Leiderschapsontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leiderschapsontwikkeling"

Transcriptie

1 Leideschapsontwikkeling (11): Van een gefagmenteede naa een samenhangende aanpak Leideschapsontwikkeling 2.0 E is veel gescheven ove de ontwikkeling van leideschap in oganisaties. In dit atikel beschijven we een venieuwende kijk. Russel Ackoff zei ooit: You aely impove an oganization as a whole by impoving the pefomance of one of it s pats. Hetzelfde geldt voo (aankomende) leides. Michel Lamtink, Ajen Mol & Joost van Rantwijk Al jaen is e binnen oganisaties aandacht voo leides en hun ontwikkeling. Geheel teecht, want deze goep is van goot belang voo het behalen van duuzaam succes. Het pespectief van waauit naa leideschap en leideschapsontwikkeling wodt gekeken, is echte ook al jaen hetzelfde. De inhoud en opzet van ontwikkelpogamma s wodt weliswaa venieuwd, maa de ondeliggende aandachtsgebieden veandeen niet. In onze visie is het pespectief van waauit momenteel naa leideschapsontwikkeling wodt gekeken, te bepekt. Wij pleiten dan ook voo een integale manie van kijken naa leideschapsontwikkeling, waabij de volledige ontwikkeling van leides aandacht kijgt. In dit atikel beschijven wij wat wij bedoelen met integale leideschapsontwikkeling en hoe dit in de paktijk vomgegeven kan woden. Integale leideschapsontwikkeling: vie dimensies Volgens veel filosofieën is het welzijn van mensen en hun ontwikkeling teug te voeen op vie dimensies; het mentale, emotionele, fysieke en spiituele/enegetische vlak. Steven Covey (1989) was één van de eesten die deze thema s ook intoduceede voo leides binnen oganisaties. Integale leideschapsontwikkeling betekent evenwichtige aandacht voo alle vie de dimensies, ekening houdend met hun ondelinge samenhang. Hieonde lichten we elke dimensie kenachtig toe. Mentaal Deze dimensie omvat alles wat met onze atio en mentale vemogens te maken heeft. Daabij valt te denken aan kennis(ontwikkeling) en onze cognitieve kwaliteiten, maa ook onze attitude, de ovetuigingen die we hebben en ceatief denken. Deze dimensie is al jaen van goot belang voo leides om hun ol effectief te kunnen vevullen. Emotioneel In de eeste plaats gaat het eom in contact te staan met je eigen emoties. Daana is de vaag hoe je met je emoties omgaat en of je deze een plek kunt geven. Empathie (je kunnen inleven in de gevoelens van andeen) is ook een belangijk ondedeel van deze dimensie. Evenals het op een effectieve manie aandacht geven aan de emoties van andeen. Deze dimensie is van cuciaal belang voo het aangaan en ondehouden van elaties met andeen. Kade 1. Integale leideschapsontwikkeling: een nieuw pespectief? Het gymnasium staat tegenwoodig symbool voo intellectuele ontwikkeling, maa dat is zeke niet altijd zo geweest. Volgens de oude Gieken gingen lichamelijke en geestelijke ontwikkeling hand in hand. In die tijd was het gymnasium een plek om te spoten, waa tevens dialogen en bijeenkomsten plaatsvonden ondom wetenschap en filosofie. 12 O&O / NR

2 INTERVENTIE Fysiek Deze dimensie heeft alles te maken met onze lichamelijke gesteldheid. Op het meest basale niveau betekent dit gezond zijn. Echt fitte leides gaan echte nog vede. Zij zogen dat zij fysiek dusdanig in vom zijn dat hun pestaties als leides toenemen. Deze leides voelen zich uitstekend en hebben veel enegie. Het managen van de enegie binnen het team is een kentaak voo leides. Dit lukt je alleen als je in staat bent je eigen enegie te managen. Spiitueel/enegetisch De centale vagen bij deze dimensie zijn: - Wie ben je echt (essentie)? - Waa geloof je in? - Hoe vehoud je jezelf tot de weeld om je heen? Zelfbewustzijn en zingeving zijn dan ook essentiële thema's. De spiituele dimensie is het minst tastbaa en wodt daaom ook wel de enegetische dimensie genoemd. Meditatie en andee enegetische methoden helpen om in vebinding te komen met jezelf en je omgeving. Zo blijkt uit ondezoek (Austin, 1999) bijvoobeeld, dat meditatie bijdaagt aan bewustwoding, veandeing van ons bewustzijn en een toename van het aantal spiituele evaingen. Daanaast is aangetoond dat je middels meditatie en aandachtoefeningen invloed hebt op de weeld om je heen (McTaggat, 2008). Kade 2. Paktijkvoobeeld eenzijdige ontwikkeling Veel topspotes hebben hun ontwikkeling hoofdzakelijk geicht op het fysieke vlak, wat veelal tot mooie pestaties in hun spotcaièe leidt. Zoda zij de topspot velaten, vallen zij echte in een zwat gat. Mee dan de helft van de Nedelandse topspotes heeft moeite met de ovegang van een spotcaièe naa een maatschappelijke caièe (zie ook: g24_iv_8455/het-zwate-gat-na-topspot). De spotieve ambities en doelen vallen weg en ove de zin van (de est van) het leven is niet nagedacht. Ook hebben weinig topspotes competenties opgebouwd buiten hun eigen tak van spot. Spotpsycholoog Jef Bouwes heeft wel eens Justine Henin als voobeeld aangehaald: Justine Henin heeft na haa caièe ik-weet-niet-hoeveel pojecten opgestat, maa negens vond ze de voldoening die de ovewinning in een gand slam je geeft. En: ze had voo geen enkel poject - haa televisiewek, bijvoobeeld - de competentie. Ze wilden haa enkel voo haa naam. Ze zat daa op haa vijfentwintigste, en ze had niets mee te doen. Veschikkelijk. Samenhang tussen de dimensies Ondescheid maken tussen vie dimensies maakt de mateie inzichtelijk en hanteebaa, maa past eigenlijk niet bij het pincipe van integaal leideschap. De dimensies hangen nauw met elkaa samen en beïnvloeden elkaa vootduend. Jezelf ontwikkelen op de ene dimensie, schept uimte om jezelf ook te ontwikkelen op de andee dimensies. Echte, jezelf tekot doen op één van de dimensies, betekent ook jezelf tekot doen op de andee dimensies. Zo blijkt bijvoobeeld uit het Nethelands Mental Health Suvey and Incidence Study Jezelf tekot doen op één van de dimensies, betekent jezelf tekot doen op de andee dimensies (Timbos Instituut, 2010) dat mensen die spoten een 1,5 kee zo kleine kans hebben op enigelei psychische stoonis als mensen die geen actieve spot beoefenen. Ande ondezoek (Landes, 2007) toont aan dat spotief bewegen het cognitieve functioneen vebetet. En met acupunctuu kan langs de enegetische weg woden gewekt aan lichamelijke, mentale en emotionele gezondheid. De Wold Health Oganization (WHO) heeft een appot gepubliceed met uiteenlopende klachten (lichamelijk, mentaal en emotioneel) waabij het toepassen van acupunctuu zinvol is. Ondezoek naa meditatie toont voo veschillende meditatievomen (bijvoobeeld Tanscendente Meditatie of Mindfulness) aan dat e positieve effecten zijn op psychisch en fysiek niveau (Baet, 2004). Ook is e veel ondezoek gedaan naa de invloed van meditatie op onze hesenen. De HeatMath methode (zie kade 7) stelt mensen in staat om hun emoties te eguleen en gezondheid te vebeteen via aandachts- en ademhalingsoefeningen. In de paktijk is het veleidelijk je te ontwikkelen op die ondedelen die eaan bijdagen dat je vandaag en mogen betee pestaties levet. Vaak zal deze nauwe focus op één of twee dimensies op de kote temijn O&O / NR

