Wetsanalyse, dag 3. Aanbieden van linked data

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wetsanalyse, dag 3. Aanbieden van linked data"

Transcriptie

1

2 Wetsanalyse, dag 3 Aanbieden van linked data RDF triple stores, SPARQL endpoints, queries en updates SPARQL result sets en visualisatie in Sgvizler Regels (SWRL, SWQRL, SPIN en RIF) Rechtsredeneren, rechtsfeiten en rechtsposities, verantwoordelijkheid en opzet in agents (die RDF, OWL en SPARQL gebruiken)

3

4 Aanbieden van linked data Dereferentie van een RDF bestand door middel van een HTTP Get op een URL Dereferentie van een view op een RDF bestand door middel van een HTTP Get op een URL Dereferentie van een SPARQL result set door middel van een HTTP Get op de URL van een SPARQL endpoint + de query De query wordt uitgevoerd op RDF triple store

5 Linked data en reasoners Forward chaining: Volledige realisatie van afleidbare RDF triples in een nieuw RDF bestand door middel van een OWL (en/of SWRL) reasoner Wordt al snel een probleem Backward chaining: Queries op een RDF triple store toegerust met een OWL (en/of SWRL) reasoner

6 Linked data en SPARQL queries De result set kan bestaan uit een relatietabel in een JSON (Javascript object notation) of SPARQL XML bestand De result set kan een RDF bestand zijn dat een subset is van de RDF triple store Dit RDF bestand kan weer ingelezen worden in een RDF triple store Zowel voor RDF bestanden als SPARQL result sets bestaan MIME types voor content negotiation

7 SPARQL in produktiestraten Het selecteren van subsets van RDF triples Het selecteren van subsets van alle afleidbare triples uit een set RDF triples, afgeleid met OWL reasoner door middel van backward chaining Het aggregeren van triples uit meerdere bronnen Het omzetten van RDF grafen in tabellen voor het aansturen van views

8 SgVizler Een chart type, een breedte en een hoogte Een SPARQL result set in JSON of XML, met de juiste vorm voor de chart die je aanstuurt. De result set is dus een relatietabel Voor de SPARQL query: 'endpoint': 'endpoint_output': 'xml Namespaces en een query

9

10

11

12

13

14

15

16

17 Opdracht voor de volgende keer Bedenk een interessante view op je data Werk je bestand bij zodat er iets interessants in staat om te visualiseren Stuur je bestand op, en wacht op een SPARQL endpoint Onthoud je namespace Configureer de html file met je namespace Ontwerp een SPARQL query

18

19 Waarom regels? Bomen en grafen (whiteboard)

20 Ik type I K subclassof (ik kind siger) (ik kind tibbe) (only kind {Siger, Tibbe}) Siger: Zoon (siger differentfrom tibbe) Tibbe: Zoon

21 Waarom niet regels? Als het uitbreiden van OWL met regels computationeel haalbaar was geweest, was dat wel gedaan Uitbreidingen zijn of triviale herformuleringen Of ze zijn onberekenbaar Nadeel van de regeltalen icm OWL DL is dat het nóg minder overzichtelijk is in wélke logica je werkt

22 Als niet P dan Q Als niet P gebeurt, dan is Q het geval Als P niet gebeurt?

23 M ~J / J ~M / M, J ~M ~J / J ~M J / M, ~M J, ~J / ~M J, M / M J / J, M dus: richting van een disjointwith maakt niets uit!!!

24 Als P dan niet Q Als P gebeurt, dan is niet Q het geval Als Q gebeurt, dan is niet P het geval

25 SWRL SWRL wordt geen W3C recommendation! Als condities dan conclusies Condities en conclusies: C(x), P(x,y), sameas(x,y) differentfrom(x,y), or builtin(r,x,...) De combinatie van OWL en SWRL is onbeslisbaar Datalog als veilige keuze: als condities dan één conclusie, waarbij condities en conclusie eenvoudige OWL termen zijn (geen somevaluesfrom restricties etc.)

26 Interactie OWL-SWRL all variables in a DL-Safe SWRL rule bind only to known individuals in an ontology Voorbeeld: Houden_van_een_voertuig(?h) ^ thema(?h,?v) ^ Vrachtwagen(?v) Houden_van_een_vrachtwagen(?h) De ontologie zegt onder andere: Houden_van_een_voertuig is een subclassof (thema some voertuig) Dit is een noodzakelijke voorwaarde! De regel bindt dus aan hypothetische voertuigen!

27 SWRL als RDF parent(?x,?y) brother(?y,?z) uncle(?x,?z) <swrl:variable rdf:id="x1"/> <swrl:variable rdf:id="x2"/> <swrl:variable rdf:id="x3"/> <ruleml:imp> <ruleml:body rdf:parsetype="collection"> <swrl:individualpropertyatom> <swrl:propertypredicate rdf:resource="&eg;hasparent"/> <swrl:argument1 rdf:resource="#x1" /> <swrl:argument2 rdf:resource="#x2" /> </swrl:individualpropertyatom> <swrl:individualpropertyatom> <swrl:propertypredicate rdf:resource="&eg;hassibling"/> <swrl:argument1 rdf:resource="#x2" /> <swrl:argument2 rdf:resource="#x3" /> </swrl:individualpropertyatom> <swrl:individualpropertyatom> <swrl:propertypredicate rdf:resource="&eg;hassex"/> <swrl:argument1 rdf:resource="#x3" /> <swrl:argument2 rdf:resource="#male"/> </swrl:individualpropertyatom> </ruleml:body> <ruleml:head rdf:parsetype="collection"> <swrl:individualpropertyatom> <swrl:propertypredicate rdf:resource="&eg;hasuncle"/> <swrl:argument1 rdf:resource="#x1" /> <swrl:argument2 rdf:resource="#x3" /> </swrl:individualpropertyatom> </ruleml:head> </ruleml:imp>

28 RIF The Rule Interchange Format (RIF) is a W3C Recommendation. RIF is part of the infrastructure for the semantic web, along with (principally) SPARQL, RDF and OWL. Maar wordt fragmentarisch ondersteunt Basic Logic Dialect (BLD) is datalog zonder functies of nietoperator (ook het meest ondersteunde deel van SWRL). Conclusies mogen zonder meer als model-theoretisch afleidbaar beschouwt worden Production Rules Dialect (PRD) heeft een negation-asfailure niet-operator en retract (nonmonotoon, conclusies kunnen weerlegd worden). Conflict resolutie door middel van volgorde regels.

29 SQWRL Sluit aan bij SWRL en voegt builtins toe Voertuig(?v) sqwrl:select(?v) tbox:isdirectsubclassof(?s, Voertuig) sqwrl:select(?s) Accumuleert conclusies uit een regel, maar wijzigt niet de set van afleidbare triples Itt. OWL en SWRL, gebruikt SQWRL de unique name assumption voor queries Exotische optie voor linked data

30 SPIN SPARQL Inferencing Notation (SPIN) is a way to represent a wide range of business rules. With SPIN, rules are expressed in SPARQL: SPARQL queries for conditions SPARQL construct voor conclusions SPIN can be used to: calculate the value of a property based on other properties, isolate a set of rules to be executed under certain conditions, trigger warnings over integrity constraint violations

31 Produktieregels en ECA-regels Condities Handelingen Brede toepasbaarheid Grote mate van interactie en potentieel conflict tussen regels Conflict geeft aanleiding tot metaregels of extra condities Gebeurtenis : condities Handelingen Goede controle op toepasbaarheid Weinig potentieel voor conflict Een produktieregel kan vertaald worden naar meerdere ECA-regels (RETE algoritmes)

32 Als P en Q dan R Als P gebeurt, en ik denk dat Q het geval is, dan is R het geval Als Q gebeurt, en ik denk dat P het geval is, dan is R het geval

33 AgentSpeak (Agile project) // to sell is to have a buyer and seller, and to have an offer followed by an accept +!sale(as, Ab, Good, Sum) : seller(as) & buyer(ab) <-!offer(as, Ab, sale(as, Ab, Good, Sum));!acceptance(As, Ab, sale(as, Ab, Good, Sum)). // acceptance must follow an offer to constitute a sale // sale leads to duty to deliver and duty to pay (in no particular order) +acceptance(as, Ab, sale(as, Ab, Good, Sum)) : sale(as, Ab, Good, Sum) <-!delivery(as, Ab, Good);!payment(As, Ab, Sum). +acceptance(as, Ab, sale(as, Ab, Good, Sum)) : sale(as, Ab, Good, Sum) <-!payment(as, Ab, Sum);!delivery(As, Ab, Good). +!delivery(as, Ab, Good) : myself(as) <-!declare(as, Ab, delivery(as,ab, Good)); +delivery(as, Ab, Good). // monitor payment +!payment(as, Ab, Sum) : myself(as) & payment(as, Ab, Sum)[source(Ab)] <-.print("observation: payment ok"). +!payment(as, Ab, Sum) : myself(as) & not payment(as, Ab, Sum)[source(Ab)] <-.wait(1000);!payment(as, Ab, Sum).

34 ECA-regels Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug

35 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Moet intern valideren tegen de ontologie Moet intern valideren tegen de ontologie

36 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Boodschap, ontologie en achtergrondkennis moeten een grond voor handelen opleveren

37 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Handelingen en verwachtingen worden vastgelegd

38 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Doe queries op de knowledge base (SPARQL SELECT/CONSTRUCT)

39 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Update de knowledge base (SPARQL UPDATE)

40 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Staan regels in de knowledge base, of zijn regels recepten voor productie?

41 Boodschap : Check condities Trek conclusie ; Stuur boodschap terug Staan regels in de knowledge base, of zijn regels recepten voor productie? Proactief informatie verzamelen? Conflicten tussen binnenkomende boodschappen en achtergrondkennis oplossen? Monitoren of verwachtingen uitkomen?

42 Bezwaren tegen alléén taakgerichte kennisopvatting Gaat over beslisbomen, klassieke regel-gebaseerde expertsystemen, probleem-decompositie, etc. 1. Ontbreken visie op sociale context van regeltoepassing Belangen, bewijs en bewijslasten, bevoegdheden 2. Geen oplossingen voor niet-centraal-gestuurde taakcoördinatie 3. Geen oplossingen voor data gedeeld tussen taken 4. Geen oplossingen voor modelleren van de rol van cliënten

43

44 Argumentatie en LKIF Normatief handelen en redeneren Normativiteit van regels Betrokken agents en belangen Rechtsposities Primaire en secondaire posities Handelingen en bedrijfsprocessen Handhaving

45 Context bij taalhandelingen Communicatie vind plaats tegen een achtergrond: Gedeelde kennis: terminologie, voorgaande communicatie De mogelijkheden en motieven van de tegenpartij De bedoeling van een taalhandeling

46 Illocutionaire handelingen 1. assertives = speech acts that commit a speaker to the truth of the expressed proposition 2. directives = speech acts that are to cause the hearer to take a particular action, e.g. requests, commands and advice 3. commissives = speech acts that commit a speaker to some future action, e.g. promises and oaths 4. expressives = speech acts that express on the speaker's attitudes and emotions towards the proposition, e.g. congratulations, excuses and thanks 5. declarations = speech acts that change the reality in accord with the proposition of the declaration, e.g. baptisms, pronouncing someone guilty or pronouncing someone husband and wife

47 Perlocutionaire handelingen Het effect van de handeling op de toehoorder Bijv. overtuigd, geïntimideerd, gerustgesteld, geïrriteerd, etc.

48

49 Bewijslast Burden of production (productielast): de partij moet kiezen tussen bewering P en niet P Burden of persuasion (overtuigingslast): de partij moet een valide argument voor P/niet P geven Partijen, dialectische argumentatie, argumentatieschema s, tegenargumenten, een onafhankelijke derde als rechter

50 Tegenargumenten Weerleggen: S is een argument tegen bewering Q Ondergraven: T is een argument tegen (Q omdat P) Argumenten die weerlegd of ondergrafen kunnen worden zijn niet monotoon Ofwel regels zijn niet algemeen geldig Of er zijn weerlegbare aannames gedaan

51 Abductie Bewering, achtergrondtheorie, en algemeen geaccepteerde aannames: Achtergrondtheorie en aannames vormen een argument voor de bewering Achtergrondtheorie, aannames en gedane beweringen zijn tezamen consistent Beweringen die niet op aannames berusten hebben voorrang

52 LKIF De LKIF ontologie LKIF argumentatieschema s Beide zijn géén standaard Gebaseerd op dialectische argumentatie, niet op afleidbaarheid er is geen vastgestelde proof standard voor argumenten (Gordon.pdf)

53 Wat doen agents eigenlijk met normen? Alle regelgevende tekst is normatief, ook de begripsbepaling: wat te doen, wat ervan te denken

54 1. Normatief, normaal, en codificatie 2. Belanghebbenden bij de normen 3. Macht en handhaving

55

56

57

58

59

60 Motorrijtuigenbelasting Belastingplichtig en niet-belastingplichtig Primair een classificatieprobleem Uitzonderingen en classificatie Nadere regels Voor motorrijtuigen die behoren tot een bedrijfsvoorraad en voor motorrijtuigen die voor het verrichten van werkzaamheden daaraan bij een herstelbedrijf zijn, kan de belasting, onder bij algemene maatregel van bestuur te stellen voorwaarden met betrekking tot het gebruik, in afwijking van het eerste lid worden geheven ter zake van de ten behoeve van die motorrijtuigen opgegeven kentekens als bedoeld in artikel 37, derde lid, van de Wegenverkeerswet 1994.

61 Motorrijtuigenbelasting Belastingplichtig en niet-belastingplichtig Primair een classificatieprobleem Uitzonderingen en classificatie Nadere regels Voor motorrijtuigen die behoren tot een bedrijfsvoorraad en voor motorrijtuigen die voor het verrichten van werkzaamheden daaraan bij een herstelbedrijf zijn, kan de belasting, onder bij algemene maatregel van bestuur te stellen voorwaarden met betrekking tot Is een het tegenargument gebruik, in afwijking tegen van het eerste lid worden geheven een ter argument zake van voor de ten behoeve van die belastingplichtigheid op motorrijtuigen opgegeven kentekens als bedoeld in artikel 37, basis van de hoofregel derde lid, van de Wegenverkeerswet 1994.

62 Maar wat zijn de ingredienten van juridische kennis in de praktijk?

63 Handeling Aan handeling ligt een agent met een plan ten grondslag De handeling beëindigt, initieert, continuëert zaken, met opzet of per ongeluk Thematische rollen in de handeling: agent, patient, input, output Bijv. Licht aan, licht uit Positief-negatief, punishment-reward (Skinner)

64 PACK Acquire P Maak een plan dat P veroorzaakt/straf cont. niet P Cure P Maak een plan dat P ongedaan maakt/straf cont. P Prevent P: Maak geen plan dat P veroorzaakt/straf init. P Zie er op toe dat anderen P niet veroorzaken Keep P Maak geen plan dat P ongedaan maakt/straf init. niet P Zie er op toe dat anderen P niet ongedaan maken

65 W.N. Hohfeld Primair: Secondair: A s claim B s duty A s power B s liability A s noclaim B s liberty A s disability B s immunity

66 W.N. Hohfeld Primair: Secondair: A s claim B s duty A s power B s liability A s noclaim B s liberty A s disability B s immunity Secondaire rechtshandelingen verschaffen toegang tot primaire rechtsposities, primaire rechtshandelingen zijn (eventueel) een uitgang

67 Koop en Hohfeldiaanse rechtsrelaties Beide partijen kunnen een aanbod doen (power, toegang tot een liability) Als een aanbod uitstaat, kan de ander er een koop van maken door te accepteren (power en liability als toegang) Door (het rechtsfeit) koop moet de verkoper leveren en de koper betalen (duty en right) Rechtsgevolgen zijn soms ook van belang voor derden (externaliteiten als afdracht belasting)

68 Voorbeeld: plicht BW7 Artikel 9-1 De verkoper is verplicht de verkochte zaak met toebehoren in eigendom over te dragen en af te leveren.

69 Koop en agent-rollen Koper, verkoper en toeschouwer delen kennis over tot stand brengen koop Koper en verkoper coördineren plannen en (in het algemeen) motieven mbt. tot stand brengen koop Koper en verkoper ontwerpen een bedoelde koop (kiezen de parameters), en komen tot een koop zodra de ontwerpen overeenkomen Koper heeft een plan om te leveren en de voortgang van het betalingsplan te monitoren Verkoper heeft een plan om the betalen en de voortgang van het leveringsplan te monitoren

70 Noclaim bij koop Art. 7:2 BW De koop van een tot bewoning bestemde onroerende zaak of bestanddeel daarvan wordt, indien de koper een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, schriftelijk aangegaan. Anders is een acceptatie van een aanbod nietig (algemeen art. 3:39 BW)

71 Motorrijtuigenbelasting? Onder de naam motorrijtuigenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van een personenauto, een bestelauto, een motorrijwiel, een vrachtauto of een autobus. De belasting wordt geheven van degene die bij de aanvang van een tijdvak het motorrijtuig houdt. In deze wet en in de daarop gebaseerde regelingen wordt verstaan onder motorrijtuig, een voertuig dat is bestemd om anders dan langs spoorstaven te worden voortbewogen uitsluitend of mede door een mechanische kracht, op of aan het voertuig aanwezig. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld.

72 Motorrijtuigenbelasting? Onder de naam motorrijtuigenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van een personenauto, een bestelauto, een motorrijwiel, een vrachtauto of een autobus. De belasting wordt geheven van degene die bij de aanvang van een tijdvak het motorrijtuig houdt. In deze wet en in de daarop gebaseerde regelingen wordt verstaan onder motorrijtuig, een voertuig dat is bestemd om anders dan langs spoorstaven te worden voortbewogen uitsluitend of mede door een mechanische kracht, op of aan het voertuig aanwezig. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld. Power/liability tegen een bekende achtergrond (belastingplichtigheid en de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen)

73 W.N. Hohfeld Primair: Secondair: A s claim B s duty A s power B s liability A s noclaim B s liberty A s disability B s immunity

74 W.N. Hohfeld right right A s claim B s duty A s power B s liability A s noclaim B s liberty A s disability B s immunity right right

75 W.N. Hohfeld right right noright A s claim B s duty A s power B s liability A s noclaim B s liberty A s disability B s immunity noright right noright right

76

77 Hohfeld: duty and liberty A s obligation A s prohibition A s positive liberty A s negative liberty

78 Hohfeld: duty and liberty A s obligation A s prohibition A s negative liberty A s positive liberty Doen en laten van handelingen

79 Drie kennisdomeinen (uit het Agile project)

80 Toepassing van principes op rechtsinformatiebronnen Domeinen en ontwerppatronen 1. Modelzinnen en metadata in de regelgeving 2. Rolpatronen in de juridische institutionele realiteit van rechtshandelingen en rechtsfeiten 3. Rol/probleem/taak-ontwerppatronen in de administratieve organisatie

81 Agent simulatie De agent als drager van kennis, belangen en vermogens Externe focus Het simuleren van taakcoördinatie in netwerkarrangementen Het simuleren van tegenstrijdige belangen voor bijv. misbruikscenario s Interne focus Flexibel omgaan met allocatie van resources Hergebruik van rolpatronen en probleemoplospatronen

82 Wat zijn agents in onze visie? Primacy of structure or agency? Agency De persoon met vermogen tot handelen De handelende persoon handelt vooral vanuit zijn rol-overstijgende belangen Structuur De handelende persoon handelt vooral vanuit zijn rol herkenning rolpatroon bepaalt de perceptie van belangen en van vermogen tot handelen

83 Rolpatroon: een bij uitstek Nederlands begrip

84 Wat zijn agents in onze visie? Rolpatronen als locus voor belangen mbt., kennis van, en vermogen tot handelen Koper-verkoper, dader-slachtoffer, etc. Partijen in de handeling en toeschouwers Rolconflicten Intern: agent heeft een meta-probleem Extern: ontwerpprobleem

85 Wat zijn agents? Horen doelen, kennis en vermogen tot handelen van nature bij 1. de agent-persoon of 2. de agent-rol? De agent-persoon als optelsom van 1. aangenomen agent-rollen en 2. meta-redeneerproces over die rollen

86 Agent-rollen in sociale systemen Agent verricht handelingen Sociale handelingen ontlenen hun betekenis aan toeschouwers die de opzet (het plan) achter de handeling begrijpen Herkenning van sociale werkelijkheid door herkenning van rollen De kennis van de agent over sociale structuren motiveert zijn sociaal handelen De sociale handelingen reproduceren de sociale structuren Rechtshandelingen en rechtsfeiten

87 Denken vanuit agent rollen in de interpretatie van regelgeving betekent: Letten op handelingen, en datgene dat geconsumeerd, geproduceerd, en gebruikt wordt Handelingen koppelen aan een rol, en die rol plaatsen in een sociaal arrangement/rolpatroon Wie is de tegenpartij wiens belangen in het geding zijn? Wie zijn de toeschouwers, wie de handhavers? Wie zijn de concurrenten? Welke informatie komt in wiens blikveld?

88 Een agent weet wat hij kan doen, en niet kan doen (rechtsgevolgen) in een rol Een agent weet wat hij mag doen of laten en niet mag doen of laten in een rol Een agent weet wat andere rollen kunnen doen, en niet kunnen doen Een agent weet wat andere rollen (niet) mogen doen of laten Een agent kent een implementatie voor deze handelingen in die rol Een agent kent de ingangen en uitgangen van de rol (pet op/pet af)

89 De vaststelling van een belastingaanslag geschiedt door het ter zake daarvan opmaken van een aanslagbiljet door de inspecteur. Met betrekking tot belastingen welke ingevolge de belastingwet bij wege van aanslag worden geheven, dan wel op aangifte worden voldaan of afgedragen, kan de inspecteur degene die naar zijn mening vermoedelijk belastingplichtig of inhoudingsplichtig is uitnodigen tot het doen van aangifte. Bij ontvangst van de aangifte wordt desverlangd een ontvangstbevestiging afgegeven. De inspecteur kan de door hem gestelde termijn verlengen.

90 Handelingen kunnen lukken of mislukken Struikelen is geen handeling Poging Je bent in beginsel verantwoordelijk voor wat je doet of laat Negatieve causatie Dingen doen of laten kan niet losgekoppeld worden van een plan, en dus niet van een mentaal model Oogmerk Opzet Voorwaardelijk opzet

91 Aanvullend: J.R. Commons Rechtsposities zijn een economisch goed, voor zoverre er een positief of negatief reinforcement mechanisme achter zit. De official als handhaver (plicht of power voor handhaver) Rechtsposities kunnen schaars zijn Bijv. eigendomsrechten Als A een rechtspositie inneemt, sluit A concurrent B uit Bijv. koop, registratie gezamenlijk voertuig

92 J.R. Commons Als A een rechtspositie inneemt, sluit A concurrent B uit De koper sluit concurrent-kopers uit, die tegen een betere prijs gekocht zouden hebben De verkoper sluit concurrent-verkopers uit, die tegen een betere prijs gekocht zouden hebben De koop die tegen een betere prijs had kunnen plaatsvinden (niet at arms length), is een ontwijking van een plicht to betalen van belasting tbv. iedereen

93 The alignment of law and power The law works if: 1. It happens to have a coordinating function (as any private agreement in good faith would): for instance driving on the right hand side 2. People privately have reason to invest in social structures that maintain & make it: history shows that courts can function without a state that subsidizes them! 3. There is a state that makes it work

94 Carl Schmitt

95 The alignment of law and power Kelsen: power is a separate issue Schmitt: the state translates the norms of abstract legal reality into concrete reality it is the transmission belt between sphere of law and sphere of power, on three levels 1. It changes the law, 2. It interprets what it means (discretion), in implementation in concrete structures, and in the judiciary 3. It generates the power to make it work by investing resources in it

96 Artificial Intelligence & Law Thesis A legally proficient player has working knowledge of the legal domain, and uses that knowledge to attain its goals as addressee of, & stakeholder in & investor in the legal system Legal knowledge is the knowledge we attribute to an agent, such that its behaviour in the legal domain can be best predicted in accordance with the principle of rationality (Newell s definition of knowledge applied to the legal domain)

97 Legal knowledge representation domains The organization of the sources of law The text, the coherence of the corpus, provenance, references, standardized terminology & model sentences The organization of legal institutions Design patterns; legal facts, imputation, legal position Implementation and production of law in social structures Pragmatics of enforcement, service delivery, judicial decision making, politics & policy making Application in individual cases Case assessment, predicting others, planning,

98 The state as legal actor Agents produce the effects of law The state executive suborganization as a participant in law 1. Interprets and implements the law, and influences legislators 2. Perspectives: operational, development, and policy-making level models of the legal domain 3. Motive as policy maker: firstly represents sunk costs & performance constraints of the state

99 Three spheres of activity in the executive suborganization 1. Operational: deals with individual cases 2. Development: deals with the development/protection of abilities for handling categories of cases (capability, productivity) 3. Policy: deals with the removal of constraints and development/protection of resources (potentiality, performance)

100 The state executive sub-organization as actor

101 Viable System Model (Stafford Beer, management cybernetics)

102 Viable System Model: three levels

103 Viable System Model : three levels This is what we could be doing with existing resources, under existing constraints

104 Viable System Model: three levels This is what we ought to be doing, by developing our resources and removing constraints, within the bounds of possibility

105 Viable System Model: three levels Influence policy develop systems and processes operations

106 Diagnose Beleidsargumentatie als model-gebaseerde diagnose 1. System-level performance constraints 2. Problematic cases from operations 3. Information collection biases Daar komt de ROI van modelgebaseerde diagnose vandaan Op termijn, Als de regelgever het model serieus neemt

107 What legal knowledge should the organization develop 1. Alternative interpretations of the law 2. Alternative interpretations of its effects 3. Account of current interpretations & implementations in the visible network 4. Alternative implementations within constraints 5. How alternative legal systems would affect performance

108 Contexts of use How do we assign expectations about interpretation and effects of law to contexts of use? Agent role as self-other or self-situation representation 1. Situation constraints as requirement for adoption of the role 2. Social-legal abilities/positions 3. Expectations/macro-level evidence about situation/others

109 What is model-based diagnosis? A diagnostic agent having a model of a system to be diagnosed as its environment. System can be decomposed into small components with well-understood behaviour models. Obtain observations on the states implied by the model of the system If observations and system description are inconsistent with the assumption that all components are normal, certain of the components behave abnormally. A diagnosis is a hypothesis that certain of the components are abnormal and the rest normal.

110 Why multi-agent diagnosis? Agent responsibility assignment as a fault localization problem = model-based diagnosis Legal knowledge in the form of critical incidents presented as: noncompliance storylines or argumentation

111 The multi-agent system diagnosis problem Self-other representations and agent roles Agent roles are natural components because they have functional coherence when behaving in a health mode Problems calling for reinterpretation of selfother representation are diagnostic problems Remedies are reconsiderations of one's own agent role(s) and those of others

112 What are we trying to do Structuring tacit knowledge about tax evasion A library of tax evading agent roles that can be fit on suspect cases Allowing structured analysis of where to monitor for what (in the process) What statistical data is most useful to collect Animation of tax evasion schemes as evidence in policy making discussions

113 A MAS knowledge acquisition tool 1. Define agent roles 2. Compose structures of agents 3. Allocate roles 4. Animate stories 5. Fit possible roles on observed behaviour 6. Find out how many scenarios a compliance framework catches

114

115 Domain and examples Domain is real estate tax evasion 1. Two different rates of taxation of real estate transfer 2. Real estate transaction may be judged as evasion of income taxes Tax evasion may be a side-effect of crime extortion, theft by agent from principal, price fixing cartels Scenarios may be very complex Agents abroad, straw men, whipping boys (katvanger)

116 Domain and examples Examples of simple reusable scenarios 1. Simple income tax evasion by employer-employee 2. Real estate swaps 3. Shopping cart optimization Background TA monitors some 600,000 transactions a year, ranging from 50,000 to 1,000,000,000 TA may correct taxes, and/or give administrative fine, or prosecute Some 50,000 are suspect, several thousand are acted on, a handful prosecuted

117 Swap scenario - 1 Real estate worth 10 million Real estate worth 10 million Agent A 10 million 10 million Agent B property transfer tax (6%) 600,000 property transfer tax (6%) 600,000 Tax administration

118 Swap scenario - 2 Real estate worth actually 10 million Real estate worth actually 10 million Agent A 10 million 5 million 10 million 5 million Agent B property transfer tax (6%) 600, ,000 property transfer tax (6%) 600, ,000 Tax administration

119 Shopping Cart scenario - 1 Seller Real estates Worth in total 10 million accounted with different tax rates Delivery 10 million real estates Payment 10 million 4x worth 2 million with 6% rate 1x worth 6 million with 19% rate Buyer property transfer tax 1,260,000 = 120, ,140,000 (4x 2 million, 6%) (1x 6 million, 19%) Tax administration

120 Shopping Cart scenario - 2 Seller Real estates Worth in total 10 million accounted with different tax rates Delivery 10 million real estates Payment 10 million 3x worth 2 million with 6% rate 1x worth 2 million with 6% 19% rate 1x worth 6 million with 19% 6% rate Buyer property transfer tax 1,260, ,000 = 480, ,000 (total 8 million, 6%) (1x 2 million, 19%) Tax administration

121 A basic scenario, just the actions S (Seller) S sells an apartment for 350,000 to B B (Buyer) B buys an apartment for 350,000 from S B sells the apartment 3 month later for 500,000 to Z

122 Legal evidence as traces for a story Cadastral register S sold an apartment for 350,000 to a natural person B B sold the apartment 3 months later for 500,000 to Z Payroll tax register S paid wages to B NVM real estate brokers The median home price hardly changed. Tax administration

123 Possible role assignment by TA: scripts S (Seller) Goal: pay to B without paying taxes Propose to B to buy a property worth for Secure a property worth Sell to B that property for : registering the property transfer to the cadaster and monitoring the payment. B (Buyer) Goal: receive from B without paying taxes M (Monitor) Tax administration

124 Argumentation graphs from diagnostic hypotheses? The difference between the reasonable price and the actual price paid (150,000 ) is taxable income. We have agreed previously to trade the property available in the future for a then reasonable price. The verbal agreement is an unverifiable fabrication for the purpose of evading taxes. Buyer recently had the property appraised. The agreement was an option to purchase, and the appraisal was made to decide about exercising the option. A dated, written agreement held by a trusted third party is normal for such transactions. The relationship of trust that exists between us made such formalities imprudent. No such trust can be expected from the tax administration, which is also a party. The reasonable market price is 500,000, as the following transaction shows.

125 Toepassingen van de regels Het sturen van keuzes Het voorspellen van gedrag, incl. het misbruik maken van verwachtingen Het achteraf beoordelen van gedrag Het ontwerpen van sociale systemen Het diagnosticeren van sociale systemen Argumentatie over voorgaande

126 Koop als verkoper Gebruik de rechtsregel koop om de koper een plicht tot betalen op te leggen Secondair: organiseer de koop Primair: organiseer de levering Primair: organiseer de controle op betaling Diagnostisch: organiseer follow-up op nietlevering en niet-betaling

127 Belasting Gebruik de rechtsregels rijksbelastingen om de belastingplichtige aangifte en betaling te laten doen Secondair: organiseer belasting- en aangifteplichtigheid Primair: organiseer aangifte en betalingen Diagnostische follow-up

Drie kennisdomeinen (uit het Agile project)

Drie kennisdomeinen (uit het Agile project) Drie kennisdomeinen (uit het Agile project) Toepassing van principes op rechtsinformatiebronnen Domeinen en ontwerppatronen 1. Modelzinnen en metadata in de regelgeving 2. Rolpatronen in de juridische

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

Automating the cockpit. Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment

Automating the cockpit. Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment Automating the cockpit Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment Introductie Inhoud van de presentatie: afstudeerproject onderzoek ontwerp implementatie conclusies demonstratie

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

Practical use of Linked Data within the Dutch Government. Linked Government Data for Legislation. Hayo Schreijer. Bern University Oktober 2016

Practical use of Linked Data within the Dutch Government. Linked Government Data for Legislation. Hayo Schreijer. Bern University Oktober 2016 1 31-10- 2016 Practical use of Linked Data within the Dutch Government Linked Government Data for Legislation Hayo Schreijer Bern University Oktober 2016 UBR KOOP 2 31-10- 2016 Netherlands Publication

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 NCP contactdag, 19 april 2016 Thamar Zijlstra, Dick Hortensius NEN Milieu en Maatschappij Agenda Achtergrond NPR 9036

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Kennerschap en juridische haken en ogen. Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp

Kennerschap en juridische haken en ogen. Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp Kennerschap en juridische haken en ogen Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp De Emmaüsgangers () Lucas 24, 13-35 Juridische haken en ogen Wat te doen als koper

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Mislukken Slagen gegarandeerd 2 Mislukken Slagen gegarandeerd Management verwacht onmiddellijk R.O.I. Doel:

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

End-to-End testen: de laatste horde

End-to-End testen: de laatste horde End-to-End testen: de laatste horde Dieter Arnouts Agenda Begrip End-to-End testen in het test proces Praktische aanpak End-to-End Test Omgeving Uitdagingen End-to-End testen: De laatste horde 11/10/2010

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Open Onderwijs API. De open standaard voor het delen van onderwijs data. 23 juni 2016 Frans Ward - SURFnet Architectuurraad - Utrecht

Open Onderwijs API. De open standaard voor het delen van onderwijs data. 23 juni 2016 Frans Ward - SURFnet Architectuurraad - Utrecht Open Onderwijs API De open standaard voor het delen van onderwijs data https://www.flickr.com/photos/statefarm/19349203414 23 juni 2016 Frans Ward - SURFnet Architectuurraad - Utrecht Missie Onderwijs

Nadere informatie

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Financieren van duurzame energie initiatieven ING Auke de Boer- manager ING Groenbank N.V. Agenda I 1. Introductie 2. Financiering duurzame energie initiatieven

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Bewijzen en Technieken 1 7 januari 211, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe.

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL PRESTATIEVERKLARING Nr. 0072 NL 1. Unieke identificatiecode van het producttype: injectiesysteem fischer FIS V 2. Beoogd(e) gebruik(en): Product Lijm anker te gebruiken in beton Beoogd gebruik Voor bevestigen

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Y.S. Lubbers en W. Witvoet

Y.S. Lubbers en W. Witvoet WEBDESIGN Eigen Site Evaluatie door: Y.S. Lubbers en W. Witvoet 1 Summary Summary Prefix 1. Content en structuur gescheiden houden 2. Grammaticaal correcte en beschrijvende markup 3. Kopregels 4. Client-

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Level 4 Business Planning & Logistics ISA-99 beveiliging binnen het control domain Level 3

Nadere informatie

Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing

Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing Quality of Life and Depressive Symptoms of People with Multiple Sclerosis:

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Dutch Construction Contracts: views from abroad

Dutch Construction Contracts: views from abroad Dutch Construction Contracts: views from abroad Dutch Construction Contracts: views from abroad Editor prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis With special thanks to: Ministry of the Interior and Kingdom Relations

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen. met roken. cessation. Martine Krekt

Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen. met roken. cessation. Martine Krekt Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen met roken. Formulating action plans, implementation intentions and recovery plans in smoking cessation. Martine Krekt

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

De deeleconomie in België

De deeleconomie in België De deeleconomie in België Definitie omvang potentieel Anthony Baert Conseil Fédéral du Développement Durable 31 mai 2016 De ING International Survey 2 Sharing back to the roots 3 Sharing back to the roots

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

"WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015

WAAR STAAN WIJ?... Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen Inhoud "Waar staan wij?..." De BIM Levels Internationale BIM ontwikkelingen

Nadere informatie

JOB OPENING OPS ENGINEER

JOB OPENING OPS ENGINEER 2016 DatacenterNext All rights reserved Our Mission Wij zijn een On-Demand Technology Office die bedrijven helpt technologie te organiseren, zekeren en innoveren. Dit stelt onze klanten in staat, vertrouwende

Nadere informatie

NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010

NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010 NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010 Op basis van het nieuwe artikel 365, lid 4 (NCTS) en het nieuwe artikel 455bis, lid 4 (NCTS-TIR) van het Communautair Toepassingswetboek inzake douane 1

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011

en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011 Zaaksysteem koppelvlak en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011 Agenda Doel van koppelvlak Welke uitgangspunten zijn gehanteerd Werking van koppelvlak Wat is CMIS en waarom CMIS gebruiken? Doel Zaaksysteem

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks STANDAARDKOSTPRIJS Een bedrijf moet een verkoopprijs bepalen om zijn producten te kunnen verkopen. De klant moet vooraf weten welke prijs betaald moet worden voor het aangeboden product. De standaardkostprijs

Nadere informatie

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Een scenario CREATE ORDER PRE-PROCESSINGORDER PROCESSING PRODUCTION SHIPPING Work Collection of tasks that have to be executed sequentially or in parallel, by at least

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016 BABOK meets BiSL Kennissessie, 19 januari 2016 Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation 1 Agenda 1. Presentatie white paper hoofdlijnen 2. Intro

Nadere informatie

Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT. Daniel van Burk 7 november 2005

Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT. Daniel van Burk 7 november 2005 Sarbanes-Oxley en de gevolgen voor IT Daniel van Burk 7 november 2005 Even voorstellen... Daniel van Burk Voorzitter van de afdeling Beheer van het NGI Senior Business Consultant bij Atos Consulting Veel

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

The Logistic Chameleon

The Logistic Chameleon The Logistic Chameleon Leadership in Logistic & Supply Chain context dr. Roland Slegers-Leijsten EMIM 12th November 2015 Voettekst van presentatie INTRODUCTION ROLAND SLEGERS LEIJSTEN ü INTERIM LOGISTIC

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Nederlandse norm. NEN-ISO 21500 (en) Guidance on project management (ISO 21500:2012,IDT) Preview. ICS 03.100.40 september 2012

Nederlandse norm. NEN-ISO 21500 (en) Guidance on project management (ISO 21500:2012,IDT) Preview. ICS 03.100.40 september 2012 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016 NAVIJVEN MINILAMPJES OM ZELF TE MAKEN KERSTFIGUREN UIT DE LAPPENMAND VOOR DE KINDERSSALOON EN COWBOYS VAN LOLLYSTOKJES KAMERBREED BOEKENREK VOOR EEN SMAL BUDGETGEBAKKEN KOEKFIGUURTJES HANGEN WE IN DE KERSTBOOM

Nadere informatie

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women De Relatie tussen (Over)Gewicht en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen The Relationship between (Over)Weight and Sex Drive in Men and Women Mandy M. de Nijs Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209 25 (1996) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 209 A. TITEL Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Tsjechische Republiek tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider Incidenten in de Cloud De visie van een Cloud-Provider Overzicht Cloud Controls Controls in de praktijk Over CloudVPS Cloudhosting avant la lettre Continu in ontwikkeling CloudVPS en de Cloud Wat is Cloud?

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie Samenwerkend leren van leerkrachten : leeropbrengsten gerelateerd aan activiteiten en foci van samenwerking Doppenberg, J.J.; den Brok, P.J.; Bakx, A.W.E.A. Published in: Onderwijs Research Dagen 2013

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL Thesaurus driven semantic search applied to structuring Electronic Learning Environments Rotterdam, EURlib symposium, November 23 2006 Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL What

Nadere informatie

Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*)

Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*) Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*) L.P. Feld / J.G. Matsusaka (2003), Budget Referendums and Government Spending: Evidence from Swiss Cantons,

Nadere informatie

JOB OPENING DEVOPS ENGINEER

JOB OPENING DEVOPS ENGINEER 2016 DatacenterNext All rights reserved Our Mission Wij zijn een On-Demand Technology Office die bedrijven helpt technologie te organiseren, zekeren en innoveren. Dit stelt onze klanten in staat, vertrouwende

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie