Universiteiten: Onverschilligheid is geen optie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Universiteiten: Onverschilligheid is geen optie"

Transcriptie

1 Universiteiten: Onverschilligheid is geen optie Bij Max van der Stoel denk ik aan de man die ik een aantal jaren geleden toevallig ontmoette. Van der Stoel woonde bij mij om de hoek in Den Haag. Tijdens wat één van zijn laatste wandelingen moet zijn geweest, zocht hij contact. Kwetsbaar door ouderdom, nam hij toch de tijd om mij te complimenteren. Met het feit dat mijn dochter een helm droeg op haar fietsje. Heel in het klein tekent dit hem als een man die het menselijke contact zocht om de wereld beter te maken. Dat sluit goed aan bij wat anderen over hem zeggen: Van der Stoel volhardde in mensen aanspreken op wat goed leven is. Hij was een realistische idealist: een doener, die de daad bij de mooie woorden voegde. Tilburg University is nog steeds trots dat deze oud-minister, oud-hoge Commissaris Minderheden en oud-vn-rapporteur Mensenrechten twee jaar ( ) als bijzonder hoogleraar in haar midden was. Kort na de dood van de staatsman in 2011 schreef publicist Bas Heijne over Van der Stoel: Als geen ander begreep hij dat idealisme geen zaak is van grote woorden, maar een stug proces dat zich grotendeels achter de schermen afspeelt. Zijn erfenis is het besef dat idealen zich moeten bewijzen in een onvolkomen wereld. Van der Stoel was bereid om voor zijn idealen te vechten. Waar hij helemaal voor ging, waren de mensenrechten. Dat zijn de waarden die we danken aan het dit nooit weer -gevoel van na de Tweede Wereldoorlog. Die oorlog maakte Van der Stoel van dichtbij mee. Dit verklaart waarom zijn drijfveer om tegen onrecht in opstand te komen zo krachtig was. Het woord onverschilligheid kwam in zijn woordenboek niet voor. Wat mag u verwachten? Als universiteit die de Max van der Stoel Human Rights Awards uitreikt, moeten wij onszelf de vraag te stellen: komen wij voldoende op voor waarden zoals mensenrechten? Voelen wij ons voldoende verantwoordelijk voor de wereld om ons heen. Durven wij anderen aan te spreken? Van universiteiten mag u iets verwachten. Wij scholen immers een nieuwe generatie managers, rechters, politici en wetenschappers. De samenleving heeft belang bij mensen die kritisch denken en een overtuiging hebben over hoe je goed moet leven. Bij een opvoedende en vormende taak hoort het overdragen van waarden. Want wie wil er waardenloze leiders? Wij moeten als universiteiten het goede voorbeeld geven. En Tilburg University kan daar een belangrijke taak in vervullen als trekker. Wij zijn een maatschappij-universiteit. Ons instituut bouwt voort op het erfgoed van Martinus Cobbenhagen, een hoogleraar economie die veel waarde hechtte aan ethiek

