Eindverslag Training NOOM Werken in de Zorgdriehoek/Familiezorg. NOOM, 27 juni 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindverslag Training NOOM Werken in de Zorgdriehoek/Familiezorg. NOOM, 27 juni 2014"

Transcriptie

1 Eindverslag Training NOOM Werken in de Zorgdriehoek/Familiezorg NOOM, 27 juni

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding p Deelnemers en samenwerking met regionale en lokale organisaties p Doelstellingen en resultaten p Overdraagbaarheid p. 11 Bijlagen: De trainingsmap met het programma Financieel verslag 2

3 1. INLEIDING De Commissie Projecten In Nederland (PIN) en Fonds NutsOhra hebben het NOOM met respectievelijk ,- en ,- ondersteund voor het project Werken in de Zorgdriehoek. De subtitel van dit trainingsproject was Familiezorg. Hiervoor was gekozen omdat het begrip familiezorg nauw aansluit bij de belevingswereld van migranten. Bij de uitvoering van het project is samengewerkt met een aantal zorg- en welzijnsorganisaties alsmede met enkele zelforganisaties van migranten. Omdat er geen volledige financiering van de training is gegeven, heeft een kleine bijstelling plaatsgevonden in die zin dat er geen algemene terugkomdag is gehouden. In de plaats daarvan is bij elke training langer stilgestaan bij de evaluatie per training. Tevens heeft het NOOM besloten om de training als document op te nemen in haar digitale nieuwsvoorziening. Dit betekent dat iedereen via de website van het NOOM de trainingsmap gratis digitaal kan bestellen om binnen de eigen kring daarmee verder aan de slag te gaan. Bij de uitvoering van de trainingen bleek dat niet in elke regio het aantal deelnemers van circa 20 werd gehaald. Daarnaast bleek dat in enkele andere regio s de belangstelling groter was dan verwacht. Daarom heeft het NOOM 16 in plaats van 12 trainingen georganiseerd binnen de toegekende subsidie. Beide trainers hebben dit in onderling overleg opgelost. De trainingen hebben plaatsgevonden in de periode januari tot en met juni

4 2. DEELNEMERS EN SAMENWERKING MET LOKALE/REGIONALE ORGANISATIES De 16 trainingen hebben plaatsgevonden in onderstaande regio s waarbij samenwerking was gezocht met lokale of regionale zorgorganisaties, algemene welzijnsorganisaties of zelforganisaties. Dit had het voordeel dat het zoeken van geschikte trainingsruimten werd vergemakkelijkt en dat er op enkele begrote posten kon worden bezuinigd. De deelnemers ontvingen na afloop van de training een certificaat. 1. Dordrecht, zondag 26 januari in samenwerking met Protestantse Zorggroep Crabbehoff, 7 deelnemers. 2. Rotterdam Zuid, zaterdag 1 februari in samenwerking met Laurens, 32 deelnemers 3. Hengelo, zondag 9 februari in samenwerking met CarintReggeland, 8 deelnemers, 4. Breda, zaterdag 15 februari in samenwerking met Raffy, 11 deelnemer, 5. Den Haag, zaterdag 22 februari in samenwerking met HWW Zorg, 28 deelnemers. 6. Amsterdam Slotermeer, zaterdag 1 maart in samenwerking met Huis van de Wijk, 21 deelnemers. 7. Hoogeveen, woensdag 26 maart in samenwerking met Ouderenwerkgroep Salawaku Hoogeveen, 21 deelnemers. 8. Utrecht, zaterdag 29 maart in samenwerking met Axioncontinu, 18 deelnemers. 9. Nijmegen, zaterdag 5 april in samenwerking met Swon seniorennetwerk en het Coördinatiepunt mantelzorgondersteuning, 24 deelnemers. 10. Hoofddorp, vrijdag 11 april in samenwerking met het P-team Haarlemmermeer, 12 deelnemers. 11. Amsterdam Zuid-Oost, dinsdag 15 april in samenwerking met ProFor, 11 deelnemers. 12. Tilburg, zaterdag 19 april in samenwerking met SOT, 8 deelnemers. 13. Zwolle, donderdag 24 april in samenwerking met WIJZ, 10 deelnemers. 14. Zeist, zaterdag 24 mei in samenwerking met Mobin en Stichting MSIVO/Musis, 16 deelnemers. 15. Eindhoven, zaterdag 14 juni in samenwerking met Thuiszorg MiCaas, 6 deelnemers. 16. Rotterdam Noord, donderdag 26 juni in samenwerking met Humanitas en Prefuru, 17 deelnemers. 4

5 3. DOELSTELLINGEN en RESULTATEN 3.1. Algemeen doel: De opzet van het project was om 240 vrijwilligers van circa 45 tot 70 jaar van bij het NOOM aangesloten organisaties te trainen om met deze methodiek te werken en daarmee een veelvoud van zorgbehoevende migrantenouderen, hun familie- of mantelzorgers en zorgprofessionals te bereiken. Algemeen resultaat: In totaal zijn 250 vrijwilligers van bij het NOOM aangesloten organisaties alsmede vrijwilligers van enkele regionale zorg- en welzijnsorganisaties - die direct te maken hebben met migrantenouderen - getraind. De leeftijden van de deelnemers varieerden van 30 tot 76 jaar. Bijna alle deelnemers zijn al jarenlang actief met en voor migrantenouderen. Enkele andere deelnemers willen dat gaan doen en hebben deze training gevolgd als basis hiervoor. De deelnemersgroep per training was over het algemeen sterk multicultureel van samenstelling. Migranten vanuit de volgende landen hebben deelgenomen: Indonesië, Molukken, diverse Caraïbische eilanden, Irak, Iran, Afghanistan, Eritrea, Turkije, China, Oekraïne, Marokko, Suriname, voormalig Joegoslavië en Nederland. Bij de evaluaties gaf men aan dat de multiculturele samenstelling van de meeste deelnemersgroepen zeer leerzaam was en over en weer leidde tot veel (h)erkenning van de noodzaak van familiezorg en de gewenste verdieping van de verschillende culturele, sociale en religieuze betekenissen ervan. Dit heeft een groot gevoel van gemeenschappelijk herkenning gehad en de deelnemers gesterkt in het belang van goede familiezorg. Erkend wordt dat zowel beroepskrachten als vrijwilligers in de zorg ongeacht hun eigen culturele roots - onmogelijk alles kunnen weten van de grote diversiteit aan culturen en religies in de Nederlandse samenleving. Dus zullen de deelnemers (en degenen aan wie zij verder de informatie doorgeven) benadrukken dat bij voorkeur de cliënt zelf en/of de familiezorgers zich proactiever gaan opstellen bij gespreken over zorg, bij samenwerking met zorgorganisaties en binnen hun sociale netwerken. Dit soort trainingen, voorlichting en het tijdig inschakelen van beroepskrachten zorgen er samen voor dat de oudere migrant langer goede zorg binnen de eigen kring blijft ontvangen en langer thuis kan blijven wonen. Dat is allereerst van groot belang voor het welzijn en de gezondheid van de cliënt, daarnaast ook voor de waardering binnen de eigen cultuur en zeker ook voor de kostenbeheersing in de ouderenzorg. Specifieke doelen en resultaten: De specifieke doelen en resultaten worden besproken per hoofdstuk van de trainingsmap Signaleren, Observeren, Interpreteren en Checken Resultaat: Bij de behandeling van dit thema bleek dat het grootste deel van de deelnemers nog nooit had stilgestaan bij deze vier begrippen. Mede op basis van een demonstratiefilm over hoe men observeert, werd men zich bewust van de eigen beperkingen en dat te snel men zich een mening vormt over een gebeurtenis zonder dat men zich ervan bewust is dat de eigen waarneming heel anders kan zijn dan het feitelijke gebeuren. Tevens zag men in dat het noodzakelijk is de gesignaleerde en geobserveerde waarnemingen te checken bij de andere twee partijen in de zorgdriehoek. 5

6 3.3. Wat is familiezorg Resultaat: Aangegeven is wat men in Nederland onder mantelzorg en familiezorg wordt verstaan. Uit de gesprekken bleek dat men zich helemaal herkende in de gegeven informatie en dat het van belang is meerdere partners te zoeken in de zorg dan alleen binnen de eigen familieleden. Dit kwam ook overeen met de veranderde familiesamenstelling onder migranten in Nederland vergeleken met die in het land van herkomst zoals afwezigheid van grootouders, ouders en andere familieleden, en het lager geboortecijfer onder veel migrantengezinnen vergeleken met het geboortecijfer in het land van herkomst en in de voorafgaande decennia. Tevens werd onderschreven dat zijzelf een bijzondere en belangrijke functie hebben om dit uit te dragen binnen hun gemeenschappen en families. Zij zijn daarmee beter voorbereid op de toekomst dan veel Nederlandse ouderenorganisaties en familieleden van ouderen. Wel moet voorkomen worden dat de jongere generaties dit in toenemende mate de waarde die religieus en cultureel aan familiezorg wordt gegeven, gaan verliezen. Uit de gespreksgroepen kwam naar voren dat familiezorg van groot belang is voor de ouderen zelf, maar zeker ook voor de familiezorgers zelf. Binnen de migrantengemeenschappen blijft uitgangspunt dat de oudere zo lang mogelijk (en zelfs nog verder) binnen de eigen familie wordt verzorgd. De toekomstige ontwikkelingen in de ouderenzorg in Nederland versterkt deze opvatting hoewel men ook inziet dat er keerpunt kan optreden. Breed wordt geaccepteerd dat men tijdig hulp en ondersteuning moet inroepen van beroepskrachten om de voorkomen dat men als familiezorger wordt overbelast of te kort schiet bij specifieke zorghandelingen. Als extra bijlage in de trainingsmap is de checklist gebruikt door Thebe Thuiszorg (gemaakt door EXFAM) over hoe de familiezorger kan controleren in hoeverre hij zijn grenzen aan het bereiken is in de zorg en steun aan een familielid. In een van de toegevoegde teksten van de trainingsmap is de werkwijze vermeld van het Familienetwerkberaad (van MEE Alblasserwaard/Vijfheerenlanden) als een prima methodiek om binnen de zorgdriehoek en samen binnen het uitgebreidere sociale netwerk, na te gaan wie wat nodig heeft en wie wat kan leveren. Wel heeft het NOOM enkele kleine aanpassingen gemaakt bij deze tekst. Binnen enkele deelnemersgroepen bleek men dit al te doen zonder dat men deze methodiek kende omdat dit al gebruikelijk was binnen de eigen familie De zorgdriehoek Resultaat: Ook dit onderwerp was een eye-opener voor de meeste deelnemers. Het uitgangspunt van de methodiek van het werken in de zorgdriehoek gaat uit van het gegeven dat alle drie de partijen weliswaar niet gelijk (hoeven te) zijn, maar zeker wel gelijkwaardig. Een belangrijk onderdeel van de training was dan ook het versterken van het respect voor de cliënt, de familiezorgers, en voor de beroepskrachten. En dus hiermee gepaard gaande waarden en normen van de cliënt, zijn familie en die van de beroepskrachten. Gelijkwaardigheid betekent dat iedereen binnen zijn doen en laten werk en levenservaringen, inzichten, kennis en vaardigheden hebben om in de zorgdriehoek met elkaar samen te werken. Kortom geef - voordat de zorg of ondersteuning wordt gegeven, - aan wat binnen de eigen cultuur belangrijke zaken zijn waarbij je verwacht dat een zorgverlener daar rekening mee houdt. 6

7 Voor Nederlandse beroepskrachten en vrijwilligers geldt dat zij voordat zij overgaan tot het verrichten van handelingen - aan de cliënt en de familie vragen of wat zij willen gaan doen past binnen hun religie en cultuur. Overigens zien wij in toenemende mate dat het medewerkersbestand van zorginstellingen zich sterk verjongd en veelkleurig wordt. Ook dan gaat bovenstaande aanbeveling op. Zowel de cliënt, de familiezorgers als de beroepskracht wil de beste zorg. De oudere die te maken krijgt met ouderdomsgebreken en ziekten, de familie die vaak jarenlang dagelijks de zorg voor een oudere op zich neemt, en de beroepskracht met regels en protocollen in de zorg. Alle drie betrokkenen hebben hun eigen culturele en religieuze achtergrond die betekenisvol is bij bijna alles wat men doet (of juist niet doet). Wederzijds respect staat in nauwe relatie met elkaar leren kennen en leren vertrouwen. De deelnemers aan de training hebben te kennen gegeven dat zij actief hieraan zullen meewerken en dat zij binnen de zorgdriehoek dit dan ook zullen realiseren. De deelnemers gaven aan dat er bij hen geen of minder bezwaren meer bestaan om Nederlandse zorgbeoefenaren in te schakelen bij de zorg voor migrantenouderen. Wanneer hierdoor hun ouderen langer zelfstandig kunnen functioneren of langer thuis en binnen de familie kunnen blijven wonen, is dat een groot winstpunt voor hun geestelijk en lichamelijk welzijn Alle deelnemers gaven bij de evaluatieronde in de training aan dat zij erg veel hebben geleerd over hoe de communicatie in de zorgdriehoek verbeterd kan worden en vooral wat men daar zelf aan kan doen. Het gehanteerde rollenspel gaf vervolgens perfect aan hoe goed (of slecht) en moeilijk de communicatie in een nagespeelde praktijksituatie kan verlopen en gaf de deelnemers veel nieuwe 7

8 inzichten. Zij geven tevens aan dat op basis van de informatie - die overigens deels ook in het Turks, Arabisch en Chinees beschikbaar wordt gesteld zij deze informatie zeker zullen gebruiken in hun werk. Het geven van een nieuwe impuls voor de familiezorg als samenwerking met zorgprofessionals door een verbeterde afstemming over wie welke zorghandelingen het beste kan verrichten en wat het nut en de noodzaak van deze handelingen is, werd door de deelnemers als zodanig ervaren. Om familiezorg verder te ondersteunen is het noodzaak om informatie en voorlichting over specifieke ouderdomsproblemen te versterken. Met name over de zorg voor ouderen met dementie ontstonden tijdens de trainingen veel vragen. De deelnemers zijn er van overtuigd dat het noodzakelijk is te werken met het model van de zorgdriehoek omdat dit hen ook juist in staat stelt familiezorg langer vol te houden en daar waar zij fysiek, emotioneel of geestelijk aan hun grenzen komen, deskundigen te raadplegen van zowel binnen de kring van hun organisaties als beroepskrachten. Een andere bijlage in de trainingsmap is de checklist Weer naar Huis van Zorg Belang Noord- Holland. De deelnemers is uitgelegd wat het belang is van deze checklist en waarom het zinvol is deze te gebruiken. Uit eigen ervaring konden de deelnemers uitgebreid vertellen hoe weinig er na een gesprek met specialist of verpleegkundige bleef hangen. Geadviseerd is deze lijst veel te kopiëren en mee te nemen in een dergelijke situatie Toekomst van de zorg in Nederland Resultaat: Men vond het erg waardevol om eens in gewone taal te horen wat er gaat veranderen in de zorg in Nederland. Uit de media en uit de berichtgeving over alle snelle veranderingen (ook tijdens deze training veranderde er veel!), was men de rode draad kwijtgeraakt. Deze veranderingen sterken de migrantengemeenschappen in de zinvolheid van hun huidige familiezorg. Wel is men bang dat er te weinig sprake zal zijn van hulp en steun wanneer deze wel hard nodig is. Tevens werd geconstateerd dat er veel te weinig aandacht is aan mantelzorg-ondersteuning en informatie over bij voorbeeld dementie en hoe daar mee om te gaan in het dagelijkse leven Samenvatting van de Zorgzwaartepakketten Ouderenzorg Resultaat: Tijdens de training is niet verder dieper ingegaan op deze zorgzwaartepakketten en is de deelnemers geadviseerd deze thuis, samen met familieleden, eens rustig na te lezen. Wel is nadrukkelijk aangegeven welke zorgvormen met betrekking tot deze zorgzwaartepakketten uit de AWBZ en naar de Wmo gaan en dat opname in een verzorgings- of verpleeghuis minder snel zal/kan plaatsvinden dan vroeger. Voor een deel van de deelnemers was dat een soort geruststelling. 8

