Nekklachten in de eerste lijn; hoe zit dat met predictie modellen? Arianne Verhagen Afd Huisartsgeneeskunde, Erasmus MC, Rotterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nekklachten in de eerste lijn; hoe zit dat met predictie modellen? Arianne Verhagen Afd Huisartsgeneeskunde, Erasmus MC, Rotterdam"

Transcriptie

1 Nekklachten in de eerste lijn; hoe zit dat met predictie modellen? Arianne Verhagen Afd Huisartsgeneeskunde, Erasmus MC, Rotterdam

2 Opzet presentatie Inleiding / epidemiologie Diagnostiek Behandeling Predictie modellen Conclusie

3 Inleiding / epidemiologie Aspecifieke nekklachten Incidentie: 1,2 213 / 1000 personen / jaar Prevalentie (jaar) 30-50% Voor de huisarts: 16 / 1000 patiënten / jaar Voor de fysiotherapeut: 33% is middels directe toegang

4 Inleiding / epidemiologie Specifieke nekklachten cervicale radiculopathie (5%) 20-25% veroorzaakt door hernia Neck Pain Task Force: Joint & Bone Decade

5 Diagnostiek Doel: om mensen met specifieke onderliggende pathologie op te sporen Anamnese Rode vlaggen Prognostische factoren Lichamelijk onderzoek Provocatie testen Beeldvormend onderzoek

6 Anamnese Rode vlaggen (0.1%) Nachtelijke pijn, trauma met geheugenverlies, kanker in familie of anamnese, etc: Onduidelijk welke relevant zijn (validiteit, betrouwbaarheid)

7 Anamnese Prognostische factoren: Vragenlijsten (NDI, VAS etc) zijn betrouwbaar in inventarisatie van factoren Met name pijn intensiteit is voorspellend

8 Lichamelijk onderzoek Range of motion, pijnpunten, dysfunctie Validiteit en betrouwbaarheid is laag Aanvullende waarde op anamnese is gering

9 Lichamelijk onderzoek Provocatietesten Upper limb tension test, Spurling test, compressie test etc ULTT enigszins valide, met name in uitsluiten van cervicale radiculopathie

10 Beeldvormende technieken Voor nekklachten zonder uitstraling: Geen bewijs voor enig nut Voor nekklachten met uitstraling: Onvoldoende bewijs voor enig nut

11 Beeldvormende technieken Consistente bevindingen in: anamnese (radiculaire uitstraling) + ULTT + MRI Voorspellende waarde om cervicale radiculopathie te diagnosticeren (en uitsluiten)

12 Behandeling Doel: meer mensen, of mensen sneller dan natuurlijk beloop te laten herstellen

13 Behandeling Behandel keuzes 1e lijn: Afwachtend beleid Advies en pijnstilling Paramedische zorg Fysiotherapie Manuele therapie Verwijzing 2e lijn

14 Afwachtend beleid Pijnstilling: Beperkt bewijs effectiviteit paracetamol Advies: Beperkt bewijs effectiviteit act as usual Beperkt bewijs effectiviteit act as usual voorlichtingsvideo s WAD

15 Conservatieve behandeling Fysiotherapie Matig bewijs effectiviteit voorlichting en advies selfmanagement Matig bewijs effectiviteit oefentherapie (max 3-5 sessies) Fysische applicaties niet effectief Halskraag (WAD) niet effectief

16 Conservatieve behandeling Manuele therapie Matig bewijs effectiviteit manipulaties Matig bewijs effectiviteit mobilisaties Schadelijk?

17 Invasieve behandeling Injecties, radiofrequente laesies, operatieve ingrepen (fusie) Nekklachten zonder radiculopathie Geen bewijs effectiviteit

18 Invasieve behandeling Cervicale radiculopathie en ernstige functiestoornissen: Epiduraal injecties kortdurend effectief Chirurgie korte termijn mogelijk effectief, lange termijn geen bewijs effectiviteit

19 Predictie modellen

20 Predictie modellen Synoniemen? Prognostic model Prediction model Clinical prediction rule Nomogram Decision rule

21 Predictie modellen; waarom? Diagnostiek en behandeling is gericht op verbeteren van prognose Predictie modellen zijn Evidence Based input voor beslissingen omtrent diagnostiek en behandeling Predictie is primair een schatting

22 Predictie modellen; Wat zijn het? Welke factor(en) Verklaren Uitkomst (Herstel / niet herstel) Prognostisch model

23 Predictie modellen; Wat zijn het? Welke factor(en) Verklaren Uitkomst (Herstel / niet herstel) Als gevolg van Behandeling Prognostisch model Predictie model Beslis model

24 Prognostisch model ; één factor model

25 Prognostisch model Resultaat: Eén factor model: Overgewicht verhoogt de kans op overlijden Gebruik van hoofdsteun verlaagt de kans op chronische klachten Verklaarde variantie: 21%

26 Prognostisch model; multi model Ton Kuijpers: Clinical prediction rules for the prognosis of shoulder pain in General Practice Cohort studie met 587 patiënten met schouderklachten Anamnese + lichamelijk onderzoek Uitkomst: chronisch klachten Kuijpers T et al. BMC 2006;7:97