2 en maatschappijwetenschappen. Discussies over hoe je een goed leven moet leiden, horen in het hart van de universiteit thuis, vond Cobbenhagen. Over de vraag óf universiteiten moeten opkomen voor mensenrechten, hoeven we niet te discussiëren. Het gaat immers om universele waarden. En sinds het Actieplan mensenrechten en bedrijfsleven van de Nederlandse overheid, is het helemaal klip en klaar. Dit nu een jaar oude plan verplicht bedrijven aan te kunnen tonen dat ze mensenrechten respecteren. Ze moeten weten waar ze het risico lopen mensenrechten te schenden en laten zien hoe ze deze risico s minimaliseren. Wanneer toch mensenrechten worden geschonden, moeten gedupeerden genoegdoening kunnen krijgen, al dan niet via juridische weg. Ook universiteiten vallen onder dit actieplan. Dit betekent dat ook wij worden geacht om schendingen van mensenrechten te voorkomen en actief te bevorderen. Zowel intern als in de hele keten van mensen en organisaties waarmee samenwerken. Dat moeten we doen door risico s te signaleren, maatregelen te nemen en daar open over te zijn. CSR Het Actieplan mensenrechten en bedrijfsleven past in een maatschappelijk trend van groeiende aandacht voor Corporate Social Responsibility (CSR). De laatste tien jaar] is het besef gegroeid dat organisaties meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de maatschappelijk impact van hun handelen, direct of indirect. Als investeerders en inkopers werken we, vaak onbewust, mee aan praktijken die we eigenlijk niet moeten willen. Denk aan: clusterbommen of kleding die gemaakt is door kinderhanden. Door de aankoop van een goedkoop T-shirt kunnen we arbeidsomstandigheden in stand houden die we niet zouden moeten willen. De ramp met de kledingfabriek in Bangladesh in april 2013 was wat dat betreft een wake up call. U herinnert zich misschien nog de indringende foto van het overleden stel dat elkaar op de werkplek voor de laatste keer omhelsde. Dit beeld staat nu symbool voor slechte werkomstandigheden als gevolg van goedkope kleding. Een mooi middel om aandacht te geven aan mensenrechten in een organisatie is CSR-beleid. Nederlandse universiteiten lopen op dit punt niet voorop. De zichtbare koplopers vind je vooral in het bedrijfsleven. Een toenemende groep grote bedrijven maakt hier veel werk van. Hetzelfde geldt voor de grote Nederlandse pensioenfondsen. Na een Zembla-documentaire in 2007 over het beleggen in clusterbommen is het CSR-beleid in deze sector in een stroomversnelling gekomen. Pensioenfondsen die vermoeden dat bedrijven waarin zij beleggen mensenrechten schenden, gaan met deze ondernemingen in dialoog. Wie zich niet laat aanspreken, ziet beleggers vertrekken en komt op een uitsluitingslijst te staan. Bij het aanspreken van bedrijven bundelen de grote beleggers steeds vaker hun krachten, zoals in de VN-organisatie die is gekoppeld aan het verdrag United Nations Principles of Responsible Investment.

3 Universiteiten trekken nog nauwelijks samen op Het zou mooi zijn als universiteiten ook vaker samen zouden optrekken, net zoals de pensioenfondsen. Het Actieplan mensenrechten en bedrijfsleven kan daar mogelijk een aardige aanleiding voor zijn. Dat samen optrekken gebeurt nu nog nauwelijks, blijkt uit navraag bij de VSNU. Dat we de krachten onvoldoende bundelen, is te verklaren uit het verlangen naar autonomie van de universiteiten. De VSNU wil zich zo min mogelijk bemoeien met de bedrijfsvoering of de inhoud van onderwijs en onderzoek. Het lijkt er ook op dat de sense of urgency voor CSR bij universiteiten niet erg groot is. In ieder geval minder groot dan bij de pensioenfondsen en de koplopers in het bedrijfsleven. Wellicht komt dit doordat we met ons onderwijs, onderzoek en valorisatie al goed doen. Anders dan organisaties die zichtbare maatschappelijke schade veroorzaken, voelden we misschien minder de plicht om ons te verantwoorden. Dit argument van een goede primaire activiteit werd ook aangevoerd als reden waarom de zorg niet vooropliep in CSR-beleid. Toch werkt een groep van koplopers in de zorg nu, met ondersteuning van MVO Nederland, aan serieus CSR-beleid. Ook hebben ze een schone zorgkledinglijn ontwikkeld die kort geleden is gepresenteerd. Deze kleding is innovatief vanwege een antibacteriële coating en elektronische wearables die waarschuwen voor overbelasting, maar dat niet alleen. Van deze kleding is ook zeker dat ze niet leidt tot onnodige schade aan mensen en milieu. De kleding is geproduceerd in fabrieken in Tunesië en Bangladesh die hun textielarbeiders een eerlijk loon en een veilige werkplek bieden. Ook aan milieuvriendelijkheid is aandacht besteed. De stoffen waarvan de kleding is gemaakt, voldoen aan de hoogste duurzaamheidseisen. Ze kunnen goed gerecycled worden, wat de afvalberg van zorginstellingen helpt verkleinen. Een voorbeeld waar universiteiten misschien inspiratie uit kunnen putten. Ik denk dat er nog een oorzaak is die universiteiten mogelijk remt in de sense of urgency. Dat is het streven naar neutraliteit. De toga s die hoogleraren dragen, vertellen dat we zo min mogelijk onderscheid willen maken naar religie, politieke voorkeuren en dergelijke. Terwijl CSR ons dwingt om stelling te nemen. Dat is na de verzuiling en liberalisering een tijdje uit de mode geweest. Dit zou ons er echter niet van mogen weerhouden om anderen aan te spreken op het schenden van mensenrechten. Zoals eerder gezegd universele waarden. We moeten niet willen dat we als universiteit spullen inkopen die met kinderhanden zijn gemaakt of van materialen die leiden tot disproportionele schade voor gezondheid of milieu. Nu al reden voor een groeiend aantal hoogleraren en docenten om te letten op duurzaamheid bij het kopen van diezelfde toga die het symbool is van neutraliteit.

4 Wat doen onze mensen? Terug naar de vraag of wij zelf als organisatie voldoende opkomen voor mensenrechten. Die gewetensvraag valt wat mij betreft uiteen in twee deelvragen: doen onze mensen voldoende en doet onze organisatie voldoende? Het verheugt mij de eerste vraag met een volmondig ja te kunnen beantwoorden. Onze wetenschappers ontplooien inspirerende initiatieven waarmee zij verschil maken. Zij hebben hiervoor ieder hun eigen drijfveren, net als Max van der Stoel die had. Zoals universitair hoofddocent Anne-Marie de Brouwer. Als rechtenstudent raakte zij geïnteresseerd in het internationale recht. Gedurende haar studie ging zij steeds meer lezen over het seksuele geweld in oorlogsgebieden. Ze kwam erachter dat het met de juridische status van deze slachtoffers pover was gesteld. Ze raakte gefascineerd, aanvankelijk in wetenschappelijk opzicht. Ze heeft bijgedragen aan de verbetering van de juridische positie van de slachtoffers van seksueel geweld. Maar ze heeft zich ook persoonlijk ingezet. Dat deed ze met het boek The Men Who Killed Me, waarin verhalen staan van slachtoffers. Dit heeft de bewustwording over de ernst van het probleem vergroot. Verder zet ze zich ook in via de stichting Mukomeze. Een ander mooi voorbeeld vind ik de inspanningen van onze wetenschappers voor de vaak vergeten groep van staatlozen. Zij hebben geen nationaliteit en geen paspoort, waardoor ze niet over de rechten beschikken die staatsburgers wel hebben. Staatlozen voelen zich buitengesloten omdat ze niet kunnen bewijzen wie ze zijn. Ze willen als mens worden behandeld en dezelfde kansen krijgen. De kansloze positie waar ze nu in verkeren, kan leiden tot depressies of angst voor de toekomst. Een belangrijke groep staatlozen zijn vrouwen die geen recht hebben om hun nationaliteit aan kinderen door te geven. Deze staatloze moeders maken zich zorgen over wat er met hun kinderen zal gebeuren als zij er zelf niet meer zijn. Met onze onderzoeksresultaten en ons onderwijs, helpen we lokale organisaties hun activiteiten effectiever te maken en druk uit te oefenen op de overheden. Die inspanningen zijn niet tevergeefs: in Senegal werd vorig jaar de wetgeving aangepast. In dat Afrikaanse land kunnen vrouwen hun nationaliteit nu wél op hun kinderen overdragen. En dan hebben we het nog niet gehad over Business & Human Rights. In de geest van Max van der Stoel zorgt deze onderzoeksgroep voor helderheid over het toepassen van mensenrechten. Het besef groeit wereldwijd dat bedrijven een verantwoordelijkheid dragen om mensenrechten te respecteren. Steeds vaker moeten bijvoorbeeld multinationals zich verantwoorden voor schade aan mens en milieu die ze in verre landen veroorzaken. Onze mensen helpen om helderheid te scheppen over de juridische kaders: wat zijn nu wel schendingen en wat niet. Daarover heeft de onderzoeksgroep bijvoorbeeld de vredesorganisatie PAX geadviseerd, bij het samenstellen van een rapportage over bloedkolen.