3 Kade 3. Focus op intellectuele ontwikkeling Het volgende fagment komt uit het boek Uw bein als medicijn van David Sevan-Scheibe (2003). Hij beschijft de deelname van een jonge en biljante ondezoekste aan één van zijn expeimenten. In het ondezoek wed het effect van schokkende beelden zichtbaa gemaakt met een MRI-scanne. Al diect bij aanvang van het expeiment, toen haa lichaam helemaal in de MRIscanne was vedwenen, zag ik hoe het hatitme en de bloedduk van de vouw als een pijl omhoogschoten, als teken van aanzienlijke stess. Ik vond het zelfs zo veontustend dat ik haa voostelde het expeiment af te beken. Vebaasd antwoodde ze me dat ze zich uitstekend voelde, dat ze niets mekte, dat de beelden geen enkel effect op haa hadden en dat ze mijn voostel om de hele poef te stoppen niet begeep! Late hoode ik dat deze vouw heel weinig vienden had en alleen voo haa wek leefde. Zonde pecies te weten waaom vonden de leden van mijn team haa eigenlijk onsympathiek... Zij is voo mij het typische voobeeld gebleven van een pesoon met een heel hoog IQ en een jammelijk laag EQ. Dit voobeeld illusteet hoe iemand die zich eenzijdig heeft geicht op mentale ontwikkeling (biljant ondezoekste, leven voo haa wetenschappelijke wek), niet optimaal functioneet als mens. Zij is niet in staat haa eigen emoties te evaen, tewijl deze duidelijk invloed hebben op haa (fysieke) gezondheid. Daanaast lijkt het eop dat zij moeite heeft om aansluiting te vinden bij andeen, wat haa sociale leven bepekt, maa ook in de samenweking met collega s lastig kan zijn. ook zijn waade tonen. Het voobeeld in kade 2 ondesteept echte het belang van integale ontwikkeling, dus op alle vie de dimensies, voo duuzaam succes. In onze ogen geldt dat in het bijzonde voo (aankomende) leides, vanwege hun ol en het voobeeld dat zij (zullen) zijn voo andeen. Leideschapsontwikkeling nu... vee van integaal Een integale benadeing van leideschapsontwikkeling mag dan wenselijk zijn, in de paktijk kijgen lang niet alle dimensies (evenveel) aandacht. Al eeuwen is e veel aandacht voo mentale ontwikkeling. René Descates scheef al in de 17e eeuw: Ik denk, dus ik besta. Deze uitspaak typeet ook nu nog het leidende uitgangspunt voo veel mensen. Onze atio en kennis woden ove het algemeen gezien als de belangijkste ingediënten voo (zakelijk) succes. Binnen opleidingen en tainingen voo leides kijgen kennisovedacht en cognitieve wekvomen dan ook de meest pominente plaats. Naast aandacht voo onze mentale vemogens, is e wel steeds mee aandacht voo de emotionele staat van mensen. Zo wodt naast het begip IQ (Intelligentie Quotiënt) al enige tijd het begip EQ (Emotie Quotiënt) gebuikt (zie ook kade 3). Cijfes ondeschijven het belang van aandacht voo dit thema, aangezien 52% van de weknemes kampt met emotioneel veeleisend wek en 13% van de medewekes met een bun-out (TNO, 2009). Van leides wodt vandaag de dag dan ook gevaagd dat zij effectief om kunnen gaan met emoties, van zichzelf en van andeen. Daanaast wodt van leides vewacht dat zij in staat zijn om elaties met en tussen medewekes vom te geven. EQ speelt daabij een cuciale ol. In veel opleidingen en tainingen wodt theoie ove dit thema behandeld en oefenen de deelnemes met het hanteen van emoties. De fysieke gezondheid en ontwikkeling van mensen staat pas sinds enkele jaen in de belangstelling van het bedijfsleven. Vitaliteit is een bekend begip, maa wodt pimai gekoppeld aan het teugdingen van vezuim. Dat vitale leides bijdagen aan succes voo de oganisatie is zelden het uitgangspunt, tewijl ondezoek (TNO en PwC, 2011) aantoont dat voldoende bewegen naast minde vezuim nog andee positieve effecten heeft voo oganisaties, zoals poductiviteitsvehoging, bete functioneen van leides en medewekes, minde veloop en een betee communicatie tussen collega's. Eén van de meest uitvoeige ondezoeken op dit gebied is tussen 2003 en 2007 uitgevoed binnen het openbaa vevoe in Austin, Texas. Hoewel het pogamma in de eeste die jaa geld kostte, bespaade het in de twee jaa daana geld. Ove een peiode van vijf jaa bedoeg het totale endement op de investeing 243%. Oveigens woden initiatieven op het gebied van gezondheid en vitaliteit vooal gezien als Nice to have en gaan oganisaties in de meeste gevallen niet vede dan het aanbieden van algemene bedijfsfitness en een gezonde keuze in de kantine. Spiitualiteit en enegetische aspecten zijn binnen veel oganisaties nog taboe. Het wodt beschouwd als iets voo in je eigen tijd. Op collectief niveau wodt binnen oganisaties wel steeds mee stilgestaan bij kenwaaden en de maatschappelijke bijdage die de oganisatie levet, maa leides woden slechts bepekt uitgenodigd om zichzelf op individueel niveau sootgelijke vagen te stellen. Tegelijketijd is e wel een goeiende belangstelling mekbaa voo zingevingsthema s als: wie ben ik echt, wat wil ik, waa geloof ik in, hoe kan ik zinvol wek doen, etc. Het Financieele Dagblad ( ) meldt dat Nedelandse manages in hoge mate geïnteesseed zijn in zingevingsaspecten van het wek. Vede is 66% van de mensen actief op zoek naa een zinnig leven en kan het niet kunnen vevullen van de behoefte om andeen te helpen leiden tot gevoelens van depessie en een lage zelfvetouwen. Ook houden steeds mee mensen zich bezig met zaken als meditatie, aandachtoefeningen en spiitualiteit. Dat Kade 4. Leides in Balans Bekijk te inspiatie ook eens de afleveing Leides in Balans van de documentaie Leides Gezocht (NTR). Hiein inteviewt Jeoen Smit veel veschillende mensen in zijn zoektocht naa leides van de toekomst en wat zij moeten kunnen. 14 O&O / NR

4 INTERVENTIE Kade 5. Voobeeld pogamma integale leideschapsontwikkeling Het eeste ondedeel van het pogamma is een 0-meting, waabij de wensen en ambities van de deelnemes op de vie dimensies van ontwikkeling (mentaal, emotioneel, fysiek, spiitueel/enegetisch) achtehaald woden. Vevolgens vinden veschillende modules plaats. Sommige modules woden doo alle leides gevolgd, andee modules zijn keuzeondedelen. Het aanbod is afgestemd op de uitkomsten van de 0-metingen. Ondestaand ovezicht schetst een beeld van de activiteiten die opgenomen zijn in het pogamma. Het ondescheid tussen de dimensies is alleen om een indicatie te geven van de dimensie(s) waaop de meeste naduk ligt bij elke activiteit. Zie dit niet als een stikte indeling, veel activiteiten hebben wel invloed op alle dimensies. Het uitgangspunt is juist de samenhang tussen de dimensies. (Vak)inhoudelijke tainingen Psycholoog Fitness wokout met de goep (Bootcamp) Diëtist Mindfulness meditatie Wokshop zingeving Aikido Acupunctuu Mentaal Emotioneel Fysiek Spiitueel/enegetisch Het pogamma bestaat uit mee dan het samenbengen van activiteiten op de vie dimensies. Op basis van de 0-meting is samen met de deelneme een eigen pogamma samengesteld, waabij alle deelnemes paticipeen in sommige activiteiten. De (individuele) pogamma s woden bespoken met de betokken dienstvelenes/pofessionals in een zogeheten integatie oveleg. De leides zelf zijn ook bij hun eigen oveleg aanwezig. Centaal staat de vaag hoe de veschillende activiteiten elkaa kunnen vesteken, uitgaande van de wensen en behoeften van de deelneme. Geduende het pogamma vinden coachingsgespekken met de leides plaats, waain wodt gekeken naa de vootgang en nagegaan wodt of de aanpak (nog) aansluit op de behoeften en leide als pesoon. zingeving een plaats vedient binnen oganisaties blijkt daanaast uit een ecent poefschift van Machteld van den Heuvel (2013); zinvol bezig zijn leidt tot mee bevlogenheid en betokkenheid bij de oganisatie en heeft een positief effect op de mate waain medewekes in staat zijn zich aan te passen aan oganisatieveandeingen. In onze ogen kunnen alleen zelfbewuste leides - zij die in vebinding staan met zichzelf - zelfbewustzijn stimuleen bij medewekes, hetgeen een andvoowaade is voo zinvol weken. Samengevat kijgen de vie dimensies niet allemaal de aandacht die ze vedienen binnen pogamma s geicht op leideschapsontwikkeling. Met name initiatieven op de dimensies fysiek en spiitueel/enegetisch zijn nog geen gemeengoed. Bovendien is de belangijkste constateing dat e momenteel niet integaal naa de vie dimensies wodt gekeken. Dat is jamme, want de veschillende dimensies zijn niet los van elkaa te zien. Het bovenstaande is oveigens eenvoudig te toetsen. Kijk maa eens hoe in uw oganisatie wodt omgegaan met leideschapsontwikkeling of wat het gos van de opleidingsinstanties aanbiedt. Waauit bestaat het aanbod, waaop icht de ontwikkeling zich en hoe is de samenhang tussen ondedelen? Integale leideschapsontwikkeling in de paktijk Hoe kan integale leideschapsontwikkeling in de paktijk woden vomgegeven? Ontwikkeling kan pas beginnen als leides zicht hebben op waa zij staan (op de vie dimensies) en wat zij de komende tijd nog (mee) nodig hebben. Zelfinzicht is dus de eeste stap. Wat de beste manie is om dit te vekijgen, is afhankelijk van iemands pesoonlijke leestijl. Voobeelden zijn: zelfeflectie, expeimenteen met / uitvoeen van activiteiten, het bijwonen van wokshops of het lezen van liteatuu. Daana volgt ontwikkeling waabij de dimensies in samenhang met elkaa aandacht kijgen. Hietoe staat oganisaties een beed palet aan mogelijkheden te beschikking. Te denken valt aan concete ontwikkelpogamma s, het aanbieden van divese vomen van ondesteuning, inbedding in be- O&O / NR

5 Kade 6. Integale leideschapsontwikkeling bij Google Google biedt haa leides veschillende pogamma s aan, waavan Seach Inside Youself één van de meest populaie is. Dit pogamma is gebaseed op Mindfulness en helpt mensen om te gaan met de immense duk en stess die weken bij Google met zich mee kan bengen. Zoals het Seach Inside Youself Leadeship Institute zelf aangeeft, willen ze dat iedeeen gelukkig en in vede (happy and at peace) is, omdat dit mensen ook effectief maakt in hun wek. Maa het gaat nog een stap vede. Met het pogamma wil het Seach Inside Youself Leadeship Institute ook bijdagen aan weeldvede. Samengevat, woden tijdens het pogamma die stappen doolopen: 1. Attention taining; aandachtstaining om een geest te hebben die zowel kalm als alet is. 2. Self knowledge and self-mastey; het leen begijpen van cognitieve en emotionele pocessen en het leen eguleen van en meeste woden ove emoties. 3. Ceation of useful mental habits; gewoonten ontwikkelen om met compassie leiding te geven en met inzicht te communiceen. Het Seach Inside Youself pogamma is een voobeeld van integale leideschapsontwikkeling, omdat het pogamma evoo zogt dat e naast de enome aandacht die e is voo IQ binnen Google, ook aandacht is voo EQ. Doodat deelnemes emoties en duk bete kunnen hanteen, zijn e ook minde fysieke klachten (zeke in combinatie met de vele mogelijkheden die Google faciliteet om te weken aan fysieke fitheid). De spiituele/enegetische dimensie komt teug in de mindfulness methode en het hogee doel van het instituut om bij te dagen aan weeldvede. staande stuctuen binnen de oganisatie of eigen initiatieven van medewekes. In iede geval maakt samenhang tussen de veschillende initiatieven het veschil, dus dat moet woden gebogd. In kade 5 en 6 geven wij voobeelden van concete ontwikkelpogamma s. Hieonde gaan we in op andee manieen om integale ontwikkeling handen en voeten te geven in oganisaties. Wij pleiten evoo om integale leideschapsontwikkeling niet te bepeken tot pogamma s, hoewel het hiemee wel kan beginnen. Integale leideschapsontwikkeling kijgt pas echt vom als dit ondedeel wodt van het DNA van de oganisatie; wannee het vanzelfspekend is. Alleeest vanuit het geloof dat een mens niet deelbaa is en daamee zijn/haa ontwikkeling ook niet gefagmenteed benaded zou moeten woden. En daanaast ook vanuit een puu financieel-economisch pespectief. taditionele coaches - ook de weg wijzen naa coaches/ pofessionals met andee aandachtsgebieden, zoals levensstijl, voeding, spiitualiteit of enegetische wekwijzen (zoals Tai Chi, Aikido en Acupunctuu) of het inzetten van HeatMath. Conclusie In dit atikel pleiten wij voo integale leideschapsontwikkeling. Waa nu de focus vooal ligt op mentale en in mindee mate op emotionele ontwikkeling, is het in het huidige tijdpek noodzakelijk om integaal aandacht te schenken aan de mentale, emotionele, fysieke en spiituele/enegetische ontwikkeling van leides. De eden hievoo is dat het huidige tijdpek ons leet dat de elevantie van in het veleden opgedane kennis ove managen en leideschap snel afneemt, en dat in plaats daavan behoefte is aan leides die fit en in balans zijn en van daauit ichting geven aan de toekomst. E is behoefte aan leides die fit en in balans zijn en van daauit ichting geven aan de toekomst Gelukkig zijn e volop mogelijkheden voo evenwichtige initiatieven, waain uimte is voo integale leideschapsontwikkeling. Dit vaagt vooal om het ceeen van samenhang tussen veschillende disciplines die nu nog vaak eendimensionaal geoiënteed zijn. Integale leideschapsontwikkeling komt tot uiting in de inichting van pogamma s, maa ook in (ondesteunende) beleidsmaategelen, zoals het aanbieden van begeleiding op de veschillende dimensies. Een eeste stap is het geven van goede voolichting ove de achteliggende pincipes en de voodelen van integale leideschapsontwikkeling. Daanaast kan integale leideschapsontwikkeling een plek kijgen in de plannings-, vootgangs- en beoodelingsgespekken. Naast het oganiseen van pogamma s, zijn e nog veel andee manieen om invulling te geven aan integale leideschapsontwikkeling. Denk bijvoobeeld aan het aanbieden van op-weg-naa-huis sessies met inteessante spekes, het ceëen van mogelijkheden tot individueel of gezamenlijk bewegen, het kunnen laten uitvoeen van een gezondheidstest, het volgen van cusussen, het - naast het te beschikking stellen van 16 O&O / NR

6 INTERVENTIE Kade 7. Mentale weebaaheid bij de politie Naa aanleiding van ondezoek besluit ministe Opstelten in 2011 tot een eenduidige landelijke aanpak, geicht op het vegoten van de mentale weebaaheid van agenten. Aan de taining Mentale weebaaheid nemen ove een peiode van 3 jaa agenten deel. De taining bestaat uit veschillende ondedelen, waavan het hatcoheentie ondedeel van HeatMath e één is. - Heuvel, M. van den (2013). Adaptation to Oganizational Change. Univesiteit Utecht. - Landes, D.M. (2007). Physical activity and mental health. New Jesey: John Wiley & Son. - McTaggat, L. (2008). The Intention Expeiment. Fee Pess. - TNO (2009). Vinge aan de pols van wekend Nedeland. Hatcoheentie is de mate van samenhang in het hatitme. Een hoge mate van coheentie duidt op emotioneel welzijn en weinig stess. De deelnemes weken aan stesseductie doo middel van ademhalingsoefeningen en aandachtstechnieken geicht op het evaen van positieve gevoelens. E is feedbackappaatuu beschikbaa waadoo e geicht getaind kan woden en vodeingen zichtbaa zijn. Uit wetenschappelijk ondezoek blijkt dat gebuik van de HeatMath technieken kan leiden tot een mee efficiënt functioneen van ons zenuwstelsel, een gezonde hat en vaatstelsel, een betee homoonbalans en steke immuunsysteem. Dit uit zich in de paktijk doo een hoge pestatievemogen, minde stess, vebeted welbevinden en emotionele stabiliteit. De aanpak van de politie is een mooi voobeeld van integale ontwikkeling, omdat medewekes via ademhalingsoefeningen en zelfeguleing van emoties leen om tegelijketijd hun mentale (cognitieve), emotionele en fysieke toestand te vebeteen. Liteatuu - Amook, T. (2008). Living Deeply. New Habinge Publications. - Austin, J.H. (1999). Zen and the Bain. Fist MIT Pess Papeback Edition. - Baet, P. (2004). De Effecten van Meditatie, wetenschappelijk ondezocht. Amstedam. - Covey, S.R. (1989). De zeven eigenschappen van effectief leideschap. Simon & Schuste Inc. Michel Lamtink MMC is ondeneme en opichte van Repat Oganisatie Advies B.V. Vanuit zijn ol als oganisatieadviseu ondesteunt hij oganisaties bij tansfomatiepocessen, met een naduk op leideschapsontwikkeling en oganisatiecultuu. / Ajen Mol MMC is ondeneme en opichte van Repat Oganisatie Advies B.V. Vanuit zijn ol als oganisatieadviseu ondesteunt hij oganisaties bij tansfomatiepocessen, met een naduk op talentontwikkeling en inten ondenemeschap. Ds. Joost van Rantwijk was oganisatieadviseu bij Repat Oganisatie Advies B.V. en zee nauw betokken bij de totstandkoming van dit atikel. Advetentie ASS Faciliteen examens adv 179,5x131mm.indd :02 O&O / NR

Het is voorjaar en nieuwe samenwerkingen bloeien op. Het samenwerken met

Het is voorjaar en nieuwe samenwerkingen bloeien op. Het samenwerken met Zog dieen aansluit Aansluitende zog Het is voojaa en nieuwe samenwekingen bloeien op. Het samenweken met Jaagang 5 1 Lente 2014 De MediantKant is een uitgave van Mediant Geestelijke Gezondheidszog en geeft

Nadere informatie

Visualisatie van het Objectgeoriënteerde Paradigma. Arend Rensink Faculteit der Informatica, Universiteit Twente e-mail: rensink@cs.utwente.

Visualisatie van het Objectgeoriënteerde Paradigma. Arend Rensink Faculteit der Informatica, Universiteit Twente e-mail: rensink@cs.utwente. Visualisatie van het Objectgeoiënteede Paadigma. Aend Rensink Faculteit de Infomatica, Univesiteit Twente e-mail: ensink@cs.utwente.nl Samenvatting Pogammeeondewijs maakt een wezenlijk deel uit van elke

Nadere informatie

- 1 - UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015

- 1 - UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015 UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015 De gemeente Womeland heeft een duidelijke visie op maatschappelijke ondesteuning: elke Womelande telt mee en doet mee, ongeacht leeftijd, bepekingen

Nadere informatie

- gezonde dieren, gezonde mensen

- gezonde dieren, gezonde mensen pagina 1 van 8 Jaaveslag 2000 Wood van de voozitte Afgelopen jaa is voedselveiligheid een belangijk item in Euopa geweest, denk alleen maa aan de BSE-cisis. Het is dan ook niet moeilijk voo te stellen

Nadere informatie

Bijlage 3: Budgetbrief. Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant. Postbus 891. 5600 AW Eindhoven. t.a.v. mevrouw H.F. van Breugel. Bergen op Zoom, 25 juni 2014

Bijlage 3: Budgetbrief. Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant. Postbus 891. 5600 AW Eindhoven. t.a.v. mevrouw H.F. van Breugel. Bergen op Zoom, 25 juni 2014 -CONCEPT Bijlage 3: Budgetbief Bueau Jeugdzog Nood-Babant Postbus 891 5600 AW Eindhoven t.a.v. mevouw H.F. van Beugel Begen op Zoom, 25 juni 2014 Geachte mevouw van Beugel, Confom de afspaken in de "Babantbede

Nadere informatie

www.urban-synergy.org JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betere Buurt Biotoop

www.urban-synergy.org JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betere Buurt Biotoop www.uban-synegy.og JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betee Buut Biotoop Betee Buut Biotoop De Betee Buut Biotoop (BBB) is een multidisciplinai poject van de stichting JANUS (Joint Achitectual

Nadere informatie

Examens. Beroep. Rekenen. Leven lang lere. Passend Onderwijs. Entree. Kwaliteit. competenties. Het perron. www.sbo.nl/vmbo-mbo. Co-creatie.

Examens. Beroep. Rekenen. Leven lang lere. Passend Onderwijs. Entree. Kwaliteit. competenties. Het perron. www.sbo.nl/vmbo-mbo. Co-creatie. Hybide Passend Ondewijs Nationaal skills Nedelands / Conges Examens Voegtijdig Schoolvelaten 21st centuy Loopbaanoiëntatie Beoep Co-ceatie Leven lang leen Opleiding Het peon Intenationaal Innovatie Leaning

Nadere informatie

Een nieuw model voor de CBS huishoudensprognose

Een nieuw model voor de CBS huishoudensprognose Een nieuw model voo de CBS huishoudenspognose Coen van Duin en Cael Hamsen Het model waamee het CBS zijn huishoudenspognose maakt, is aangepast. De nieuwe pognose wodt beekend met een macosimulatiemodel

Nadere informatie

Dit is geen toeval 6 Over waarom je dit boek leest en hoe je ermee aan de slag kunt gaan. Lees dit eerst. 9 Stap 1: Vind je passie 96

Dit is geen toeval 6 Over waarom je dit boek leest en hoe je ermee aan de slag kunt gaan. Lees dit eerst. 9 Stap 1: Vind je passie 96 Dit is geen toeval 6 Ove waaom je dit boek leest en hoe je emee aan de slag kunt gaan. Lees dit eest. Inleiding 10 1 Waaom goeien we? 18 Ove de uitdaging van het goeien en ove wat passie is 2 Willen en

Nadere informatie

Eenparige cirkelbeweging

Eenparige cirkelbeweging Inhoud Eenpaige cikelbeweging...2 Middelpuntzoekende kacht...4 Opgave: Looping...5 Opgave: McLaen MP4-22...6 Opgave: Baanwielennen (tack acing)...8 Gavitatie...8 Zwaate-enegie...9 Opgave: Satellietbanen...10

Nadere informatie

Standaarden Verpleeghuiszorg

Standaarden Verpleeghuiszorg Standaaden Vepleeghuiszog Vesie septembe 2010 Mw. E. Cox, MA, NVLF Mw. ds. C. Koolhaas, NVLF Mw. A. van Hemet, MA, NVLF 1 Inhoud 1..Inleiding...3 1.1 Doel standaaden en checklisten...3 1.2 De logopedist

Nadere informatie

05.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van de biodiversiteit Werchter zondag 22 mei 2011. in dit nummer

05.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van de biodiversiteit Werchter zondag 22 mei 2011. in dit nummer 05.2011 landschapskant Nood-Hageland Dag van de biodivesiteit Wechte zondag 22 mei 2011 in dit numme Dag van de biodivesiteit p2 Samenweking met bedijven p4 Landschapsanimatie: Wat is dat? p6 Regionaal

Nadere informatie

Het Informatieportaal voor Financiële Veiligheid. De 4 bedreigingen voor je spaargeld vandaag

Het Informatieportaal voor Financiële Veiligheid. De 4 bedreigingen voor je spaargeld vandaag Het Infomatiepotaal voo Financiële Veiligheid De 4 bedeigingen voo je spaageld vandaag Veval van de systeembanken Veval van de systeembanken De Vie gote Bedeigingen 1. Veval van de systeembanken 2. 3.

Nadere informatie

Gevoeligheidsanalyse transportparameters

Gevoeligheidsanalyse transportparameters Gevoeligheidsanalyse tanspotpaametes voo de ondegond Woute Kaeman Ed Veling Het model PROFCD (PROFile Convection-Diusion) is doo Veling (1993) gescheven om snel een inschatting te kunnen maken van het

Nadere informatie

Schooljaarplan (SJP) 2015-2016

Schooljaarplan (SJP) 2015-2016 Schooljaaplan (SJP) 05-06 aam school RKBS Willibod Ades Espeantolaan Postcode en plaats 950 CZ Stadskanaal Telefoon 0599-657 Binnumme E-mail Website Diecteu Bevoegd Gezag 03RX kbs-willibod@fidadanl wwwkbs-willibodnl

Nadere informatie

35% 46% 35% Benut alle mogelijkheden voor uw werknemers. Aanbieding voor extra gebruikerslicenties. Kerstaanbieding voor Mamut klanten

35% 46% 35% Benut alle mogelijkheden voor uw werknemers. Aanbieding voor extra gebruikerslicenties. Kerstaanbieding voor Mamut klanten Kestaanbieding voo Mamut klanten Optimalisee uw winstgevendheid in deze spannende tijden! Kennis een veilige investeing tot 46% Bestel nu en bespaa tot 46% op cusussen voo 2009 Lees mee op pagina 4 Gebuik

Nadere informatie

BioBased Business Cases

BioBased Business Cases Ontmoet de gehele biobased keten en gijp uw kans voo slimme samenwekingen BioBased Business Cases Hoo hoe u maximale winstgevendheid haalt uit de BioBased Economy Met paktijkcases van: Cosun SABIC Synba

Nadere informatie

Nieuwsbrief stadsdeelgroepen. 19 september 2011 Nummer 20. In dit nummer: Van de redactie. pagina

Nieuwsbrief stadsdeelgroepen. 19 september 2011 Nummer 20. In dit nummer: Van de redactie. pagina 19 septembe 2011 Numme 20 Nieuwsbief stadsdeelgoepen In dit numme: Les in een Onbepekt Bijlmepak Zeilen op de Sloteplas Winkeltoegankelijkheid Spaandammestaat wodt vebeted Taallessen voo mensen met een

Nadere informatie

Advies: Het college gaat akkoord met verzending van bijgaande RIB naar de gemeenteraad.

