onder Alles op een rijtje! Microsoft Word door: H.M. v.d. Hoef In een verzorgd document horen opsommingen en nummeringen keurig netjes onder elkaar te staan, of het nu gaat om streepjes, punten, blokjes of om

Nadere informatie

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel In de komende hoofdstukken worden een aantal voorbeelden van berekeningen die gemaakt kunnen worden in Excel uitgelicht. U kunt deze berekeningen ook zodanig

Nadere informatie

WISKUNDE EN ICT. 1 Wiskundige symbolen N, R, 2 Symbolen

WISKUNDE EN ICT. 1 Wiskundige symbolen N, R, 2 Symbolen Vergelijkingseditor 2003 Module 1a en ICT 1 WISKUNDE EN ICT Tijdens de lessen wiskunde op deze hogeschool met de laptop moet je ook voor wiskunde de laptop zinvol gebruiken. Dat dit niet zo evident is,

Nadere informatie

MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER

MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER WERKEN MET LIBREOFFICE WRITER MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER De functies in LibreOffice, en het gebruiken daarvan, lijken heel sterk op dat in andere office-programma's, zoals die van Microsoft.

Nadere informatie

Vergelijkingseditor 2007

Vergelijkingseditor 2007 Vergelijkingseditor 2007 Wiskunde Module 1a Wiskunde en ICT 1 WISKUNDE EN ICT Tijdens de lessen wiskunde op deze hogeschool met de laptop moet je ook voor wiskunde de laptop zinvol gebruiken. Dat dit niet

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2007 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Wiskunde en ICT 1. Met het lettertype wiskunde.ttf kan je onderstaande wiskundige symbolen invoegen.

Wiskunde en ICT 1. Met het lettertype wiskunde.ttf kan je onderstaande wiskundige symbolen invoegen. Vergelijkingseditor 2010 Wiskunde Module 1a Wiskunde en ICT 1 WISKUNDE EN ICT Tijdens de lessen wiskunde op deze hogeschool met de laptop moet je ook voor wiskunde de laptop zinvol gebruiken. Dat dit niet

Nadere informatie

Handleiding Content Management Systeem

Handleiding Content Management Systeem Handleiding Content Management Systeem Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inloggen... 3 2. Paginavolgorde... 3 3. Pagina en menutitel... 3 4. Pagina s bewerken... 4 5. De tekstverwerker... 4 6. Interne

Nadere informatie

Windows Windows voor beginners

Windows Windows voor beginners Windows/beginners/23-02-15/pag 1/8 Windows Windows voor beginners Deze cursus is voor de echte beginner, dus voor iemand die nog net eerder met een computer werkte. Na het volgen van deze cursus zult u

Nadere informatie

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher De inhoud van Muismedia websites wordt ingevoerd en gewijzigd met behulp van een zogenaamd Content Management Systeem (CMS): de ContentPublisher.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Inleiding 11 Inhoudsopgave Inleiding 11 1. Starten met Word 13 1.1 Word starten 14 1.2 Het lint 15 1.3 Het lint aanpassen 16 1.4 Werkbalk Snelle toegang aanpassen 18 1.5 De liniaal 20 1.6 Miniwerkbalk 20 1.7 Livevoorbeeld

Nadere informatie

Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen

Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen 10.0 Introductie Dit hoofdstuk richt zich op efficiëntie en heeft tot doel om je te voorzien van tips en kleine trucs die tijd bespaart tijdens het gebruik van PowerPoint.

Nadere informatie

Basiskennis van Word

Basiskennis van Word Basiskennis van Word Word is een krachtige toepassing voor tekstverwerking en opmaak. Om deze toepassing zo doeltreffend mogelijk te kunnen gebruiken, hebt u eerst enige basiskennis nodig. In deze zelfstudie

Nadere informatie

De tekst staat nu aan de linkerkant. De tekst staat nu aan de rechterkant. De tekst staat nu in het midden.

De tekst staat nu aan de linkerkant. De tekst staat nu aan de rechterkant. De tekst staat nu in het midden. 1. Uitlijnen Uitlijnen: De manier waarop een regel wordt getoond. Dit kan op vier verschillende manieren. We geven hieronder vier voorbeelden. A. Links uitlijnen De tekst staat nu aan de linkerkant. B.

Nadere informatie

Handleiding teksteditor

Handleiding teksteditor Handleiding teksteditor Divide.NOW Divide Rokkeveenseweg 38a 2712 XZ Zoetermeer TeL: +31 79 31 690 78 www.divide.nl info@divide.nl Inleiding Divide.NOW maakt het mogelijk om zonder technische kennis de

Nadere informatie

Handleiding Word. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Word

Handleiding Word. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Word Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

3. Opmaak van documenten

3. Opmaak van documenten 57 3. Opmaak van documenten In sommige teksten is het overzichtelijker om schema s en opsommingen te gebruiken. In Word kunt u deze opmaak gemakkelijk toepassen met behulp van tabstops en opsommingstekens.

Nadere informatie

16. Opmaakprofielen en stijlen

16. Opmaakprofielen en stijlen 16. Opmaakprofielen en stijlen In deze module leert u: 1 Wat een opmaakprofiel is. 2 Welke verschillende soorten opmaakprofielen er zijn. 3 Hoe u opmaakprofielen kunt gebruiken. 16.1 Wat zijn opmaakprofielen?

Nadere informatie

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print AAN DE SLAG INSTALLATIE In deze handleiding worden de stappen besproken die doorlopen worden bij het installeren van de volledige versie Communicate In Print LET OP! WANNEER U EERDER EEN VERSIE VAN IN

Nadere informatie

Handleiding Website beheersysteem

Handleiding Website beheersysteem Handleiding Website beheersysteem Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen...4 3. De startpagina...5 3.1. Startpagina menu...5 3.2. Bovenbalk...6 4. Menu en Pagina's...7 4.1. Een nieuwe pagina toevoegen...8

Nadere informatie

Technische handleiding database ontslagmanagement

Technische handleiding database ontslagmanagement Technische handleiding database ontslagmanagement 1. Het databasevenster De database opent u door te dubbelklikken 1 op het Access-icoon Ontslagmanagement.lnk Mogelijk krijgt u eerst één of meerdere vensters

Nadere informatie

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien.

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien. Minicursus KompoZer In deze cursus ga je leren werken met het computerprogramma KompoZer. Stapsgewijs maak je een voorbeeldsite. Daarna kun je alles wat je geleerd hebt gebruiken om je eigen website te

Nadere informatie

Office 2010 is in vele opzichten niet meer te vergelijken

Office 2010 is in vele opzichten niet meer te vergelijken Het nieuwe smoeltje van Office 2010 Otto Slijkhuis Office 2010 is in vele opzichten niet meer te vergelijken met Office 97. In 1996 werd Office 97 geïntroduceerd met als intern versienummer 8. Nu 13 jaar

Nadere informatie

RTE. Handleiding. Publiceren Documenten

RTE. Handleiding. Publiceren Documenten RTE Handleiding Publiceren Documenten Datum: December 2015 Inhoudsopgave 1. Introductie 2 2. Aan de slag 3 2.1. Het opstarten van de applicatie 3 2.2. WebHare Applicaties 3 2.3. De RTE applicatie 3 3.

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

Word 2010: rondleiding

Word 2010: rondleiding Word 2010: rondleiding Microsoft Word is in de eerste plaats een tekstverwerkingsprogramma, maar er is meer. Men kan standaardbrieven, memoranda, fax, enveloppen, etiketten, en andere types van documenten

Nadere informatie

Afbeeldingen Module 11

Afbeeldingen Module 11 11. Afbeeldingen Er zijn veel manieren waarop u een afbeelding in kunt voegen in een tekst. U kunt bijvoorbeeld plaatjes die met een ander programma zijn gemaakt in uw documenten opnemen. Zo kunt u met

Nadere informatie

Inhoud. Onbegrensd - Initiatiecursus computergebruik WINDOWS VISTA 1

Inhoud. Onbegrensd - Initiatiecursus computergebruik WINDOWS VISTA 1 Inhoud Hoofdstuk 1 - Microsoft Word Office 2007 2 1.1 Inleiding 2 1.2 Word openen 2 1.3 De werkbalken instellen 4 1.4 Een tekstblad tonen 4 1.5 Een tekst intypen 5 1.6 Een tekst of tekstdeel selecteren

Nadere informatie

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke Wat gaan we leren? Tekstverwerking In deze cursus gaan we meer leren over de opmaak van een Word-document. We hebben al met verschillende soorten opmaak leren werken: Tekenopmaak Alineaopmaak Paginaopmaak

Nadere informatie