5 Last but not least wil ik nog Professors for Development noemen. Onze (emeriti- )professoren uit verschillende faculteiten zetten zich kosteloos in om universiteiten in Afrika op een hoger peil te krijgen. Met een beetje goede wil is dit te zien als een bijdrage aan het recht op onderwijs. Dat is in Artikel 26 van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens vastgelegd. Daarin staat dat hoger onderwijs open moet staan voor een ieder die daartoe de begaafdheid beschikt. Verder vinden we het recht op onderwijs in vele verdragen en grondwetten terug. Wat doet onze organisatie? Dan wil ik nu ingaan op de tweede gewetensvraag: komen we als organisatie voldoende op voor mensenrechten? Het eerlijke antwoord daarop is: dat kan beter en daar werken we aan. In lijn met de maatschappelijke ontwikkelingen is ook in onze organisatie de afgelopen jaren het besef gegroeid dat we actiever aan de slag moeten. Dat we verder moeten kijken dan de eigen bedrijfsvoering. We doen dit via CSRbeleid. Op dit punt past ons bescheidenheid. CSR heeft nog maar kort een prominente plaats in de strategie. Als uitvloeisel van het huidige Strategisch Plan zijn we actief met een programma gestart. We hebben een uitgebreide CSR-startnotie gemaakt. Nu zijn we bezig met een nulmeting op basis waarvan we verbeteringen doorvoeren. Wat betreft milieu zitten we op het goede spoor. We besparen energie, stimuleren het hergebruik van hulpbronnen, verminderen afval en vervuiling, verduurzamen de ICT-faciliteiten en stimuleren duurzaam vervoer. We vinden het belangrijk om de campus te vergroenen. Dat moet immers een inspirerende plek zijn voor jonge mensen die nog een lange toekomst voor zich hebben. Wat we ook bijzonder belangrijk vinden, is dat we studenten vormen tot verantwoordelijke wereldburgers. We willen dat ze nadenken over hun eigen verantwoordelijkheden en die van de organisaties waar ze werken. Reden om in de strategie vast te leggen dat diverse masteropleidingen intensief aandacht gaan besteden aan duurzaamheid. Geheel in de geest van Cobbenhagen, vind ik. Bij een maatschappij-universiteit past ook sociale ambitie. We willen met maatschappelijke partners werken aan vernieuwende oplossingen voor maatschappelijke problemen. Met een mooi woord heet dat sociale innovatie. Onder onze sociale ambitie valt ook dat we mensenrechten serieus nemen. Dit is een kernthema in ons CSR-beleid. We willen, in lijn met het Actieplan Bedrijfsleven en Mensenrechten, anderen kunnen aanspreken. Wie dit wil, moet ook zijn eigen zaken op orde hebben. Dit dwingt dus tot introspectie. We zullen ons moeten afvragen hoe wij zelf omgaan met medewerkers. Voorkomen wij discriminatie? Zijn wij divers genoeg? Betalen wij vrouwen evenveel als mannen? Krijgen arbeidsgehandicapten bij ons voldoende kansen? Ik daag u uit om hierover straks uw mening te geven. CSR werkt niet goed als het puur als een programma van bovenaf wordt opgelegd. Zoals ik zojuist vertelde, hebben wij zeer gedreven medewerkers. Daarnaast barst het

6 natuurlijk van jong talent op de campus. Reden voor ons om onderzoekers, docenten, ondersteuners, studenten en relaties uit te dagen om ideeën te spuien tijdens zogeheten CSR Labs. Studenten zijn zeer kritisch op dit punt. Mocht ons CSR-beleid achterblijven, dan ben ik er zeker van dat zij ons corrigeren. Zoiets is in de Verenigde Staten al gebeurd. Daar heeft een studentenbeweging tegen sweatshops de universiteiten geprikkeld tot CSR-beleid. Dit moet voorkomen dat de eigen merchandise (zoals sweaters met het wapen van de universiteit) onder erbarmelijke omstandigheden wordt gemaakt. Conclusie Ik geloof erg in CSR-beleid. Ook omdat het meer is dan een morele verplichting. Als wij erin slagen om ons in CSR te gaan onderscheiden, hebben we een streepje voor in de toenemende concurrentie om de student en het onderzoekstalent. De maatschappelijke relevantie van de universiteit is namelijk een belangrijk aspect van onze aantrekkingskracht. Verder geloof ik dat het denken over CSR innovatie stimuleert. Een mooi voorbeeld vind ik de chocoladerepen van Tony s Cholonely, die zijn ontstaan als een initiatief voor slaafvrije chocolade. En bovenal: werken aan een betere wereld geeft voldoening en maakt het gemakkelijker om mensen te mobiliseren. Wat betreft mobiliseren moeten wij zeker niet de andere universiteiten vergeten. Het zou naïef zijn om te verwachten dat Tilburg University alles alleen moet doen en in zijn eentje mooie sier moet maken. Uit de voorbeelden in de zorg- en de pensioensector die ik eerder noemde, blijkt dat bundeling van krachten effectief kan zijn. Universiteiten kunnen hier een voorbeeld aan nemen. Samen, bijvoorbeeld met onze inkoopkracht, kunnen we meer impact hebben dan alleen. En waarom zou iedere universiteit zelf het wiel moeten uitvinden bij het Actieplan mensenrechten en bedrijfsleven? Ik vind dat Tilburg University wat betreft mensenrechtenbeleid het voortouw moet nemen [zie boven]. Ook al kost het misschien moeite om andere universiteiten mee te krijgen. Dan moeten we ons realiseren dat idealen verwezenlijken een stug proces vergt dat zich grotendeels achter de schermen afspeelt. Dat hadden we immers van Van der Stoel geleerd. Maar, net als de naamgever van deze awards, moeten we nooit stoppen om op te komen voor mensenrechten.

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015 MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN ICCO Onderzoek 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Onderzoek Demografie Bedrijfsgegevens Functie van de respondent Landen Wat zijn mensenrechten? Waarom mensenrechten? Six step

Nadere informatie

Dames en heren, 1 Jonathan D. Spence, The search for modern China (2de druk; New York 1999)

Dames en heren, 1 Jonathan D. Spence, The search for modern China (2de druk; New York 1999) Speech van de minister van Buitenlandse Zaken, Uri Rosenthal, ter gelegenheid van de uitreiking van de mensenrechtentulp, op 31 januari 2012 in Het Spaansche Hof te Den Haag. Wij zijn hier in dit fraaie

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS

MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS 1 MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS 2 Algemene gegevens Naam organisatie Sector Adres Postcode/plaats Telefoon Website. Aantal medewerkers.. Deze vragenlijst bestaat uit vier delen. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

Nederland tegen Kinderarbeid Challenge

Nederland tegen Kinderarbeid Challenge Op zoek naar creatieve, innovatieve ideeën voor het uitbannen van kinderarbeid in de wereld Deadline: 4 oktober 2017 Nederland tegen Kinderarbeid Challenge Vandaag de dag zijn wereldwijd zo n 168 miljoen

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen Voorwoord Alexander Pechtold 1 Het gaat goed met Nederland. In ons land wonen de gelukkigste, gezondste en best opgeleide

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

PK Benelux BV. Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen

PK Benelux BV. Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen PK Benelux BV Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen INLEIDING Dit Plan van aanpak gaat over maatschappelijk verantwoord onderrnemen en Maatschappelijk verantwoord inkopen (ook wel duurzaam

Nadere informatie

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Bijeenkomst bij Eneco in kader van onderzoek naar Nieuwe Business Modellen De noodzaak om te veranderen is onmiskenbaar. Burgers, bedrijven en overheid zoeken naar

Nadere informatie

het verschil korte versie

het verschil korte versie het verschil maken Strategisch plan 2014-2017 korte versie Maria José Recalde Vela Studente en president van AWAKE COLOFON Tilburg University Postbus 90153 5000 LE Tilburg Telefoonnummer: 013-466 9111

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht A. Uitgangspunten 1. Respect voor verschillen en de noodzaak van overeenstemming Over goed en kwaad en over de waarde

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Introductie Vattenfall levert energie voor de maatschappij van vandaag en draagt bij aan het energiesysteem van morgen. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

IOD Crayenestersingel 59, 2101 AP Heemstede Tel: 023 5283678 Fax: 023 5474115 info@iod.nl www.iod.nl. Leiding geven aan verandering

IOD Crayenestersingel 59, 2101 AP Heemstede Tel: 023 5283678 Fax: 023 5474115 info@iod.nl www.iod.nl. Leiding geven aan verandering Leiding geven aan verandering Mijn moeder is 85 en rijdt nog auto. Afgelopen jaar kwam ze enkele keren om assistentie vragen, omdat haar auto in het verkeer wat krassen en deuken had opgelopen. Ik besefte

Nadere informatie

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid Work-Life-Balance programma s moeten deel uitmaken van het algemeen HR-beleid. Wetgeving inzake veiligheid en gezondheid en kan een basis bieden bij het opstellen van een programma. Om te kunnen voldoen

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Impressie Werkbijeenkomst Coalitie voor Inclusie 30-09-08

Impressie Werkbijeenkomst Coalitie voor Inclusie 30-09-08 Impressie Werkbijeenkomst Coalitie voor Inclusie 30-09-08 Op dinsdag 30 september kwamen zo n 25 mensen in Utrecht bijeen om met elkaar te kijken welke onderwerpen van belang zijn om als Coalitie verder

Nadere informatie

Gedragscode Martini Ziekenhuis

Gedragscode Martini Ziekenhuis Gedragscode Martini Ziekenhuis Gedragscode Martini Ziekenhuis Het Martini Ziekenhuis, dat zijn wij. Een dienstverlenende instelling die als speerpunt gastvrijheid heeft en waar mensen centraal staan. Samen

Nadere informatie

Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting

Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting Quality needs diversity 1. Inleiding Deze richtlijnen zijn een uitwerking van de kernwaarde Ruimte voor talent en groei voor iedereen, onderdeel

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA 's-gravenhage Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag Directie Arbeidszaken Publieke Sector Arbeidsvoorwaarden en Overleg

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut Met ruim 500 professionals en expertise in meer

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland

Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland 1 Inhoud Identiteit van de organisatie Naam, contactgegevens en registraties Doelstelling Visie Missie Waarden Theorie van verandering

Nadere informatie

Dames en heren studenten,

Dames en heren studenten, Dames en heren studenten, De wereld van morgen heeft jullie nodig, hard nodig. Hopelijk zonder deze prachtige, blije dag te verstoren, wil ik even stil staan bij het feit dat onze wereld, en dus ook Nederland,

Nadere informatie

Bijlage 1 Zelfassessment

Bijlage 1 Zelfassessment Bijlage 1 Zelfassessment DEEL 1 Algemeen Altijd Vaak soms Bijna nooit niet Ik hou ervan om in kleine groepjes te werken 4 5 3 2 1 Ik zou het leuk vinden om met studenten en 5 4 3 2 1 docenten te werken

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Als u zaken doet met de overheid...

Als u zaken doet met de overheid... Als u zaken doet met de overheid... Het duurzame inkoopbeleid van de overheid Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de overheid. Om de markt voor duurzame producten te stimuleren, geeft zij zelf het

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag:

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag: Werk en opleiding Partner Werk gaan zoeken Ander werk vinden Een vaste baan vinden Beter op kunnen schieten met mijn collega s Geen ruzie hebben met mijn baas Werkervaring krijgen (Vaker) vrij nemen Leren

Nadere informatie

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis IDENTITEITS- BEWIJS ' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis 2 Onderwijs draait om mensen Als wij in onze onderwijsinstelling iets willen bereiken, dan

Nadere informatie

Investeren in de dialoog. -drs. Jan Roddeman-

Investeren in de dialoog. -drs. Jan Roddeman- Investeren in de dialoog -drs. Jan Roddeman- Investeren in de dialoog: inhoud economische/maatschappelijke ontwikkelingen en de eisen die dit aan organisaties en medewerkers stelt; relatie tussen personality

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

Jolan. Jolanda Omvlee (42),

Jolan. Jolanda Omvlee (42), Jolan Jolanda Omvlee (42), getrouwd met Ron (48), moeder van Lise (10) en Emmely (6) is directeur van Compassion. Ze geeft leiding aan 38 personen, haar contacten gaan internationaal. 22 tekst Wieteke

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Innoveren als avontuurlijke tocht

Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op kracht komen

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland Hans Sijbesma Managing Director, AstraZeneca Nederland De ideale wereld De ideale wereld die ik voor me zie, is een wereld die we steeds beter achterlaten voor de volgende generaties. Het gaat erom dat

Nadere informatie

Programma Vakmanschap Centraal!

Programma Vakmanschap Centraal! Programma Vakmanschap Centraal! Het verlangen om als vakman gewoon je vak te kunnen uitvoeren is groot. De tijd dat protocollen koste wat het kost gevolgd moeten worden en het verstand en jarenlange ervaring

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Is de eigenschap de leiding te nemen over uzelf en één of meer anderen te gidsen.

Is de eigenschap de leiding te nemen over uzelf en één of meer anderen te gidsen. Leiderschap Leiderschap, als eigenschap, wordt vaak toegedicht aan de groten der aarde. Onze grote leiders waren en zijn in staat ons in voor- en tegenspoed te gidsen naar onvermoede plaatsen en successen.

Nadere informatie

snapshots uit onderzoek naar seksuele en reproductieve gezondheid

snapshots uit onderzoek naar seksuele en reproductieve gezondheid snapshots uit onderzoek naar seksuele en reproductieve gezondheid 2 Freedom can not be achieved unless the women have been emancipated form all forms of oppression. Nelson Mandela Beste lezer, Met trots

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU 12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU DE LOKALE RELIGIEUZE SITUATIE IN KAART BRENGEN EN BEGRIJPEN 01 Lokale overheden wordt verzocht zich bewust te zijn van het toenemende belang

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE De markt van morgen In de markt van morgen hebben we te maken met bewuste consumenten. Verzet tegen de oude economie groeit en bereikt een momentum waarbij je

Nadere informatie

SAMEN VOORUIT PROGRAMMA PVDA-VOORZITTER PERIODE 2016-2020 HANS SPEKMAN

SAMEN VOORUIT PROGRAMMA PVDA-VOORZITTER PERIODE 2016-2020 HANS SPEKMAN SAMEN VOORUIT PROGRAMMA PVDA-VOORZITTER PERIODE 2016-2020 HANS SPEKMAN De komende weken ga ik op campagne door het land. Ik vraag jullie om meer dan het vertrouwen in mij. Ik vraag jullie om samen met

Nadere informatie

Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari

Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari 9 februari 2017 Achtergrondinformatie rondetafelgesprek IMVO-convenanten 13 februari 1. Inleiding De globalisering heeft het mogelijk gemaakt dat de productie van onze spijkerbroeken en smartphones niet

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

SCHONE KLEREN CAMPAGNE 1. mode is niet schoon

SCHONE KLEREN CAMPAGNE 1. mode is niet schoon SCHONE KLEREN CAMPAGNE 1 99van de % mode is niet schoon 2 SCHONE KLEREN CAMPAGNE SCHONE KLEREN CAMPAGNE 3 Voor jouw kleren worden wereldwijd mensen uitgebuit en mensenrechten geschonden. Jij kunt helpen

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

Van een lineaire naar een circulaire textielketen. Verslag Circular Economy Lab 9-30 maart 2015 - Utrecht

Van een lineaire naar een circulaire textielketen. Verslag Circular Economy Lab 9-30 maart 2015 - Utrecht Van een lineaire naar een circulaire textielketen. Verslag Circular Economy Lab 9-30 maart 2015 - Utrecht In Nederland komt jaarlijks 135 miljoen kilo textiel via het huishoudelijk afval in de verbrandingsoven

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG. Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum

VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG. Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum Op 28 oktober 2010 ging KPN voor de derde keer in gesprek met verschillende stakeholders. De belangrijkste

Nadere informatie

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 ACTIEPLAN Als uitwerking van de Ambitie Nutriënten 2018 zullen de leden van het Nutrient Platform, ondersteund door het secretariaat, de komende twee jaar de volgende activiteiten

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Maak van je Passie je Bedrijf

Maak van je Passie je Bedrijf - Stappenplan - Sheila van den Bosch www.maakvanjepassiejebedrijf.nl Inleiding Ondernemen geeft je de vrijheid om zelf te bepalen wat je doet, hoe je dat doet, waar je dat doet en voor welke klanten je

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 19 november 2014. Betreft MVO Sector Risico Analyse

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 19 november 2014. Betreft MVO Sector Risico Analyse Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Ministerie van Buitenlandse Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 november

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Vragen stellen bij schijnbare vanzelfsprekendheden is een basisvoorwaarde voor wetenschappelijk

Nadere informatie

AKB Bert Muller. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

AKB Bert Muller. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen AKB Bert Muller Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 1 van 9 16-5-2012 Profiel als Partner MVO Nederland Wat zijn voor uw bedrijf de belangrijkste redenen om met MVO bezig te zijn? Tweeërlei: Enerzijds

Nadere informatie

Op weg naar mijn PLEK

Op weg naar mijn PLEK Op weg naar mijn PLEK Eerste druk, juni 2012 2012 Edward Tuheteru isbn: 978-90-484-2457-3 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

En daarom werk ik, 14 jaar later

En daarom werk ik, 14 jaar later En daarom werk ik, 14 jaar later Regie: Maarten Schmidt & Thomas Doebele Jaar: 2013 Duur: 55 minuten (film), 7 24 minuten (portret Asia) Website: www.filmcompagnie.nl Opdrachtenblad De klas van 1998 Urenpakket

Nadere informatie

Waar sta jij? (Uit: Kompas)

Waar sta jij? (Uit: Kompas) Waar sta jij? (Uit: Kompas) Dit is een discussieactiviteit over: de basisvoorwaarden van menselijke waardigheid, het respectievelijke belang van burgerlijke en politieke rechten en van sociale en economische

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma

Verkiezingsprogramma Verkiezingsprogramma Op 15 maart zijn er weer verkiezingen. Iedereen mag kiezen op welke politieke partij hij of zij stemt. We kiezen dan de partijen die vier jaar lang samen bepalen wat er gebeurt. En

Nadere informatie

Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016

Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016 Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016 Hartelijk dank aan mevr. Coninsx en Eurojust. De rol van Eurojust als medeorganisator

Nadere informatie

telefoon (088)

telefoon (088) VISIE OP KWALITEIT datum 4-2-2016 onderwerp Visie op kwaliteit Programma Herijking Kwaliteitssysteem van S.V. Damsma contactpersoon S.V. Damsma telefoon (088) 525 69 01 e-mail sv.damsma@avans.nl Visie

Nadere informatie

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat.

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat. Toespraak bij het Nieuwjaarsontbijt van de Building Society, door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op 10 januari 2012 te Delden. Dames en heren, Allereerst wil ik u een gezegend,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Module Strategie & Beleid 9 Rooster 10 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 DOEL VAN DE MANUCHAR GEDRAGSCODE... 3 TOEPASSINGSGEBIED... 3 TOEZICHT OP DE NALEVING... 3 GEDRAGSCODE... 4 RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 NALEVING

Nadere informatie

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen.

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen. Intro Geachte staatssecretaris, Kamerleden, leden van de debatteams, vrienden, familie en andere aanwezigen. Welkom op deze vroege, HELE vroege vrijdagochtend. Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar..,

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl 1 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module

Nadere informatie

SLOT #JEUGDIMPULS. Impressie eindconferentie, 27 nov 2014, Utrecht

SLOT #JEUGDIMPULS. Impressie eindconferentie, 27 nov 2014, Utrecht SLOT #JEUGDIMPULS Impressie eindconferentie, 27 nov 2014, Utrecht Binnen het programma #Jeugdimpuls gaf het RIVM Centrum Gezond Leven de afgelopen jaren, samen met veel partners en met jongeren, een stevige

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Duurzame Inzetbaarheid 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Kennismaken Annette van Waning (1970) Head of CSR Vebego International Directeur Vebego Foundation Drijfveren - Duurzaamheid

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

PLICHT EN VERPLICHTING. De weg van oude patronen of

PLICHT EN VERPLICHTING. De weg van oude patronen of PLICHT EN VERPLICHTING De weg van oude patronen of HYPOTHESE Het uitgangspunt van esoterische psychologie/filosofie is dat alles, dus zowel de ziel als de vaste vorm (het fysieke lichaam), energie is.

Nadere informatie