Advies: Het college gaat akkoord met verzending van bijgaande RIB naar de gemeenteraad. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: C.P.G. Kaan Tel n: 06 8333 8358 Numme: 15A.01184 Datum: 10 novembe 2015 Team: Ondewijs, Welzijn en Zog Tekenstukken: Ja Bijlagen: 2 Afschift

Nadere informatie

De raadsfracties zijn zodanig geïnformeerd dat zij goed toegerust hun standpunt kunnen bepalen bij de besluitvorming

De raadsfracties zijn zodanig geïnformeerd dat zij goed toegerust hun standpunt kunnen bepalen bij de besluitvorming BEHANDELMEMO Van: Aan: agendacommissie aadsleden en steunfactieleden Nieuw taievenbeleid Spotvoozieningen Status: Deelnemes: Debat te voobeeiding op de besluitvoming Raadsleden Potefeuillehoude: W.J. Stegeman

Nadere informatie

Psychometrische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc)

Psychometrische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc) Cahie 2007-5 Psychometische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc) Intebeoodelaasbetouwbaaheid, intene consistentie en conguente validiteit L. M. van de Knaap L. E. W. Leenats L. T. J.

Nadere informatie

ZA5881. Flash Eurobarometer 369 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Drivers for Growth) Country Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA5881. Flash Eurobarometer 369 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Drivers for Growth) Country Questionnaire Belgium (Flemish) ZA88 Flash Euobaomete 69 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Dives fo Gowth) County Questionnaie Belgium (Flemish) A Flashnumme FL9A B land FL9B C Numme van het inteview FL9C NACE

Nadere informatie

Risk & asset management

Risk & asset management Hét onafhankelijke en vakinhoudelijke semina voo de pensioenpofessional Risk & asset management Hoo hoe Hoo DNB hoe gaat DNB gaat toezien toezien op uw op uw beleggings- beleggingsbeleid beleid onde een

Nadere informatie

TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015

TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015 TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015 Indienen uitelijk dinsdag 14 juni 2016 bij giffie@eindhoven.nl n Patij Blz Beleidsveld Secto Wethoude Vaag Antwood 50 PvdA 10 Sociale Ondesteuni

Nadere informatie

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS Stichting AIM gevestigd te Eist Rappot inzake de jaastukken 2014 Vendelie4 Postbus 622 3900 AP Veenendaal T: (0318) 618666 veenendaal@schuiteman.com Schuiteman Accountants

Nadere informatie

Een eenparige cirkelbeweging is een cirkelbeweging, waarbij de grootte van de snelheid niet verandert.

Een eenparige cirkelbeweging is een cirkelbeweging, waarbij de grootte van de snelheid niet verandert. Cikelbewegingen Gaden adialen Zie bladzijde 135 t/m 137 Baiboek wikunde van de Caat en Boch ISBN 90-430-1156-8 Een aanade voo Sinteklaa! http://taff.cience.uva.nl/~caat/functiene.pdf Eenpaige cikelbeweging

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centaal Bueau voo de Statitiek Economie, Bedijven en NR Oveheidfinanciën en Conumentenpijzen Potbu 24500 2490 HA Den Haag PRJSNDEXCJFER COMMERCËLE DENSTVERLENNG 1. nleiding Dit document bechijft de methoden

Nadere informatie

05.2010. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Groen in je buurt. zondag. 30 mei 2010. in dit nummer

05.2010. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Groen in je buurt. zondag. 30 mei 2010. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland Dag van het Pak Goen in je buut zondag 30 mei 2010 05.2010 in dit numme Dag van het Pak p2 Je hebt mee buen dan je denkt! p4 Leven in de Demevallei p6 Regionaal Landschap Nood-Hageland...

Nadere informatie

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen Ondezoek naa de ecologische achteuitgang en het hestel van Zuid- Limbugse hellingschaallandcomplexen Diectie Kennis en Innovatie, augustus 009 009 Diectie Kennis en Innovatie, Ministeie van Landbouw, Natuu

Nadere informatie

3 De wetten van Newton

3 De wetten van Newton 3 De wetten an Newton I Cultuuhistoische achtegond De Giek Aistoteles (384.Ch.-3.Ch.) wodt beschouwd als een an de inloedijkste klassieke filosofen in de westese taditie. Zijn opattingen hebben eeuwenlang

Nadere informatie

Colofon Teksten; Eindredactie; Vormgeving & Productie;

Colofon Teksten; Eindredactie; Vormgeving & Productie; Spectum MAATSCHAPPELIJK JAARVERSLAG 2014 1 Colofon Teksten; Dick Zijdelaan, Nel Baas, Ineke Zwaneveld, Cain de Buin Eindedactie; Sanne van de Steek Vomgeving & Poductie; Silvia Bakke 2015 Othocente 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

05.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Opening. wandelnetwerk Hagelandse Heuvels. Kasteel van Horst zondag 17 juni.

05.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Opening. wandelnetwerk Hagelandse Heuvels. Kasteel van Horst zondag 17 juni. 05.2012 landschapskant Nood-Hageland Opening wandelnetwek Hagelandse Heuvels Kasteel van Host zondag 17 juni in dit numme Opening Wandelnetwek Hagelandse Heuvels p2 Boedeij De Babande, patne voo goenwek

Nadere informatie

In hoofdstuk 1 zijn algemene beschouwingen en de visie van ENECO Net- Beheer op de verdere ontwikkeling van het beheerde net opgenomen.

In hoofdstuk 1 zijn algemene beschouwingen en de visie van ENECO Net- Beheer op de verdere ontwikkeling van het beheerde net opgenomen. . INLEIDING Dit document omvat het Capaciteitsplan 2 van ENECO NetBehee zoals veeist in de Elekticiteitswet 1998 en het hieop aansluitend besluit "Regeling capaciteitsplannen Elekticiteitswet 1998" van

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma 2006-2010 Vastgesteld door benw op 30 mei 2006

Uitvoeringsprogramma 2006-2010 Vastgesteld door benw op 30 mei 2006 Uitvoeingspogamma 20062010 Vastgesteld doo benw op 30 mei 2006 1 Ovezicht Uitvoeingspogamma 2006 t/m 2010 Poga Pote Afdemma houde 1.1 MB DIV Bestuusstijl Wij zullen ons inspannen om op heldee wijze veantwooding

Nadere informatie

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen Ondezoek naa de ecologische achteuitgang en het hestel van Zuid- Limbugse hellingschaallandcomplexen Diectie Kennis en Innovatie, augustus 009 009 Diectie Kennis en Innovatie, Ministeie van Landbouw, Natuu

Nadere informatie

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS Stichting Feedom in Chist Ministies Nedeland gevestigd te Dachten Rappot inzake de jaastukken 2014 Vendelie4 Postbus 622 3900 AP Veenendaal T: (0318) 618666 veenendaal@schuiteman.com

Nadere informatie

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Osdorpplein 54. 3-kamer appartement op de eerste verdieping. Netto huurprijs 819 Per maand

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Osdorpplein 54. 3-kamer appartement op de eerste verdieping. Netto huurprijs 819 Per maand Amstedam Nieuw-West Osdopplein 54 3-kame appatement op de eeste vedieping Netto huupijs 819 Pe maand Wonen in het goenste stadsdeel van Amstedam Voo een stad om van te houden 2 In deze bochue Objectinfomatie

Nadere informatie

08.2014. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Leven aan het water! Gratis poelencursus zaterdag 20/9. in dit nummer

08.2014. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Leven aan het water! Gratis poelencursus zaterdag 20/9. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland gatis Leven aan het wate! Gatis poelencusus zatedag 20/9 08.2014 in dit numme Opening van de hestelde loopgaven van Weeldoolog I p2 Fuitkwekes helpen de bij en omgekeed p4

Nadere informatie

De Creatieve Computer

De Creatieve Computer De Ceatieve Compute J.I. van Hemet jvhemet@cs.leidenuniv.nl 1 Intoductie Als we de evolutie van computes vluchtig bekijken dan zien we dat de taken die doo computes woden uitgevoed steeds ingewikkelde

Nadere informatie

05.2015. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Domein Bosquet zondag 31 mei. gratis. in dit nummer

05.2015. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Domein Bosquet zondag 31 mei. gratis. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland Dag van het Pak Domein Bosquet zondag 31 mei gatis 05.2015 in dit numme Dag van het Pak p2 Steenuil in boeennatuu p4 Een nieuwe thuis in Huize Hageland p6 Bestuiving in Holsbeekse

Nadere informatie

Voor de warmteoverdracht Q van punt A naar punt B geldt de formule:

Voor de warmteoverdracht Q van punt A naar punt B geldt de formule: Wamteovedacht 6. Wamteovedacht Onde wamteovedacht wodt bedoeld de ovegang van enegie onde invloed van een tempeatuuveschil. Zolang een tempeatuuveschil aanwezig is zal wamte in een bepaalde ichting stomen,

Nadere informatie

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Dr. H. Colijnstraat 610. 3-kamerappartement op de tiende en elfde verdieping

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Dr. H. Colijnstraat 610. 3-kamerappartement op de tiende en elfde verdieping Amstedam Nieuw-West D. H. Colijnstaat 610 3-kameappatement op de tiende en elfde vedieping Netto huupijs 820 Pe maand Luxe badkame en keuken Voo een stad om van te houden 2 In deze bochue Objectinfomatie

Nadere informatie

Opleidingen. AutoCAD Inventor Revit 3ds Max 2014/2015. Award

Opleidingen. AutoCAD Inventor Revit 3ds Max 2014/2015. Award 2014/2015 Opleidingen AutoCAD Invento Revit 3ds Max TEC / CAD College HBO & MBO-Instituut 3x Awad TEC/CAD College BV Kekenbos 1018 B 6546 BA NIJMEGEN T 024 356 56 77 www.cadcollege.nl info@cadcollege.nl

Nadere informatie

Kun je me de kortste weg vertellen?

Kun je me de kortste weg vertellen? Kun je me de kotste weg vetellen? Inhoudsopgave 1 Gafen 2 1.1 Wat is een gaaf?........................... 2 1.2 Opgaven................................ 4 2 Kotste bomen 6 2.1 Het 'Geedy' lgoitme.......................

Nadere informatie

83 december 2012 Nr. verslag het Groot Jan Wolter Bloem volgt Gerard Korse op Eerste bewoners

83 december 2012 Nr. verslag het Groot Jan Wolter Bloem volgt Gerard Korse op Eerste bewoners 2012 e b m e dec g a l s e v t o o G het N. 83 13 m e Bloe t l o W n Ja op d Kose a e G volgt 6 s bewone e t s e E ces oot suc g g a d ie commiss 8 ijk uit And g a B eis Magda ssings a e v ique et EO Mozamb

Nadere informatie

v v I I I 10 P I 316, 10

v v I I I 10 P I 316, 10 GELUDSSNELHED Het bijkt dat de gemiddede kinetische enegie van de moecuen evenedig is met de absoute tempeatuu. De sneheid van de moecuen van een gas is evenedig met de vootpantingssneheid van geuid. eeken

Nadere informatie

Tilburg University. Reclame-uitgaven in Nederland de Blok, J. Document version: Publisher final version (usually the publisher pdf)

Tilburg University. Reclame-uitgaven in Nederland de Blok, J. Document version: Publisher final version (usually the publisher pdf) Tilbug Univesity Reclame-uitgaven in edeland de Blok, J Document vesion: Publishe final vesion (usually the publishe pdf) Publication date: 1970 Link to publication Citation fo published vesion (APA):

Nadere informatie

Beredeneerd aanbod groep 1 en 2

Beredeneerd aanbod groep 1 en 2 Beedeneed aanbod goep 1 en 2 Mei 2013 Inhoudsopgave Inleiding en veantwooding blz. 3 Themaplanning blz. 5 Taal / lezen / schijven blz. 9 Rekenen / wiskunde blz. 11 Weekplanning blz. 13 Zelfstandig weken

Nadere informatie

UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN. r r

UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN. r r UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN ( Vastgesteld doo de aad van de gemeente Teneuzen bij beslult van, voozitte I giffie D D Mldde1bug KJevesk~seweg 49 PostbUtl29 4330 M IlIefoon:.31 118853737 lax: +31

Nadere informatie

Uitwerkingen bij de opgaven van. De Ster van de dag gaat op en onder

Uitwerkingen bij de opgaven van. De Ster van de dag gaat op en onder Uitwekingen bij de opgaven van De Ste van de dag gaat op en onde Statopgave Google Maps geeft bijvoobeeld 52.382306, 6.644897. Mocht je niet bekend zijn met de begippen Noodebeedte en Oostelengte, zoek

Nadere informatie

nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 3 - januari-februari 2014

nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 3 - januari-februari 2014 Veschijnt tweemaandelijks Afgiftekantoo : 2840 Rumst 1 P 802144 ve. uitg. A. Buelens, Hollebeekstaat 31, 2840 Rumst BC 30977 2840 RUMST P.B. België-Belgique nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Numme

Nadere informatie

Colloïdaal goud. jouw bondgenoot in de strijd tegen de tijd!

Colloïdaal goud. jouw bondgenoot in de strijd tegen de tijd! C O L L E C T I E O P S C H O O N H E I D S T A A T G E E N L E E F T I J D L U X U E U Z E V E R Z O R G I N G V O O R D E R I J P E R E H U I D Colloïdaal goud jouw bondgenoot in de stijd tegen de tijd!

Nadere informatie

6. Oplossingsrichting 4:

6. Oplossingsrichting 4: 93 6. Oplossingsichting 4: Enegie-efficiency 6.1 Wat houdt het in? van de poductiekosten uitmaken, zijn enegie-efficiencypojecten meestal ook economisch inteessant De basis van het MJA3-convenant en MEE

Nadere informatie

INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE

INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE decembe 2014 Ovezicht expets, 26 januai 2015 INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE Naam bedijf Installatiebedijf Bouman Geneatostaat 9, 3903 HL Veenendaal 0318-51 00 01 info@boumaninstallatie.nl www.boumaninstallatie.nl

Nadere informatie

Nr. juni 20. 100-jar

Nr. juni 20. 100-jar g a l s e v t o o G het N. 85 13 juni 20 5 n eavonde i t a m o Inf den oowaa v u u h alg. 7 ties voo a t i c i l e F ige 100-ja 9 es de boul u e j e ek el Wisselb ogkasp o H a a in toenoo COLUMN Kwaliteit

Nadere informatie

08.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Natuur en cultuur, hand in hand Assent, zondag 19 augustus. in dit nummer

08.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Natuur en cultuur, hand in hand Assent, zondag 19 augustus. in dit nummer 08.2012 landschapskant Nood-Hageland Natuu en cultuu, hand in hand Assent, zondag 19 augustus in dit numme Natuu en cultuu, hand in hand! p2 De jages van Walenbos in de bes voo de vleemuis p4 Hoogstamboomgaaden

Nadere informatie

Ter info. a m/s² a = Δv/Δt Toetsvraag 1. v m/s v = 2πr/T Toetsvraag 4

Ter info. a m/s² a = Δv/Δt Toetsvraag 1. v m/s v = 2πr/T Toetsvraag 4 Te info Deze toets geeft je een idee van je kennis ove de begippen uit de tabel hieonde. Dit zijn de voonaamste begippen die in de leeplannen van het middelbaa ondewijs aan bod komen. Je mag de vagen oplossen

Nadere informatie

collectieformules zorgt ervoor

collectieformules zorgt ervoor collectiefomules zogt evoo 2015 De Collectie-fomules bpost biedt u meedee Collectie-fomules aan. Elk van deze fomules geeft u de zekeheid om die postzegels te ontvangen die het best passen in uw vezameling.

Nadere informatie

FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014. For Your Information - Open dagen krant Graafschap College

FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014. For Your Information - Open dagen krant Graafschap College FYI FYI FYI FYI Fo You Infomation - Open dagen kant Gaafschap College 13 Studenten installeen zonnepanelen in Zambia College Company: stat je eigen bedijf 17 15 7 KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014 Doetinchem

Nadere informatie

t p E Van de redactie Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras De lente is begonnen!

t p E Van de redactie Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras De lente is begonnen! 1 mei Uiteste inschijfdatum Studieeis Sacandinavië 2 mei Ovekoepelend Studenten Oveleg BMT 4 mei Dodenhedenking 5 mei Bevijdingsdag, TU/e gesloten Agenda 11 mei Dondedagboel 18 mei Dondedagboel 25 mei

Nadere informatie

12 Grafen en matrices. bladzijde 209 31 a. Gemengde opgaven 99

12 Grafen en matrices. bladzijde 209 31 a. Gemengde opgaven 99 afen en matices bladzijde a M M M M 4 emengde opgaven b M M M S M M M 4 4 P P P 5 4 4 c e R geeft P P P S 7 8 7 4 c geeft aan dat e voo één eenheid P eenheden nodig zijn c geeft aan dat voo één eenheid

Nadere informatie

GROENLICHT. De mars tegen Monsanto en TTIP. Orgaan van GroenLinks Zwolle. Zomer 2015

GROENLICHT. De mars tegen Monsanto en TTIP. Orgaan van GroenLinks Zwolle. Zomer 2015 Ogaan van GoenLinks Zwolle GROENLICHT Zome 2015 De s tegen Monsanto en TTIP Linke Soep: Ove de gevaen van Gentech en wát!? Senato Ruad Ganzevoot bezoek bij GoenLinks Zwolle Gezocht: Nieuwe hoofdedacteu

Nadere informatie

Theorieboekje CWO-Rb3

Theorieboekje CWO-Rb3 Theoieboekje CWO-Rb3 Vesie oktobe 2000 Watescouting Mak Twain Nedeweet intenet: http://scoutnet.nl/~scoutppx/ 1 Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen...4 Binnenvaat Politie Reglement (BPR)...4 Toepassingsgebied...4

Nadere informatie

huren in afrikaanderwijk. The nieuwste wijk in Town. nieuwzuid.nl 97 appartementen, maisonnettes en woon-werkwoningen

huren in afrikaanderwijk. The nieuwste wijk in Town. nieuwzuid.nl 97 appartementen, maisonnettes en woon-werkwoningen huen in nieuwzuid.nl zuidespoo 97 appatementen, maisonnettes en woon-wekwoningen afikaandewijk. The nieuwste wijk in Town. huen in zuidespoo Zuidespoo, 97 appatementen, maisonnettes en woon-wekwoningen

Nadere informatie

'2o. Cofl ,... ~... EK/2010.002345.01

'2o. Cofl ,... ~... EK/2010.002345.01 ,..... ~... )ç_ -1- Cofl '2o EK/2010.002345.01 DOORLOPENDE tekst van de statuten van de veeniging: Cuvo Coöpeatieve Uitvaatveeniging "De Volhading" U.A., gevestigd te 's-gavenhage, zoals deze luiden na

Nadere informatie

Afleiding Kepler s eerste wet, op basis van Newton s wetten

Afleiding Kepler s eerste wet, op basis van Newton s wetten Keple s eeste wet Afleiding Keple s eeste wet, op basis van Newton s wetten 1 Inleiding Johannes Keple leefde van 1571 tot 1630 en was een Duitse wiskundige. Afwijkend van wat tot die tijd gedacht wed,

Nadere informatie

08.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Nacht van de Vleermuis Diest, vrijdag 23 augustus Kom ook! in dit nummer

08.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Nacht van de Vleermuis Diest, vrijdag 23 augustus Kom ook! in dit nummer landschapskant Nood-Hageland gatis 08.2013 Nacht van de Vleemuis Diest, vijdag 23 augustus Kom ook! in dit numme Nacht van de Vleemuis met leuke pijsjes! p2 Beedsmoelen in Begijnendijkse poelen p4 Biodivesiteit

Nadere informatie

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games)

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games) Technische Univesiei Delf Faculei Elekoechniek, Wiskunde en Infomaica Delf Insiue of Applied Mahemaics Opimale saegieën voo gunsige binomiale spellen (Engelse iel: Opimal conol of favouable binomial games)

Nadere informatie

Pieter Oosterhout Buro voor Architektuur BNA BV

Pieter Oosterhout Buro voor Architektuur BNA BV Gemeente Beuningen t.a.v. College van B&W Van Heemstaweg 46 Beuningen cc. mev. C. van Hemmen en dh. C. McQueen, Kloostestaat 1 beteft datum vezoek voooveleg woonhuis naast Kloostestaat 1, Beuningen 11

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een beverburcht kijk op pagina 4. Alles over bevers op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Maak een beverburcht kijk op pagina 4. Alles over bevers op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles ove beves op pagina 2 Maak een bevebucht kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voo leuke activiteiten Gatis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fyske Gea Winte 2015/2016 Beve: De nieuwe

Nadere informatie

Handleiding leginstructies

Handleiding leginstructies www.alityfloos.nl Handleiding leginstcties Gaat binnenkot een hoten vloe leggen? Met de leginstcties van Qalityfloos E.W.F. heeft de jiste kennis binnen handbeeik. Is deze kls toch niet aan besteedt, of

Nadere informatie

Wat doet dit programma?

Wat doet dit programma? KORTE HANDLEIDING DIGITALE BRANCHE-RIE SLAGERSBEDRIJF Inleiding RI&E staat voo Risicolnventaisatie en -Evaluatie. Een RI&E is: een LIJST met alle isico s in uw bedijf en een PLAN voo het oplossen evan.

Nadere informatie

2-daagse conferentie REIKWIJDTE EN IMPACT VAN. MiFID II. Bereid u voor op MiFID II en MiFIR en zorg dat u compliant bent in 2015!

2-daagse conferentie REIKWIJDTE EN IMPACT VAN. MiFID II. Bereid u voor op MiFID II en MiFIR en zorg dat u compliant bent in 2015! 2-daagse confeentie Vediepingsuu met Rabobank en Cliffod Chance: Deivatenhandel & EMIR OTC handel van aandelen en obligaties REIKWIJDTE EN IMPACT VAN Beeid u voo op en MiFIR en zog dat u compliant bent

Nadere informatie

De invloed van passerende schepen op afgemeerde schepen, Juni 2004, O.A. Willemse

De invloed van passerende schepen op afgemeerde schepen, Juni 2004, O.A. Willemse De invloed van passeende schepen op afgemeede schepen, Juni 004, O.A. Willemse Pot Reseach Cente Rottedam-Delft. Gebuik van gegevens en teksten is met bonvemelding vijelijk toegestaan. Commecieel gebuik

Nadere informatie

Zo doe je dat! @ @ www. Zo maak je een reisblog. www. www. www.reislogger.nl. www.pindat.com. www.reiskrabbels.nl. www.reismee.nl. www.gaatverweg.

Zo doe je dat! @ @ www. Zo maak je een reisblog. www. www. www.reislogger.nl. www.pindat.com. www.reiskrabbels.nl. www.reismee.nl. www.gaatverweg. Zo doe je dat! @ @ www @ www www Zo maak je een eisblog Al je viendinnen gaan kampeen in Fankijk of met z n allen aan een meetje in Italië zitten. Alleen jouw oudes hebben besloten om nu eens zeven weken

Nadere informatie

9. Matrices en vectoren

9. Matrices en vectoren Computealgeba met Maxima 9. Matices en vectoen 9.1. Vectoen In Maxima is een vecto een datatype bestaande uit een geodende lijst (ij) van gelijksootige elementen welke via een index kunnen woden geselecteed.

Nadere informatie

ZESENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 4 - januari-februari 2013

ZESENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 4 - januari-februari 2013 Veschijnt tweemaandelijks fgiftekantoo : 2840 Rumst 1 P 802144 ve. uitg.. uelens, Hollebeekstaat 31, 2840 Rumst 30977 2840 RUMST P.. elgië-elgique n i e u w s b u l l e t i n ZESENVEERTIGSTE JRGNG Numme

Nadere informatie

05.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Biodiversiteit in de tuin Houwaart, zondag 9 juni Kom ook! in dit nummer

05.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Biodiversiteit in de tuin Houwaart, zondag 9 juni Kom ook! in dit nummer landschapskant Nood-Hageland Biodivesiteit in de tuin Houwaat, zondag 9 juni Kom ook! gatis 05.2013 in dit numme Biodivesiteit in de tuin met kotingsbon! p2 Samen met Pasa aan de slag voo natuu en landschap

Nadere informatie

Waterlijn in Uithoorn officieel in gebruik genomen Uithoorn - Tegen 12 uur is donderdagmiddag

Waterlijn in Uithoorn officieel in gebruik genomen Uithoorn - Tegen 12 uur is donderdagmiddag J 127 SINDS 1888! DE KRANT DIE JE AL 127 JAAR PAKT! WWW.MEERBODE.NL TEL: 0297-581698 EDITIE: UITHOORN, DE KWAKEL 3 JUNI 2015 3 KORT NIEUWS: Kunstoute Zijdelveld Uithoon - Komende zatedag 6 en zondag 7

Nadere informatie

L0000512. Garantievoorwaarden/Gebruikershandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN

L0000512. Garantievoorwaarden/Gebruikershandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN L0000512 Gaantievoowaaden/Gebuikeshandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN I. INHOUD I. INHOUD p 1 II. ALGEMEEN p 2-6 III. INSTALLATIE p 7-8 IV. GEBRUIK EN ONDERHOUD p 9-12 V. CE-ATTEST p 13 VI. BIJLAGEN p 14

Nadere informatie

MUZIEK INHOUDSTAFEL. beknopte studiegids. Geduld wordt altijd beloond Pepijn Heirman. voor alle info: info@samwdlier.net

MUZIEK INHOUDSTAFEL. beknopte studiegids. Geduld wordt altijd beloond Pepijn Heirman. voor alle info: info@samwdlier.net voo alle info: info@samwdlie.net beknopte studiegids MUZIEK Stedelijke Academie voo Muziek, Wood en Dans Gasthuisvest 50, 2500 Lie - Tel. (03)480 45 79 e-mail: samwd@lie.be - www.samw filialen in Belaa,

Nadere informatie

Hardmetalen stiftfrezen voor ruw gebruik speciaal in gieterijen, werven en in de staalbouw

Hardmetalen stiftfrezen voor ruw gebruik speciaal in gieterijen, werven en in de staalbouw Hadmetalen stiftfezen voo uw gebuik speciaal in gieteijen, weven en in de staalbouw Hoogendementsvetandingen, -S Innovatieve hoogendementsvetandingen met exteme schokbestendigheid Zee obuuste, kachtige

Nadere informatie

Asynchrone motoren (inductiemotor)

Asynchrone motoren (inductiemotor) Aynchone moto Aynchone motoen (inductiemoto) Van Genechten K. 1/94 Aynchone moto 1. Inleiding In het voige hoofdtuk hebben we de ynchone moto betudeed welke i afgebeeld op ondetaande tekening: Deze moto

Nadere informatie

08.09. landschapskrant Noord-Hageland. Europese Nacht van de Vleermuis. vrijdag. 28 augustus. regionaal landschap Noord-Hageland vzw.

08.09. landschapskrant Noord-Hageland. Europese Nacht van de Vleermuis. vrijdag. 28 augustus. regionaal landschap Noord-Hageland vzw. landschapskant Nood-Hageland Euopese Nacht van de Vleemuis vijdag 28 augustus 08.09 egionaal landschap Nood-Hageland vzw in dit numme p2 Euopese Nacht van de Vleemuis p4 Kasteeldomein de Beauffot p6 Akkevogels

Nadere informatie

Toeristische. en Gelderse vallei. lente voor Utrechtse Heuvelr\Lg. meon'vvv nieuwe stijl. I(wortiermokers Michiel van der Schoof en

Toeristische. en Gelderse vallei. lente voor Utrechtse Heuvelr\Lg. meon'vvv nieuwe stijl. I(wortiermokers Michiel van der Schoof en ' 3t/' ' toeisme Toeistische lente voo Utechtse Heuvel\Lg en Geldese vallei Op de Utechtse Heuvelug en in de G'eldese Vattei wed ofget"open maanden enegiek gewekt o.on een nieuwe toeistische opzet. De

Nadere informatie

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur - - Vasselling mehode eneemijnsucuu Vasselling van de mehodiek voo de eneemijnsucuu Hiebij maak DNB bekend da DNB de nominale eneemijnsucuu voo he FTK wil consueen op basis van de swapcuve. Deze eneemijnsucuu

Nadere informatie

vrij kamperen, Bivakkeren, paalkamperen... met tent of camper

vrij kamperen, Bivakkeren, paalkamperen... met tent of camper Een dossie van Wegwijze vzw Beenhouwesstaat 9 8000 Bugge info@wegwijze.be www.wegwijze.be Wegwijze vzw. Niets uit deze publicatie mag woden gekopieed of vespeid zonde schiftelijke toestemming. vij kampeen,

Nadere informatie

5 dingen die je kunt doen

5 dingen die je kunt doen 5 dingen die je kunt doen om vandaag nog buikvet te veliezen éénkilopeweek.nl ongingscoach se van de Velde da van de Wadt Download het gatis ebook op www.eenkilopeweek.nl/stakkebuik Ontdek wat je NU kunt

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT THEORIE ASM versie:3/12/2008 I. Claesen 1 Asynchrone motor... 3

ELEKTRICITEIT THEORIE ASM versie:3/12/2008 I. Claesen 1 Asynchrone motor... 3 ELEKTRICITEIT THEORIE ASM veie:3/1/008 I. Claeen 1 Aynchone moto.... 3 1.1 Toepainggebied.... 3 1. Wekingpincipe.... 3 1.3 Samentelling.... 5 1.4 Het elektomagnetich daaiveld.... 7 1.4.1 Een viepolig daaiveld

Nadere informatie

B en W - advies. nr. \j nr. J / Openbaar. Onderwerp: Aanbesteding inkoop electriciteit en aardgas (6RNV gemeenten en 4 'aanhakers') 2010-2013

B en W - advies. nr. \j nr. J / Openbaar. Onderwerp: Aanbesteding inkoop electriciteit en aardgas (6RNV gemeenten en 4 'aanhakers') 2010-2013 B en W - advies Potefeuillehoude Afdeling Advies van Datum advies Bestandsnaam Advies O.R. In oveleg met afdeling(en) Actief infomeen aad Actief infomeen wijkcontactambtenaa Advies: Aangehouden d.d. Beslissing

Nadere informatie

08.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Nacht van de Vleermuis Abdij Averbode. zaterdag 27 augustus. in dit nummer

08.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Nacht van de Vleermuis Abdij Averbode. zaterdag 27 augustus. in dit nummer 08.2011 landschapskant Nood-Hageland Nacht van de Vleemuis Abdij Avebode zatedag 27 augustus in dit numme Nacht van de Vleemuis p2 Veassend lekke uit de hoogstamboomgaad p4 Bos zonde genzen p6 Regionaal

Nadere informatie

Een lasmal wordt nooit van de plank geleverd In het spoor van prof. Rolf Dollevoet Eerste docentenmiddag tijdens symposium

Een lasmal wordt nooit van de plank geleverd In het spoor van prof. Rolf Dollevoet Eerste docentenmiddag tijdens symposium Onafhankelijk vakblad voo lassen, lijmen en snijden Numme 11 - In deze editie o.a. Een lasmal wodt nooit van de plank geleved In het spoo van pof. Rolf Dollevoet Eeste docentenmiddag tijdens symposium

Nadere informatie

MEDISCH TOEZICHT EN MEDISCHE GESCHIKTHEIDSCRITERIA VOOR BRANDWEERMANNEN

MEDISCH TOEZICHT EN MEDISCHE GESCHIKTHEIDSCRITERIA VOOR BRANDWEERMANNEN MEDISCH TOEZICHT EN MEDISCHE GESCHIKTHEIDSCRITERI VOOR BRNDWEERMNNEN Consensus Extene Diensten voo Peventie en Bescheming op het Wek Einddocument van de CoPev wekgoep Medische Citeia Bandweemannen Febuai

Nadere informatie

Het woonplan in Oostende voor 2001-2006 (2)

Het woonplan in Oostende voor 2001-2006 (2) Het woonplan in Oostende voo 2001-2006 (2) In deze categoie woden enkel de nog (ecent of toekomstige) beschikbae pecelen bouwgond in Oostende opgenomen. Naast deze opsomming blijft e uiteaad nog een hoeveelheid

Nadere informatie

MAGNEETKOPPEN/SPOELEN & ACCESSOIRES fundamentele principes voor identificatie / codering van de spoelen

MAGNEETKOPPEN/SPOELEN & ACCESSOIRES fundamentele principes voor identificatie / codering van de spoelen MGNEETKOPPEN/SPOEEN & ESSOES fundamentele pincipes voo identificatie / codeing van de spoelen BEEKENNGEN Voo diect wekende magneetafsluites kan de elektomagnetische aantekkingskacht beekend woden met de

Nadere informatie

Relativiteitstheorie van Einstein: Banen van Planeten en Satellieten

Relativiteitstheorie van Einstein: Banen van Planeten en Satellieten Relativiteitstheoie van Einstein: Banen van Planeten en Satellieten Banen van Planeten en Satellieten...1 1. Klassieke Mechanica: Planeetbanen... 1.1 Into: het centale massa pobleem... 1. Snelheid en vesnelling

Nadere informatie

Mechanica van Materialen

Mechanica van Materialen UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN VAKGROEP TOEGEPASTE MATERIAALWETENSCHAPPEN Mechanica van Mateialen Academiejaa 3-4 Veantwoodelijk lesgeve en auteu: Pof. d. i. Wim VAN PAEPEGEM Medelesgeve:

Nadere informatie

I n formatiebroch u re. Als u de huur wilt opzeggen

I n formatiebroch u re. Als u de huur wilt opzeggen I n fomatieboch u e Als u de huu wilt opzeggen Deze bochue bevat infomatie ove de pocedue ondom de huuopzegging. In deze bochue vindt u een beknopte weegave van de bepalingen uit de Algemene huuvoowaaden,

Nadere informatie