9 3.7. Communicatievaardigheden Resultaat: Wil je effectief gebruik kunnen maken van de methodiek dan zijn communicatievaardigheden noodzakelijk. Het onderdeel communicatievaardigheden was voor het grootste deel van de deelnemers aan de training een totaal nieuw thema. Zo had men nog nooit tegen communicatie aangekeken want praten doe je toch vanzelf. Het goed voorbereiden van een overleg met een beroepskracht, het nadenken over je gevoelens voor je antwoord geeft, hoe verloopt een goed gesprek etc. vonden de deelnemers erg verrijkend en men gaf aan voortaan een goed spiekbriefje te maken. Men heeft geleerd dat een goede communicatie ook betekent dat het het beste is om conflicten te voorkomen maar gelijktijdig wel duidelijk de wensen van de cliënt en familie op tafel te leggen. Hiermee worden klachten en onnodige interventies voorkomen. Interventies van verpleegkundige aard maar ook het voorkomen van een ingewikkelde en tijdrovende klachtenbehandeling, maar ook het voorkomen van een ingewikkelde en tijdrovende klachtenbehandeling. Na de behandeling van dit thema, zagen de deelnemers in dat zij zichzelf nogal wat konden verbeteren qua communicatieve vaardigheden. Om werd helder waardoor mogelijke storingen in de communicatie tussen cliënt, familie en beroepskrachten kunnen ontstaan en wat men zelf daar aan kan doen. Vervolgens werden deze nieuwe vaardigheden ofwel in een rollenspel of tijdens groepsgesprekken getoetst en werden adviezen gegeven hoe men zich hierin kan verbeteren. 9

10 De deelnemers zijn bereid om vooraf actief met beroepskrachten in gesprek te gaan over de verwachtingen en mogelijke taboes met het doel om mogelijke communicatieverschillen of culturele/religieuze botsingen te vermijden Het zorgdossier of zorgleefplan Resultaat: Nauw verbonden aan de vorige thema s (communicatie, samenwerking, wie doet wat etc. in de zorgdriehoek) is een helder en goed zorgdossier of zorgleefplan. Uit eigen ervaringen weet men dat vaak onduidelijk is wat er gaat gebeuren. En ook wat de bijdrage daarin kan zijn van familie of het sociale netwerk. De deelnemers waren na afloop van dit thema ervan overtuigd dat veel meer dan nu gemaakte afspraken op papier worden gezet; of digitaal worden vastgelegd waar ze dan wel bij moeten kunnen komen. Zowel binnen de eigen familie van de oudere als met Nederlandse zorgorganisaties en beroepskrachten is het gewenst om afspraken vast te leggen zodat er geen onenigheid resp. verschillen van uitvoering ontstaan over de noodzakelijk te verrichten handelingen. Familiezorgers benadrukken dat deze afspraken in helder taal en goed leesbaar worden opgeschreven. Bij enkele deelnemers was reeds sprake van een uitgebreide taakverdeling en inroostering van familieleden bij de zorg voor hun ouder(s). Hun ervaring heeft bijgedragen aan het verduidelijken van de positie van de cliënt, de familie en de inbreng van beroepskrachten in de zorg. De trainingsmap biedt zowel met betrekking tot het zorgdossier als met betrekking tot het overleg binnen de familie over de zorgtaken, voldoende aanknopingspunten om daarmee concreet aan de slag te gaan. 10

11 4. OVERDRAAGBAARHEID Essentie voor het NOOM is de overdraagbaarheid van een training als deze. In het verleden heeft NOOM meer trainingen georganiseerd die dit als belangrijk onderdeel hadden. Zoals de training Beweeg je brein, Ouderen in veilige handen, Afschaffing partnertoeslag AOW en Dementie. Met de overdraagbaarheid worden twee resultaten bereikt namelijk dat er steeds meer vrijwilligers zijn die aan de hand van het trainingsmateriaal binnen de eigen gemeenschap zelf deze trainingen kunnen organiseren, en dat de kennis van de betreffende onderwerpen breed binnen hun gemeenschappen wordt verspreid. In juli 2014 wordt via de digitale nieuwsbrief van het NOOM die breed wordt verspreid onder migranten, hun organisaties, Nederlandse zorgorganisaties en andere belangstellenden, aandacht geschonken aan deze succesvolle training. Tevens wordt daarin vermeld hoe men de gratis trainingsmap en de gebruikte PowerPoints en filmfragmenten digitaal kan bestellen via de website van NOOM. Beide trainers hebben aangegeven dat zij bereid zijn om wanneer mensen uit de kring van het NOOM zelf deze training willen organiseren en met vragen zitten, hen gratis advies te geven. 11

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

ergeten meer dan Meer dan Vergeten

ergeten meer dan Meer dan Vergeten meer dan Meer dan V een programma over dementie en oudere migranten ontwikkeld door Unie KBO en NOOM (Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten) in samenwerking met bureau Kleurrijk Advies Achtergrond

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en participatie in praktijk

Zelfredzaamheid en participatie in praktijk Van verzorgingsstaat naar handen uit de mouwen Training Zorg Verandert op zaterdag 13 juni leidt vrijwilligers op tot voorlichter en gespreksbegeleider voor oudere migranten Zelfredzaamheid en participatie

Nadere informatie

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg V&VN standpunt Samenwerken met informele zorg Inhoudsopgave 1 Informele zorg voegt waarde toe aan het leven 3 2 De rol van professionals is cliënt en systeem te ondersteunen in het zich samen redden 3

Nadere informatie

Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten. Amsterdam Edouard Buning november 2010

Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten. Amsterdam Edouard Buning november 2010 Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten Amsterdam Edouard Buning november 2010 Inhoud Opzet van het onderzoek Zorg aan migranten Taalachtergrond migranten Voorlichtingsmateriaal

Nadere informatie

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014 Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online Yvonne de Jong, 11 april 2014 Congres Wijkverpleegkundigen anno nu Inhoud Kennis van mantelzorg Visie op samenspel SOFA-model 4 stappen mantelzorgondersteuning

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen. - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? -

Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen. - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? - Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? - Stichting Lize Maart 2014 Naar schatting zijn er elk jaar 200.000 ouderen slachtoffer van mishandeling.

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Beleidsplan Mantelzorg

Beleidsplan Mantelzorg Opsteller: Golein Klein Bramel Versie: 1 december 2010 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 1. WAT IS MANTELZORG?... 3 2. VISIE OP MANTELZORG... 4 3. WAT KUNNEN MANTELZORGERS VERWACHTEN VAN

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. Inleiding. Definitie

Mantelzorgbeleid. Inleiding. Definitie Mantelzorgbeleid Inleiding Een goede relatie tussen de cliënt, de mantelzorger en de medewerker(s) van SigmaZorg draagt bij aan het leveren van kwalitatief verantwoorde zorg. Kwaliteit van leven wordt

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan?

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? Migranten kunnen anders tegen een beperking aankijken. Zij zien de beperking vaak als ziekte en houden

Nadere informatie

Dagbesteding Psychogeriatrie

Dagbesteding Psychogeriatrie Dagbesteding Psychogeriatrie Contact: Stichting Rosengaerde Pastoriestraat 1 7721 CT DALFSEN Telefoon algemeen (0529) 431541 Telefoon keuken (0529) 432514 Fax (0529) 432937 e-mail Internet Info@rosengaerde.nl

Nadere informatie

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film Mantelzorg bij kleinschalig wonen Handreiking bij film Colofon Datum: september 2012 Auteurs: Ilse de Bruijn (MOVISIE) en Nienke Blijham (Vilans) Met medewerking van: De Rinnebeek (locatie van zorgorganisatie

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Vrijwilligerswerk in zorg & ondersteuning Werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg. Inleiding. 1. Doel

Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg. Inleiding. 1. Doel 1 Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg Inleiding Mantelzorgers zijn onmisbaar voor de cliënt en verdienen ondersteuning en begeleiding bij het uitvoeren van hun zorg- en ondersteuningstaken.

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

WMO-WERKPLAATS TWENTE

WMO-WERKPLAATS TWENTE WMO-WERKPLAATS TWENTE nieuwe werkvormen voor zorg en welzijn d e juni 2010 Dit is de tweede nieuwsbrief in een serie van vier over het programma Wmo-werkplaats Netwerkregio Twente. De nieuwsbrieven geven

Nadere informatie

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg Trainingen Coaching Intervisie Supervisie Voor de zorg Professioneel communiceren met 2013 Training Professioneel communiceren met Voor wie? De training is bedoeld voor mensen in de zorg die hun communicatie

Nadere informatie

Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk

Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk Bronnen: Toolkit familieparticipatie, Poster goed verbonden, juridische aspecten van informele zorg, invoormantelzorg en exptertisecentrum mantelzorg Twee

Nadere informatie

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model Workshop: Familiegericht werken SOFA-model In de zorg staat de zorgvrager centraal, maar ook de familie is betrokken partij als iemand wordt opgenomen in het WZC. Om de zorg goed te laten verlopen, is

Nadere informatie

Kan zorg nog beter? Laat het ons weten! Wat betekent CQI? Waar kunnen cliënten terecht bij klachten over de zorg?

Kan zorg nog beter? Laat het ons weten! Wat betekent CQI? Waar kunnen cliënten terecht bij klachten over de zorg? Wat gebeurt er met de resultaten? De uitkomsten van het onderzoek helpen: zorgverleners bij het verbeteren van de zorg die zij geven de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) de gezondheidszorg beter

Nadere informatie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie Methode Familiezorg Open communicatie leidt tot minder stress introductie 1 methode familiezorg introductie Voorwoord Inleiding Het hart van de zorg is daar waar de zorg gegeven wordt, waar kwetsbare families

Nadere informatie

De b-learning is bedoeld voor verzorgenden werkzaam in de thuiszorg of in het verpleeg- of verzorgingshuis.

De b-learning is bedoeld voor verzorgenden werkzaam in de thuiszorg of in het verpleeg- of verzorgingshuis. Blended learning mantelzorg, Doelgroep verzorgenden Docentenhandleiding fysieke bijeenkomst Inleiding Zorgen voor een naaste is een liefdevolle en dankbare taak. Mantelzorg, ook wel informele zorg genoemd,

Nadere informatie

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT MANTELZORG BELEID 2015 Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT Inhoud Wat is mantelzorg... 2 Visie op Mantelzorg... 2 De kwetsbaarheid van de mantelzorger... 2 Methode en werkwijze... 4 Mantelzorg ondersteuning

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

Hoezo Mantelzorg? INFORMATIEBULLETIN 1OKTOBER 2015

Hoezo Mantelzorg? INFORMATIEBULLETIN 1OKTOBER 2015 INFORMATIEBULLETIN 1OKTOBER 2015 Hoezo Mantelzorg? Dona Daria, het kenniscentrum voor emancipatie in Rotterdam en JSO, kennis- en adviesbureau binnen het sociaal domein, voeren in Overschie en Feyenoord

Nadere informatie

na een hernia-operatie

na een hernia-operatie Klachtenregeling adviezen ZorgSaam na een hernia-operatie Toelichting voor cliënten, ZorgSaam familieleden en bezoekers 1 2 Waarom een klachtenregeling voor cliënten, familieleden en bezoekers? De artsen

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Wij leveren samen met politie en woningbouwver.een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van psychische etc problematiek.

Wij leveren samen met politie en woningbouwver.een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van psychische etc problematiek. Van: Informatiecentrum Gemeente Heusden Verzonden: zondag 8 juli 2007 20:57 Aan: Addie Dumont Onderwerp: FW: concept beleidsplan WMO -----Oorspronkelijk bericht----- Van: Marlène van Doorm [mailto:marlenevandoorm@juvans.nl]

Nadere informatie

ontdek. De beste zorg voor u, thuis. Informatie over: Thuiszorg

ontdek. De beste zorg voor u, thuis. Informatie over: Thuiszorg ontdek. Informatie over: Thuiszorg De beste zorg voor u, thuis. Zo goed en zelfstandig mogelijk leven in uw eigen vertrouwde omgeving. Laurens biedt alle zorg die u hierbij nodig heeft. meer dan zorg Langer

Nadere informatie

Producten COiL. Het COiL biedt momenteel de volgende producten aan:

Producten COiL. Het COiL biedt momenteel de volgende producten aan: Producten COiL Het COiL biedt momenteel de volgende producten aan: Voor zorgprofessionals en vrijwilligers 1. Trainingen Omgaan met levensvragen 2. Begeleide intervisie, moreel beraad 3. Train- de- trainers

Nadere informatie

Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid

Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid consultatie, lessen en trainingen GGZ ingeest Bij GGZ ingeest kunnen mensen met psychische klachten rekenen op kwalitatief goede en betrouwbare zorg. Kenmerkend

Nadere informatie

Samen werken aan goede zorg en behandeling

Samen werken aan goede zorg en behandeling Samen werken aan goede zorg en behandeling Informatie voor cliënten, familie en naasten In deze folder geven we u algemene informatie over de zorggroep Dignis. Ook lichten we de uitgangspunten van Dignis

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Open communicatie leidt tot minder stress. verdieping. 1 methode familiezorg verdieping

Open communicatie leidt tot minder stress. verdieping. 1 methode familiezorg verdieping Methode Familiezorg Open communicatie leidt tot minder stress verdieping 1 methode familiezorg verdieping Voorwoord Inleiding Het hart van de zorg is daar waar de zorg gegeven wordt, waar kwetsbare families

Nadere informatie

Voelt beter. Zo lang mogelijk plezierig thuis wonen

Voelt beter. Zo lang mogelijk plezierig thuis wonen Verpleging en verzorging aan huis Voelt beter Zo lang mogelijk plezierig thuis wonen Welkom bij Thuiszorg Pantein U leidt uw eigen leven met persoonlijke wensen en voorkeuren. Ook als u zorg nodig heeft,

Nadere informatie

Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. 22 maart 2011 bij Raffy te Breda

Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. 22 maart 2011 bij Raffy te Breda Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. maart 0 bij Raffy te Breda Aantal aanwezige personen: 8 personen Aantal ingevulde formulieren: 7 (3 verpleegkundigen; 3 huisartsen; ergotherapeut/therapeut;

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd December 2010 Auteur: Jan Hiemstra 1 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 H. 1. Actuele ontwikkelingen Blz. 4 H. 2. Afstemming mantelzorg en formele zorg Blz. 7 H. 3. Visie

Nadere informatie

Training Samen Zorgen voor (zorg)professionals

Training Samen Zorgen voor (zorg)professionals Het verhaal van Karin Bij een cliënt in de terminale fase kwam ik met mijn team steeds recht tegenover haar kinderen te staan. Wij deden er alles aan om het leven voor deze cliënt nog zo aangenaam mogelijk

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. 1. Inleiding. 1.1. Het welbevinden van de bewoners staat centraal. 1.2. De hele mens. 1.3. Geloofsbeleving

Mantelzorgbeleid. 1. Inleiding. 1.1. Het welbevinden van de bewoners staat centraal. 1.2. De hele mens. 1.3. Geloofsbeleving Mantelzorgbeleid 1. Inleiding 1.1. Het welbevinden van de bewoners staat centraal. Ons doel is dat de bewoners in Vredenoord het warme, persoonlijke en welkome gevoel van thuis beleven. Met het organiseren

Nadere informatie

Samen zorgen voor kwaliteit van leven Mantelzorg en Mantelzorgers

Samen zorgen voor kwaliteit van leven Mantelzorg en Mantelzorgers Samen zorgen voor kwaliteit van leven Mantelzorg en Mantelzorgers Juni 2009/ evaluatie en bijstelling: november 2011 geëvalueerd en bijgesteld: mei 2013 documentverantwoordelijke: afdeling beleid en kwaliteit

Nadere informatie

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk.

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Levens- / en zingevingvragen zijn op de achtergrond geraakt in onze samenleving, soms ook in het welzijnswerk. Toch zijn kwetsbaarheid en eenzaamheid

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

CMO Flevoland, Ontspoorde Mantelzorg Uit deze uitgave mag, met bronvermelding, gekopieerd worden.

CMO Flevoland, Ontspoorde Mantelzorg Uit deze uitgave mag, met bronvermelding, gekopieerd worden. Start Mz Weerkaatst plezier Compassie moeheid/ overbelasting Ontspoorde Mz In balans onbalans Volledig uit evenwicht Bouwsteen 1a,b 2a b,c,d 3a b,c,d 4a,b,c,d Tekening: Glijdende schaal Mantelzorg G.T.Kamminga

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

De economische betekenis van mantelzorg

De economische betekenis van mantelzorg De economische betekenis van mantelzorg Guus Schrijvers, opvolger van prof.dr. J.C.M. Hattinga Verschure en auteur van het boek Zorginnovatie volgens het Cappuccinomodel Beschrijving van het begrip mantelzorg

Nadere informatie

Beleidsplan. Er zijn. Zorg in de laatste levensfase. VPTZ Kaag en Braassem Beleidsplan 2013 2016

Beleidsplan. Er zijn. Zorg in de laatste levensfase. VPTZ Kaag en Braassem Beleidsplan 2013 2016 Beleidsplan 2013 2016 Er zijn. Zorg in de laatste levensfase Pagina 1 Inleiding Al meer dan 20 jaar wordt door vrijwilligers in onze gemeenschap aanvullende zorg geboden aan mensen in hun laatste levensfase.

Nadere informatie

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Informatie voor mantelzorgers Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Uw partner, familielid, vriend of andere naaste krijgt zorg bij Zorgbalans.

Nadere informatie

Wie betrek ik bij de zorg?

Wie betrek ik bij de zorg? Wie betrek ik bij de zorg? Dilemma's bij dementie. Handleiding voor het gesprek met mantelzorgers. In een viertal films vertellen 10 mantelzorgers over 4 dilemma's die spelen bij de zorg voor hun naaste

Nadere informatie

Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring

Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring Mantelzorgbeleid Intramuraal Amstelring 2013 1 Inleiding Mantelzorg staat in de belangstelling. Het ontwikkelen

Nadere informatie

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Voor wie? Deze brochure is bedoeld voor alle beroepskrachten die met Triple P werken of daar in de toekomst mee aan de slag willen gaan. Triple

Nadere informatie

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Beroepsprofiel verzorgende IG altijd dichtbij werkt voor DE ZORG www.nu91.nl Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde Een nieuw beroepsprofiel:

Nadere informatie

Mezzo Advies Verordening WMO 2015

Mezzo Advies Verordening WMO 2015 Verordening WMO 2015 Mezzo Auteur: Karin Verbeek Bunnik, mei 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. De reikwijdte van mantelzorg 4 2.1 Mantelzorg is altijd vrijwillig 4 2.2 Mantelzorg en bovengebruikelijke

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

1. Zeggenschap: ouderen hebben zeggenschap in alle beslissingen die hen aangaan

1. Zeggenschap: ouderen hebben zeggenschap in alle beslissingen die hen aangaan 1. Zeggenschap: ouderen hebben zeggenschap in alle beslissingen die hen aangaan OUDEREN De oudere heeft zeggenschap in alle beslissingen die hem aangaan. De oudere blijft het leven leiden naar eigen voorkeuren

Nadere informatie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie vind. Informatie over: Dementie Uw manier van leven met dementie. Wanneer u dementie vermoedt bij uzelf of bij uw familie, dan komt er veel op u af. Laurens helpt. In deze folder leest u over dementie

Nadere informatie

Consultatiebureaus voor ouderen Projectbeschrijvingen 2005-2008

Consultatiebureaus voor ouderen Projectbeschrijvingen 2005-2008 Consultatiebureaus voor ouderen Projectbeschrijvingen 2005-2008 Ouderen worden geacht zelf in te schatten wanneer hun gezondheid en welzijn worden bedreigd. De signalering van omstandigheden die het lichamelijke,

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops en bijeenkomsten Individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid of een bekende

Nadere informatie

Jaarplan Platform Dementie Zaanstreek/ Waterland. augustus 2015 - augustus 2016

Jaarplan Platform Dementie Zaanstreek/ Waterland. augustus 2015 - augustus 2016 Jaarplan Platform Dementie Zaanstreek/ Waterland augustus 2015 - augustus 2016 Inleiding In dit jaarplan worden visie, uitgangspunten en producten beschreven die de ketenzorg Dementie in Zaanstreek/ Waterland

Nadere informatie

PrivaZorg thuiszorg persoonlijk en klantgericht!

PrivaZorg thuiszorg persoonlijk en klantgericht! PrivaZorg thuiszorg persoonlijk en klantgericht! Welkom bij PrivaZorg! PrivaZorg is een thuiszorgorganisatie die werkt met gemotiveerde, zelfstandige zorgverleners. Thuiszorg is het bieden van zorg, ondersteuning

Nadere informatie

Ouderen in veilige handen. voor Lize. 17 maart 2013 Yvonne Heygele

Ouderen in veilige handen. voor Lize. 17 maart 2013 Yvonne Heygele Ouderen in veilige handen voor Lize 17 maart 2013 Yvonne Heygele Wat komt bij u op bij het begrip: ouderenmishandeling? Wat is ouderenmishandeling? Ouderenmishandeling is het handelen of het nalaten van

Nadere informatie

informatie en advies. De samenwerking tussen formele en informele zorg wordt steeds belangrijker. We helpen zorgorganisaties om de samenwerking

informatie en advies. De samenwerking tussen formele en informele zorg wordt steeds belangrijker. We helpen zorgorganisaties om de samenwerking Jaaroverzicht 2014 Hoe gaan die veranderingen in de zorg en in het gemeentelijk beleid uitpakken in mijn persoonlijke situatie? Die vraag horen onze mantelzorgmakelaars regelmatig. De behoefte aan informatie

Nadere informatie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Dementie Inzicht Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Colofon 2015 SAAM Uitgeverij, Hillegom Auteurs M. A. van der Ploeg A. J. de Mooij Illustraties E. E. ten Haaf Vormgeving Design4Media,

Nadere informatie

Ouderenpsychiatrie, Ambulant. Algemene informatie voor patiënten

Ouderenpsychiatrie, Ambulant. Algemene informatie voor patiënten Ouderenpsychiatrie, Ambulant Algemene informatie voor patiënten 2 In deze folder staat wat u van de ambulante afdeling van Altrecht Ouderenpsychiatrie kunt verwachten. Wanneer kunt u bij ons terecht? U

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg INHOUDSOPGAVE 1. Het initiatief tot een gezamenlijk huisbezoek: wie en wanneer? Pagina 1 2. Voorbereiding van het gezamenlijk huisbezoek Pagina 1 3. Uitvoering van het gezamenlijk huisbezoek / het gesprek

Nadere informatie

Selectiecriteria gespreksdeelnemers

Selectiecriteria gespreksdeelnemers Bijlage A Selectiecriteria gespreksdeelnemers Selectiecriteria mantelzorgers Aan de groepen mantelzorgers namen mensen deel die geregeld hulp bieden aan familie/bekenden met gezondheidsproblemen die zelfstandig

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis - Beuningen - - donderdag 19 november 2015 1 Van Binnenhof naar Beuningen een beeld 2 Waar hebben we het over zelfzorg gebruikelijke zorg Informele zorg professionele

Nadere informatie

Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden

Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden 1 Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden Het gesprek (ook wel keukentafelgesprek genoemd) is een gesprek tussen burger en gemeente.

Nadere informatie

Mezzo Advies voor gemeenten Verordening WMO versie 2

Mezzo Advies voor gemeenten Verordening WMO versie 2 voor gemeenten Verordening WMO 2015 versie 2 Mezzo Auteur: Karin Verbeek Bunnik, oktober 2014 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. DE REIKWIJDTE VAN MANTELZORG... 3 2.1. Mantelzorg is altijd vrijwillig...

Nadere informatie

Grenzen verleggen in de zorg

Grenzen verleggen in de zorg Grenzen verleggen in de zorg HOE KUNNEN MANTELZORGERS, FAMILIELEDEN, VRIJWILLIGERS EN BEROEPS- KRACHTEN BETER SAMENWERKEN? Steeds meer wordt er een beroep gedaan op informele zorg: gegeven door mantelzorgers,

Nadere informatie

MEE op Weg. IJsseloevers

MEE op Weg. IJsseloevers IJsseloevers MEE op Weg Vanuit haar droom van een inclusieve samenleving en missie MEE maakt meedoen mogelijk heeft MEE IJsseloevers het initiatief genomen tot het project MEE op Weg. MEE op Weg Vanuit

Nadere informatie

Voorbereiden op het keukentafelgesprek?

Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Deze brochure helpt u daarbij! 2015 een coproductie van: Voor kinderen, partners, verwanten, vrijwilligers die mantelzorgtaken vervullen voor hen die hun dierbaar

Nadere informatie

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016.

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Ermelo. Nr. 30596 16 maart 2016 Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016 Burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo; overwegende

Nadere informatie

Voor een (zorg)aanbod dat aansluit bij laagopgeleiden, migranten en vluchtelingen

Voor een (zorg)aanbod dat aansluit bij laagopgeleiden, migranten en vluchtelingen Voor iedereen die werkt in de zorg, het onderwijs, voor een wijkteam of gemeente Training en advies Voor een (zorg)aanbod dat aansluit bij laagopgeleiden, migranten en vluchtelingen De trainingen en adviestrajecten

Nadere informatie

Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals

Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals Scholing en training 2016 Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals die werken met cliënten met ernstig en aanhoudend probleemgedrag. De cliënten bij wie wij betrokken zijn, hebben een stoornis of

Nadere informatie

Een maatje meer. Plan van aanpak Buddy-project in het kader van het Landelijk Dementieprogramma Noord-Holland Noord

Een maatje meer. Plan van aanpak Buddy-project in het kader van het Landelijk Dementieprogramma Noord-Holland Noord Een maatje meer Plan van aanpak Buddy-project in het kader van het Landelijk Dementieprogramma Noord-Holland Noord Plan van aanpak verbeterteam Buddy februari 2008, pag. 2 van 6 Wie zijn het Verbeterteam

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS Informatie voor managers en beleidsmedewerkers van thuiszorgorganisaties ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

1-meting NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN. I&O Research

1-meting NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN. I&O Research NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN I&O Research Peter Kanne en Rachel Beerepoot Congres Transformatie in het sociaal domein Jaarbeurs Utrecht, 18 juni 2015 1-meting 1-meting De decentralisaties

Nadere informatie

MANTELZORG IN BEELD. Verhuizen naar een verpleeghuis. Training voor professionals zorg & welzijn

MANTELZORG IN BEELD. Verhuizen naar een verpleeghuis. Training voor professionals zorg & welzijn MANTELZORG IN BEELD Verhuizen naar een verpleeghuis Training voor professionals zorg & welzijn Voorwoord Verhuizen naar een verpleeghuis heeft een enorme impact op de cliënt en op zijn of haar mantelzorger(s).

Nadere informatie

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Inspirerende bijeenkomst over mantelzorg met aandacht voor: de kracht van zeggenschap van cliënten en mantelzorgers; eigen regie voor

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt!

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! 1 Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Ans Verdonschot Beleidsmedewerker IKNL Jopke Kruyt Zorginnovatie en begeleiding PROGRAMMA Waar

Nadere informatie

Ouderenpsychiatrie. Algemene informatie voor patiënten

Ouderenpsychiatrie. Algemene informatie voor patiënten Ouderenpsychiatrie Algemene informatie voor patiënten 2 In deze folder staat wat u van Altrecht Ouderenpsychiatrie kunt verwachten. Wanneer kunt u bij ons terecht? U kunt bij ons terecht als u een oudere

Nadere informatie

Familieparticipatie en mantelzorg

Familieparticipatie en mantelzorg Familieparticipatie en mantelzorg Inleiding: Mantelzorg en familieparticipatie zijn twee begrippen die vaak door elkaar gebruikt worden. Norschoten maakt onderscheid in deze twee begrippen. In deze notitie

Nadere informatie

Handreiking voor vaststellen van verantwoord 1-op-1 vrijwilligerswerk

Handreiking voor vaststellen van verantwoord 1-op-1 vrijwilligerswerk Fase 2 is een implementatieproject van Vilans, MOVISIE en Fonds NutsOhra. Handreiking voor vaststellen van verantwoord 1-op-1 vrijwilligerswerk Vrijwilligers ondernemen meer en meer 1-op-1 activiteiten

Nadere informatie

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid'

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' 'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' Voor Mekaar is de titel van het Rotterdamse actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid (december 2014). Het volledige

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Multiculturele aspecten van palliatieve zorg

Multiculturele aspecten van palliatieve zorg Multiculturele aspecten van palliatieve zorg Casuïstiek bespreking palliatieve zorg Buitenveld 18-11-2014 Marina van Gaans Verpleegkundig specialist longziekten/ palliatieve zorg Immigratie Nederland Nederland

Nadere informatie