Architectuur voor de e-provincie: instrument voor samenwerking

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Architectuur voor de e-provincie: instrument voor samenwerking"

Transcriptie

1 5 NUMMER MAART 2007 Architectuur voor de e-provincie: instrument voor samenwerking Provincies laten zich bij de inrichting van hun informatiehuishouding inspireren door andere overheden. De samenwerking met andere overheidsorganisaties in sectorale ketens is daarvoor een belangrijke reden. Samenwerken in ketens is niet nieuw. Nieuw is wel dat die samenwerking in toenemende mate langs elektronische weg plaats vindt. Gegevens en documenten worden in elektronische vorm uitgewisseld, er komen gezamenlijke landelijke basisregistraties en er zijn serieuze plannen om - bij bijvoorbeeld de nieuwe omgevingsvergunning - te komen tot een landelijk elektronisch dossier. Het zijn ontwikkelingen die duidelijk maken dat elektronische samenwerking beter lukt met gezamenlijke oplossingen of met oplossingen die op elkaar aansluiten. Maar daarvoor is wel nodig zoveel is nu wel duidelijk - dat de onderliggende concepten, architecturen en standaarden dezelfde zijn. Oktober vorig jaar is versie 1.0 van de Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA) uitgebracht (in opdracht van BZK en EZ). Deze architectuur bevat architectuurprincipes, architectuurmodellen en standaarden die elektronische samenwerking in het publieke domein bevorderen en mogelijk maken. NORA is een landelijke referentie die nadere uitwerking en detaillering behoeft voor de verschillende bestuurslagen. De provincies hebben daarom besloten gezamenlijk een provinciale afgeleide van de NORA te ontwikkelen. Een recente ontwikkeling is dat een aantal provincies bij het ontwikkelen van de e-provincie nadrukkelijk de samenwerking zoekt met gemeenten in de eigen regio. Ook wordt nagegaan wat de mogelijkheden zijn om aan te sluiten bij gemeentelijke oplossingen voor e-dienstverlening en een elektronisch midoffice. Samenwerkingsverbanden van en met gemeenten lijken mogelijkheden te bieden voor gezamenlijke aanbesteding en inkoop van software voor de e-overheid. Daarbij gaat het met name om software die gebaseerd is op de gemeentelijke midoffice-architectuur. Verschillende deskundigen op het gebied van de architectuur van de elektronische overheid hebben een bijdrage geleverd voor deze speciale uitgave van e-provincies. U treft de volgende onderwerpen aan: 2 Waarom werken onder architectuur? 2 Strategie en architectuur: een duo als managementinstrument 4 Provincies goed op weg met architectuur?! 6 ICT architectuur als bestemmingsplan 7 Bouwen met architectuur in een continu veranderende wereld 9 Provinciale architectuur, de ultieme samenwerking en het gezicht van NORA 10 Waterschappen en de Waterschaps Informatie Architectuur (WIA) 11 Architectuur in gemeenten: de handen aan de ploeg!

2 2 Waarom werken onder architectuur? Door Michiel Schoo, Ministerie van BZK Om de kabinetsplannen over betere dienstverlening door de overheid met minder administratieve lasten werkelijkheid te laten worden, wordt de ICT-bedrijfsvoering van de overheid verbeterd. Onder de noemer elektronische overheid zijn veel initiatieven tot stand gekomen om hieraan bij te dragen. De e- overheid is het aandachtsgebied van vele overheidsorganisaties in Nederland. De rijksoverheid stelt basisvoorzieningen beschikbaar voor de elektronische dienstverlening. Het doel van werken onder architectuur is het versterken van de inhoudelijke samenhang tussen lopende en toekomstige programma's en projecten voor het realiseren van de elektronische overheid. Centraal in de architectuuraanpak vanuit de rijksoverheid staat de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur, kortweg de NORA. De samenhang tussen de verschillende onderdelen is met de NORA in kaart gebracht. Maar de NORA is niet uitsluitend vanuit de rijksoverheid tot stand gebracht. Architecten van uiteenlopende overheidsorganisaties en projecten hebben gezamenlijk gewerkt aan de totstandkoming van de NORA. De NORA biedt daardoor inzicht in de afspraken over de wijze waarop de elektronische overheid wordt ingericht. Er zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop informatie wordt opgeslagen, de wijze waarop deze tussen overheidsorganen wordt uitgewisseld, de wijze waarop burgers en bedrijven diensten kunnen krijgen, de wijze waarop bedrijfszekerheid en privacy kunnen worden gegarandeerd. Met de NORA hebben overheidsorganen en dienstverleners vanuit het bedrijfsleven houvast voor verdere stappen op weg naar de realisatie van elektronische dienstverlening. De NORA is nadrukkelijk dynamisch van karakter. Zij is niet af want de afspraken moeten enerzijds een breder draagvlak krijgen in de toekomst, anderzijds moeten afspraken voortdurend aan nieuwe bestuurlijke en technische inzichten aangepast worden. Dus voor de verwerking van de nieuwe inzichten, het belichten van de samenhang in de verschillende fasen van de ontwikkeling is architectuur van belang. Strategie en architectuur: een duo als managementinstrument Door Adrie Spruit, e-provincies Het ontwikkelen van de eigen elektronische provincie begint met een goede strategie. Onderzoek laat zien dat organisaties die een strategie hebben, succesvoller zijn in het bereiken van concrete resultaten. Dat geldt ook voor het thema elektronische overheid. Zo verscheen begin 2006 het rapport Van trendvolger tot elektronische superstore. De ondertitel van dit in opdracht van het ministerie van BZK opgestelde rapport is Contouren van een adequate aanpak van gemeentelijke elektronische dienstverlening. Het is het resultaat van een onderzoek naar de vraag wat in de gemeentelijke praktijk een succesvolle aanpak is. Daarvoor is gekeken naar de ervaringen bij 36 Nederlandse gemeenten. Wat kunnen de provincies hiervan leren? De gemeenten die meer dan gemiddeld succesvol zijn met het elektronisch maken van hun dienstverlening blijken bepaalde karakteristieken gemeen te hebben: - de ontwikkeling van de e-dienstverlening van deze gemeenten is op strategisch ambtelijk niveau in de organisatie belegd; - deze gemeenten hebben een visie op de e-overheid die is vastgelegd in een door de organisatie en het bestuur gedragen beleidsdocument. Kortom, een goede strategie leidt tot betere resultaten.

3 3 De elektronische provincie is meer dan een set elektronische formulieren, een paar aansluitingen op landelijke basisvoorzieningen en het in huis halen van enkele ICT-oplossingen. Het is een andere manier van werken, het is ook een andere manier van het benaderen van de klant en het leidt zelfs tot verschuivingen in de rollen binnen de organisatie. Het gaat om veranderingen die de gehele provinciale organisatie raken. De uitdaging waarvoor provincies staan is veelomvattend en complex. Het gaat om een groot aantal oplossingen, op het niveau van zowel de bedrijfsprocessen als de ondersteunende informatiesystemen. Het zijn oplossingen die zich voor een deel binnen de eigen organisatie bevinden, maar de oplossingen op landelijk niveau en van partnerorganisaties in sectorale ketens zijn niet minder belangrijk. Al die oplossingen, intern en extern, moeten met elkaar samenwerken. Veel van die oplossingen zullen uiteindelijk aan elkaar gekoppeld worden. Werken onder architectuur maakt deze complexiteit beheersbaar. Architectuur ondersteunt het sturen op samenhang. Architectuur ondersteunt ook de communicatie over de oplossingen en alle daarmee samenhangende veranderingen. Het helpt alle partijen om dezelfde taal te spreken. En tenslotte is architectuur een belangrijke voorwaarde voor samenwerking. Generieke oplossingen ontwikkelen en (her-)gebruiken, en het aan elkaar koppelen van oplossingen lukt niet zonder goede afspraken over standaarden en architectuurmodellen. Landelijk beleid e-overheid, wetgeving en landelijke voorzieningen Strategie eigen e-provincie Als een strategie een goed begin is voor het ontwikkelen van de elektronische provincie, dan is het uitwerken van een architectuur een goed vervolg daarop. Een goede architectuur begint zelfs met een strategie. Die strategie beschrijft de bedrijfsdoelstellingen en de eigen ambities met betrekking tot de elektronische overheid. Zo'n strategie(-document) is vervolgens uitgangspunt is bij het uitwerken van de eigen architectuur. Die architectuur beschrijft onder andere het geheel aan in te zetten ICT-oplossingen. Door zo te werk te gaan, kan een informatiehuishouding ontstaan die werkelijk in lijn is mét en ondersteunend aan de provinciale bedrijfsdoelstellingen (alignment). Bij de eigen strategiebepaling zal het landelijke beleid belangrijke input zijn. Ook de inhoud van NORA kan worden gebruikt. De NORA bevat een groot aantal zogenoemde architectuurprincipes; een deel daarvan is geformuleerd op strategisch niveau. Deze principes hebben het karakter van landelijke beleidsuitspraken. Een voorbeeld van zo'n principe is de uitspraak dat 'de organisaties in het publieke domein burgers en bedrijven niet opnieuw om gegevens zullen vragen die bij de overheid al bekend zijn'. Door dergelijke principes over te nemen en passend te maken op de eigen organisatie kan een provincie een belangrijk deel van haar strategie invullen. Het is belangrijk de eigen strategische keuzen bewust te maken. Dat betekent dat de principes die worden overgenomen, de eigen nuanceringen daarin én de resulterende ambities worden vertaald naar concrete resultaten en een tijdpad. Maar het betekent ook dat er inzicht moet zijn in de consequenties van de strategische keuzen, en wel in termen van benodigde oplossingen, te leveren inzet en te plegen investeringen. Door beoogde resultaten te koppelen aan investeringsconsequenties kunnen de juiste afwegingen worden gemaakt, en kunnen de eigen plannen concreet en realistisch worden. Inhoudelijk deskundigen op het gebied van architectuur, processen, informatievoorziening, automatisering én ook verandermanagement kunnen daarbij helpen. Architectuur stuurt de inrichting van: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Adrie Spruit van e-provincies: Bedrijfsomgeving Informatiehuishouding Technische omgeving

4 4 Provincies goed op weg met architectuur?! Door: Guido Bayens, Kenniscentrum, coördinator Architectuur Bij de bedrijfsvoering van een moderne provincie komt heel wat kijken. Provincies voeren een breed scala taken uit: ze onderhouden veel contacten met andere bestuurslagen, burgers en bedrijven. Een goede inrichting van de interne organisatie, efficiënte werkprocessen en een moderne informatiehuishouding zijn daarbij cruciaal. Beleidsvoorbereiding en dienstverlening berusten meer en meer op de inzet van informatie- en communicatietechnologie. Provincies zijn bezig zich, samen met alle andere overheidslagen, te ontwikkelen tot een elektronische overheid. Voordelen hiervan zijn: betere dienstverlening aan bedrijven en burgers, betere samenwerking met andere overheidsinstanties, hogere efficiency en dus lagere kosten. De vertaalslag van een goede bedrijfsinrichting naar een elektronische omgeving is de bouw van een heldere, eenduidige architectuur. Kenniscentrum is de organisatie die zich bezighoudt met de ontwikkeling van deze architectuur van de elektronische overheid. Een belangrijk product van de afdeling Architectuur is de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA), waarin afspraken ( principes ) voor de bouw en inrichting van de elektronische overheid worden vastgelegd. Dit soort afspraken gaan bijvoorbeeld over de wijze waarop gegevens tussen overheidsorganen worden uitgewisseld of over de manier waarop alle overheidsorganen gebruik kunnen maken van de nationale basisregistraties zoals het nieuw Handelsregister of het register van adressen en gebouwen in Nederland. Ook voor provincies is de NORA een belangrijk document: door de afspraken van de NORA ook binnen de eigen provincie toe te passen op momenten dat de dienstverlening, de organisatie, de werkprocessen of de informatiehuishouding worden veranderd, zal de provincie meer en meer aansluiting vinden bij de elektronische overheid. Bestaande eilandjes worden verbonden. De samenwerking verloopt beter gestroomlijnd en bedrijven en burgers worden tevredener klanten van de overheid. Enkele provincies zijn gestart met een gezamenlijke verkenning naar de mogelijkheid om op basis van de NORA een modelarchitectuur voor de provincie te ontwikkelen. In een dergelijke model-architectuur wordt een beeld gegeven van een optimale inrichting van beleids- en dienstverleningsprocessen, organisatiekundige uitgangspunten, de inrichting van de informatievoorziening en de juiste toepassing van ICT. Groot voordeel van deze aanpak is dat de provincies zo kennis kunnen delen en ervaringen uitwisselen. Dit vanuit de gedachte dat provincies op hoofdlijnen een vergelijkbare functie hebben en dus veel gezamenlijk kunnen ontwikkelen of inkopen. Uit onderzoek blijkt dat de kosten voor het werken onder architectuur snel terugverdiend zijn. Provincies zetten dus (voorzichtig) hun eerste schreden op het architecturale pad, net als andere overheden. De kerndepartementen, gemeenten, uitvoeringsorganisaties en waterschappen werken hard aan de ontwikkeling van modelarchitecturen op basis van de NORA. De architecten van Kenniscentrum e-overheid adviseren en ondersteunen dit belangrijke werk. In het geval van de provincies verleent het programma e-provincies hierbij uiteraard ook steun. Wanneer u meer wilt weten over mogelijkheden voor uw provincie voor het werken onder architectuur, neem dan contact op met het programma e-provincies of neem eens een kijkje op Het resultaat van het werken onder architectuur zal zijn dat overheden gegevens onderling sneller en betrouwbaarder kunnen uitwisselen en dat dubbele werkzaamheden, dubbele uitvraag van informatie en bureaucratische procedures worden verminderd. Paarse krokodillen worden bestreden. Kafka kan

5 5 Informatie architectuur Provincie naar de geschiedenisboeken. De overheid als moderne dienstverlener: tevreden klanten, efficiënte werkprocessen, lagere uitvoeringskosten. In de bovenstaande overzichtskaart wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van de inrichting van de informatiehuishouding van een provincie. Opvallende onderdelen daarvan zijn: De provincie biedt via meerdere kanalen (internet, telefoon, balie, post) zijn diensten aan burgers, bedrijven en collegaambtenaren van andere organisaties aan. De werkprocessen van de provincie worden ondersteund met applicaties, die verbonden zijn aan diensten, zoals ruimte, wegen, water, milieu, economie, vervoer, welzijn, etc. Deze werkprocessen zullen in toenemende mate worden ondersteund met workflow managementoplossingen en business procesmanagement oplossingen. Algemene kantoor-applicaties zoals , tekstverwerken, intranet, etc. Applicaties die de secundaire processen ondersteunen, zoals financiën, HRM, juridische zaken, ICT, faciliteiten, inkoop en kwaliteit. Om goed overzicht te houden over de prestaties van de organisatie worden gegevens toegevoerd naar een management-informatievoorziening. Hieruit worden de voor de diverse managementlagen belangrijke voortgangsrapportages samengesteld. Gegevens die door meerdere bedrijfsfuncties worden gebruikt worden centraal opgeslagen. Men zou dit kernregistraties kunnen noemen. Een deel van de benodigde gegevens zullen op termijn uit de landelijke basisregistraties gehaald worden. De gele band staat symbool voor de benodigde infrastructuur waarmee de verschillende soorten applicaties en databestanden met elkaar verbonden worden. Door de provinciale informatiehuishouding conform bovenstaande schets in te richten kan ook een goede aansluiting gemaakt kan worden op de gemeenschappelijke bouwstenen van de elektronische overheid, zoals: het bedrijvenloket, de persoonlijke internetpagina, het contactcentrum voor de overheid, de samenwerkende productencatalogi, Burgerservicenummer, bedrijvennummer, DigiD en de landelijke basisregistraties. Door deze aansluiting maken de provincies straks volledig deel uit van de naadloos samenwerkende elektronische overheid. Voor meer informatie over de NORA kunt u contact opnemen met Guido Bayens van het Kenniscentrum:

6 6 Provincie Groningen, inbedding architectuur in organisatie (processen en rollen) ICT architectuur als bestemmingsplan Door Vincent Hendriks, provincie Groningen, beleidsadviseur ICT Vanuit de samenleving wordt van provincies verwacht dat ze een krachtige overheid is, die de samenleving centraal stelt én slagvaardig en transparant is, dienstverlening levert zoals ze belooft en niet bureaucratisch is. Dat vraagt dat provincies anders gaan werken. Bij de provincie Groningen is er sprake van een nieuw huisvestingsconcept dat bij die verandering aan sluit. Daarnaast wordt de samenleving steeds complexer en pluriformer. Dit vraagt om een andere aanpak van maatschappelijke vraagstukken/beleidsproblemen. Anticiperend op die andere aanpak stelt de rijksoverheid al basisvoorzieningen (basisregistraties, burgerservicenummer etc.) beschikbaar die overheidsbreed worden ingezet. Om deze ontwikkelingen bij provincies mogelijk te maken moet de informatievoorziening daarop worden aangepast. Dat betekent dat er veel veranderingen in de softwareportfolio en de infrastructuur zullen plaatsvinden. Er komt een grote diversiteit aan technologieën het provinciehuis binnen, de complexiteit van de ICT omgeving wordt steeds groter en de ICT beheer kosten nemen toe. De provincie Groningen wil grip op deze ontwikkeling houden en heeft in haar strategisch ICT beleid (Groningen digitaal) aangegeven dit te willen doen door projecten onder architectuur uit te voeren. Met het toepassen ervan wordt richting gegeven aan de ontwikkeling van ICT, analoog aan een bestemmingsplan. Daarbij worden bedrijfs- en IT-principes, richtlijnen en standaarden gehanteerd die afgeleid zijn uit provinciale collegeprogramma's, concernplannen, afdelingsplannen en beleidsplannen. Deze zijn van toepassing bij het uitvoeren van projecten waarin een ICT component aanwezig is. Net als in een bestemmingsplan is de IT architectuur richtinggevend, maar geeft tevens de bedrijfsvoering de mogelijkheid beargumenteerd daar van af te wijken. Hierdoor ben je als organisatie in staat om bewuste keuzes te maken, de consequenties ervan overziend. Kosten/batenanalyse Project opdracht Plan van aanpak Project uitvoering Project afsluiting Toetsing beschreven projectproducten aan Groninger IT architectuur