27 Prognostisch model; multi model Variabele OR 95%CI P-waarde Leeftijd Geslacht Duur v/d klacht 0-6 weken 7-12 weken > 3 maanden Ernst v/d klacht Kuijpers T et al. BMC 2006;7:97

28 Prognostisch model; multi model Variabele OR 95%CI P-waarde Leeftijd Geslacht Duur v/d klacht weken weken > 3 maanden Ernst v/d klacht Kuijpers T et al. BMC 2006;7:97

29 Prognostisch model; multi model Kenmerken: Factoren moeten betrouwbaar zijn te meten Meeste factoren zijn generiek Groep patiënten moet groot genoeg zijn Alleen wat je meet kan in het model komen

30 Prognostisch model; multi model Resultaat: Verschillende factoren samen: Verhogen de kans op herstel Verlagen de kans op ziekteverzuim Verklaarde variantie: 21%

31 Prognostisch model; multi model Kuijpers T et al. BMC 2006;7:97

32 Clinical prediction rules Whitman JM et al. Predicting... thrust and nonthrust manipulation and exercise.. ankle sprain. JOSPT 2009 Raney NH et al... clinical prediction rule... neck pain... cervical traction and exercise. Eur Spine J 2009 Hebert J et al. Clinical prediction.. low back pain. CSM 2008 Fernández-de-las-Peñas C et al. Predictor.. chronic tension-type headache... muscle trigger point therapy. Ceph 2008 Cleland JA, et al... clinical prediction rule... neck pain. Phys Ther 2007

33 Prognostisch / predictie model John Cleland et al. Development of a clinical prediction rule for guiding treatment of a subgroup of patients with neck pain: use of thoracic spine manipulation, exercise, and patient education Prospectief cohort van 78 patiënten Anamnese + lich onderzoek Thoracale manipulatie Herstel / niet herstel (2e/3e beh)

34 Prognostisch/predictie model Cleland JA et al Phys Ther 2007

35 Prognostisch/predictie model Cleland JA et al Phys Ther 2007

36 Prognostisch/predictie model Nicole Raney et al. Development of a clinical prediction rule to identify patients with neck pain likely to benefit from cervical traction and exercise Prospectief cohort van 80 patiënten Anamnese + lich onderzoek Cervicale tractie + exercise Herstel / niet herstel (3 wk)

37 Prognostisch / predictie model Variable Sensitivity Specificity P value Positive likelihood ratio Negative likelihood ratio Neck distraction test 0.83 ( ) 0.50 ( ) ( ) 0.33 ( ) Pain with MMT 0.63 ( ) 0.71 ( ) ( ) 0.52 ( ) Body mass index ( ) 0.68 ( ) ( ) 0.49 ( ) Frequency of past episodes 0.70 ( ) 0.67 ( ) ( ) 0.45 ( ) Symptoms distal to shoulder 0.67 ( ) 0.58 ( ) ( ) 0.58 ( ) Shoulder abduction test 0.33 ( ) 0.87 ( ) ( ) 0.77 ( ) Headaches 0.43 ( ) 0.55 ( ) ( ) 1.02 ( ) Diminished strength 0.43 ( ) 0.76 ( ) ( ) 0.74 ( ) Peripheralization with PA C ( ) 0.82 ( ) ( ) 0.78 ( ) Ipsilateral rotation < ( ) 0.66 ( ) ( ) 0.86 ( ) Patient reported neck stiffness 0.43 ( ) 0.34 ( ) ( ) 1.65 ( ) Flexion AROM < ( ) 0.55 ( ) ( ) 0.72 ( ) Positive ULTT A 0.80 ( ) 0.37 ( ) ( ) 0.54 ( ) Age ( ) 0.89 ( ) ( ) 0.60 ( ) Ipsilateral sidebending < ( ) 0.45 ( ) ( ) 0.60 ( )

38 Prognostisch / predictie model Variable Sensitivity Specificity P value Positive likelihood ratio Negative likelihood ratio Neck distraction test 0.83 ( ) 0.50 ( ) ( ) 0.33 ( ) Pain with MMT 0.63 ( ) 0.71 ( ) ( ) 0.52 ( ) Body mass index ( ) 0.68 ( ) ( ) 0.49 ( ) Frequency of past episodes 0.70 ( ) 0.67 ( ) ( ) 0.45 ( ) Symptoms distal to shoulder 0.67 ( ) 0.58 ( ) ( ) 0.58 ( ) Shoulder abduction test 0.33 ( ) 0.87 ( ) ( ) 0.77 ( ) Headaches 0.43 ( ) 0.55 ( ) ( ) 1.02 ( ) Diminished strength 0.43 ( ) 0.76 ( ) ( ) 0.74 ( ) Peripheralization with PA C ( ) 0.82 ( ) ( ) 0.78 ( ) Ipsilateral rotation < ( ) 0.66 ( ) ( ) 0.86 ( ) Patient reported neck stiffness 0.43 ( ) 0.34 ( ) ( ) 1.65 ( ) Flexion AROM < ( ) 0.55 ( ) ( ) 0.72 ( ) Positive ULTT A 0.80 ( ) 0.37 ( ) ( ) 0.54 ( ) Age ( ) 0.89 ( ) ( ) 0.60 ( ) Ipsilateral sidebending < ( ) 0.45 ( ) ( ) 0.60 ( )

39 Prognostisch/predictie model Aantal variabelen Kans op herstel met cervicale tractie Basis kans op herstel in dit cohort: 44% N Raney et al. Eur Spine J 2009

40 Prognostisch / beslismodel Jasper Schellingerhout et al. Which patients with non-specific neck pain are more likely to benefit from manipulative therapy or physiotherapy? Data 3 trials (n=329) Anamnese PT, MT, GP Herstel / niet herstel Shellingerhout J et al Pain 2008

41 Prognostisch / beslismodel Patient with non-specific neck pain NRS-11 7 NRS-11 >7 Low back pain No low back pain Age 50 Age > 50 Manual therapy or Physiotherapy Manual therapy or Continued care GP Manual therapy or Continued care GP Manual therapy Shellingerhout J et al Pain 2008

42 Prognostisch / beslismodel Recovery rate short-term Tailored treatment: 58.1 % Non-advised treatment: 32.0 % - Absolute difference: 26.1 % (95% CI: %) Recovery rate long-term Tailored treatment: 65.6 % Non-advised treatment: 49.1 % - Absolute difference: 16.5 % (95% CI: %)

43 Conclusie Ongeveer 95% patiënten heeft a- specifieke klachten Natuurlijk beloop is gunstig (50-70% herstelt) Alleen de combinatie van anamnese, provocatie test en MRI nuttig in uitsluiten (of bevestigen) van cervicale radiculopathie

44 Conclusie Advies om actief te blijven zeer gunstig, evt met korte begeleiding fysiotherapeut of manuele therapie Bij cervicale radiculopathie is afwachten in eerste instantie aangeraden Gebruik van predictiemodellen is hoopvol, maar nog in ontwikkelfase

45 Thank you for your attention

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2.

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2. Hoofdpijn: classificatie en behandeling Waarom is het kunnen classificeren van hoofdpijn van belang voor de FT/MT februari 2013 René Castien, manueel therapeut, Master SPT, PhD i.o. Regelmatig voorkomend

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

Biopsychosociaal model

Biopsychosociaal model Biopsychosociaal model binnen de behandeling van whiplash-patiënten Wendy Peeters, MScMT Dr. Arianne Verhagen Prof. dr. Rob Oostendorp 1 23-03-2001 Doel presentatie State of the art wetenschappelijke evidentie

Nadere informatie

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Wat is de invloed van tractie op een lumbale

Nadere informatie

HOOFD /HALS / NEKPIJNKLACHTEN STATE OF THE ART

HOOFD /HALS / NEKPIJNKLACHTEN STATE OF THE ART HOOFD /HALS / NEKPIJNKLACHTEN STATE OF THE ART drs. John Bos Literatuur KNGF Richtlijn Nekpijn. KNGF 2016. (red. Bier JD, Scholten Peeters G.G.M., Staal JB et al) Neck Pain: Clinical Practice Guidelines

Nadere informatie

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren?

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? Dokter op dinsdag, 28 februari 2012 Marcel Garssen Neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Er is nog een boel recht te zetten.

Nadere informatie

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn eerste lijn MZH De twee hoofd vragen: Waarom de nek behandelen

Nadere informatie

voer eventueel de ULTT uit voor de plexus brachialis en n. medianus (uitsluittest)

voer eventueel de ULTT uit voor de plexus brachialis en n. medianus (uitsluittest) Diagnostisch proces Anamnese/lichamelijk onderzoek screenen op rode vlaggen rode vlaggen: vermoeden van ernstige pathologie (nekpijn graad IV) geen rode vlaggen huisarts of verwijzend specialist Vaststellen

Nadere informatie

Interventionele pijntherapie, een nuttige tussenstap?

Interventionele pijntherapie, een nuttige tussenstap? Interventionele pijntherapie, een nuttige tussenstap? Dr. Veerle Dirckx mariaziekenhuis.be Mensen zorgen voor mensen Interventionele pijntherapie, een nuttige tussenstap? Radiculair pijnsyndroom Symptomen

Nadere informatie

Inhoud. inleiding de schouder 1 9. Redactie 1 0. Auteurs 1 1. Voorwoord 1 6

Inhoud. inleiding de schouder 1 9. Redactie 1 0. Auteurs 1 1. Voorwoord 1 6 Redactie 1 0 Auteurs 1 1 Voorwoord 1 6 inleiding de schouder 1 9 1 Patiënten met schoudersyndromen in de huisarts- en fysiotherapiepraktijk 2 1 Inleiding 2 2 Patiënten met schoudersyndromen in de huisartspraktijk

Nadere informatie

Gebruik van meetinstrumenten bij whiplash: een casestudy

Gebruik van meetinstrumenten bij whiplash: een casestudy Gebruik van meetinstrumenten bij whiplash: een casestudy Wendy Scholten-Peeters Arianne Verhagen Karin Neeleman-vd Steen Rob Oostendorp 1 Doel Inzicht geven in bruikbaarheid vragenlijsten Hoe Wat Waarom

Nadere informatie

OLD SCHOOL - NEW TREATMENTS

OLD SCHOOL - NEW TREATMENTS Hoofdpijn en de nek OLD SCHOOL - NEW TREATMENTS Vereniging Nederlandse Hoofdpijncentra Woerden Dr. René Castien FT,MT, onderzoeker VUmc/EMGO Old school versus new treatments Hoofdpijn en fysiotherapie:

Nadere informatie

Fysiotherapie 2008. Klinimetrie. Klinimetrie, klinisch redeneren en verslagleggen. klinisch redeneren met behulp van klinimetrie

Fysiotherapie 2008. Klinimetrie. Klinimetrie, klinisch redeneren en verslagleggen. klinisch redeneren met behulp van klinimetrie klinisch redeneren met behulp van klinimetrie De zin en onzin van het meten, klinisch redeneren en verslagleggen = stelselmatig meten van klinische verschijnselen Dr Harriët Wittink Lector leefstijl en

Nadere informatie

Adverse events following chiropractic care for subjects with neck pain Sidney M. Rubinstein

Adverse events following chiropractic care for subjects with neck pain Sidney M. Rubinstein Adverse events following chiropractic care for subjects with neck pain Sidney M. Rubinstein Samenvatting Deze Nederlandse samenvatting is geschreven voor geïnteresseerden die weinig of geen wetenschappelijke

Nadere informatie

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam Responsiviteit van meetinstrumenten Prof. dr. ir. Riekie de Vet EMGO Instituut, Amsterdam Meet-eigenschappen Klinimetrische eigenschappen Reproduceerbaarheid Validiteit Responsiviteit Interpretatie Definitie

Nadere informatie

MOBILISEREN OF MANIPULEREN?

MOBILISEREN OF MANIPULEREN? Marian Paauw en Karlijn in t Veld Beroepsopdracht opleiding Fysiotherapie, Hogeschool van Amsterdam, Amsterdam School of Health Professions, Amsterdam, Nederland. MOBILISEREN OF MANIPULEREN? Opdrachtgever:

Nadere informatie

Andere kijk op validiteit

Andere kijk op validiteit Andere kijk op validiteit Waarde van klinische testen Mark Vongehr Fysio-/manueeltherapeut klinimetrie Het objectiveren van klinische symptomen en tekenen met behulp van valide meetinstrumenten meetinstrumenten

Nadere informatie

Eindexamenopdracht. Diagnostische toepassing van radiculaire testen voor klinische en praktische beroepsgroepen.

Eindexamenopdracht. Diagnostische toepassing van radiculaire testen voor klinische en praktische beroepsgroepen. Eindexamenopdracht Diagnostische toepassing van radiculaire testen voor klinische en praktische beroepsgroepen. Van Martijn Storck 1185157 Adres Ina Boudier Bakkerlaan 53 3582 VN, Utrecht Ten behoeve van

Nadere informatie

2-11-2012. Diagnostiek en therapie bij aandoeningen aan de cervicale wervelkolom. Doel

2-11-2012. Diagnostiek en therapie bij aandoeningen aan de cervicale wervelkolom. Doel Diagnostiek en therapie bij aandoeningen aan de cervicale wervelkolom Dr. Jan Pool epidemioloog/manueel therapeut Master fysiotherapie specialisatie OMT Senior researcher Lectoraat Leefstijl en Gezondheid

Nadere informatie

Inhoud. predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling predictiemodel afasie predictiemodel afasie conclusies aanbeveling

Inhoud. predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling predictiemodel afasie predictiemodel afasie conclusies aanbeveling VOORSPELLEN VAN VERBAAL COMMUNICATIEVE VAARDIGHEID VAN AFASIEPATIËNTEN NA KLINISCHE REVALIDATIE AfasieNet Netwerkdag 31.10.2014 Marieke Blom-Smink Inhoud predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

optimale meetinstrument?

optimale meetinstrument? 1 Klachten in het hoofdhalsgebied: hoe kies ik het optimale meetinstrument? Raymond Swinkels Samenvatting» Klachten in het hoofd-halsgebied hebben in veel gevallen een multidimensionaal karakter waarbij

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 154 NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 155 SAMENVATTING Achtergrond Hoewel het lumbosacraal radiculair syndroom (LSRS) zo lang bestaat als de geschiedenis van onze

Nadere informatie

Huisarts of hometrainer?

Huisarts of hometrainer? Huisarts of hometrainer? In het literatuuroverzicht werden zes studies opgenomen. Vier studies onderzochten het effect van training op ziekteverzuim, drie daarvan bestudeerden tevens de effecten op klachten

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Cefalalgiafobie: een nieuwe loot aan de boom?. Prof.dr. Rob Oostendorp Kinesiophobia Phonophobia Photophobia Cefalalgiaphobia Phobia: excessive, irrational fear resulting from a feeling of vulnerability

Nadere informatie

Gebruik van PROMs individueel versus groepsniveau. Riekie de Vet

Gebruik van PROMs individueel versus groepsniveau. Riekie de Vet Gebruik van PROMs individueel versus groepsniveau Riekie de Vet Klinimetrie: meten in de geneeskunde Het meten van symptomen, diagnostiek, uitkomsten van behandelingen, gezondheidsstatus en bijvoorbeeld

Nadere informatie

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ)

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton en K. Halldén, 1996 Instructie DOEL(GROEP): Prognostische en inventariserende vragenlijst De Acute Low Back Pain Screening Questionnaire

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

LAGE-RUGPIJN: parade van richtlijnen. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

LAGE-RUGPIJN: parade van richtlijnen. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp LAGE-RUGPIJN: parade van richtlijnen Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp PARADE van RICHTLIJNEN KNGF-richtlijn MT en Lage-rugpijn, in druk Richtlijn Aspecifieke lage-rugklachten, 2003 KNGF-richtlijn Lage-rugpijn,

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel. INHOUD : 1. Enige statistische begrippen omtrent studies naar diagnostische middelen. 2. Diagnostische

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder 1 11-5-2015 Hoge School Leiden Dr. Leo. A.M. Elders Werk en KANS Tel: 06-55741585 E-mail: info@nvka.nl Inhoud presentatie Schouderklachten /SAPS Epidemiologie

Nadere informatie

Internationale week van de pijn : Rugpijn : wat werkt er? Oefenen of prikjes? Dr. K. Van Boxem, pijncentrum (SJK) Opereren?

Internationale week van de pijn : Rugpijn : wat werkt er? Oefenen of prikjes? Dr. K. Van Boxem, pijncentrum (SJK) Opereren? Internationale week van de pijn : Rugpijn : wat werkt er? Oefenen of prikjes? Dr. K. Van Boxem, pijncentrum (SJK) Opereren? Dr. R. Rasschaert, neurochirurgie (UZA) of er mee leven? Mevr Batens, pijncentrum

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Barzouhi, Abdelilah el Title: Paradigm shift in MRI for sciatica Issue Date: 2013-12-03

Nadere informatie

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda.

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda. agenda Ruggespraak Kennismaking Achtergrond van het onderzoek Methode Resultaten Discussie Conclusie A.R.J. Sanders1, W.Verheul2, T.Magneé2, H.M.Pieters, P. Verhaak2, N.J. de Wit1,, J.M. Bensing2 RUGPIJN?

Nadere informatie

Beoordeling stand van de wetenschap Manuele Therapie

Beoordeling stand van de wetenschap Manuele Therapie Beoordeling stand van de wetenschap Manuele Therapie Beste evidence synthesis naar aanleiding van een verzoek van College van Zorgverzekeraars, maart 2008 Mw. Dr. A.P. Verhagen In opdracht van de Nederlandse

Nadere informatie

Richtlijnen voor de diagnose en behandeling van lage rugpijn vanuit het SIgewricht

Richtlijnen voor de diagnose en behandeling van lage rugpijn vanuit het SIgewricht Richtlijnen voor de diagnose en behandeling van lage rugpijn vanuit het SIgewricht AUW Prof. Dr. G. Stassijns Fysische Geneeskunde en revalidatie Voorkomen Klachten Uitstralingsgebied Out Conservatieve

Nadere informatie

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardloopblessures - Lange afstand lopen worden steeds populairder - Ook steeds meer

Nadere informatie

Chapter 7. Nederlandse samenvatting

Chapter 7. Nederlandse samenvatting Chapter 7 Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Lumbosacraal radiculair syndroom Het lumbosacraal radiculair syndroom is de aandoening die in de Nederlandse volksmond bekend staat als een

Nadere informatie

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn In de laatste 13 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van lage rugpijn. Voornamelijk het veelvuldig voorkomen van lage rugpijn en het

Nadere informatie

Dr. Marijke C.Ph. Slieker-ten Hove. Bekkenfysiotherapeut

Dr. Marijke C.Ph. Slieker-ten Hove. Bekkenfysiotherapeut Naam Bekkenfysiotherapeut Titel proefschrift/thesis Samenvatting Dr. Marijke C.Ph. Slieker-ten Hove Ja Pelvic Floor Function and Disfunction in a general female population Algemeen Het hoofdonderwerp van

Nadere informatie

Opties voor klasseren LRP patiënten.

Opties voor klasseren LRP patiënten. PROGRAMMA INHOUD LSE 1. 19:00 19:30 uur. Mededelingen bestuur, - door Frank G. / Henk Vaarkamp / Albert ten Brinke en Wouter Snellers 2. 19:30 20:15 uur. Presentatie huiswerkopdracht, - artikel Alon Rabin

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie

Rugpoli in Enschede. Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant

Rugpoli in Enschede. Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant Rugpoli in Enschede Lucille Dorresteijn, Neuroloog Marleen Wijnstra, Physician assistant Stellingen Bij een langer bestaand LRS is een MRI van de LWK aangewezen Ik (huisarts) verwijs nu zelf voor een MRI

Nadere informatie

LEG UIT WAT JE DOET.

LEG UIT WAT JE DOET. Laat zien wat je doet LEG UIT WAT JE DOET. Van wetenschap naar praktijk?? Jan Pool PhD Senior onderzoeker Lectoraat Leefstijl en Gezondheid Manueel therapeut Inhoud 1.Waar gaat het eigenlijk over?? 2.De

Nadere informatie

Martina Bühring NVvP Amsterdam, 2011

Martina Bühring NVvP Amsterdam, 2011 Diagnostiek & Advies bij Somatisch Onvoldoende verklaarbare Lichamelijke Klachten (SOLK) en somatoforme stoornissen Martina Bühring NVvP Amsterdam, 2011 AltrechtPsychosomatiek/ Eikenboom (kennis)centrum

Nadere informatie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie 15 april 2014 Thanasie Markou Cardio-thoracaal chirurg A.L.P. Markou Quality of life after cardiac surgery Quality of life after cardiac surgery A.L.P. Markou Kwaliteit

Nadere informatie

Multidisciplinaire samenwerking rugklachten

Multidisciplinaire samenwerking rugklachten Multidisciplinaire samenwerking rugklachten Mark Havinga Spinaalchirurg Doel voordracht Betere integratie eerste en tweede lijn Multidisciplinair met name ook in 1 e lijn Voorstel voor handvaten screening

Nadere informatie

Functie herstel door Mulligan technieken met niet-elastische tape

Functie herstel door Mulligan technieken met niet-elastische tape Functie herstel door Mulligan technieken met niet-elastische tape René Claassen 1 e Nationaal Congres Elastisch Tapen René Claassen fysiotherapeut, manueel therapeut Eigenaar praktijk in Vught docent Mulligan

Nadere informatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie 220205 Condite, Nieuwegein, 205 Disclosure belangen spreker kwaliteit van leven en kosten Potentiële belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsering of

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

De rol van Psychologische Aspecten bij de Behandeluitkomsten van Manuele Therapie en Fysiotherapie bij Aspecifieke Nekpijn.

De rol van Psychologische Aspecten bij de Behandeluitkomsten van Manuele Therapie en Fysiotherapie bij Aspecifieke Nekpijn. De rol van Psychologische Aspecten bij de Behandeluitkomsten van Manuele Therapie en Fysiotherapie bij Aspecifieke Nekpijn. The Role of Psychological Aspects in Treatment Outcomes of Manual Therapy and

Nadere informatie

Behandeling van het acute herseninfarct

Behandeling van het acute herseninfarct Behandeling van het acute herseninfarct VPL symposium 14-03-2014 Puck Fransen, onderzoeker neurologie, Erasmus MC Inhoud Achtergrond (epidemiologie/etiologie) Behandeling endovasculaire behandeling Huidige

Nadere informatie

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen]

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Door: Marjolein Stegeman Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Zo n 1 op de 10 Nederlanders heeft wel eens last van zijn hiel, in 80%

Nadere informatie

Wat te meten bij lage rugpijn

Wat te meten bij lage rugpijn Wat te meten bij lage rugpijn Drs. François Maissan Drs. Edwin de Raaij Fysiotherapeuten Manueel therapeuten Gezondheidswetenschappers Doel Wat te meten bij lage rugpijn? 1 Master Orthopedische manuele

Nadere informatie

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties?

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? G. van der Sluis, J. Elings, S. Bausch-Goldbohm, R. Bimmel, F. Galindo-Garre, N. van Meeteren

Nadere informatie

DIRECTE TOEGANKELIJKHEID MANUELE THERAPIE VANUIT WETENSCHAPPELIJK PERSPECTIEF

DIRECTE TOEGANKELIJKHEID MANUELE THERAPIE VANUIT WETENSCHAPPELIJK PERSPECTIEF DIRECTE TOEGANKELIJKHEID MANUELE THERAPIE VANUIT WETENSCHAPPELIJK PERSPECTIEF Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp 18-2-2013 Jaarcongres Fysiotherapie 2003 1 BESTAAT ER EVIDENCE VOOR DIRECTE TOEGANKELIJKHEID MANUELE

Nadere informatie

De oudere patiënt met comorbiditeit

De oudere patiënt met comorbiditeit De oudere patiënt met comorbiditeit Dr. Arend Mosterd cardioloog Meander Medisch Centrum, Amersfoort Dr. Irène Oudejans klinisch geriater Elkerliek ziekenhuis, Helmond Hartfalen Prevalentie 85 plussers

Nadere informatie

Onderzoeksprojecten SOMT afdeling Wetenschappelijk Onderzoek

Onderzoeksprojecten SOMT afdeling Wetenschappelijk Onderzoek Onderzoeksprojecten SOMT afdeling Wetenschappelijk Onderzoek Promotieonderzoek: Functional consequences of neck pain Promovendus:, MSc Deelproject Projectleiders Uitvoerder(s) onderzoek Validering WAL-vragenlijst

Nadere informatie

Frozen Shoulder. Het therapeutisch perspectief. Dr. Eric Vermeulen Fysio-manueeltherapeut. Hoofd Dienst Fysiotherapie

Frozen Shoulder. Het therapeutisch perspectief. Dr. Eric Vermeulen Fysio-manueeltherapeut. Hoofd Dienst Fysiotherapie Frozen Shoulder Het therapeutisch perspectief Dr. Eric Vermeulen Fysio-manueeltherapeut Hoofd Dienst Fysiotherapie Inhoud Ontwikkelingen door de tijd Best evidence voor de behandeling 1 e fase: freezing

Nadere informatie

Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996)

Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996) Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996) DOEL(GROEP): Inventariserende vragenlijst De Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) is een biopsychosociaal

Nadere informatie

Osteonecrosis of the jaw (ONJ)

Osteonecrosis of the jaw (ONJ) INLEIDING Welkom 1 2 Osteonecrosis of the jaw (ONJ) Hoe kunnen we dit voorkomen en als het toch optreedt, hoe kunnen we het managen? 3 Complication of bisphosphonate and denosumab use 1 Dit ga je echter

Nadere informatie

Bij gebrek aan bewijs

Bij gebrek aan bewijs Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1 3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten

Nadere informatie

HOE VERSCHILLEN HARTVAATPATIËNTEN MET OF ZONDER PSYCHOPROBLEMATIEK VAN ELKAAR?

HOE VERSCHILLEN HARTVAATPATIËNTEN MET OF ZONDER PSYCHOPROBLEMATIEK VAN ELKAAR? HOE VERSCHILLEN HARTVAATPATIËNTEN MET OF ZONDER PSYCHOPROBLEMATIEK VAN ELKAAR? Leora Maas Onderzoeksstage 1 e lijns geneeskunde INHOUDSOPGAVE Achtergrond Onderzoeksvragen Methode Resultaten Discussie Aanbevelingen

Nadere informatie

SAMENVATTING Hoofdstuk 1 Introductie.

SAMENVATTING Hoofdstuk 1 Introductie. SAMENVATTING Hoofdstuk 1 Introductie. Bij mensen met medicamenteus onbehandelbare temporaalkwab epilepsie is epilepsie chirurgie een zeer goede behandelmogelijkheid. Het besluit om iemand wel of niet te

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese

http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese Wat is de hulpvraag in termen van ICF en gerelateerd aan het functioneren van de patiënt in zijn / haar context? 1 inventarisatie concrete

Nadere informatie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie Raymond Ostelo, PhD Professor of Evidence-Based Physiotherapy Dept. Health Sciences EMGO+ Institute for Health and Care Research VU University Amsterdam, the Netherlands r.ostelo@vumc.nl 1 Classificeren

Nadere informatie

De rol en positie van passief segmentaal bewegingsonderzoek binnen het klinisch redeneren

De rol en positie van passief segmentaal bewegingsonderzoek binnen het klinisch redeneren Abstractprogramma vrijdag 13 maart en zaterdag 14 maart 2009 De rol en positie van passief segmentaal bewegingsonderzoek binnen het klinisch redeneren Emiel van Trijffel MSc Afd. Klinische Epidemiologie,

Nadere informatie

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen

Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Scheurbuik? Het mysterie rondom type B aorta dissecties Prof.Dr. Hence Verhagen Vaatchirurg, Erasmus MC, Rotterdam, Dissecties Ingewikkeld ziektebeeld Komen in alle slagaderen voor Hebben, krijgen, veroorzaken

Nadere informatie

De 7 stappen van een CAT

De 7 stappen van een CAT De 7 stappen van een CAT Patiënt (praktijk) Vertaalslag (expert) Wetenschap (literatuur) 1 klinisch scenario trefwoorden 2 klinische vraag 3 literatuur search 4 kritisch beoordelen artikel 7 bottom line

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK WERVELKOLOM

DIAGNOSTIEK WERVELKOLOM DIAGNOSTIEK WERVELKOLOM Gezamelijk product Fysiotherapie, Hogeschool van Amsterdam Opdrachtgever: H.J.A. Giesen Coaches: J.A. Simons J.E. de Vries Auteurs: J.W. Coppoolse G.E.K. Akpo D.E.M. ter Smitten

Nadere informatie

1 Patiënten met schoudersyndromen in de huisarts- en fysiotherapiepraktijk

1 Patiënten met schoudersyndromen in de huisarts- en fysiotherapiepraktijk 1 Patiënten met schoudersyndromen in de huisarts- en fysiotherapiepraktijk Margit Kooijman, Ilse Swinkels, Christel van Dijk, Dinny de Bakker en Cindy Veenhof Samenvatting» Schouderklachten komen vaak

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

Oefentherapeutische aspecten van de CWK bij degeneratieve pathologie en na Whiplash letsel.

Oefentherapeutische aspecten van de CWK bij degeneratieve pathologie en na Whiplash letsel. Oefentherapeutische aspecten van de CWK bij degeneratieve pathologie en na Whiplash letsel. KRM 23 april 2013 door Nicole Timmerman Lic. Kinesitherapie (VUB,1976) Krankengymnast (Köln,1977) - Sport & Trainungswissenschaftler

Nadere informatie

Impliciet is een fysiotherapeut bij elke patiënt bezig met

Impliciet is een fysiotherapeut bij elke patiënt bezig met Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie 2012;122(4):175-9 Klinische predictieregels in de fysiotherapie; state of the art en hoe verder? A.P. Verhagen, J.A.J. Borghouts, L. van Oort en M. Heijmans Klinische

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Hoorcollege 3 maart 2006 Thema: lage-rugpijn Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Opbouw Langdurige lage-rugpijn (profiel 3a) versus (lage-rugpijn met chronisch pijngedrag (profiel 3b) Relevantie van classificaties

Nadere informatie

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Studie Universitair Ziekenhuis Antwerpen Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie Totaal 40 patiënten: 20 met hyaluronacidinfiltraties

Nadere informatie

Bijeenkomst SN onderdeel KR -SNN model & 3S vragenlijst project

Bijeenkomst SN onderdeel KR -SNN model & 3S vragenlijst project Schouder Netwerk Nederland Bijeenkomst SN onderdeel KR -SNN model & 3S vragenlijst project door Gerard Koel, bestuurslid SNN, najaar 2016 SNA / SNN model KR / 3S vragenlijst INHOUD 1. Over KR in het algemeen

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Samenvattingen en Conclusies

Samenvattingen en Conclusies De algemene inleiding van het proefschrift (Hoofdstuk 1) beschrijft de epidemiologie van CAD wereldwijd, en specifiek in Nederland. De onderliggend principes van atherosclerose vorming en progressie worden

Nadere informatie

Rapid Access Raadpleging. Prof. dr. C. Vrints Diensthoofd cardiologie UZA

Rapid Access Raadpleging. Prof. dr. C. Vrints Diensthoofd cardiologie UZA Rapid Access Raadpleging Prof. dr. C. Vrints Diensthoofd cardiologie UZA 1 Waarom een rapid access raadpleging? Wat zal de toekomst brengen? - Vergrijzing van de bevolking aantal 65 plussers x2 aantal

Nadere informatie

Drs. Nathan Hutting Dr. Sarah Detaille

Drs. Nathan Hutting Dr. Sarah Detaille Drs. Nathan Hutting Dr. Sarah Detaille Inhoud presentatie Aspecifieke KANS Project GRIP op KANS Ontwikkeling GRIP op KANS Inhoud programma Voorlopige resultaten A-specifieke KANS Aan werk of activiteiten

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Raf Maiori Kinesitherapeut/Bewegingsconsulent raf.maiori@zol.be Multidisciplinair PijnCentrum Ziekenhuis Oost-Limburg Stalenstraat 2 3600 Genk 089/32

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen. THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop

Hoofdpijn bij kinderen. THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop Hoofdpijn bij kinderen THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop Inhoudsopgave Epidemiologie Kinderen met hoofdpijn Multidisciplinair carrousel

Nadere informatie

Epidurale en periradiculaire injecties bij chronische rugklachten is geen te verzekeren prestatie

Epidurale en periradiculaire injecties bij chronische rugklachten is geen te verzekeren prestatie Onderwerp: Epidurale en periradiculaire injecties bij chronische rugklachten is geen te verzekeren prestatie Samenvatting: Soort uitspraak: Datum: 10 juli 2007 Uitgebracht aan: Er is onvoldoende evidence

Nadere informatie

Domeinbeschrijving manuele therapie NVMT

Domeinbeschrijving manuele therapie NVMT Domeinbeschrijving manuele therapie NVMT Voor u ligt de domeinbeschrijving manuele therapie. Deze beschrijving vormt de uitkomst van het project domeinbeschrijving manuele therapie dat door het bestuur

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met LAGE RUGPIJN.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met LAGE RUGPIJN. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met LAGE RUGPIJN. RugNetwerk Twente Januari 2016, blok 7, Gerard Koel. Inhoud blok 7: Over tijdige FT bij patienten met (sub)acute LRP. Over grondvormen van

Nadere informatie

Een prik in de roos. invasieve pijnbehandelingen in vogelvlucht. M. van Doorn, anesthesioloog pijnspecialist. W.E.N. Theunissen, huisarts

Een prik in de roos. invasieve pijnbehandelingen in vogelvlucht. M. van Doorn, anesthesioloog pijnspecialist. W.E.N. Theunissen, huisarts Een prik in de roos invasieve pijnbehandelingen in vogelvlucht M. van Doorn, anesthesioloog pijnspecialist W.E.N. Theunissen, huisarts A. van der Flier, huisarts inhoud Overzicht mogelijkheden via pijnpoli

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn... 1

Nadere informatie

Frozen Shoulder. door Albert Dreise, fysiotherapeut

Frozen Shoulder. door Albert Dreise, fysiotherapeut Frozen Shoulder door Albert Dreise, fysiotherapeut Onderwerpen die passeren: inleidende begrippen en definiering het klinische beloop primair versus secundair behandeling primair frozen shoulder fysiotherapeutische

Nadere informatie

Fysius werkt samen met u aan een leven zonder rugpijn.

Fysius werkt samen met u aan een leven zonder rugpijn. Rugpijn? Rugpijn is niet vanzelfsprekend Volgens het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft 1 op de 5 volwassenen last van terugkerende rugklachten. Dit zijn 2,6 miljoen mensen die

Nadere informatie

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van behandeling uit te leggen. Eenduidige terminologie tussen

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Pijngerelateerde vrees voor (her)letsel: inschatten of meten? Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Ronald van de Ven MSc Olaf van der Zanden MSc Prof.dr. Willen Duquet Wat te verwachten? Inleiding / probleemstelling

Nadere informatie

7-9-2011. Wat & hoe te meten aan de lage rug? Doel van de workshop

7-9-2011. Wat & hoe te meten aan de lage rug? Doel van de workshop Wat & hoe te meten aan de lage rug? Drs. Francois Maissan Fysiotherapeut Manueel therapeut Gezondheidswetenschapper Job Bleeker Fysiotherapeut MFT io. afstudeerrichting Orthopedische Manuele Therapie Mw.

Nadere informatie

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene INFANT BREASTFEEDING ASSESSMENT TOOL (IBFAT) Matthews M.K. (1988) Developing an instrument to assess infant breastfeeding behavior in early neonatal period. Midwifery, 4, 154-165. Meetinstrument Afkorting

Nadere informatie

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG)

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Bowman, L. (2006) "Validation of a New Symptom Impact Questionnaire for Mild to Moderate Cognitive Impairment." Meetinstrument Patient-reported

Nadere informatie