Onderzoeksprojecten ( van 29735)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoeksprojecten (13000-13500 van 29735)"

Transcriptie

1 - 4 Sep :57:59 Onderzoeksprojecten ( van 29735) MinE. Laboratorium voor Neurobiologie (VRC) Philip Van Damme Mindsets and Team Learning. OG Personeel en Organisatie Leuven Luc Sels Marlies Veestraeten Minderjarigen met psychiatrische stoornissen op de jeugdrechtbank: maatregelen, profiel en traject. Abstract: Op de jeugdrechtbank hebben heel wat minderjarigen een psychiatrische stoornis, maar plaatsingen in psychiatrische instellingen zijn toch vrij zeldzaam. Deze paradox kan begrepen worden door inzicht te verwerven in het profiel (opgelegde maatregelen, traject en geassocieerde factoren) van deze minderjarigen met psychiatrische stoornissen op de jeugdrechtbank in Vlaanderen uitgevoerd. Vakgroep Strafrecht en criminologie Freya Vander Laenen MinderchloridProces - Vermindering van chloride in afvalwater door alternatieve ontharding van proceswater. Abstract: Het implementeren van andere dan chemische onthardingsmethoden met kationenwisselingshars. Faculteit Wetenschappen TC Bioengineering Technologie Oostende Boudewijn Meesschaert Mimesis bij Ricoeur en Lacoue-Labarthe: een onderzoek naar de bijdrage van de literatuur in de explicitering van de persoonsidentiteit. Abstract: Mimesis bij Ricoeur en Lacoue-Labarthe: een onderzoek naar de bijdrage van de literatuur in de explicitering van de persoonsidentiteit. Centrum voor Europese Filosofie Johan Taels Arthur Cools Petra Van Den Bempt MIMENTA: Microbiota en microbiële enzymen in tarwe Abstract: De aanwezigheid en invloed van microbiota en microbiële enzymen op de kwaliteit van tarwe voor gebruik in de broodindustrie zal worden onderzocht. Moleculaire technieken worden gebruikt om de microbiële kolonisatie te karakteriseren, de locatie en kwantiteit van de microbiële enzymen in tarwe wordt onderzocht en er wordt nagegaan hoe de microbiële en enzymatische belasting van het tarwe kan gereduceerd worden. Vakgroep Biochemische en microbiele technologie Willy Verstraete Millimeter wave biomedical applications (Millimetergolf biomedische toepassingen) Abstract: Millimeter wave microfluidic applications. Afdeling ESAT - TELEMIC Dominique Schreurs Bart Nauwelaers Song Liu Millimetergolven sensor oplossingen voor chromatografische huidige en toekomstige analysesystemen. Abstract: Het project beoogt het design van origineel en geavanceerde electromagnetische sensor configuraties in de frequentie tussen 40 tot 6000 GHz. De respons van vloeibaar materiaal in deze frequentierang is bepaald door het collectief gedrag van de moleculen van de vloeistof. Door toevoeging van een farmaceutisch product of onzuiverheid van het oplosmiddel is er een verandering in de sensor respons. Elektronica en Informatica Analytische Scheikunde en Farmaceutische Technologie

2 JOHAN STIENS Debby MANGELINGS Militaire Luchtfotografie tijdens WO I: een archeologisch perspectief (Werkingsmiddelen FWO-aspirant Birger Stichelbaut) Abstract: WO I luchtfoto's zijn een zeer belangrijke bron voor de studie van WO I archeologie. Allereerst worden belangrijke internationale luchtfotografische archieven gelokaliseerd. Gevolgd door een historisch onderzoek naar de luchtfotografie tijdens WO I, de ontwikkeling van een methodologie voor de praktische studie ervan in GIS, inventarisatie van sporen in diverse grote gebieden en het vergelijken van de resultaten. Vakgroep Europees Recht Vakgroep Archeologie Jean Bourgeois Militaire bezetting als transnationale vorm van politiek. Een sociale en culturele geschiedenis van het Duitse bezettingsbestuur in België tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Abstract: In dit project wordt het Duitse bezettingsbestuur in België tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog van binnenuit, als een onderling samenhangende en in de maatschappij ingebedde politieke structuur bestudeerd. Door daarbij een intertemporeel comparatief perspectief te hanteren wil het gelijkenissen, continuïteiten en verschillen tussen beide besturen blootleggen. In algemenere termen wil het op die manier inzichten verschaffen in de geschiedenis van het militair bezetten als een specifieke vorm van politiek. Daarbij wordt uitgegaan van het gegeven dat bezettingsbesturen transnationale politieke organisaties zijn: zij opereren buiten de politieke en maatschappelijke context van de overheden waaraan zij ondergeschikt zijn, en moeten dus zowel tegenover de politieke overheden van hun thuisland als tegenover de bevolking in het bezette land legitimiteit verwerven. Dit project tracht deze processen van legitimiteitsverwerving op het spoor te komen door heel concreet in te zoomen op de sociale samenstelling en cohesie van de bezettingsbesturen en op de interactie van deze bezettingsbesturen met de bevolking van het bezette land. Het situeert zich op het kruispunt tussen politieke, sociale en culturele geschiedenis, maar gebruikt bovendien inzichten uit de organisatiesociologie en uit de culturele antropologie. Op methodologisch vlak zullen prosopografie, netwerkanalyse en discoursanalyse met elkaar worden gecombineerd. Power in History - Centrum voor Politieke Geschiedenis Herman Van Goethem Marnix Beyen Milieuwetgevingsnavigator: aanpassen van de index Stoffen en parameters Abstract: Het project heeft tot doel om de index Stoffen en parameters van de Vlaamse milieunavigator te optimaliseren opdat de gebruiksvriendelijkheid ervan verbeterd wordt. Er wordt zowel een analytische als een thematische index ontwikkeld, waardoor de gebruiker hetzij op basis van stoflijsten, hetzij volgens de aard of de gevaarseigenschappen van stoffen gerichte zoekacties kan uitvoeren in de integrale milieuwetgeving. Vakgroep Civiele techniek Greta Van Eetvelde Milieuvriendelijk naar de campus in Hasselt en Diepenbeek Universiteit Hasselt Abstract: De resultaten van de enquête naar de personeelsleden geven aan dat de modal split sterk varieert van locatie tot locatie. Het autogebruik schommelt tussen de 42% en 78%. Locaties in het centrum van Hasselt hebben een lager autogebruik onder meer door het goede aanbod van openbaar vervoer. Voor de campus in Diepenbeek stellen we vast dat de inspanningen (fietsvergoeding, afgesloten fietsenstalling,...) om het fietsgebruik te stimuleren genomen door de KHLim en de UHasselt zijn vruchten afwerpt. Het hoog autogebruik is onder meer te wijten aan: - het gebrek aan personeel voor het uitwerken en uitvoeren van maatregelen voor het stimuleren van het fiets- en openbaarvervoergebruik en het carpoolen - het gebrek aan communicatie over de maatregelen die de onderwijsinstellingen nu al nemen - het gebrek aan sensibilisatiecampagnes m.b.t. het gebruik van duurzame vervoerswijzen - de slechte kwaliteit van de fietsenstallingen (fietsenrekken) - de vooroordelen t.o.v. het openbaar vervoer - het feit dat de auto nog steeds wordt beschouwd als de heilige koe - het gebrek aan informatie over de vervoersmogelijkheden Met de volgende acties en maatregelen willen we hieraan een oplossing bieden: - de aanstelling van een mobiliteitscoördinator en verantwoordelijke voor het uitwerken en uitvoeren van maatregelen en de opvolging en verdere ontwikkeling van duurzame mobiliteit naar de campus - Het opzetten van communicatie-, informatie- en sensibilisatiecampagnes die inspelen op de vervoerswijzekeuze van het personeel. Aandachtspunten hierin zijn: wederkerende communicatie- en sensibilisatiecampagnes, informatie (en oplossingen) op maat i.f.v. de specifieke noden van de gebruiker (het personeel) - Specifiek acties om het fietsen te stimuleren zowel in de woon-werkverplaatsing als in het kader van een dienstverplaatsing. (Een starterspakket voor de beginnende fietser, kwaliteitsvolle fietsenstallingen, dienstfietsen aan het station in Hasselt en Diepenbeek) - Starterspaketten voor toekomstige openbaarvervoergebruikers en carpoolers Verplaatsingsgedrag Niet onderzoeksgroep gebonden projecten Marie-Paule JACOBS Milieuvriendelijke hulpstoffen voor een duurzame gewasbescherming

3 Hogeschool Gent Abstract: Chemische gewasbeschermingsmiddelen spelen nog steeds een hoofdrol in de bestrijding van ziekten en plagen niettemin de laatste jaren aanzienlijke inspanningen geleverd zijn om de productiesystemen in land- en tuinbouw minder afhankelijk te maken van chemische gewasbescherming (o.a. door integratie van biologische en mechanische bestrijdingstechnieken, aandacht voor tolerante rassen, meer vruchtwisseling, ). Tevens werd het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen gerichter (o.a. door het invoeren van meer waarschuwingssystemen), performanter (o.a. door nieuwe spuittechnologie) en milieuvriendelijker (o.a. door het schrappen van milieuonvriendelijke middelen). Dit uitte zich in een significante daling van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen t.a.v. het ijkjaar 1990.Bij het toepassen van chemische en biologische gewasbeschermingsmiddelen wordt gebruik gemaakt van hulpstoffen of adjuvants. Dit zijn een heterogene groep van chemische verbindingen die de werking van de werkza(a)m(e) stof(fen) van gewasbeschermingsmiddelen verbeteren, de formulering stabiliseren, de risico's voor de gebruiker verkleinen en de kans op milieucontaminatie verminderen o.a. door driftreductie en beperking van de verdamping. De impact van hulpstoffen op de biologische activiteit van gewasbeschermingsmiddelen is groot omwille van het feit dat ze op een directe wijze de opname en herverdeling van werkzame stoffen in de plant, de grootte en persistentie van het depot van de gewasbeschermingsmiddelen op de plant, de grootte van het contactoppervlakte van de spuitoplossing met het targetorganisme, e.a. beïnvloeden. Een gerichte en efficiënte toediening van gewasbeschermingsmiddelen is derhalve onmogelijk zonder de inzet van hulpstoffen. Tevens past de inzet van adequaat werkende hulpstoffen in een milieuvriendelijke toediening van chemische gewasbeschermingsmiddelen: door een verbeterde biologische activiteit moet minder werkzame stof worden gedoseerd, een betere regenvastheid leidt tot minder bespuitingen en een beperking van drift en verdamping geeft minder milieucontaminatie.het project wil op zoek gaan naar milieu en toxicologisch vriendelijke hulpstoffen. Het project wil in deze context zowel synthetische, semi-synthetische (afgeleid van natuurlijke verbindingen) als biologische verbindingen evalueren. Het project wil zich beperken tot deze hulpmiddelen die zorgen voor een verbeterde werkingsefficiëntie bij bladtoedieningen van gewasbeschermingsmiddelen. Departement Biowetenschappen en Landschapsarchitectuur Vakgroep Plantaardige Productie Geert Haesaert Milieuvriendelijke hulpstoffen voor een duurzame gewasbescherming Abstract: Hulpstoffen zijn een noodzaak voor een adequate toediening van gewasbeschermingsmiddelen. Ze laten toe om met de laagst mogelijke dosis aan werkzame stof een voldoende bestrijdingseffect te realiseren. De oudere generatie van hulpstoffen (alkylfenolen, petroleumderivaten) staat ter discussie omwille van hun slecht toxicologisch profiel. Dit project beoogt om milieuvriendelijke alternatieven te vinden voor een duurzame gewasbescherming. Vakgroep Gewasbescherming Walter Steurbaut Milieuverontreiniging door metalen : preventie - remediëring - valorisatie (Gekoppeld met BRGE27). Abstract: De hoofdverantwoordelijken voor milieuverontreiniging door metalen zijn enerzijds de processen ingezet bij elektrowinning en plating van metalen, en anderzijds corrosie van metalen. Deze processen leiden tot water- en bodemverontreiniging In dit project wordt de aandacht toegespitst op het metaal koper. Volgende deelaspecten worden bestudeerd in het overkoepelend project (BRGE21 en BRGE27): preventie door in te spelen op de 'bronprocessen' via de optimalistie van de omstandigheden (verbeteren elektrolyseprocessen, verhinderen van corrosie); remediëring door de ontwikkeling van technieken die toelaten metaalionen te verwijderen uit bodems en waterige oplossingen; valorisatie van het koper verwijderd uit verontreinigde waterige oplossingen door het ontwerp van nieuwe elektrodematerialen voor 'groene elektrochemie'. Dit deelproject heeft betrekking op de aspecten preventie en remediëring. Het aspect preventie behelst de studie van de rol van additieven in de procescontrole, zowel in plating als in corrosieprocessen, a.h.v. elektrochemische en spectroscopische technieken. Het aspect remediëring bestudeert de mogelijkheden van de elektrolytische bodemsanering voor de verwijdering van koper uit vervuilde bodems. Metallurgie, Elektrochemie en Materialenkennis ANNICK HUBIN Milieutoxicologie. Abstract: Het onderzoek spitst zich toe op twee aspecten van de ecotoxicologie : 1) De biobeschikbaarheid en accumulatie van polluenten door zowel terrestrische als aquatische organismen zal verder bestudeerd worden. Hierbij zullen modellen worden opgesteld die het mogelijk moeten maken om onder natuurlijke omstandigheden te kunnen voorspellen hoe polluenten zullen accumuleren. 2) Relaties tussen opgenomen dosis en effecten op verschillende niveaus van biologische organisatie zullen worden onderzocht, met bijzondere aandacht voor effecten op het niveau van de levensgemeenschappen. Systemisch Fysiologisch en Ecotoxicologisch Onderzoek (SPHERE) Lieven Bervoets Milieusparende technologieën : een wetenschappelijke zoektocht. Abstract: Milieusparende technologieën zijn momenteel heel belangrijk in het kader van duurzame ontwikkeling en in het kader van het milieubeleid. Jongeren op een interactieve manier in contact brengen met deze technologieën d.m.v. bedrijfsbezoeken en ze wetenschappelijke achtergrondinformatie laten opzoeken, kan een stimulans zijn voor jonge mensen om meer wetenschappelijke en / of technologische studierichtingen te kiezen. Het project beoogt samenwerking tussen leerlingen, leerkrachten van verschillende disciplines, verenigingen en bedrijven. De voorbereiding, uitvoering en verwerking van de bedrijfsbezoeken, wordt begeleid door de projectmedewerker die ervaring heeft met dergelijke activiteiten voor leerlingen van het secundair onderwijs. Edubron EduBROn

4 Peter Van Petegem Milieu-sanitaire voorzieningen en het beheer van afvalstoffen in ontwikkelingslanden Abstract: niet beschikbaar Vakgroep Toegepaste ecologie en milieubiologie Marc Van Den Heede Milieurechtshandhaving: vergelijking van de praktijk in het penale en het bestuurlijke spoor Abstract: Het project ( ) betreft een interdisciplinair onderzoek (recht, economie, rechtseconomie) naar de sanctionering van het milieurecht in het penale en het bestuurlijke afhandelingsspoor. Het spitst zich toe op een beschrijving, analyse en beoordeling van het gebruik dat de praktijk maakt van de discretionaire beslissingsruimte die in de toepassing van tal van sanctioneringsinstrumenten besloten ligt. Als basis voor het onderzoek worden databanken uitgebouwd die het volledige sanctioneringstraject (tot en met een eventuele dwanguitvoering) documenteren. Het onderzoek gebeurt met behulp van klassieke juridische maar ook rechtseconomische en econometrische methoden. Vakgroep Publiek recht Luc Lavrysen Milieurapport Vlaanderen - Transport : alternatieve brandstoffen, intermodaal goederenvervoer (deel intermodaal goederenvervoer) - in gedrukte rapport MIRA-T 2005 én achtergronddoc. 1.6 (deel intermodaal goederenvervoer) 2006 :MIRA-T :MITA-... Abstract: In dit rapport wordt de evolutie van het intermodaal vervoer in Vlaanderen weergegeven. Wiskunde, Operationeel Onderzoek, Statistiek en Informatica voor Management CATHY MACHARIS Milieurapport Vlaanderen-Transport: alternatieve brandstoffen, intermodaal goederenvervoer (deel alternatieve brandstoffen ism VITO) in gedrukte rapport MIRA-T 2005 én achtergronddocument 1.6 transport (deel alternatieve brandstoffen)+mira-t 2006+MIRA-... Abstract: Bijdrage aan het Milieurapport Vlaanderen - Hoofdstuk transport. Zowel voor het achtergronddocument als voor de focustekst. Elektrotechniek-Energietechniek Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep Jean-Marc TIMMERMANS Julien MATHEYS JOERI VAN MIERLO Milieurapport Vlaanderen Toekomstverkenning MIRA-S 2009: wetenschappelijk rapport Huishoudens en Handel & Diensten (deel energiegebruik en gerelateerde emissies). Abstract: In opdracht van de Vlaamse Regering dient de VMM de milieurapportering tot stand te brengen, in rapporten toegankelijk voor een breed, geïnteresseerd publiek. De rapporten moeten de wetenschappelijke basis voor het gewestelijke milieubeleid bieden; zo moeten het maatschappelijk draagvlak voor dit milieubeleid versterken en ze moeten in overeenstemming zijn met de internationale standaarden inzake milieukennis. Meer specifiek omvat de opdracht voor de UA de grondige actualisatie en verdere uitwerking van: 1) het achtergronddocument Energie 2) de achtergronddocumenten Huishoudens en Handel & Diensten (delen m.b.t. energie en broeikasgassen) Engineering Management Aviel Verbruggen Milieurapport Vlaanderen - Themarapport MIRA - T 2006: studie- en samenwerkingsovereenkomst Abstract: Het betreft de uitwerking van het achtergronddocument 1.04 Energie (volledig) en de achtergronddocumenten 1.02 Huishoudens en 1.07 Handel & diensten (enkel delen m.b.t. energie en broeikasgassen) voor het milieurapport. De milieurapportering (MIRA) in Vlaanderen behelst 3 elementen: 1) een beschrijving, analyse en evaluatie van de bestaande toestand van het milieu; 2) een beschrijving, analyse en evaluatie van het tot dan toe gevoerde milieubeleid; 3) een beschrijving van de verwachte ontwikkeling van het milieu bij ongewijzigd beleid en bij gewijzigd beleid volgens een aantal relevant geachte scenario's. Engineering Management Aviel Verbruggen Milieurapport Vlaanderen. Themarapport MIRA-T-2005 : energie, huishoudens en handel & diensten. Abstract: Milieurapport Vlaanderen. Themarapport MIRA-T-2005 : energie, huishoudens en handel & diensten.

5 Engineering Management Aviel Verbruggen Milieurapport Vlaanderen - indicatoren Transport 2012 (Sector Transport, Actualisatie Milieukenmerken van het nieuwe wagenpark in Vlaanderen tot 2011) Abstract: Het thema 'transport' brengt de evolutie van het vervoer van mensen en goederen in kaart, de milieudruk die dit vervoer teweegbrengt en de marginale externe kosten die daaraan verbonden zijn. De modi wegverkeer, spoor, binnenvaart en in beperktere mate luchtvaart komen aan bod. De sector transport veroorzaakt luchtverontreiniging met schade voor mens en natuur. Het verkeer levert een grote bijdrage tot de emissies van CO, NOx, NMVOS en CO2. Deze emissies dragen voor een belangrijk deel bij tot de klimaatverandering, de fotochemische luchtverontreiniging en de verzuring. Ook deeltjes en zware metalen worden uitgestoten door het verkeer en zijn schadelijk voor de gezondheid. De sector veroorzaakt ook een grote druk op andere milieuthema's. Spoor-, lucht- en wegverkeer veroorzaken geluidshinder. Spoor-, water- en weginfrastructuur geven aanleiding tot versnippering en barrièrewerking met een daling van de biodiversiteit tot gevolg. Ook de verlichting van de wegen zorgt voor hinder. Het toenemende aantal vervoermiddelen veroorzaakt eveneens een toename van het afvalprobleem zodra de voertuigen uit gebruik genomen worden. De marginale milieuschadekosten die de sector transport veroorzaakt zijn belangrijk, maar de marginale externe kosten van transport worden vooral beheerst door kosten veroorzaakt door congestie. Elektrotechniek-Energietechniek JOERI VAN MIERLO Milieurapport Vlaanderen - Gedeeltelijke actualisatie van het MIRA Achtergronddocument Transport Abstract: Milieurapport Vlaanderen - Gedeeltelijke actualisatie van het MIRA Achtergronddocument Transport Wiskunde, Operationeel Onderzoek, Statistiek en Informatica voor Management Elektrotechniek-Energietechniek Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep Laurence TURCKSIN Maarten MESSAGIE CATHY MACHARIS NELE SERGEANT JOERI VAN MIERLO Milieurapport Vlaanderen - actualisatie indicatoren Transport 2011 (Actualisatie indicatoren van het nieuwe wagenpark in Vlaanderen tot 2010) Abstract: Milieurapport Vlaanderen - actualisatie indicatoren Transport 2011 (Actualisatie indicatoren van het nieuwe wagenpark in Vlaanderen tot 2010) Elektrotechniek-Energietechniek Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep NELE SERGEANT JOERI VAN MIERLO (Milieu)potentieel van elektrisch rijden in Vlaanderen. Abstract: (Milieu)potentieel van elektrisch rijden in Vlaanderen. Wiskunde, Operationeel Onderzoek, Statistiek en Informatica voor Management Elektrotechniek-Energietechniek Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep Maarten MESSAGIE Kenneth LEBEAU CATHY MACHARIS JOERI VAN MIERLO Milieukundige beoordeling van de Bodem voor Opvolging Abstract: Een allesomvattende aanpak van bodembescherming wordt gerealiseerd door een robuste en gerechtvaardigde selectie van criteria, drempelwaarden, en indicatoren gebaseerd op een geharmoniseerde verwerking van bodeminformatie. De belangrijkste doelstellingen zijn het ontwerpen en testen van een enkele, geïntegreerde, Europese, operationale set van meetbare criteria en indicatoren die de wetenschappelijke fundamenten vormen voor de creatie van een geharmoniseerd, allesomvattend Europees landinformatiesysteem. Vakgroep Geologie en bodemkunde Eric Van Ranst Milieuimpact van verschillende electronische afvalbehandelingsscenario?s in Viëtnam Abstract: Dit onderzoek richt zich op verschillende end-of-life strategieën die momenteel toegepast of onderzocht worden om in Viëtnam met electronisch afval (e-waste) om te gaan. De doelstelling is de impact op milieu en mens en evenzeer de effectiviteit van de verschillende technologieën

6 te begroten. Dit moet leiden tot een verhoogde duurzame ontwikkeling in Viëtnam Vakgroep Duurzame Organische Chemie en Technologie Dirk De Craemer Milieu-impactbepaling van het mobiliteitsplan Vlaanderen d.m.v. een strategische m.e.r. Abstract: De studie, uitgevoerd door een multidisciplinair wetenschappelijk consortium, beoogt: 1) het ontwikkelen van een concept voor de strategische m.e.r. (s-m.e.r.); 2) de milieu-impactbepaling van het ontwerp Mobiliteitsplan Vlaanderen door middel van s-m.e.r. De opdrachtgever is AMINABEL, sectie lucht (Ministerie van de Vlaamse gemeenschap). Sociale componenten, milieuaspecten en ruimtelijke aspecten maken integraal deel uit van het s-m.e.r.-, het plannings- en besluitvormingsproces, en dit zowel in de opbouw van de scenario's als in de evaluatie ervan. Het ontwikkelen van een conceptueel kader voor de s-m.e.r. vereist dat er nagegaan wordt op welke wijze de impactbepaling dient te gebeuren, wanneer en hoe de effectenbeoordeling kan geïntegreerd worden in de planningsfase én hoe inspraak en participatie in het proces kunnen ingebouwd worden. Het consortium dat het onderzoeksproject uitvoert, beschouwt de meer traditionele m.e.r.-taakstellingen 'lucht', 'geluid en trillingen', 'monumenten en landschappen', 'natuur en water' en 'mens en gezondheid'. Hieraan werden de taakstellingen 'sociale effecten' en 'communicatie en participatie' toegevoegd aangezien deze een duidelijke meerwaarde kunnen bieden voor een duurzaam mobiliteitsbeleid. De Vakgroep Menselijke Ecologie vult de taakstelling 'Mens en Gezondheid' in. De bestudeerde gezondheidseffecten omvatten: 1) effecten t.g.v. de uitstoot van scheikundige polluenten; 2) effecten van geluidshinder; 3) effecten van verkeers(on)veiligheid; 4) psychologische effecten. Menselijke Ecologie David PROOT LUC HENS Milieu- en voedselreservoirs van antibiotica resistente organismen en de link met menselijke ziektes. Abstract: Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds VLIR. UA levert aan VLIR de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract. Instituut voor Vaccin-en Infectieziekten (VAXINFECTIO) Herman Goossens Surbhi Malhotra Milieu en plantenecologie op diverse niveaus. Abstract: Het centrale thema van het OEC ECO betreft de studie van de effecten van veranderingen in het abiotisch of niet-levend milieu op ecologische systemen (niveaus gaande van cel, organisme, ecosysteem tot landschap en regio), op de conditie en gezondheid van plant en dier - waaronder de mens - en op het cultureel erfgoed. In essentie gaat het om de studie van oorzaken (veranderingen in het milieu, verstoringen van de leefomgeving, verschillende stress-situaties) en gevolgen (ecofysiologische en chemische responsprocessen op diversie niveaus van organisatie). Het onderzoek is fundamenteel wetenschappelijk van aard, maar ook methodologisch, en het kan in bepaalde gevallen ook resulteren in of leiden tot relevante toepassingen. Planten- en vegetatie-ecologie (PLECO) Ronny Blust Rene Van Grieken Reinhart Ceulemans Milieu- en natuurrapport Vlaanderen, Themarapport MIRA-T 2004 : uitwerking hoofdstuk 2.18 'stedelijk milieu'. Abstract: UItwerking van het hoofdstuk stedelijk milieu binnen het MIRA-T rapport (Milieu- en Natuurrapport Vlaanderen-thema's) voor Menselijke Ecologie David PROOT LUC HENS ANN VAN HERZELE Milieu- en natuurrapport Vlaanderen. Themarapport MIRA-T Abstract: Dit project wordt door het departement STEM uitgevoerd. STEM is co-auteur voor Milieu- en natuurrapport Vlaanderen, MIRA-T 2004 voor wat betreft het hoofdstuk over de milieudruk die ontstaat uit de energiesector in Vlaanderen. STEM is ook co-auteur voor het wetenschappelijk rapport van dit hoofdstuk. Engineering Management Aviel Verbruggen Milieu- en natuurrapport Vlaanderen. Themarapport MIRA - T2003. Studie- en samenwerkingsovereenkomst. Abstract: Ter voorbereiding van dit rapport verbindt de promotor er zich toe het hoofdstuk 1.3 Energie uit te werken. VAKGROEP MILIEU, TECHNOLOGIE EN TECHNOLOGIEMANAGEMENT Engineering Management Aviel Verbruggen

7 Milieu- en natuurrapport Vlaanderen : Scenariorapport MIRA-S 2000 Deel. Bevolking : Gemeentelijke bevolkingsprognoses. Abstract: Dit project levert data aan die MIRA-2000 nodig heeft om gemeentelijke bevolingsprojecten aan te maken voor Vlaanderen. Deze data zijn gemeentelijke migratiesaldi , lidmaatschapscoëfficiënten van huishoudens naar leeftijd & geslacht, de indeling in migratiebekkens en verdere consulting. Sociaal Onderzoek RONNY LESTHAEGHE Milieu- en natuurrapport Vlaanderen : Scenariorapport MIRA-S 2000 : deel 4.23 Verstoringen in stedelijke gebieden. Abstract: In de huidige context van verstedelijking, milieuvervuiling, stress,... wordt het belang van de leefomgeving en meer bepaald de fysische aspecten ervan, voor het welzijn van de mensen steeds groter. Voor de burger maakt de beleving van zijn directe woonomgeving, en dan vooral groene ruimten, rust en stilte, voor een belangrijk deel zijn levenskwaliteit uit. Met behulp van GIS is een soort van 'kwaliteitsmodel' ontwikkeld om de beschikbaarheid en bereikbaarheid van groene ruimten en stille plekken te onderzoeken in 4 Vlaamse steden : Gent, Antwerpen, Kortrijk, Aalst. Het onderzoek is gebaseerd op bestaande normen op verschillende functionele niveaus : woonomgeving, buurt, wijk, stadsdeel, stad. Er werd gebruik gemaakt van een gecombineerde indicator, bestaande uit kwantitatieve en kwalitatieve parameters. Onder meer om probleemzones op te sporen, zijn de resultaten in relatie gebracht met demografische gegevens. Deze methode maakt het ook mogelijk om evoluties in de tijd met elkaar te vergelijken en om toekomstige ontwikkelingen te verkennen, waaronder demografische en beleidsscenario's. Tenslotte worden beleidsvoorstellen geformuleerd, welke in acht te nemen zijn bij het opstellen van het volgende Milieu- en Natuurbeleidsplan Vlaanderen. Menselijke Ecologie David PROOT LUC HENS Milieu- en natuurrapport Vlaanderen : MIRA-T rapport 99 : Gebruik van grondstoffen : aluminium. Abstract: De doelstelling van deze studie bestaat erin een beschrijving te geven van de aluminiumindustrie in Vlaanderen. De nadruk wordt gelegd op : het gebruik van grondstoffen, van energie en waterbehandeling van afvalproducten en recyclage. Metallurgie, Elektrochemie en Materialenkennis JEAN VEREECKEN Milieu- en natuurrapport Vlaanderen (MIRA). O&O ter ondersteuning van de rapportering: studie model energiesector. Abstract: De opdracht omvat de uitwerking en aanlevering van een model voor de energiesector. Momenteel bestaan verschillende modellen die los van elkaar toelaten de milieudruk van bepaalde scenario's in deelsectoren van de energiesector in kaart te brengen. Ter voorbereiding van het MIRA-S scenariorapport zal de opdrachtnemer de bestaande kennis/modellen aanwenden om een sectoromvattend model te bouwen. VAKGROEP MILIEU, TECHNOLOGIE EN TECHNOLOGIEMANAGEMENT Engineering Management Aviel Verbruggen Milieu- (en gezondheids-)gerichte risicobenadering als een geïntegreerd kader voor het bestuderen van het voorkomen en de effecten van microplastics in het mariene milieu - Ecologiclas aspect van microplastics Abstract: niet beschikbaar Vakgroep Toegepaste ecologie en milieubiologie Colin Janssen Milieu en Gezondheid Universiteit Hasselt Abstract: Deze overeenkomst betreft de opstart van een steunpunt rond "Milieu en gezondheid" zoals goedgekeurd door de Vlaamse regering voor een periode van Vijf jaar van tot Partners binnen het project zijn KULeuven, UA, UGent en VUB. Het project wordt uitgevoerd zoals gedefinieerd in voorliggend contract. Centrum voor Statistiek Centrum voor Statistiek Geert MOLENBERGHS Liesbeth BRUCKERS

8 Milieucriminaliteit en schadelijkheid. Inzicht in de betekenis van schade voor milieuregulering. Abstract: Literatuuronderzoek over milieucriminologie en milieugovernance geeft een analysekader mee om (1) de schadelijkheid van gedocumenteerde milieucriminaliteit systematisch te identificeren en vergelijken, en (2) de betekenis en het belang van schadelijkheid te evalueren voor de milieugovernance van de afvalsector. Dit leidt tot het verfijnen van theorieen over milieuschade en slachtofferschap en inzicht in het nut van schadelijkheid om milieugovernance te informeren. Criminologie, Strafrecht en Sociaalrecht Tom Vander Beken Gudrun Vande Walle Milieubeoordeling en het beheeropties voor het Abu Nakhla Sewage Pond Subaward Agreement Abstract: niet beschikbaar Vakgroep Geologie en bodemkunde Luc Lebbe Milieubaten van het gebruik van de waterweg in Brussel. Abstract: In deze studie wordt nagegaan hoe omvangrijk de externe kosten zijn die dankzij de binnenhaven van Brussel worden vermeden. De Haven van Brussel sluit immers nauw aan bij de stad Brussel en dit geeft de mogelijkheid om de stad via binnenvaart te ontsluiten voor het goederenvervoer. Op basis van de ladingen en lossingen in de haven van Brussel voor het jaar 2007 wordt berekend wat de externe kosten zijn bij transport van deze tonnages via enerzijds binnenvaart (reële situatie) en anderzijds wegvervoer (hypothetische situatie), rekening houdend met de oorsprong en bestemming van de goederenstromen. Op deze wijze kunnen de vermeden externe kosten worden geraamd. Een belangrijk onderdeel van de studie bestaat uit het bepalen wat deze externe kosten juist inhouden en welke waarden geschikt zijn om in dergelijke studie gehanteerd te worden. Wiskunde, Operationeel Onderzoek, Statistiek en Informatica voor Management Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep Tom VAN LIER CATHY MACHARIS Milieu analyse van intermitterende HES Abstract: De instelling 'VUB' en het ' ELECTRABEL (Brussel)' hebben voor het project ' The environmental impacts of intermittent RES.' een overeenkomst afgesloten die kadert in de dienstverleningsopdracht van de instelling. Hierbij kunnen de onderzoeksresultaten worden overgedragen aan het bedrijf, kan een billijke vergoeding worden afgesproken mbt de valorisatie van het onderzoek of kunnen andere afspraken gemaakt worden aangaande intellectuele eigendom, zoals bepaald in de afgesloten overeenkomst. Elektrotechniek-Energietechniek Mobiliteit en voertuig technologie onderzoeksgroep Maarten MESSAGIE Surendraprabu RANGARAJU PETER VAN DEN BOSSCHE JOERI VAN MIERLO Milieuanalyse en de toegevoegde waarde van de elektrochemie voor de detectie van chemische verbindingen die ecologisch belangrijk zijn. Abstract: Het project omvat twee onderzoekslijnen: 1) de hernieuwde versterking van de onderzoeksgroep Milieuanalyse, en 2) de ontwikkeling van electrochemische sensoren. Beide onderzoekslijnen kunnen met elkaar verbonden worden door de selectie van target moleculen met belang voor het milieu bij het ontwikkelen van electrochemische sensoren. De tweede onderzoekslijn is gebaseerd op de expertise van de kandidaat in het domein van de (bio)electrochemie en heeft betrekking op de ontwikkeling van hoog-selectieve electrodematerialen voor de detectie van chemische verbindingen die ecologisch belangrijk zijn. Omdat verschillende katalysatoren en target moleculen kunnen geselecteerd worden, is het mogelijk om verschillende toepassingen te realiseren. AXES Karolien De Wael Milestone. Onderzoeksgroep Psychiatrie Sabine Tremmery Mijn verloren land Abstract: Mijn verloren land? is een gezamenlijk project van het IPG, Familiekunde Vlaanderen en Heemkunde Vlaanderen. Het is gestart in het najaar 2011 en loopt tot eind Het wordt gefinancierd als cultureel erfgoedproject van de Vlaamse Gemeenschap. Nele Provoost was als wetenschappelijk medewerker verantwoordelijk voor de inhoudelijke en praktische uitvoering.