7 7 De architectuur van de provincie Groningen is ontwikkeld op basis van het IAF (Integrated Architectuur Framework van Cap Gemini). Het borgt de relatie tussen inhoud en proces en zorgt ervoor dat de uiteindelijke oplossing, op basis van onderbouwde keuzes, geheel in lijn is met de gestelde eisen. In de eerste fase van het architectuur ontwikkel project is het uitgangspunt gehanteerd dat de eerste output zo snel mogelijk zou worden benut in de organisatie. Er is een architectuur beheer organisatie ingericht waardoor principes, richtlijnen, en standaards gelijk na oplevering konden worden gebruikt om kaders te bepalen in het besluitvormingsproces. Dus, nadat de eerste richtlijnen waren opgeleverd werden ze meteen gebruikt om een ETL tool te definiëren en een applicatie server te kiezen. De architectuur wordt beheerd door de architectuurboard. Daarnaast is de architectuurboard verantwoordelijk dat de realisatie van informatiesystemen en technische infrastructuur volgens het referentiekader (principes, richtlijnen, standaarden) van de architectuur plaatsvindt. Vaststelling van veranderingen in dat referentiekader gebeurt door de architectuur beleid groep waarin een aantal afdelingshoofden uit de organisatie zitting nemen. Zij adviseren het MT t.a.v. besluiten over wezenlijke architectuurwijzigingen die voorbereid worden door de architectuurboard. In het operationele proces draagt de wijzigingsbeheerder zorg voor toetsing van wijzigingen aan de architectuur. Daartoe kan de wijzigingbeheerder gebruik maken van experts op het gebied van applicatie- en systeembeheer. Op deze wijze draagt architectuur in de dagelijkse praktijk bij aan het realiseren van een adequate informatievoorziening in een consistente richting. Gebruik van de IT Architectuur heeft geleid tot een sterke reductie in het aantal soorten technische platformen en het heeft een grote rem gezet op de groei van het aantal applicaties. Belangrijker echter, is dat door toepassing van IT architectuur er meerdere malen verkeerde keuzes voorkomen zijn. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Vincent Hendriks: Provincie Groningen MT Architectuur Beleid Groep: Joan Janssen Ton Woldhek Annet van Screven Fred Hassert Afdelingshoofd ICT Fred Hassert Architecture board: Vincent Hendriks Mark Rice Bert Moorlag Bouwen met architectuur in een continu veranderende wereld Door André Batenburg, provincie Zuid-Holland, senior informatiearchitect Digitale Route Het ontwikkelen van een visie die te ver weg staat van de uitvoering leidt niet tot de gewenste verandering. En zeker niet als de richtingbepalende portefeuillehouders voor I&A binnen de organisatie de gebruikte taal niet verstaan. Daarom heeft de provincie Zuid-Holland eind 2003 gekozen voor een andere benadering van de I&A ontwikkeling. Gekozen is het kader te ontwikkelen vanuit de belangrijkste veranderingen die nodig zijn. De uitvoering van die verandering wordt vervolgens van dichtbij aangestuurd en ondersteund. Vanuit die benadering zal de controlefunctie (kaderstelling, toetsing) zich pas op de langere termijn op grotere afstand van de uitvoering doorontwikkelen. Wat betekent die benadering voor architectuur? Architectuur is toch bij uitstek om in control te komen? Binnen het I&A-programma Digitale Route bouwen we met architectuur, maar dan wel door learning by doing. Dus niet bouwen onder architectuur, waarbij de architectuur vooraf bedacht is en alleen maar voorschrijvend is. Gedachte daarachter is dat het bouwen met architectuur een zoektocht is. Een zoektocht die begint met een idee, een vermoeden, een werkhypothese. Vanuit die werkhypothese ben je bezig met het ontwikkelen van een concept. Een concept dat je in de ontwikkeling steeds verder onderzoekt, soms vanuit het geheel (de samenhang) en soms vanuit onderdelen die op dat moment aandacht vragen of al gebouwd moeten worden. Dat kan alleen Lees verder op pagina 8

8 8 als je accepteert dat wat je uiteindelijk vindt (wat je bouwt) iets anders kan zijn dan wat je oorspronkelijk zocht. Dus niet een blauwdrukbenadering waarin je éénmalig, voorafgaand aan de bouw, een gedetailleerd ontwerp bedenkt dat heilig verklaart en kost wat kost handhaaft tijdens de bouw. De zoektocht begint met het op hoofdlijnen formuleren van uitgangspunten wat de informatiehuishouding moet betekenen voor de organisatie. Je hebt het dan over de identiteit van de organisatie, welke informatiehuishouding op dit moment het beste bij die organisatie past. Bij de provincie Zuid-Holland zijn dit uitgangspunten als flexibel, beheersbaar, marktconform. Deze uitgangspunten bepalen de richting waarin de architectuur zich ontwikkeld. In het kiezen van die uitgangspunten is het belangrijk de primaire organisatie leidend te laten zijn. De portefeuillehouders voor I&A moeten immers de hoofdkeuzes vaststellen en in het verdere bouwtraject blijven uitdragen in de organisatie. Verderop in het bouwtraject komt bijvoorbeeld het vraagstuk van digitale ondersteuning van werkprocessen naar voren. Welke processen moeten worden ondersteund? Welke processen zijn er, wat is de samenhang? Op dat moment moet die samenhang worden ontdekt en beschreven op een manier die begrijpelijk is voor de primaire organisatie. In het traject Digitale Route is het procesmodel op dit moment ongeveer als in figuur 1, en dat is anders dan waarmee werd begonnen en zal er over een jaar weer anders uitzien! Is deze aanpak gemakkelijk? Nee, het vraagt om continue alertheid in het ontwikkelproces van alle betrokken partijen: Subsidieverlening Vergunningverlening en plantoetsing Begroten en plannen Instandhouden bedrijfskapitaal Verwerven en aannemen Primaire processen Nieuwbouw Handhaving en Toezicht Ondersteunende processen Sturing bedrijfsvoering Behandelen juridische kwesties Beleidsvorming Beheer en Onderhoud Verantwoorden en analyseren Middelenbeheer en interne dienstverlening Genereren van inkomsten Interne dienstverlening Figuur 1: Procesarchitectuur Provincie Zuid-Holland Generieke procescomponenten Besluitvorming Bezwaar en klachten Publicatie Besluiten op website Publicatie Berichten op website Postbehandeling van beleidsmakers en managers tot projectleiders, ontwikkelaars en beheerders. Al die partijen zijn op verschillende niveaus en vanuit verschillende aspecten betrokken bij de architectonische keuzes die doorlopend worden gemaakt. Dit vraagt om integrale afstemming over de verschillende architectuurlagen heen. Op hoofdlijnen moet er inzicht zijn in de samenhang tussen de bedrijfsarchitectuur, de informatiearchitectuur en de technische architectuur. Bij de provincie Zuid-Holland doen we dit op basis van het P-PO-GAT model (zie figuur 2). Gegevens Producten Processen Organisatie Techniek Figuur 2: P-PO-GAT model voor architectuur Werkgebied informatiearchitect Applicaties Wat zijn dan de voordelen? Het voorkomt in ieder geval dat je het vraagstuk van samenhang afkoopt door het neer te leggen bij enkele architecten die in een geïsoleerde omgeving een bouwwerk verzinnen dat aan het eind van het ontwikkeltraject niet spoort met de werkelijkheid. Een ander belangrijk voordeel is dat te maken keuzes expliciet aan de orde komen: het vereist samenwerking. De keuzes bepalen immers of je in de zoektocht links of rechts afslaat. En die zoektocht Digitale Route, die doe je samen. De (bouwkundig) architect Le Corbusier zei eens "une maison est une machine à habituer". Hij doelde erop dat het voor architectuur niet voldoende is om mooi en perfect te zijn: het moet de mens in staat stellen om het gebouw te gebruiken, het moet daartoe ruimte bieden en functioneel-technisch uitgerust zijn. En dat geldt natuurlijk ook voor de informatiehuishouding van onze provincie. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met André Batenburg:

9 Provinciale architectuur, de ultieme samenwerking en het gezicht van NORA 9 Door Anneke Spijker, provincie Flevoland Ja, daar zit je dan; NORA in de wereld van twaalf provincies. Hoe geef je architectuur een gezicht? Of moet je er gewoon niet moeilijk over doen en het gaan uitvoeren? Hoe weet je nu of een referentiearchitectuur voor de Nederlandse overheid ook geschikt is voor provincies? Provincies zijn anders, speciaal, bijzonder, ongewoon en toch ketenpartner. NORA moet een gezicht krijgen en we moeten weten of ze de provincies kan helpen. Hoe pak je dat dan aan? Hoe bouw je kennis op en hoe leg je het uit aan je eigen organisatie. Hier kun je het beste samen over nadenken. Werkgroep architectuur Sinds dit jaar is er - naast alle andere provinciale werkgroepen - een nieuwe werkgroep actief. Deze werkgroep onderzoekt de toepasbaarheid van NORA voor provincies. IOG-info is gestart met de vraag waar kunnen wij provincies ondersteunen bij het werken onder architectuur?. De Boag Milieu heeft vervolgens de opdracht gegeven om een pilot uit te voeren met de WABO. De omgevingsvergunning wordt dus een leidend proces. Bij de omgevingsvergunning geven de provincies inhoud aan hun rol als ketenpartner. Je plaats in de keten kun je pas goed bepalen als je weet op welke plaats in het proces jij je werkzaamheden uitvoert. Of: provincies op zoek naar hun meerwaarde binnen de overheid vanuit de één-loket gedachte. De werkgroep architectuur is in februari 2007 van start gegaan. De werkgroep architectuur heeft als concrete opdracht om met de pilot WABO NORA te toetsen. Zij zal gelijktijdig haar rol richting de omgeving verder vormgeven. Voor meer informatie over de werkgroep architectuur kunt u contact opnemen met de waarnemend voorzitter, Anneke Spijker Epro & Logo Comic Design

10 10 Waterschappen en de Waterschaps Informatie Architectuur (WIA) Door Marjo van Anholt, Waterschapshuis De kwaliteit en de toegankelijkheid van overheidsdienstverlening moet de komende jaren met sprongen vooruit gaan. Eén van de zaken die hierbij goed geregeld moet zijn, is de toegankelijkheid van informatie. Daarom is het van belang om in de toekomst de informatievoorziening van waterschappen zodanig te organiseren dat externe partijen en medewerkers snel en effectief toegang hebben tot betrouwbare en actuele informatie die voor hen relevant is. Waterschappen worden niet alleen steeds groter, maar concentreren zich steeds meer op hun kerntaken; de bedrijfsprocessen van waterschappen worden meer uniform uitgevoerd. Een gevolg hiervan is dat standaarden als Aquo en de Waterschaps Informatie Architectuur (= WIA) steeds meer worden gebruikt en stevige voet aan de grond krijgen bij de inrichting van de bedrijfsvoering en de ICT. Per 1 januari is de WIA in beheer van Het Waterschapshuis. Het WIA-project is een in 2003 gestart initiatief van hoofden ICT van een aantal waterschappen. Zij constateerden dat de informatievoorziening van het gemiddelde waterschap niet goed genoeg aansluit bij de wensen en eisen die het management en de bedrijfsvoering er aan stellen. Aangezien waterschappen op hoofdlijnen dezelfde bedrijfsprocessen kennen en de knelpunten ook op hoofdlijnen hetzelfde bleken, ontstond het idee dat het mogelijk moest zijn om één hulpmiddel te ontwikkelen als oplossing ervan. Met het concept Informatiearchitectuur hebben de projectleden dit gezamenlijke hulpmiddel voor de waterschappen gevonden. De eerste resultaten zijn veelbelovend voor de toekomst van onze lerende organisatie(s). In 2003 startten 11 waterschappen met dit project, maar inmiddels participeren alle waterschappen in dit project. Het belangrijkste wapenfeit is natuurlijk het vinden van de oplossing voor het waterschapsbrede probleem in de vorm van een Waterschaps Informatie Architectuur (WIA). Tijdens een intensief samenwerkingstraject is de betrokkenheid van een groot aantal medewerkers van de waterschappen gerealiseerd door hen als informatie-eigenaren in te schakelen bij het ontwerp van de informatiearchitectuur. Dankzij deze projectaanpak wordt de WIA in zijn huidige vorm breed gedragen. Bovendien zijn de producten ervan praktisch hanteerbaar voor alle deelnemende waterschappen. proceseigenaren en informatieanalisten van de deelnemende waterschappen de hoofdprocessen - inclusief de bijbehorende informatie - uitgeschreven. Overigens is het uitwerkingsniveau niet voor alle bedrijfsfuncties gelijk; sommige processen (zoals Belastingheffing en Invordering) waren al zo bekend dat we ze snel heel gedetailleerd konden invoeren. Andere processen (bijvoorbeeld Besturing, Relatiebeheer, Innovatie) kenden nog zoveel onduidelijkheden, dat in overleg met de projectbetrokkenen is besloten om het tot een bepaald niveau te beperken. Omdat er gaande het ontwerpproces van de WIA zo goed rekening is gehouden met de wensen van de diverse MT s, functionele medewerkers en ICT-ers, is er een voor iedereen herkenbaar kader ontstaan. Hierdoor is het een stuk gemakkelijker om in de nabije toekomst in gezamenlijkheid, voor waterschapsbreed gestelde doelen, waterschapsspecifieke informatiesystemen te ontwikkelen. En dan hebben we het nog niet over positieve neveneffecten als waterschapsbrede informatie-uitwisseling die vereenvoudigt of de kostenbesparing die een dergelijke samenwerking oplevert! De WIA blijkt inmiddels, uit de ondertussen door een aantal waterschappen opgedane ervaring, een zeer geschikt instrument voor de lerende organisatie. Het WIA-gedachtegoed heeft zelfs al geleid tot vernieuwende voorstellen in organisatie verbetertrajecten! Allereerst is er een zogeheten Business Architectuur opgesteld met daarin de bedrijfsfuncties (die ertoe moeten bijdragen dat een waterschap haar missie behaalt) en daarbij de bedrijfsgegevens die het daarvoor nodig heeft. Deze informatie kwam (voornamelijk) van het management. Hierna kreeg de zogeheten Functionele Architectuur vorm. Hiervoor hebben de diverse Sinds 1 januari ligt het beheer van de WIA in handen van Het Waterschapshuis. Op dit moment is men bezig om de technische architectuur te beschrijven. Daarnaast wordt er hard gewerkt aan de voorbereiding van de Europese aanbesteding voor een framework voor de toekomstige waterschapsdatabase. Deze datalaag gaat de basis vormen voor alle applicaties binnen de water-

11 11 schappen. Tevens zal deze datalaag de primaire aansluiting worden voor alle waterschappen op de authentieke basisregistraties die vanaf 2009 ingevoerd gaan worden. Hiermee realiseren de waterschappen op een éénduidige wijze de belangrijke wettelijke verplichting om daarop aan te sluiten. Het spreekt voor zich dat de Waterschaps Informatie Architectuur (WIA) de grondplaat is waarop onze gegevenshuishouding en daarop de verdere applicaties worden ingericht. Deze aanbesteding zal in februari 2007 worden voor aangekondigd in Luxemburg. De planning is dat de nieuwe waterschapsdatabase vanaf 1 januari 2008 voor alle waterschappen beschikbaar is. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marjo van Anholt van het Waterschapshuis: Architectuur in gemeenten: de handen aan de ploeg! Door Mark van den Broek, EGEM Op de vraag om voor de architectuurspecial van e-provincies wat meer te vertellen over de stand van zaken rond architectuur voor gemeenten, heb ik grif ja gezegd. Eenmaal op weg met de inhoud van dit artikel zag ik hoe weinig je kunt vertellen in 500 woorden en besloot ik het over een andere boeg te gooien. Natuurlijk is de inhoud van de gemeentelijke architectuur van belang, maar veel interessanter is langs welke weg die architectuur tot stand komt. Hoe pak je dat nu aan: wat doe je eerst, wie betrek je bij de ontwikkeling ervan en hoe krijg je de architectuurproducten vervolgens toegepast? Nederland kent 443 gemeenten, in grootte variërend van ca tot inwoners. In elk van die gemeenten komen nagenoeg alle overheidssectoren (Suwi, Onderwijs, Zorg, Belastingen, etc.) samen. Het is vrijwel onmogelijk om voor een dergelijk heterogeen landschap dat bovendien voortdurend verandert door wijzigend beleid een integrale en complete architectuur te ontwikkelen. Tenzij je die architectuur op een heel abstract niveau formuleert, maar daar worden gemeenten niet echt blij van. In dat geval zou elke gemeente nog een forse inspanning moeten leveren om een vertaling te maken naar de praktijk van de eigen organisatie. Prioriteren Energie moet maximaal rendement opleveren en die regel past EGEM toe bij het maken van keuzes ten aanzien van de ontwikkeling van architectuurproducten. Dit heeft ertoe geleid dat we de sectorale systemen van gemeenten in de backoffice even met rust laten die functioneren al geruime tijd, al kan het ongetwijfeld beter en efficiënter en ons eerst concentreren op de nieuwe zaken: - de ontwikkeling van de elektronische overheid, met als speerpunten multi-channel dienstverlening (front- en midoffice); - het gemeenschappelijk gebruik van basisgegevens (backoffice). Lees verder op pagina 12

12 12 Ontwikkelen Het zit een beetje in de genen van architecten ik ben er zelf één om alles onder architectuur te willen brengen. Zorgvuldig, volledig en goed onderbouwd. Hierin schuilt een levensgroot gevaar, namelijk dat die perfectionistische neiging ertoe leidt dat we nooit een product zullen opleveren. Want het kan altijd nòg gedetailleerder. En als we dan na heel veel noeste arbeid denken iets goeds te hebben bedacht en uitgewerkt, ontdekken we opeens dat buitenwereld alweer is veranderd en dat we onze bedenksels daar weer op moeten aanpassen. Architecten moeten conceptuele denkers zijn, maar ook voortdurend voeling houden met de praktijk. De vraag is niet: wanneer is het goed (lees: perfect)? De vraag is: wanneer is het goed genoeg? Daarom ontwikkelen we bij EGEM architectuurproducten samen met gemeenten en wel bij voorkeur met gemeentelijke architecten en inhoudelijk deskundigen (de gemeentelijke proceseigenaren). We beperken ons daarbij niet alleen tot de gemeentelijke deskundigheid; we schromen niet ook de marktpartijen erbij te betrekken. Implementeren ICT-Architectuur is een vak. Een vak dat niet iedereen beheerst. In het gemeentelijk veld zien we dat een groot aantal gemeenten moeite heeft om voldoende kennis van architectuur binnen de eigen organisatie op te bouwen. Toch willen we dat gemeenten oplossingen implementeren die passen bij/binnen de architectuurconcepten die zijn uitgewerkt. Om dit te bereiken volgen we drie sporen: 1 in een dialoog met marktpartijen, o.a. via door EGEM gecoördineerde aanbestedingen (ANDEZ), beïnvloeden we heel direct het aanbod van leveranciers. Die beïnvloeding is mogelijk doordat samen aanbesteden inkoopmacht geeft; 2 we werken aan de ontwikkeling van voldoende deskundigheid bij gemeenten, zodat ze het via het eerste spoor redelijk gestandaardiseerde aanbod van leveranciers begrijpen en op waarde kunnen schatten; 3 we stimuleren de samenwerking tussen gemeenten. Samenwerken biedt de mogelijkheid om bij een beperkte bezetting per gemeente toch inhoudelijke deskundigheid (specialisatie) op te bouwen. Tot slot Uiteindelijk gaat het natuurlijk ook om inhoud in de vorm van referentiemodellen en standaarden. De gemeentelijke referentiearchitectuur is uitgangspunt en basis voor de oplossingen die in het gemeentelijke veld worden gerealiseerd. Verschillende architectuurproducten zijn inmiddels als referentie beschikbaar. Niet alleen de gemeenten, maar ook leveranciers van software volgen die referenties. De referenties en een verdere toelichting op de gemeentelijke architectuur zijn beschikbaar op de site van EGEM: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mark van den Broek: Meer informatie over architectuur vindt u in de EGEM- Handreiking strategie e-gemeente. Deze kunt u downloaden op Dit is een uitgave van e-provincies Voor vragen en/of suggesties met betrekking tot deze uitgave kunt u contact opnemen met John Kuipéri of Conny Pronk. Postbus AA Den Haag Wilhelmina van Pruisenweg AN Den Haag (070) Redactie e-provincies Ontwerp Schuttelaar & Partners Druk OBT/TDS printmaildata Oplage 6500

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 Wordt het ook gebruikt? Het GEMMA portfolio GEMMA architectuurproducten Principes Informatiearchitectuur Procesarchitectuur en referentieprocessen (nu ook referentie

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 Raadsstuk Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 1. Inleiding Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben in 2006 afspraken gemaakt over een uitvoeringsagenda

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Programmabegroting 2016 14

Programmabegroting 2016 14 1. Dienstverlenend Centraal in ons denken en handelen staat een goede dienstverlening aan alle inwoners, ondernemers en instellingen. We staan voor een eenvoudige en efficiënte dienstverlening. Onze gemeente

Nadere informatie

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van Middelgroot Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van het programma e-dienstverlening Wat is: Het programma e-dienstverlening? In de gemeente Waalwijk wordt gewerkt met een elektronisch

Nadere informatie

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010 Regionale Visie en Programma Dienstverlening in relatie tot IP&A 11 november 2010 De aanleiding van de visie Programma De Andere Overheid (Balkenende II) Doel efficiënter en beter laten werken overheid

Nadere informatie

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO 1 Rotterdam getallen Rotterdam: 620.000 inwoners, 50% autochtoon 173 nationaliteiten 3,4 miljard 11.000 fte IT 100 mln 400+ IT staf 5 clusters, SSC en bestuursstaf

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Versie: 1.0 Datum: 16 augustus 2011 Auteur: Niels van der Kolk Afdeling: Belasting & Vastgoed 1 Inhoudsopgave 1 Regionale uitvoeringsdiensten

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Hoe maak je de BGT succesvol

Hoe maak je de BGT succesvol Hoe maak je de BGT succesvol in jouw organisatie? Hoe succesvol geworden bij de provincie Johan Janzen Succes vertalen naar jouw organisatie Willy Bakker Hoe het allemaal begon (Landmeten) Instrumentarium/hulpmiddelen

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING Infosheet 1 INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING De overheid wil werken vanuit het perspectief van burger en ondernemer: efficiënter, effectiever, integraler, transparanter en digitaler. Op

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing

Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing Huibert-Jan Lekkerkerk (IHW) Kin Sun Lam (Deltares) Beter informatiemanagement kan!

Nadere informatie

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den agendapunt 3.b.6 1136495 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden I&A BESTURINGSMODEL Portefeuillehouder Haersma Buma, M.A.P. van Datum 27 mei 2014 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming BDV/MBDV

Nadere informatie

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011 Helmond heeft Antwoord Raadsvergadering, 12 september 2011 Dienstverlening Helmond Missie: Wij helpen u op maat met proactieve informatie, producten en diensten. Visie Denken in mogelijkheden. De Stadswinkel

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal!

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal! Verklaring vastgesteld bij gelegenheid van het Bestuurlijk Overleg van Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen over de realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid

Nadere informatie

Generieke I Toets & Advies module functioneel

Generieke I Toets & Advies module functioneel module functioneel Deze template ondersteunt onderzoek door professionals (architecten en adviseurs) naar de mate van genericiteit van functionaliteit van informatiediensten. Het onderzoeksresultaat, de

Nadere informatie

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers Zaakgericht samenwerken Visie en Koers 2009032816 We staan voor diverse ambities en knelpunten Burgers 7x24 inzicht in status aanvragen Efficiënter werken Borgen rechtmatigheid Inzicht bij medewerkers

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014 Dienstverlening Procesmanagement Informatiemanagement 18 september 2014 Veel vragen gesteld en beantwoord, zoals: Wat draagt informatiemanagement bij aan dienstverlening? Visie dienstverlening en digitaal

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Blik op de overheidsdienstverlening in 2020. Alex Lambregts

Blik op de overheidsdienstverlening in 2020. Alex Lambregts Blik op de overheidsdienstverlening in 2020 Alex Lambregts Jorritsma/Antwoord: steen in de vijver; beweging en vernieuwing rimpelingen doven uit 1 steen niet genoeg Wat is er verder nodig? Probleemstelling

Nadere informatie

Hierbij ontvangt u ter besluitvorming in uw vergadering van 31 maart aanstaande het jaarplan NORA 2015.

Hierbij ontvangt u ter besluitvorming in uw vergadering van 31 maart aanstaande het jaarplan NORA 2015. NORA aan van afgestemd met Regieraad Interconnectiviteit BZK B&I Gebruikersraad NORA betreft Jaarplan NORA 2015 reden behandeling Ter besluitvorming Geachte leden van de Regieraad Interconnectiviteit,

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg

Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg 1 Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg I. Ruiter Programmabureau BSN 1 Eén nummer is genoeg 1. Historie en context 2. Hoofdlijnen BSN-stelsel 3. Betekenis BSN 4. Beheervoorziening BSN en Architectuur

Nadere informatie

Programma 9. Bestuur

Programma 9. Bestuur Programma 9 Aandeel programma 9 in totale begroting 17% Overige programma's 83% 55 Programma 9 Beleidsvelden Binnen het programma bestuur werken we met de volgende beleidsvelden: 1. sorganen 2. sondersteuning

Nadere informatie

professioneel wij presenteren u...

professioneel wij presenteren u... wij presenteren u... Op weg naar een klantcontactcentrum. Uitgangspunten voor Zwolle 1. Visie Zwolle op dienstverlening (januari 2007) 2. Nationaal uitvoeringsprogramma kabinet Balkenende (zomer 2008)

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement dd. Functie tactisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub dd Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Zaakgericht werken in Venray

Zaakgericht werken in Venray Zaakgericht werken in Venray Zaakgericht werken doen we altijd al, vroeger analoog nu steeds meer digitaal. Deze overgang brengt een flinke uitdaging met zich mee. Immers om grip te krijgen op de processen

Nadere informatie

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr.

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Archiefconvenant; wijzigingen in de Archiefwet en -regelgeving Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk BAOZW/U201300267

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Digitaal 2017. Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties

Digitaal 2017. Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties Digitaal 2017 Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties Kick-off kleine uitvoerders 3 juni 2014 Digitaal 2017: regeerakkoord

Nadere informatie

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal Adviesgroep Informatievoorziening Omgevingswet Erna Roosendaal Inhoud De Omgevingswet Impact gemeenten Governance model Omgevingsplan versus bestemmingsplan Invoeringsondersteuning Eerste resultaten impactanalyse

Nadere informatie

UWV Testservice. Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel

UWV Testservice. Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel UWV Testservice Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel Rob Passage Karin Boons UWV Gegevensdiensten Sogeti Software Control Agenda 11e SPIder conferentie, 29 september 2008 De werkende

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

egovernment projecten evalueren op lokaal niveau

egovernment projecten evalueren op lokaal niveau egovernment projecten evalueren op lokaal niveau De I-scan: E-government met en voor uw org@nisatie Sabine Rotthier (Hogeschool Gent) Sabine.rotthier@hogent.be in samenwerking met Uitspraken uit de praktijk

Nadere informatie

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2)

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Deel 1 1. Prelude 8 13 2. Achtergrond en Context MARIJ (leerdoel 3; duur 1-2 uur) 14-25 3. Eén architectuur voor de Rijksdienst (leerdoel 3; duur 1 uur)

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

De slimme digitale gemeente

De slimme digitale gemeente De slimme digitale gemeente Van Tongeren & Trimp Roland Willemsen / Arno de Beer juni 2010 Is de Overheid in het afgelopen decennium nou echt slimmer geworden? Met een alarmerend gateway rapport 1 onder

Nadere informatie

Introductie Eindresultaat

Introductie Eindresultaat VOORTGANGSRAPPORTAGE Wormerland heeft Antwoord Naam portefeuillehouder Peter Tange 1 november 2010 Versie 1.0 Naam opdrachtgever Marlies van den Hende Naam opdrachtnemer Reinout Schaatsbergen Rapportageperiode

Nadere informatie

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken Forum Standaardisatie & Open Standaarden Standaard samenwerken Betere elektronische dienstverlening, lagere administratieve lasten, transparantere en efficiëntere overheid. Dat kan alleen door samen te

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie.

Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie. Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie. Agenda Medemblik in cijfers Medemblik heeft antwoord Uitdagingen Organisatorische verandering Documentstromen Implementatie van DMS Procesinrichting

Nadere informatie

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening Native Consulting heeft een 4-daagse praktische en interactieve workshop ontwikkeld over ICT-beleid in relatie tot de gemeentelijke strategie. U komt niet alleen om te luisteren naar nieuwe kennis en inzichten,

Nadere informatie

Whitepaper. One language, one source, one truth

Whitepaper. One language, one source, one truth Whitepaper One language, one source, one truth Contact Voor meer informatie of een demo kunt u contact opnemen met John Vermolen of Bas de Graaf: 06-53943650 / 06-53289168 Postbus 79075, 1070 NC Amsterdam

Nadere informatie

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE Sturen op ICT en samenhang met business Maes als onderzoek model Vanuit onderzoek in bedrijfsleven: IT beslissing Rol Directie Consequentie

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming Werkboek Publieke Dienstverlening Werken aan de totstandkoming December 2011 WERKEN AAN MET EEN DOEL VOOR OGEN ASPIRATIE EN INSPIRATIE SAMENWERKEN AAN ÉÉN GEZICHT NAAR BUITEN GEWAARDEERDE PUBLIEKE DIENSTVERLENING

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Procestool; sleutel tot succes?

Procestool; sleutel tot succes? Procestool; sleutel tot succes? Gerard Hebenaar Gerard Hebenaar Adviesgilde 1 Even voorstellen.. Gerard Hebenaar Bedrijfskunde Adviesvaardigheden 15 jaar ervaring in de consultancy Verkoop en advies van

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

Sturen op kwaliteit. 1 juni 2010 Verdiepingsdag Toezicht

Sturen op kwaliteit. 1 juni 2010 Verdiepingsdag Toezicht Sturen op kwaliteit 1 juni 2010 Huidige situatie Gepland 500 controles. In december 240 controles gedaan! Toezichtactie bedrijventerrein X, BWT en BRW verschijnen niet Een groep burgers spreekt de wethouder

Nadere informatie

DEVOPS IN GRONINGEN H O E D E G E M E E N T E G R O N I N G E N D E V O P S L A N C E E R D E... NGI-NGN 14 april 2015

DEVOPS IN GRONINGEN H O E D E G E M E E N T E G R O N I N G E N D E V O P S L A N C E E R D E... NGI-NGN 14 april 2015 DEVOPS IN GRONINGEN H O E D E G E M E E N T E G R O N I N G E N D E V O P S L A N C E E R D E... NGI-NGN 14 april 2015 EVEN VOORSTELLEN... Gjill Smit 1998-2003: Brunel Programmeur, jr. projectleider 2003-2014:

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Organisatieadvies Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Procesmanagement Uw bedrijfsprocessen inzichtelijk, efficiënt en onder regie Opleiding en training Praktijkgerichte en actuele

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Geo-informatie is dood Leve geo-informatie!

Geo-informatie is dood Leve geo-informatie! Geo-informatie is dood Leve geo-informatie! Geo aspecten van NORA Ron Bloksma, namens Geonovum ron.bloksma@grontmij.nl NORA Wie kent NORA 2.0? Nederlandse Overheid Referentie Architectuur eoverheid & 1Overheid

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Architectuur en audit: een prima duo

Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Theoretische achtergrond Architectuur en audit in de praktijk Praktijk case IB-Groep Inhoud theorie Werkgroep architectuur Hoe

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

BEDRIJFSVOERINGSNOTA 2011-2014 MEER BEREIKEN WERK(T) ANDERS!

BEDRIJFSVOERINGSNOTA 2011-2014 MEER BEREIKEN WERK(T) ANDERS! BEDRIJFSVOERINGSNOTA 2011-2014 MEER BEREIKEN WERK(T) ANDERS! Meer bereiken, werk(t) anders! Onze missie Ons motto Onze waarden Jouw nieuwe rol De nieuwe organisatie Onze doelen Onze programma s Planning

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Brochure HC&H Masterclasses

Brochure HC&H Masterclasses Brochure HC&H Masterclasses & Masterclass Informatiebeveiliging & Masterclass Proces en Informatiemanagement & Masterclass Klantgericht werken & Masterclass Functioneel Beheer & Masterclass Inkoop ICT

Nadere informatie