9 Vakgroep Geschiedenis Christophe Verbruggen Mijnbouw en de security-ontwikkeling nexus : De zaak van Mindanao Abstract: niet beschikbaar Vakgroep Studie van de derde wereld Koen Vlassenroot MIHOSH: Minimaal hoorbare signaalherkwantisering Abstract: Signaalherkwantisering wordt gebruikt in digitale audiosystemen waar de woordlengte van de signalen moet gereduceerd worden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een audiosignaal op CD moet bewaard worden en origineel gegenereerd of bewerkt is door een digitaal opname- of audiosysteem die een precisie hanteert die hoger is dan 16 bits. Signaalherkwantisering genereert kwantisatieruis, wat leidt tot hoorbare distortie. Naar analogie met perceptieve audio coders, zoals MP3 coders, kan deze distortie worden geminimaliseerd door het frequentiespectrum van de kwantisatieruis zo te kiezen dat deze minimaal hoorbaar is. De specificaties voor het terugkoppelfilter dat gebruikt moet worden om het optimale frequentiespectrum te bereiken, kunnen bepaald worden a.d.h.v. een psychoakoestisch model. Deze specificaties zijn echter tijdsvariant, vermits ze afhangen van de maskeereigenschappen van het audiosignaal. In het verleden heeft dit ertoe geleid dat perceptieve herquantisering in real-time niet in praktijk kon worden gebracht omdat teveel bewerkingen nodig zijn voor het opstellen van de specificaties (maskeereigenschappen) en voor het feitelijke filterontwerp. Tot zover hebben we in eigen onderzoek al kunnen tonen dat de optimale filtercoëfficiënten van het ruiskleuringsfilter ook kunnen gevonden worden als oplossing van een kleinste-kwadratenprobleem. Hierdoor is al een deel van de berekeningscomplexiteit teruggebracht. In dit project willen we nagaan of ook de berekeningen voor het psychoakoestisch model kunnen verminderd worden. Dit denken we te doen door de veel eenvoudigere perceptiemodellen, zoals die bij GSM coders worden aangewend, aan te passen aan de hogere samplingfrequentie van audio (typisch 44.1 khz ipv 8 khz). Elektronica en Informatica WERNER VERHELST Henk BROUCKXON Samuel CORVELEYN MIGRINKT: Studie van de stabiliteit en reactiviteit van migrerende componenten uit drukinkten en lijmen, gebruikt bij verpakkingen van levensmiddelen Abstract: De stabiliteit en reactiviteit van migrerende verbindingen uit lijmen en inkten gebruikt bij levensmiddelenverpakkingen zal worden bestudeerd. Daartoe wordt eerst een literatuurstudie inzake stabiliteit, reactiviteit en analysemethoden van de meest relevante migranten uitgevoerd. Vervolgens wordt een stabiliteitsstudie van de geselecteerde migranten uitgevoerd waarbij de afbraak- en vormingskinetiek onderzocht wordt. Finaal worden de opgestelde kinetische modellen gevalideerd. Vakgroep Voedselveiligheid en Voedselkwaliteit Bruno De Meulenaer Migration and Development from a Decolonial Perspective: the concept and discourse of the Good Living in Ecuador OE Centr.Intercultural.,Migr.& Minderh. Christiane Stallaert Andrea Neira Molina Migratiewegen van vlamvertragers in het milieu - screening voor vlamvertragers aanwezig in materialen en gebruikersproducten Abstract: Dit voorstel is een verlenging van een doctoraatsproject in het bredere kader van het INFLAME Marie Curie Curie Initial Training Network (ITN) De voornaamlijkste doelstelling van INFLAME is te begrijpen hoe en in hoeverre mate de humane blootstelling aan de vlamvertrager chemicaliën gebruikt in allerlei producten en materialen gebeurt en wat zijn de risico's die met deze blootstelling geassocieerd zijn. Dit voorsteel, met naam "Migratiewegen van vlamvertragers in het milieu - screening voor vlamvertragers aanwezig in materialen en gebruikersproducten", beoogt het onderzoek naar de aanwezigheid en de karakterisatie van vlamvertragers in een breede gamma van producten (elektronische tostellen, meubelen, tapijten, gordijnen, plastiek speelgoed, etc) en constructiematerialen met analytische screening technieken zoals chromatografie gekoppeld aan massaspectrometrie (GC-MS and LC-TOFMS). De nadruk valt op de identificatie en kwantificatie van vlamvertragers die tot nu toe niet of zelden gerapporteerd zijn gewest. Deze "opkomende" of "nieuwe" vlamvertragers die in de producten gedetecteerd worden zijn verder onderzocht in verschillende matrices van het indoormilieu (stof en lucht). Hiermee zijn er ook analytische methoden voor deze vlamvertragers opgesteld en gevalideerd. Speciale aandacht is besteed aan directe analytische methoden (direct probe) en aan "leaching" testen. Toxicologie Adrian Covaci Alin Constantin Ionas Migratie naar agile ontwerpen van ingebedde software die zichzelf herstelt na fouten ten gevolge van externe factoren

10 Faculteit Wetenschappen TC Computerwetenschappen Oostende Jeroen Boydens Hans Hallez Jens Vankeirsbilck Migratie naar agile ontwerpen van ingebedde software die zich herstelt na fouten ten gevolge van externe factoren. Faculteit Wetenschappen TC Computerwetenschappen Oostende Jeroen Boydens Migratie en de politiek van stedelijk burgerschap: een vergelijkende analyse van vier Belgische steden ( ). Abstract: Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek- Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel. Onderzoekscentrum Ongelijkheid, Armoede, Sociale Uitsluiting en de Stad (OASES) Nicolas Van Puymbroeck Stijn Oosterlynck Migratie en de politiek van stedelijk burgerschap: contrasterende configuraties van macht. Abstract: Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek- Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel. Onderzoekscentrum Ongelijkheid, Armoede, Sociale Uitsluiting en de Stad (OASES) Nicolas Van Puymbroeck Stijn Oosterlynck Migrant Women in Urban Public Places Abstract: An increasing number of people migrate for a multitude of reasons from their region of origin to live in a host region. Generally speaking, this involves a moving away from rural areas towards an urban context. By 2030, almost 6 in 10 people would be living in urbanised areas, meanwhilethe urban space becomes more and more so a patchwork of people with increasingly diverse backgrounds. People live close to each other and, in order to lead a decent life, need to learn to cope in a creative way withdifferences they encounter on several levels. This research examineshow immigrant women need to address social relations and relations with(new) spatial facts. Arriving in a new setting will not only urge them to interact with physical surroundings and shape them to their needs, they will also need to cope with often conflicting cultural and social demands. Consequently their social roles need to be re-enacted and their cultural positions renegotiated. This re-enacting and renegotiating pro Departement Architectuur Hildegarde Heynen Frank Moulaert Ruth Segers MIGRAGE: De pensioenbescherming van eerste, tweede en volgende generaties immigranten in België. OE Centrum voor Sociologisch Onderzoek Jozef Berghman Mid-infrarood fotonische geïntegreerde circuits voor life sciences en milieu Abstract: In dit ERC project zal worden gezocht naar methodes om geïntegreerde optische circuits te maken voor het mid-infrarode golflengtegebied. Dit zal gebeuren op basis van een CMOS compatibel golfgeleiderplatform. Toepassingen situeren zich in spectroscopische analyze van gassen en bio-vloeistoffen. Vakgroep Informatietechnologie Günther Roelkens Midgut-brain axis regulating ovarial development in the anautogenous fleshfly, Sarcophaga Crassipalpis. Abstract: Sarcophaga crassiplalpis represents an anautogenous fleshfly model insect. The females flies, as do mosquitoes, need a protein meal to mature their first egg batch. This PhD study will elaborate the peptides and receptor pathways involved in signaling the presence of proteins in the guttowards the brain and the neuropeptides released by the brain to orchestrate digestion, vitellogenin synthesis and ovarial development. In addition the receptors involved in these signaling pathways will be characterized since this might open new leads towards the control of these

11 flieswhich can cause myasis in cattle and man. Afd. Dierenfysiologie en Neurobiologie Roger Huybrechts Magdalena Bil MID-FRAIL-STUDY Abstract: Internationaal onderzoek mbt effectiviteit van het combineren van geoptimaliseerd medicijnmanagement en dieetprogramma's bij 70 plussers met Type 2 diabetes Gerontologie TONY METS Ivan BAUTMANS Middleware voor gedeelde en continu operationele embedded systemenhet uitbreiden van componentenmodellen ter vereenvoudiging van software ontwikkeling en verbetering van systeem-efficiëntie Abstract: Hedendaagse en toekomstige generaties draadloze sensor en actuatornetwerken moeten ondersteuning bieden voor meerdere toepassingen die uitgerold en beheerd worden door diverse partijen. Vermits dergelijke sensor- enactuatornetwerken gewoonlijk over langere tijdspanne worden aangewend, worden softwaretoepassingen typisch gradueel uitgerold en geconfigureerdterwijl het netwerk reeds operationeel is. Dynamisch herconfigureerbarecomponentenmodellen bieden een aantal elementaire mechanismen aan om dergelijke software-herconfiguraties te ondersteunen. In scenarios waarinsensornetwerken gedeeld worden tussen verschillende toepassingen, bieden hedendaagse componentenmodellen echter onvoldoende garanties op vlak van applicatie-integriteit. Om deze integriteit te verzekeren via bestaande componentenmodellen worden enerzijds aanzienlijke inspanningen verwacht van software-ontwikkelaars. Anderzijds resulteert het gebruik van bestaande componentenmodellen in een minder efficiënte benutting van sys Afdeling Informatica Sam Michiels Wouter Joosen Pedro Javier del Cid Garcia Middleware Support for Dynamic Sensing Applications. Afdeling Informatica Wouter Joosen Wilfried Daniels Middleware for the Inspection of Complex Software Systems (Middleware voor de inspectie van complexe software systemen) Abstract: Door het toenemend belang van computers in onze samenleving worden we verplicht om een steeds complexere en snel verouderende ICT infrastructuur te onderhouden. Door de toenemende complexiteit is het echter niet meer mogelijk om deze systemen te begrijpen zonder specifieke hulpmiddelen. Deze thesis legt de basis voor deze hulpmiddelen, die ons toestaan on complexe software systemen te begrijpen, door ze voor te stellen in termen van abstracties die begrijpbaar zijn voor de waarnemer. De voorgestelde oplossing is het resultaat van 4 complementaire onderzoeksactiviteiten. Dit heeft vier onafhankelijke resultaten opgeleverd, die op zichzelf relevant zijn. Elk van de vier onderdelen omvat een prototype:aoda: een generieke debugger voor AspectJ-achtige talen.aops: een run-time policy enforcement system voor AspectJ.QVTD: een generieke oplossing voor run-time inspection middleware, op basis van dynamische en selectieve toestandstransformaties.monarch: een overkoepelend raamwerk voor inspecti Afdeling Informatica Wouter Joosen Wouter De Borger Middleware for Federated Heterogeneous Data Storages in Hybrid Clouds Afdeling Informatica Wouter Joosen Bert Lagaisse Ansar Rafique Middleware and Methods for Customizable SaaS (Middleware en methodes voor aanpasbare SaaS) Abstract: Software as a Service (SaaS) maakt in toenemende mate opgang bij softwareleveranciers als het belangrijkste distributiekanaal. Het biedt hen demogelijkheid om hun softwaretoepassingen aan een grotere markt beschikbaar te stellen en om te profiteren van schaalvoordelen. Een van de voornaamste manieren om deze schaalvoordelen te bekomen is multi-tenancy, nl.het verdelen van IT-middelen over meerdere bedrijfsklanten (de zogenaamde tenants), wat leidt tot een hogere benutting en schaalbaarheid van deze middelen. Maximale benutting van IT-middelen wordt bekomen via multi-tenancy op het applicatieniveau. Dit leidt echter tot een uniforme aanpak. Bijgevolg zijn multi-tenant SaaS toepassingen intrinsiek beperkt op het gebied van flexibiliteit en variabiliteit, en kunnen ze niet aangepast worden aan de verschillende en variërende vereisten van de verschillende tenants.dit proefschrift presenteert zowel een middlewareraamwerk als een software engineering methode om de

12 ontwikkeling, uitvoeringen Afdeling Informatica Wouter Joosen Eddy Truyen Stefan Walraven Midden-Ordovicium tot Siluur bekkenevolutie aan de noordrand van het Midlands Microcraton (Condroz - brabant - East Anglia) Abstract: Aan de hand van vier noord-zuid gerichte transsecten zal de bekkenevolutie aan de noordrand van het Midlands Microcraton gereconstrueerd worden vanaf het Midden-Ordovicium tot Siluur. Hiervoor vervolgen we, in de transsecten, tijdshorizonten (dunne biozones of gidshorizonten) en vergelijken we de veranderingen in sedimentologie, lithologie, subsidentie en paleo-ecologie in de transsecten van oost naar west. Vakgroep Geologie en bodemkunde Jacques Verniers Midden-oceanische Azoren ecosyteemstudie : een geïntegreerd researchprogramma betreffende diepzee hydrothermische stromen (AMORES) Abstract: Beschrijving van de tropische relaties in hydrothermale vents gemeenschappen van de Mid-Atlantische eng, aan de hand van natuurlijke stabiele koolstof en stikstof isotopen verhoudingen. Scheikunde FRANK DEHAIRS Middelnederlandse preken. Abstract: De preek is een van de grote genres van de Middelnederlandse geestelijke literatuur. De studie ervan is ver achtergebleven bij het historisch belang ervan. Het project heeft een tweeledig doel. (1) Een gerichte impuls om het bredere onderzoek naar de Middelnederlandse preek in handschrift en druk te bevorderen en de belangstelling van de verschillende historische disciplines voor dit onderzoeksterrein te wekken, door middel van algemene studies uit historisch-theologische en literair-historische invalshoek en artikelen over de overlevering en verspreiding van de Middelnederlandse preek en 'case-studies'. //..(2) Een efficiënt overzicht van de preken die in het Middelnederlands overgeleverd zijn. Voor genres die gekenmerkt worden door veelheid en onoverzichtelijkheid van het tekstmateriaal zijn repertoria essentieel voor het onderzoek. Het tweede doel vervult dus een noodzakelijke voorwaarde voor het eerste doel. //..De resultaten van het project zullen als volgt gestalte krijgen: een inventaris van de Middelnederlandse preek, gevolgd door een bundel studies van de Middelnederlandse preek. De bundel omvat twee bredere studies van de Middelnederlandse preek van de hand van de beide hoofdaanvragers, respectievelijk vanuit historisch-theologisch en literair-historisch oogpunt, voorts het resultaat van het onderzoek dat uitvoerders verricht hebben naar de verspreiding van de Middelnederlandse preek en verder een aantal 'case studies'. Onderzoekscentrum Ruusbroecgenootschap Thomas Mertens Middellange keten vetzuren: invloed van ketenlengte, verbinding en dosis op darmgezondheid en zoötechnische prestaties bij biggen en vleeskippen Abstract: Het algemeen doel van dit project is de ontwikkeling van een nieuw veevoederadditief met antimicrobiële eigenschappen, gebaseerd op middellange keten vetzuren en derivaten daarvan. Dit additief zal onderzocht worden op zijn effecten op de darmgezondheid en voederconversie bij biggen en vleeskippen. Vakgroep Dierlijke productie Stefaan De Smet Middelengebruik bij personen met verstandelijke beperkingen. De ontwikkeling van een doelgroepspecifiek instrumentarium voor screening en assessment. Hogeschool Gent Abstract: 1. Probleemstelling Hoewel er reeds een aantal eerdere studies verschenen zijn, wordt pas sinds de jaren tachtig specifiek (wetenschappelijke) aandacht geschonken aan middelenmisbruik en/of -afhankelijkheid bij personen met verstandelijke beperkingen. De bevindingen van deze onderzoeken zijn (vrij) recent in een aantal internationaal gepubliceerde overzichtsartikelen bij elkaar gebracht (zie bijvoorbeeld Burgard, Donohue, Arzin & Teichner, 2000; Coco & Harper, 2002a en 2002b; Degenhardt, 2000; McGillicuddy, 2006). Hoewel het moeilijk is om de prevalentie van middelengebruik bij personen met verstandelijke beperkingen in te schatten, wordt aangenomen dat personen met verstandelijke beperkingen evenveel of iets minder alcohol en andere middelen gebruiken in vergelijking met personen zinder beperkingen (zie bijvoorbeeld Edgerton, 1986; Westermeyer, Kemp & Nugent, 1996). Zij vertonen wel vaak 'andere' gebruikspatronen, die onder andere gepaard gaan met 'binging' episodes (Cocco & Harper, 2002a). Tot op heden is er nog maar weinig onderzoek verricht naar de behandelingsresultaten van interventies bij personen met verstandelijke beperkingen die middelen misbruiken (Bugard et al., 2000). Meer klinische aandacht en (hieraan gekoppelde) wetenschappelijke studies zijn dan ook nodig, bijvoorbeeld om na te gaan of en in hoeverre personen met verstandelijke beperkingen toegang hebben tot de reguliere drughulpverlening (Lottman, 1993), wat de effecten zijn van programma's die gericht zijn op het vergroten van sociale vaardigheden (McGillicuddy & Blane, 1999), hoe cliënten kunnen worden geörienteerd naar de meest geschikte vorm van behandeling of begeleiding (client matching) en welke veranderingen - op basis van specifieke noden en behoeften - aan bestaande hulpverlenersmodaliteiten mogelijks effect zouden kunnen hebben op het behandelingsresultaat van personen met verstandelijke beperkingen (Paxon, 1995).

Onderzoeksprojecten (16650-16700 van 29735)

Onderzoeksprojecten (16650-16700 van 29735) www.researchportal.be - 19 Sep 2015 22:45:02 Onderzoeksprojecten (16650-16700 van 29735) Microstructurele modellering van transporteigenschappen in chemisch en mechanisch aangetaste microstructuur Abstract:

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

code AOU-TOE-ING 1/15 Academisch onderwijs aan de universiteiten INGENIEURSWETENSCHAPPEN

code AOU-TOE-ING 1/15 Academisch onderwijs aan de universiteiten INGENIEURSWETENSCHAPPEN code AOU-TOE-ING 1/15 Klemtonen De bachelorjaren zijn gericht op een brede algemene basisvorming en een beginnende specialisatie binnen de gekozen afstudeerrichting. De nadruk wordt gelegd op de vakken

Nadere informatie

Beoordeling van mariene degradatie in de Noordzee en voorstellen voor een duurzaam beheer. DWTC Programma Duurzaam beheer van de Noordzee

Beoordeling van mariene degradatie in de Noordzee en voorstellen voor een duurzaam beheer. DWTC Programma Duurzaam beheer van de Noordzee Beoordeling van mariene degradatie in de Noordzee en voorstellen voor een duurzaam beheer DWTC Programma Duurzaam beheer van de Noordzee Marine Damage Assessment Mare-Dasm 1998-2002 DWTC Programma Duurzaam

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

Oriëntatiejaar Life Sciences

Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Joan Wellink (studieadviseur) Voor wie is het oriëntatiejaar? Wat is het oriëntatiejaar? Wat heb je nodig? Hoe en wat studeer je? Wat kun je er

Nadere informatie

Het Minamata Verdrag:

Het Minamata Verdrag: Het Minamata Verdrag: Internationale ontwikkelingen voor het minimaliseren en voorkomen van kwikgebruik Farzia Hausil, NIMOS Datum: 14 maart 2013 Inhoud Key findings van het rapport UNEP Global Mercury

Nadere informatie

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van Inter-Steunpunten Transitieplatform Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van belang in transport Hilde Meersman, Cathy Macharis, a Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

Goederen- en personenvervoer met Ruimte Hilde Meersman, Evy Onghena, Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel

Goederen- en personenvervoer met Ruimte Hilde Meersman, Evy Onghena, Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel Goederen- en personenvervoer met Ruimte Hilde Meersman, Evy Onghena, Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel 12/6/2015 Steunpunt Goederen- en personenvervoer MOBILO 2 Steunpunt

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011 inzake de criteria aan te nemen voor de definitie van de begrippen

Nadere informatie

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen Johan Paul FLAMAC, a division of SIM 1 Overzicht Inleiding Activiteiten van FLAMAC High-throughput formulatie onderzoek

Nadere informatie

Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten?

Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten? Bestemming 2030: chaos op de autowegen of alternatieve trajecten? Bij ongewijzigd beleid tonen de transportvooruitzichten voor België tegen 2030 een aanzienlijke groei van het personen- en goederenvervoer.

Nadere informatie

Megatrucks op de Antwerpse Ring? Geen goed idee!

Megatrucks op de Antwerpse Ring? Geen goed idee! Megatrucks op de Antwerpse Ring? Geen goed idee! De trucks die momenteel over onze snelwegen denderen zijn maximaal 18,25 meter lang en kunnen tot 40 ton vervoeren. De megatrucks die minister Crevits op

Nadere informatie

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Jaarplan GESCHIEDENIS Algemene doelstellingen Eerder gericht op kennis en inzicht 6 A1 A2 A3 A4 A5 Kunnen hanteren van een vakspecifiek begrippenkader en concepten, nodig om zich van het verleden een wetenschappelijk

Nadere informatie

Aansluiting op het actuele curriculum (2014)

Aansluiting op het actuele curriculum (2014) Aansluiting op het actuele curriculum (2014) De verschillende modules van GLOBE lenen zich uitstekend om de leerlingen de verschillende eindtermen en kerndoelen aan te leren zoals die zijn opgesteld door

Nadere informatie

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 Uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor OTO-werkzaamheden (geavanceerde opleidingscursussen) in het kader van het specifieke

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Evaluatie Interfacediensten. Volledige naam

Evaluatie Interfacediensten. Volledige naam Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie Interfacediensten Evaluatie Interfacediensten Van 1998 tot 2002 werd de ondersteuning door de Vlaamse overheid van de universitaire interfacediensten

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand?

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? De annual air quality kaarten tonen het resultaat van een koppeling van twee gegevensbronnen: de interpolatie van luchtkwaliteitsmetingen (RIO-interpolatiemodel)

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Startvergadering gebruikerscommissie TETRA project 2004 IWT 40191

Startvergadering gebruikerscommissie TETRA project 2004 IWT 40191 Intelligent Communicatieplatform voor Multimodaal Transport Startvergadering gebruikerscommissie TETRA project 2004 IWT 40191 Patrick De Causmaecker, Greet Vanden Berghe 15 10 2004 2 Intelligent Communicatieplatform

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF I. Ecosportief, sporten doe je spoorloos! II. Belangrijke uitdagingen voor de sport III. Ecosportieve instrumenten IV. Ecosportieve infrastructuur en ruimte

Nadere informatie

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011)

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Verkeerskundige interpretatie van de belangrijkste tabellen (Analyserapport) D. Janssens, S. Reumers, K. Declercq, G. Wets Contact: Prof. dr. Davy

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kennis

Nadere informatie

Inleiding. Doelstelling

Inleiding. Doelstelling 25 Inleiding Marleen Van Steertegem, MIRA-team, VMM Myriam Dumortier, NARA, INBO Doelstelling De samenleving wordt complexer, en verandert steeds sneller. Het beleid kan zich niet uitsluitend baseren op

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie

Doctoraatsreglement van de FPPW

Doctoraatsreglement van de FPPW FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Doctoraatsreglement van de FPPW Unaniem goedgekeurd door de Faculteitsraad op 17 september 2014 1. Inleiding Dit reglement bevat faculteitsspecifieke

Nadere informatie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie Samenvatting Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie is in de laatste vijftien jaar enorm toe genomen. Ultrafiltratie membranen zijn gemakkelijk op te

Nadere informatie

DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT

DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT KULeuven Opleidingen : Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT Master in Industrial Sciences: Electronic Engineering DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële

Nadere informatie

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid Economische groei Meer economische activiteit Hoger inkomen Meer consumptie veroorzaakt Vraag naar vervoer Woon-werkverkeer Goederenvervoer Consumptief vervoer

Nadere informatie

Green ICT en interne milieuzorg

Green ICT en interne milieuzorg Green ICT en interne milieuzorg Green ICT? Gegroeid vanuit IT-sector In eerste instantie niet omwille van duurzaamheidscriteria Hoge energiekosten datacenters & servers Hoge performantie nodig voor the

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Voorstel voor een besluit (COM(2003) 54 C5-0060/2003 2003/0025(COD))

EUROPEES PARLEMENT. Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Voorstel voor een besluit (COM(2003) 54 C5-0060/2003 2003/0025(COD)) EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen 18 juni 2003 PE 331.551/22-48 AMENDEMENTEN 22-48 Ontwerpverslag (PE 331.551) Lissy Gröner over het voorstel voor een besluit

Nadere informatie

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht transporttechniek-ecostad

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht transporttechniek-ecostad Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht transporttechniek-ecostad Verplaatsingen in Vlaanderen vandaag (2007) Dagelijks gebruik transportmiddel of enkele keren per week 89% de auto 48% de fiets

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen

Nadere informatie

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Infoseminarie Leefmilieu Brussel 14 januari 2014 Departement parkeren en verplaatsingen Agenda Milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore 9.00-9.40:

Nadere informatie

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe + Big Ideas Great STEM Katrien Strubbe (Natuur)wetenschappen: doelen 2 Natuurwetenschappen geven leerlingen een fundamenteel en duurzaam inzicht in de structuren en processen die de mens, de natuur en

Nadere informatie

REISGEWOONTEN TOEN EN NU

REISGEWOONTEN TOEN EN NU REISGEWOONTEN TOEN EN NU Zoekschema Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr. A.E.N. van Impelen,

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Leefmilieu en Infrastructuur Administratie Milieu-, Natuur-, Land- en Waterbeheer Afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid, Milieueffectrapportage Graaf

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

KHLim. Katholieke Hogeschool Limburg

KHLim. Katholieke Hogeschool Limburg KHLim Katholieke Hogeschool Limburg KHLim 1995, fusie van 9 katholieke hogescholen 6 departementen Media en Design Academie (master) Gezondheidszorg Handelswetenschappen en Bedrijfskunde Industriële Wetenschappen

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005)

Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005) Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005) 1. Inleiding Deze snapshot is een momentopname die in een oogopslag

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Poortvliet, Rosalinde Title: New perspectives on cardiovascular risk prediction

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen

Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen Fijn stof kost de Vlaming tot 3 gezonde levensjaren. Vlaanderen zal ook in de toekomst moeite hebben om aan de Europese fijn

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 -----------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- Nationaal profiel voor veiligheid en gezondheid op het werk

Nadere informatie

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers Ben je geboeid door wetenschappelijk onderzoek? Voel je je uitgedaagd om wetenschappelijk onderzoek te verrichten en de minister hiermee te ondersteunen bij het

Nadere informatie

VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN

VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN Werk brengt risico s met zich mee. Het productieproces, het transport, de werkorganisatie, de omgeving

Nadere informatie

Examenprogramma biologie havo

Examenprogramma biologie havo Bijlage 3 Examenprogramma biologie havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME)

Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME) Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME) Overleg i.v.m. verdere verfijning en validatie van de nieuw ontwikkelde visindex op Europese schaal (EFI = the European

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de stad Antwerpen

Duurzame mobiliteit in de stad Antwerpen Duurzame mobiliteit in de stad Antwerpen Duurzame mobiliteit in Antwerpen Lokaal Kyotoplan: acties rond energie en mobiliteit Acties duurzame mobiliteit: 1. Acties voor personeel 2. Acties voor burgers

Nadere informatie

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U. NVFO 2009 Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.Leuven V. Foulon, S. Simoens, G. Laekeman en P.

Nadere informatie

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen 3/12/13 Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Mieke Houwen Horizon 2020 : klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Agenda n Horizon 2020 algemeen n

Nadere informatie

PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN

PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN Centraal Netwerk geïnstalleerd Vandaag werd in Antwerpen het

Nadere informatie

Integratie van milieu- en gezondheidsaspecten in het gemeentelijke mobiliteitsbeleid

Integratie van milieu- en gezondheidsaspecten in het gemeentelijke mobiliteitsbeleid Integratie van milieu- en gezondheidsaspecten in het gemeentelijke mobiliteitsbeleid Studiedag milieu en mobiliteit Provincie Vlaams Brabant 5 december 2013 LIESLOTTE WACKENIER departement LNE, afdeling

Nadere informatie

Status februari 2016

Status februari 2016 Status februari 2016 Bachelor of Science in de toegepaste economische wetenschappen Bachelor of Science in de toegepaste economische wetenschappen Kortrijk Bachelor of Science in de psychologie Bachelor

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 155 Chapter 9 Samenvatting SAMENVATTING Richtlijnen en protocollen worden ontwikkeld om de variatie van professioneel handelen te reduceren, om kwaliteit van

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Optimalisatie en verbetering lasmaterialen en systemen

Optimalisatie en verbetering lasmaterialen en systemen Optimalisatie en verbetering lasmaterialen en systemen In het kader van het IWT-VIS-traject Duurzame en Functionele Verpakkingen Info- en demonamiddag 20 september 2011 Structuur Pack4Food INDUSTRIE ONDERZOEKSINSTELLINGEN

Nadere informatie

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16 Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. In 2013 is in 4 HAVO met dat nieuwe examenprogramma scheikunde gestart. De methode Chemie Overal 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering. Peter N. Ruys

Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering. Peter N. Ruys Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering Peter N. Ruys Europese richtlijnen voor medische hulpmiddelen Actieve Implantaten (90/385/EEC) - AIMD Medische Hulpmiddelen (93/42/EEC) - MDD

Nadere informatie

Mobiliteit en het MINA-plan 4. Axel Verachtert Planningsgroep MINA-plan

Mobiliteit en het MINA-plan 4. Axel Verachtert Planningsgroep MINA-plan Mobiliteit en het MINA-plan 4 Axel Verachtert Planningsgroep MINA-plan Overzicht 1. Inleiding 2. Milieuproblemen door vervoer 3. Beleidscyclus, MINA-plan 4, MOB-plan 4. raakvlak Omgevingskwaliteit 5. raakvlak

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015245 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De rol van Nucleaire Hormoon Receptoren in de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme en de ontwikkeling van type

Nadere informatie

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk:

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk: EUROPESE INHOUD IN WERELDWIJDE NETWERKEN COÖRDINATIEMECHANISMEN VOOR DIGITALISATIEPROGRAMMA'S DE BEGINSELEN VAN LUND: CONCLUSIES VAN DE VERGADERING VAN DESKUNDIGEN, LUND, SWEDEN, 4 APRIL 2001 Het eeurope

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek SBO maatschappelijke finaliteit Prof. Dr. Ann Jorissen (UA) IWT, 11 januari 2010 1 Effective Governance of Private Enterprises: the influence

Nadere informatie

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL)

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Het Steunpunt Verkeersveiligheid verricht in opdracht van de Vlaamse Overheid beleidsrelevant, wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG

PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG PROJECTPLAN REGISTRATIESYSTEEM PRIVATE VOORZIENINGEN BIJZONDERE JEUGDZORG Stefaan VIAENE Johan PEETERS 30 maart 2007 1 A. CONTEXT VAN HET PROJECT - Doelstelling 32 van het Globaal Plan bepaalt: We geven

Nadere informatie

ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT

ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT Uw doelstellingen onder controle De slimme, duurzame stad Imflow zal de huidige manier van verkeersmanagement rigoureus veranderen. Effectief en duurzaam vervoer

Nadere informatie

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 1. OPDRACHTEN VAN HET OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN 1.1 Wettelijke basis De opdrachten van het Observatorium staan opgesomd

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Samenvatting Griet De Ceuster Transport & Mobility Leuven Studie uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij, MIRA september 2004 Samenvatting

Nadere informatie

Analyse van massafluxen in een bosecosysteem; casestudie van een grove dennenbestand in de Kempen

Analyse van massafluxen in een bosecosysteem; casestudie van een grove dennenbestand in de Kempen Studiedag 16 maart 2012 Starters in het bosonderzoek Analyse van massafluxen in een bosecosysteem; casestudie van een grove dennenbestand in de Kempen Thomas Schaubroeck Jeroen Staelens (UGent) Kris Verheyen

Nadere informatie

OPINIE. Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding. Samenvatting. Aanleiding

OPINIE. Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding. Samenvatting. Aanleiding Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding Jan Elen, KU Leuven, Fac.Psychologie & Pedagogische Wetenschappen Bram Pynoo, Associatie UGent, Expertisenetwerk lerarenopleidingen

Nadere informatie

Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010

Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010 Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010 «Ik wil mensen in armoede een transparant model aanreiken waarmee zij kunnen toetsen of een beleidsmaatregel

Nadere informatie

leeswijzer bij de kenningsgevingsnota Plan-MER ontsluiting Haspengouw - E40

leeswijzer bij de kenningsgevingsnota Plan-MER ontsluiting Haspengouw - E40 leeswijzer bij de kenningsgevingsnota Plan-MER ontsluiting Haspengouw - E40 WelkoM Hallo, Deze leeswijzer begeleidt u doorheen de kennisgevingsnota van het milieueffectenrapport voor de ontsluiting Haspengouw

Nadere informatie

WILLEN MAAR NIET KUNNEN? DE VERSTERKTE GEMEENTERAAD ONTRAFELD 20 MEI 2011

WILLEN MAAR NIET KUNNEN? DE VERSTERKTE GEMEENTERAAD ONTRAFELD 20 MEI 2011 K.U.Leuven, Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen, Onderzoeksgroep Management en Bestuur Universiteit Gent, Centrum voor Lokale Politiek Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen en

Nadere informatie

Analyse Vlaamse portaal applicaties

Analyse Vlaamse portaal applicaties Audit opdracht Analyse Vlaamse portaal applicaties Hans C. Arents, kenniscentrummanager Cel Media-innovatie, Departement Wetenschap, Innovatie en Media Tel: (02) 553 45 63 Fax: (02) 553 45 79 E-mail: hans.arents@wim.vlaanderen.be

Nadere informatie

Introductie en stand van zaken Atrias 11/09/2012

Introductie en stand van zaken Atrias 11/09/2012 Introductie en stand van zaken Atrias Agenda 1. Introductie Atrias 2. Atrias als facilitator: UMIX integratie 3. MIG6 a)historiek MIG b)doelstelling c) Governance d)planning e)scope & Aanpak Introductie

Nadere informatie

Overzicht. Bevoegdheden inzake milieu. Internationaal: België:

Overzicht. Bevoegdheden inzake milieu. Internationaal: België: Overzicht An Cliquet Vakgroep Internationaal publiekrecht, Universiteit Gent Brussel, 18 oktober 2011 Internationaal: Bevoegdheden inzake milieu Evolutie van internationaal milieurecht Internationale rechtsregels

Nadere informatie

De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem. Anja Declercq

De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem. Anja Declercq De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem Anja Declercq Inhoud 1. Wat zijn complexe adaptieve systemen? 2. Waarom zou dat toepasbaar zijn op de geestelijke gezondheidszorg? 2 Chaos en

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie